Concept verslag MLW 04.11.2021 (1)

Na deze datum

36

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

is het een voldongen feit dat er geen extra langzaam verkeer-tunnel onder het spoor komt. Daarnaast is het zo dat de raadsleden tijdens de behandeling in de raad bij kunnen sturen door middel van moties. Uiteraard kan een fractie dan ook tegen stemmen. De heer KREUGER memoreert zijn voorstel om dit in stemming te brengen. De VOORZITTER concludeert na een inventarisatie dat vijf fracties voor en vier fracties tegen agendering van deze Nota van Uitgangspunten voor bespreking in de raad zijn. De voorzitter stelt vast dat dit onderwerp voldoende is besproken en deze zal worden geagendeerd voor de raadsvergadering – lange bespreking. De VOORZITTER schorst de vergadering tot 19.30 uur. De VOORZITTER heropent de vergadering. 10. Kennisnemen van de Monitor uitvoering Meerjarenplan Verkeersveiligheid 2020 en Stadsgesprekken verkeersveiligheidsbeleid (ZD2021-010337) Eerste termijn commissie Mevrouw IJMKER is van mening dat veiligheid op straat een belangrijke voorwaarde is voor een leefbare stad en verkeersveiligheid is van levensbelang. GroenLinks wil blijven benoemen dat het onacceptabel is dat er nog verkeersslachtoffers vallen. Daarom heeft de fractie deze monitor geagendeerd. Eerder dit jaar is gesproken over het belang van monitoring en het inzicht krijgen in goede cijfers over niet alleen de toedracht van een ongeluk, maar ook wie erbij zijn betrokken.

Dit vloeit voort uit dat er steeds nieuwe vormen van mobiliteit zijn. De wethouder heeft eerder aangegeven in gesprek te zijn met bijvoorbeeld de ambulance om ook toegang tot hun gegevens te krijgen. Wat is de status hiervan? Er komt een nieuw meerjarenplan, er vinden nu stadsgesprekken plaats. Daarvan komt een eindverslag. Wanneer wordt deze verwacht? De heer MIEDEMA geeft aan dat het goed is dat er steeds vaker over verkeersveiligheid wordt gesproken en dat de raad op deze manier door het college wordt geïnformeerd. De PvdA heeft een aantal vragen. De data zijn vaak gebaseerd op de registratiegegevens van de politie. Bij uitzondering lukt het om de ambulancegegevens te gebruiken. Met name bij de fietsongevallen is er sprake van onderrapportage. In Utrecht en Friesland worden pilots gedaan, waarbij de data van de eerste hulp worden gebruikt. Daaruit blijkt dat cijfers tot acht keer hoger kunnen liggen. Is het mogelijk om deze gegevens ook in Amsterdam te gebruiken en aansluiten bij deze pilot? Eerder heeft de spreker gevraagd naar een pilot voor snelheid verlagende maatregelen: ISA (Intelligente Snelheidsassistentie). Wat is de status hiervan? Het is logisch dat er in 2020 minder verkeerseducatie is gedaan op scholen. Dit is wel heel belangrijk.

De vraag aan deze wethouder, en wellicht ook de wethouder van Onderwijs, is in hoeverre dit onderwerp weer op de agenda staat en of scholen hier weer mee zijn begonnen.

37

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

Mevrouw BERCKENKAMP vindt het goed dat het Meerjarenplan Verkeersveiligheid weer is gedeeld en wordt besproken. D66 mist in het overzicht de ebike, de handhaving op opgevoerde exemplaren, maar ook op niet toegelaten voertuigen. Worden deze zaken komend jaar toegevoegd? De spreker is benieuwd naar de plannen op dit deel van de verkeersveiligheid, want het beeld is dat de situatie op straat nu soms onveilig is. Mevrouw WIJMENGA sluit zich aan bij de eerder gemaakte opmerkingen over deze monitor. Aanvullend mist de spreker in deze monitor de toename van bezorgers in allerlei vormen. Zij zijn allemaal apart in te delen onder een andere categorie, maar mevrouw Wijmenga is van mening dat de bezorgers inmiddels niet meer onder het gezamenlijke ov en bezorgers vallen. In de maatregelen wordt een gedragstraining voor maaltijdbezorgers genoemd. Is dit voldoende om het probleem met de bezorgers op te lossen. Daarnaast is het vreemd dat een gemeente hiervoor cursussen aanbiedt in plaats van de werkgever zelf. Kan de wethouder hierop reflecteren? Beantwoording Wethouder DE VRIES dankt de commissie voor de aandacht voor dit onderwerp. Het college vindt het zeer belangrijk dat mensen op een aangename manier op straat kunnen zijn zonder bang te hoeven zijn voor de verkeersveiligheid. In het stuk wordt gesproken over stadsgesprekken.

Dat is enerzijds met mensen uit de stadsdelen die hun eigen ervaringen en plannen delen met de gemeente. Daarnaast gaat de gemeente ook met de stakeholders, de verkeerspartijen, in gesprek. Deze input wordt uiterlijk begin 2022, voor de verkiezingen, vervat in een overzicht en gedeeld met de raad. Het omzetten van al deze bevindingen naar beleid zal plaatsvinden in de nieuwe collegeperiode. Ook het college wil een beter inzicht in het aantal en de aard van de ongevallen, ook of het eenzijdige of meerzijdige ongevallen zijn. Met de ambulancedienst wordt gekeken of data gedeeld kunnen worden. Ook op landelijk niveau wordt daarnaar gekeken, waarbij wel afspraken moeten worden gemaakt over het privacy-aspect. Dit traject kan dus nog enkele weken tot maanden duren. De wethouder zal de raad informeren over de ontwikkelingen. De wethouder zal zich verdiepen in de pilot die in Utrecht en Friesland loopt, waarbij gebruik wordt gemaakt van data van de eerste hulp: welke informatie wordt hiermee beschikbaar; is dit ook in Amsterdam mogelijk? De ISA-pilot is in Zuid in ontwikkeling. Dit wordt samen met de Vervoerregio nauwgezet gevolgd. Er vindt op dit moment een technische test in de omgeving van de Amstelveenseweg plaats. Dit wordt omgezet in actie. De verwachting is dat begin 2022 duidelijk wordt hoe de pilot exact zal verlopen en welke mogelijkheden er voor Amsterdam zijn.

Verkeerseducatie is ondanks COVID-19 nog zoveel en goed als mogelijk doorgegaan. Dit wordt samen met de Vervoerregio rechtstreeks met de scholen geregeld. Scholen zijn over het algemeen blij dat hier aandacht voor is en ook bereid hier desnoods in een hybride vorm aandacht aan te besteden. Met inachtneming van de coronarichtlijnen zijn ook een aantal praktische verkeersexamens afgenomen. De verwachting en hoop is dat in het komend schooljaar deze educatie op een meer normale manier plaats zal kunnen vinden.

38

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

D66 heeft vaker aandacht gevraagd voor de e-bike. In de praktijk wordt handhaving op e-bikes nauwelijks gedaan, omdat dit lastig is. Nu is er met name aandacht voor de beleidsbeïnvloeding. Er is door de minister een uitspraak gedaan over de LEV’s en op welke straten en wegen deze voertuigen zich mogen bewegen. Dit wordt op 2 december in de Kamer besproken. Onder andere Amsterdam en de VNG zullen input leveren, waarbij aandacht gevraagd zal worden voor het feit dat in grote steden de beslissing om al die LEV’s op het fietspad toe te staan, nadelige gevolgen heeft, dat er goed nagedacht zou moeten worden of dat wel de juiste route is en of er niet meer ruimte moeten komen om hier lokaal beleid op te maken. Wanneer dit resulteert in goede landelijke regelgeving, maakt dit het makkelijker om te kunnen handhaven. De wethouder is het eens dat het gedrag van flitsbezorgers in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de werkgevers is. De gedragsbeïnvloedingscampagne is samen met hen opgezet. Tegelijkertijd is het ook goed de verantwoordelijkheid steeds meer bij de werkgevers te leggen en dat zij aantonen deze verantwoordelijkheid te nemen. Voor wat betreft de flitsbezorgers van boodschappen, daar is nog geen contact gelegd met deze werkgevers. De wethouder verzekert de commissie dat het onderwerp veilig gedrag van de bezorgers een van de eerste agendapunten zal zijn.

