Collegevoordracht-college 3.juni.2025 ontvlechting stichting Waternet.pdf

Nummer VN (automatisch)

College van burgemeester en wethouders

Directie (automatisch)

Voordracht voor de vergadering van 03 juni 2025 Portefeuille

Water

Agendapunt

<automatisch>

Tekst van openbare besluiten

Onderwerp

wordt gepubliceerd

Instemmen met de ontvlechting van stichting Waternet. Het college van burgemeester en wethouders besluit

1. in te stemmen met het definitief ontvlechten van de stichting Waternet, waarbij het waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) en de stichting Waternet in aangepaste vorm als twee zelfstandige organisaties verdergaan. 2. in te stemmen met het uiterlijk op 1 januari 2026 opzeggen van de samenwerking binnen de stichting Waternet, voorwaardelijk aan het ingaan van de nieuwe statuten, waarbij: a. de volgende samenwerkingsovereenkomsten worden opgezegd: i. Samenwerkingsovereenkomst Stichting DWR (nu stichting Waternet) (d.d. 18 februari 1997); ii. Samenwerkingsovereenkomst Drinkwatertaken (d.d. 29 november 2005); iii. Samenwerkingsovereenkomst Nazorg Diemerzeedijk (d.d.20 september 2005); iv. Samenwerkingsovereenkomst Binnenwater beheertaken Amsterdam (d.d. 9 december 2010). b. nieuwe samenwerkings- en dienstverleningsovereenkomsten worden opgesteld over hoe het waterschap AGV, de gemeente Amsterdam en de aangepaste stichting na 1 januari 2026 (tijdelijk) samenwerken; c. de statuten van de stichting Waternet worden gewijzigd; d. alle huidige bestuurders van de stichting Waternet het bestuur verlaten. 3. vast te stellen dat de stichting Waternet vanaf 1 januari 2026 in een aangepaste vorm tijdelijk wordt voortgezet, waarbij: a. de gemeente Amsterdam de enige opdrachtgever is; b.

de taken die de stichting Waternet nu voor gemeente Amsterdam uitvoert (voorlopig) worden ondergebracht binnen de aangepaste stichting. c. deze stichting de langdurige samenwerking tussen het waterschap AGV en gemeente Amsterdam mede vormgeeft op de bestuurlijke samenwerking(sagenda), de meerjarenagenda onderzoek en innovatie, het afvalwater(eind)transport, het opdrachtgeverschap voor het onderhoud van rioolgemalen, de opleiding van vaktechnici en het IJfront; d. de betrokken werkorganisaties (dienstverlenings)afspraken maken, waarbij één werkorganisatie tijdelijk activiteiten voor de ander(en) uitvoert. Drinkwater verzorgt de meldkamer voor het waterschap AGV en de Amsterdamse Riool-en Watertaken; en het waterschap

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

AGV, Drinkwater en de Amsterdamse Riool- en Watertaken ondersteunen elkaar tijdens het ontvlechten bij de opbouw van ieders eigen nieuwe crisisorganisatie. e. het tijdelijk diensten uitvoert voor het waterschap AGV en de werkorganisaties binnen de stichting, die vanwege de complexiteit en de risico’s nog niet kunnen worden gesplitst. Dit betreft voor nu enkel ICT/IV en facilitaire taken voor het hoofdkantoor; f. vanaf 1 januari 2026 de stichting Waternet wordt voortgezet onder een nog te bepalen andere juridische naam; g. de merknaam Waternet vanaf 1 januari 2026 pragmatisch wordt uitgefaseerd, gekoppeld aan de doorontwikkeling van de waterorganisaties Drinkwater en Amsterdamse Riool-en Watertaken. 4. Vast te stellen dat met het voorliggende uitwerkingsbesluit is ingegaan op: a. de aandachtspunten zoals beschreven in het hoofdlijnenbesluit d.d. 17 juli 2024, te weten: i. Eindbeeld en tijdpad ii. Transitiepad iii. Niemand stuurloos iv. Enkelvoudige aansturing v. Huisvesting en werklocaties vi. Goede zorg voor personeel vii. Samenwerkingsovereenkomst viii. Zakelijk en praktisch binnen één keten ix. Duidelijke boedelscheiding x. Frictiekosten binnen kaders en met respect voor draagkracht xi. Verbonden partijen b. de ingediende moties van zowel het waterschap AGV als de gemeente Amsterdam. Waarmee deze zijn afgedaan. 5.

Kennis te nemen van het concept plan van scheiding van de huidige stichting Waternet. 6. Vast te stellen dat met het voorliggende uitwerkingsbesluit is voldaan aan de gestelde voorwaarden, zoals gesteld in het hoofdlijnenbesluit d.d. 17 juli 2024, te weten: a. de randvoorwaarden van beide opdrachtgevers; b. de juridische, financiële, fiscale en beleidsmatige uitgangspunten, inclusief sociaal plan en splitsing activa en passiva; c. een overzicht van de incidentele en structurele financiering; d. een overzicht van de risico’s en beheersmaatregelen; e. de inrichting van de bestuurlijke en ambtelijke sturing op de implementatie en wijze van betrokkenheid van de medezeggenschap. f. bijbehorende overeenkomsten die inhoud geven aan de gemaakte afspraken over zowel de beëindiging van de samenwerking, de tijdelijke gezamenlijk uit te voeren taken als de nieuwe vorm van samenwerking. Hierin staan een projectplan uitgewerkt, waarin de projectstructuur, aanpak, planning, doorlooptijd en financiële aspecten zijn gedetailleerd.

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

g. de exitstrategie, bestaande uit de transitie van de huidige latende organisatie naar nieuwe ontvangende organisaties; h. afspraken over de inhoud en inrichting van de samenwerking op nieuwe/additionele maatschappelijke opgaven in de vorm van een bestuurlijke samenwerkingsagenda. 7.

In te stemmen met de nieuwe bestuurlijke samenwerkingsagenda, zoals bedoeld onder punt 6, lid h, met samenwerking op de thema’s: waterrobuuste stad, waterkwaliteit en watergerelateerde maatschappelijke opgaven. Dit zijn de zogenaamde ‘groeithema’s’, waaronder circulair werken, energietransitie en dierenwelzijn.

8. Vast te stellen dat de hoogte van de geraamde frictiekosten voor de ontvlechting van de stichting Waternet voor de periode 2025-2029 is gesteld op €26,3 miljoen. 9. Vast te stellen dat de onderstaande uitgangspunten voor de kostenverdeling tussen de gemeente Amsterdam en het waterschap AGV worden gehanteerd: a. De frictiekosten worden waar mogelijk toebedeeld aan een opdrachtgever; b. Waar dat niet mogelijk is, wordt het geraamde bedrag verdeeld over de twee opdrachtgevers conform de verdeling die wordt gehanteerd voor de Waternetbegroting 2025: 44,3% waterschap AGV en 55,7% gemeente Amsterdam; c. Deze methode om de frictiekosten te verdelen naar opdrachtgevers leidt tot een verdeling van €10,7 miljoen voor het waterschap AGV en €15,7 miljoen voor de gemeente Amsterdam. 10. Kennis te nemen van het feit dat door partijen niet eenduidig is vast te stellen of de gemeente Amsterdam of het waterschap AGV juridisch rechthebbende is ten aanzien van het hoofdkantoor en de grond. Waartoe wordt ingestemd met het voorstel dat een gezamenlijk proces wordt gevolgd om het hoofdkantoor en de grond en de daaruit voortvloeiende opbrengst en verplichtingen te verdelen. Daartoe ondernemen partijen zo spoedig mogelijk na de datum van dit besluit de volgende stappen: a. Per 1 juni 2025 een onafhankelijke procesbegeleider aanstellen. b.

