Concept verslag DC 17.11.2022

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Raadscommissieverslag, 17 november 2022

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie Donderdag 17 november 2022 van 09.00 uur tot 11.37 uur in de Willem Kraanzaal Donderdag 8 december 2022 Voorzitter: het lid Runderkamp Portefeuillehouder: wethouder Pels Commissiegriffier: M. Diemont Commissieondersteuner: N. Bakkali Verslaglegging: M. Kuiper (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Bilgin (FvD), Bobeldijk (SP), Burgers (VVD), Garmy (Volt), Havelaar (CDA), Hofland (D66), Koyuncu (DENK), Krom (PvdD), Lust (D66), Nadif (GroenLinks), Noordzij (PvdA), Olivieira (Lijst Kabamba), Van Pijpen (GroenLinks) Afwezige commissieleden: Nijssen (VVD) Overige aanwezigen: T. Koudstaal, B. Warning

ALGEMEEN DEEL 1. a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 09.04 uur en heet iedereen welkom. Hij stelt vast dat er een quorum is. b. Mededelingen Er zijn geen mededelingen. c. Vaststellen agenda Agendapunt 4 wordt gehamerd. De agenda wordt zonder wijzigingen vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie DC d.d. 27 oktober 2022. Het verslag wordt conform vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Wethouder PELS herinnert aan de toezegging van december 2021 aan het voormalig raadslid Groen over de detaillering van het lagetemperatuurwarmtenet. Zij begreep uit de notulen van de betreffende vergadering niet goed wat voor detaillering toegezegd was. Er loopt een programma voor het lagetemperatuurwarmtenet; men is er

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 17 november 2022

druk mee bezig. Via de updatebrieven Aardgasvrij wordt de raad hiervan op de hoogte gehouden. Zij stelt voor de toezegging voorlopig af te doen. Er kunnen bij het verschijnen van de nieuwe updatebrief altijd nog vragen gesteld worden. Het lid VAN PIJPEN merkt op dat haar collega, die deze portefeuille beheert, vertraagd is door het verkeer en nog niet aanwezig is. Zij kan moeilijk beoordelen of deze toezegging inderdaad op deze manier kan worden afgedaan. Zij vraagt daarom nog even te wachten zodat haar collega later kan beoordelen of het voorstel van de wethouder de beste optie is. De VOORZITTER stelt vast dat de wethouder hiermee akkoord gaat. f. TKN-lijst De VOORZITTER maakt melding van het verzoek van het lid Koyuncu om bij de volgende commissievergadering op 8 december a.s. het TKN-4 te bespreken. Het gaat om de beantwoording van een ongevraagd advies en moties van stadsdeel Oost over planvorming inzake de regionale energietransitie windenergie. Het lid Kreuger wil graag TKN-1 bespreken. Dat gaat over het informeren stand van zaken windmolens Noorder IJplas Cornelis Douwesterrein. De motivatie heeft gisteren in de dagmail gestaan. Het lid KOYUNCU stelt voor om deze twee onderwerpen gevoegd te behandelen. De VOORZITTER stelt vast dat de commissie daarmee akkoord gaat. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken ingekomen van stadsdeelcommissies.

INHOUDELIJK DEEL 2. a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk gedeelte van de vergadering. b. Inspreekmoment publiek B. WARNING spreekt namens het Kernteam Oeverlanden-Sloten. Namens het Kernteam vraagt hij aandacht voor de situatie rondom het onderstation dat gepland is aan de Anderlechtlaan. Bij de totstandkoming van de ontwikkelingsstrategie OeverlandenSloten is de uitbreiding van het onderstation besproken door het projectteam van de gemeente Amsterdam, in co-creatie met het Kernteam, waarin alle verenigingen in de Oeverlanden vertegenwoordigd zijn. Alle participerende partijen zagen het nut en de noodzaak in van deze uitbreiding. Bij het ter tafel komen van de uitbreiding zijn destijds echter wel toezeggingen gedaan. Er zou alles aan gedaan worden om het uit te breiden onderstation zo goed mogelijk in te passen in de natuurlijke omgeving. De beheerders en kenners van het gebied zouden mee aan tafel worden genomen en er zou een gedeelte van het budget besteed worden aan het verbeteren van de algehele situatie van de entree. Liander heeft echter de schetsontwerpen al zo’n beetje op tafel gelegd. Het gaat om een uitbreiding waarbij de panden tot 15 m hoog zullen verrijzen en tot vlak aan de rand van het kavel zullen worden gesitueerd, waarmee deugdelijke aanplant en een voor dieren veilige route wordt afgesneden.

Hierin is op geen enkele manier sprake geweest

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 17 november 2022

van participatie en betrokkenheid met de kenners van het gebied, of met een ecoloog. Het indienen van een zienswijze mocht in de vakantieperiode plaatsvinden, maar die is vooralsnog niet beantwoord. Men ziet niet de noodzaak om een maquette te vervaardigen. Men accepteert geen begroeiing aan de gevel en toont op geen enkele wijze bereidheid om het geluidsniveau van de transformatoren te beperken. Men is niet voornemens de diepte in te gaan, waardoor het gebouw beperkt kan worden tot een hoogte van 7 m, gelijk aan de toegestane boomkruinhoogte. Er is nergens sprake van budget waarmee de omgeving voor mens en dier verbeterd wordt. Gezien de huidige gang van zaken lijkt het er sterk op dat men zich nog decennialang zal moeten begeven langs een industrieel, ongekend lelijk en dominant gebouw. Het is van het grootste belang om een transitie naar duurzame energie voor onze stad mogelijk te maken, nog naast de toenemende vraag naar elektra vanwege de uitbreiding van de stad. Toch ervaart het Kernteam het plan, zoals dat doorgedrukt lijkt te worden, als gevaarlijk ondemocratische en uiterst ontmoedigend. Het mag helder zijn dat inpassing kostbaar is. Toch kan men zich niet aan de indruk onttrekken dat Liander en TenneT genoeg geld hebben, gezien de huidige ontwikkelingen op de energiemarkt.

Het is aan de politiek om aan te geven dat een optimale inpassing nodig is, ook als dit vele malen duurder dreigt te worden. Het kernteam is bereid om op een constructieve manier mee te denken, maar niet vanuit achterstand. Het heeft het politieke lef van de raad nodig om deze partijen op het juiste spoor te zetten. Het gaat tenslotte om een gebouw dat zeer lang in de omgeving dienst zal doen. Dat verdient aandacht, en niet de zo-goedkoop-mogelijkstrategie. Hij wenst veel durf en wijsheid toe. Het lid KROM vroeg zich af van wie de toezeggingen afkomstig waren. En welke waren dat precies? B. WARNING antwoordt dat hij de toezeggingen heeft genoemd in zijn inspraak. Ze kwamen destijds van het gemeenteteam waarmee het Kernteam in co-creatie de ontwikkelingsstrategie tot stand bracht. Het lid BOBELDIJK begreep dat die toezeggingen onder andere om de entree en de inpassing ging. Hij vraagt of er echt helemaal niets is gedaan met de punten die het Kernteam heeft ingebracht. Heeft het voor jandoedel meegepraat? B. WARNING antwoordt het in dit geval voor jandoedel was. Hij heeft in zijn inspraak niet alle details kunnen noemen. Natuurlijk zijn er toezeggingen gedaan. Er wordt wel degelijk rekening met het Kernteam gehouden. Het is nog steeds actief bij de uitvoeringsfase. Alleen gaat het in dit geval om Liander en TenneT en dreigt er iets scheef te gaan.

