Coalitieakkoord-2026-2030 Jouw stad is mijn stad

COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

‘Jouw stad is mijn stad. Ons Amsterdam’. – Karsu Dönmez & Stef Bos, Amsterdam 750 jaar

× × × Coalitieakkoord 2026-2030 PRO Amsterdam & D66 Amsterdam

“ Ik kom uit Amsterdam. En alle straten hier, ik ken ze naam voor naam. Ik heb de wereld hier voor mij zien opengaan. Al zijn de tijden ook veranderd en zijn we soms het Noorden kwijt, jij blijft de haven waar iedereen zichzelf kan zijn. Jouw toekomst is mijn toekomst Want jij bent mijn stad.” – Karsu Dönmez & Stef Bos, Amsterdam 750 jaar

Inleiding Amsterdam is van ons allemaal. Van de mensen die hier geboren zijn en van de mensen die hier hun toekomst heb­ ben gevonden. Van de zorgmedewerker die nacht­diensten draait, de docent voor de klas, de ondernemer op de hoek, de onzichtbare mensen zonder papieren, de kunstenaar, de schoonmaker, de vrijwilliger in het buurthuis en de jongeren die hun plek nog zoeken. Van iedereen die iedere dag opnieuw bijdraagt aan onze stad. Op school, op plei­ nen, in verenigingen, in religieuze ontmoetings­plekken, in buurthuizen, bij bedrijven en culturele instellingen. Amsterdam is een vrije, innovatieve en solidaire stad. Een stad waar mensen kansen zien en opstaan voor vrijheid en voor elkaar. Juist in een tijd waar vertrouwen onder druk staat en tegenstellingen groter lijken te worden, kiezen wij voor een Amsterdam waarin iedereen meetelt en niemand wordt buitengesloten. Maar we zien ook dat die stad onder druk staat. Voor veel Amsterdammers voelt de stad niet meer vanzelfsprekend als thuis. De woningnood is hoog, voorzieningen staan onder druk, de bereikbaarheid van de stad knelt steeds meer en de toenemende drukte en toerisme vraagt om keuzes. Leraren, agenten, zorgmedewerkers, onderne­ mers en jonge gezinnen vragen zich af of er in Amsterdam nog plek voor hen is. Of hun buurt bereikbaar blijft. Of de overheid hen nog ziet.

Te vaak bepalen inkomen of achter­ grond hoeveel kansen iemand krijgt. COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

Daarom kiezen wij voor een Amsterdam dat een thuis biedt aan iedereen. Een stad waar wonen betaalbaar is, waar kinderen veilig opgroeien en gelijke kansen krijgen, waar lokale ondernemers de ruimte krijgen om te vernieu­ wen, waar duurzaamheid voorop staat en waar de over­ heid naast bewoners staat in plaats van tegenover hen. Dat vraagt allereerst iets van de gemeente zelf. De gemeente moet niet alleen beleid maken, maar aanwezig zijn als bondgenoot. Luisteren. Doen wat nodig is. Begrij­ pelijk, benaderbaar en betrouwbaar zijn. Niet verdwalen in regels en processen, maar naast bewoners staan wanneer het erop aankomt. Minder praten, meer mogelijk maken. Een overheid die aanwezig is in buurten en samenwerkt met bewoners, vrijwilligers, ondernemers, maatschappe­ lijke organisaties en iedereen die de stad sterker maakt. Die ruimte geeft aan nieuwe bedrijvigheid en aan econo­ mische groei die hand in hand gaat met duurzaamheid en brede welvaart. Met mensen centraal, vanuit vertrouwen. Daarom hebben we tijdens deze onderhandelingen bewust de stad opgezocht. We hebben gesproken met bewoners, ondernemers en organisaties uit alle delen van Amsterdam. Ook hebben we drie betrokken Amsterdam­ mers uitgenodigd om als stadsformateur mee te kijken en kritisch te reflecteren op onze gesprekken tijdens de formatie.

Alle opgehaalde zorgen, ideeën en ervarin­ gen vormen de basis van dit akkoord, zodat hopelijk vele 3

Amsterdammers hier zich in kunnen herkennen. Dat is hard nodig, want de opkomstcijfers laten zien dat de afstand tussen de gemeente en bewoners steeds groter wordt. Aan ons om die kloof te dichten. Dit akkoord draait om zichtbare resultaten. De coalitie van PRO Amsterdam en D66 kiest voor uitvoering en actie. Want de waarde van plannen zit niet in woorden op papier, maar in wat mensen merken in hun straat, plein, buurt en huis. In de vraag of het leven betaalbaarder wordt. Of voorzieningen bereikbaar blijven. Of mensen zich veilig en gezien voelen. Of de stad nog voelt als hún stad. Daarom zijn we ambitieus. Maar we beseffen ons ook dat niet alles tegelijkertijd kan en moet. Bovendien vragen we veel van de organisatie, zeker omdat we ook gaan krimpen en reorganiseren om die uitvoering echt weer centraal te stellen. Samen met de organisatie zetten we de schouders eronder. De uitdagingen voor Amsterdam zijn groot. Maar de kracht van deze stad is altijd geweest dat we vooruit durven kijken. Dat we blijven bouwen aan een sterke stad waarin mensen kansen krijgen en vertrouwen hebben in de toekomst. Dat is het Amsterdam waarvoor wij kiezen. Een vrije, innovatieve en solidaire stad. Jouw stad is mijn stad. Ons Amsterdam. Zita Pels, PRO Amsterdam

COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

Melanie van der Horst, D66 Amsterdam

4

Inhoudsopgave Inleiding

3

1. Een thuis in de stad

7

1.1 Betaalbaar en passend wonen

9

1.2 Doorstroming en beter benutten bestaande

9

voorraad

4. Werk, ondernemen en bestaanszekerheid

31

8. Financiën en organisatie

54

8.1 Ombuigingen

4.1 Sociale economie

56

33

8.2 Lasten

57

4.2 Innovatieve economie

34

8.3 Financiële spelregels

58

4.3 Ruimte voor werk en vitale buurten

34

8.4 Schuldpositie

59

4.4 Meedoen via werk en ontwikkeling

35

8.5 Organisatie: ongelijk investeren voor gelijke

59

4.5 Een toekomst zonder schulden

35

1.3 Compleet bouwen voor iedereen

10

1.4 Woningen in handen van Amsterdammers

12

1.5 Kwaliteit verbeteren van bestaande woningen

13

5. De overheid als bondgenoot

38

1.6 Een perspectief voor iedereen

13

5.1 Een overheid die naast je staat

40

1.7 Masterplannen Nieuw-West, Zuidoost

14

5.2 Democratisering en participate

41

5.3 Menselijke dienstverlening en digitalisering

41

5.4 Een schone stad

42

en Aanpak Noord

2. Kansengelijkheid centraal

17

2.1 Een sterke start voor ieder kind

19

6. Vrij en veilig

44

2.2 Opgroeien met kansen en ondersteuning

20

6.1 Inclusie, diversiteit en anti-discriminatie

46

6.2 Perspectief voor jongeren

47

2.3 Toegankelijke sport

(jeugd en jeugdzorg) 21

6.3 Veiligheid in elke buurt

47

2.4 Kunst & Cultuur

22

6.4 Vrouwenveiligheid

48

2.5 De juiste hulp en zorg

23

6.5 Criminaliteit bestrijden

49

2.6 Ruimte voor vluchtelingen en

24

7. De stad in beweging

50

7.1 Slim en duurzaam onderweg

52

7.2 Een bereikbare stad voor iedereen

52

ongedocumenteerden

3. Een stad van de toekomst

25

3.1 Een duurzame toekomst

27

7.3 Ruimte voor bewoners in een drukke stad

52

7.4 Openbare ruimte eerlijk verdeeld

53

3.2 Schone lucht en een gezonde leefomgeving

28

3.3 Groen

28

3.4 Ruimtelijke ordening

28

3.5 Dierenwelzijn

29

3.6 Voedsel

30

COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

kansen als standaard 8.6 Financiële tabel begroting

61

Nawoord formateur

65

Bijlagen  A. Portefeuilleverdeling

68

B. Stadsdelen

69

Tijdens de onderhandelingen hebben wij in zogeheten ‘stadsgesprekken’ gesproken met bewoners, ondernemers en organisaties uit alle delen van Amsterdam. Wij zijn alle deelnemers zeer dankbaar. Door de tekst heen vindt u quotes en input uit deze gesprekken.