Verkennen welk scenario (bijvoorbeeld verkoop, uitkoop, samen eigenaar, huur) en welke voorwaarden voor beide partijen tot een acceptabele eindsituatie leiden. c. Samenwerken om in gezamenlijkheid met WTN de informatie te verkrijgen die relevant is voor partijen om deze scenario’s uit te werken. Onderdeel hiervan is het gezamenlijk laten uitvoeren van een taxatie. d. Een of meer door beide partijen gedragen scenario(‘s) uiterlijk 15 oktober 2025 in het bestuurlijk opdrachtgeversoverleg tussen de gemeente Amsterdam en het waterschap AGV (BOGO) voorleggen.

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

e. Indien hieruit overeenstemming volgt, uitvoering geven aan het gekozen scenario. Indien voornoemd overleg in het BOGO en eventuele herziening van scenario’s naar aanleiding daarvan niet uiterlijk 30 november 2025 heeft geleid tot overeenstemming over een bepaald scenario, zullen partijen de eindsituatie vaststellen aan de hand van het volgende proces. a. Bij alle uitkomsten van het proces en voor zolang het proces duurt, is de onderlinge gerechtigd en de verplichting bij te dragen gelijk aan de verdeling: gemeente Amsterdam 55,7% en waterschap AGV 44,3%, welke percentages aansluiten bij de verdeling van de apparaatskosten in de begroting 2025. Partijen zullen tijdens het proces handelen alsof zij in die verhouding gerechtigd zijn. b. De opbrengst van het hoofdkantoor inclusief grond zal bij alle uitkomsten worden verdeeld: gemeente Amsterdam 55,7% en waterschap AGV 44,3%. c. Bij alle uitkomsten (inclusief verkoop aan derden) hebben partijen het recht om nog 5 jaar te huren op basis van de geldende afspraken zoals kenbaar uit de jaarschijven 2026 t/m 2028 in de begroting 2025 – 2028. d. Elke partij zal uiterlijk 1 december 2025 aan de onafhankelijke procesbegeleider aangeven of en zo ja welke van de onderstaande scenario’s haar voorkeur heeft: i. samen eigenaar; ii. verkopen aan een derde; iii.

één van de partijen neemt over (uitkoop van de andere partij), het voorgaande zonder aanvullende voorwaarden. Indien een partij aangeeft dat zij wenst te kopen zal zij vermelden tegen welke prijs. e. De onafhankelijke procesbegeleider zal na 1 december aan de hand van de volgende combinaties aan partijen doorgeven welk scenario de eindsituatie wordt. i.

ii. iii. iv.

Als beide partijen gezamenlijk eigenaar willen worden, zullen het hoofdkantoor en de grond in het kader van de ontvlechting fysiek en juridisch worden gescheiden met inachtneming van bovengenoemde verdeling. Als beide partijen willen verkopen aan derden, dan is dat tegen de hoogste prijs die in de markt kan worden gerealiseerd. Als een van de partijen het wil overnemen, wordt als prijs gehanteerd: de taxatiewaarde. Als beide partijen het willen overnemen dan koopt de partij die bij het aangeven van het voorkeursscenario de hoogste prijs heeft vermeld, de andere partij uit.

Partijen zullen de uitkomst van bovengenoemd proces respecteren en uitvoeren. Zij zullen zich gedurende dit proces niet beroepen op hun oorspronkelijke standpunt(en). Zij zullen daarbij alle handelingen verrichten

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

dan wel nalaten die nodig zijn om de uitkomst juridisch en feitelijk te realiseren, zoals het beëindigen van het erfpachtrecht of het uitgeven van een nieuw erfpachtrecht of het creëren van appartementsrechten. Alleen de partij die uitvoering geeft aan de bereikte overeenstemming dan wel zich wel houdt aan de gemaakte procesafspraken, heeft de volgende rechten als de andere partij geen uitvoering hieraan geeft of niet nakomt: a. Nakoming vorderen van de bereikte overeenstemming of de procesafspraken; b. Bereikte overeenstemming en de procesafspraken ontbinden waardoor de oorspronkelijke standpunten en rechten herleven, inclusief de daarmee gepaard gaande discussies. In te stemmen met de afspraak dat een partij geen rechten verliest door het verloop van tijd tijdens het proces. Met proces wordt bedoeld: (i) het proces zelf, (ii) het verkennen van de scenario’s en (iii) uitvoering gegeven aan de bereikte overeenstemming. Deze afspraak houdt geen erkenning of ontkenning in van enig recht van partijen en dienen uitsluitend ter bewaring van de huidige rechtspositie van partijen (ongeacht wat die is). In te stemmen met de afspraak dat het niet uitoefenen van enig recht onder de bestaande overeenkomsten en/of akten gedurende de periode tot en met het moment van ontbinding van de (proces)afspraken, niet kan worden tegengeworpen aan een partij. 11.

Vast te stellen dat de ondernemingsraad betrokken is bij de uitwerking en komende vervolgstappen, waarbij de ondernemingsraad formeel advies zal worden gevraagd op het organisatieplan. 12. In te stemmen met het op 4 juni om 16:30 gelijktijdig openbaar maken van de besluiten inclusief bijlagen door zowel het waterschap AGV en de gemeente Amsterdam 13. Kennis te nemen dat de besluiten in deel A zowel op doel als op inhoud gelijk zijn tussen het waterschap AGV en de gemeente Amsterdam.

DEEL B AMSTERDAM 14. De voorgenomen inrichting van de aangepaste stichting vast te stellen, waarbij: a. de Amsterdamse taken zoveel mogelijk in twee aparte kolommen worden ondergebracht, te weten een kolom Drinkwater en een kolom Amsterdamse Riool- en Watertaken; b. de werkzaamheden die nog niet kunnen worden gesplitst binnen de aangepaste stichting voor het waterschap AGV, worden uitgevoerd in een kolom Gemeenschappelijke diensten, op basis van een

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

Dienstverleningsovereenkomst tussen de aangepaste stichting en waterschap AGV. 15. De voorgenomen governance van de aangepaste stichting vast te stellen, waarbij: a. de gemeente Amsterdam de enige bestuurlijke opdrachtgever is; b. de Wethouder Water namens het college van B&W opdracht geeft aan de aangepaste stichting om haar werkzaamheden uit te voeren; c. de aangepaste stichting een raad van bestuur heeft, belast met de dagelijkse leiding van de stichting, met hierin directeuren die dagelijks leidinggeven binnen de stichting, waarbij de statutaire directie bestaat uit initieel drie leden en in ieder geval een oneven aantal; d. de aangepaste stichting een raad van toezicht heeft, belast met het interne toezicht op de correcte taakuitoefening door de raad van bestuur en mogelijk als aanvullende opdracht om toe te zien op een tijdige en zorgvuldige ontvlechting van de Gemeenschappelijke Diensten; 16. A: om opdracht te geven aan de Wethouder Water om de hoofdstructuur van de stichting Waternet voor 1 november 2025 uit te werken, bestaande uit: a. een gedetailleerde uitwerking b. een samenwerkingsovereenkomst c. gewijzigde statuten en andere benodigde juridische stukken B: de uitgewerkte structuur ter besluitvorming aan het college van B&W voor te leggen, nadat: a. de statuten en regelementen passende bij de hoofdstructuur van de aangepaste stichting zijn gewijzigd; b.

de inspectie voor de Leefomgeving en Transport hiermee heeft ingestemd; c. het Ministerie van Infrastructuur en Milieu hierover is geïnformeerd; d. de Ondernemingsraad van stichting Waternet hier zijn advies/zienswijze op heeft kunnen uitbrengen conform de wet op de Ondernemingsraden (WOR). 17. In te stemmen met een onderzoek op welke wijze en op welke termijn de ARW-taken kunnen worden ondergebracht bij de gemeente Amsterdam, waarbij het streven is dit onderzoek voor 1-1-2027 af te ronden. 18. In te stemmen met een onderzoek naar de positionering van drinkwater, waarbij: a. wordt onderzocht of het omvormen van de kolom drinkwater tot een naamloze vennootschap (NV Drinkwater) – dan wel een alternatief – voor Amsterdam de beste oplossing biedt voor het onderbrengen van de Amsterdamse drinkwatertaken. Het streven is dit deel van het onderzoek voor 1 januari 2027 af te ronden; b. wordt onderzocht of en onder welke voorwaarden het meerwaarde heeft voor de drinkwaterkolom om als zelfstandige NV gezamenlijk werkzaamheden uit te voeren of te fuseren samen met andere