De VOORZITTER stelt vast dat dit onderwerp voldoende is besproken en als kennisnamestuk zal worden geagendeerd voor de raadsvergadering. 11. Kennisnemen van de voortgangsrapportage van het programma Smart Mobility 2019-2025 (ZD2021-012227) Eerste termijn commissie Mevrouw IJMKER dankt de wethouder voor deze update. Het programma bevat veel projecten en pilots met de inzet van slimme technologie van drones tot druktemeters, maar ook realtime dataverzameling voor de kademuren of afval ophalen. In dit pleidooi focust de spreker zich op de crowdmanagement pilots. Het valt op dat dit steeds vaker wordt ingezet. Ook uit de Begroting kwam naar voren dat vanwege de vele werkzaamheden in de openbare ruimte de komende jaren het college het belangrijk vindt om verkeers- en bewegingsstromen meer in de gaten te houden, zelfs ook permanente monitoring. Dit verontrust de spreker, want GroenLinks ziet het risico dat tijdelijke maatregelen als gevolg van corona of werken in de openbare ruimte kunnen leiden tot een situatie waarin Amsterdammers permanent in de gaten gehouden worden. Uiteraard moeten straten leefbaar en veilig zijn en kan drukte ook een risico vormen, maar het permanent monitoren van Amsterdammers past niet in een vrije samenleving.

Ook roept de spreker graag in herinnering dat in een andere commissie een datastrategie is vastgesteld waarin een van de uitgangspunten is dat Amsterdammers zich onbespied in de openbare ruimte moeten kunnen bewegen en dat er aandacht is voor dataminimalisatie. Dit ziet de spreker in deze rapportage weinig of niet terugkomen. Kan de wethouder hierop reflecteren? Hoe wordt de afweging gemaakt bij de keuze voor de inzet van crowdmanagementtechnieken, zoals camera’s en realtime dataverzameling. De overweging kan wellicht ook zijn om een extra boa in te zetten. GroenLinks vindt het belangrijk om daarbij ook het achterliggende doel voor ogen te houden en de raad te betrekken in de politieke keuze die daar wordt gemaakt. Worden deze pilots uitgevoerd uit naam van efficiëntie of wordt er gekeken naar wat het beste is voor Amsterdammers, waarbij ook aandacht is voor privacy, burgerrechten en andere overwegingen?

39

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

De heer NIJSSEN luistert met interesse naar het betoog. Wat als zou blijken dat een camera een effectiever middel is dan een boa, zou GroenLinks dan voorstander zijn van het inzetten van camera’s? Mevrouw IJMKER is van mening dat eerst gedefinieerd moet worden wat effectief is. Uiteindelijk is de spreker voor het oplossen van problemen in de stad. Mits omkleed met de juiste overwegingen kan een camera een goede uitkomst zijn. Het is goed eerst in de raad het gesprek te voeren over de verschillende afwegingen en welke keuze er vervolgens wordt gemaakt. Het kan zijn dat GroenLinks een andere keuze maakt dan de VVD, maar dan is wel het gesprek erover gevoerd. In de laatste raadsvergadering is de Verordening voor de meldplicht van sensoren vastgesteld. Deze gaat in per 1 december. De pilots en projecten die in het programma Smart Mobility worden genoemd, zullen daaraan moeten voldoen. Hoe wordt dit nu al voorbereid, zodat binnen een paar kan worden voldaan aan die meldplicht? De spreker ziet graag dat de Commissie Persoonsgegevens Amsterdam hier ook een rol in heeft. Hun rapporten worden ook in andere commissies besproken, maar het is duidelijk dat dit onderwerp ook in deze commissie erg belangrijk is. De heer NIJSSEN dankt de wethouder en de ambtenaar voor het stuk. Het is mooi en leuk om te lezen. De spreker gaat in op de volgende onderwerpen.

Het gaat bijvoorbeeld over gedragsverandering in het reisgedrag. Er worden zaken genoemd als de smart hubs en de Mobility Asset Service. Dit zijn goede ontwikkelingen. De vraag is of bekend is of mensen hun gedrag aanpassen. Amsterdam is Smart Mobility stad nummer één. Dat is goed. Hoe tot deze conclusie is gekomen, is niet vermeld in de brief. Kan de wethouder de volgende zinsnede in de brief duiden: ‘We werken aan een QuickScan waarbij we onderzoeken hoe bewonerscoöperaties onderdeel kunnen worden van het huidige deelmobiliteit-vergunningenbeleid.’ Mevrouw BERCKENKAMP geeft aan dat Smart Mobility goed klinkt. Het is ontzettend leuk om het stuk te lezen, maar D66 is het op onderdelen zeker eens met GroenLinks. Technologie biedt heel veel mogelijkheden, maar het allerbelangrijkste is om eerst te bepalen wat het doel is. Dat mist de spreker in de stukken. Ook is D66 onderstreept het belang van privacy en de burgerrechten hierin goed bewaken. Ook is mevrouw Berckenkamp benieuwd hoe tot de conclusie is gekomen dat Amsterdam Smart Mobility stad nummer één is. Beantwoording Wethouder DE VRIES dankt voor de aandacht voor dit onderwerp. De wethouder deelt de zorg, die D66 en GroenLinks hebben aangegeven ten aanzien van privacy en in hoeverre dit aansluit bij de doelen van de gemeente.

Het is bij voortduring opletten met camera’s: waar werkt het en waar gaat de gemeente te ver? Het is goed dat de gemeenteraad daar het college steeds scherp in houdt. Ten aanzien van het crowdmanagement op de Wallen geeft de wethouder aan dat de camera’s niet meer tijdelijk voor een jaar hangen, maar voor onbeperkte tijd. Dat wil niet zeggen dat elk uur van de dag crowdmanagement met camera’s wordt toegepast. Er wordt vooral op piekmomenten gekeken. Dit voldoet aan de Verordening Meldplicht Sensoren. Het wordt uiteraard ook met AVG-DPIA testen gedaan. Het wordt ook met de Commissie Persoonsgegevens Amsterdam besproken. Dit is voor het college een belangrijke

40

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

sparringpartner als het gaat om dit soort ethische kwesties, ook vanuit Smart Mobility. De camera’s ondersteunen het werk wat gastheren, -vrouwen en boa’s in die gebieden doen. Dit crowdmanagement geeft primair data. In gebieden als de Wallen wordt puur naar aantallen gekeken – geen gezichts- of persoonsherkenning. Deze camera’s sluiten goed aan op het doel – crowdmanagement – dan CCTV, omdat deze particuliere camera’s wel gezichtsherkenning kunnen hebben. Vervolgens gaat de wethouder in op de stelling dat Amsterdam Smart Mobility stad nummer één is. Overigens zegt Amsterdam vaker dat ze nummer één op een terrein zijn. De wethouder kon dit niet benchmarken, maar er zijn in heel veel steden dit soort initiatieven. Amsterdam heeft wel al langer een zeer stevige afdeling die zich met Smart Mobility bezighoudt en die op een breed scala aan onderwerpen veel initiatieven ontplooit en op landelijk niveau samenwerkt met onderzoeksinstituut AMS. Het beeld is dat Amsterdam hier ten opzichte van andere steden in voorop loopt. De pilot MaaS op de Zuidas is sinds een halfjaar gestart. Een aantal mensen zijn dit gaan gebruiken. Het is nog te vroeg om op basis van de gegevens te zeggen of dit leidt tot gedragsverandering. Mocht dit tot gedragsverandering leiden, moet dit, wanneer de pilot wat verder gevorderd is en mensen er wat langer gebruik van hebben kunnen maken, ook worden gemeten.

