Document · PDF

Bijlage. Eindrapport De impact van COVID-19 - noodzakelijke keuzes voor een beter Amsterdam

RAAD 10 maart 2021, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Brief van het college van b&w inzake de aanbieding van het rapport De impact van Covid-19: noodzakelijke keuzes voor een beter Amsterdam. Nr. VN 2021-00606727.261 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

•

Effectieve omscholing bevorderen: – Omscholingsloket: vereenvoudigen en inzichtelijk maken van (regionale en nationale) web van scholingsregelingen – (Gedeeltelijke) financiering bieden van opleidingen indien nodig (bijv. rentevrije lening) Betere aansluiting werkzoekenden op arbeidsmarkt: – Van-werk-naar-school-naar-werkprogramma faciliteren: vaardigheden in kaart brengen (vaardigh.paspoort), vaardigheden verbreden, en gepersonaliseerd begeleiden naar nieuw werk – Vaardighedenpaspoort opzetten: op regioniveau en in overleg met bedrijfsleven voor kleinere afhankelijkheid van CV en arbeidsverleden Groter aanbod van 'naast-de-baan'-opleidingen: mbo's/hbo's vragen om meer korte opleidingen aan te bieden aan werkenden met sectoroverstijgende vaardigheden (bijv. digitaal werken); werkgevers vragen om werknemers tijd/budget te geven (Verplicht) taalonderwijs voor werkzoekende volwassenen die gebruikmaken van sociale voorzieningen

+ een lobby op Rijksniveau om de opmars van flexwerk te stoppen met verbeterde regelgeving/contractvormen

• •

•

Zorgpreventiebeleid: door zorgaanbieders (bijv. via GLI) en in wijken (bijv. sportvoorzieningen en garanderen van gezond voedselaanbod in omgeving); waar nodig ongelijk investeren Gezondheid en vitaliteit als deel van route naar werk: bieden van leefsstijlhulp (zachte deel) en eventuele inspanningsverplichtingen (harde deel) Zorgcapaciteit bewaken: met name in nasleep van coronacrisis (uitstel van reguliere zorg); waar mogelijk opschaling faciliteren met versnelde digitalisering Schuldpreventieprogramma: identificatie van risicosituaties en adequate hulp (bijvoorbeeld aan werknemers in getroffen sectoren en zzp'ers)

Wonen & wijken •

•

Sociaal-economische segregatie tegengaan: – Afspraken over toewijzing sociale huurwoningen: zoveel mogelijk mengen van inkomensgroepen en kwetsbare huishoudens – Gemengde samenstelling van woningen in alle wijken: door nieuwbouwsturing en afspraken met corporaties en particuliere partijen Investeren in openbare ruimte: kwaliteit en veiligheid van woonomgeving in iedere wijk op peil

66 De ingrepen op deze pagina zijn mede gebaseerd op het G4 voorstel tegen kansengelijkheid (2020)

Algemene ingrepen voor kansengelijkheid waarbij de gemeente kiest, stimuleert en/of financiert

Vergezichten

Handelingsperspectief

Overzicht van gamechangers

De gemeente aan zet: gamechangers om Amsterdam, samen met de regio en het bedrijfsleven, te vernieuwen Sterke relatie met kansengelijkheid

Massieve digitaliseringsslag in onderwijs, zorg en het mkb

Ontmoetingsmetropool A

Focus op Nederland en buurlanden bij het aantrekken van bezoekers

Grootschalige omscholing van krimpnaar groeisectoren (digitaal/energie)

Regionale metropool A

Volwaardige culturele en sociale voorzieningen in iedere (woon)kern

Hogere kwaliteit en kleinschaliger aanbod; meer voorzieningen

Stadsuitbreiding in noorden, westen en oosten met metro in die richtingen; behouden van woningaanbod in stad

Versterken van ecosystemen voor innovatie en valorisatie op topthema's

Activiteiten spreiden over stad door monitoring en (fiscale) push

Versterking van beroepsonderwijs, ook voor grootschalige omscholing

Meer natuur rond innovatie-/werkhubs en natuurinclusieve wijken

Buurten met onderscheidend imago waarin ook inwoners profiteren

Steun en (fysieke) ruimte voor regionaal ondernemerschap (MKB)