5

“Het ontbreekt ons niet aan plannen, onderzoek of beleid, maar aan verbinding, precies daar waar het vastloopt. Werkelijke vooruitgang vraagt om radicale aanwezigheid: minder sturen op afstand, meer handelen in nabijheid, met inclusie als motor van innovatie.” – Abdelhamid Idrissi, Studiezalen, Supermarkt Fris, stadsformateur

Hoofdstuk 1

Een thuis in de stad

7

1. Een thuis in de stad Amsterdam heeft een rijke geschiedenis in de volkshuis­ vesting. Pioniers als Louise Went en Jakoba Mulder zetten zich al vroeg in voor betaalbare woningen en namen daar­ bij ook het perspectief van vrouwen mee. Toen leefde al het besef dat wonen een basisrecht is. Toch zitten van­ daag nog te veel Amsterdammers vast: zij betalen te veel, wonen in tochtige schimmelwoningen of hebben geen vast dak boven hun hoofd. Daarom blazen we de idealen van volkshuisvesting nieuw leven in. Iedereen moet kunnen wonen in een betaalbare, passende woning, in buurten met goede voorzieningen en gelijke kansen. Wonen gaat niet alleen over stenen, maar ook over samenleven in complete buurten en het opbou­ wen van een bestaan. Ons beleid is gebaseerd op het principe “Wonen eerst”: een passende woning biedt een veilige basis. Daarom blij­ ven we werken aan het beëindigen van dakloosheid. Ook voeren we een kinderrechtentoets in bij grote verande­ ringen in het woonbeleid, omdat kinderen vaak het hardst worden geraakt door de wooncrisis. Daarnaast zetten we de behoeften van senioren, gezinnen en studenten cen­ traal, in zowel bestaande woningen als nieuwbouw.

COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

De Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting gaat een nieuwe fase in. We laten de bestaande stad en nieuwbouw elkaar versterken. We pakken misbruik en leegstand aan, stimuleren doorstroming, blijven betaalbare woningen bouwen en verbeteren de kwaliteit van bestaande wonin­ gen. Tegelijkertijd richten we ons op de lange termijn. De wooncrisis lossen we als gemeente niet alleen en niet in vier jaar op. We kiezen ervoor om onze invloed aan te wenden voor betaalbaarheid, voor de groei van sterke publieke en coöperatieve woonvormen en voor buur­ ten waarin mensen zich thuis voelen met de juiste voor­ zieningen. Dit alles doen we samen met de Amsterdammers, de woning­bouwcorporaties en de marktpartijen. Samen zetten we volkshuisvesting op één.

8

1.1

Betaalbaar en passend wonen

Door de wooncrisis worden de rechten van huurders vaak geschonden. Amsterdam wil de regie terugpakken en zorgen dat onze woningen en onze bewoners worden beschermd tegen de grillen van de markt. Betaalbaarheid en passend wonen staan daarbij centraal.

Dit gaan we doen × We controleren actief twintigduizend woningen om te zorgen dat huurprijzen voldoen aan de Wet Betaalbare Huur, te beginnen bij studenten- en middenhuurwoningen. × Via een pilot handhaven we op de huisvestingsvergunning voor particuliere sociale en middenhuurwoningen. Ook onderzoeken we of een vergunningsplicht binnen de Wet goed verhuurderschap malafide verhuurpraktijken kan tegengaan. × We versterken de positie van huurders. Stichting !Woon wordt financieel ondersteund en bewonerscommissies en huurdersverenigingen worden geholpen bij hun werk en de versterking van huurdervertegenwoordiging. × De huidige voorrangsregels worden versimpeld. De stadsdeelvoorrang op nieuwbouwwoningen in Noord, Nieuw-West en Zuidoost blijft bestaan. De voorrang voor Amsterdamse jongeren stopt, omdat al meer dan tachtig procent van de jongerenwoningen naar Amsterdamse jongeren gaat. × We blijven voorrang geven aan mensen in essentiële beroepen zoals zorg, onderwijs en politie, uitgebreid met gemeentelijke uitvoerende diensten met onregelmatige werktijden, zoals afvalmedewerkers. × We onderzoeken hoe voorrangsregels voor gezinnen en senioren verbeterd kunnen worden, waaronder voorrang voor Amsterdamse senioren in de eigen buurt. × De wooncrisis speelt niet alleen in Amsterdam.

Daarom starten we samen met steden wereldwijd een “affordable cities collective” om kennis over betaalbare huisvesting uit te wisselen.

COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

Dit blijven we doen × We pleiten bij het kabinet voor behoud van de zelfbewoningsplicht en verhoging van de grens, zodat meer woningen eronder vallen. × De opkoopbescherming blijft bestaan. Daarnaast pleiten we landelijk voor meer mogelijkheden om (koop)woningen toe te wijzen aan Amsterdammers. × We blijven statushouders met voorrang huisvesten en zorgen dat de achterstand niet verder oploopt. × Regionaal maken we afspraken over de verdeling van opvang en huisvesting (PHKG).

1.2 Doorstroming en beter benutten bestaande voorraad Doorstroming en het beter benutten van de bestaande voorraad zijn essentieel om de vastgelopen woningmarkt weer op gang te brengen. Op dit moment wonen te veel mensen in een woning die eigenlijk niet goed passend is, zoals senioren die de trap niet meer opkomen en gezinnen in woningen met te weinig slaapkamers voor hun kinderen. We zetten stevig in op het beter benutten van de bestaande woningvoorraad, zodat we doorstroming op gang brengen en daarmee meer woningen vrijmaken voor passende bewoning.

Dit gaan we doen × We breiden het doorstroomoffensief uit. In buurten met veel ouderen komen doorstroomcoaches. Verhuisregelingen worden verruimd voor ouderen in sociale huur én middenhuur. Daarnaast komt er een verhuisservice waarbij ouderen tegen een inkomensafhankelijke bijdrage volledig worden ontzorgd. Ook breiden we het aantal Lang Leven Thuisflats verder uit naar ieder stadsdeel. × We ondersteunen huurders die structureel meer zijn gaan verdienen dan de inkomensgrens voor sociale of middenhuur in het vinden van een andere woning, bijvoorbeeld via het doorstroomoffensief.

9

× Samen met woningcorporaties organiseren we een grootschalige woningruilactie om bewoners te stimuleren te verhuizen naar een beter passende woning. Bij succes schalen we dit op naar alle huurwoningen in de stad. × We maken woningvorming van koopwoningen vanaf honderd vierkante meter en optoppen eenvoudiger. Samen met woningeigenaren, woningcorporaties en Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) versimpelen we procedures voor extra woonruimte. Bij optoppen geldt dit voor corporaties en VvE’s die opbrengsten inzetten voor verduurzaming of andere structurele verbeteringen; bij succes breiden we dit uit naar alle complexen. × Samen met corporaties en marktpartijen onderzoeken we hoe de bestaande woningvoorraad slimmer en efficiënter benut kan worden. × Leegstaand commercieel vastgoed, zoals kantoren, wordt waar mogelijk (tijdelijk) herbestemd voor wonen. De leegstandsverordening voor wonen breiden we onder dezelfde voorwaarden uit naar commercieel vastgoed.

Dit blijven we doen × Hospitaverhuur blijven we stimuleren, terwijl we verkamering volgens het huidige beleid begrenzen om een gezonde balans te houden. × Het stoppen van de verkoop van sociale huurwoningen blijft de inzet. We pleiten voor extra rijksmiddelen voor corporaties en onderzoeken of de gemeente zelf leningen kan verstrekken als alternatief financieringsinstrument. × Het leegstandsbeleid blijft en zodra mogelijk voeren we een leegstands­ heffing op het wettelijk maximum in. Ook onderzoeken we of deze heffing kan dienen als belasting op tweede woningen.

COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

1.3 Compleet bouwen voor iedereen De afgelopen jaren lag de focus op zoveel mogelijk woningbouw en op de 40-40-20 verdeling van 40% sociale huur, 40% middenhuur en 20% vrije sector. Tegelijkertijd moest woningbouw niet alleen kostendekkend zijn, maar ook financieel bijdragen aan andere ambities. Amsterdam bouwt inmiddels meer woningen dan waar ook in Nederland en daar zijn we trots op. Maar de combinatie van hoge bouwambities, de 40-40-20 verdeling en afdrachten aan het vereveningsfonds zet bouwprojecten onder druk en zorgt ervoor dat het geld langzaam opraakt. Daarnaast stimuleert het systeem vooral de bouw van kleinere woningen, terwijl er niet altijd genoeg ruimte is voor een complete stad met goede voorzieningen. Daardoor delven woningen voor ouderen, betaalbare grotere gezinswoningen, driekamerappartementen in de middenhuur en studentenhuizen met gedeelde voorzieningen het onderspit. Terwijl juist het bouwen van bijvoorbeeld seniorenwoningen de hele stad dient: ouderen kunnen langer thuis wonen op een passende plek, de zorgkosten blijven lager en er ontstaat een lange keten van doorstroming.

Dit gaan we doen × We maken samen met onze partners een Bouwagenda voor de komende 15 jaar. Daarin werken we naar een nieuw tijdperk waar woonruimte centraal staat, niet alleen het aantal woningen. Woningbouw hoeft geen geld meer op te leveren voor de gemeentekas; we investeren extra in betaalbare woningen die voor marktpartijen en corporaties niet rendabel zijn. Nieuwbouw richten we in op doorstroming, met partnerschap en een langetermijnvisie die zorgt voor duidelijkheid en rust in de sector. × Samen met onze partners onderzoeken we hoe het proces van ontwerp tot vergunningverlening eenvoudiger en sneller kan, onder andere door parallel plannen en prefab oplossingen. We spreken nu geen vast aantal woningen af, maar bepalen samen een ambitieus en haalbaar doel met passende randvoorwaarden. × We bouwen zoveel mogelijk passende en betaalbare woningen voor iedereen. Daarom blijft 40-40-20 ons uitgangspunt. Maar andere keuzes zijn mogelijk wanneer dit het bouwen van de juiste woningen – die helpen bij

10

×

×

×

×

×

×

doorstroming – in de weg staat. In buurten met meer dan 40% sociale huur leveren we maatwerk, zonder dat het aantal sociale huurwoningen in een gebied daalt. In buurten met te weinig betaalbare woningen zoeken we juist naar mogelijkheden om extra betaalbare woningen toe te voegen. De minister werkt nu aan de uitwerking van Wet Regie Volkshuisvesting. Daarin komen waarschijnlijk verplichte percentages voor woningbouw per regio: 30-40-30. Wij passen het percentage aan conform deze wet als blijkt dat als wij vasthouden aan 40-40-20 er beperkt sociale woningen worden gebouwd in de regio. In transformatiegebieden werken we al met 30-40-30 en dat blijven we doen. We zijn druk bezig om de reserveringen voor de elektriciteitsaansluitingen van de woningen in de planvoorraad om te zetten in concrete contracten voor levering met Liander. Tegelijkertijd hangt er een donkere wolk boven de bouwambities: door netcongestie is het mogelijk dat we niet zoveel en zo snel kunnen bouwen als we zouden willen. Er is een groot tekort aan middenhuur, daarom zetten we daar de komende periode extra op in. We bouwen middenhuur bij voorkeur met woningcorporaties en marktpartijen die deze woningen eeuwigdurend betaalbaar houden. Ook onderzoeken we een “middensegment-plus” voor grotere gezinswoningen en realiseren we binnen het middensegment meer koopwoningen.

We ontwikkelen financieringsinstrumenten zodat (een deel van) de overwaarde voor het bouwen van meer betaalbare woningen kan worden ingezet. We verruimen het aantal woningen dat onder een “kleine ontwikkeling” valt naar 20 woningen, mits er 10 woningen in de middenhuur worden gerealiseerd. Het is niet mogelijk om dit gefaseerd in te zetten. In elk stadsdeel voegen we woningen voor senioren toe. Senioren verdienen een passend thuis waar zij prettig oud kunnen worden, met zorg die aansluit bij hun behoeften. Door de vergrijzing neemt de behoefte hieraan snel toe. Daarom zetten we het programma seniorenhuisvesting voort en nemen we concrete streefcijfers op in de Bouwagenda. We maken geld vrij voor studentenhuisvesting. Samen met studenten, onderwijsinstellingen en woningcorporaties maken we in het overleg studentenhuisvesting afspraken over voldoende, betaalbare en passende studentenwoningen, met duidelijke nieuwbouwdoelen. Ook vragen we onderwijsinstellingen ruimte op eigen terrein beschikbaar te maken. De

COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

×

× ×

×

× ×

×

×

nadruk ligt op woonvormen waar drie of meer studenten samenwonen, om eenzaamheid tegen te gaan en ruimte efficiënter te gebruiken. We gaan anders rapporteren: niet meer elk half jaar, maar jaarlijks. Daarbij brengen we het aantal gebouwde woningen, woonplekken, verhuisbewegingen door nieuwbouw en tijdelijke woningen in beeld. We zetten extra in op cultuursensitief bouwen en de positie van vrouwen in het ontwerp van de woningen en de buitenruimte. We zetten vol in op de 1.500 ingeplande tijdelijke woningen en maken plannen voor 1000 extra tijdelijke woningen. Deze woningen gebruiken we ook voor mensen die tijdelijk in de knel zitten, zoals gescheiden ouders en (dreigend) economisch daklozen. Als onderdeel hiervan bouwen we een locatie met onzelfstandige woonplekken voor spoedzoekers zoals jongeren, studenten, Oekraïners, statushouders en economisch daklozen. Samen met zorgpartijen ontwikkelen we een programma dat bewoners ondersteunt naar een permanente woonoplossing. Ook blijven we jongeren en statushouders in deze complexen huisvesten. Als door netcongestie permanente bouw vertraagt, schalen we tijdelijke woningen op. Deze periode maken we ook plannen voor een permanente locatie voor tijdelijke woonvragen.

Voor het Marineterrein wordt gekeken naar een optimale combinatie van betaalbare woningen en commerciële functies, om maximaal in te zetten op zoveel mogelijk betaalbare woningen in het centrum. We gaan in gesprek over het sluiten van de Bijenkorfgarage en het bouwen van woningen op die locatie. Om het eerlijker te maken, zorgen we voor volledige transparantie in de kosten van ondergrondse parkeerplaatsen en verbieden we kruissubsidies, zodat huishoudens zonder auto niet meebetalen aan parkeerplekken. We zetten vaker het voorkeursrecht in om grond aan te kopen en speculatie tegen te gaan. Ook andere vormen van actief grondbeleid worden onderzocht. We onderzoeken of er een boete kan komen op het zonder goede reden uitstellen van bouwprojecten. We geven meer ruimte aan sloop-nieuwbouw voor woningcorporaties, met als belangrijke voorwaarden dat bewoners een terugkeergarantie in de buurt behouden en het aantal sociale huur- of gezinswoningen toeneemt of elders in de buurt wordt gecompenseerd.

11

× We zorgen dat wijkvoorzieningen op orde komen en blijven, zodat we een complete stad bouwen. Bij nieuwe ontwikkelingen en verdichting kijken we niet alleen naar het aantal woningen, maar ook naar voorzieningen zoals zorg, onderwijs, groen, sport en afvalinzameling. Deze voorzieningen moeten meegroeien met het aantal inwoners, zodat de leefbaarheid in elke wijk behouden blijft. Bestaande bewoners moeten kunnen meeprofiteren. Als daar grote investeringen voor nodig zijn, kan de 40-40-20-verdeling worden aangepast in de nieuwbouw om voldoende geld hiervoor te hebben, mits de kwaliteit van de openbare ruimte bij de bestaande woningen van dezelfde kwaliteit wordt als die van de nieuwe woningen. × We stoppen met de structurele uitnames uit het vereveningsfonds, zodat de middelen volledig ten goede komen aan volkshuisvesting en stedelijke ontwikkeling. Per direct stoppen we de uitkering aan de algemene middelen. Per 2031 wordt ook de storting voor de schaalspronginvesteringen overgenomen in de algemene middelen. We zetten de opbrengsten in voor meer driekamerwoningen in de sociale en middenhuur, het verlengen van de termijn of invoeren van eeuwigdurende middenhuur en de ontwikkeling van coöperatieve woonruimte in gebiedsontwikkeling. × Het verdienvermogen van gebiedsontwikkelingen staat onder druk.

