Concept verslag MLW 27.10.2021 (1).docx
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Raadscommissieverslag, 27 oktober 2021
CONCEPT VERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:
Openbare vergadering van de Raadscommissie Mobiliteit, Luchtkwaliteit en Water Donderdag 27 oktober 2021 van 9.00 tot 12.05 uur in de Willem Kraanzaal van het stadhuis Donderdag 25 november 2021
Voorzitter: mevrouw El Ksaihi Portefeuillehouder: wethouder De Vries Commissiegriffier: mevrouw Ter Braak Verslaglegging: mevrouw Smakman (Notuleerservice Nederland) Digitaal aanwezige commissieleden: mevrouw Berckenkamp (D66), de heer Ernsting (GL), de heer Van den Heuvel (CU), mevrouw Marttin (VVD), de heer Miedema (PvdA), de heer Nijssen (VVD), mevrouw Wijmenga (CDA), de heer Yilmaz (DENK), mevrouw IJmker (GL) Afwezige commissieleden: de heer Kreuger (JA21) Overige aanwezigen:
Voorafgaand aan de vergadering neemt de voorzitter buiten de commissiezaal een petitie in ontvangst. De commissieleden zijn ook hierbij uitgenodigd. Inhoudelijk deel 1.a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9:12 uur en heet alle aanwezigen welkom. 1.b. Mededelingen De VOORZITTER heeft namens de commissie een petitie van de gezamenlijke salonbootrederijen in ontvangst genomen. Vragen over de petitie kunnen buiten de orde van de vergadering aan de indieners worden gesteld. De voorzitter heeft een melding van verhindering ontvangen van de SP. Dat betekent dat de actualiteit ingediend door het lid N.T. Bakker in overleg met hem is komen te vervallen. Mogelijk wordt de actualiteit alsnog ingediend tijdens de commissie Ruimtelijke Ordening van 3 november 2021. Wethouder DE VRIES heeft enkele mededelingen. De eerste betreft Signalling & Control. Er zijn diverse problemen met het beveiligingssysteem van de metro, dat momenteel wordt geïmplementeerd. Dit is toegelicht in een brief, die met de raad is gedeeld. Zondag is weer gestart met het rijden onder Signalling & Control. Dit loopt tot nu toe redelijk goed. Dat betekent dat de voorbereidende stappen goed zijn geland. Het college zal de raad regelmatig op de hoogte houden. Het project Sloterbrug is enige tijd opgehouden, omdat er eerst besluitvorming over de Sloterweg plaats moest vinden.
Voor de Sloterweg is inmiddels een Nota van Uitgangspunten gepresenteerd. Deze zal voor debat worden ingebracht in de commissie.
1
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Concept Raadscommissieverslag, donderdag 27 oktober 2021
De verwachting is dat het college eind 2021 of begin 2022 bij de raad terug zal komen op de Sloterbrug. Voor de tweede fase van het Groeifonds zijn een aantal zaken bij het ministerie ingediend, te weten het sluiten van de kleine ring, de verbinding tussen Amsterdam en Almere en het internationale treinstation in Amsterdam-Zuid. Dit zijn drie projecten, die voor het college heel belangrijk zijn, maar waar nog niet voldoende Rijksfinanciering voor is. Het ministerie heeft gevraagd de voorbereidende werkzaamheden te doen. De aanvragen zijn gereed. Alleen het ministerie kan overigens aanvragen indienen bij het Groeifonds. Er is een goede samenwerking met een bedrijf die de handhaving op het parkeerbeleid voor de gemeente doet. Zij hebben destijds ook de opdracht gekregen om een nieuw ICT-systeem te maken voor het uitgeven van de vergunningen. Inmiddels is er een derde opzet gemaakt om die aanpak te doen. Het bedrijf wordt door de gemeente aangesproken op hun contractuele verplichtingen. Tegelijkertijd wordt er een probleemanalyse gemaakt en wordt er gekeken naar eventuele andere opties. Overigens loopt het traject van de vergunningaanvragen nog goed, maar is het systeem toe aan vernieuwing. Updates hieromtrent zullen met de commissie worden gedeeld. Het contract met het fietsdepotbedrijf loopt af. Dit bedrijf doet iets met de fietsen die niet meer zijn opgehaald.
Op aanraden van de markt loopt er nu een aanbestedingstraject in drie percelen: fietsen die nog bruikbaar zijn, afgeschreven fietsen en de categorie daartussenin. Dit lukt ten dele. Dat betekent dat de hoeveelheid fietsen op dit moment toeneemt en het dus van belang is op korte termijn een partij te vinden die dit op zich kan nemen. De heer VAN DEN HEUVEL vraagt welke problemen er zijn ten aanzien van de aanbesteding. Wethouder DE VRIES antwoordt dat een beperkt aantal partijen zich heeft aangemeld en dat ook niet iedere partij geschikt is. Er vindt nu een analyse plaats wat de gemeente fout heeft gedaan. Tegelijkertijd is de markt van de overname van tweedehands fietsen vrij ingewikkeld. De VOORZITTER heeft aanvullend een bericht van verhindering ontvangen van de heer Kreuger en het commissielid van de fractie van DENK is verlaat. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER geeft in aanvulling op de agenda aan dat agendapunt 4, Begroting 2022 in één termijn zal worden behandeld. Moties en amendementen kunnen worden ingediend via raadsbox@amsterdam.nl. Wanneer deze uiterlijk 28 oktober worden ingediend, zal er op 5 november een schriftelijk preadvies op volgen. Het lid Vroege heeft te kennen gegeven TKN 2, Kennisnemen van de Najaarsrapportage 2021 Programma Stadsbehoud te willen betrekken bij de behandeling van de Begroting. Akkoord. 1.d.
Conceptverslag van de openbare vergadering van de Raadscommissie MLW van 30 september 2021
Akkoord. 1.e. Termijnagenda, per portefeuille De commissie heeft kennisgenomen van de termijnagenda.
2
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Concept Raadscommissieverslag, donderdag 27 oktober 2021
1.f. TKN lijst De VOORZITTER geeft aan dat de volgende verzoeken ter agendering zijn binnengekomen: TKN 1 op verzoek van de leden Ernsting en Vroege; TKN 12 op verzoek van het lid Vroege; TKN 13 op verzoek van het lid Vroege; TKN 16 op verzoek van de leden Vroege, Kreuger en Marttin, voor de vergadering van 25 november; TKN 17 op verzoek van het lid Kreuger. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken. Algemeen deel 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. De spreektijden gaan vanaf dit punt lopen. 2.b. Inspreekmoment publiek De heer BOON spreekt op persoonlijke titel inzake de vaststelling van het Mobiliteitsplan Nieuw-West. In de Begroting 2022 staat: ‘In Nieuw-West zetten we stevig in op het verbeteren van pleinen en werken we eraan om de auto op de juiste plek te krijgen. ‘De auto op de juiste plek krijgen’ betekent dat auto’s niet meer door de woonwijken rijden, maar via de hoofdnetten. Ook blijven we inzetten op het stimuleren van fietsgebruik en openbaar vervoer.’ Dit concept klinkt fantastisch, echter, deze plannen worden soms pas over tien jaar gefinancierd uit de Begroting Groeiende Stad, die eigenlijk voor het Schinkelkwartier bedoeld is.
In dit kader vraagt de spreker aandacht voor twee projecten die om verkeerde redenen aan het Schinkelkwartier worden gekoppeld en daardoor pas in 2029 of later worden geprogrammeerd. Het eerste project is het verbeteren van de ov in de wijk De Eendracht. In plaats van de oude route van lijn 21 terug te geven, wordt er gesproken over een nieuwe busverbinding Schinkelkwartier-De Eendracht, puur om het weg te kunnen schrijven onder de groeiende stad en worden de plannen tien jaar naar achteren geschoven. Het tweede project betreft de verbetering van de S107. Ook die aanpak komt pas na 2029 om het te kunnen bekostigen uit de eerdergenoemde Begroting Groeiende Stad. Dit is ten onrechte, omdat de projecten voortvloeien uit Amsterdam autoluw. De verbetering van de S107 is essentieel voor het slagen van het autoluw maken van de Sloterweg en de bus door De Eendracht heeft te maken met een eerdere bezuiniging op het ov. Nieuw-West is boos, omdat de gemeente alle investeringen die het stadsdeel echt mobiel maken, heeft geschrapt of met vijf tot tien jaar naar achteren heeft geschoven. Als de gemeente echt de auto’s van de woonwijken naar de Plusnetten wil verplaatsen, moeten de maatregelen A4 (doorstromingsmaatregelen Plesmanlaan, Huizingalaan en Oude Haagseweg) en A12 (doorstromingsmaatregelen Ookmeerweg) van het Mobiliteitsplan naar voren.