Innovatie-as Amsterdam Zuid – Schiphol – Hoofddorp versterken; o.a. upgrade Zuid en NZ-lijn tot Hoofddorp

Schaalsprong (binnen)stedelijke duurzame mobiliteit, ook 's nachts; o.a. sluiten Kleine Ring en NZ-lijn tot Schiphol

Circulariteit accelereren door sturing van product-/afvalstromen

Energietransitie versnellen met innovatieve energiebronnen/-dragers

Veiliger en leefbaarder wijken door sturing bezoekerstypen en slaaplocaties

Uitrol van decentraal energiesysteem versnellen en faciliteren 67

Slimme metropool

Vergezichten

Handelingsperspectief

Slimme metropool

Relatie met COVID-19/pandemieën Belangrijkste motivaties

Slimme metropool: de stad als groene, gedigitaliseerde, Europese innovatiehub met scholing als drijvende motor Sterke relatie met kansengelijkheid

Massieve digitaliseringsslag in onderwijs, zorg en het mkb

Aanjagen van benutting data en (waar nuttig) digitale interacties in onderwijs, zorg en mkb. Programmeerlessen op iedere school. Garanderen toegankelijkheid voor alle leerlingen/patiënten. Minder afhankelijk van fysiek contact; rechttrekken digitale ongelijkheid in coronacrisis Wendbare en weerbare economie (verdienver.); wel bewaken van toegankelijkheid (kansengel.)

Grootschalige omscholing van krimpnaar groeisectoren (digitaal/energie) Omscholing voor werkenden in krimpsectoren (bijv. bezoekerseconomie). Baangaranties voor prioriteitssectoren (o.a. energietransitie en techniek). Korte opleidingen worden (deels) gefinancierd. Krimp van aantal banen in bezoekerseconomie en contactintensieve sectoren Benutten arbeidspotentieel (verdienvermogen); breed de kans bieden mee te doen (kansengel.)

Versterken van ecosystemen voor innovatie en valorisatie op topthema's

Actief verbinden van kennis en ondernemerschap op thema's als ICT/AI en Life Sciences & Health. Plek voor leidende instituten (bijv. GAIA-X en eerder EMA). Ontwikkeling van co-creatie/valorisatiehubs.

Station Zuid versneld als internationale treinhub. Doortrekken N/Z-lijn tot Schiphol. Internationale woon/werklocaties in Hoofddorp, Schiphol-N. en Schinkelkwartier. Digitale infrastructuur zoals datacenters.

Inspringen op thema's die zeker sinds COVID-19 wereldwijd een enorme vlucht nemen

Minder 'proppen' in overbelast mobiliteitssysteem. Internat. treinen als vliegalternatief Verbinding buitenland en kenniscentra (verdienv.), kennis-/innovatie-agglomeratie versterken (")

Kennis en kunde valoriseren (verdienvermogen)

Innovatie-as Amsterdam Zuid – Schiphol – Hoofddorp versterken

Meer natuur rond innovatie-/werkhubs en natuurinclusieve verdichting Transformatie van landbouwgrond naar natuur rond woon-, werk- en innovatielocaties. Verbeteren van leefomgeving in (binnen)stad door natuurinclusiever te ontwikkelen. Meer woningen door verdichting. Sterke behoefte aan ontspanningsopties in de natuur; bewustzijn van gebrek aan groen in stad Goede leefomgeving (leefbaarheid/welbevinden); helpt ook talent te trekken (verdienvermogen)

Energietransitie versnellen met innovatieve energiebronnen/-dragers Duurzame en ruimte-extensieve energiebronnen benutten, zoals importwaterstof en het starten van een publiek debat over bijvoorbeeld kernenergie op lange termijn. Verduurzamen van woningvoorraad. Momentum voor duurzaamheidsthema Verduurzamen zonder drastische beperkingen energieverbruik (verdienv.) en landschap (leefb.) 68

Sterkste relatie met pandemie

Handelingsperspectief

Uitwerking van Slimme metropool

Leesversie

Overzicht van interventies voor Slimme metropool

1/4 Impact

Kosten & risico's

Geraakte functies

(Beleids)interventies met initiatief bij gemeente

Omvang van impact op stad

Financiële kosten

Complexiteit / risico's

Leren Innoveren

DIGITAAL ONDERWIJS: VERSNELLEN - Aanjagen digitalisering van vo, hbo & wo: (privacy)richtlijnen voor verhouding fysiek/digitaal, aanschaf van collectieve licenties van essentiële software, trainingsprogramma docenten. Onderwijssysteem geschikt maken voor onderwijs als exportproduct.