Daarom geven we in grote ontwikkelingen meer ruimte voor commerciële functies als dit ervoor zorgt dat dit leidt tot meer betaalbare woningen. × Op dit moment is het canonpercentage van nieuwe uitgiften lager dan het rentepercentage waarvoor de gemeente leent. Daarom maken we het erfpachtsysteem budgetneutraal voor nieuwe eeuwigdurende erfpachtuitgiften, zodat het geen structurele kostenpost voor de gemeente vormt en eerlijk en transparant functioneert.

Hier gaan we mee door × Totdat we een Bouwagenda hebben gaan we door met het huidige beleid. Dat betekent dat we voor de periode tot en met 2029 volop blijven doorbouwen aan de 68.000 woningen die we op dit moment in de planvoorraad hebben. Dit past ook bij de ambitie die we in de woondeal met het Rijk hebben afgesproken. × We gaan door met Gewoon Goed. In aanloop naar de Bouwagenda nodigen we partijen uit om overbodige regels aan te dragen die geschrapt of anders COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

toegepast kunnen worden om de bouw en renovatie te versnellen. × Woonwagenbewoners zijn en blijven onderdeel van onze stad. Daarom nemen we locaties voor nieuwe woonwagens op in gebiedsontwikkeling. We werken samen met woonwagenbewoners aan een gezamenlijke agenda voor het behoud van deze gemeenschap in de stad.

1.4 Woningen in handen van Amsterdammers Voor een goede volkshuisvesting is het van belang dat de overheid en bewoners zelf meer regie krijgen op de te bouwen woningen. Op dit moment zijn we hiervoor nog volledig afhankelijk van de markt. De komende vier jaar zetten we in op het verder verstevigen van de positie van wooncoöperaties en woongroepen. Daarnaast gaan we in gesprek met jongerenorganisaties en de Jongerenadviesraad om hen zo te betrekken bij de toekomst van de volkshuisvesting in Amsterdam.

Dit gaan we doen × We experimenteren met “beheercoöperaties” waarbij een woningbouw­ corporatie of ontwikkelaar bouwt en het beheer vervolgens in handen van de bewoners komt. × De mogelijkheid voor leningen voor wooncoöperaties wordt voortgezet en uitgebreid, met focus op sociale en middenhuurcoöperaties. Daarnaast wijzen we binnen gebiedsontwikkeling meer locaties aan voor collectieve woonvormen. Er komt een vast overleg met wooncoöperaties en we werken samen aan een agenda om hun positie en slagkracht te versterken. × We vragen bedrijven mee te investeren in middenhuurcoöperaties. Binnen deze coöperaties kunnen werknemers van deze bedrijven en andere Amsterdammers een plek krijgen. × We geven ruimte aan nieuwe initiatieven, zoals “generatieflats” waar jongeren, gezinnen en ouderen gemengd wonen, en andere sociale woonvormen.

12

1.5 Kwaliteit verbeteren van bestaande woningen De komende jaren ligt er een grote opgave in het verbeteren van de kwaliteit van bestaande woningen in de stad. Woningcorporaties moeten duizenden sociale huurwoningen in oude buurten verduurzamen en toekomstbestendig maken. Dit is een kostbare opgave. Het college wil hier als partner een stevige bijdrage aan leveren.

Dit gaan we doen × Na het succesvolle isolatieoffensief zetten we de volgende stap met een breed isolatiepact. Samen met woningcorporaties, VvE’s en particuliere eigenaren maken we afspraken over zowel snelle energiebesparende maatregelen en grotere isolatieprojecten. We richten ons eerst op buurten met de meeste energiearmoede, zodat bewoners met hoge energielasten als eerste profiteren van lagere kosten en meer wooncomfort. Buurtorganisaties blijven een belangrijke rol spelen in de korte-termijnaanpak. × Het verduurzamen van erfgoed en ander vastgoed maken we eenvoudiger met het uitgangspunt “ja, tenzij”. Alleen strikt noodzakelijke eisen blijven gelden om het karakter van monumenten te beschermen. Als verduurzaming van een gemeentelijk monument technisch of financieel niet haalbaar blijkt, kan het bespreekbaar zijn om de monumentenstatus te heroverwegen. Er worden geen aanvullende eisen gesteld bij Rijks- en provinciale monumenten.

Dit blijven we doen × Om verduurzaming toegankelijker te maken blijft de gemeente collectieve inkoop van isolatiematerialen, kozijnen, dubbel glas en zonnepanelen stimuleren. × Verenigingen van Eigenaren spelen een sleutelrol in de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Daarom versterken we de financiële en technische ondersteuning voor VvE’s × De aanpak van schimmel wordt voortgezet, met als doel ernstige schimmelproblematiek in 2030 uit te bannen. Zonder Rijksregels en financiering voor grootschalige renovaties komt dit doel onder druk te staan, daarom krijgt de

COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

lobby hiervoor prioriteit. Zoals afgesproken met woningcorporaties krijgen gezinnen die in een schimmelwoning wonen met voorrang een andere woning, waarna de woning wordt opgeknapt.

“Bij VVE’s is het lastig om alle bewoners mee te krijgen met verduurzamingsplannen. De kosten zijn hoog, maandelijkse lasten stijgen, en bewoners zien vaak niet direct wat ze ervoor terugkrijgen. Daarnaast zit regelgeving soms ook in de weg.” – Stadsgesprek

1.6 Een perspectief voor iedereen We doen alles wat in onze macht ligt om dakloosheid te beëindigen en zorgen tot die tijd dat mensen zonder vast dak boven hun hoofd de juiste hulp krijgen. Daarbij hebben we speciale aandacht voor gezinnen: het is onacceptabel dat kinderen dakloos zijn. We staan voor snelle toewijzing van de woningen voor dak- en thuislozen volgens Wonen Eerst: geen verplichte opvang trajecten vooraf, maar direct een sleutel in handen.

Dit gaan we doen × We voegen flexwoningen toe voor mensen die economisch dakloos zijn, waarbij we ook kijken naar onzelfstandige woningen. We ontwikkelen daarnaast nieuwe woonvormen voor mensen die dakloos zijn en voor wie regulier wonen in Amsterdam niet werkt, zoals tijdelijke woonplekken gericht op doorstroom naar een reguliere woning buiten de regio.

13

× Dakloosheid onder kinderen is onacceptabel en daarom een prioriteit. We zorgen voor systeemdoorbraken zodat er weer plekken in de opvang vrijkomen. Voor gezinnen in de noodopvang maken we het makkelijker om direct door te stromen naar een omslagwoning. Daarnaast creëren we inloophuizen voor vrouwen en kinderen zodat dakloze gezinnen snel in beeld komen en geholpen kunnen worden. × We breiden het begeleidingsaanbod voor dak- en thuisloze mensen uit naar stadsdelen waar nog weinig aanbod is. × Vaak worden dakloze jongeren nog niet goed erkend als dakloos, wat de aanpak moeilijk maakt. We gaan hier extra aandacht aan besteden, onder andere door het creëren van inloophuizen voor jongeren. × We investeren in meer veldwerkers die actief contact zoeken met daklozen om hen uit de anonimiteit te halen en passende hulp te bieden. Dak- en thuislozen krijgen toegang tot onafhankelijke cliëntondersteuning. × We pleiten bij het kabinet voor het wettelijk vastleggen van regiobinding, zodat iedereen ergens binding heeft en niet afhankelijk is van de gemeente met de ruimste voorzieningen. × We schaffen voor de opvang panden aan zodat we zelf duurzaam plekken realiseren. × We onderzoeken of regiobinding aan een kind kan worden gekoppeld, bijvoorbeeld via vier jaar inschrijving op een school, zodat dakloze gezinnen sneller een woning kunnen krijgen.

× Voor de groep arbeidsmigranten stimuleren we taaleducatie, omscholing en toeleiding naar tekortsectoren. Daarbij helpen we arbeidsmigranten die dat willen – bijvoorbeeld door gebrek aan perspectief – met het vinden van een plek elders.