Hetzelfde geldt voor de smart hubs. De heer NIJSSEN snapt dat de gemeente aan de vooravond staat van zo’n transitie en ook van die gedragsverandering. Om de achtergrond van zijn vraag te illustreren, noemt de heer Nijssen het autoluw maken van de stad. Dat kan worden gedaan door parkeerplaatsen weg te halen, maar beter nog door bijvoorbeeld het gebruik van de deelfiets of deelscooter te stimuleren, zodat mensen op hun dertigste geen auto kopen. Daarom is het belangrijk de gedragsverandering te gaan monitoren de komende jaren. Wanneer is voor de wethouder dit punt bereikt? Wethouder DE VRIES is dit eens met de heer Nijssen: deelmobiliteit kan op de smart-manier worden ingezet. Er wordt al gemonitord of de inzet van deelmobiliteit leidt tot verandering in reisgedrag. Dat wordt samen met de aanbieders gedaan. De heer Nijssen stelde ook de vraag over bewonerscoöperaties en deelmobiliteit. Wat hiermee wordt gezegd is dat geprobeerd wordt vanuit het Programma Smart Mobility te promoten dat groepen in de stad een coöperatie of samenwerkingsverband te starten, om vervolgens zelf eigen deelmobiliteit te organiseren. Dat zal mogelijk tot verandering in reisgedrag leiden, omdat mensen er dan namelijk zelf voor kiezen. De heer KREUGER vraagt of het college het met JA21 eens is dat een deelscooter of een deelfiets geen alternatief is voor een auto i.c.

dit zijn geen concurrerende mobiliteiten, omdat een auto bij voorkeur niet binnen de ring zal worden gebruikt. Wethouder DE VRIES kan JA21 goed volgen in de stelling dat het niet verstandig is de auto in de stad te gebruiken, maar het gebeurt nog wel heel veel. Uiteraard zijn er situaties denkbaar waarin de keuze voor een auto wel logisch is. In algemene zin is er wel ruimte om te kiezen voor de fiets, scooter of auto. Mevrouw IJMKER heeft een punt van orde. De spreker dankt de wethouder voor de antwoorden. GroenLinks heeft nog wel wat vragen. Is het mogelijk over dit onderwerp een technische sessie te organiseren? Het voorstel is de woordvoerders op de Digitale Stad hiervoor uit te nodigen, omdat deze gesprekken ook vaak in die commissie worden gevoerd.

41

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

De VOORZITTER constateert dat er brede belangstelling is voor de voorgestelde technische sessie. De VOORZITTER stelt vast dat dit onderwerp voldoende is besproken en als kennisnamestuk zal worden geagendeerd voor de raadsvergadering. Water 12. Rapportage juridische kosten en overzicht juridische procedures (ZD2021-012155) en 15. Evaluatie uitgifteronde exploitatievergunningen passagiersvaart 2024 Nr. VN2021029510 Eerste termijn commissie De heer KREUGER refereert aan de raadsinformatiebrief ten aanzien van de evaluatie uitgifteronde exploitatievergunningen passagiersvaart 2024 waarin wordt ingegaan op de werking van het systeem. Hier wordt gezegd: ‘In het algemeen kan worden geconcludeerd dat het systeem van uitgifte van vergunningen naar behoren heeft gewerkt’. De heer Kreuger stelt dat het hier ten diepste niet over gaat. Het gaat wel om wat het systeem doet. Er zijn een aantal zaken niet goed gegaan. Er zijn 712 lootjes ingeloot voor 155 vergunningen. Het college geeft aan dat ze de beweegredenen daarvoor niet helemaal vast kunnen stellen. De spreker stelt dat dit te maken heeft met strategisch inschrijven. De reders worden hiermee op kosten gedreven, want het is onnodig. Vervolgens wordt in de brief voorgesteld de reders te vragen hoeveel lootjes ze echt zouden willen hebben. Dit is inherent aan het systeem: iedereen probeert zijn kansen maximaal te vergroten.

Daarom snapt de spreker niet waarom dit een optie is om het systeem beter te laten functioneren. Over de loting zelf is niets weggeschreven. Daarnaast is de toezegging van het college dat de opnamen openbaar zouden zijn, niet nagekomen. De mensen moesten, op het moment dat ze zich inschreven met een boot, laten zien dat ze deze konden financieren. Daarvoor moest onder andere een bouwtekening worden ingeleverd. Daarvan zijn er een aantal afgekeurd, omdat alleen bakboord was ingetekend. De bepaling van de financiële gegoedheid werd per boot bekeken. In het geval dat iemand meerdere boten inschreef, werd niet het totale financiële plaatje beoordeeld. De spreker pleit ervoor hiernaar te kijken. Zelfs de voorstander van dit systeem wilden dat de historische boten beschermd zouden worden. Door het grote aantal inschrijvingen van sloepen zijn een aantal historische boten in de verdrukking is gekomen. De heer Kreuger concludeert dat deze uitgifteronde niet succesvol was. De spreker pleit ervoor het proces te stoppen, zodat de bootbezitters door kunnen varen. De heer MIEDEMA is blij dat deze evaluatie is gemaakt. In de afgelopen maanden heeft de raad veel over deze procedure gehoord, er is op ingesproken. Deze procedure heeft impact op mensen, op reders, op hun baan of onderneming. Het is daarom ook logisch

42

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

dat dat hier bijvoorbeeld een petitie wordt aangeboden en dat mensen laten zien wat dit met hen doet. De eerste vraag betreft de procedure, met name over de administratieve lasten voor de reders. Zij moeten namelijk de aanvragen doen. Veel van de aanvragen zijn uiteindelijk niet in behandeling genomen c.q. afgewezen. Dit is zonde, met name omdat er veel werk in zit, bijvoorbeeld in de Bibob. In de evaluatie wordt gezegd dat dit ook achteraf kan als mensen daadwerkelijk in aanmerking komen voor de vergunning. Wordt dit in de volgende ronde meegenomen? In de evaluatie wordt veel geschreven over de rol van de gemeente. Deze leidde bij veel reders tot verwarring. Uit het stuk blijkt dat de gemeente heel terughoudend is geweest in het contact met de reders tijdens de procedure. Dit is begrijpelijk, want er moet sprake zijn van een gelijk speelveld: dezelfde informatie moet voor iedereen beschikbaar zijn. Toch is de heer Miedema van mening dat er gedurende het proces laagdrempelig contact kan zijn, mits die informatie uiteindelijk beschikbaar komt voor alle reders. Dit kan door alle vragen en antwoorden te verzamelen en dit te delen met de betrokkenen. Dit draagt bij aan transparantie en de informatievoorziening en kan wellicht foutieve inschrijvingen voorkomen. Hoe kijkt de wethouder hiernaar? Het beleid wordt op een later moment geëvalueerd, de procedure nu.

De conclusie is dat er slechts zeven nieuwe inschrijvers zijn en er is een overinschrijving van sloepen. Wat kan de gemeente concreet doen? Er zijn nu zeven segmenten. Moeten deze verder worden gesegmenteerd? Graag hoort de heer Miedema een reactie van de wethouder. Mevrouw KUIPER memoreert dat dit dossier al jarenlang loopt, het geeft veel stress bij reders, schippers en eigenaren van boten en het is ingewikkelder geworden. Het doel was om andere toetreders de mogelijkheid te geven om op deze wateren te varen. Het nettoresultaat van de honderden inschrijvingen is zeven nieuwe inschrijvingen. De ChristenUnie is ontevreden met dit resultaat. De fractie is zeer kritisch op dit dossier. Het is goed dat er een evaluatie is gemaakt, waarin verbeterpunten zijn geformuleerd, maar de ChristenUnie hoopt dat dit beleid alsnog van tafel kan, want de drukte op de grachten wordt niet veroorzaakt door dit soort boten en dit soort ondernemingen, maar wel door de toeristen. De conclusie van de ChristenUnie is dat dit geen goed beleid is. Mevrouw MARTTIN memoreert dat de VVD in de debatten over de exploitatievergunningen bij de Nota’s Varen deel 1 en 2 al veel vraagtekens en zorgen had. De VVD vond het überhaupt geen goed idee. Nu blijkt bij deze technische evaluatie dat een deel van deze zorgen zijn uitgekomen, want de doelstellingen van het beleid zijn niet behaald.