Wordt dit niet gedaan, moeten deze uit de Begroting 2022 worden gehaald. Zoals als de spreker op 26 oktober 2021 in de Regioraad noemde; voeg de Oude Haagsewegbrug over de Ringvaart toe als ontsluitingsroute tussen Amsterdam en Badhoevedorp. Dit zorgt er namelijk voor dat de auto’s de hoofdroute tussen die twee plaatsen kunnen kiezen en niet door de woonwijken hoeven te rijden. De heer MIEDEMA complimenteert de heer Boon voor zijn bijdrage, maar zeker ook voor zijn inspanningen de afgelopen maanden op dit thema. Het heeft geleid tot een beter begrip van de situatie. Enerzijds is de ontsluiting van Nieuw-West onvoldoende. Tegelijkertijd zijn er geluiden van bewoners dat zij last ervaren van het autoverkeer (te hard
3
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Concept Raadscommissieverslag, donderdag 27 oktober 2021
rijden, geluidsoverlast en luchtvervuiling). Herkent de heer Boon deze signalen? Heeft de heer Boon contact met deze bewoners? De heer BOON herkent deze signalen, bijvoorbeeld op de Pieter Calandlaan, de Osdorper Ban en de Tussen Meer. Deze wegen zijn nu enorm druk, maar het doel is dat de auto’s hier weg gaan. De heer Boon pleit ervoor meer aandacht te besteden aan die straten in Osdorp, want nu ligt de focus te veel op één weg in het zuiden van het stadsdeel. De VOORZITTER constateert dat er geen verdere vragen vanuit de commissie en dankt de inspreker. De heer ERRAMI spreekt op persoonlijke titel inzake de vaststelling van het Mobiliteitsplan Nieuw-West. De spreker is teleurgesteld in het Mobiliteitsplan. Het plan lijkt voorbij te gaan aan hoe Nieuw-West momenteel is opgezet: de bevolkingsdichtheid is lager, de afstand naar voorzieningen is groter. Nieuw-West is sterk verweven met de gemeente Haarlemmermeer, maar is lastig te bereiken met het ov. Het ov in Nieuw-West is onder andere door afwaarderingen in de afgelopen jaren minder fijnmazig dan andere stadsdelen. Daardoor wordt de auto nog belangrijker. Het Mobiliteitsplan gaat over verkeersstromen in heel Amsterdam-West, inclusief deelprojecten zoals de Sloterweg, maar het plan investeert helaas niet in verbeteringen van de doorstroming op Plusnetwegen.
Ondanks dat er bijna 100 miljoen euro op papier staat voor allerlei projecten is er in de afgelopen week gebleken dat er geen geld is voor verbeteringen en de projecten naar 2029 zijn verschoven. Momenteel is er veel overlast van sluipverkeer, zoals bijvoorbeeld over de Pieter Calandlaan. Helaas maken de oplossingen in het Mobiliteitsplan het probleem veel groter. Dat er geen sprake is van een integraal plan wordt geïllustreerd door het voornemen te onderzoeken of de maximum snelheid kan worden verlaagd naar dertig kilometer per uur in de context dat de weg extra verkeer af moet gaan handelen. De spreker is van mening dat er structurele verbeteringen nodig zijn voor het autoverkeer in Nieuw-West, maar daarover is helaas niets opgenomen in het Mobiliteitsplan. De situatie verslechterd alleen maar. De spreker vraagt de gemeenteraad in te zetten op wat echt belangrijk is: het verleggen van de focus naar het stadsdeel, direct zorgdragen voor een betere doorstroom op Plus- en Hoofdnetten, de verbetering van de S107 naar voren halen en dit randvoorwaardelijk te maken voor de uitvoering van bijvoorbeeld het project Sloterweg. De VOORZITTER constateert dat er geen vragen zijn vanuit de commissie en dankt de inspreker. De overige zich aangemelde sprekers zijn niet aanwezig. De VOORZITTER schorst de vergadering in verband met de techniek. De VOORZITTER heropent de vergadering. 2.c.
Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. 2.d. Rondvraag Er zijn geen vragen voor de rondvraag. Bespreekpunten Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 3. Vaststelling mobiliteitsplan Nieuw-West (ZD2021-003132)
4
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Concept Raadscommissieverslag, donderdag 27 oktober 2021
Eerste termijn commissie Mevrouw MARTTIN memoreert dat het bespreken van het Mobiliteitsplan inmiddels meerdere keren is verschoven en dat er meerdere insprekers waren op dit onderwerp. Op basis van signalen van inwoners is er behoefte aan een integraal plan en geen deelplannen waarbij problemen worden verplaatst en niet opgelost. Het ov en de fiets wordt als alternatief aangemerkt voor de auto’s. De ervaring leert echter dat het ov nog geen goed alternatief is, omdat de reistijden lang zijn, en er zijn nog niet voldoende veilige fietsroutes naar onder andere de sportfaciliteiten. De inwoners voelen zich onvoldoende gehoord en worden van het kastje naar de muur gestuurd. Herkent de wethouder deze signalen? Hoe wordt voorkomen dat de inbreng van de inwoners wordt gemist? Zij hebben namelijk vaak goede, concrete oplossingen. De heer ERNSTING hoort vooral dat de vraag over de integraliteit teruggelegd wordt bij het college, maar de spreker mist mogelijke oplossingen vanuit de VVD. Mevrouw MARTTIN haalt het voorbeeld aan van de Sloterweg, waarbij er geen goede ontsluiting c.q. alternatief wordt gerealiseerd naar de snelweg. Dit is een van de voorbeelden, waarbij het plan eerder een postzegelverzameling van deelprojecten is geworden. De VVD ziet graag dat er meer verbanden tussen gelegd en dat de bewoners hier veel meer bij worden betrokken.
Het stadsdeel speelt ook een belangrijke rol. De spreker pleit ervoor dat er goede alternatieven komen voor ov en fiets. De heer ERNSTING vraagt de VVD nogmaals naar concrete oplossingen. Mevrouw MARTTIN noemt als concreet voorbeeld bus 21 weer terug, de lijn doortrekken, als ook met een snelle verbinding. In dat geval hoeft er geen nieuwe buslijn aangelegd te worden. Voor wat betreft de fiets zou een goed alternatief zijn om de fietsroute parallel aan de Sloterweg neer te leggen, met name voor de bereikbaarheid van de sportvelden. De heer ERNSTING vat samen dat dit vooral lokale en geen integrale oplossingen betreffen in tegenstelling tot waar mevrouw Marttin eerder voor pleitte. De heer MIEDEMA is van mening dat dit plan een integrale visie is op de mobiliteitsproblemen in Nieuw-West. Dit is hard nodig. Er moet geïnvesteerd worden in het ov en waar mogelijk moet er een verschuiving plaatsvinden van de auto naar het ov en de fiets. Daarnaast zijn op het Hoofdnet auto ook maatregelen mogelijk. Deze zijn te vinden in het Mobiliteitsplan. In de commissie is eerder aandacht gevraagd voor het ov in De Eendracht in Nieuw-West. Welke mogelijkheden liggen hier op korte termijn? Dit heeft ook te maken met de concessie. De spreker vraagt de wethouder deze te betrekken in zijn antwoord.