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

drinkwaterbedrijven in Nederland. Het streven is dit deel van het onderzoek voor 1 januari 2027 af te ronden. c. de inspectie voor de Leefomgeving en Transport en het Ministerie van Infrastructuur en Milieu dienen te worden meegenomen. 19. Vast te stellen, na toetsing van het ontvlechtingsplan aan de criteria voor de regeling grote projecten, om deze regeling op het Amsterdamse deel van het ontvlechtingsplan toe te passen, waarbij: a. een basisrapportage wordt opgesteld met een risicoparagraaf die voldoet aan de Regeling Grote Projecten Amsterdam; b. een risico overzicht wordt opgenomen, uitgebreid met de juridische en financiële risico’s; c. een dwarskijksessie op de uitwerking van de governance en de samenwerkingsafspraken van de aangepaste stichting wordt uitgevoerd; d. de rapportage en het overzicht, zoals in lid a, b en c worden beschreven en in het tweede deel van 2025 worden uitgewerkt. 20. In te stemmen met het dekken van de huidige frictiekosten voor de gemeente Amsterdam voor de periode 2025 -2029 – in acht nemende de mate van onzekerheid van de raming – op onderstaande wijze: a. drinkwatertaken worden gedekt uit de reserve egalisatie drinkwatertarieven; b. rioleringstaken worden gedekt uit de voorziening rioolrecht; c. de overige watertaken worden gedekt uit de algemene reserve frictiekosten; d.

eventuele toekomstige additionele frictiekosten integraal worden afgewogen. 21. Vast te stellen dat de financiële consequenties van de ontvlechting van de huidige stichting Waternet mee worden genomen bij de opstelling van de begroting van de aangepaste stichting en het opstellen van het jaarmandaten 2026 en de verwerking daarvan in de gemeentelijke begroting mee te nemen bij de opstelling van de Voorjaarsnota 2026. 22. In te stemmen met het ter wensen en bedenkingen voorleggen aan de gemeenteraad van de beslispunten 3, 8, 9, 10, 14 en 15 uit het voorliggende uitwerkingsbesluit ‘ontvlechting Waternet’, conform artikel 169, vierde lid van de Gemeentewet. 23. In te stemmen met het opleggen van geheimhouding op de voordracht en alle bijgevoegde bijlagen op grond van artikel 87 van de Gemeentewet. Dit in verband met de belangen genoemd in artikel 5.1, lid 2 onder b en i van de Wet open overheid. De geheimhouding wordt opgelegd tot 4 juni 16:30. 24. In te stemmen met het mandateren van de wethouder Water tot het openbaren van de stukken op 4 juni 16:30. 25. Kennis te nemen van de voorgenomen vervolgstappen waaronder: a. Ingeval er wezenlijke wensen en bedenkingen worden geuit een formeel besluit over bovengenoemde inhoud;

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

b. Het nemen van een collegebesluit over de juridische naam, de statuten, de DVO’s en de SOK, passende bij de gestelde kaders zoals vastgesteld in het nu voorliggende uitwerkingsbesluit; c. Het informeren van de gemeenteraad aangaande middels een raadsinformatiebrief over de in lid a genoemde punten; d. Het voorleggen aan de gemeenteraad van de positionering van drinkwater en de Amsterdamse Riool- en Watertaken. 26. Kennis te nemen van de uitwerking van de aangenomen moties, die op hooflijnen betrekking hebben op ‘goede zorg voor het personeel, samenwerking, huisvesting en de kosten’, te weten 319_24, 320_24, 326_24, 327_24, 328_24, 329_24, 335_24 en 336_24. Reden spoed

< Dit vul je alleen in als het een spoedvoordracht betreft. > Kernboodschap

De gemeente Amsterdam en het waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) gaan Waternet splitsen. Zo ontstaan er twee aparte waterorganisaties. Door de splitsing kunnen de gemeente en het waterschap beter voldoen aan de regels en verbeterpunten van de Inspectie Leefomgeving en Transport en de Rekenkamer Metropool Amsterdam. Ook worden de nieuwe organisaties duidelijker, toekomstbestendig(er) en beter georganiseerd. De nieuwe organisaties blijven samenwerken, zodat we voor de inwoners net zo goed als voorheen het schone (drink)water, de riolering en de waterveiligheid blijven verzorgen. Bestuurlijke achtergrond

Inleiding Op het gebied van water hebben we te maken met grote opgaven, die ons voor grote uitdagingen stellen. Zorgen voor voldoende drinkwater, het bewaken van de waterkwaliteit, bescherming tegen overstromingen, extreme hoosbuien en droogte: het zijn allemaal onderwerpen die steeds urgenter worden en waarmee we strategisch aan de slag moeten. Daar hebben we elkaar en onze andere waterpartners hard bij nodig. Het is nodig dat zowel het waterschap AGV als de gemeente Amsterdam optimaal kunnen sturen op de eigen (wettelijke) taken om deze uitdagingen te lijf te gaan. De huidige samenwerkingsstructuur binnen de Stichting Waternet is kwetsbaar gebleken. Dit is bevestigd met zowel een rapport van de Rekenkamer Metropool Amsterdam (RMA) en de Inspectie voor de Leefomgeving en Transport. Om recht te doen aan de aanbevelingen en verbeterpunten zoals door de RMA en de inspectie voor de Leefomgeving en Transport, gaan het waterschap AGV en de gemeente Amsterdam organisatorisch uit elkaar. De strategische samenwerking op de gezamenlijke opgaven worden juist versterkt, waarbij samenwerking met andere gemeenten en bedrijven van belang is. De afgelopen tijd is geïnvesteerd in het uitwerken van samenwerkingsafspraken, die richting geven bij de voorbereiding voor de ontvlechting, waarbij het doel is om te komen tot twee veerkrachtige en zelfstandige organisaties.

Hierbij staan intensieve samenwerking, behoud van synergie en toekomstbestendigheid centraal. Achtergrond

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

Het waterschap AGV en de gemeente Amsterdam hebben samenwerking en de uitvoering van de watertaken georganiseerd via de stichting Waternet. In 2021 is mede naar aanleiding van de aangedragen verbeterpunten en aanbevelingen van de RMA en de inspectie voor de Leefomgeving en Transport en de fiscale vereisten van de Belastingdienst een herijkingstraject gestart. Het doel was om de aansturing en verantwoording te versterken, de verschillende rollen van de gemeente en AGV duidelijker te maken, de identiteit van het waterschap te versterken, het bestuur en toezicht beter te scheiden en de verantwoording aan beide opdrachtgevers te verbeteren. Het herijkingstraject is in juli 2021 gestart met een gezamenlijke bestuursopdracht. Het doel was meervoudig: a. Versterken van de aansturing van stichting Waternet door zowel het waterschap AGV als de gemeente Amsterdam; b. Versterken van de (beleidsbepalende en opdracht gevende) rol van de gemeente Amsterdam op haar watertaken; c. Versterken van de directe sturing van het waterschap AGV op de waterschapstaken; d. Versterken van de identiteit van het waterschap; e. Beter scheiden van bestuur en toezicht; f. Verbeteren van de verantwoording door de Stichting aan beide bestuurlijke opdrachtgevers. Eind 2021 heeft het herijkingstraject geleid tot een principebesluit in lijn met de Nota Beleidskader Verbonden Partijen 2021.