Los van het leed wat de reders is aangedaan, ziet de fractie dat bij deze tombola het aantal nieuwe toetreders zeer beperkt is, terwijl veel mensen kosten hebben moeten maken en er veel onzekerheid en bureaucratie was. Hoe kijkt de wethouder naar het aantal nieuwe toetreders? Alle fracties hebben gepleit voor het behoud van de historische boten. Hiervoor is in het systeem een aparte categorie gemaakt. Nu blijkt dat er veel boten verdwijnen. Een week eerder is een petitie inzake salonboten overhandigd door ondernemers die door de uitwerking van dit beleid hun onderneming zien verdwijnen. De heer KREUGER is van mening dat als het aan de VVD had gelegen er nog veel meer historische boten zouden verdwijnen. Is de VVD zich hiervan bewust?

43

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

Mevrouw MARTTIN geeft aan dat de VVD zich ervan bewust is dat er ook risico wordt gelopen als er geen loting plaatsvindt. De VVD was tegen deze loting en tegen het maximum van 550 vergunningen. De VVD was voor de extra categorie voor historische boten met als doel deze boten te beschermen. Graag hoort mevrouw Marttin van de wethouder wat hij nog kan doen om deze categorie boten te beschermen. De heer KREUGER geeft aan dat de VVD dit segment niet extra beschermt. Er is een motie ingediend door de heer Boutkan (PvdA) om meer vergunningen in dat segment te verlenen. De VVD is een van de enige partijen geweest die tegen deze motie hebben gestemd. Dit staat in schril contrast met het medeleven wat de VVD hier nu toont. Als het aan de VVD had gelegen, waren er nog minder boten geweest. Daarom snapt de heer Kreuger dit betoog niet. Is mevrouw Marttin zich hiervan bewust? Mevrouw MARTTIN geeft aan dat er geen loting had plaatsgevonden als het aan de VVD had gelegen en was de drukte op een andere manier beperkt. In dat geval hadden de salonboten niet uit de grachten hoeven te verdwijnen en had het leed niet gehoeven. De heer KREUGER vraagt waarom de VVD ervoor heeft gekozen dit segment niet uit te breiden als dit segment zo belangrijk is voor de VVD. Mevrouw MARTTIN geeft aan dat de VVD dan inherent daaraan voor dat systeem zou zijn.

De VVD is niet voor het systeem en heeft dit destijds ook bepleit. Tenslotte heeft de spreker nog een vraag aan de wethouder. In de context van corona is de raad een pauzeknop voorgespiegeld. Het is nu hoog tijd om die in te drukken en de reders rust te geven en eerst wat meer duidelijkheid te krijgen. Deze evaluatie, inclusief de verbeterpunten, geeft aanleiding om eerst orde op zaken te stellen voordat verder wordt gegaan met dit systeem. Kan de wethouder hierop reflecteren? Mevrouw WIJMENGA sluit aan bij eerdere spreker. De conclusie is dat de evaluatie geen goede afspiegeling is van hetgeen is gevraagd om te evalueren. De evaluatie is namelijk zeer beperkt. De gemeente is geslaagd in het uitgeven van vergunningen, maar het is geen inhoudelijke evaluatie van de beleidsdoelen. De beoogde doelen zijn om verschillende redenen niet gehaald: er zijn geen nieuwe toetreders; veel salonboten zijn hun vergunning kwijt, terwijl de inzet was deze te behouden; het strategisch inschrijven is niet voorkomen, wat ook de bedoeling was; met de zinsnede dat het overinschrijven geen belemmering is voor het systeem is het CDA het niet eens; het blijft een loterij, een gokspel, en dit is niet wenselijk. Daarom pleit het CDA ervoor dit te stoppen. De vraag die nu voorligt is hoe de hiaten in het systeem kunnen worden gerepareerd, mocht dit beleid doorgang vinden.

Hoe worden dubbele inschrijvingen voorkomen? De check hierop is lastig als de aanvragen allemaal apart worden behandeld. De raad heeft een waarborg gevraagd dat de historische boten in Amsterdam kunnen blijven varen. Veel vergunningaanvragen zijn echter alsnog niet gehonoreerd. Kan onderzocht worden hoe dit alsnog mogelijk gemaakt kan worden? Daarnaast is het de vraag hoe het kan dat er meer historische boten zijn dan vooraf was voorzien. De heer ERNSTING concludeert dat niemand blij is met dit beleid. Het doel was oorspronkelijk om de groei van de passagiersvaart op de grachten te begrenzen vanwege de overlast en drukte op sommige dagen. Dat betekent niet dat de vergunningen zomaar op slot gegooid kunnen worden. De rechter heeft geoordeeld dat Amsterdam deze markt

44

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

open moest stellen conform de Europese Dienstenrichtlijn. Daarom is deze loting in het leven geroepen. De heer Ernsting heeft een aantal vragen. Is er een op dit moment varend schip uitgeloot? Gaat deze verdwijnen? Hoeveel zijn dit er? Deze antwoorden komen niet duidelijk uit de evaluatie. De spreker snapt de vragen van andere partijen over de overinschrijvingen. Waarom is ervoor gekozen dat aanvragen een bouwtekening en een financieringsplan moeten indienen en niet dat alleen bestaande botenbezitters kunnen inschrijven? Dit zou het aantal overinschrijvingen een stuk minder maken. De heer Ernsting ziet met lede ogen aan dat het aantal sloepen toe lijkt te nemen en het aantal salonbootjes afneemt. De overweging kan niet op esthetische gronden zijn, want er moet zonder willekeur worden geoordeeld. Een sloep is een ander soort schip dan een salonboot: er vindt een ander soort passagiersvaart mee plaats. En hospitality is wat anders dan mensen die in een sloep zitten en een biertje drinken. Het aantal sloepen in de grachten neemt toe. Ook zijn er een aantal spelers die ineens met veel meer boten varen. Een voorbeeld daarvan is Flagship Amsterdam. Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Mevrouw VAN SOEST memoreert dat dit onderwerp al vanaf 2016 speelt. De Raad van State heeft enig moment geconcludeerd dat het proces niet goed was.

De evaluatie lezende rijst de vraag wat de gemeente is opgeschoten in deze periode. Zeker eens per maand wordt de raad door de bezitters van met name elektrische boten op de hoogte gehouden over: inbraken; geen behoorlijke ligplaatsen; vergunningen die voor twee jaar waren uitgegeven en door de gemeente plotseling worden ingetrokken; de gemeente die in beroep gaat bij de Raad van State, nadat een zaak is gewonnen. Daarnaast wordt het niet minder druk op het water. Veel van de boten hebben geen vergunning. Hoe wordt hierop gehandhaafd? De fractie heeft diverse malen schriftelijke vragen gesteld. De laatste keer was 27 oktober. De vraag is of dit beleid met alle negatieve gevolgen van dien wordt doorgezet. De spreker pleit ervoor er een streep onder te zetten en te kijken in hoeverre de mensen die een aanvraag hebben ingediend tegemoet gekomen kunnen worden. Er is namelijk voldoende ruimte op het water. Daarnaast wordt de overlast niet veroorzaakt door de salonboten of de rondvaarboten, maar wel door de sloepjes met mensen die alcohol gebruiken. De heer ERNSTING geeft aan dat er eigenlijk geen alternatief is. Het enige alternatief is de markt volledig vrij te geven. Het risico daarvan is dat de kleine ondernemers weggedrukt zullen worden door het grote geld.

Is mevrouw Van Soest het eens met deze stelling? Mevrouw VAN SOEST geeft aan dat de raad dit kan beïnvloeden door te kijken hoe dit op een goede manier geregeld kan worden. Hiertoe kan een van de raadsleden het initiatief nemen. Aanvullend is de vraag of de gemeente in beroep is gegaan bij de Raad van State inzake de E-boats van de heer Heijn. De spreker refereert in dit kader aan het boek ‘Politieke Terreur’ van de auteur Beusenberg. Hierin staat dat er politieke terreur is wanneer overheden tegen burgers blijven procederen, terwijl de overheid juist voor de burgers moet zijn.