Is het daarnaast mogelijk deze eerder dan in 2024 op te pakken? In een aangenomen motie uit 2019 is opgeroepen onderzoek te doen naar de betaalbaarheid van het ov buiten de Ring en dus ook in Nieuw-West. De Partij van de Arbeid heeft de wens te differentiëren in prijzen, mede ook omdat inwoners van Nieuw-West meer kilometers dan in andere stadsdelen afleggen en omdat de PvdA het gebruik van het ov wil aanmoedigen. Wat is de status van dit onderzoek? Welke mogelijkheden ziet de wethouder, ook in het kader van de concessie, om aan de betaalbaarheid van het ov wat te doen? Na advies van het stadsdeel is een maatregel toegevoegd om de ontsluiting van Nieuw-West te onderzoeken. Wanneer vindt dit onderzoek plaats? Wanneer zijn de resultaten van dit onderzoek beschikbaar? Mevrouw BERCKENKAMP is blij met de mogelijkheid het Mobiliteitsplan uitgebreider te bespreken. D66 is over het algemeen tevreden met de voorliggende plannen. Naar aanleiding van de stukken heeft de fractie de volgende vragen. Met de buslijn 369 tussen Sloterdijk en Schiphol en enkele andere maatregelen zijn hoogwaardige ov-verbindingen toegevoegd. Dit is echter niet voldoende. D66 ziet graag een aanvullende impuls op deelmobiliteit in de breedste zin van het woord. Dus fietsen, licht
5
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Concept Raadscommissieverslag, donderdag 27 oktober 2021
elektrische voertuigen, auto’s, en dergelijke. De wethouder wordt gevraagd dit verder toe te lichten. Juist omdat de inwoners van Nieuw-West goede verbindingen missen, pleit D66 ervoor in dit stadsdeel te beginnen en het met de bewoners goed en uitgebreid aan te pakken. Ziet de wethouder het zitten om de Sloterweg alleen voor bestemmingsverkeer in te richten? De huidige maatregel om naar dertig kilometer per uur te gaan is niet voldoende, ook in het licht van de grote verkeersdrukte. Mevrouw WIJMENGA vergelijkt de reistijd van de fiets en het ov: door de slechte aansluitingen kost het ov in verhouding veel meer tijd. Daarnaast worden er in Nieuw-West vijftigduizend woningen en vijfenzeventigduizend arbeidsplaatsen toegevoegd met meer vervoersbewegingen als resultaat. Hier maakt het CDA zich zorgen over. Wat is plan B als de maatregelen – die toch een aantal miljoenen zullen kosten – niet gaan werken? Wat gebeurt er als het aantal autobewegingen in de stad wel afneemt, maar het aantal autobewegingen naar de stad toe juist blijven toenemen. 70% van de bewegingen naar de stad vanuit de regio zijn immers met de auto. Door eenrichtingswegen ontstaan nu al opstoppingen.
Hoe wordt het woon-werkverkeer gefaciliteerd als het ov niet echt wordt uitgebreid? De uitbreidingen die in het Mobiliteitsplan worden genoemd met het sluiten van de kleine ring betreffen de metro en een metrostation. Het CDA is van mening dat dit onvoldoende is om het autoverkeer een halt toe te roepen. Wat is de mening van de wethouder hierover? De doorstroming richting de S106 wordt uitgesteld, terwijl juist hier om gevraagd wordt in combinatie met het afsluiten van de wegen. De insprekers refereerden hier ook al aan. Wat is de reactie van de wethouder hierop? De heer ERNSTING deelt zijn beeld over het Mobiliteitsplan. Een aantal onderdelen zijn goed: de Sloterweg veiliger maken, aandacht voor een aantal fietsroutes, autoverkeer uit de woonbuurten halen en naar de hoofdwegen leiden. In de analyse wordt gesteld dat Nieuw-West een door auto’s gedomineerd stadsdeel is en dat het ov niet kan concurreren qua prijs en snelheid. Tegelijkertijd staat de leefbaarheid door de auto’s op sommige plaatsen onder druk. Daarnaast is er dringend behoefte aan extra woningen en wordt er ingezet op verdichting. Te zien is dat dat soms wringt met de dominante positie van de auto in de openbare ruimte, zoals onlangs nog bleek met de bouwopgave in de Wildemanbuurt: gratis parkeren tegenover woningbouw. Dit kan echt niet meer. GroenLinks pleit voor parkeerregulering in de gehele bebouwde kom.
Dit is een voorbeeld van een integrale maatregel om te sturen op autobezit en autogebruik. Dit komt ook de autobezitters ten goede, omdat de prijs laag kan blijven – lager zelfs dan een ontheffing blauwe zone – en er komt parkeerruimte vrij. Belangrijker nog is dat de stad veiliger en leefbaarder wordt en dat er ruimte vrijkomt voor woningen en groen. In deze context wordt op pagina 63 wel gerefereerd aan een onderzoek naar betaald parkeren, maar dat een en ander tot 2040 niet haalbaar zou zijn. Dit is moeilijk te verteren voor GroenLinks. Er wordt gesteld dat het ov een probleem is – dit herkent de spreker – maar dat betekent dat juist daar in geïnvesteerd moet worden. Maar in het Mobiliteitsplan staat ook dat er extra zal worden geïnvesteerd in extra asfalt. Juist dat trekt extra verkeer aan als er daarnaast geen extra beperkende maatregelen worden getroffen. Op de Lelylaan geldt op sommige plaatsen nog een limiet van zeventig kilometer. Dit staat in contrast met de algemene norm in de stad van maximaal dertig kilometer per uur. Gezien de functie van de Lelylaan zou de norm maximaal vijftig kilometer per uur mogen zijn. Kan de wethouder hierop reflecteren? Het sluiten van de metroring is essentieel – essentiëler dan de Noord/Zuidlijn doortrekken – maar ook ander ov is belangrijk.
In dit kader heeft GroenLinks herhaaldelijk aandacht gevraagd voor HOV-lijn 21, zoals ook de dag ervoor in de Regioraad. Er is toen gesproken over de definitie van hoogwaardig openbaar vervoer. De gemeente kijkt naar een verfijning van die definitie. Dit geeft aanknopingspunten, ook voor deze buurt, om weer een normale buslijn door deze buurt te krijgen. De spreker vraagt aandacht voor de fietsveiligheid. Op onder andere de Pieter Calandlaan zijn ernstige ongelukken gebeurd met fietsers. Op sommige plaatsen ontbreekt zelfs een fietsstrook. Mogelijk dat het invoeren van maximaal dertig kilometer per uur een
6
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Concept Raadscommissieverslag, donderdag 27 oktober 2021
verbetering geeft. Tegelijkertijd is het wel noodzakelijk dat deze norm nageleefd en ook gehandhaafd kan worden. Afsluitend is de vraag wanneer de nieuwe Nota van Uitgangspunten ten aanzien van de Sloterweg beschikbaar is. De heer YILMAZ is van mening dat het Mobiliteitsplan veel mooie woorden bevat, maar dat de uitvoering – zoals helaas vaker – te wensen overlaat. Het beeld is dat het college de stad niet goed kent. Dat geldt zeker voor Nieuw-West. Een kleine groep bewoners doet vaak goede voorstellen op basis van eigen onderzoek. Is het college bereid in gesprek te gaan met deze bewoners? De spreker kondigt moties aan waarin deze voorstellen zijn vervat. Kijkend naar de voorstellen in het Mobiliteitsplan is het beeld dat de echte problemen niet worden aangepakt, zoals ten aanzien van de ontsluiting. De spreker refereert aan het voorstel van de heer Boon om de Oude Haagseweg en de brug over de Ringvaart toe te voegen. Kan de wethouder hierop reflecteren? De heer ERNSTING vraagt wat een brug pal naast de snelweg, die over diezelfde Ringvaart gaat, toevoegt. De heer YILMAZ is bekend met de situatie in Nieuw-West. Op uitnodiging zijn raadsleden met de fiets naar dit stadsdeel gegaan. De ervaring leerde toen dat de afstanden groot zijn, maar ook dat de kennis van de stad beperkt is. De spreker is van mening dat het niet handig is alles over de snelweg te laten lopen.