Het principebesluit vormde de afronding van de denkfase van de bestuursopdracht en de start van onderzoeksfase naar de herijking van de governance. Dit is vastgelegd in het collegebesluit van 2 november / besluit van het Algemeen Bestuur (AB) van het waterschap AGV van 8 december 2021. De gemeenteraad is hierover middels de raadsbrief van 3 november 2021 geïnformeerd. Op 12 juli 2022 is de gemeenteraad via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de voortgang van de uitwerking van het principebesluit. Daarin is de gemeenteraad onder andere geïnformeerd over het verder onderzoeken van ‘Stichting B’ als variant voor het governancemodel voor stichting Waternet. Tevens is hierin beschreven dat de drinkwatertaak een BTW-belaste taakprestatie is. Aanvullend is toegezegd te onderzoeken hoe deze taak ondergebracht kan worden in een NV Drinkwater, met behoud van de synergievoordelen van Waternet en het behoud van de koepelvrijstelling. Eind 2022 bleek ‘Stichting B’ net als de eerder onderzochte varianten ‘bedrijfsvoeringsorganisatie’ en ‘Stichting A’ onvoldoende aan te sluiten bij de verschillen in sturingsfilosofie van het waterschap AGV en de gemeente Amsterdam. Hiertoe is besloten te zoeken naar een aangepaste stichtingsvorm, die mogelijk wel bij beide zou passen, te weten de Vernieuwde stichting Waternet.

In januari 2023 hebben het Algemeen Bestuur van het waterschap AGV en het college van B&W het besluit genomen om dit model nader te onderzoeken en uit te werken, alvorens hierover een besluit te kunnen nemen. Bij deze besluitvorming is gewezen op de diverse risico’s en uitwerkingsvragen. Tevens is met dit collegebesluit de strategische samenwerkingsagenda vastgesteld, waarmee dit deel van de herijkingsopgave is afgerond. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd middels ene raadsinformatiebrief op 2 februari 2023

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

Op 16 maart 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met de start van de onderzoeksfase NV Drinkwater. Dit onderzoek had als doel te bezien of een NV van beperkte omvang, waarbij uitvoering van de drinkwatertaken werden voortgezet binnen de Stichting Waternet vanwege het behoud van mogelijk synergievoordelen, verenigbaar was met het toepassen van een btw-koepelvrijstelling voor Stichting Waternet. Op grond van dit besluit hebben AGV en Amsterdam een voorgenomen model voor de Vernieuwde Stichting Waternet gepresenteerd, waarin beide partijen hun verschillende sturingswensen probeerden te verenigen. Uit nader onderzoek bleek echter dat de verschillen in sturingsfilosofie en de vereisten van de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) moeilijk verenigbaar zijn Daarbij bleken de risico’s groter en lastiger oplosbaar dan in januari 2023 gedacht. Tevens bleek dit model niet te voldoen aan de voorwaarden die de Belastingdienst stelt voor de toepassing van de BTWkoepelvrijstelling voor riolerings-en waterschapstaken. Dit gaf aanleiding voor de noodzaak tot nader onderzoek voor zowel het waterschap AGV en de gemeente Amsterdam voor een variant die tot dan toe niet eerder was onderzocht, te weten de variant ‘ontvlechting’. Het college is hier met een presentatie over bijgepraat op 26 september 2023.

Op 5 oktober 2023 zijn het AB van het waterschap AGV in een vertrouwelijke sessie en de gemeenteraad middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Het AB besloot op 12 oktober 2023 een klankbordgroep in te richten met doel zich te buigen over de vraag of het AB zou kunnen instemmen met een onderzoek naar de variant ‘ontvlechting’. Tevens is een motie aangenomen (Moo5 van 12 oktober 2023). In een vertrouwelijke sessie op 16 november 2023 is de gemeenteraad geïnformeerd over de laatste ontwikkelingen, de risico’s en de noodzaak van een technisch onderzoek op korte termijn. Op 23 november 2023 heeft het AB van het waterschap AGV ingestemd met een aanvullen technisch onderzoek naar de variant ‘ontvlechting’ en besloten tot een tweede aanvullend gemeenschappelijk onderzoek naar de synergie en de complexiteit van de samenwerking binnen Stichting Waternet. Op 28 november 2023 volgde een gezamenlijk besluit in het bestuurlijk opdrachtgeversoverleg (BOGO) tot het uitvoeren van beide onderzoeken, waarna deze zijn gestart. In mei 2024 concludeerden het waterschap AGV en de gemeente Amsterdam dat de huidige gezamenlijke organisatie niet houdbaar is en stelden voor dat de gemeente Amsterdam en het waterschap AGV als twee afzonderlijke organisaties verdergaan. Tevens is er ingestemd met het verder uitwerken van onder andere enkele voorwaarden en een plan van scheiding.

De gemeenteraad is op 17 juli over het collegebesluit geïnformeerd en heeft de mogelijkheid gehad tot het uiten van wensen en bedenkingen. Naar aanleiding hiervan is een 8-tal moties aangenomen, te weten 319_24, 320_24, 326_24, 327_24, 328_24, 329_24, 335_24 en 336_24. Op 3 december 2024 is de gemeenteraad middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de voortgang van de uitwerking van het hoofdlijnenbesluit over de herijking van de

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

governance van stichting Waternet. Hierin is ingegaan op het proces van ontvlechting, de samenwerking tussen het waterschap AGV en de gemeente Amsterdam en de opbouw van de toekomstige waterorganisaties Amsterdam. Belangrijke inzichten bij de voortgang waren dat het waterschap AGV verder gaat als zelfstandige organisatie en dat de stichting Waternet in aangepaste vorm tijdelijk gebruik wordt voor de uitvoering van de Amsterdamse watertaken. Tevens is geïnformeerd over doorontwikkeling naar een zelfstandige drinkwaterorganisatie en het invlechten van de Amsterdamse Riool-en Watertaken bij de gemeente Amsterdam. Daarnaast is in deze raadsinformatiebrief benoemd dat de naam Waternet nog enige tijd gebruikt zal worden en op termijn zal worden uit gefaseerd. Tot slot is de gemeenteraad geïnformeerd over het feit dat de geuite wensen en bedenkingen terug zullen komen bij de definitieve besluitvorming. Voorliggend besluit omvat de (technische) uitwerking van de ontvlechting van de stichting Waternet in aparte waterorganisaties en de voorgenomen inrichting en governance voor de aangepaste stichting.

Bestuurlijke prioriteit

Niet van toepassing Wettelijke grondslag • Artikel 160 eerste lid onder a, b en d Gemeentewet • Artikel 160 tweede lid Gemeentewet • Artikel 169 eerste lid Gemeentewet • Artikel 169 tweede lid Gemeentewet • Artikel 169 vierde lid Gemeentewet • Artikel 87 Gemeentewet in combinatie met artikel 5.1 vierde lid van de Wet Open Overheid Onderbouwing besluit Ad. 1

in te stemmen met het definitieve besluit om de stichting Waternet te ontvlechten, waarbij het waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) en de stichting Waternet in aangepaste vorm als twee zelfstandige organisaties verdergaan. Tussen het waterschap AGV en de stichting Waternet zal een transactie plaatsvinden voor activa en passiva, die nodig zijn voor het uitvoeren van de watertaken. In combinatie met het opstellen van nieuwe samenwerkingsafspraken en nieuwe statuten. Dit leidt ertoe dat het mogelijk is dat het waterschap AGV en de stichting Waternet (in aangepaste vorm) verder kunnen gaan als twee eigenstandige organisaties. Ad. 2 In te stemmen met het uiterlijk op 1 januari 2026 opzeggen van de samenwerking binnen de stichting Waternet, voorwaardelijk aan het ingaan van de nieuwe statuten, waarbij: a. de volgende samenwerkingsovereenkomsten worden opgezegd: i. Samenwerkingsovereenkomst Stichting DWR (nu stichting Waternet) (d.d. 18 februari 1997); ii. Samenwerkingsovereenkomst Drinkwatertaken (d.d. 29 november 2005); iii. Samenwerkingsovereenkomst Nazorg Diemerzeedijk (d.d.20 september 2005);

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

iv.