Dit blijven we doen × Voor mensen met complexe problemen op het gebied van verslaving en/of mentale gezondheid creëren we een prikkelarme opvanglocatie met dagelijkse begeleiding, naar voorbeeld van de Deense Skeave Huse. × We zetten de huidige regeling van de winteropvang voort. × We geven speciale aandacht aan doelgroepen in de opvang, waaronder gezinnen, vrouwen, jongeren en LHBTQIA+-personen. Waar mogelijk richten we specifieke afdelingen of vleugels in voor LHBTQIA+-personen. COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

1.7 Masterplannen Nieuw-West, Zuidoost en Aanpak Noord We blijven inzetten op ongelijk investeren voor gelijke kansen: we investeren meer waar de behoefte het grootst is, zodat iedere Amsterdammer kan meedoen en zich kan ontwikkelen. Deze periode verankeren we ongelijk investeren in de hele organisatie en begroting. Reguliere budgetten en capaciteit worden daarop ingericht. Amsterdam Zuidoost, Nieuw-West en Noord hebben ieder een eigen karakter, geschiedenis en uitdagingen. Wat deze stadsdelen verbindt, is de grote inzet van bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties voor hun buurt. Tegelijkertijd stapelen ongelijkheid, woonproblemen, armoede en beperkte kansen zich hier vaak sneller op dan elders in de stad. Daarom kiezen we voor een langdurige aanpak waarin wonen, veiligheid, kansengelijkheid, voorzieningen en economie samenkomen.

Dit gaan we doen × De basis is in alle drie de stadsdelen hetzelfde: schone, veilige buurten, betaalbare woningen, sterke voorzieningen en eerlijke kansen voor iedereen. Daarbij staat niet alleen bewonersparticipatie centraal, maar ook overheidsparticipatie: de gemeente sluit aan bij wat er al in de wijk gebeurt en werkt samen met bewoners, scholen, (maatschappelijke) organisaties, jongerenwerk, politie, corporaties en ondernemers aan oplossingen. Jongerenwerk is daarbij onmisbaar en krijgt daarom extra steun. × We zetten stevig in op betaalbaar wonen en het verbeteren van de bestaande woningvoorraad. Problemen als schimmel en achterstallig onderhoud pakken we actief aan, zodat bewoners gezond en veilig kunnen wonen. × Groei mag nooit ten koste gaan van leefbaarheid, verbondenheid en voorzieningen in de wijk. Daarom combineren we nieuwe woningbouw altijd met investeringen in groen, scholen, sport, zorg en ontmoetingsplekken. × We versterken de lokale economie, zodat bewoners meeprofiteren van groei en ontwikkeling, met extra aandacht voor jongeren, onderwijs en werk. Samen met marktpartijen starten we een vastgoeddeelneming om betaalbare bedrijfsruimte en cruciale buurtfuncties veilig te stellen.

14

Masterplan Zuidoost

Masterplan Nieuw-West

In Zuidoost zien we elke dag de kracht van diversiteit en gemeenschapszin. Bewoners zetten zich volop in voor elkaar en hun buurt. Die inzet verdient erkenning én ondersteuning. Daarom werken we vanuit de kennis, ervaring en initiatieven van bewoners zelf en zorgen we dat gemeenschappen eerlijk worden ondersteund voor hun bijdrage aan het stadsdeel. Tegelijkertijd hebben veel bewoners te maken met armoede, institutioneel racisme, discriminatie en is er wantrouwen richting de overheid. Ook is de armoede onder kinderen hoog. Daarom zetten we kinderrechten centraal in de aanpak van Zuidoost.

Nieuw-West groeit snel en staat voor grote uitdagingen én kansen. We bouwen verder op het Nationaal Programma Samen Nieuw-West waarin wonen, veiligheid, economie, voorzieningen en kansengelijkheid in samenhang worden aangepakt. We maken ruimte voor betaalbaar wonen én leefbare buurten. Met onze partners zorgen we voor voldoende betaalbare woningen, zonder schimmel en klaar voor de toekomst. In wijken met voldoende speeltuinen die goed onderhouden zijn en voldoende seniorenwoningen.

Dit gaan we doen × Samen met bewoners en partners organiseren we doorbraaktafels rond vier thema’s: “schone, hele en veilige buurten”, “wonen eerst”, “een economie die werkt voor bewoners” en “goed onderwijs voor divers talent.” × Binnen volkshuisvesting krijgt Zuidoost extra aandacht vanwege de stapeling van problemen, zoals slecht onderhouden woningen en dakloosheid onder moeders. We blijven stadsdeelvoorrang inzetten, zodat jongeren uit Zuidoost meer kans hebben op een woning. Ook starten we een pilot waarbij bewoners vanaf het begin meedenken en meebeslissen over gebiedsontwikkeling. × We bouwen aan een sterke lokale economie waarin bewoners profiteren van investeringen in het stadsdeel. We verbinden onderwijs, ondernemers en maatschappelijke initiatieven met elkaar en stimuleren innovatie en ondernemerschap, onder meer via een innovatiehub voor tech en duurzaamheid. Ook zetten we ons in om Black Tech Fest naar Zuidoost te halen. × We stimuleren de levendige creatieve sector in Zuidoost.

Dit gaan we doen × We kijken goed naar wat verschillende buurten nodig hebben op het gebied van schoon, veilig en leefbaar, omdat de onderlinge verschillen en behoeftes groot zijn. × Nieuw-West moet economisch sterker worden, met ruimte voor lokale ondernemers, markten en maatschappelijke initiatieven. Daarom investeren we in winkelgebieden, stages, werkgelegenheid en ondernemerschap. × De nieuwe Meervaart komt in de Sloterplas, sportpark Ookmeer wordt grootschalig aangepakt en klaargemaakt voor de toekomst. × We verkennen de inzet van microkredieten voor coöperaties en ondernemingen uit de wijk, zodat lokaal talent en bewonersinitiatieven meer ruimte krijgen om te groeien.

“Nieuw-West kent een grote diversiteit tussen buurten. Elke buurt heeft zijn eigen dynamiek en uitdagingen, van verkeersveiligheid tot sociale cohesie.” – Stadsgesprek Nieuw-West

“Het is schrijnend dat er steeds meer dakloze mensen zijn. We hopen dat er meer voorzieningen voor hen in Zuidoost worden geopend.” – Stadsgesprek Zuidoost

COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

15

Aanpak Noord Noord verandert snel. Nieuwe woningen en voorzieningen brengen kansen, maar zorgen ook voor druk op betaalbaarheid, leefbaarheid en verbondenheid in de buurten. Daarom bouwen we verder op de Aanpak Noord, met extra aandacht voor bestaanszekerheid, wonen en sterke gemeenschappen.

Dit gaan we doen × We zetten extra in op de kwaliteit van woningen en de aanpak van schimmel en achterstallig onderhoud, zodat bewoners gezond en veilig kunnen wonen. × We investeren in de verbinding tussen nieuwe en bestaande bewoners, zodat groei juist bijdraagt aan sterke en gemengde buurten. Nieuwe ontwikkelingen moeten ook echt ten goede komen aan bewoners van Noord zelf. × We investeren in ontmoetingsplekken, jongerenwerk, cultuur, sport en lokale ondernemers, zodat Noord een stadsdeel blijft waar mensen zich thuis voelen en kansen krijgen om vooruit te komen. × We brengen de verlichting in het stadsdeel op orde.

“Verlichting is een probleem in Noord. Veel lampen in tunnels zijn vervuild of werken niet, en het Noorder­park voelt donker en onveilig.” – Stadsgesprek Noord

COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

16

Hoofdstuk 2

Kansengelijkheid centraal

17

2. Kansengelijkheid centraal In Amsterdam streven we ernaar dat iedereen die in onze stad woont zich thuis voelt en alle kansen krijgt om zich te ontwikkelen. Van de eerste dagen van je leven tot je oude dag zorgen we dat iedereen kan meedoen. Daarom blijven we doorgaan met ongelijk investeren voor gelijke kansen. Door meer te doen op plekken waar meer nodig is. In Amsterdam zorgen we ervoor dat je achtergrond niet van invloed is op je schoolpad en studie. Hier krijgen scho­ lieren en studenten de ondersteuning die ze nodig hebben om te doen wat ze willen en te worden wie ze willen zijn. Goed onderwijs begint bij de leraar voor de klas. We inves­ teren in de mensen die het onderwijs dragen. Voor wie het leven extra uitdagingen geeft, helpen we met goede zorg die dichtbij is en erkennen we de rol van informele organi­ saties. We werken vanuit de gedachte dat de Amsterdam­ mer centraal staat bij een hulpvraag en dat de aansluiting passend is in plaats van andersom.

COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

Om de kansen op een gezond leven te vergroten, pakken we de beweegarmoede aan. Sporten wordt voor iedere Amsterdammer mogelijk, ongeacht je inkomen of waar je woont. In Nieuw-West, Zuidoost en Noord doen we meer voor sport om daar een inhaalslag te maken. Diezelfde inhaalslag maken we ook voor kunst en cultuur. Buiten de ring is minder aanbod maar door hier extra te investeren trekken we de toegankelijkheid gelijk. In Amsterdam blijft iedereen welkom: hier zetten we menselijkheid centraal. Mensen die gevlucht zijn moeten goed worden opgevangen en een waardig bestaan kunnen opbouwen in de stad. Voor ons is geen Amsterdammer illegaal, en daarom zorgen we dat Amsterdammers zonder papieren ook mee kunnen doen.

18

2.1 Een sterke start voor ieder kind Goed onderwijs is de basis voor een vrije, rechtvaardige en verbonden stad. Ieder kind verdient goed onderwijs, een veilige school en de kans om talenten te ontdekken. Goed onderwijs geeft ieder kind de kans om het beste uit zichzelf te halen. Daarom blijven we ongelijk investeren voor gelijke kansen: extra geld, tijd en aandacht gaan naar de kinderen, jongeren en scholen die dat het hardst nodig hebben. We bouwen verder aan onderwijs waarin ieder kind wordt gezien, iedere jongere perspectief krijgt en iedere school de steun ontvangt die nodig is. Iedere Amsterdamse leerling heeft recht op een rijke schooldag met een gezonde, warme lunch en activiteiten op het gebied van sport, cultuur, muziek, natuur, techniek, burgerschap en talentontwikkeling. Zo maken we Amsterdam een stad waar talent niet wordt bepaald door afkomst, inkomen, beperking of postcode, maar waar ieder kind de kans krijgt om zich volledig te ontwikkelen.

Dit gaan we doen × We breiden de gratis en gezonde schoolmaaltijden uit en bouwen het uit tot structureel beleid, te beginnen op plekken waar de nood het hoogst is. × Wie lesgeeft in Amsterdam profiteert van het Gouden Lerarenticket. We gaan door met voorrang voor leraren op betaalbare woningen en maken geld vrij voor meer lerarenwoningen. Ook krijgen zij reiskostenvergoedingen, parkeervergunningen, goede begeleiding van starters, zij-instroom, en ontwikkelmogelijkheden voor lerarenteams, met extra aandacht voor scholen waar het tekort het grootst is. × Samen met het onderwijsveld werken we aan een gezamenlijke onderwijsambitie met de nadruk op onderwijskwaliteit en ongewenste schoolverschillen. × We hebben aandacht voor inclusief onderwijs en sterke ondersteuning voor speciaal onderwijs. We zorgen dat kinderen met en zonder beperking zo veel mogelijk samen naar school te kunnen. × We zetten in op vroegtijdige signalering van verzuim en thuiszitten zodat geen enkel kind thuis zit zonder kansen en onderwijs. Dit doen we door goede samenwerking tussen scholen, gemeente, onderwijsinspectie en zorgpartners, en met voldoende capaciteit op scholen met veel verzuim. × We breiden het aantal Familiescholen uit. Naast scholen breiden we deze COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

aanpak ook uit naar Amsterdamse sportverenigingen. × In 2030 opent de bibliotheek van de toekomst OBA NEXT in de K-buurt. Om nu al een extra impuls te geven in de buurt investeren we extra in de tijdelijke bibliotheekvoorziening OBA NEXT lab Kraaiennest. × We investeren in gezonde, veilige, toegankelijke en duurzame schoolgebouwen. Ieder klaslokaal moet gezonde lucht hebben. Nieuwe scholen worden duurzaam, klimaatbestendig, hittebestendig en goed geventileerd gebouwd. × We gaan waar mogelijk schoolgebouwen beter benutten door te stimuleren dat schoolruimtes buiten schooltijd beschikbaar komen voor leerlingen, buurtactiviteiten, maatschappelijke organisaties en initiatieven voor leven lang ontwikkelen. × We ondersteunen scholen die schermvrije schooltijden willen invoeren, inclusief pauzes. × De bibliotheek is een onmisbare partner in onderwijs, taalontwikkeling en kansengelijkheid. We zorgen voor goede spreiding van bibliotheken in de stad en betrekken de OBA stevig bij het educatieve netwerk, daarom investeren we structureel extra in de OBA. Bij nieuwe buurten hoort ook aandacht voor toegang tot een bibliotheekvoorziening. × Mbo-studenten zijn volwaardige studenten. We bestrijden ongelijke behandeling bij studentenactiviteiten, kortingen, huisvesting en inspraak. We gaan door het met mbo-traineeship.

× We zetten een eerste stap naar een hbo-agenda met als focus onder­ steuning eerstegeneratie studenten en het tegengaan van studie uitval op het hbo. × We ondersteunen studenten bij het tegengaan van eenzaamheid en voor betere mentale gezondheid. × Samen met de kennisinstellingen zetten we een brede kennisagenda op en herpositioneren we de positie van de CSO (Chief Science Officer).

“Zorg dat elke leerling kan meedoen door onderwijs en jeugdzorg integraal te organiseren en structureel te investeren in ondersteuning in en rond de school.” – Stadsgesprek

19

Dit blijven we doen × Een voorschool voor iedereen vanaf 2,5 jaar houden we in stand. × We blijven investeren in brede brugklassen en brede scholengemeenschappen, zodat leerlingen langer de tijd krijgen om zich te ontwikkelen en soepeler kunnen doorstromen naar het niveau dat bij hen past. × We dragen bij aan het verbeteren van basisvaardigheden in het Amsterdamse onderwijs. × We gaan door met de lerarenagenda. × We blijven investeren in regelingen zoals de Stadspas, sport- en cultuurfondsen, bibliotheken, maatschappelijke organisaties en pak-je-kansregelingen. Scholen helpen we om deze voorzieningen beter vindbaar te maken voor ouders en leerlingen. × We gaan door met de mbo-agenda en zorgen voor een betere aansluiting tussen mbo, arbeidsmarkt en maatschappelijke opgaven. Samen met onderwijsinstellingen, werkgevers en het mkb zorgen we voor betere begeleiding, meer stageplekken, eerlijke stagevergoedingen en het aanpakken van stagediscriminatie.

2.2 Opgroeien met kansen en ondersteuning (jeugd en jeugdzorg) Opgroeien in een grote stad vraagt veel van jongeren en kinderen. Toegang hebben tot goede zorg en ondersteuning is daarom van essentieel belang. Doel is hen de steun en ruimte bieden om binnen hun eigen vertrouwde wereld volwassen te worden. We gaan meer investeren in de eigen omgeving. Daarom gaan we de verbinding tussen onderwijs en jeugdzorg versterken en ontschotten we financiering waar dat kan.

Dit gaan we doen × Bij de keuzes die we maken over jeugdzorg betrekken we ervarings­ deskundigen. Bij de volgende aanbesteding zullen ervaringsdeskundigen worden ingezet als adviseurs. Bij deze aanbesteding zal een groter percentage toebedeeld worden aan het maatschappelijk middenveld (informele organisaties). Hierbij hebben we oog voor het feit dat elke organisatie uniek COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

is en we ze niet door een gelijke mal moeten drukken. × Bij de specialistische jeugdzorg zorgen we voor uitvoer van de jeugdhulp binnen het financiële kader van het Rijk. Uitgangspunt blijft om jongeren zo goed mogelijk mee te laten doen in de samenleving. × Verblijfszorg binnen de jeugdhulp vraagt voorspelbare bekostiging, vergelijkbaar met maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Met vaste kostprijzen verminderen we financiële prikkels richting langdurige of zware inzet. × Naast en soms in plaats van individueel aanbod komt er meer collectief aanbod in de jeugdzorg. × We herijken de opdracht aan het OKT en kijken in hoeverre hierbij een herziening in de organisatie nodig is, waarbij we het OKT en het buurtteam op termijn willen samenvoegen en gaan we een deel dichterbij scholen organiseren. × We zetten bij gezinnen die te maken hebben met meerdere problemen in op het gehele gezin via één vaste professional die het gezin kent. Er wordt meer sturing gegeven aan de hulp en ondersteuning aan kinderen en gezinnen, in samenwerking met de sociale basis waaronder informele organisaties in de buurt. × Jongerenwerk, sleutelpersonen, oudergroepen en informele steun zetten we eerder in rondom gezinnen. × We investeren in het verder professionaliseren en structureel financieren van jongerenwerk.