De entree is momenteel de belangrijkste van het natuurpark. Het park heeft inmiddels de status ‘natuurpark’ gekregen binnen de HGS. Er zou van alles en nog wat gebeuren. Er is een klein budget verstrekt om kunstenaars te betrekken bij de onderdoorgangen. Maar de toezegging dat ook TenneT en Liander een duit in het zakje zouden doen om niet alleen de verkeerssituatie te verbeteren, maar ook de morbide sfeer aan te pakken en een doorgang te realiseren voor kleine zoogdieren, wordt genegeerd. T. KOUDSTAAL is bestuurslid van de vereniging ‘De Oeverlanden Blijven!’ en spreekt over hetzelfde onderwerp. In de zienswijze is aangegeven waarom het onderstation Nieuwe Meer II niet passend is en waarom de landschappelijke inpassing in het ruimtelijke programma van eisen een papieren werkelijkheid weergeeft. Hij verwijst naar de zienswijze van het Kernteam over dit onderwerp. In zijn inspraak wil hij het nu alleen hebben over het aspect van industrieel lawaai van het onderstation. TenneT wil twee GIS-installaties in open en niet in gesloten hallen plaatsen, die daardoor veel lawaai gaan produceren. Argumentatie: er zijn geen woningen binnen 300 m en de A4 maakt toch al veel lawaai. Het gevolg is dat er gekozen wordt voor de goedkoopste oplossing. De consequentie daarvan is dat de omgeving van het onderstation tot een industriële zone wordt gemaakt.

Het onderstation komt op zeer korte afstand te staan van de Oeverlanden, een gebied dat als natuur-, rust- en recreatiegebied

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 17 november 2022

moet gaan dienen voor de bewoners van Nieuw-West en voor de toekomstige bewoners van 11.000 nog te bouwen woningen in het Schinkelkwartier. Er wordt ook een nieuw Anderlechtstrand aangelegd, op 100 m afstand van de GIS-hallen. Hij verwijst daarvoor naar de door de raad geaccordeerde ontwikkelstrategie. Het argument dat de A4 toch al lawaai maakt, is onzinnig. Ten eerste is het van het niveau: jij hebt gemoord, dus mag ik ook moorden. Maar belangrijk is dat de A4 op termijn ongetwijfeld zal worden voorzien van geluidsschermen om het gebied te vrijwaren van lawaai. Bovendien rijdt men over een aantal jaar met stille, elektrische auto’s op de A4. Het gevolg is dat de Oeverlanden dan voor de komende decennia worden opgezadeld met alleen lawaai van een TenneTinstallatie, die de Oeverlanden tot een industriële zone degradeert. Dat is nergens voor nodig. De gemeente kan als eis stellen dat ook de TenneT-installatie aan strengere geluidslimieten moet voldoen. Er wordt daarmee geen onmogelijke eis gesteld. Het is standaardtechniek die wordt gebruikt in woonwijken. Extra kosten hiervoor horen hun eenmaal bij installaties in een stedelijke omgeving. De ACM stelt in een recent rapport dat bij investeringen meer rekening moet worden gehouden met de eisen van de stakeholders, dus dat er niet alleen naar de laagste kosten gekeken moet worden.

Hij verzoekt dringend dat de gemeente bepaalt dat de GIS-installaties in een gesloten gebouw worden geplaatst, zodat er geen industriële zone ontstaat bij de Oeverlanden. Het voordeel voor de gemeente is dat het haar niets kost. In een ruimtelijk programma van eisen is immers vastgesteld dat Liander en TenneT alle kosten zullen dragen. Dat maakt de gebruikers van de Oeverlanden gelukkiger. Een belangrijk natuur- en recreatiegebied mag niet voor de komende decennia opgezadeld worden met een hevig lawaai makend onderstation. Hij roept op te kiezen voor de bewoners van Amsterdam. Die wensen ook in de Oeverlanden goed te kunnen recreëren. Het lid BOBELDIJK vraagt of al besloten is over een open constructie die extra geluid produceert. Of zit het nog in het aanvraagstadium? T. KOUDSTAAL antwoordt dat er gekozen is voor een open installatie. De installatie is luchtgekoeld. De achterkant ervan is open. Hij heeft gevraagd of het niet gesloten kan worden, zodat het geluidsniveau van 60-80 dB omlaag gaat. Daarop werd geantwoord dat dit standaard is als zo’n onderstation in een woonwijk wordt geplaatst. Voor de Oeverlanden zou het echter niet nodig zijn, dus viel de keuze op de goedkoopste oplossing met een open installatie. Het is dus niet dat een gesloten installatie onmogelijk is. Er is voor gekozen om het uit kostenoverwegingen goedkoop te doen.

De gemeente zou in het programma van eisen kunnen opnemen dat het geluidsniveau beperkt moet worden. Het lid BOBELDIJK vraagt of de heer Koudstaal weet of het hotel de kamerprijzen naar beneden gaat gooien omdat de overnachters dan ook in de herrie komen te zitten. T. KOUDSTAAL leest in het rapport van Liander en TenneT dat het Mercure Hotel op 140 m afstand staat van het onderstation. Er staat dat de gemeente die hotelgasten niet als bewoners beschouwt. Er zou met de gemeente overleg zijn, en het zou acceptabel zijn. Maar het toekomstige strand ligt op 100 m afstand. Dat wordt een belangrijk strand voor met name het Schinkelkwartier. Dat is helemaal binnen de geluidszone van dit onderstation. Hij vraagt zich af waarom men dan niet kiest voor een iets duurdere oplossing, zodat het stil blijft. Het is een rustgebied. Dat moet ook als zodanig beschouwd worden. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten aangemeld. d.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 17 november 2022

Rondvraag Het lid KROM merkt op dat eind oktober vogelgriep werd geconstateerd op een kinderboerderij in Amsterdam. De dieren zijn geruimd. Er waren meer boerderijen die zich zorgen maakten over de vogelgriep. Ook maakte men zich zorgen over de levenskwaliteit van de opgehokte dieren. Zij vraagt wat gedaan kan worden om de kinderboerderij te steunen. Doet men genoeg? Hoe zit het met de kwaliteit van leven van opgehokte dieren? Is het mogelijk om, zolang de vogelgriep heerst, geen dieren te vervangen in kinderboerderijen die nu geruimd zijn? Wethouder PELS antwoordt dat iedereen bij kinderenboerderij De Strohalm erg verdrietig was door wat er gebeurde. Men maakt zich inderdaad ook op andere kinderboerderijen zorgen. Inmiddels zijn nagenoeg alle vogels bijna anderhalf jaar opgehokt door de vogelgriep. Geen enkele kinderboerderij vindt dat een wenselijke situatie en er zijn al verschillende maatregelen genomen. Bij het ondertekenen van het convenant is dit onderwerp ook besproken met de kinderboerderijen. Het bleek dat veel kinderboerderijen al aanpassingen hadden gedaan aan de hokken, bijvoorbeeld door meer ruimte te creëren in de volière. Andere kinderboerderijen maakten zich zorgen omdat ze de ruimte missen voor aanpassingen. Afgesproken is daarover een gesprek aan te gaan.

Daarbij gaat het ook om mogelijkheden zoals het niet aanvullen van de dierenstapel op het moment dat er een dier wegvalt. Zij stelt voor daarop terug te komen als het gesprek is geweest. Het lid KROM herinnert aan de brief en de technische sessie die waren aangekondigd nadat vorige keer inspraak was over de onderstations. Zij vraagt wat de status daarvan is. Er zijn nu meerdere onderstations waarover bewoners zorgen hebben, dus misschien is het tijd om hiervoor een breder kader op te stellen. De verwachting is namelijk dat er nog veel meer onderstations zullen komen. Wethouder PELS antwoordt dat er inderdaad eerder over onderstations is gesproken, zoals met betrekking tot de casus rondom Uilenburg. Er is op dit moment een ontwikkelkader dat door de raad vastgesteld is. Er is dus een handvat om de ontwikkelingen verder vorm te geven. De komende jaren moet de stad ook verbouwd worden voor de energietransitie, waar onderstations en trafostations helaas bij horen. Die moeten zo goed mogelijk ingepast worden. Bewoners hebben veel zorgen over de inpassing en het effect op de omliggende natuur, het geluid en de gezondheid van mensen. Daarom heeft zij eerder de brief toegezegd, en zal zij het gesprek met Liander erover aangaan. Dat loopt nu. Het gaat er daarbij om meer gezamenlijk op te trekken in de participatie.

