Concept verslag MLW 16.12.2021

Kortom, alles wat dit college beloofde, namelijk participatie, inspraak: het is wederom totaal niet gebeurd. De meest serieuze taxibedrijven in deze stad noemen dit het meest slechte beleid wat ooit bedacht is. Zij schrokken van wat nu voorgesteld wordt ter oplossing van de problemen. De heer YILMAZ kan zich de kritiek van de heer Vroege voorstellen, maar toch is hij benieuwd te horen wat er volgens hem landelijk moet gebeuren. Sommige dingen kunnen gewoon op het niveau van Amsterdam niet opgelost worden. Wat wil de heer Vroege landelijk verbeteren? De heer VROEGE meent dat de heer Yilmaz als geen ander weet dat hij degene is geweest die het taxidossier keer op keer op de agenda heeft gezet. Het ligt niet aan hem dat de problemen niet zijn opgepakt. Het is overduidelijk dat de stad de problemen meer serieus had moeten nemen. Hij meldt zijn motie van 2017 over het aanleggen van een zwarte lijst. Daar is nooit wat mee gedaan. Het stadsbestuur heeft weggekeken. Hij hoopt dat nu eindelijk een breed gedragen gevoel ontstaat dat de taxiproblematiek in deze

32

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 16 en dinsdag 21 december 2021

stad serieus is dat met zijn allen moet worden opgelost. Daarbij moet de klant centraal gesteld worden, want de klant is de dupe van de problemen in de taximarkt en dreigt nu ook het slachtoffer te worden van de oplossingen die het college aandraagt. Waarom gaat het college niet samenwerken met de taxiorganisaties in deze stad? Zij bieden hun kennis en ervaring aan, want zij willen meedenken om ervoor te zorgen dat de stad veiliger wordt. Waarom negeert wethouder De Vries deze partijen? Mevrouw MARTTIN vindt de doelstellingen van het voorstel super, namelijk een veilig en betrouwbaar taxivervoer in een leefbare stad. Dat doel is echter nog lang niet bereikt, zo blijkt. De taximarkt is ziek. Zij heeft een aantal vragen voor de wethouder en sluit zich aan bij de heer Vroege dat heel veel dingen niet hebben uitgepakt zoals gehoopt werd. Is de wethouder het met de VVD eens met de conclusie dat de taxi’s een enorme bijdrage leveren aan de verkeersonveiligheid en aan het aantal ongevallen. Wat kan daaraan gedaan worden? Dan de hervorming van de WP2000. Dat is belangrijk en noodzakelijk, maar daar kan niet op gewacht worden. Dus wat kan de gemeente daarom nu al doen? Hoe kan de Bibop worden ingezet? De inspreker stelde ook dat de problemen zijn toegenomen toen het ondernemersexamen is afgeschaft.

Zij de herinvoering van de examen misschien een bijdrage kunnen leveren? Daardoor wordt chauffeurs minder makkelijk toegang gegeven tot de taximarkt. Hoe ziet de wethouder dat? Dan de vraag hoe de gemeente wil inzetten op de gesprekken met het Rijk over de herziening van de WP2000. Ook de samenwerking met de overige grote steden is een punt. Hoe wordt er samengewerkt aan bijvoorbeeld de herziening van de WP2000? De heer YILMAZ wil beginnen met het slotwoord van het rapport Beke: “Het is code rood voor de Amsterdamse taxibranche”. Dat is een belangrijk signaal, dat oproept op zowel het niveau van de stad, maar ook op dat van het land opgetreden moet worden. Hij weet dat er ook taxichauffeurs zijn die de juiste intenties hebben en keihard werken. Dus voorkomen moet worden dat de hele branche gecriminaliseerd wordt. Er is uitvoerig onderzoek gedaan. Hij vindt het lastig dat ook de snorders worden meegenomen in de onderzoeken. Het gaat niet alleen om incidenten door de chauffeurs, maar ook om incidenten tegen de chauffeurs. Dat alles heeft ook een verhogende werking op het percentage criminaliteit. Het is dus geen eenrichtingsverkeer. De focus moet natuurlijk gericht zijn op het grotere probleem: de organisaties.