●●●●

●●●

Leren Innoveren

DIGITAAL ONDERWIJS: TOEGANKELIJKHEID - Internet, laptop en bureau voor ieder kind, ongeacht buurt, welvaart of afkomst.

●●●

●●

●

Leren

CODEREN OP DE (BASIS)SCHOOL - Herstarten én uitbreiden van Coding for Amsterdam waarbij alle Amsterdamse (basis)schoolleerlingen programmeerles krijgen (aangepast op niveau), (al dan niet verplicht) gegeven door internationale studenten/expats.

●●

Innoveren Werken

VERSNELLEN DIGITALISERING VAN MKB - Initiatieven zoals mkb Digital Workspace opschalen om het mkb te moderniseren en weerbaarder te maken (ook tijdens eventuele toekomstige pandemieën).

●●●

●●

●●●

Innoveren Zorgen

DIGITALISERING EN DATABENUTTING IN ZORG - Actief verkennen en versnellen van digitale zorg (e-health). Zowel in mentale zorg (bijv. apps in GGZ) als fysieke zorg (bijv. fysiotherapie). Ook toepassingen vinden in preventieve gezondheidszorg en begeleiding van kwetsbare groepen.

●●●

Leren Werken

OM- EN BIJSCHOLING STIMULEREN - Actief doelgroepenbeleid om huidige en toekomstige kwetsbaren op de arbeidsmarkt te benaderen (bijv. werkenden in bezoekerseconomie). Onder deze groepen de toegankelijkheid van het onderwijsaanbod vergroten, zowel door kennisgeving van opties als ondersteuning in financiering (of vinden van andere financieringsmogelijkheden).

●●●●

Werken

BAANGARANTIE IN PRIORITEITSSECTOREN – Baangarantie in vakgebieden die cruciaal zijn voor Amsterdam (bijv. docenten, zorgmedewerkers, ICT'ers en installateurs): het aanbieden van baangaranties in ●●●● (semi-)publieke organisaties en, in overleg met het bedrijfsleven, bij bedrijven.

●●●

●●●●

(DEELS) FINANCIEREN VAN OMSCHOLING – Bijvoorbeeld met renteloze leningen of subsidies bij omscholing naar (groei)sectoren van belang in Amsterdam en de MRA.

●●●

●●●●

B Werken

●●●●

●●●●● Grote invloed ●●●●● Hoog ● ● Kleine stap Laag

●●●● (o.a. zorgen rond privacy en toegankelijkheid)

●●●●● Uitdagend 69 ● Eenvoudig

Vergezichten

Handelingsperspectief

Uitwerking van Slimme metropool

Leesversie

Overzicht van interventies voor Slimme metropool

2/4 Impact

Omvang van impact op stad

Kosten & risico's

Geraakte functies

(Beleids)interventies met initiatief bij gemeente

Financiële kosten

Werken Innoveren

LAUNCHING PARTNER VOOR INNOVATIEVE PROJECTEN - Gemeente stapt in als ambassadeur of (mede)financier voor innovatieve initiatieven of start-ups, bijvoorbeeld op het gebied van AI, Life Sciences & ●● Health, Education.

Werken Winkelen Ontspannen

VASTGOEDTRANSFORMATIE - Omzetten van kantoren, fysieke winkels/horeca/parkeerplaatsen naar kleinschaligere locaties voor start-ups/ondernemers en woon-/ontspanlocaties: in anticipatie en reactie op afname bezoekers / digitalisering. Faciliteren via bijvoorbeeld bestemmingsplannen.

●●●

Werken Innoveren

ONTWIKKELLOCATIE GAIA-X - De gemeente creëert en financiert een locatie voor de verdere ontwikkeling van GAIA-X in Amsterdam.

●●

●

Leren

DOORONTWIKKELEN OBA NEXT - Voltooien en uitbouwen van OBA NEXT als kenniscentrum en cocreatieplaats voor denkers én ondernemers.