45

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

Beantwoording Wethouder DE VRIES memoreert dat er nu een algemene evaluatie is gedaan van hoe het systeem van de loting verlopen is. Er is dus geen evaluatie gedaan op het behalen van de uiteindelijke beleidsdoelen, zoals drukte op de gracht, het gebruik van de boten. Deze informatie is namelijk pas een jaar nadat de vergunningen in 2024 daadwerkelijk in werking treden bekend. De evaluatie is dus beperkt, maar wel nuttig, omdat in het vastgestelde beleid een volgende lotingsprocedure gericht op 2026 is opgenomen. Dan zullen opnieuw vergunningen vervallen en zal opnieuw gekeken worden aan wie de vergunningen vergund worden. Er is besloten samen met de sector kritisch te kijken naar het proces: wat ging goed; waar zaten de missers? De sector heeft enquêtes hierover ingevuld en heeft tijdens overleggen input gegeven. In die gesprekken kwam steeds de pijn naar voren van mensen die geen vergunning of een vergunning voor minder boten hadden gekregen. Dat is logisch, want dit heeft impact op mensen en hun bedrijf. Dit is ook de enorm harde kant van een lotingssysteem. Er is steeds geprobeerd het gesprek weer over de procedure te houden. Dit klinkt niet empathisch, maar partijen zijn erbij gebaat dat een volgende loting beter gaat. De geformuleerde verbeterpunten zullen daarom ook daarin worden meegenomen. Een aantal daarvan zijn door de commissieleden genoemd.

De wethouder zal deze een voor een behandelen. Het college heeft het strategisch inschrijven niet kunnen aantonen, maar begrijpt dat wordt gevraagd of er toch niet een element van strategisch inschrijven in zit. Een idee waar verschillende partijen wat voor voelden is het idee van een voorinschrijving waarbij wordt geïnventariseerd voor hoeveel boten een vergunning aangevraagd zal worden. Wanneer dit aantal aansluit op het aantal wat in een bepaald segment te vergeven is, kan voor dat segment worden afgezien van een loting. Hiermee wordt strategisch inschrijfgedrag voorkomen. Het kan overigens nog steeds zijn dat in bijna alle segmenten meer mensen zich melden dan er überhaupt plek is. Dan zal er alsnog worden geloot. Maar het college wil dit idee wel een kans van slagen geven. De heer ERNSTING vindt dit een interessante gedachtegang. Toch ontstaat er mogelijk een prisoner’s dilemma, omdat de belangen groot zijn. Het is de vraag wie als eerste zijn strategische inschrijving intrekt, omdat niet bekend is of de concurrentie dat ook doet. Hoe kan dit worden voorkomen? Wethouder DE VRIES geeft aan dat dit niet voorkomen kan worden. Waar het eigenlijk om gaat bij een voorinschrijving is dat ondernemers aangeven hoeveel vergunningen ze feitelijk willen hebben en dus niet strategisch inschrijven. Uiteraard is het dan aan de marktpartijen om die vraag eerlijk te beantwoorden.

Mocht dit lukken, kan heel veel leed en administratieve lasten rondom alle overinschrijvingen worden voorkomen. Graag zien de partijen dat deze methodiek een kans krijgt binnen het geheel van het systeem. Over de feitelijke loting bij de notaris is al veel gezegd. Hier zijn ook een aantal aanbevelingen over opgenomen. Deze worden meegenomen. Deze kant is beoordeeld als minder goed verlopen in een overigens verder goed verlopen systeem. Inzake de bouwtekeningen geeft de wethouder aan dat de bakboordkant van een boot af kan wijken van de stuurboordkant. In de beoordeling van de financiële gegoedheid is het totaal aantal boten per aanvrager meegenomen.

46

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

In de motie-Boutkan is opgeroepen het segment historische boten te beschermen met een totaal aantal. Echter, onder de definitie historische schepen vallen diverse soorten schepen, waaronder ook historische sloepen. Uiteindelijk was er binnen deze categorie, ondanks dat er een behoorlijk aantal plekken voor waren gereserveerd, een overinschrijving. Daardoor zijn er dus ook boten afgevallen. Hier kan wat aan worden gedaan. Dan moet de definitie van het beschermde segment worden ingeperkt. Daar zitten twee risico’s aan: is het mogelijk tot een correcte en toepasbare definitie te komen; voldoet het dan nog aan een open markt? In dit soort zaken is er altijd een grijs gebied, maar hoe meer inperkingen er worden aangebracht, hoe meer er een risico ontstaat ten aanzien van die open markt. De conclusie is dat het mogelijk is en dit is ook nadrukkelijk op tafel gelegd als een van de evaluatiepunten. De heer MIEDEMA memoreert de woorden van de inspreker die aangaf dat dan het risico ontstaat dat de gemeente de historiciteit van de romp afschaft als eis. Daarmee zouden er meer salonboten komen en minder sloepen. Kan de wethouder hier wat over zeggen? Wethouder DE VRIES geeft aan dat dit punt door de reders is ingebracht. Dit is als extra punt meegenomen in de vervolgstappen. Er zal worden onderzocht of dit een effect heeft.

Dit zal sowieso worden gedaan, omdat dit door de sector wordt gevraagd. Er worden nog feitelijke afspraken gemaakt over het volgende proces. De verwachting is wel, om de administratieve lastendruk te voorkomen, dat de Bibob pas wordt toegepast nadat de loting heeft plaatsgevonden. Daarnaast vindt er nog overleg plaats over de noodzaak van de Bibob. Het is goed een idee dat mensen die gedurende het aanvraagproces vragen daar vragen over hebben, die vragen kunnen stellen. Dit kan bijvoorbeeld in een groep, zodat iedereen de vraag en het antwoord ziet. Op deze manier wordt kennis met iedereen gedeeld. Deze methode is toegepast in deze uitgifteronde: er zijn algemene vragenrondes georganiseerd voorafgaand aan de start van het inschrijven. Deze mogelijkheid moet echter enig moment worden afgerond. Wanneer namelijk iemand nog een vraag stelt en een andere inschrijver heeft zijn aanvraag al afgerond, heeft die laatste feitelijk een informatieachterstand, omdat het antwoord niet meer verwerkt kan worden in de aanvraag. Mevrouw VAN SOEST is benieuwd of andere steden ook een Nota Varen hebben. Daarnaast is de vraag of er vergelijkingen gemaakt kunnen worden met steden als Utrecht en Rotterdam. Deze steden hebben ook veel vaarwater.

Wethouder DE VRIES geeft aan dat overlast en drukte niet in de stad Weesp speelt – Amsterdam en Weesp gaan fuseren – en dat het daar dus ook niet toegepast zal worden. Het is de wethouder niet bekend in hoeverre andere Nederlandse steden hiermee hebben te maken. Het speelt wel in Gent, Kopenhagen en Venetië. Mevrouw VAN SOEST geeft aan dat deze problematiek in buitenlandse steden niet relevant is voor deze discussie. De spreker vraagt de wethouder te onderzoeken in hoeverre andere Nederlandse steden – eventueel ook Gent hierbij betrekken – hiermee te maken hebben en welke oplossing zij hiervoor hebben. Wellicht kan Amsterdam hiervan leren.