Het is goed om de commissie mee te nemen bij de wijze waarop dit allemaal vormgegeven wordt. Dat doet zij dan samen met wethouder Van Dantzig. Uiteindelijk zal die het bestemmingsplan vaststellen. Deze commissie en de commissie RO moeten nadenken over hoe dit alles goed vormgegeven kan worden. Het lid KROM vraagt of ook besproken wordt hoe dit onderstation eruit komt te zien. In dit geval komt er naar verluidt een 15 m hoog gebouw, terwijl dat ook 7 m had kunnen zijn als het deels onder de grond was gekomen. Daarbij komt dat er geen groen komt aan de buitenkant. Zijn dat ook dingen die afgesproken kunnen worden met Liander? Wethouder PELS antwoordt de huidige ontwikkeling plaatsvindt binnen het al vastgestelde ontwikkelkader. De raad kan dat eventueel nog wijzigen. Wel wordt vanuit het stadsdeel het gesprek erover aangegaan. Zij heeft contact met de stadsdeelbestuurder, die in eerste instantie gaat over de inpassing. Uiteindelijk zal het bestemmingsplan ook in de raad vastgesteld moeten worden. Dan kan erop gereageerd worden. Het lid BOBELDIJK vraagt hoe besloten wordt over de geluidszone. Is dat een RO-besluit dat in het bestemmingsplan een plek krijgt? Wordt in het bestemmingsplan

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 17 november 2022

besloten of de constructie open of gesloten wordt? Hoe kijkt de wethouder naar de verhouding met de ontwikkelingen van de Oeverlanden? Dit lijkt daarmee te botsen, terwijl er behoorlijke investeringen mee gemoeid zijn. Wethouder PELS stelt voor om alles over het proces, voor als er een onderstation ontwikkeld wordt met de Nieuwe Meer II als voorbeeld, op papier te zetten voor de commissie. Het wordt dan duidelijk waar het besluit over een open of gesloten toepassing genomen wordt. Zij kan zich goed voorstellen dat er zorgen zijn over de inpassing. Daar moet goed naar gekeken worden. Liander zegt dat men niet alles kan betalen, als straks alle onderstations en trafostations van groen moeten worden voorzien. Uiteindelijk komt de rekening ook bij de gemeente te liggen als aandeelhouder. Daarover zal een open gesprek moeten worden gevoerd. Zij zal de raad en de Amsterdammers nog veel meer mee gaan nemen in deze ontwikkeling, want veel Amsterdammers weten nog niet wat er allemaal qua onderstations en trafostations op hen af komt. In ieder geval zal zij een brief sturen waarin het hele proces wordt weergegeven. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld.

BESPREEKPUNTEN Financiën 3. Kennisnemen van de Najaarsnota 2022, vaststellen van de begrotingsmutaties en de taakveldenraming behorende bij de Najaarsnota 2022 en vaststellen van enkele afzonderlijke besluiten verband houdend met de Najaarsnota 2022 (VN2022-036003) Het lid KROM hoorde van een collega dat het bespreken van de Najaarsnota vooral technisch is, waarbij het gaat over onder- en overbestedingen. Zij wil de Najaarsnota aangrijpen om de problemen bij de Dierenambulance en Dierenopvang Amsterdam en De Toevlucht te bespreken. Het water staat ze financieel aan de lippen. Op dit moment door onder andere de inflatie en de gasprijzen, en volgend jaar komen ze nog dieper in de problemen doordat de minimumlonen met ruim 10% zullen stijgen. Zij was heel blij te horen dat er voor dit jaar compensatie is vrijgemaakt, maar tegelijkertijd vernam ze dat er voor volgend jaar geen extra budget is. Gelukkig zitten er in de Najaarsnota heel wat onderbestedingen die gebruikt kunnen worden om de Dierenambulance, de DOA en De Toevlucht te helpen. Gebeurt dat niet, dan zijn er directe gevolgen voor het komende jaar. De Toevlucht zou dan niet langer tropische vogels kunnen opvangen, de DOA zou moeten stoppen met de opvang van konijnen en de Dierenambulance zou geen nachtdiensten meer kunnen draaien.

Men kan dan de politie, brandweer, RWS en de NS niet langer helpen, als er bijvoorbeeld dieren op het spoor of op de snelweg aangetroffen worden. Wat moet er gebeuren met de dieren? Is dit het Amsterdam dat Amsterdam wil zijn? Deze keuzes moeten namelijk gemaakt worden als er volgend jaar geen extra budget komt voor de organisaties. En zij heeft het nog niet gehad over de extra toestroom van huisdieren als mensen de verzorging door de gestegen prijzen niet meer kunnen betalen. Van de Dierenvoedselbank -waarvan er overigens maar één is in Amsterdambegreep zij dat er nu al een enorme toestroom van mensen is. De voorraden zijn er bijna op. Zij vond in de Najaarsnota een flink aantal gelden dat niet wordt besteed. Dat is geld dat vrijgemaakt kan worden. Zij vraagt of de wethouder deze noodzaak ook ziet. Er kan nu incidenteel geld worden vrijgemaakt voor volgend jaar. Dan zouden bij de Voorjaarsnota 2023 structurele afspraken kunnen worden gemaakt over eventuele subsidies over de jaren erna. Want dat zal hard nodig zijn. Zij zal nogmaals met een motie proberen om extra geld vrij te maken voor de stadspashouders die de verzorging van hun huisdieren niet meer kunnen betalen door de gestegen prijzen. Zij is benieuwd hoe de wethouder dit alles ziet. Zijn de wethouder en andere raadsleden bereid om mee te denken hoe dit opgelost kan worden?

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 17 november 2022

Het lid BOBELDIJK leest dat er ruim 100 miljoen euro minder besteed wordt dan gedacht. Dat geld is aan het eind van het jaar over. Twee weken geleden werd de Begroting besproken. Eigenlijk had hij deze onderbestedingen toen willen weten, want er zijn toen allerlei voorstellen gedaan en daarbij zijn financieringsbronnen genoemd. Was dit positieve resultaat niet eerder bekend bij het college? Het lid HOFLAND heeft zojuist van de Partij voor de Dieren begrepen dat de behandeling van de Najaarsnota technisch is en gaat over onder- en onderbestedingen. Bij Aardgasvrij is sprake van een onderbesteding. Er staat dat bij het opzetten van een proeftuin aardgas vrije wijken niet alle geplande werkzaamheden dit jaar uitgevoerd zijn. Deze zullen naar verwachting in volgende jaren worden uitgevoerd. Dat betekent dat ook de lasten en baten zullen worden doorgeschoven naar volgende jaren. Het gaat om 1,7 miljoen euro. Hij vraagt hoe die vertraging ontstaan is. En hoe zorgt men ervoor dat alle geplande werkzaamheden komende jaren wel gewoon door kunnen gaan? Het mag geen steeds verder uitlopende vertraging worden. Het lid BURGERS ondersteunt het betoog van het lid Krom en het lid Bobeldijk. Hij ondersteunt wat het lid Krom zegt over De Toevlucht en de Dierenambulance. Die vervullen een goede functie in de stad voor dier en mens. Ook sluit hij zich aan bij de opmerking van het lid Bobeldijk.

Hij is benieuwd naar de financiële onderbouwing van de voorstellen die het lid Krom doet. Hij had met het lid Bobeldijk het positieve resultaat graag al eerder willen weten, bij de vaststelling van de Begroting 2023. De VOORZITTER schorst de vergadering voor enkele ogenblikken. Wethouder PELS antwoordt het lid Krom dat zij naar aanleiding van haar toezegging aan de raad een gesprek heeft gehad met de dieropvangorganisaties. Daarbij zijn de zorgen besproken die vooral gerelateerd zijn aan de hoge inflatie. De organisaties kunnen de kosten niet meer betalen. Zij heeft met de organisaties afgesproken dat de middelen die overblijven van dit jaar, dus de onderbesteding, worden ingezet om hen hierbij te helpen. Het gaat dan over het jaar 2022. Er wordt momenteel een inventarisatie gemaakt met de organisaties, die op deze manier een goed deel van de winter door kunnen komen. Datzelfde gesprek heeft zij met de Dierenvoedselbank, ook om te kijken naar een eventuele bevoorrading. Ook is afgesproken elkaar opnieuw te zien in januari, zodat vinger aan de pols gehouden kan worden bij de verdere ontwikkelingen voor deze organisaties. Een aandachtspunt is dat er voor 2023 netjes begroot is, dus daar zit nu geen ruimte. Het houdt dus op per 31 december 2022. De huidige inflatie loopt al een tijdje, ook al voor de winter.