●●

Werken Innoveren

VESTIGING (PUBLIEKE) ORGANISATIES AANJAGEN - Via en met het Rijk lobbyen voor de vestiging van meer (kennis)organisaties met magneetfunctie zoals de European Medicines Agency.

●●●

●●

Werken Innoveren

VERSTERK AMSTERDAM INNOVATION EXCHANGE – Versterk verbindende organisatie tussen academische instellingen en privaat ondernemerschap. Identificeer en faciliteer toegang tot potentiële geldstromen. Train wetenschappers en studenten op ondernemersvaardigheden waar nuttig. Creëer een agency die actief valorisatiemogelijkheden van onderzoek signaleert.

●●●

●●

Werken Innoveren

(MEDE-)OPRICHTEN VAN CO-CREATIE/VALORISATIEHUBS – Meerdere locaties in stad beschikbaar stellen om co-creatie/valorisatiehubs op te richten (ook zoals het Amsterdam Innovation Centre op de Zuidas). Optreden als verbindende factor (smeerolie) tussen partijen.

●●●

●●● ● (voornamelijk privaat)

●●●●● Grote invloed ●●●●● Hoog ● ● Kleine stap Laag

Complexiteit / risico's ●●● (kans op succes/impact onzeker)

●

●●●

●●●●● Uitdagend 70 ● Eenvoudig

Vergezichten

Handelingsperspectief

Uitwerking van Slimme metropool

Leesversie

Overzicht van interventies voor Slimme metropool

3/4 Impact

Kosten & risico's

Geraakte functies

(Beleids)interventies met initiatief bij gemeente

Omvang van impact op stad

Financiële kosten

Complexiteit / risico's

Werken Innoveren

TRANSFORMATIE VAN ONBEBOUWD TERREIN/LANDBOUW NAAR NATUUR - Zones aanwijzen rond innovatielocaties (zoals as Hoofddorp – Zuid) voor natuurontwikkeling voor een hoogwaardig woon-/werk/ontspanklimaat.

●●●

●●●●

Wonen

VERDICHTING VAN (BINNEN)STEDELIJKE WOONWIJKEN – Nieuwe woningen creëren door onder andere de transformatie/herbestemming van fysieke winkel-/bezoekerslocaties.

●●●

●●●●

Werken Winkelen Ontspannen

MAXIMALE AFSTAND TOT GROEN VANAF WERK-/WOONLOCATIES - Garanderen van maximaal 15 minuten reistijd tot groene omgeving waar minimaal 30 'unieke' loopminuten te maken zijn (geen miniparkjes). Kan door zowel meer natuurontwikkeling als versterken verbindingen met bestaande groene zones.

●●●

●●●●

●●●

Reizen Werken

ONTSLUITING SCHIPHOL & WERKLOCATIES - Uitrol van ZWASH/MASH. Noord-Zuidlijn doortrekken naar Schiphol en Hoofddorp, ook voor de ontwikkeling van werk- en innoveerlocaties Hoofddorp, Schiphol-N. en ●●●●● Schinkelkwartier. Gemeente faciliteert alternatieve bekostiging, en lobby bij Rijk voor investeringen.

●●●●●

●●●●

Wonen Reizen

ZUID ALS INTERNATIONALE REIS-/WOONLOCATIE - Versneld geschikt maken van Amsterdam Zuid voor internationaal treinverkeer, en faciliteren van extra woningbouw op as Amsterdam-Amstelveen.

●●●

Werken Innoveren

FACILITEREN DIGITALE INFRASTRUCTUUR - Actief uitnodigingsbeleid voor datacenters en andere 'knooppuntinfrastructuur'. Dat betekent faciliteren van energieaansluitingen en beperken lokale lasten.