Samenwerkingsovereenkomst Binnenwater beheertaken Amsterdam (d.d. 9 december 2010). In lijn met de – in het hoofdlijnenbesluit geschetste – variant ‘ontvlechten’ is de ontvlechting naar twee zelfstandige organisaties uitgewerkt, waarbij de huidige samenwerkingsovereenkomsten worden opgezegd. Deze uitwerking doet recht aan de verbeterpunten van de inspectie voor de Leefomgeving en Transport en de aanbevelingen van de RMA die zijn gegeven in 2021. b. nieuwe samenwerkings- en dienstverleningsovereenkomsten worden opgesteld over hoe het waterschap AGV, de gemeente Amsterdam en de aangepaste stichting na 1 januari 2026 (tijdelijk) samenwerken; De uitdagingen op het gebied van water zijn groot. Om deze het hoofd te kunnen bieden, moet er ook na de ontvlechting op onderwerpen worden samengewerkt. Zowel op strategisch als operationeel niveau. De bestuurlijke wensen van zowel het waterschap AGV, de stichting Waternet als de gemeente Amsterdam, zijn geborgd in uitgangspunten die als basis dienen voor het inrichten van de toekomstige samenwerkingen. In aanloop naar 1 januari 2026 worden deze nader uitgewerkt. De gestelde randvoorwaarden zijn: 1. per 1 januari 2026 zijn er twee eigenstandige werkende organisaties, waarbij het personeel is geplaatst bij ofwel het waterschap AGV, dan wel de aangepaste stichting.

Het binnen de aangepaste stichting geplaatst personeel is geplaatst bij één van de twee organisatieonderdelen, te weten Drinkwater en Amsterdamse Riool- en watertaken. Dit biedt het personeel een grote mate van duidelijkheid in het kader van de verdere doorontwikkeling van de tijdelijke aangepaste stichting vanaf 1 januari 2026; 2. nieuwe afspraken gemaakt over de samenwerking worden gemaakt tussen het waterschap AGV, gemeente Amsterdam en de aangepaste stichting; 3. de wijze waarop het waterschap AGV en de gemeente Amsterdam vanaf 1 januari 2026 strategisch zullen samenwerken, wordt vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst (SOK) De wijze waarop het waterschap AGV en de aangepaste stichting vanaf 1 januari 2026 op operationeel vlak samenwerken wordt vastgelegd in dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) en aanvullende operationele samenwerkingsafspraken. En zijn gericht op hoe er diensten tussen de organisaties (en organisatieonderdelen) worden uitgewisseld. d. de statuten van de stichting Waternet worden gewijzigd; Voor de aangepaste stichting worden nieuwe statuten opgesteld. De statuten en de gedetailleerde inrichting van de governance voor de aangepaste stichting worden nader uitgewerkt. Daarna komt er in september en november 205 een dwarskijksessie om de werking en de haalbaarheid van onder andere de statuten en de samenwerkingsafspraken te toetsen.

In de tweede helft van 2025 worden in afstemming met het huidige stichtingsbestuur en de notaris definitieve statuten opgesteld. e. alle huidige bestuurders van de stichting Waternet het bestuur verlaten. Belangrijk verbeterpunt is dat de stichting Waternet op meer afstand komt te staan van de politieke sturingslijnen. Hiermee wordt de governance minder complex en duidelijker.

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

In lijn hiermee zullen alle zittende bestuursleden met ingang van 1 januari 2026 vertrekken. De nieuwe Raad van Bestuur bestaat enkel nog uit niet-politiek benoemde bestuurders ofwel statutair directeuren (dus geen dijkgraaf of wethouder). Hierbij is het uitgangspunt dat de Raad van Bestuur bestaat uit directeuren, die tevens belast zijn met de leiding binnen de stichting. Ad. 3

vast te stellen dat de stichting Waternet vanaf 1 januari 2026 in een aangepaste vorm tijdelijk wordt voortgezet onder de naam stichting Waternet, waarbij: a. de gemeente Amsterdam de enige opdrachtgever is; Na de ontvlechting van de stichting Waternet, waarbij het waterschap AGV als eigenstandige organisatie verder gaat en het de benodigde mensen en middelen meekrijgt om de watertaken van het waterschap uit te voeren, blijft enkel dat wat nodig is om de Drinkwatertaak en de Amsterdamse Riool- en Watertaken uit te voeren achter in de aangepaste stichting. Daarmee is de aangepaste stichting enkel nog een uitvoeringsorganisatie voor de watertaken van de gemeente Amsterdam, de drinkwatertaken en de Amsterdamse Riool-en Watertaken (ARW. Dit wordt vastgelegd in de nieuwe statuten, waarna de mandaten voor het uitvoeren van de watertaken voor het waterschap AGV komen te vervallen. Hiermee wordt gemeente Amsterdam de enige opdrachtgever voor uitvoering van watertaken voor de stichting Waternet. b. de taken die de stichting Waternet nu voor gemeente Amsterdam uitvoert (voorlopig) worden ondergebracht binnen de aangepaste stichting. De aangepaste stichting blijft tijdelijk in opdracht van de gemeente Amsterdam verantwoordelijk voor de uitvoering van de watertaken. Dit betreft de volgende kerntaken: i.

drinkwater: drinkwaterbedrijven hebben vanuit de drinkwaterwet de primaire taak om voldoende drinkwater van goede kwaliteit te leveren aan consumenten en andere afnemers. Goed natuurbeheer rondom onze bronnen is daarvoor essentieel. De drinkwaterwet regelt onder meer de bepalingen van tarieven, de leveringszekerheid en de continuïteit van de drinkwatervoorziening. Het Amsterdamse beleid op de drinkwatertaak is vastgelegd in het leveringsplan drinkwater. ii. rioleringszorg: het beheren van het rioolstelsel en het zorgen voor efficiënte afvoer van afval- en overtollig hemel- en grondwater. Deze taken zijn in het omgevingsplan riolering beschreven. iii. waterbeheertaken: het monitoren van en adviseren over ondiep grondwaterpeilbeheer en -maatregelen, het reguleren van onderhoud aan binnenwateren (baggeren, drijfvuilvissen, verwijderen wrakken) en het bedienen van bruggen en sluizen voor veilige scheepvaart. De taken en opgaven bij deze taken staan omschreven in Programma 2.5 van de Amsterdamse begroting. Vanaf 1 januari vindt er een doorontwikkeling plaats binnen de aangepaste stichting, waarbij het doel is dat binnen een periode van 5 jaar of zoveel eerder als mogelijk de Amsterdamse Riool- en Watertaken zijn ingevlochten binnen de gemeente Amsterdam en voor de drinkwatertaak een aparte drinkwaterorganisatie is opgericht (deelneming van de gemeente Amsterdam).

Wanneer deze doorontwikkeling zich heeft voltrokken wordt de tijdelijke aangepaste stichting geliquideerd. c. deze stichting de langdurige samenwerking tussen het waterschap AGV en gemeente Amsterdam mede vormgeeft op de

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

bestuurlijke samenwerking(sagenda), de meerjarenagenda onderzoek en innovatie, het afvalwater(eind)transport, het opdrachtgeverschap voor het onderhoud van rioolgemalen, de opleiding van vaktechnici en het IJfront; De ontvlechting van stichting Waternet maakt aanpassingen in de organisatie noodzakelijk. Daarom zullen het waterschap AGV, de aangepaste stichting en de gemeente Amsterdam zich toeleggen op nieuwe samenwerkingsverbanden per 1 januari 2026. Hierin wordt waar mogelijk gescheiden, en wordt er samengewerkt waar scheiding nog niet realiseerbaar of wenselijk is per 1 januari 2026. De samenwerking tussen de gemeente Amsterdam, het waterschap AGV en de aangepaste stichting worden georganiseerd en geborgd door een aantal elementen, op zowel bestuurlijk als operationeel niveau. Onderdelen van de bestuurlijke samenwerking zullen bestaan uit de bestuurlijke samenwerkingsagenda, gezamenlijke opleiding van vaktechnici en het IJfront. Bij het ontvlechten van stichting Waternet is het nodig afspraken te maken over beheer, bediening en onderhoud van het IJfront, zodat deze in noodgevallen 24/7 tijdig inzetbaar zijn. Door het samen optrekken binnen de opleiding van vaktechnici, kunnen gemeente Amsterdam en waterschap AGV effectief inspelen op de uitdagingen in de arbeidsmarkt. d.