Hij hoort van de wethouder graag hoe het college dit gaat oppakken, want hij hoort vaker van chauffeurs dat de handhaving tegenvalt en dan vooral van handhaving gericht op platformchauffeurs. Voor hem zijn het allemaal chauffeurs, die allemaal gelijk behandeld moeten worden. Belangrijk is ook dat de drempel om taxichauffeur te worden op dit moment te laag is. Het ondernemersexamen is afgeschaft, waardoor een drempel bijna geheel verdwenen is. Hij pleit daarom voor een herinvoering van een dergelijk examen. Kan daar landelijk voor gepleit worden? Misschien kan de raad hier een belangrijk signaal afgeven. Daartoe wil hij een motie indienen. Daarmee wil hij ook bereiken dat de WP2000 wordt aangepast. Hij heeft nog een vraag naar aanleiding van een idee van een taxichauffeur. Er is nu een milieuzone, misschien is het een idee om een Amsterdams vignet in te voeren met een maximum aantal chauffeurs dat binnen de ring kan opereren. Misschien kan er ook gewerkt gaan worden met een kleurcode, zodat de klant kan inschatten bij wie hij in de taxi stapt. Hij vraagt de wethouder na te gaan of dat onderzocht kan worden: is het mogelijk om een maximaal aantal chauffeurs binnen de ring toe te staan. De knips vormen ook een probleem voor taxichauffeurs. Hij heeft echter ook gelezen dat de trambaanontheffingen worden veranderd.

Hij hoopt dat chauffeurs bij een knip kunnen doorrijden, want in feite gaat het om aanvullend openbaar vervoer. Hij wil niet dat chauffeurs rondjes gaan rijden in de stad. Zijn fractie heeft ook een motie ingediend om de taxibranche wat later uitstootvrij te maken. Nu is de deadline op 2025 gesteld, maar veel chauffeurs gaan dat gewoon niet redden en dat vooral om financiële redenen. Kan die deadline dus uitgesteld worden met bijvoorbeeld drie jaar? Tot slot wijst hij op het probleem van de handhaving. Hij heeft het

33

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 16 en dinsdag 21 december 2021

gevoel dat Uber creatief omgaat met de cijfers en het rooskleuriger voorstelt dan het geval is. Hoe gaat de wethouder dit probleem tackelen? Is een vignet misschien een oplossing? De heer MIEDEMA benadrukt dat dit een belangrijk onderwerp is. Het is een collegeprioriteit. Hij denkt dat het goed is om stil te staan bij het feit dat het zwaar weer is in de taximarkt en dat is al heel lang het geval. Hij vindt dat er met dit voorstel een goede stap voorwaarts wordt gezet naar een eerlijke en veilige taximarkt met een gelijk speelveld, voor wat hem betreft, voor iedereen. Zijn fractie staat achter de vier uitgangspunten. Met de zonering wordt het wellicht mogelijk om de overlast aan te pakken en de leefbaarheid te vergroten. Zorgelijk is ook dat er op basis van juridisch advies geen goede basis bestaat om te handhaven of om één set maatregelen te treffen dat voor alle chauffeurs geldt op de gebieden bonafide en betrouwbaar. Het rapport Beke laat zien hoe zeer die maatregelen wel nodig zijn. Dat is een zorgelijke constatering. Van twee van de vier prioriteiten constateert het college dat er te weinig grondslag is voor het nemen van maatregelen. Dat zit hem dus in die WP2000. Het is daarom goed dat die wordt herzien. Hij vindt het goed dat er gelobbyd wordt om daarmee meer bevoegdheden te krijgen als stad.