47

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

Wethouder DE VRIES geeft aan dat het college voorbeelden uit binnen- en buitenland even nuttig vindt. De vraag van mevrouw Van Soest ligt buiten de evaluatie. Daarom is de wethouder niet genegen dit toe te zeggen, ook gelet op de werkdruk. Mocht er een motie met dit verzoek worden aangenomen, zal het college deze motie uiteraard uitvoeren. Het is belangrijk onderscheid te maken bij de toetreders. Er zijn toetreders waarvan de gemeente zeker weet dat deze organisaties tot nu toe niet actief zijn geweest in de sector passagiersvaart in Amsterdam. Dit geldt voor zeven bedrijven. Maar er zijn ook toetreders die eerst alleen met onbemande vaart bezig waren en die nu in andere segmenten actief worden. Daar zijn grotere verschuivingen in geweest. Wanneer je dit samenneemt, is het effect groter. Er is geen grote verdringing van buiten Amsterdam richting de stad, maar er is wel binnen Amsterdam sprake van verdringing tussen verschillende partijen. Dat resulteert erin dat een aantal mensen hun positie kwijtgeraakt zijn en anderen juist meer positie hebben gekregen. De wethouder is het eens met geluiden uit de commissie dat de loting veel brute kanten kent. Tegelijkertijd is het lastig een alternatief systeem gericht op volumebeleid te bedenken. Dat geldt dus ook voor het begrip ‘noodknop’. De noodknop is geënt op het jaar 2023.

Deze was gericht op de eventuele langdurige effecten van corona, waardoor er weinig vraag is naar passagiersvaart en er daarom geen regels meer hoeven te worden gesteld in het kader van volumebeleid. In dat geval zou afgezien kunnen worden van dit ingewikkelde stelsel van verdeling. Luisterend naar de commissie denken de leden aan een ander soort noodknop. Dit levert een aantal vragen van de wethouder aan de commissie op. Wat gebeurt er bij deze noodknop? Wil de raad geen volumebeleid meer voeren? Dit laatste wordt niet gesteund door het college, omdat er vanuit het college veel aandacht is voor het beperken van de drukte in de stad. Het kan ook zijn dat de gemeenteraad op een andere manier volumebeleid wil voeren. De wethouder staat open voor en is benieuwd naar een alternatieve aanpak. Er zijn veel schepen die op dit moment onder vergunning varen, maar na 2024 niet meer varen. Dit zijn bijvoorbeeld mensen die nu een vergunning hebben die in 2024 afloopt, maar die ervoor hebben gekozen om niet meer in te schrijven. Dit gaat om 22 van de 83 (on)bemande vaartuigen. Daarnaast zijn er van de 61 inschrijvers een aantal niet ingeloot. De wethouder van mening dat ‘in een sloep een biertje drinken’ ook een vorm van hospitality is. Hospitality is een breed begrip. Deze groepsafhuur valt daarbinnen.

De wethouder ziet dat er binnen de sector discussie is over welke vorm beter is dan een andere vorm. De wethouder heeft hier geen moreel-ethisch oordeel over. Ook qua overlast is niet te zeggen welke vorm meer of minder hieraan bijdraagt. Er zijn een aantal reders – Flagship Amsterdam maakt hier mogelijk onderdeel van uit – die in de periode dat er geen vergunningenplafond was – dit was een actief besluit van de gemeente naar aanleiding van een uitspraak van de Raad van State – heel veel vergunningen hebben aangevraagd en in die markt zijn gestapt. Dat kan erin hebben geresulteerd dat deze groep nu meer zichtbaar is geworden. De heer ERNSTING concludeert dat als de markt wordt vrijgegeven als alternatief voor het volumebeleid er een grote hausse aan schepen de grachten in kan komen. Er zijn klachten bekend over de werkwijze van bepaalde partijen. Daar worden en de reders en de bewoners niet vrolijk van. Wethouder DE VRIES is het eens met de heer Ernsting.

48

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

Het systeem is onder andere erop gebaseerd dat iedere twee jaar een aantal vergunningen vervallen. Door middel van het systeem van loting wordt dus iedere twee jaar bepaald wie die vergunningen overneemt. Mevrouw VAN SOEST vraagt of het inmiddels niet tijd is om dit systeem bij te stellen. Het initiatief voor een ander voorstel kan ook bij de gemeenteraad liggen. De vraag is wie daarvoor het lef heeft, want de oppositie krijgt het bij de coalitie niet voor elkaar. Wellicht is het college zelf hiertoe bereid. Wethouder DE VRIES memoreert dat vaker is besproken dat het systeem van loting uitsluitend voordelen biedt. Het college ziet ook de effecten hiervan en wat het doet met ondernemers die hun vergunning kwijtraken. Wanneer iedereen het erover eens is dat er een ander systeem moet komen om de drukte op het water te reguleren, ligt er een gezamenlijke taak om een ander systeem te bedenken. Het geeft geen pas om de verantwoordelijk bij de ander te leggen. Maar dit is het huidige systeem. Het laat zien dat het kan werken, zo blijkt uit de evaluatie. Er zijn verbeterpunten. Het heeft de effecten die het heeft. Wanneer er gekozen wordt om een volumebeleid te voeren, dan moeten er regels worden gesteld, beperkingen worden opgelegd. En dan zal er altijd iemand nadelige gevolgen ondervinden. Dat zal bij iedere route zo zijn.

Nogmaals, de wethouder staat altijd open voor alternatieven, ook vanwege de hardheid van de effecten. Dat kan ook in gezamenlijkheid met de gemeenteraad. Wel moet in oog worden gehouden dat een systeem werkt. En van dit systeem is inmiddels duidelijk dat het werkt. Mevrouw VAN SOEST bemerkt dat de wethouder van goede wil is en dat ook hij dit een lastig dossier vindt. De gemeente is er voor de burgers. De wethouder overlegt regelmatig met betrokken partijen. Mogelijk dat zij alternatieven hebben waar de gemeente mee uit de voeten kan. Kan de wethouder hier al meer over vertellen? Wethouder DE VRIES geeft aan dat de sector, onder andere in de aangeboden petitie, initiatieven heeft genomen om na te denken over andere modellen. Precies om de eerder aangegeven reden kijkt het college hier heel serieus naar. Wel is het belangrijk dat het een werkende vervanging is van het huidige systeem. Vervolgens gaat de wethouder in op individuele rechtszaken. Die zullen er altijd zijn: de gemeente tegen burgers of bedrijven en andersom. Dit is op zichzelf geen slecht teken, omdat de rechtspraak in Nederland een goed functionerend systeem is om aan geschilbeslechting te doen. Zeker wanneer er iets op het spel staat, gunt de wethouder de betrokkenen deze mogelijkheid om te kijken of de gemeente daadwerkelijk goed heeft gehandeld.

De gemeente is daarin open en transparant, zoals ook bij een open democratie hoort. In het stuk staat inderdaad niets over handhaving, omdat de nota specifiek over de loting gaat. Dit onderwerp komt komend jaar wel aan bod bij de bespreking van de Grachtenmonitor. Tweede termijn commissie De heer KREUGER had onvoldoende in beeld dat agendapunt 12 gezamenlijk met agendapunt 15 wordt besproken. Over de rapportage juridische kosten en het overzicht juridische procedures zegt de spreker dat hij graag wat wil zeggen over de claims, maar dit lastig te vinden, omdat hem onvoldoende bekend is welke geheim zijn en welke niet. De spreker verzoekt zijn bijdrage in beslotenheid te bespreken.

49

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER stelt vast dat dit onderwerp voldoende is besproken en als kennisnamestuk zal worden geagendeerd voor de raadsvergadering. Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 14. Kennisnemen van de beantwoording van raadsadres inzake Falende handhaving 'Snorfiets naar de rijbaan' Nr. VN2021-029512 Eerste termijn commissie Mevrouw BERCKENKAMP dankt de wethouder dat hij heeft laten weten dat de handhaving op de snorfiets naar de rijbaan steviger wordt. Na de nieuwe regelgeving gaat het al een stuk beter, maar er zijn nog wel wat klachten. Eerder heeft D66 laten weten dat het in de herijking niet altijd even logisch is wanneer een snorfiets over de straat kan rijden. D66 vraagt de wethouder, alvorens hierop streng te handhaven, opnieuw te kijken naar de vervoersbewegingen. Wanneer de straten logisch op elkaar aansluiten zijn mensen eerder geneigd zich daaraan te houden. Beantwoording Wethouder DE VRIES geeft aan dat logica helpt en dat het logisch moet zijn op welk fietspad al dan niet een uitzondering wordt gemaakt. Inmiddels is het plan om meer straten te wijzigen van vijftig naar dertig kilometer per uur in de inspraak gebracht. Dat maakt dat de verschillende snelheden van de snorfiets en de auto dichter bij elkaar komt.