Men zal dus wat verder teruggaan in de tijd, zodat de vergoeding voor dit jaar wat ruimer kan zijn. Zij zal vinger aan de pols houden en in de commissie verslag doen als het gesprek met de organisaties is gevoerd. De organisaties hebben inderdaad de verwachting uitgesproken ook in 2023 financiële problemen te zullen hebben. Het lid KROM is blij dat het gesprek gevoerd wordt. Zij heeft de directeur gesproken. Die zei dat de drie partijen 3,5 ton tekort komen in 2023. Kan dat geld niet op de een of andere manier vrijgemaakt worden? In de Najaarsnota zit een onderbesteding van 100 miljoen euro. Met een begroting van 6 miljard moet het toch lukken een potje te vinden om de organisaties het volgende jaar door te helpen? Anders heeft Amsterdam straks een Dierenambulance die nog maar van 09.00-17.00 uur rijdt. Laat men dan ’s avonds de dieren langs de snelweg liggen? Wethouder PELS maakt zich ook zorgen over 2023 en wat dat gaat betekenen voor deze organisaties. Er zijn gesprekken gaande over de konijnenopvang bij de DOA en over mogelijke oplossingen, bijvoorbeeld door de samenwerking met kinderboerderij De Werf te intensiveren. Een ander probleem voor de DOA is dat het gebouw niet helemaal voldoet, iets wat dus niet samenhangt met inflatie.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 17 november 2022

Uiteindelijk ligt het budgetrecht bij de raad. De raad kan besluiten om geld vrij te maken voor de organisaties. Het beste kan dat gebeuren bij een P&C-cyclus. Zij antwoordt het lid Bobeldijk dat dit signaal bij wethouder Van Buren is binnengekomen. De raad had eerder kennis willen nemen van de voorziene onderbesteding. Wethouder Van Buren zal kijken of dat in de toekomst beter kan gaan. De Najaarsnota is natuurlijk niet meer dan een stand van zaken. Pas bij de Jaarrekening weet je echt wat over is of niet. In de tussentijd probeer je bijstellingen te doen, zodat je nog kan sturen gedurende het lopende jaar. Eigenlijk is het geen geld dat op dat moment daadwerkelijk vrijkomt. Het college neemt dus een risico om de voorziene onderbesteding nu al te alloceren aan de dierenwelzijnsorganisaties. Zij begrijpt de wens goed om er eerder van op de hoogte te zijn, maar het is dus lastig voor de raad om tijdens het jaar hierop te sturen. Bij de Voorjaarsnota kan een aanvullend voorstel gedaan worden, mede op basis van middelen die overblijven in 2022. Het lid BOBELDIJK heeft meer vragen over dit thema, maar bewaart die voor de commissie Financiën. Wethouder PELS antwoordt het lid Hofland dat zij schriftelijk terug zal komen op de oorzaken van de vertraging. Het lid HOFLAND vraagt die brief kort en feitelijk te houden en in te gaan op de vraag of dit komende jaren weer kan gebeuren.

Graag hoort hij ook hoe groot die kans is. Wethouder PELS zegt dat toe. Tweede termijn Het lid BILGIN benadrukt het punt van het lid Krom. Voorkomen moet worden dat mensen door financiële problemen afscheid moeten nemen van hun huisdieren. Huisdieren hebben een positieve bijdrage voor de volksgezondheid. Ze helpen tegen depressies. Als mensen door financiële problemen hun huisdieren kwijtraken kunnen ze juist in een depressie komen. En ook dieren kunnen in een depressie belanden als ze gescheiden worden van hun baasjes. Hij hoopt dat volgend jaar goed ingezet wordt op voldoende financiering. Wethouder PELS neemt nota van deze aanmoediging. Zij zal zich ervoor blijven inzetten. De VOORZITTER concludeert dat het agendapunt voldoende is besproken. Het is gereed voor behandeling in de raad. 4. Begrotingswijziging 2023 Gemeente Amsterdam (VN2022-037319) Dit punt is gehamerd. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie. 5. Actualisatie Cluster Energie Strategie 1.0 NZKG. (VN2022-036233) De VOORZITTER licht toe dat dit agendapunt op de TKN-lijst van de commissievergadering van 27 oktober jl. Het is geagendeerd door het lid Garmy vanwege de impact die de strategie heeft op de toekomst van de energie-infrastructuur. Het agendapunt is ook door de VVD-fractie geagendeerd vanwege het cruciale belang van waterstof in de regio.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 17 november 2022

Het lid GARMY merkt op dat de minister van Klimaat een aantal weken geleden een brief heeft gestuurd aan de Tweede Kamer. Het gaat om de Klimaat- en energieverkenning. De minister geeft daarin aan dat de gestelde doelen met betrekking tot CO2-reductie niet gehaald zullen worden, gezien de voorgenomen maatregelen. Hij vraagt zich af wat dat betekent voor de voorliggende Energie Strategie. Zijn eventuele implicaties hierin meegenomen? Daarnaast viel het op dat in de Strategie eigenlijk niets staat over scenario’s. Wat voor implicaties zijn te verwachten als de opwarming van de aarde toch nog sneller gaat dan nu verwacht? En wat als er nieuwe technische ontwikkelingen plaatsvinden? Ten slotte vraagt hij in welke mate er tijdens de geplande vernieuwingen en aanpassingen aan het stroomnet rekening gehouden wordt met het toekomstige integreren van smart grids. Het lid BURGERS zal een aantal vragen stellen namens zijn collega Nijssen, die helaas verhinderd is voor deze vergadering. Er gaat mogelijk een gigantische groene waterstoffabriek komen in de haven. Deze zal volgens de ontwikkelaar in 2027 kunnen starten. De Amsterdamse VVD is daar erg blij mee.

Hoe ziet de wethouder deze ontwikkeling in relatie tot de energiestrategie voor het Noordzeekanaal? De strategische keuze voor het groene waterstof valt of staat met diverse randvoorwaarden, zoals de realisatie van windenergie op zee, inclusief de bijbehorende infrastructuur. De VVD vindt het belangrijk dat Amsterdam en het NZK-regio zich als een belangrijke speler op het gebied van waterstof gaan positioneren. Welke mogelijkheid heeft de gemeente om zich nog harder in te spannen om die belangrijke speler ook echt te worden? In het rapport staat dat een van de risico’s voor de verduurzaming van het NZKG de doorlooptijd van vergunningen vormt. Dit kan tot grote vertragingen leiden. Zo kan de doorlooptijd van elektrolyse oplopen tot 4-6 jaar. Wat kan de gemeente doen om deze doorlooptijd van deze vergunningen te versnellen? Uit alles blijkt dat de vraag naar groene waterstof veel groter zal zijn dan waarin het aanbod redelijkerwijs kan voorzien. De import van groene waterstof zal dan ook nodig zijn. Zijn fractie is blij dat er plannen zijn voor een waterstof import terminal. Het beleid rondom import van waterstof is echter nog niet uitgekristalliseerd. Dit werkt vertragend voor investeringen in import- en opslagfaciliteiten. Wat kan de wethouder doen om dit beleid rondom de import van waterstof zo snel mogelijk helder te krijgen? Amsterdam mag namelijk niet de boot missen.