De betrokken werkorganisaties (dienstverlenings)afspraken maken, waarbij één werkorganisatie tijdelijk activiteiten voor de ander(en) uitvoert. Drinkwater verzorgt de meldkamer voor het waterschap AGV en de Amsterdamse Riool-en Watertaken; en het waterschap AGV, Drinkwater en de Amsterdamse Riool- en Watertaken ondersteunen elkaar tijdens het ontvlechten bij de opbouw van ieders eigen nieuwe crisisorganisatie. De ontvlechting van stichting Waternet maakt aanpassingen in de organisatie noodzakelijk. Daarom zullen het waterschap AGV, aangepaste stichting en de gemeente Amsterdam zich toeleggen op nieuwe samenwerkingsverbanden per 1 januari 2026. Hierin wordt waar mogelijk gescheiden, en wordt er samengewerkt waar scheiding nog niet realiseerbaar of wenselijk is per 1 januari 2026. De samenwerking tussen gemeente Amsterdam, waterschap AGV en de aangepaste stichting worden georganiseerd en geborgd door een aantal elementen, onderdeel hiervan zijn de dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s). Deze omvatten de afspraken over dienstverleningsniveaus en de compensatie voor de diensten, waarbij mogelijk ook de verschillende werkorganisaties binnen de aangepaste stichting van elkaar diensten afnemen. Dit maakt wederzijdse ondersteuning tijdens de ontvlechting mogelijk, zodat elke werkorganisatie de tijd heeft de eigen taak adequaat in te richten.

Zo blijft de meldkamer in de overgangsfase een gezamenlijke voorziening voor zowel het waterschap AGV als de aangepaste stichting. Deze tijdelijke oplossing waarborgt de continuïteit van de dienstverlening en behoudt tegelijkertijd de herkenbaarheid voor de inwoners van beide organisaties. Voor de overgangsperiode worden de wederzijdse afspraken vastgelegd in een DVO tussen het waterschap AGV en de aangepaste stichting (kolom Drinkwater). In het kader van de ontvlechting wordt voorgesteld dat elke organisatie per 1 januari 2026 zelfstandig verantwoordelijk is voor haar eigen crisisorganisatie. Dit betekent dat zowel het waterschap AGV als de aangepaste stichting (kolom DW, kolom ARW) een eigen crisisorganisatie zullen moeten inrichten. Gedurende een overgangsperiode trekken de organisaties nog gezamenlijk op in de crisisbeheersing. De afspraken over deze samenwerking worden vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst (SOK).

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

e. het tijdelijk diensten uitvoert voor het waterschap AGV en de werkorganisaties binnen de stichting, die vanwege de complexiteit en de risico’s nog niet kunnen worden gesplitst. Dit betreft voor nu voornamelijk ICT/IV en facilitaire taken voor het hoofdkantoor; De samenwerkingsafspraken die hiervoor nodig zijn worden geborgd in een samenwerkingsovereenkomst tussen het waterschap AGV en de gemeente Amsterdam en DVO’s tussen de aangepaste stichting en het waterschap AGV. f.

vanaf 1 januari 2026 de stichting Waternet wordt voortgezet onder een nog te bepalen andere juridische naam; Bij het opstellen van de nieuwe statuten zal de juridische naam worden gewijzigd. Om daarmee te markeren dat de stichting waternet in de huidige vorm ophoudt te bestaan. g. de merknaam Waternet vanaf 1 januari 2026 pragmatisch wordt uitgefaseerd, gekoppeld aan de doorontwikkeling van de waterorganisaties Drinkwater en Amsterdamse Riool-en Watertaken. In lijn met de raadsinformatiebrief d.d. 3 december 2024 is de bestuurlijke afspraak dat de naam Waternet vanaf 1 januari 2026 nog wordt gebruikt voor de aangepaste stichting. De naam Waternet zal vanaf 1 januari 2026 worden uit gefaseerd. Ad. 4

Vast te stellen dat met het voorliggende uitwerkingsbesluit is ingegaan op: a. de aandachtspunten zoals beschreven in het hoofdlijnenbesluit d.d. 17 juli 2024, te weten: i. Eindbeeld en tijdpad ii. Transitiepad iii. Niemand stuurloos iv. Enkelvoudige aansturing v. Huisvesting en werklocaties vi. Goede zorg voor personeel vii. Samenwerkingsovereenkomst viii. Zakelijk en praktisch binnen één keten ix. Duidelijke boedelscheiding x. Frictiekosten binnen kaders en met respect voor draagkracht xi. Verbonden partijen Het voorliggende uitwerkingsbesluit inclusief de bijlagen houdt rekening met de aandachtspunten zoals in het besluit van 17 juli 2024 is verwoord. In bijlage 9 van het uitwerkingsbesluit wordt hierop een toelichting gegeven. Ad. 4i: Eindbeeld en tijdpad Het tijdpad en eindbeeld is voor zowel de gemeente Amsterdam als het waterschap AGV helder, waarbij de tweede helft van 2025 wordt gewerkt aan het uitwerken van de governance voor de aangepaste stichting. Tevens wordt deze tijd gebruikt om toe te werken naar een inrichting voor de samenwerking. Beide hebben als doel dat er vanaf 1 januari 2026 twee werkbare en zelfstandige organisaties zijn gevormd die zijn toegerust op de gewenste doorontwikkeling.

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

Bij het uitwerken van de governance en de inrichting voor de samenwerking wordt rekening gehouden met de verbeter- en aandachtspunten van de externe toezichthouders. Vóór 1 januari 2026 wordt er een plan opgesteld waarin de samenwerking op het vlak van digitalisering en de verdere ontvlechting van ICT/IV. Hierin worden de wensen van het waterschap AGV en de gemeente Amsterdam meegenomen. De gemeente Amsterdam zal vanaf 1 januari 2026 toewerken naar een verdere splitsing van de aangepaste stichting. Het einddoel is dat de drinkwatertaak is ondergebracht in een eigenstandige drinkwaterorganisatie (deelneming) en de ARW-taken zijn ondergebracht bij de gemeente Amsterdam, waarna de aangepaste stichting kan worden geliquideerd. Hiervoor is een tijdpad van maximaal 5 jaar of zoveel eerder als mogelijk genoteerd. Het waterschap AGV beoogt de organisatie die na de ontvlechting op 1 januari 2026 staat steeds verder te professionaliseren. Daarbij horen ook de keuzes op de verdere doorontvlechting op het gebied van IV/ICT en waar gewenst op de overige operationele samenwerkingen. Hierin maakt het waterschap AGV haar eigen keuzes in afstemming met de stichting Waternet. Ad. 4ii: Transitiepad Er is een duidelijke fasering voor het transitiepad bestaande uit vier fases, waarbij fase 1 t/m 3 plaats hebben in het jaar 2025 en fase 4 in het jaar 2026.

Fase 1 beslaat het stellen van de kaders de grove schets voor de governance van de aangepaste stichting en het uitwerkingsbesluit. Fase 2 heeft betrekking op het uitwerken van de inrichting van de aangepaste stichting vanaf 1 januari 2026. Dit resulteert in een organisatieplan dat formeel met de OR wordt afgestemd. In fase 3 worden de medewerkers geplaatst en wordt de ontvlechting nader voorbereid, waarbij aandacht is voor de opbouw van de organisaties, de toekomstige leidinggevenden en de werkstromen voor de verschillende organisatieaspecten. In deze fases kan het ten behoeve van de continuïteit van dienstverlening noodzakelijk zijn om tijdelijke hulpconstructies in te richten voorafgaand aan de stap naar de zelfstandige organisatieonderdelen Drinkwater en Amsterdams Riool en overige Watertaken. Vanaf 1 januari 2026 start fase 4, bestaande uit een nazorg en verdere transitie waarbij hulpstructuren kunnen worden afgebouwd. Het voorliggende uitwerkingsbesluit, inclusief de bijlagen, houdt rekening met de aandachtspunten zoals in het besluit van 17 juli 2024 is verwoord. Hieronder een toelichting per aandachtspunt (zie ook bijlage 9) Ad. 4iii: Niemand stuurloos Met de plaatsing conform het uitgewerkte organisatieplan is er voor alle medewerkers een plek bij ofwel het waterschap AGV dan wel de aangepaste stichting.