Er worden nu regels opgesteld, maar die gelden niet voor alle taxi’s, namelijk voor 85% gelden ze niet. Wat kan de wethouder zeggen over dit gebrek aan handelingsperspectieven? Verder hebben de platforms het probleem eerder groter dan minder groot gemaakt. Zij zijn onderdeel van het probleem! Het is schijnzelfstandigheid. Hoe ziet de wethouder de relatie tussen veiligheid en bonafide bedrijfsvoering als het gaat om platforms. In hoeverre werkt de bedrijfsvoering van platforms nu criminaliteit in de hand, zo wil hij van de wethouder weten. Is het college bereid om onderzoek te doen naar de specifieke invloed van de platforms op de taximarkt op de gebieden die ook in het rapport Beke worden benoemd. Is er in dit kader al zicht op het rapport van het ROA Maastricht, dat afgelopen zomer opgeleverd zou worden. Hij heeft dat nog steeds niet gezien. Kan de wethouder aangeven wanneer dat rapport beschikbaar komt, want hij begint ongeduldig te worden. Beke stelt vast dat de taximarkt kwetsbaar is, vatbaar is voor crimineel gedrag en aantrekkelijk is voor criminelen. Het college constateert met Beke dat de aanpak achterblijft. Er gaan samen met de branche maatregelen genomen worden, maar hij is het met D66 eens dat dat wellicht onvoldoende is. Wat kan Amsterdam nu al doen, zo is zijn vraag aan het college.

Hoe ziet het er straks uit in het nieuwe beleidskader? Graag een reactie van het college. Mevrouw IJMKER meldt dat haar bijdrage grotendeels aansluit bij dat van de heer Miedema. Maar als zij het rapport goed leest, dan zit veel van de excessen bij chauffeurs, die rijden voor platforms en verbonden zijn aan bedrijven. Dat is die 85% waar geen grip op bestaat. Zij vindt dat de bijdrage van D66 nogal focust op de individuele chauffeurs in plaats van op de systemen en structuren, die dit gedrag mogelijk maken. Voor de zomer werd de stand van zaken besproken met betrekking tot Uber, waarbij door de wethouder aangegeven werd dat de overleggen met Uber en de afspraken van het Social Charter werden voortgezet. Zij begrijpt nu uit de stukken dat het aangekondigde samenwerkingsplatform Taxi 020 als een gevolg van deze overlegstructuur moet worden gezien. Het is goed dat de gemeente in gesprek blijft met deze partijen. Zij vraagt zich echter wel af of er niet ook andere mogelijkheden zijn om platforms en de schijnzelfstandigheid die daarbij komt kijken, tegen te gaan. In de Europese Commissie is er nu een wetsvoorstel gepresenteerd om de rechten van platformwerkers te versterken. Verder is er een rechtszaak geweest met het FNV waaraan werd gerefereerd.

GL vindt het gek dat een bedrijf een uitspraak van een rechter naast zich neerlegt en gewoon zijn gang gaat in de stad met alle gevolgen van dien. Wat betekent dit voor Amsterdam? Hoe willen wij omgaan met een platform als Uber in deze stad? Welke mogelijkheden heeft de stad, volgens de wethouder, om daarin op de korte termijn actie in te ondernemen? Ook chauffeurs willen dat Uber wat doet aan de te lage prijzen en de hoge commissie plus de gebrekkige communicatie met het hoofdkantoor.

34

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 16 en dinsdag 21 december 2021

Zij is ook benieuwd naar aanleiding van het onderzoek van Maastricht naar het aangekondigde onderzoek dat Amsterdam zelf doet naar de juridische mogelijkheden om platformbedrijven, zoals Uber, verplicht data te delen met de gemeente. Wethouder DE VRIES vraagt zich naar aanleiding van de eerste spreker af of deze het wel over hetzelfde college heeft als dat dat nu dit voorstel doet. Het college van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam is zich zeer bewust van de problemen op de taximarkt en is daar ook intensief mee bezig. De burgemeester is de eerste geweest die de brede problematiek van ondermijning op de kaart heeft gezet in Nederland. Zij is daar ook intensief mee bezig. Er is in deze regio het initiatief genomen om dit onderzoek naar de taximarkt te doen. Dat duidt al op het vermoeden dat er meer aan de hand is. Hij is wel geschrokken van de hoeveelheid ondermijning die zich in de taxiwereld voordoet. Het college was er wel van overtuigd dat er ondermijning in de taxiwereld is. Dus hij voelt zich totaal niet aangesproken door de kritiek die hij in de eerste bijdrage te horen kreeg. Een andere vraag is hoe men met elkaar aan de slag gaat om de taxiproblematiek aan te pakken. Hij hecht ook belang aan de grotere structuren achter de maatschappelijke ontwikkelingen die zich nu voordoen. Men komt er namelijk niet met brandjes blussen.