Ziet de wethouder mogelijkheden om met landen zoals Chili, Spanje en Australië de import van groene waterstof reeds vast te leggen? Zouden afnamegaranties hierbij kunnen helpen? En zo ja, wat zouden daar de voor- en nadelen van zijn? Het lid HOFLAND merkt op dat groene waterstof de toekomst is van de industrie. Zijn fractie wil dat de industrie er zo snel mogelijk op grote schaal gebruik van kan maken. 90% van de groene waterstof wordt geïmporteerd. Dat is heel veel. Hij vraagt hoe de gemeente daarbij haar strategische autonomie bewaakt. Het lid NADIF vond het stuk heel erg helder en sluit zich aan bij de gestelde vragen. De VVD had het over de vergunningen. Dit soort signalen zijn er de afgelopen jaren wel vaker gekomen. Zij weet niet wat er concreet nodig is. Wat moet het dan anders? Het is belangrijk dat er concrete stappen kunnen worden gezet. Twee derde van de groene waterstof zal geïmporteerd moeten worden. Rotterdam heeft een contract met IJsland daarover, maar het is hier nog onbekend. Zij is benieuwd hoe Amsterdam ermee om wil gaan. Netcongestie is een grote bottleneck voor de verduurzaming. Het is belangrijk om aansluiting te vinden bij de aangegeven oplossingen door het NZKG. Dat zal in samenspraak moeten gebeuren met het omliggende gebied.

Het lid BOBELDIJK wijst erop dat waterstof vooral voor transport is; het is geen energiebron die je uit de grond haalt of uit de lucht. Daarmee is het vergelijkbaar met de bestaande infrastructuur. Hij vraagt hoe het college kijkt naar de mate waarin de overheid een rol moet spelen, zoals ook gebeurt bij infrastructuur voor elektriciteit en gas.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 17 november 2022

Wethouder PELS antwoordt het lid Garmy dat er eerder een grote aanpassing is geweest toen Tata Steel besloot voor een andere richting te kiezen, en voor groene waterstof ging. Je ziet nu het effect daarvan, namelijk dat de vraag enorm toeneemt. Het is een adaptieve strategie. Ook als je in scenario’s ziet dat er meer moet gebeuren, dan kan dat. Het kan dus steeds aangepast worden, afhankelijk van de strategie die landelijk wordt gekozen of de eigen wens voor de inzet van waterstof. Er wordt een themastudie gedaan over elektriciteit in de regio. Tegelijkertijd doet men daarin een aantal pilots over smart grids. Die zouden inderdaad een van de oplossingen kunnen zijn, misschien niet om netcongestie volledig op te lossen, maar wel om het in de toekomst beter te kunnen managen. Er wordt dus naar gekeken en er lopen experimenten over de wijze waarop dat eventueel vormgegeven kan worden. Zij zal volgende keer met een update komen over de ontwikkelingen rond smart grids. Zij antwoordt het lid Burgers dat de waterstoffabriek inderdaad een heel mooie ontwikkeling is voor Amsterdam en de industrie. Terecht onderstreept het lid Burgers het belang van de regio. De verschillende ontwikkelingen, zoals met waterstof of elektriciteit, kunnen niet alleen geregeld worden voor Amsterdam. Het is iets wat gezamenlijk met de regio opgepakt moet worden.

Er is wat dat betreft het Platform NZKG, waar nog een speciaal platform onder hangt met betrekking tot de energietransitie. Daar wordt in gezamenlijkheid gesproken over de uitdagingen die er liggen. Zij antwoordt het lid Nadif dat Amsterdam een eigen taskforce netcongestie heeft. Ook de provincie Noord-Holland heeft een dergelijke taskforce. De provincie kijkt momenteel of ze de taskforce van Amsterdam kan kopiëren naar een aantal andere gebieden, gezien de goede resultaten die ermee geboekt worden. In de omgeving zullen steeds meer lokale taskforces bij komen, waarmee dan uiteraard afgestemd zal worden. Het lid NADIF is blij dit alles te horen. Zij vraagt of er jaarlijks een update kan worden gegeven, misschien een voortgangsrapportage. Wethouder PELS antwoordt dat dit mogelijk is. Er ligt al een 60%-brief, over hoe naar dat percentage toe gewerkt zal worden. Zij stelt voor om erop terug te komen in het eerste kwartaal. Zij zal dan schetsen hoe over de verschillende onderdelen gerapporteerd gaat worden. Zij zou de verschillende deelrapportages graag wat meer willen stroomlijnen, zodat de raad er beter zicht op kan houden. Het lid NADIF is het daarmee helemaal eens. Wethouder PELS antwoordt de fracties van VVD en GroenLinks dat samen met de partners, zoals de haven van Amsterdam, gekeken wordt naar de mogelijkheden van versnelling.

Afstemming vooraf is dan doorslaggevend voor de snelheid. De partners moeten van elkaar weten waar ze aan toe zijn en wat nodig is. Daar wordt nu vol op ingezet. Van de Omgevingsdienst hoorde zij eens de uitspraak: als de overheid regels maakt, kijkt men in de achteruitkijkspiegel. Je kijkt dan namelijk naar een al bestaande situatie. Er worden op basis daarvan regels gemaakt. Maar in dit geval moet vooruitgekeken worden. Er moeten regels gemaakt worden zonder te weten hoe de situatie eruit zal zien. Dat is heel ingewikkeld. De gezondheid moet beschermd worden, maar ook dienen risico’s geminimaliseerd te worden, zonder te weten welke risico’s zullen ontstaan. Ook wordt gezocht naar experimenteerruimte. Het is een zoektocht over de interpretatie van regels. Het lijkt haar mooi daar een keer een technische sessie over te organiseren, of een werkbezoek te houden. In de uitvoering wordt de Omgevingsdienst soms door de gemeente dwars gezeten. Aan de ene kant wil de gemeente dat die aan de slag gaat, omdat de transitie erg belangrijk is, maar aan de andere kant zegt de gemeente: jullie hebben de regels niet goed uitgelegd en het is niet streng genoeg. Dat is een gesprek dat gevoerd moet worden. Indien de raad die behoefte voelt, wil zij graag een technische sessie organiseren. Misschien is een werkbezoek nog leuker. Import van waterstof zal noodzakelijk zijn.

De zorgen daarover zijn drieledig. Met wie maak je de afspraken? Is het zeker dat het ecologisch verantwoord is en dat er geen

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 17 november 2022

mensenrechten geschonden worden. Dat zijn zaken die zij belangrijk vindt om nu aan de voorkant mee te nemen in de gesprekken die gevoerd worden. Zij zal samen met wethouder Van Buren kijken of het tot een convenant kan komen waarin dit soort uitgangspunten aan de voorkant geformuleerd worden. Groene waterstof is er niet op heel korte termijn, dus is er de tijd om over mogelijke afspraken na te denken. Een tweede zorg is de afhankelijkheid. Het zou niet goed zijn als de gemeente volledig afhankelijk wordt van import, vandaar ook de wens om een derde op te wekken in het gebied. Dat is een grote ambitie, maar daarvoor wil ze gaan. Dit betekent dat er heel veel windturbines op zee nodig zijn, maar ook voldoende productiemogelijkheden ter plekke voor waterstof. Een derde zou moeten komen van andere productiefaciliteiten in Nederland. Voor het laatste derde deel, dat via schepen binnen moet komen, moeten goede afspraken gemaakt worden. De derde zorg is de vraag of het al zover is dat afspraken gemaakt kunnen worden. De haven van Amsterdam heeft al een aantal handelsmissies georganiseerd naar landen die prima vallen binnen de voorwaarden die zij zou willen stellen. Men is daar dus al druk mee bezig. Zij kan zich voorstellen dat wethouder Van Buren of zijzelf daar een bestuurlijke rol in nemen om het belang van Amsterdam te benadrukken.

Daar vindt dus afstemming over plaats met de haven van Amsterdam. Zij antwoordt het lid Bobeldijk dat de Gasunie nu samenwerkt het haven- en NZKgebied om de tracés vorm te geven. Hopelijk start de aanleg in 2026. Waterstof staat qua ontwikkeling nog enigszins in de kinderschoenen. Gedurende het proces moet gesproken worden over de vraag welk deel in publieke handen moet komen. Zij neemt de publieke waarde mee in het gesprek hierover. Het lid GARMY merkt op dat in het rapport wat betreft te maken afspraken een redelijk grote rol toegedicht wordt aan Tata Steel. In de Kamer zijn veel fracties heel kritisch over mensenrechten en gezondheidsschade door dat bedrijf. Hoe kijkt de wethouder daarnaar? Wethouder PELS antwoordt dat zij zich de zorgen over Tata Steel goed kan voorstellen. Het plan was eerst nog veel slechter. Tata Steel staat wel degelijk voor 3040% van de Noord-Hollandse CO2-uitstoot en voor gezondheidsschade. Je kunt daarom steeds grotere vraagtekens zetten bij de license to operate van Tata Steel. De gemeenteraad van Amsterdam gaat er niet over, maar zij kijkt kritisch mee. Tata Steel neemt nu een goede rol in de transitie naar groene waterstof, maar tegelijkertijd moet ervoor gewaakt worden dat er geen gezondheidsschade optreedt in de IJmond. Het lid BOBELDIJK merkt op dat waterstof een transportmiddel is voor energie. Het is niet iets wat uit de grond wordt gehaald.