Naast het uitwerken van een organisatieplan en detailontwerp voor beide organisaties, wordt bepaald welke hulpstructuren er op 1 januari 2026 nog nodig zijn om tot een werkbare en haalbare transitie te komen. Zo wordt extra aandacht besteed aan een zorgvuldigheid en haalbaarheid van start in de nieuwe inrichting op 1 januari 2026. Ad. 4iv: Enkelvoudige aansturing

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

Tot 1 januari 2026 blijven de huidige sturingslijnen intact. Op 1 januari 2026 wordt de nieuwe inrichting en sturing bewerkstelligd binnen het waterschap AGV en de aangepaste stichting. Na de ontvlechting per 1 januari 2026 staan er twee eigenstandige organisaties met elk een eigen aansturing en medezeggenschap. De aangepaste stichting krijgt een Raad van Bestuur, bestaande uit een oneven aantal bestuurders die tevens leiding geven binnen de organisatie, dus zonder wethouder of dijkgraaf. Het waterschap AGV krijgt als publieke organisatie haar eigen werkorganisatie met een eigen directie en een eigen medezeggenschap. Beide partijen werken na de splitsing gelijkwaardig samen op basis van duidelijke afspraken en een gezamenlijk sturingsmodel. Hiermee ontstaat voor beide partijen een eenduidige aansturing en een vereenvoudigde governance. Ad. 4v: Huisvesting en werklocaties Ten aanzien van het hoofdkantoor zijn de volgende afspraken gemaakt die nader worden uitgewerkt: a. Beide partijen blijven de komende vijf jaar gebruik maken van het hoofdkantoor. b. Gemeente Amsterdam neemt de grootste toren af (A-toren) c. Het waterschap neemt de kleinste toren af (B-toren) d. Naar verhouding worden de gezamenlijke ruimtes afgenomen (parkeerkelder, begane grond en C-deel). e. Mocht een van de partijen toch meer ruimte willen afnemen dan treden partijen in overleg.

Daarbij is afgesproken dat partijen gebruik blijven maken van het hoofdkantoor tegen dezelfde voorwaarden als nu en op basis van de jaarschijven 2026 t/m 2028 in de begroting 2025 – 2028. De werklocaties volgen het eigendom van de beide organisaties voor gezamenlijk gebruik worden passende afspraken gemaakt. Ad. 4vi: Goede zorg voor personeel Op basis van organisatieplannen en detailontwerpen worden ‘was-wordt-lijsten’ opgesteld, gevolgd door belangstellingsregistraties, plaatsingscriteria en de vorming van een plaatsingscommissie. De OR wordt formeel gevraagd advies te geven op de organisatieplannen. Leidinggevenden binnen de huidige stichting Waternet zullen adviesgesprekken voeren en worden hierin begeleid door adviseurs van personeelszaken (M&O). Na het doorlopen van bovenstaand proces vindt de voorlopige plaatsing plaats, uiterlijk 1 november 2025. Na toetsing wordt de plaatsing definitief per 1 december 2025 vastgesteld. Door het sociaal statuut, aanvullende afspraken hierop en het volgen van de uitgangspunten voor ontvlechting van het personeel wordt geborgd dat er goede zorg is voor het personeel. Voor iedereen is een plek en de voorwaarden blijven gelijk. Hiermee draagt de stichting Waternet zorg voor een zorgvuldige overgang van medewerkers. Ad.

4vii: Samenwerkingsovereenkomst Voor 1 januari 2026 wordt een samenwerkingsovereenkomst (SOK) opgesteld tussen het waterschap AGV en gemeente Amsterdam. In de SOK worden de onderwerpen vastgelegd waarop vanaf 1 januari 2026 tijdelijk en structureel zal worden samengewerkt. De SOK legt vast wat de plannen zijn op het gebied van bestuurlijke strategische samenwerking, de plannen op het gebied van digitalisering en nadere ontvlechting IV/ICT en operationele samenwerkingen. Ook wordt in de SOK beschreven hoe er gestuurd

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

wordt op de samenwerking, verrekening van kosten, geschillen, risico’s, welke DVO er zullen zijn. Hiermee is de samenwerking juridisch geborgd. Ad. 4viii: Zakelijk en praktisch binnen één keten Er is bepaald waar samenwerking tussen het waterschap AGV en de aangepaste stichting noodzakelijk of wenselijk is. Richtinggevende uitspraken hierover zijn vastgelegd en worden verder uitgewerkt in samenwerkingsafspraken en dienstverleningsovereenkomsten. Ad. 4ix: Duidelijke boedelscheiding In het definitieve Plan Van Scheiding wordt het overzicht opgenomen van alle bezittingen en rechtsverhoudingen van Waternet die dienen te worden overgedragen naar het waterschap AGV. Deze verdeling wordt gemaakt op basis van de uitgangspunten zoals benoemd in het uitwerkingsbesluit. De overdracht zal geschieden middels een activa/passiva-transactie. Ad. 4x: Frictiekosten binnen kaders en met respect voor draagkracht De totale frictiekosten worden geraamd op €26,3 miljoen, verdeeld over zeven kostencategorieën zoals voorbereidings- en transitiekosten. Waar mogelijk worden kosten toegewezen aan een opdrachtgever. Waar dit niet mogelijk is, wordt het geraamde bedrag verdeeld conform de verdeling die wordt gehanteerd voor de Waternetbegroting 2025: 44,3% Waterschap AGV en 55,7% gemeente Amsterdam. Ad.

4xi: Verbonden partijen Voor de verschillende verbonden partijen zijn afspraken gemaakt hoe deze de beide organisaties waterschap AGV en de aangepaste stichting volgen met de ontvlechting. Daarbij is op basis van de watertaken en de huidige governance een logische verdeling gemaakt (zie overzicht bijlage 3) . Voor WereldWaternet is afgestemd dat deze onder gelijke condities door kan waarbij het penvoerderschap (werkgeversrol) ongewijzigd blijft en bij de aangepaste stichting is belegd. Na de ontvlechting wordt opnieuw gesproken over de positionering van WereldWaternet voor de lange termijn en het bestuurlijke commitment. Dit gebeurt in goed overleg tussen stichting WereldWaternet, het waterschap AGV, de aangepaste stichting en haar opdrachtgever Gemeente Amsterdam. b. de ingediende moties van zowel het waterschap AGV als de gemeente Amsterdam. Waarmee deze zijn afgedaan. De afdoeningsteksten per motie, van zowel waterschap AGV en gemeente Amsterdam, zijn opgenomen in bijlage 10. Ad. 5 Kennis te nemen van het concept plan van scheiding van de huidige Stichting Waternet. Ter voorbereiding op de definitieve ontvlechting per 1 januari 2026 wordt het plan van scheiding verder uitgewerkt. In het plan van scheiding wordt het doel van de ontvlechting en de uitgangspunten van de ontvlechting uitgewerkt en komen onderstaande onderwerpen terug: a.