Deze tussenoplossing is een goed alternatief om te onderzoeken. De auto is een basisbehoefte gezien de lange reistijden, zeker op de fiets of te voet. Daarom zijn goede voorzieningen nodig. De heer ERNSTING gebruikt regelmatig de fiets en is bekend met de lange afstanden in de stad. Daarnaast is fietsen gezond. Het punt is dat de leefbaarheid in NieuwWest vanwege de auto’s onder druk staat. Ook dit is belangrijk voor deze groep inwoners. De spreker ergert zich aan de verwijtende toon. Autowegen en snelwegen zijn bedoeld voor auto’s. De brug ernaast is bedoeld voor bussen, het ov. Ook de fractie van DENK vindt het ov belangrijk. Dit staat in contrast met de stelling dat auto’s een eerste levensbehoefte zijn, en niet schone lucht, veiligheid of leefbaarheid. Hoe zit dit precies? De heer YILMAZ heeft uit de woorden van het college begrepen dat wegafsluitingen de luchtkwaliteit bevorderen. Tegelijkertijd is het tegenovergestelde zichtbaar. Het college is geen expert op het gebied van het autovrij maken van de stad. Ten aanzien van elektrische fietsen is er slechts één laadpunt in Nieuw-West. De spreker roept op in te zetten op meerdere laadpunten. Is de wethouder bereid te investeren in oplaadpunten voor elektrische fietsen? Mevrouw BERCKENKAMP vraagt hoe de heer Yilmaz denkt over autodelen in de context dat auto’s een eerste levensbehoefte zijn voor de inwoners van Nieuw-West.
De heer YILMAZ is hier een voorstander van, maar het moet wel betaalbaar zijn. Samen met de meeste andere partijen is de fractie van DENK een voorstander van het herstel van het ov-netwerk en spreekt de hoop uit dat zijn moties worden aangenomen. DENK is er voorstander van dat de norm vijftig kilometer per uur is en bij uitzondering dertig kilometer per uur. Beantwoording Wethouder DE VRIES dankt voor de vele opmerkingen. Het is goed uitgebreid bij dit onderwerp stil te staan, omdat er veel mobiliteitsvraagstukken in de stad – en zeker in Nieuw-West – liggen. Hieraan is getracht inhoud te geven in het Mobiliteitsplan. De VVD mist integraliteit en visie. De wethouder voelt zich aangesproken. Hierop reflecterend: de integraliteit en de visie zijn ingegeven door de door de raad vastgestelde Omgevingsvisie. In de loop van 2022 zal hieruit een Mobiliteitsvisie voortvloeien. Het is aan de nieuwe gemeenteraad om die vast te stellen. In die Mobiliteitsvisie komen de
7
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Concept Raadscommissieverslag, donderdag 27 oktober 2021
mobiliteitsplannen. Dit zijn tactische plannen. Dat betekent dat het Mobiliteitsplan geen integrale visie is op het verkeer in (een deel van) de stad. Tegelijkertijd wordt er wel verwezen naar de analyses en visies en wordt getracht de maatregelen binnen een dergelijke visie te laten vallen. Die visie en de onderliggende plannen houden er onder andere nadrukkelijk rekening mee dat er heel veel meer woningen en arbeidsplaatsen in Nieuw-West bij komen. Dat betekent dat het drukker zal worden in Nieuw-West. Dat betekent dus ook dat er in het kader van de mobiliteit scherpere keuzes gemaakt moeten worden. Bijvoorbeeld in het Programma Autoluw staan fietsers en voetgangers op één, vervolgens respectievelijk het ov, deelmobiliteit en particuliere mobiliteit met de auto. In het Mobiliteitsplan worden veel initiatieven om het fietsgebruik makkelijker te maken, te faciliteren en te stimuleren in Nieuw-West. De ervaring heeft de wethouder ook geleerd dat fietsafstanden van 30 minuten geen uitzondering zijn. Afgezien van mensen met een lichamelijke beperkingen is dit goed te doen. Daarnaast zijn e-bikes ook een goed alternatief. De heer Miedema vraagt aandacht voor het ov en hoe het gebruik gestimuleerd kan worden. Met behulp van de beschikbaarheidsvergoeding vanuit de overheid is het ov in de coronaperiode grotendeels overeind gebleven.
De situatie nu is dat de reizigersaantallen nog moeten herstellen en de reserves weer op peil moeten komen. De wethouder heeft begrip voor het ongeduld om nu zaken op te pakken, maar deze combinatie van factoren maakt dat lastig. Ook omdat de concessie er nog aankomt, is de wethouder er voorstander van om nu de tijd te nemen de grote veranderingen – zoals de verbinding tussen Osdorp en Schinkel – te bediscussiëren, met name ook in vervoerregioverband, en deze uitkomsten mee te nemen voor de periode van de nieuwe concessie. Korte termijnoplossingen zullen overigens van geval tot geval worden bekeken. De heer MIEDEMA is bekend met de huidige situatie en heeft gevraagd wat er gegeven de context wel mogelijk is op korte termijn. In het Mobiliteitsplan wordt gesproken over het doen van onderzoek bijvoorbeeld. De spreker roept op de inwoners van NieuwWest goed te informeren en het gesprek op die manier te voeren. Wethouder DE VRIES is het eens. Enerzijds moet er voor verschillende plaatsen in Nieuw-West onderzoek worden gedaan naar hoe er op de langere termijn een betere busverbinding tot stand kan komen. Anderzijds is de wethouder er ook voorstander van om onderzoek te doen welke korte termijnmaatregelen er mogelijk zijn. Dat zal nooit volwaardig openbaar vervoer zijn met een grote bus – dit is een lange termijnoplossing – maar wellicht zijn er andere oplossingen mogelijk.
De tarieven worden in de Regioraad besproken en gewogen. Daar zijn 26 oktober de tarieven voor 2022 vastgesteld. De tarieven moeten worden vastgesteld binnen de strikte landelijke kaders. Een verlaging van de tarieven vraagt ook dat er financiële dekking voor moet zijn. Dus ergens anders moet er iets bij of er moet geschrapt worden in de dienstverlening. De heer ERNSTING memoreert dat er in de Regioraad nog een motie van zijn hand ligt die nog moet worden uitgevoerd. Deze roept op te onderzoeken of de kilometerprijs kan afnemen wanneer er meer kilometers worden gereden. Dit zou voor de langere afstanden het gebruik van het openbaar vervoer goedkoper maken. Is de wethouder hiermee bekend? Klopt het dat dit nog steeds in onderzoek is voor de nieuwe concessie? Wethouder DE VRIES bevestigt dit. Dat ziet dus toe op de nieuwe concessie, maar deze motie wordt uitgevoerd in het kader van de Regioraad. Het project Sloterweg komt terug in de commissie. Op de Nota van Uitgangspunten zijn veel reacties gekomen. Deze worden nu verwerkt. De verwachting is dat deze voor de kerst in de commissie worden besproken. Gezien de reacties is het gelukt om niet alleen Sloten te bekijken, maar ook het bredere gebied eromheen. Dat betekent wel dat het vinden van een oplossing complexer is geworden.
Ten aanzien van de maximumsnelheid op de Lelylaan is maatregel A8, circulatiemaatregelen Meer en Vaart, afgekondigd. Deze staat voor 2030. In het kader van de verschuiving van dertig naar vijftig kilometer per uur zijn er geen voorstellen voor de
8
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Concept Raadscommissieverslag, donderdag 27 oktober 2021
Lelylaan en wordt derhalve gehandhaafd op zeventig kilometer per uur. Eventuele andere wensen kunnen door de raad via de geëigende route worden aangegeven. De verwachting is dat betaald parkeren op sommige locaties eerder dan in 2040 aan de orde zal komen, bijvoorbeeld wanneer er als gevolg van woningbouwprojecten keuzes gemaakt moeten worden ten aanzien van parkeren. Het is wel van belang dat dit betaalbaar is, zoals waar ook voor gekozen is in Geuzenveld-Slotermeer. Het college is het eens met de stelling dat het sluiten van de kleine ringlijn belangrijk is. In aanvulling hierop geeft het doortrekken van de Noord/Zuidlijn Nieuw-West ook een kans, want als deze metrolijn wordt aangelegd, komt er een station bij in Nieuw-West, zodat er aan de zuidkant een betere ov-ontsluiting ontstaat. De wethouder is het eens met het belang van deelmobiliteit. Het college zal in 2022 een herziening van de visie op deelmobiliteit presenteren. De tussenstand deelmobiliteit is geagendeerd voor bespreking tijdens een volgende commissievergadering. Zeker in NieuwWest ziet de wethouder kansen hiervoor. Hoe de kosten van deelmobiliteit zich verhouden tot die van het eigen bezit van een auto is de wethouder niet bekend. De wethouder heeft met inwoners gesproken over de S106. De hierbij behorende maatregel zal zeker worden uitgevoerd, ook met de aangegeven tijdsplanning.