Je creëert het ergens en dan wordt het getransporteerd. De stof zelf maakt eigenlijk onderdeel uit van je infrastructuur. Drie kwart van de mensen wil dat de energiemarkt in overheidshanden komt. In welke mate stuurt de gemeente Amsterdam erop om zoveel mogelijk grip te houden? Wethouder PELS antwoordt dat waterstof ook niet als een soort heilige graal moet worden gepresenteerd; het is inderdaad een vorm om energie te verplaatsen. Het vergt ontzettend veel elektriciteit om groene waterstof te maken, dus moet je wat over hebben voor het duurzaam opwekken. Het is een interessante vraag hoe je nog meer kan sturen op de energiemarkt. Zij zegt toe hierop terug te zullen komen bij de volgende update. Ze zal dan uitleggen hoe zij dat verder wil vormgeven. Zij verwacht overigens geen geld te hebben binnen haar budget voor duurzaamheid, mocht men verwachten dat Amsterdam een deelneming start. Wel interessant is het hoe je publieke waarde kan vastleggen. Zij is benieuwd hoe de minister ernaar kijkt. Op al dit soort dingen komt zij terug in de update. De VOORZITTER peilt de meningen binnen de commissie over de door de wethouder voorstelde technische sessie, of een werkbezoek. Het lid NADIF vindt beide opties interessant, maar omdat ze wil weten wat nodig is vanuit de raad lijkt haar een technische sessie sowieso goed.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 17 november 2022

De VOORZITTER constateert dat er voldoende steun in de commissie is voor een technische sessie of een werkbezoek. Hij concludeert verder dat dit agendapunt voldoende is behandeld. Hij schorst de vergadering van 10.05-10.14 uur. Afval en Reiniging 6. Raadsbrief Schonere Stad (VN2022-033832) De VOORZITTER licht toe dat dit punt geagendeerd is door het lid Burgers, omdat de brief van de wethouder het startsein geeft voor een nieuwe periode met nieuw beleid. Het lid BURGERS herinnert aan het werkbezoek van 11 november jl. met de dienst Afval. Rond het Bellamyplein werden de deelnemers rondgeleid langs afvalpunten en kartonbakken. Het was nuttig en leerzaam, waarbij kennisgemaakt kon worden met enthousiaste en gedreven medewerkers. De mensen van de dienst Afval vertelden dat sommige bewoners en bezoekers asociaal gedrag vertonen, wat het werk bemoeilijkt. Ze krijgen te maken met onaardig en zelfs agressief gedrag bij het ophalen van het vuil. Chauffeurs krijgen vervelende opmerkingen als ze door nauwe straten rijden. Hij was positief verrast over de antwoorden op zijn vragen over het gewijzigde initiatiefvoorstel zwerfafval van de wethouder bij de laatste raadsvergadering. De wethouder gaf aan dat zij bereid is te kijken of aanpassingen van de APV mogelijk zijn om fastfoodketens afvalbakken te kunnen laten plaatsen.

Ook gaf zij aan dat handhaving van regels met betrekking tot afval alleen werken als er voldoende capaciteit is. Er moeten mensen zijn om te handhaven. De wethouder zei dat ze op dat punt het gesprek met de burgemeester aan zal gaan en deze commissie op de hoogte zal houden. De wethouder heeft het in dit verband vaak over ‘show, don’t tell’. Je moet laten zien dat je het waarmaakt. Hij is dan ook vol verwachting over wat komen gaat. In de brief wordt het belang onderstreept dat de gemeente zelf het opruimen, ophalen en verwerken van afval gaat verbeteren. En de gemeente kan inderdaad meer doen. De hoeveelheid afval neemt volgens de wethouder toe door de groei en uitbreiding van de stad, waarmee hij het eens is. Hij vraagt zich af of de extra 2 miljoen euro die de coalitie beschikbaar stelt per jaar, wel genoeg is om de stad schoon te houden. Slechts tweemaal wordt de directie Afval en Grondstoffen in de brief genoemd. In de gesprekken die hij recent had met bewoners en ondernemers vroeg men of de directie niet beter zou kunnen gaan samenwerken. Een voorbeeld: ondernemers uit de binnenstad zetten hun afval in gekleurde zakken buiten, en vervolgens zetten onwetende bewoners of bezoekers in de binnenstad hun eigen vuilniszak ook buiten, met als resultaat dat de gekleurde afvalzakken wel worden meegenomen en de afvalzakken van de bewoners niet.

Die blijven dan dagen op straat slingeren. Ziet de wethouder mogelijkheden om iets aan dit probleem te doen? In de brief staat dat de stadsdelen de meest vervuilde plekken zal aanwijzen. Dat lijkt een heel goed voorstel. Ook goed is het dat het stijgend aantal containeradoptanten een pluim krijgen. Hoe meer containeradoptanten, hoe beter. Hoe denken de wethouder en de fracties over een brief aan de containeradoptanten waarin ze gevraagd wordt uit te kijken naar mogelijke nieuwe adoptanten? Hij heeft de conceptbrief al klaar liggen. In de brief wordt gesproken over handhaving. Misschien moet daarbij gelden: show ánd tell. Laat zien dat je handhaaft en communiceer dat. In de brief wordt de verantwoordelijkheid van producenten genoemd. De wethouder heeft eerder aan zijn fractie gevraagd of ze samen kunnen optrekken wat betreft producentaansprakelijkheid. Om die reden heeft hij contact opgenomen met zijn collega’s in de Tweede Kamer. Die hebben gezegd bezig te zijn met nieuwe wetgeving, waarbij een lijst van producentverantwoordelijkheden zal worden genoemd. Er komt dus iets aan. Recent heeft hij ook gesproken met de BIZ’en. Ook ondernemers willen graag een schone stad, waarvoor ze graag samenwerken met de gemeente. In de brief worden ook de buurtconciërges genoemd. Zijn fractie kan niet helemaal volgen hoe er slechts vijf

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 17 november 2022

buurtconciërges worden opgesteld voor 500.000 euro per jaar structureel. Dat is een grote hap uit het jaarlijkse budget van 2 miljoen euro per jaar dat de coalitie beschikbaar heeft gesteld. Wat gaan de buurtconciërges precies doen? Wat zijn hun bevoegdheden? Zouden extra reinigers niet effectiever kunnen zijn? Het ophalen van grofvuil wordt ook in de brief genoemd. Er komt 500.000 euro structureel bij. Er zou een overslag in een inzamelgebied worden georganiseerd. Wat zijn de kosten daarvan? Wanneer verwacht men dat de overslag gereed zal zijn? Betekenen deze twee voorgaande sommen, dus twee keer 500.000 euro, een keer voor de buurtconciërges en een keer voor het grofvuil, dat er dan nog maar 1 miljoen euro over is van de genoemde 2 miljoen euro die de coalitie extra beschikbaar stelt? Zijn fractie kan de in de brief genoemde burgerberaden niet helemaal volgen. Bij elke bijeenkomst over afval zijn er boze mensen die de stad te vies vinden. Veel van hen dragen concrete oplossingen aan. Wat is dan de toegevoegde waarde van een beraad van bewoners over afval? Het lid HAVELAAR ervaart dit als een rommelige brief, met veel losse toezeggingen, zij het dat die op een heel nette manier onder elkaar gezet worden. Tegelijkertijd zijn er op diverse punten nog uitwerkingen van het coalitieakkoord in de maak.