Het plan is daarom om op die straten binnen dit gebied snorfietsen op de rijbaan toe te staan. Mevrouw BERCKENKAMP beaamt dat het logisch klinkt om dit tegelijkertijd te doen. D66 is voor dertig kilometer per uur. Echter, dat duurt nog even voor dit is geregeld. Daarom pleit de spreker er in het kader van de verkeersveiligheid voor nu al te kijken wat de beste route is, ook voor de snorfietsers, omdat dit nu nog op bepaalde plaatsen onlogisch is. Wethouder DE VRIES geeft aan dat het voorstel is om per 1 januari 2023 over te gaan op dertig kilometer per uur. Omdat dit niet lang in de tijd is, wil de wethouder wachten met de voorgestelde herijking. Waar mevrouw Berckenkamp ook op doelt zijn de verbindingen waar de snorfiets niet is toegestaan op het fietspad en wat dan ook betekent dat snorfietsen om moeten rijden. Daar zit een enorme spanning. Dit zijn ook de plaatsen waar zal worden gehandhaafd. Vaak zijn dit namelijk de plaatsen waar heel veel fietsers zijn. De beleidsmatige keuze is om snorfietsen iets om te laten rijden via een voor de snorfiets veilige en aangename route en dat fietsers hun eigen route behouden, die aangenaam is voor de fietsers. Er wordt ook nagedacht wat dit betekent voor Nieuw-West en Buitenveldert. Deze gebieden vallen nu niet onder deze regeling, maar waar wel heel veel verzoeken zijn van bewoners. Dit ligt ingewikkeld.

Er moet namelijk aangetoond kunnen worden dat een

50

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

fietspad druk is en de aanwezigheid van snorfietsen problemen veroorzaakt. Dit is op heel veel plekken in deze stadsdelen niet het geval. Tweede termijn commissie Mevrouw BERCKENKAMP geeft aan dat het toch nog wel even duurt voordat het 1 januari 2023 is. Is de wethouder het eens dat het voor snorfietsers soms heel onduidelijk is waar ze wel en niet kunnen rijden? De heer ERNSTING heeft naar aanleiding van het antwoord van de wethouder een korte vraag. Als er over dertig kilometer-routes wordt nagedacht, kan er dan ook worden gekeken naar buiten de ring? Beantwoording Wethouder DE VRIES streeft ernaar dat het simpel wordt voor de snorfietser – zich realiserende dat dit niet altijd prettig hoeft te zijn: snorfietsers komen niet op een fietspad. Dus hoe minder uitzonderingen er zijn, hoe helderder het wordt. De wijziging van vijftig naar dertig kilometer per uur helpt om de discussie makkelijker te maken in bijvoorbeeld Nieuw-West of Buitenveldert. Dan is er namelijk ook minder snelheidsverschil tussen snorfietsers en auto’s. De VOORZITTER stelt vast dat dit onderwerp voldoende is besproken en als kennisnamestuk zal worden geagendeerd voor de raadsvergadering. Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 16. Kennisnemen van de reactie op motie 121 van 10 maart 2021 van raadslid Vroege van D66 over e-bikes Nr.

VN2021-029514 Eerste termijn commissie De heer ERNSTING vindt het goed dat er in het komende meerjarenplan fiets meer rekening wordt gehouden met e-bikes. Echter, er blijkt nu dat e-bikes met software of met een hendeltje worden veranderd in een soort brommer. Er hoeft niet meer te worden getrapt en ze kunnen heel snel. Dit is en wordt een toenemend probleem in de handhaving. Wordt dit probleem herkend? Wat kan hieraan worden gedaan? Mevrouw BERCKENKAMP geeft aan dat de wethouder in de brief spreekt over LEV’s en e-steps. Deze laatste wil D66 zoveel mogelijk uit de stad weren. Hiervoor zal lid Vroege een motie indienen en is het verzoek dit onderwerp te agenderen voor de raad. Beantwoording Wethouder DE VRIES kijkt met belangstelling uit naar de motie van de fractie van D66. Het opvoeren van brommers in het algemeen is een toenemend probleem, ook omdat het snelheidsverschil op het fietspad te groot wordt. Het is lastig hierop te handhaven. Dit wordt in de praktijk ook niet gedaan. Als er een verzoek uit de raad komt, zal dit handhavingsverzoek bij de politie worden neergelegd. Er is echter al veel discussie met de politie over hun prioritering en hoeveel aandacht zij kunnen geven aan verkeersveiligheid. De mogelijkheden zijn dus beperkt. Daarom ook is het college op landelijk niveau actief in de discussie over LEV’s, omdat deze het probleem groter maken.

51

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

Het is goed in de algemene discussie over verkeersveiligheid mee te nemen dat er een probleem zit in de rolverdeling in de handhaving en de prioritering. Tweede termijn commissie De heer MIEDEMA concludeert dat de wethouder naar mogelijkheden zoekt. In Het Parool wordt gesproken over een van de grootste aanbieders van elektrische fietsen. Dit is een Amsterdams bedrijf. Juist die fietsen zijn makkelijk op te voeren. Is de wethouder bereid met dit bedrijf in gesprek te gaan over wat zij zelf doen bijvoorbeeld in het kader van verkeersveiligheid en hoe ze met dit issue omgaan? Wethouder DE VRIES is bereid met dit bedrijf in gesprek te gaan. Het stond al op de planning om dit te gaan doen. VanMoof is een grote speler. LEV’s in het algemeen zorgen voor een revolutie in het vervoer waarvan de breedte bij lange nog niet in beeld is. Mevrouw BERCKENKAMP is van mening dat de breedte volkomen duidelijk is. In het artikel is te lezen dat LEV’s een snelheid van vijftig kilometer per uur moeten gaan halen. Hoe gaat de wethouder dit gesprek aanvliegen? Beantwoording Wethouder DE VRIES vindt dit een interessante gedachte, maar niet voor de stedelijke fietspaden. Daarom zal het gesprek ook gaan over hoe hier het beste mee omgegaan kan worden en waarvoor de LEV’s ingezet kunnen worden. Er is genoeg gespreksstof.

De VOORZITTER stelt vast dat in verband met de aangekondigde motie dit onderwerp wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 1 december 2021. 17. Tussentijdse rapportage 'Deelvervoer in Amsterdam: deelscooter en deelauto' Nr. VN2021-029513 Eerste termijn commissie Mevrouw BERCKENKAMP vraagt de wethouder te reflecteren over het parkeren van de deelscooters in de openbare ruimte. Doen de aanbieders volgens de wethouder voldoende om dit in goede banen te leiden? Eerder zijn de randen van de stad besproken. In Nieuw-West, Zuidoost en Noord is bijna geen dekkingsgraad, terwijl bij reizen van of naar die gebieden een deelscooter of deelauto heel handig kan zijn. Eerder is in de raad een motie hierover aangenomen. Echter, in de praktijk komt dit nog te weinig terug. Kan dit binnen de huidige overeenkomsten worden geïntensiveerd? De heer NIJSSEN vraagt of D66 van mening is dat als de toegang naar deze stadsdelen niet binnen de huidige overeenkomst kan worden geregeld de capaciteit uitgebreid moet worden. Mevrouw BERCKENKAMP bevestigt dit.