De cijfers geven aan dat er nu geen acute urgentie is, maar wel in de toekomst zal ontstaan. In het algemeen is er sprake van een keuzeprobleem: er is niet voldoende geld beschikbaar voor alle maatregelen in Nieuw-West, maar zeker ook in de hele stad. Bij het optimaliseren van de keuzes wordt gekeken naar de urgentie en welke kosten ermee zijn gemoeid. De wethouder heeft veel contact met de inwoners uit Nieuw-West, ook op initiatief van de inwoners zelf. De wethouder heeft bijvoorbeeld gesproken met een groep die zich veel zorgen maakt over de verkeersveiligheid in Osdorp. Zij zijn voorstander van het invoeren van de dertig kilometer per uur. Dit is ook te zien in de inspraken en is er zelfs behoefte om in meer straten dan oorspronkelijk het idee was de maximum snelheid te verlagen. Ook de wethouder is van mening dat dit bijdraagt aan de veiligheid en leefbaarheid in de stad. Dit gunt de wethouder de inwoners ook. Het beeld is ook dat deze verlaging van de maximum snelheid juist in Nieuw-West het verschil zal maken en niet in het centrum, omdat daar de mensen vaak al geen vijftig kilometer per uur rijden. Tweede termijn commissie Mevrouw BERCKENKAMP hecht er belang aan duidelijkheid te geven over de daadwerkelijke kosten van iedere vorm van mobiliteit. De kosten zijn mede afhankelijk van het gebruik.
Het beeld is dat het fijnmazige gebruik van de auto de manier is om zich te verplaatsen in het stadsdeel, maar misschien ook in de stad en daarbuiten. In dat geval is autodelen voordeliger, omdat er vaak kortere afstanden worden gereden. De heer YILMAZ denkt bij autodelen ook aan deelmobiliteit en autoverhuurbedrijven. Dit wordt maar gedeeltelijk aangeboden in Nieuw-West, omdat er in delen van het stadsdeel geen parkeergelegenheid is. De spreker noemt enkele nadelen, zoals de kosten van € 0,30 per minuut, oplopende reistijden bij wegafsluitingen en het gebruik van een app, waar niet iedereen mee overweg kan. De VOORZITTER concludeert dat dit geen interruptie, maar eigenlijk een bijdrage is en verzoekt de heer Yilmaz dit te bewaren voor zijn bijdrage in de tweede termijn. Mevrouw BERCKENKAMP benadrukt dat dit de reden is van haar verzoek aan de wethouder om deelmobiliteit uit te breiden, met name in Nieuw-West. Beantwoording Wethouder DE VRIES benadrukt het belang om de discussie over deelmobiliteit voort te zetten. Het gaat niet alleen om de systemen zoals genoemd, maar ook deelmobiliteit ter plaatse i.c. dat inwoners samen een auto delen. Dit soort projecten worden nu al gerealiseerd in bijvoorbeeld Sloterdijk. Het is van belang dat ook mensen met een
9
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Concept Raadscommissieverslag, donderdag 27 oktober 2021
kleine portemonnee deze keuzes kunnen maken. Wellicht zijn dit betaalbaardere alternatieven dan een auto in privé bezitten. Er is onderzoek gedaan naar het opladen van elektrische fietsen. Het blijkt dat de meeste mensen dit thuis doen. Daarom levert de aanleg van een dergelijke infrastructuur geen duidelijke bijdrage. De heer YILMAZ geeft aan dat er ook elektrische voertuigen zijn, die niet thuis kunnen worden opgeladen. Komt hier een oplossing voor? Wethouder DE VRIES geeft aan dat dit wordt meegenomen in het plan voor laadinfrastructuur. Dit plan is nog in ontwikkeling. De VOORZITTER stelt vast dat in verband met de aangekondigde moties dit onderwerp wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 1 december 2021. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER schorst de vergadering 6 minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering. Financiën 4. Begroting 2022 Gemeente Amsterdam (ZD2021-013537) Eerste termijn commissie De heer NIJSSEN is verheugd namens de VVD een initiatiefvoorstel aan te kondigen. Amsterdam werkt aan een schone stad en een stad waar eenieder zich op zijn of haar eigen manier door de stad kan verplaatsen. De VVD maakt geen verschil in de verschillende vervoersmiddelen. De gemeente is het daarom aan de Amsterdammers verplicht om maatregelen te nemen die werken en die zowel de leefbaarheid, als de bereikbaarheid garanderen.
In de coronaperiode werd duidelijk dat mensen de stukjes groen in de stad opzochten, zeker in De Pijp en het centrum waar de verdichting en de parkeerdruk hoog is. Inmiddels neemt de verkeersdruk ook weer toe en bezoeken meer toeristen de stad. Om de binnenstad en De Pijp, waar de parkeerdruk en dus het beslag op en openbare ruimte door geparkeerde auto’s groter is geworden, wil de fractie van de VVD daar een nieuw voorstel voor doen. De VVD introduceert hiermee een regeling waarbij de parkeerruimte in het centrum en De Pijp voor de bewoners en de door hen aangemelde bezoekers is. Andere bezoekers en toeristen blijven uiteraard welkom, maar kunnen in deze gebieden in een parkeergarage of, bij voorkeur, in een P+R aan de randen van de stad. Dit resulteert in een win-winsituatie: bewoners hebben de beschikking over een parkeerplaats; de inschatting is dat deze regeling 10%-50% van de parkeerdruk zal verminderen; doordat mensen niet naar een parkeerplek hoeven te zoeken en doordat er minder bestemmingsverkeer zal zijn, draagt dit bij aan een betere luchtkwaliteit; de bereikbaarheid van deze stadsdelen blijft hiermee ongewijzigd. Er zijn drie zaken nodig om dit tot een succes te maken, naast de invoering van deze PBB-regeling (Parkeren voor Bewoners en aangemeld Bezoek): het verdubbelen van de P+R-plekken.
Mevrouw WIJMENGA vraagt of het de heer Nijssen bekend is dat het CDA dit al jaren voorstelt, maar dat de vorige VVD-wethouder dit heeft afgehouden. De heer NIJSSEN is zich hiervan bewust. Het is een nieuw idee voor de VVD. Daarnaast is het in het verkiezingsprogramma opgenomen. De VVD is er daarom blij mee.
10
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Concept Raadscommissieverslag, donderdag 27 oktober 2021
De heer ERNSTING dankt voor het interessante voorstel. Het initiatiefvoorstel is bekend onder de term buurtparkeren. De vraag is hoeveel extra ruimte naar verwachting hiermee vrij zal komen. Die parkeerplaatsen zijn namelijk overdag leeg, omdat de bewoners naar hun werk o.i.d. zijn, maar dan kan deze parkeerplaats niet voor iets anders worden gebruikt, zoals bijvoorbeeld vergroening. De heer NIJSSEN denkt dat de gemeente hiermee een stap zet, onder andere omdat er ruimte teruggegeven kan worden aan de stad voor bijvoorbeeld een ondergrondse afvalbak of voor groen. Daarnaast worden mensen ook gestimuleerd om het anders te doen. De heer ERNSTING erkent dat ook GroenLinks een verschuiving in de gedachtegang heeft gemaakt, omdat zij eerder mee waren gegaan in de gedachtegang van de VVD-wethouder dat die ruimte lastig voor andere doeleinden gebruikt kan worden. In het verkiezingsprogramma van GroenLinks is dit onderwerp ook meegenomen. De spreker ziet het initiatiefvoorstel met interesse tegemoet. De heer VAN DEN HEUVEL vindt het een interessant voorstel. De vraag is waarom het voorstel wordt beperkt tot Centrum en De Pijp. In hoeverre bestaat er het risico dat er in Oost en West een waterbedeffect ontstaat? Zo ja, hoe wordt dit opgelost? De heer NIJSSEN is er voorstander van dit stap voor stap te doen.