We zetten in op specialistisch jongerenwerk voor risicojongeren en zorgen dat hulpverleners ook online aanwezig zijn om ronselen en uitbuiting vroegtijdig tegen te gaan. × We hebben in de suïcidepreventie specifiek aandacht voor jongeren, inclusief de LHBTQIA+ gemeenschap × We ondersteunen kwetsbare ouders vanaf de zwangerschap, en faciliteren moedergroepen om eenzaamheid en postnatale depressies bespreekbaar te maken.

“Een aanbesteding kan meer afbreken dan dat je opbouwt omdat het veel vraagt van organisaties. Kijk of je voor bepaalde bedragen en termijnen alternatieven kan doen dan aanbesteden.” – Stadsgesprek 20

Dit blijven we doen × We blijven investeren in preventie, laagdrempelige en vroegtijdige ondersteuning en normalisering van het bespreken van mentale problemen onder jongeren, zodat de druk op jeugdzorg afneemt. Hierbij betrekken we het jongerenwerk. We gaan door met de Amsterdamse Jongerenwerk Academie. × We gaan door met het uitvoeren van de Amsterdamse Jeugdvisie. × De kraamzorg in Zuidoost blijft zonder eigen bijdrage.

2.3 Toegankelijke sport Sport en bewegen houdt Amsterdam actief en gezond. We zorgen ervoor dat iedereen veilig en dichtbij kan sporten en in beweging kan komen. Voor de één is dat op de vereniging met een team, voor de ander alleen in het park. Iedereen moet de vrijheid en de ruimte hebben om te kunnen sporten. We hebben oog voor de beweegongelijkheid in de stad. In Nieuw-West, Zuidoost en Noord is de sportparticipatie lager en de uitdaging om Amsterdammers in beweging te krijgen groter. Ook in de groei van de stad houden we voldoende rekening met ruimte voor sport. We werken actief aan het wegnemen van drempels om in beweging te komen en zorgen ervoor dat er voor iedereen plek is bij een passende sport op eigen niveau.

Dit gaan we doen × De verenigingen nemen een centrale plaats in binnen ons sportbeleid. We ondersteunen ze bij het vinden van een goed bestuur, voldoende vrijwilligers en een passende locatie. Bij de groei van de stad hebben sportverenigingen de voorkeur boven commerciële sportaanbieders. × We maximeren de contributie die sportverenigingen mogen vragen om ervoor te zorgen dat iedereen toegang houdt tot een sportclub. × We ontwikkelen clubgebouwbeleid om de steun uit te aan sportverenigingen voor het verbouwen en verduurzamen van hun locaties. Hierdoor kunnen we sportverenigingen klimaatneutraler maken en locaties klaar maken voor de toekomst.

COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

× We zorgen er voor dat verenigingssport veilig is voor LHBTQIA+ en non-binaire sporters door in te zetten op een inclusieve competitie richting sportbonden en sneller te handelen bij racisme, agressie en discriminatie. × We breiden samen met verenigingen de toegankelijkheid van sportvoorzieningen uit zodat deze beter toegankelijk zijn voor sporters met een fysieke of verstandelijke beperking. × Bij de groei van de stad hanteren we de gemeentelijke sportnorm om voldoende sportfaciliteiten aan buurten toe te voegen. Hierbij houden we ook rekening met tekorten uit omliggende buurten en de bereikbaarheid. × Elke windstreek krijgt een toonaangevend en toegankelijk sportpark met een grootstedelijke functie. × Schoolzwemmen wordt uitgebreid zodat meer kinderen een zwemdiploma krijgen. × Er komt een nieuw zwembad zodat de wachtlijsten voor zwemdiploma’s afnemen en het zwemwatertekort in een groeiende stad kleiner wordt. × We zorgen dat er meer zwemplekken in de stad bijkomen. Hiervoor kijken we nadrukkelijk naar locaties in het IJ en de grachten. × We versterken onze eigen sportorganisatie en verbeteren onze huidige exploitatiemodellen voor de verschillende sportaccommodaties. × We verbeteren en vernieuwen de verhuurprocessen van onze accommodaties voor een betere dienstverlening en verhoging van de bezettingsgraad. En sluiten daarbij ook aan bij de digitale behoefte van gebruikers.

× We zorgen dat iedere Amsterdammer vanaf jonge leeftijd met beweging in aanraking komt zodat ze hier een leven lang profijt van hebben. Daarom breiden we de Dynamische schooldag uit en stimuleren voor- en naschoolse opvanglocaties met bewegingsprogramma’s.

Dit blijven we doen × We gaan door met de voetbalagenda en bouwen we aan een verenigings­ agenda voor andere sporten om het verenigingsleven verder te versterken en te garanderen. × We zetten ons in voor topsport in Amsterdam door voldoende geschikte faciliteiten en het aantrekken van evenementen die passen bij de Amsterdamse sportambities. × We zetten de armoederegelingen voor sport voort. 21

2.4 Kunst & Cultuur Kunst en cultuur geeft kleur aan ons leven, beweegt ons tot nadenken en is een belangrijke sector in onze economie. Als je je wil ontwikkelen, kan dat niet zonder kunst en cultuur. Het daagt ons ook uit andersdenkenden beter te begrijpen, kan denkbeelden laten schuren en mensen laten samenkomen. In een stad die de mensenrechten hoog in het vaandel heeft staan omarmen wij onze paradijsvogels met extra liefde. Kunst en cultuur is ook een belangrijke sector voor banen en de economie in onze stad. Nationaal en internationaal is Amsterdam toonaangevend als stad van kunst en cultuur en daar willen we op voortbouwen. Amsterdam erkent kunst en cultuur als essentieel fundament voor een leefbare, inclusieve, internationaal sterke en sociaal verbonden stad, en investeert daarom structureel in makers, betaalbare ruimte, cultuureducatie en eerlijke spreiding.

Dit gaan we doen × We zorgen voor extra structurele financiering van het kunstenplan zodat we instellingen en makers kunnen blijven ondersteunen. × We investeren in de culturele infrastructuur in Zuidoost, Noord en NieuwWest en in de delen van de stad waar het aanbod achter loopt op de vraag. Daarom investeren we in het Bijlmerpark theater en een cultuurcentrum in Noord. In Nieuw-West werken we door aan de Meervaart. × We helpen mensen met een laag inkomen van cultuur te genieten met de Stadspas. Van instellingen met veel subsidie verwachten we dat ze meer doen om hun aanbod toegankelijk te maken voor mensen met een laag inkomen. × We geven het subsidiestelsel meer ruimte en voorspelbaarheid: minder formulierendruk, subsidieperiodes van wisselende lengte, en toezicht dat ook kan leunen op visitaties en zelfevaluaties. Dit doen we in afstemming met medeoverheden. × Ruimte voor makers, broedplaatsen en culturele infrastructuur is een publieke randvoorwaarde voor een leefbare, creatieve en menselijke stad. Daarom zetten we ons in voor ruimte voor cultuur binnen ons gemeentelijk vastgoedbeleid en binnen gebiedsontwikkeling.

COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

× We investeren in cultuureducatie met diverse culturele programma’s in het onderwijs, zodat ieder kind tijdens de schoolcarrière voldoende in aanraking komt met cultuur, meer dan alleen muziekles. × Nachtcultuur en cultuur in de nacht zijn een volwaardig onderdeel van Amsterdamse kunst en cultuurbeleid, met ruimte voor experiment en met oog voor inclusiviteit. Veiligheid voor iedereen die van de nacht wil genieten is een basisvoorwaarde. × We geven de clubcultuur van Amsterdam een nieuwe impuls. We zorgen voor een clubvergunning om regeldruk te verminderen. We denken pro­ actief en welwillend mee over vergunningen voor initiatieven vanuit de stad die verder gaan dan een reguliere club: initiatieven die ruimte geven aan meerdere organisatoren en concepten, en het bewaren van de dancegeschiedenis. Denk aan de plannen van INC, Post-CS, en de plannen voor het Mediahuis op de Basisweg en het Koelgebouw op het Marktkwartier. We maken ook ruimte voor clubs in nieuwe gebiedsontwikkelingen, zoals Haven-Stad. × We erkennen clubs met een cultureel karakter als culturele instelling en onderzoeken of we iconen – zoals Paradiso – kunnen bestempelen als immaterieel erfgoed. × Evenementen zijn onmisbaar voor de culturele rijkdom en levendigheid van Amsterdam.