52

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

De heer MIEDEMA geeft aan dat voor de PvdA een aantal zaken relevant zijn. Op hoe het wordt gebruikt en door wie, daar gaat deze evaluatie op in. Net als op de meer randzaken zoals verkeersveiligheid. Op dit moment blijkt uit de evaluatie dat er een vrij uniform pakket aan gebruikers is: hoogopgeleid, man en vooral in Amsterdam-Zuid en in de binnenstad. Alles wat de wethouder zou kunnen doen om daar wat aan te doen, is een goed idee. Welke ideeën heeft de wethouder hierover? Er kan bijvoorbeeld worden gekeken naar de dekking, maar ook naar de betaalbaarheid. Is het goedkoper maken een lijn die de wethouder zou willen volgen? Aansluitend geeft de spreker aan geen voorstander te zijn van steps. De heer NIJSSEN geeft aan dat deelmobiliteit voor de VVD een heel belangrijk onderdeel is van de mobiliteitsmix in Amsterdam. Op pagina 10 staat dat in de rapportage auto’s die door bewoners, bewonersgroepen of bedrijven worden gedeeld buiten beschouwing worden gelaten. De rapportage gaat dus vooral uit van autodelen van de wat grotere corporates met parkeerplaatsen, et cetera. Kan de wethouder aangeven of ook naar de particuliere autodelers gekeken zal worden? In andere grote gemeenten wordt overwogen om een proef met particulier autodelen door middel van bijvoorbeeld een app te doen.

De dekking van deelscooters kan een stukje beter, zeker ook voor de geografisch gezien verder weg gelegen stadsdelen. Daarin vindt de PvdA een aantal randvoorwaarden belangrijk: de verrommeling in de openbare ruimte moet worden voorkomen; de e-steps zijn in Amsterdam onwenselijk. Scooters moeten netjes geparkeerd worden. Aanbieders nemen hier al maatregelen op, maar wellicht kan dit nog beter. Zeker wanneer de dekking wordt uitgebreid en de totale hoeveelheid scooters groter wordt, is dit een absolute randvoorwaarde. Net zoals dat er netjes leges betaald moeten worden. En ook dat de integratie met MaaS een stukje beter moet worden de komende tijd. De heer ERNSTING corrigeert dat het huurvoertuigen zijn, omdat bij deelvoertuigen sprake is van een gesloten beurs. in het normale spraakgebruik wordt gesproken over deelauto’s en deelscooters. Het idee van een deelvoertuig is dat deze door meerdere mensen wordt gebruikt en mensen geen eigen voertuig hoeven te hebben. Dit is nog onvoldoende terug te zien. De heer Ernsting stelt dat voor iedere deelauto eigenlijk twaalf parkeerplaatsen moeten worden opgeheven, want dan zijn er push- en pullfactoren, waardoor mensen worden ontmoedigd een eigen auto te hebben. Datzelfde geldt voor de deelscooters. Het is problematisch dat met name de deelscooters bijgeplust lijken te zijn. Dit wordt zichtbaar in de openbare ruimte.

Daarom pleit GroenLinks ervoor een einde te maken aan de deelscooter. De heer NIJSSEN memoreert dat eerder is gesproken over gedragsverandering. De heer Nijssen is van mening dat een deelscooter niet erbij komt, maar dat de keuze hiervoor afhankelijk is van waarvoor de scooter wordt gebruikt. Dus dat mensen naast een auto die met de buren wordt gedeeld, ook een deelscooter gebruiken, en dus geen eigen auto of scooter bezitten. De heer Nijssen is van mening dat het wat genuanceerder ligt dan de heer Ernsting wil doen voorkomen. De heer ERNSTING geeft aan dat uit de evaluatie blijkt dat de deelscooter met name door jonge mensen wordt gebruikt, die waarschijnlijk anders het ov of de fiets hadden

53

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

gebruikt. Het gaat om ritjes van vier kilometer binnen hetzelfde stadsdeel, vooral in Centrum en Zuid. Dat zijn de gebieden die goed ontsloten zijn. Mevrouw BERCKENKAMP is van mening dat dit een aanname is. In hoeverre is de heer Ernsting zeker van deze stelling? De heer ERNSTING geeft aan dat uit de evaluatie blijkt dat veel gebruikers van deelscooters voorheen de fiets en het ov gebruikten. De heer NIJSSEN refereert aan de push- en pullfactoren en gedragsverandering. Als de dekking mogelijkerwijs wordt uitgebreid naar Nieuw-West, Zuidoost, Noord kan dat betekenen dat het mensen meer opties biedt om die stadsdelen bereikbaarder te maken. Daarom pleit de spreker ervoor de deelscooters te behouden. De heer ERNSTING wil dit dan combineren met een formele parkeerplaats. De spreker is tegen het free floating-karakter van deze concepten. Daar ontstaat ook veel irritatie bij veel bewoners, die scooters vaak fout geparkeerd zien. Er is zoveel aandacht voor geweest in de afgelopen jaren, maar met nog onvoldoende verbetering. De heer NIJSSEN vraagt bevestigend dat GroenLinks van mening is dat de deelscooter geen plek meer in Amsterdam heeft. De heer ERNSTING bevestigt dat als het gaat om free floating deelscooterconcepten het experiment gestopt kan worden. De spreker is benieuwd wanneer de proefperiode van twee jaar eindigt.

Een en ander hierover is terug te vinden in het concept verkiezingsprogramma van GroenLinks. De heer NIJSSEN is van mening dat met de nu beschikbare 1400 deelscooters heel veel mogelijkheden zijn om andere stadsdelen te ontsluiten. De heer Nijssen is sterk van mening dat in het kader van de bereikbaarheid van Nieuw-West het wegstrepen van deze 1400 scooters geen goed idee is. De heer ERNSTING corrigeert dat het om totaal 700 deelscooters gaat. Het gemis aan dekkingsgraad van deelauto’s en deelscooters in Nieuw-West is inderdaad een schande. Dit is al vaker besproken. Als er andere concepten zijn dan free floating zal de spreker hiervoor open staan. Beantwoording Wethouder DE VRIES vindt deze discussie over de beoogde richting van het Mobiliteitsbeleid interessant. Het interessante van de deelscooters is dat het zich nog in de experimenteerfase bevindt. Het tweede jaar is net begonnen. De hamvraag is of mensen die normaal gesproken gebruikmaken van een fiets of het ov nu van een deelscooter gebruik gaan maken – dit zou een ongewenste richting zijn, omdat in het Mobiliteitsbeleid actief bewegen en ov boven deelmobiliteit en mobiliteit middels gemotoriseerde voertuigen gaat – of dat mensen een deelscooter in plaats van een eigen scooter of auto gaan gebruiken. Dit laatste is een beweging de goede kant op. Dat antwoord is er nog niet.

Daarvoor wordt onderzoek gedaan onder gebruikers van deelscooters.

54

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Concept Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

De heer ERNSTING leest in de rapportage: ‘tegelijkertijd zien we een vervanging van de fiets (31%), het stedelijk ov (28%) en lopen (7%)’. Dit geeft een indicatie van wat het vervangt. Wethouder DE VRIES bevestigt dit. Dit is een indicatie dat het de verkeerde kant op gaat. Tegelijkertijd ziet de wethouder ook een grote plus: de vervanging van aanschaf van eigen vervoermiddelen. De wethouder wil dit verder onderzoeken. Alsnog kan er dan gekozen worden voor deelscooters. De overwegingen van de wethouder zijn gebaseerd op het gewenste mobiliteitsbeleid en in hoeverre deelmobiliteit een nuttige bijdrage levert aan het stedelijk beleid. De heer NIJSSEN is van mening dat als de dekking van deelmobiliteit wordt uitgebreid – desnoods kan hierbij gekeken worden naar lange afstanden – het niet gaat over ‘vervanging van’ maar dat het dan gaat over echt waarde toevoegen aan de bewegingsvrijheid van mensen. Het verzoek is dit mee te nemen in het onderzoek. Wethouder DE VRIES wil dit meenemen. Persoonlijk is de wethouder van mening dat de fiets veel bewegingsvrijheid geeft. Voor wat betreft parkeren, is het ingewikkeld, omdat scooters op de stoep kunnen parkeren en daar veel ruimte in beslag nemen. De aanbieders van deelscooters, Felyx en Check, spreken hun afnemers hier zeer strikt op aan. Zozeer zelfs dat de wethouder de neiging heeft de aandacht te verschuiven naar het rijgedrag.