Er is goed naar de parkeerdruk gekeken: in het centrum en De Pijp is dit het meest acuut. Mocht er inderdaad een waterbedeffect ontstaan, kan dat op dat moment worden besproken. Om dit plan tot een succes te maken, is er een verdubbeling van de P+R-plekken nodig. Dit kan door het vinden van andere locaties, uitbreiden van bestaande locaties of er in samenspraak met de regiogemeenten naar te kijken. Ten tweede moet ook het aanmelden van het bezoek makkelijker. Op termijn moet dit ook aan de paal kunnen en middels een nog te ontwikkelen app. De heer ERNSTING leest inzake investeringsplafonds in het hoofdstuk over het Stedelijk Mobiliteitsfonds een lijstje met projecten die niet meer doorgaan of uitgesteld worden of anderszins een scopewijziging ondergaan. Voorbeelden zijn de herinrichting van de Middelveldsche Akerpolder, maar ook een aantal fietsprojecten. Dat laatste gaat bijvoorbeeld over de fietsroute Kattenburgerstraat of de Haarlemmer Houttuinen. Deze projecten zijn in de buurten besproken en de inspraak in geweest, maar gaan nu niet door. Op basis van welke criteria zijn deze keuzes gemaakt? Dit wordt namelijk ook niet duidelijk uit het investeringsprojectenportfolio. Ook is de spreker benieuwd naar welke mogelijkheden er wel zijn.
De verwachting is namelijk dat het in de toekomst vaker voor zal komen dat er geen financiën zijn voor een grootscheepse herinrichting, maar dat er wel iets gedaan moet worden. Zoals waartoe is opgeroepen in de motie ten aanzien van vijftig naar dertig kilometer per uur, kunnen wellicht een aantal kleinere maatregelen dat handhaven en afdwingen. Mevrouw BERCKENKAMP dankt de wethouder en de ambtenaren voor de stukken. D66 is blij te lezen dat er voorbereidingen getroffen worden om dertig kilometer per uur als norm te hanteren. Dit zal in belangrijke mate bijdragen aan de verkeersveiligheid. De fractie van D66 heeft een aantal vragen ten aanzien van de ramingssystematiek voor kredietaanvragen, de verdeling van parkeergelden en het Programma Heel & Schoon. D66 merkt dat de commissie vaak wordt overvallen met extra kredietaanvragen voor fysieke en infrastructurele projecten, omdat de kosten hoger uitvallen dan verwacht. Omdat deze projecten dan al zijn gestart, wordt de commissie gedwongen om goedkeuring te verlenen. D66 begrijpt overigens dat wijzigingen in de scope, de coronacrisis en marktwerking een negatieve invloed hebben op het vervolg.
Om hiervan te leren zou D66 daarom graag een analyse zien van de huidige ramingssystematiek: welke budgetoverschrijdingen zijn de laatste vier jaar voorgekomen; hoe vaak komt het voor; wat zijn de oorzaken; hoe kan dit worden voorkomen? Is het daarnaast mogelijk op voorhand de projecten meer risico-averse te maken, zodat de commissie op voorhand een betere
11
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Concept Raadscommissieverslag, donderdag 27 oktober 2021
afweging kan maken? Gaat het college in gesprek met de aannemers over een mogelijke oplossing? D66 ziet graag betaald parkeren als de norm. De opbrengsten uit de parkeergelden worden over de stadsdelen verdeeld. Dat resulteert erin dat de inrichting van de straten wordt versoberd. Dit kan de betalingsbereidheid onder inwoners, die wel parkeergeld betalen, ondermijnen. In de Agenda Autoluw stond dat een geparkeerde auto vijftien vierkante meter bezet. Dit in de context van de hoge meterprijzen in de stad en dat voor een groot deel van de stad geen bijdrage wordt gevraagd aan de autobezitters. Wat vindt de wethouder ervan om in de nabije toekomst betaald parkeren de norm te maken om de solidariteit in de stad te verbreden. In de Begroting wordt melding gemaakt van een onderzoek naar de herijking van het Programma Heel & Schoon. Er is een groot tekort aan middelen voor het dagelijks onderhoud van de stad. D66 ondersteunt dit onderzoek. De vraag is wanneer de resultaten van dit onderzoek zijn te verwachten. De heer YILMAZ geeft aan dat DENK tegen de maatregelen van het college is om de stad autoluw te maken. Er wordt namelijk precies het tegenovergestelde bereikt doordat auto’s rondjes rijden en er meer filevorming is. DENK is ook tegen het opheffen van parkeerplaatsen. Ook dit is geen oplossing.
De spreekt vraagt de wethouder of bezitters van een L7e-voertuig – dit zijn kleine voertuigen die via een stopcontact opgeladen kunnen worden – een gratis parkeervergunning kunnen krijgen. De fractie van DENK wil parkeerplaatsen gratis ter beschikking stellen op islamitische feestdagen. Hiervoor heeft de fractie eerder een motie ingediend. Deze is niet aangenomen. Het voorstel is om twee andere feestdagen in te ruilen voor twee islamitische feestdagen. Het verzoek aan de wethouder is te onderzoeken welke twee feestdagen daarvoor in aanmerking komen. De heer NIJSSEN vraagt aan welke feestdagen wordt gedacht. De heer YILMAZ denkt aan Tweede Pinksterdag en Goede Vrijdag, maar wacht de reactie van de wethouder hierop af. De heer MIEDEMA concludeert op basis van de Begroting dat ook dit jaar de stad weer voor een grote opgave staat. Op heel veel plekken in de stad is een sober beeld. De PvdA is van mening dat de gemeente ambitieuzer moet zijn, goed voor de stad moeten zorgen en dat de stad ingericht moet worden op een niveau wat hoger is dan sober. Gelukkig vindt het college dat ook en doet zij aanvullend onderzoek. Wat kan de raad verwachten van dit onderzoek? Daarnaast heeft Amsterdam een groeiambitie. Wat vraagt dit van de voorzieningen in de stad? Eerder is al de Omgevingsvisie genoemd.
De PvdA wil dat de infrastructuur voor openbaar vervoer wordt aangelegd voordat nieuwbouw wordt opgeleverd om te voorkomen dat dit achter gaat lopen bij de woningbouwambitie. De vraag aan de wethouder is hierop te reflecteren. Als laatste is de vraag wat het zicht is op de lange termijnfinanciering van kades en bruggen. De vraag aan de wethouder is hierop te reflecteren. De fractie is blij te lezen dat het thema verkeersveiligheid prominent naar voren komt in de Begroting. Dat verdient dit onderwerp ook. Er worden stadsgesprekken gevoerd en er wordt gewerkt aan een nieuwe Meerjarenstrategie Verkeersveiligheid. Wat is hiervan de planning? Om de stad veiliger te maken, moet de auto minder ruimte innemen. De spreker dankt de VVD voor het aangekondigde initiatiefvoorstel. Een belangrijk element is de Hubvisie of het introduceren van hubs. In de Begroting is hier niets over opgenomen. In hoeverre liggen er nu concrete en integrale plannen voor – waar komen die hubs – en in hoeverre worden deze ingepast in gebiedsontwikkelingen? Of wanneer wordt hier verder over gesproken? Minder ruimte voor de auto betekent meer ruimte voor de voetganger. De fractie moedigt het college graag aan om naast een integrale visie op de fiets en autoluw ook een
12
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Concept Raadscommissieverslag, donderdag 27 oktober 2021
integrale visie voor de voetganger te ontwikkelen. Het beleidskader is bekend. Daarin staat dat de voetganger niet vergeten mag worden bij ontwikkelingen en bij werken aan de weg, maar de heer Miedema zou graag een stap verder willen gaan. De vraag aan de wethouder is hierop te reflecteren. Er wordt gekozen voor fijnmazig en inclusief openbaar vervoer. In de Begroting is 2030 opgenomen als ambitie wanneer iedereen met een beperking gelijkwaardig mee kan doen. Hierbij gaat het over het toegankelijk maken van metrohaltes en bushaltes; de basis op orde. Dit is rijkelijk laat. In hoeverre is het mogelijk dit sneller te doen of om in ieder geval de ambitie op bijvoorbeeld 2025te leggen? Op basis van het antwoord van de wethouder zullen de fracties van de PvdA en GroenLinks een motie voorbereiden. Er wordt in de stad veel gezwommen. Naast plezier leidt dit ook tot overlast. In de Begroting staat opgenomen dat het college samen met de stadsdelen aan een plan werkt om het beheer en de inrichting van de zwemwateren te verbeteren. De tien officiële zwemplekken bevinden zich buiten de ring. De vraag aan de wethouder is wat er nu wordt gedaan aan het creëren van meer officiële zwemplekken, een ambitie uit het coalitieakkoord. Mevrouw WIJMENGA refereert aan de gemeenteraadsverkiezingen.