Dus als het antwoord is dat er meer aan handhaving gedaan moet worden, dan is zijn eerste vraag altijd waarom we het niet redden met de bestaande handhaving. Zou het zo kunnen zijn dat de structuur, waarmee we te maken hebben, handhaving vrijwel onmogelijk maakt? Moet er niet gekeken worden naar ‘the root of the problem’? Er is een aantal factoren aan te wijzen. De platformeconomie met zijn plussen en minnen speelt daarin een grote rol. Daarbij speelt ook dat het flink sappelen is voor taxichauffeurs. Hij zegt daarvan niet dat dat leidt tot criminaliteit, maar het draagt natuurlijk wel zekere risicofactoren in zich. Het is op dit moment keihard werken in de taxiwereld. Men heeft geen economie gestudeerd te hebben om te zien dat de manier van werken in de platformeconomie, namelijk veel omzet draaien met lage prijzen het voor chauffeurs moeilijk maakt om met een normale werkwerk een normaal salaris te verdienen, maar dat het ook betekent dat er veel taxi’s moeten rondrijden om al die omzet te maken. Hij zal niet zeggen dat er door Uber meer criminaliteit in de taxiwereld is, maar het is wel zo dat als men op die manier de markt beheerst er effecten ontstaan, waardoor er bij wijze van spreken geen droog brood te verdienen is, en er zich aan de andere kant problemen kunnen gaan voordoen. De vraag om daar onderzoek naar te doen, vindt hij op zich een interessante suggestie.

Er werd ook gevraagd hoe het zit met de lobby richting het Rijk. Hij is het er niet mee eens dat die lobby weinig kansrijk is. Het ministerie heeft een paar maanden geleden … De heer MIEDEMA hoort de wethouder het mogelijke onderzoek een interessant suggestie noemen. Hij hoort graag of dat onderzoek er inderdaad gaat komen, en zo ja, wanneer dan, door wie en hoe gaat het eruit zien? Wethouder DE VRIES weet dat het rapport Beke vraagt verder onderzoek te doen. In dat kader wil hij deze vraag ook meenemen. Hij heeft een paar maanden geleden, zo zet hij zijn betoog voort, een gesprek met de Directeur van het ministerie gehad. Op last van de Tweede Kamer wordt er nu een onderzoek gedaan naar de vraag hoe de taximarkt in Nederland er nu voorstaat. Er is afgesproken dat komend jaar de evaluatie van WP2000 gaat plaatsvinden met het oog op het doorvoeren van eventuele wijzigingen. Amsterdam is ook gevraagd om daarin mee te denken. Dus hij acht de aanpassing van de WP2000 helemaal niet kansloos. Dit is juist het goede moment om daarmee aan de gang te gaan. WP2000 is inderdaad verouderd. Op de vraag naar wat op de korte termijn gedaan kan worden, antwoordt hij dat dat nu juist te vinden is in de voorgestelde Aanpak Taxi Amsterdam, waaraan volgend jaar gewerkt gaat worden. Dat zal zich op de eerste plaats richten op de bestrijding van de overlast.

Daarbij wordt gedacht aan zones waarin taxi’s minder toegang wordt gegeven, zoals het wallengebied, maar er gaat ook gekeken worden naar de taxi-hotspots en het werken met elektronische systemen, waardoor voorkomen wordt dat er constant veel taxi’s rondrijden. Dus ook minder overlast. Verder zal er aandacht komen voor de manier