We zorgen voor voldoende en gevarieerde festivalruimte in de stad, ook door bij gebiedsontwikkeling actief te zoeken naar locaties met ruimte voor tijdelijke rafelranden of permanente plekken. Organisatoren verdienen duidelijkheid en zekerheid. We leveren langdurige vergunningen voor terugkerende evenementen, zodat organisatoren kunnen investeren in kwaliteit en hun band met de buurt kunnen opbouwen. Festivals blijven verbonden met de stad en haar bewoners. Goede communicatie met omwonenden en heldere afspraken over overlast zijn de norm. Zo blijft Amsterdam koploper in de dance scene en prettig voor mensen die er wonen. × Lokale- en buurtmedia vervullen een essentiële rol in onze democratie en in onze stad. Daarom blijven we lokale media ondersteunen, ook financieel. Hierbij sturen we op professionalisering, vernieuwing en talentontwikkeling. × We zetten de creativiteit van de kunstsector actief in om beleid te verbeteren en maatschappelijke doelstellingen op terreinen als zorg, welzijn en leefomgeving vorm te geven, onder meer via ontwerpend onderzoek en culturele participatie. 22

Dit blijven we doen × We gaan door met de ontwikkeling van het Slavernijmuseum en maken geld vrij voor de aanleg van een park rondom het museum. De komende jaren is er geld beschikbaar voor de opbouw van het programma van het museum.

2.5 De juiste hulp en zorg In Amsterdam moet iedereen gezond, veilig en waardig kunnen leven – ongeacht leeftijd, achtergrond of inkomen. Zorgprofessionals worden niet vast­ gepind in een keurslijf van regels. Amsterdammers met mentale, fysieke of verslavingsproblemen verdienen een duidelijk loket waar ze terechtkunnen. Senioren ondersteunen we zodat ze zo lang mogelijk zelfstandig en actief blijven wonen in hun eigen buurt. De druk op mantelzorgers groeit, en ondertussen leven relatief veel senioren alleen en zonder netwerk in de buurten en zijn zowel de openbare ruimte als (publieke) gebouwen beperkt toegankelijk voor mensen die slecht ter been zijn.

Dit gaan we doen × We versimpelen de regels in de WMO met als doel aanvragen sneller te kunnen verwerken en de administratieve last te beperken. We vertrouwen onze inwoners. × Er komt een wethouder Senioren en we zetten in op een integrale en gebiedsgerichte, vergrijzingsagenda met structurele middelen. × We staan voor het recht op abortus en daarom blijft Amsterdam zich inzetten voor een veilige toegang tot abortusklinieken. × We waarborgen de zorg die de Transkliniek biedt voor de transgemeenschap. × We zetten volop in op een rookvrije generatie in 2040. Een rookvrije omgeving is daarbij een essentiële stap. Daarom blijven we lobbyen in Den Haag voor een stevig vergunningenstelsel, zodat gemeenten daadwerkelijk het aantal tabaksverkooppunten kunnen beperken. × We investeren in mantelzorgondersteuning, zoals logeervoorzieningen, respijtzorg en waardering voor mantelzorgers. We ondersteunen organisaties die mantelzorgers samenbrengen zoals het Moedernetwerk. COALITIEAKKOORD AMSTERDAM 2026-2030

× Mensen met long-COVID en andere vormen van Post Acuut Infectieus Syndroom (PAIS) krijgen nu niet de zorg die ze nodig hebben. Als gemeente gaan we onze inzet afstemmen op wat deze mensen nodig hebben. × Laagdrempelige informele organisaties worden een vast onderdeel van de hulpverlening aan slachtoffers van huiselijk en seksueel geweld. × We zetten gezondheid centraal in al het gemeentelijk beleid, en we kijken over de grenzen van het zorgdomein en erkennen dat er in Amsterdam nog altijd sprake is van een gezondheidskloof: mensen die rijker zijn, leven ook langer in goede gezondheid. × We versterken divers-sensitief en cultuursensitief werken binnen de Amsterdamse zorg en welzijnssector. Zorg- en hulpverleners moeten beter toegerust zijn om rekening te houden met verschillen in taal, cultuur, geloof en leefwereld. × We stimuleren opleidingen, training en kennisdeling over divers-sensitief handelen en verankeren dit in gemeentelijke aanbestedingen en samenwerkingen, zodat inclusieve en gelijkwaardige zorg de standaard wordt. × Zelforganisaties, zoals stadsdorpen of vrouwenorganisaties, zijn eenbelangrijke spil in onze zorgzame buurten, daarom geven we hen een grotere stem. × We maken de zorg toegankelijker door de muren tussen welzijn en zorg af te breken.

Zorgprofessionals krijgen daarbij de ruimte om te doen wat nodig is, zonder vastgepind te worden in een keurslijf van regels.

Dit blijven we doen × We blijven met onze partners in de zorg en het welzijn inzetten op de Digitale Voordeur, waar Amsterdammers terecht kunnen met vragen over zorg, gezondheid en welzijn. × We blijven investeren in zorgzame buurten, met toegankelijke woningen en gebouwen, waar ruimte is voor ontmoeting en voldoende sport- en beweegaanbod is voor ouderen. × We hebben oog voor culturele diversiteit en ouderen met een migratie­ achtergrond. We blijven inzetten op de Lang Leven Thuisflats, zorg leefcirkels en zorg dichtbij. × We blijven gezondheid en het tegengaan van de gezondheidsverschillen centraal stellen in al het zorg- en welzijnsbeleid. × We gaan door met de buurtgerichte vaccinatie-aanpak om de Amsterdamse vaccinatiegraad weer op een veilig niveau te krijgen. 23

2.6 Ruimte voor vluchtelingen en ongedocumenteerden Onze stad is gevormd door migratie. Al eeuwenlang komen mensen uit alle windstreken om hier een gelukkig bestaan op te bouwen. Wij zetten menselijkheid centraal. Waar anderen groepen tegen elkaar opzetten kiezen we in Amsterdam voor verbinding. Mensen die gevlucht zijn moeten goed worden opgevangen en een waardig bestaan kunnen opbouwen in de stad. Voor ons is geen Amsterdammer illegaal, en daarom zorgen we dat Amsterdammers zonder papieren ook mee kunnen doen. Hierbij zijn we extra waakzaam voor de onderdrukking en het misbruik waar mensen zonder papieren mee te maken kunnen krijgen. Ook hebben wij oog voor de oplopende stigmatisering van jonge mannen met een niet-westerse achtergrond.

Dit gaan we doen × We zorgen dat vluchtelingen die in Amsterdam worden opgevangen, mee kunnen doen. We maken taal, onderwijs (inclusief burgerschap) en werk vanaf dag één mogelijk voor nieuwkomers. × We breiden de Amsterdamse pilot ‘asielzoekers aan het werk’ uit tot een Amsterdams pact; met afspraken tussen de gemeente, COA, onderwijs­ instellingen, UWV en werkgevers. × We hebben extra aandacht voor de opvang van kwetsbare vluchtelingen en vluchtelingen met een LHBTIQIA+ achtergrond. × We verkennen hoe we werkgevers kunnen verplichten huisvesting en taalonderwijs voor buitenlandse werknemers goed te regelen. Daarbij werken we samen met omringende gemeenten en de regio, waar de bedrijven met veel arbeidsmigranten vaak gevestigd zijn. × We onderzoeken of het noodzakelijk is om naast de vergoedingen uit het CAK aanvullende vergoedingen van zorg nodig zijn om de verslechtering van de positie van ongedocumenteerden met een ernstige zorgvraag te voorkomen. × We onderzoeken hoe mensen zonder papieren toegang kunnen krijgen tot de voedselbank.