Ook in dit jaar moeten nog een aantal financiële keuzes worden gemaakt om ook in het verkiezingsjaar op de winkel te passen zonder het assortiment te veel aan te passen. In de Begroting worden daarom minder keuzes gemaakt. Ook het CDA pleit al jaren voor buurtparkeren. Het CDA heeft voorstellen ingediend voor deze zona trafico limitato en spreekt de hoop uit dat dit nu gerealiseerd kan worden. De heer ERNSTING vraagt of het buurtparkeren gelijk wordt gesteld aan de zona trafico limitato, omdat het bij dat laatste ook gaat om het binnenrijden in een bepaald gebied. Is dit wat het CDA er ook mee bedoeld? Mevrouw WIJMENGA geeft aan dat dat betekent dat ook bezoekers van inwoners worden meegenomen in het buurtparkeren. De heer ERNSTING vraagt of dat betekent dat toeristen het gebied niet binnen mogen rijden. Mevrouw WIJMENGA bevestigt dit. Het CDA ziet de uitvoering van het besluit ten aanzien van de dertig kilometer per uur nog niet terug in de Begroting. Het vervangen van de borden is immers niet gratis. De VVAB (Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad) hebben het alternatief voor het kademuurherstel zonder dat de hele kade hoeft te worden afgebroken, aangeboden. Dit zou worden meegenomen in het onderzoek. Eventuele kostenwijzigingen staan er ook nog niet in. De vraag aan de wethouder is hier een update over te geven.
Betaald parkeren levert veel extra financiële middelen: € 25 miljoen. Dit is niet onderbouwd. Is het mogelijk dit in de stukken toe te lichten? De lasten van de aansluiting van het ov-netwerk op het landelijke en regionale netwerk is fors lager dan vorig jaar. Dit is opvallend. In Nieuw-West worden woningen en arbeidsplaatsen worden gecreëerd. Dan kan worden verwacht dat er extra investeringen nodig zullen zijn. Kan de wethouder hier een toelichting op geven? De heer VAN DEN HEUVEL sluit aan bij andere sprekers ten aanzien van het autobeleid en is blij met het voorstel van de VVD ten aanzien van bezoekersparkeren. Wellicht kunnen hier meer gebieden dan alleen het centrum en De Pijp in worden meegenomen. De ChristenUnie heeft een specifieke vraag over het uitstootvrij varen. Er zijn een aantal eisen opgesteld voor de komende jaren voor de aanleg van de laadinfra. Hiervoor is infrastructuur nodig. Voor de laadinfra voor de passagiersvaart is slechts € 200.000 beschikbaar en voor de die van de pleziervaart slechts € 150.000. Is dit voldoende om vaart te maken? In de Nota Varen deel 2 wordt een aanbesteding van vijftig tot honderd plekken
13
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Concept Raadscommissieverslag, donderdag 27 oktober 2021
genoemd. Op dit moment zijn het er tien. Wat is de planning in de tijd voor het komende jaar? In de beleidsstukken wordt een en ander genoemd over de jachthavens. Kan hier inmiddels vaart gemaakt worden? Hoe staat de Amsterdamse botenbezitter hiertegenover? De heer Van den Heuvel mist op de site aanvullende informatie voor wat betreft de inruil, de ombouw, de aanschaf van uitstootvrije pleziervaartuigen. Er wordt wel genoemd waar de laadpalen zijn en hoe dit werkt, maar gezien de huidige eisen die er zijn gesteld door de gemeente is er nog heel wat nodig voor heel veel Amsterdamse botenbezitters. Overall mist de spreker de actieve houding om deze botenbezitters tegemoet te komen om hen te helpen een overstap te maken naar elektrisch varen. De ChristenUnie heeft enige tijd geleden kritische vragen gesteld over voor welke uitstoot de vaart verantwoordelijk is. Naar verwachting zal daar het komende jaar meer duidelijkheid over komen. Daar ziet de fractie naar uit. Beantwoording Wethouder DE VRIES ziet het initiatiefvoorstel van de VVD met een duidelijk visionair plan met oprechte interesse tegemoet. Aanvullend geeft de wethouder de indiener nog een aantal punten mee. Uit het voorstel moet duidelijk worden voor welk probleem dit een oplossing is. In Amsterdam zijn niet veel parkeerplekken, maar deze worden wel intensief gebruikt door bewoners en andere automobilisten.
Ook is het de vraag in hoeverre parkeerplaatsen extra verkeer aantrekken. Dit is voor de luchtkwaliteit een aanzienlijke belasting zolang nog niet al het verkeer elektrisch is. Wellicht zijn P+R-plekken aan de rand van de stad en schoon vervoer de stad in een goed alternatief. De balans moet gezocht worden in de mate van parkeerdruk en of c.q. wanneer er ingegrepen moet worden. Zowel in het centrum als in De Pijp is er een enorme druk vanwege die balans, waarbij ook de ambitie van vergroening moet worden waargemaakt en ook de intensivering door de extra woningen en arbeidsplaatsen speelt. De oplossing is gezocht in het toevoegen van parkeergarages. Hierdoor ontstaat extra ruimte op straat. Tegelijkertijd is dit voor de omgeving een belastende ingreep, waar ook een stevig financieel kaartje aan hangt. Tot slot betekent dit voorstel een verschuiving in financiën: de parkeergelden van de bezoekers, die niet gelieerd zijn aan de bewoners, worden gebruikt voor de inkomsten van het Parkeerfonds, wat weer dient als financiering voor andere uitgaven. De heer NIJSSEN zal de aanbevelingen meenemen in het stuk. De meesten staan er al in. In het kader van financiële ordentelijkheid heeft de VVD in haar verkiezingsprogramma € 35 miljoen vrijgemaakt voor het verdubbelen van de P+R-locaties en het mislopen van de parkeerinkomsten. Wethouder DE VRIES vindt dit een sterk punt van de VVD.
Aanvullend is de wethouder er voorstander van dat P+R kostendekkend wordt. Dit is mogelijk met dit plan. Het grootste deel van de opbrengsten van parkeervergunningen wordt gebruikt voor de handhaving van het verkeerssysteem. De opbrengsten die voor de openbare ruimte worden gebruikt, komen vooral van de bezoekers; dus niet zozeer van de bewonersvergunningen. Het aanmelden van het bezoek van bewoners moet inderdaad gemakkelijker worden gemaakt. Hierin zijn inmiddels stappen gezet, maar de komende jaren zal dit verder worden verbeterd. Er is een prachtig investeringsplafond en er kan veel worden geïnvesteerd in de infrastructuur, maar de ambitie ligt, ook voor de komende vier jaar, veel hoger. Dat betekent dat een aantal projecten nog moeten wachten op uitvoering. Hier zijn geen vaste criteria voor gehanteerd. 90% van de projecten die binnen het investeringsplafond vallen, zijn projecten die al gestart zijn of waar al contracten voor zijn getekend. Voor de resterende 10% waren de criteria hoogover: draagt het bij aan bijvoorbeeld het openbaar vervoer, met name op plekken waar nieuwbouwwijken worden gestart? De projecten die uiteindelijk niet binnen het investeringsplafond vallen, zijn projecten die uitgesteld kunnen worden.
Overigens heeft in dit kader het uitstel van het project Kattenburgerstraat meer impact, omdat met deze keuze de tunnel onder het spoor niet meer gerealiseerd kan worden. Daarbij is wel nagedacht over alternatieven. Er is in dit voorbeeld gekozen voor het goed
14
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Concept Raadscommissieverslag, donderdag 27 oktober 2021
opknappen van de Kattenburgerstraat, zodat de straat veiliger wordt en aangenamer wordt om te verblijven. Een ander voorbeeld is de Haarlemmer Houttuinen. De Haarlemmerstraat wordt autoluw gemaakt, waardoor er een scheiding ontstaat van voetgangers en fietsers enerzijds en autoverkeer anderzijds, omdat zij vaker gebruik zullen gaan maken van de Haarlemmer Houttuinen. Het kan ook nog een HOV-verbinding worden over de Haarlemmer Houttuinen. Op termijn is het mogelijk om het oorspronkelijke plan alsnog uit te voeren. De heer ERNSTING memoreert dat in eerste instantie voetgangers de primaire gebruikers zouden worden van de Haarlemmerstraat en dat deze dus ook van fietsers ontlast zou worden. Daarvoor was de verlaging van het viaduct bedoeld. Maar er zijn ook alternatieven, zoals de aanleg van een fietsbrug in het verlengde van de Haarlemmer Houttuinen naar de Nieuwe Houttuinen. Worden dit soort maatregelen ook nog overwogen? Wethouder DE VRIES geeft aan dat dit nu niet is overwogen. Op verzoek kan hier wel naar gekeken worden. De wethouder erkent dat het niet de ideale oplossing was, maar het is wel een verbetering door het langzame en snelle verkeer meer van elkaar te scheiden. Dus ingegeven door de financiële situatie wordt er nu de keuze gemaakt het in twee stappen te doen.