35

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 16 en dinsdag 21 december 2021

waarop taxibedrijven met hun chauffeurs omgaan. De afspraken die er al lagen met de Social Charter worden doorgetrokken naar Taxi 020. Daar kan dus wel degelijk handelend in opgetreden worden, zij het dat dat op vrijwillige basis moet geschieden. Het college spreekt die bedrijven zeer regelmatig. Dus het is niet waar dat dat niet gebeurt. Die samenwerking wordt dus in verstevigde versie doorgezet in Taxi 020. Ook de andere steden staan nu op het standpunt dat er meer gedaan zal moeten worden. Daar wordt een goede samenwerking ontwikkeld en dat niet alleen met de andere G4-gemeentes, maar ook met andere grote gemeentes. Hij erkent dat inderdaad de chauffeur wat meer centraal gesteld moet worden. Er is een uitspraak gedaan richting Uber over het al dan niet zijn van werknemers en wie dat dan handhaaft. Uiteindelijk is het aan de chauffeurs om dat weer af te dwingen bij Uber. De enige die daarin een rol zou kunnen spelen is het Ministerie van Sociale Zaken en de Arbeidsinspectie. Hij merkt dat daarin inderdaad weinig beweging zit. Er werd ook gevraagd of in alles wat nu tijdens de coronatijd op de chauffeurs afkomt wat de verduurzamingsafspraken betreft er rekening gehouden kan worden met de chauffeurs. Afgesproken is echter dat men zou gaan voor verduurzaming.

Hij wil daar graag aan vasthouden, maar hij wil wel met alle betrokkenen in de taxiwereld het gesprek aangaan over de stand van zaken en wat het zou betekenen voor de gestelde doelen. Hij wil daar voor nu niet op vooruitlopen. De heer Miedema herinnerde aan het rapport van ROA Maastricht. Tot zijn grote ergernis heeft hij moeten constateren dat dat rapport nog steeds niet af is. Dat gaat nog een paar weken duren. De Bibop is niet van toepassing op individuele chauffeurs. Het punt van het niet delen van data door Uber gaat weer aan de orde gesteld worden in het Taxi 020-overleg. Het zou goed zijn als die gegevens meer met elkaar gedeeld zouden worden omwille van een beter beleid voor de taxiwereld. Die zwarte lijst is niet haalbaar in het kader van de ATV-wetgeving. Dat is de reden om zo’n lijst niet aan te leggen. Tweede termijn De heer VROEGE herinnert aan zijn vraag of de wethouder in de voorbereiding van het voorliggende voorstel contact gehad heeft met de sector. Die bedrijven zeiden namelijk tegen hem dat dat niet het geval was.

Heeft hij voorts goed gelezen dat de consument op de uitgaanspleinen niet meer zelf kunnen kiezen met wat voor soort taxi zij naar huis vervoerd willen worden, maar dat de gemeente met een digitaal systeem bepaalt welke taxi dat zal worden? Gaat de wethouder de keuzevrijheid van de consument totaal schrappen? Mevrouw IJMKER verwijst ter aanvulling op Brussel waar het gemeentebestuur onlangs besloten heeft dat taxiplatforms alleen actief mogen zijn in de stad als zij hun data over chauffeurs openbaar maken. Zij denkt dat dat een mooie stap zou zijn in deze discussie. Wethouder DE VRIES benadrukt over dit beleidsvoorstel wel zelf met verschillende chauffeurs te hebben gesproken. Hij weet ook dat zij daarop gereageerd hebben met ook schriftelijke input. Dus er is zowel door hem als door het ambtelijk taxiteam contact geweest met de diverse aanbieders. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat ze het allemaal eens zijn met wat er allemaal in deze aanpak staat. Consumenten kunnen altijd zelf kiezen welke taxi zij nemen. Het betekent voor taxiluwe zones dat men als bezoeker van de zone een stukje moet lopen om de plek te bereiken waar de taxi mag komen. Taxi-hotspots zijn die hele kleine plekjes waar heel veel taxi’s steeds langs komen. Daar is het wel zo dat een taxi pas wordt toegelaten als er ook plek is om daar te staan. Dat om te voorkomen dat er eindeloos wordt rondgereden.

Mevrouw IJmker deed op zich een goede suggestie, maar hij weet niet of vanuit de beperkte bevoegdheden die de gemeente heeft, die eis gesteld mag worden. Hij wil het echter best onderzoeken.

36

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 16 en dinsdag 21 december 2021

De VOORZITTER stelt vast dat dit agendapunt hiermee voldoende besproken is en dat het in de raadsvergadering een uitgebreide behandeling zal krijgen. Dit geldt voor zowel agendapunt 12 als 13.

De VOORZITTER eindigt de vergadering om 21.45 uur

37