Governance van Stichting Waternet Amsterdam b. Samenwerkingsovereenkomst tussen AGV, AMS en Stichting Waternet Amsterdam c. Dienstverleningsovereenkomsten tussen AGV, AMS en Stichting Waternet Amsterdam d. Intrekken en verlenen van bevoegdheden

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

e. Ontvlechting van personeel f. Ontvlechting van onroerende zaken (met uitzondering hoofdkantoor) g. Ontvlechting van archief h. Ontvlechting van roerende zaken i. Overdracht passiva j. Ontvlechting hoofdkantoor k. Erfpacht l. Verbonden partijen Voor de daadwerkelijke juridische transactie wordt het raamwerk van het concept plan van scheiding (zoals bij in de bijlage 7 opgenomen) tot in detail ingevuld. Dit omvat de detailoverzichten van hoe zaken verdeeld worden tussen het waterschap AGV en de stichting Waternet. De verdeling gebeurt op basis van de uitgangspunten zoals benoemd in dit uitwerkingsbesluit (bijlage 2). Ad. 6 Vast te stellen dat met het voorliggende uitwerkingsbesluit is voldaan aan de gestelde voorwaarden, zoals gesteld in het hoofdlijnenbesluit d.d. 17 juli 2024, te weten: a. De randvoorwaarden van beide opdrachtgevers; b. De juridische, financiële, fiscale en beleidsmatige uitgangspunten, inclusief sociaal plan en splitsing activa en passiva; c. Een overzicht van de incidentele en structurele financiering; d. Een overzicht van de risico’s en beheersmaatregelen; e. De inrichting van de bestuurlijke en ambtelijke sturing op de implementatie en wijze van betrokkenheid van de medezeggenschap. f.

Bijbehorende overeenkomsten die inhoud geven aan de gemaakte afspraken over zowel de beëindiging van de samenwerking, de tijdelijke gezamenlijk uit te voeren taken als de nieuwe vorm van samenwerking. Hierin staan een projectplan uitgewerkt, waarin de projectstructuur, aanpak, planning, doorlooptijd en financiële aspecten zijn gedetailleerd. g. De exitstrategie, bestaande uit de transitie van de huidige latende organisatie naar nieuwe ontvangende organisaties; h. Afspraken over de inhoud en inrichting van de samenwerking op nieuwe/additionele maatschappelijke opgaven in de vorm van een bestuurlijke samenwerkingsagenda. Ad 6a. De randvoorwaarden van beide opdrachtgevers; Het voorliggende uitwerkingsbesluit is in lijn met de randvoorwaarden die door het waterschap AGV en de gemeente Amsterdam zijn opgesteld. Voor de gemeente Amsterdam is de belangrijkste randvoorwaarde dat wordt voldaan aan de verbeter- en aandachtspunten van de inspectie voor de Leefomgeving en Transport en de RMA, waarbij de governance van de aangepaste stichting helder is en professioneel, dat wil zeggen zonder politiek gekozen bestuurders. Daarnaast wordt met de ontvlechting zoveel mogelijk de voorbereid getroffen voor de doorontwikkeling naar een zelfstandige Drinkwater-organisatie en een situatie waarbij de ARW-taken zijn belegd binnen de gemeentelijke diensten

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

Het Waterschap AGV wil een eigenstandige organisatie, die alle functies heeft die nodig zijn om eigenstandig te voorzien in de uitvoering van de watertaken. De inrichting zoals op hoofdlijnen uitgewerkt houdt hier rekening mee. Organisatorisch gaan het waterschap AGV en de gemeente Amsterdam uit elkaar, waarbij beide partijen de noodzaak om te blijven samenwerken op de wateropgaven erkennen. Ad 6b. De juridische, financiële, fiscale en beleidsmatige uitgangspunten, inclusief sociaal plan en splitsing activa en passiva; In de bijlage 2 zijn de verschillende uitgangspunten opgenomen voor de splitsing. Hiermee is voorzien in een kader voor het nader uitwerken in een plan van scheiding en het daadwerkelijk splitsen. Ad 6c. Een overzicht van de incidentele en structurele financiering; In bijlage 4 is een overzicht opgenomen van de huidige inschatting van de structurele en fictie kosten voor de ontvlechting. Ad 6d. Een overzicht van de risico’s en beheersmaatregelen; In bijlage 5 is een risicoanalyse opgenomen met de belangrijkste risico’s ten aanzien van het splitsingsproces. Daarbij is gekeken naar strategische/bestuurlijke, financiële, juridische en operationele risico’s. Ook zijn er kaders opgesteld hoe deze risico’s te monitoren en te mitigeren. Ad 6e. De inrichting van de bestuurlijke en ambtelijke sturing op de implementatie en wijze van betrokkenheid van de medezeggenschap.

In het implementatieplan (bijlage 3) is de programmaorganisatie en de bijhorende bestuurlijke en ambtelijke sturing en betrokkenheid van de medezeggenschap beschreven. Daarin staat op bestuurlijk niveau het Bestuurlijk Opdrachtgevers Overleg (BOGO) centraal zoals dat afgelopen periode ook heeft gefunctioneerd. Op ambtelijk niveau is er de stuurgroep OG3 met de algemeen directeur van Waternet, de secretarisdirecteur AGV en de vertegenwoordiger van gemeente Amsterdam. Er is periodiek afstemming met de werkgroep 3.0 van de OR en de OR zelf over het splitsingsproces. Ook is afgestemd met de OR welk advies verwacht wordt ven de OR in het kader van de inrichting en het organisatieplan voor 1 januari 2026. Ad 6f. Bijbehorende overeenkomsten die inhoud geven aan de gemaakte afspraken over zowel de beëindiging van de samenwerking, de tijdelijke gezamenlijk uit te voeren taken als de nieuwe vorm van samenwerking. Hierin staan een projectplan uitgewerkt, waarin de projectstructuur, aanpak, planning, doorlooptijd en financiële aspecten zijn gedetailleerd. In het uitwerkingsbesluit inclusief bijlagen (1, 6,7) is uitgewerkt welke afspraken gemaakt moeten worden ten aanzien van de samenwerking. Deze onderwerpen worden de komende periode meer in detail uitgewerkt en voorzien van de (juridische) overeenkomsten en afspraken.

Ook is er een implementatieplan opgesteld (bijlage 3) met projectstructuur, aanpak, planning, doorlooptijd. Financiële consequenties zijn in beeld gebracht met de kennis van nu en zijn beschreven in bijlage 4. Ad 6g. De exitstrategie, bestaande uit de transitie van de huidige latende organisatie naar nieuwe ontvangende organisaties; Er is een helder beeld over hoe de ontvlechting zal verlopen en wat hiervoor de exit strategie is. Daarbij is rekening gehouden met het voortschrijdend inzicht dat er tijdelijk nog gebruik wordt gemaakt een aangepaste stichting voor de uitvoering van de

Classificatie: Intern

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Agendapunt

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de vergadering van <datum>

Amsterdamse watertaken. Formeel juridisch bestaat de ontvlechting op 1 januari 2026 uit een activa/passiva-transactie tussen de stichting Waternet en het waterschap AGV. Zodat het waterschap AGV de zaken overkrijgt om de watertaken zelfstandig te kunnen uitvoeren. Tegelijkertijd worden de statuten van de stichting Waternet aangepast waarmee de governance van de stichting Waternet wordt aangepast. Vanaf 1 januari 2026 voert de aangepaste stichting alleen nog taken uit in opdracht van de gemeente Amsterdam. Ad 6h. Afspraken over de inhoud en inrichting van de samenwerking op nieuwe/additionele maatschappelijke opgaven in de vorm van een bestuurlijke samenwerkingsagenda. De noodzakelijke samenwerking wordt geborgd in de aanvullende samenwerkingsafspraken. Belangrijk onderdeel van deze afspraken is de nieuwe bestuurlijke samenwerkingsagenda. Ad. 7 In stemmen met de nieuwe bestuurlijke samenwerkingsagenda, zoals bedoeld onder punt 6, lid h, met samenwerking op de thema’s waterrobuuste stad, waterkwaliteit en watergerelateerde maatschappelijke opgaven (de zogenaamde ‘groeithema’s’, waaronder circulair werken, energietransitie en dierenwelzijn. De bestuurlijke samenwerking wordt gedefinieerd als een gezamenlijke inspanning van de gemeente Amsterdam en het waterschap AGV om strategische, tactische en operationele vraagstukken aan te pakken.