De heer ERNSTING is blij dat de afwaardering naar dertig kilometer per uur doorgaat, dat de afwaardering van de Plusnetcorridor naar het Hoofdnet doorgaat en dat de buurt waarin de Kattenburgerstraat ligt wel degelijk voor een deel krijgt wat ze wilde. De vraag is hoe er met de buurt is gesproken. De heer Ernsting maakt zich zorgen over de fietstunnel die daar was bedacht en in dat kader dus ook over de oversteekbaarheid op het kruispunt met de Piet Heinkade. Komt dit terug in de Nota van Uitgangspunten? Wethouder DE VRIES bevestigt dit. Deze nota geeft aanleiding om de korte en lange termijnmaatregelen goed met elkaar te bespreken. Het college rapporteert regelmatig over autoluw. Het is handig om op basis van de gegevens en de data – en niet op basis van fingerspitzengefühl – met elkaar te spreken over de eventuele negatieve gevolgen hiervan. Er zijn zaken geregeld voor de Birò, niet zijnde het voertuig zoals bedoeld door de fractie van DENK. De wethouder verzoekt de fractie hierover een concrete vraag te stellen en zal dit dan verder uitzoeken. Er is een motie ingediend om islamitische feestdagen toe te voegen aan dagen waarop gratis geparkeerd kan worden. Het college zal de motie van DENK afwachten en of deze wordt aangenomen. Zo ja, dan zal het college deze oppakken. De heer YILMAZ vraagt of de wethouder bereid is de inruil van feestdagen te onderzoeken.
Wethouder DE VRIES zal de motie uitvoeren wanneer de motie hieromtrent wordt aangenomen in de gemeenteraad. Ten aanzien van hoe scherp er wordt begroot is het terecht dat wanneer het niet goed genoeg gaat dit wordt besproken, teneinde hiervan te leren en hierin te verbeteren. Er is bewust een onderzoek en een uitgebreide rapportage hierover gedaan bij De Entree, omdat elementen hieruit ook op andere projecten van toepassing zijn, zoals wanneer een P50-inschatting of een P85-inschatting op het budget wordt gedaan. Ook werd duidelijk dat regelmatig de complexiteit van een vraagstuk onvoldoende goed wordt ingeschat of dat te vroeg in het project het budget wordt vastgesteld. Daarnaast is de wens zo veel mogelijk investeringen te doen. Dat betekent dat wanneer alle investeringen op P85 worden gezet, er minder investeringen in de uitvoering genomen kunnen worden. Dit is niet wenselijk. Het schetst tegelijkertijd ook het dilemma: in welke mate wil de gemeente omgaan met onzekerheden; bij een hogere risk appetite zullen er vaker tegenvallers voorkomen. Tegelijkertijd is het goed scherper te worden op scopewijzigingen, zodat het project niet op de kosten blijft zitten. De bevindingen uit het onderzoek ten aanzien van De Entree worden nog besproken. De lessons learned zullen worden gebruikt voor andere projecten. De
15
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water
MLW
Concept Raadscommissieverslag, donderdag 27 oktober 2021
wethouder omarmt het idee om een overzicht en een oorzaakanalyse te maken van de budgetoverschrijdingen van de afgelopen twee jaar en zal kijken hoe dit past in de lopende verbeteracties. Het college zal daar in 2022 in de rapportage op terugkomen. Het is van belang goed zicht te hebben op hoeveel geld er echt nodig is om de openbare ruimte goed in stand te houden. Het niveau sober klinkt minder fijn en ook minder ambitieus, maar in de Amsterdamse praktijk is het met de beschikbare financiële middelen wel tamelijk ambitieus, zowel in de uitvoering van de werkzaamheden, als in wat het kost. Het niveau verzorgd vraagt aanzienlijk meer inspanningen en geld. Beide is een issue. Er zijn nu al negatieve geluiden dat de stad op veel plaatsen open ligt. Bij een hoger niveau worden dat er uiteraard nog meer. Daarnaast spelen de beperkte financiële middelen een rol. Daarom is het externe onderzoek naar de efficiëntie en doelmatigheid zo belangrijk. Het onderzoek is eind 2021 gereed en kan in januari 2022 in de commissie worden besproken. De resultaten zullen een belangrijke basis vormen voor een volgend programma-akkoord om echt goede afspraken over de financiering van het onderhoud voor de komende vier jaar met elkaar te maken. Betaald parkeren is de methodologie om de parkeerdruk goed te reguleren.
Maar ook vanwege het draagvlak en de logica van de maatregel is het logisch dit alleen in te voeren wanneer de parkeerdruk te hoog is en dit de logische volgende stap is. Mevrouw BERCKENKAMP memoreert dat de opbrengsten uit betaald parkeren significant zijn. Dit geldt wordt gestoken in de openbare ruimte. De logica is dan wanneer in een gebied betaald parkeren wordt ingevoerd, daar ook wordt geïnvesteerd in de openbare ruimte. Is de wethouder het eens met de stelling om niet te denken vanuit de parkeerdruk, maar vanuit de openbare ruimte en dat mensen die parkeerruimte gebruiken, waarschijnlijk graag hieraan meebetalen als ze zien dat de ruimte dan verbetert? Wethouder DE VRIES geeft aan dat hiermee een serieus andere benaderingswijze wordt gekozen voor het parkeervraagstuk. Nu is afgesproken dat de opbrengsten uit de parkeervergunningen een reguleringsmechanisme is en dat mensen daarmee niet betalen voor werkzaamheden in de openbare ruimte. De gelden die vanuit het Parkeerfonds beschikbaar zijn voor de openbare ruimte komen voor het merendeel uit de bezoekers. De wethouder staat er open voor om met elkaar het debat te voeren over deze nieuwe manier van benaderen. De heer ERNSTING memoreert dat de wethouder in het eerdere debat over NieuwWest heeft aangegeven dat de visie neergelegd is in de Omgevingsvisie en dat er nog een Mobiliteitsvisie aankomt.
De Omgevingsvisie noemt de uitdagingen woningbouw, verdichten, en radicaal vergroenen voor de komende tien jaar. Is de wethouder het in deze context eens met de stelling dat parkeerregulering meer zal worden dan het voorkomen van parkeerdruk en dat een meer integrale benadering de voorkeur heeft? Wethouder DE VRIES is dit eens met GroenLinks. Dit is deels al wat wordt gedaan: wanneer de invoer van betaald parkeren bij een te hoge parkeerdruk succesvol is, ontstaan er mogelijkheden om parkeerplaatsen op te heffen en bijvoorbeeld te gebruiken voor vergroening of voor fietsparkeren. Daarmee blijft wel de oorspronkelijke benaderingswijze in stand. Bij een zona trafico limitato wordt de toegang gereguleerd: slechts de bewoners worden toegelaten. In het voorstel van de VVD worden ook de bezoekers van de bewoners meegenomen. Daarmee wordt het verbreed. Maar wellicht is een zona trafico limitato op sommige plaatsen in Amsterdam een goed idee. Over de maximering van dertig kilometer per uur wordt in december uitgebreid gedebatteerd. Over het plaatsen van borden geeft de wethouder aan dat er wellicht minder borden nodig zijn als deze maximering in het algemeen geldt. Met de maatregelen die nu zijn afgesproken is er enige groei te zien in de inkomsten van het betaald parkeren. De genoemde € 25 miljoen kan de wethouder niet plaatsen.