Dat geeft het gevaar dat deze discussie zo ongeveer de ‘algemene afvalbeschouwingen’ worden. Zo wil hij het dan ook maar doen. Het vergroenen van bedrijfsmodellen en het betalen voor afval, waarmee afval kan worden voorkomen, mist hij. Er is te weinig oog voor de businessmodellen van bedrijven. Hijzelf ziet kansen om Amsterdamse bedrijven te verduurzamen en businessmodellen die vervuilen aan te pakken. Daarom ziet hij graag in de uitwerking van de wethouder een programmalijn, wellicht samen met Economische Zaken, om bedrijfsmodellen in de stad te vergroenen. Wellicht kan dat bekostigd worden uit de zwerfafvalvergoeding, of het mee laten betalen door grote ketens. Hij denkt aan statiegeld op pizzadozen, door de horeca zelf betaalde schoonmakers in horecagebieden om de 25 m-regel uit te voeren. Er kan ook een convenant afgesloten worden om verpakkingen van fastfood, die alleen dienen om het restaurant te verlaten, uit te bannen. Ook denkt hij aan verwijderingsbijdrages, bijvoorbeeld voor kerstbomen, of het op zomerse dagen in parken verkopen van goede vuilniszakken voor 1 euro per stuk. Dat draagt bij aan het kostenbewustzijn van Amsterdammers.

Het zou aardig zijn om na te denken over de wijze waarop het kostenbewustzijn van Amsterdammers verhoogd kan worden, door hen te laten zien wat het verschil is in prijs en CO2-uitstoot tussen enerzijds het bij het grofvuil plaatsen van een kartonnen doos, of die netjes in de papiercontainer te stoppen. Er moet een reinigingsdienst zijn waar je trots op kan zijn. De reinigingsdienst staat onder toezicht en te vaak verschijnen er negatieve berichten over een dienst die dagelijks voor een monsterklus staat. De basis moet op orde zijn. Al zeven jaar hoort hij in de commissie dat het afvalbeleid in Amsterdam een rommeltje is. Het enige dat helpt is meer en slimmer reinigen, en het serieus werk maken van handhaving. Ook helpt het om de wirwar van programma’s en projecten, vaak bekostigd met incidenteel geld, eens op een rijtje te zetten en duidelijk te maken welk project welke doel heeft, welke ambtelijke staf erover gaat en wanneer het project klaar moet zijn. Een dergelijk overzicht zou het controleren van het beleid door de raad veel gemakkelijker maken. Vanuit een basis die op orde is, kan vervolgens gewerkt worden aan verbetering. De gemeente moet zich meer inspannen op voorspelbaarheid van afvalsoorten en frequenties, en meer equal flow in de processen. Meer voorspelbaarheid krijg je bijvoorbeeld door data.

Je kunt met de e-commercepartijen uitwisselen hoeveel pakketten in een gebied bezorgd worden zodat je het toekomstige aanbod van karton kunt voorspellen. Je moet het ritme van de stad ontdekken, volumeprognoses maken en zorgen voor voldoende inzet. Meer equal flow krijg je door data te delen over wanneer er plek is in containers. Er zijn wetmatigheden in te ontdekken. Er kan misschien gewerkt worden aan dynamisch aanbieden. De overheid hoeft niet alles zelf te doen. Het publiek kan ingezet worden om te helpen. Een voorbeeld is de app Flitsmeister. Iedereen weet waar een stilstaand voertuig staat omdat het real-time wordt bijgewerkt door gebruikers van de app. Dat kan ook zo met afval in Amsterdam. Iemand ziet dat de container vol is

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 17 november 2022

en deelt die data met anderen, en daarna vraag je andere het te bevestigen als de container weer leeg is. Het is heel goed dat het college inzet op de ondersteuning van de vele vrijwilligers die met plezier helpen om de stad schoon te houden. Hij is benieuwd naar de uitwerking van de aangenomen motie om Amsterdammers in staat te stellen om te helpen. Verder blijft hij oproepen om ervoor te zorgen dat straks elke container in Amsterdam een adoptant heeft. De keten van meldingen zit nog niet dicht. Hijzelf maakt al enkele weken melding van een kapot speeltoestel op de Noordermarkt. Iedere keer krijg je terug dat de melding is afgehandeld. Dat komt omdat het computersysteem van de gemeente de melding doorgezet heeft naar degene die het moet oplossen. Maar zijn zoon kan nog steeds niet aan de ring hangen. Zo gaat het vaker. Er is een bestuurlijke realiteit van hoe het met de meldingen gaat, terwijl de praktijk die de Amsterdammer ervaart heel anders is. Hoe worden meldingen ingezet om als gemeente te leren waar er verbeterd kan worden? Het is duidelijk dat het beter kan en moet. Hij ziet uit naar de uitgewerkte plannen. Het lid KROM vertelt dat ook zij vorige week mee was met de directie Afval en Grondstoffen. Het was leuk en vooral leerzaam. Het schoonhouden van de stad is een heel lastig proces. Haar respect voor de medewerkers van de ophaaldienst is nog verder gegroeid.

Zij is benieuwd naar de uitwerking van de verschillende plannen en hoe snel resultaat te zien zal zijn. Met name kijkt ze uit naar de uitwerking van het burgerberaad. Zij vraagt zich af hoe men om denkt te gaan met de adviezen die de gemeente gaat krijgen. Zo zag zij in het rapport van het burgerberaad over de CO2-doelen veel voorstellen waar niets of weinig mee gedaan is. Het doel van de gft-inzamelvoorziening zou 30% dekking moeten zijn in 2025. Dat zal men vermoedelijk niet halen, als men ervoor kiest er geen dekking voor te reserveren. Waarom is dat zo, vooral als de wethouder in de vorige raad zegt dat de klimaatdoelen gehaald moeten worden? Waarom kiest men er dan niet voor om hier geld voor vrij te maken? Zij vond hiervoor een potje in de Najaarsnota. Er stond namelijk dat er 1 miljoen euro minder van de 5 miljoen euro incidentele bijdrages is uitgegeven, wat men terug wil geven aan de algemene middelen. Dat verbaast haar. Hoe komt het dat dit geld niet is besteed? Waarom gaat het geld terug naar de algemene middelen, en niet bijvoorbeeld naar het terugdringen van afval, of voor de gft-containers? Het lid NOORDZIJ dankt alle betrokkenen bij het schoonhouden van de stad. Helaas ziet hij vanaf de fiets de hoeveelheid afval in de straat toenemen, iets wat ook steeds naar voren komt in zijn gesprekken met Amsterdammers.

Het wordt ook bevestigd door de cijfers van bijvoorbeeld het rapport Wonen in Amsterdam. Ook afgezien van corona groeit het probleem jaarlijks. Dat zal doorgaan als er geen actie ondernomen wordt. Dat brengt verantwoordelijkheid in beleid met zich mee. Hij is blij met de stappen die nu in de binnenstad worden gezet, waarbij ook bedrijven verantwoordelijk worden gesteld voor het afval. In gesprekken worden de ondernemers bewust gemaakt van de bestaande regels. Er wordt onderzoek gedaan naar het verkeerd gebruik van huishoudelijke inzamelvoorzieningen door bedrijven. Ook wordt de controle geoptimaliseerd op het aanbod van rode afvalzakken in de binnenstad. Verder zijn er dan nog investeringen om met kleiner materieel in Centrum en Oud-West grofvuil op te halen. Maatwerk werkt. Zorg heeft hij om de ongelijkheid van het afvalprobleem tussen de stadsdelen. Niet alleen in de binnenstad, maar ook in Nieuw-West groeien wat dat betreft excessen. Daarmee groeien ook de verschillen met andere stadsdelen. Hoe kan het dan De Punt in Nieuw-West een 4.1 krijgt voor overlast door afval, en de Zuidas in Zuid een 6.6? Inmiddels is het afvalprobleem in Nieuw-West vaak net zo groot als in Centrum, en soms zelfs groter. In Nieuw-West is het niet zo duidelijk als in Centrum waar het afvalprobleem vandaan komt.

Dat kwam ook naar voren in de gesprekken die hij in de afgelopen weken met buurtbewoners en betrokkenen heeft gevoerd. Een rol spelen de afvaldumpingen en de vele verhuizingen, maar een duidelijk overzicht van de verschillende oorzaken ontbreekt. Kan de wethouder dat aan de commissie leveren? En welke stappen kunnen

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 17 november 2022

nu al gezet worden om ervoor te zorgen dat het afvalprobleem in Nieuw-West niet nog sneller en sterker groeit? Verder heeft hij zorgen over de meldingsbereidheid. Die is zeker in Zuidoost lager dan in andere stadsdelen, vaak omdat mensen andere dingen aan hun hoofd hebben. Meldingen zijn zeer belangrijk om het afvalinzamelingsproces te verbeteren en efficiënter te maken. De verschillen in meldingsbereidheid kunnen leiden tot ongelijkheid in de inzameling en het uiteindelijke beleid. Om die ongelijkheid tegen te gaan moet inzicht komen in de rol van meldingen in het beleid, de data en de inzameling. Kan de wethouder daarover meer informatie geven? Hij is blij dat het belang van participatie in de brief wordt benadrukt. Hij is blij met de stappen die gezet worden om adoptanten beter in het proces te betrekken, dat ze bedankt worden voor hun belangrijke werk en de kennis van hen die gebruikt kan worden voor de verbetering van de organisatie. Op die manier kan de stad samen schoon gehouden worden, mits je de groep mensen die aan het overleven zijn niet vergeten worden. Hij doelt daarmee op de mensen die niet weten of ze hun kind met een ontbijt naar school kunnen sturen, dus niet met het afvalprobleem bezig kunnen zijn. Ook de stem van deze mensen moet in de raad vertegenwoordigd worden. Die straten mogen niet vergeten worden.

Ongelijkheid verdwijnt niet bij het afvalprobleem, maar wordt juist extra zichtbaar. Hij vraagt een reactie van de wethouder. Het lid LUST complimenteert de wethouder met alle acties, initiatieven en onderzoeken die lopen. Daar spreekt voortvarendheid en vooral hoop uit. Op deze manier kunnen stappen gezet worden om het afvalprobleem controleerbaar te maken en de afvalverwerking meer circulair. Met alle begrip voor het feit dat er keuzes gemaakt moeten worden bij de besteding van beperkte middelen, vraagt zij zich af of de uitrol van GFE/Tinzamelmiddelen niet veel meer prioriteit moet krijgen. In Amsterdam wordt jaarlijks bijna 80 miljoen kilo GFE/T-afval weggegooid. Dat komt neer op 37% van het huishoudelijk restafval. Men spreekt weliswaar grootse ambities uitgesproken ten aanzien van het gescheiden inzamelen van GFE/T-afval, bijvoorbeeld dat 30% van de Amsterdamse huishoudens in 2024-2025-2026 toegang moet hebben tot een GFE/Tinzamelvoorziening, maar door de toevoeging ‘afhankelijk van voldoende beschikbare middelen’ lijkt dit nu het sluitstuk te zijn van het afvalbudget. En dat terwijl een derde van het restafval bestaat uit GFE/T! De wethouder stelt in de raadsbrief zelf dat GFE/T een belangrijke afvalstroom is die uit het restafval geweerd moet worden, omdat het apart inzamelen van deze stroom een belangrijke bijdrage levert aan de verduurzaming van de afvalketen.

Zij vraagt een reactie van de wethouder. Zij ziet verder uit naar de beantwoording van haar op 31 oktober jl. ingediende schriftelijke vragen over de mobiele recyclecontainer die in De Pijp gedurende 1,5 jaar een prachtige functie vervulde, als kleinschalig buurtafvalpunt. Dit initiatief is door corona gesneuveld, maar lijkt naadloos aan te sluiten bij de plannen voor 2023 voor meer lokale recyclepunten. Ten slotte pleit haar fractie ervoor de handhaving van de 25 m-regel als prioriteit op te nemen in het actieplan Handhaving 2023. Ook om die reden wil zij dit onderwerp graag agenderen voor de raad. Het lid VAN PIJPEN is blij met de concrete stappen die worden gezet in dit langdurige proces. Er zijn volgens haar fractie vier problemen als het gaat om een schonere stad: de hoeveelheid afval, de bijplaatsingen, het zwerfafval en het grof afval dat verkeerd wordt aangeboden. Het is belangrijk dat de maatregelen en de inzet van de coalitiemiddelen bijdragen aan de oplossing van die problemen. Ze moeten de beste oplossing daarvoor zijn. Het is goed dat er een concrete inzet op buurtniveau is in het kader van investeren in het contact met de stad. Het is belangrijk dat de stadsdelen op alle niveaus, namelijk bestuurlijk, maar ook in de uitvoering en met de bewoners, goed gepositioneerd worden. Zij is daarom blij met het structureel maken van buurtconciërges.

Er zijn nu vijf buurtconciërges op zes stadsdelen. Wat betekent dat? Door wie en hoe wordt bepaald waar die buurtconciërges worden ingezet? De naam ‘buurtconciërges’ impliceert dat ze

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 17 november 2022

een band en een netwerk kunnen opbouwen in de wijk. Maar als ze wisselen tussen wijken, hoe effectief is dat dan eigenlijk? Zijn het dan niet meer vliegende keeps voor plekken waar het niet goed gaat dan echte buurtconciërges? Het grof afval is een van de grote problemen. De inzet van de wethouder is op zichzelf prima, maar die bereikt maar een deel van de stad terwijl het probleem aanwezig is in alle stadsdelen. Zij vraagt of de 500.000 euro structureel voor deze inzet nodig is, of is het een investering die op een later moment ook weer breder uitgezet kan worden? Wanneer wordt het grof afval ophalen op afspraak ingevoerd voor de hele stad? Zij vraagt het grof afval als onderwerp mee te nemen in het burgerberaad. Zij las in de brief over ‘recyclepleinen’. Die term kende zij niet en zij kon geen uitleg vinden op de gemeentelijke website. Navraag leerde dat het de bedoelde nieuwe naam is voor de afvalpunten. Een probleem is dat de recyclepleinen soms ver weg liggen, waarmee het soms onmogelijk is er te komen met veel spullen. Beter bereikbare inleverpunten zijn daarom heel belangrijk. Zij denkt bijvoorbeeld aan satellietpunten per buurt, of aan de mobiele container in De Pijp. Die satellietpunten zouden in meer buurten aanwezig moeten zijn. Nu is het vaak teveel uitzoekwerk om uit te vinden waar je de spullen kunt inleveren. Het is goed dat gvt weer terugkomt.

Zij zou graag meer informatie krijgen over de verschillende manieren en de effectiviteit ervan. Eerder moest gestopt worden in Amsterdam omdat het niet werkte. Hoe kan dit werkbaar gemaakt worden? Het lid GARMY leest in de brief dat als oplossing voor overslagpunten in de stad gekeken wordt naar mogelijkheden om duurzaam in te zamelen via water. Verder wordt daar niet meer aan gerefereerd in de brief. Hij vraagt een toelichting. Hoever is het met de uitvoering van dit soort ideeën? Hij begrijpt dat er begin 2023 meer informatie komt over het burgerberaad, dus zal hij zijn vele vragen over dat onderwerp bewaren tot dat moment. Wel denkt hij dat het belangrijk is heel specifiek te zijn met de vraag tijdens het burgerberaad, gezien de irritaties bij veel Amsterdammers over dit onderwerp. Hij sluit zich aan bij de vraag van het CDA over de meldingen. Gisteren maakte hij als test zelf een melding. Het formulier bleek heel duidelijk te zijn en het werkt goed op de telefoon. Wel viel het hem op dat je pas achter de mogelijkheid te bellen komt als je het formulier hebt aangeklikt. Misschien is het goed van tevoren uit te leggen dat je online kan melden of anders bellen. Een aantal steden gebruikt een WhatsApp-dienst of Signal, waarmee je een appje kan sturen met een foto. Vervolgens wordt er meteen op gereageerd en krijg je te zien wat er met je melding gedaan wordt.