●●●

●●●● ●●●

●●●●● Grote invloed ●●●●● Hoog ● ● Kleine stap Laag

●●●●● Uitdagend 71 ● Eenvoudig

Vergezichten

Handelingsperspectief

Uitwerking van Slimme metropool

Leesversie

Overzicht van interventies voor Slimme metropool

4/4 Impact

Kosten & risico's

Geraakte functies

(Beleids)interventies met initiatief bij gemeente

Omvang van impact op stad

Financiële kosten

Complexiteit / risico's

Wonen

VERDUURZAMING WONINGVOORRAAD - Beperking van energieverbruik door verduurzamen van alle Amsterdamse woningen naar energielabel C+

●●

●●●●

●●●

Innoveren

(PUBLIEKE) DISCUSSIE STARTEN OVER KERNCENTRALE – Niet bij voorbaat uitsluiten van kernenergie; dat betekent een publieke en politieke discussie over de voorwaarden waaronder een (thorium)kerncentrale na 2030 in de regio mogelijk zou zijn. Denk aan financiële haalbaarheid en – met name – veiligheid.

●●●●●

●

Innoveren

WATERSTOFINFRASTRUCTUUR IN HAVEN EN STAD - Haven gereedmaken voor grootschalige waterstofimport uit buitenland in ammoniakvorm (om te zetten in waterstof in haven); gasverbindingen met stad uitbreiden. Positionering als complementair en mogelijk óók competitief met Haven van Rotterdam. Voorlopig stopzetten van 'wijken van het gas halen'.

●●●●

Reizen

UITSLUITEND ELEKTRISCHE DEELAUTO'S BINNEN RING - Geen nieuwe parkeervergunningen meer (uitfasering). Bezoekers van buiten de stad parkeren op mobility hubs aan de randen van de stad. Parkeerplaatsen worden geleidelijk veranderd in oplaadstations deelauto's en –scooters.

●●●

●●

Leren

MEER INTERNATIONALE SCHOLEN - Expats aantrekken door ruimte en geld te besteden aan International Schools, en/of het (financieel) stimuleren van tweetalige vwo's.

●●

●

Werken Innoveren

STOPREGELINGEN VOOR KRIMPSECTOREN - Elegant exit-mogelijkheden creëren in krimpsectoren met effectieve omscholing van werknemers en schuldenvrije liquidatie. Voorkomen van domino-effecten door faillisementen. Lobby bij Rijk voor co-financiering waar nodig.

●●●

Wonen Samenleven

MEER MULTIFUNCTIONELE HOOGBOUW STIMULEREN - Woningbouw dicht bij werk-/onderwijs/innovatiehubs faciliteren door hogere bouw toe te staan (betere benutting van schaarse grond). Slim combineren van bijvoorbeeld woon-, werk- (incl. kinderopvang) en ontspanlocaties.

●●●●

● (geen kosten)

●● (optie tot financiering door spelers)

●●●●● Grote invloed ●●●●● Hoog ● ● Kleine stap Laag

●●● (risico op maatschappelijke onvrede)

●●● (onzekerheid over benodigde energiedragers in toekomst)

●●● (risico op maatschappelijke onvrede)

●●●●● Uitdagend 72 ● Eenvoudig

Vergezichten

Handelingsperspectief

Ontmoetingsmetropool

Relatie met COVID-19/pandemieën Belangrijkste motivaties

Ontmoetingsmetropool: meer waardevolle bezoekers, buurten profiteren en de binnenstad wordt leefbaar Sterke relatie met kansengelijkheid

Sterkste relatie met pandemie

Focus op Nederland en buurlanden bij het aantrekken van bezoekers

Activiteiten spreiden over stad door monitoring en (fiscale) push

Amsterdam Zuid als internationale treinhub. Lobby voor versterking van treinverbindingen met Duitsland en België. Synergie met kwaliteitsverhoging: uit buurlanden meer interesse in zorggebruik in Nederl.

Push door locatieafhankelijke toeristenbelastingen, parkeertarieven en OV-kosten. Beddenplan voor de hele MRA. Goed gebruik van crowd data is hieraan ondersteunend. Specifieke buurten promoten.

Internationaal personenverkeer blijft onzeker, en momentum voor duurzaamheid Robuustheid van economie tijdens pandemieën (verdienv.), minder verre reizen (duurzaamheid)

Vasthouden van veel leefbaardere en rustigere stad tijdens coronacrisis Druk op stadscentrum verlagen (veiligheid & leefbaarheid)

Hogere kwaliteit en kleinschaliger aanbod; meer voorzieningen Van generiek en laagwaardig naar uniek, kleinschalig en hoogwaardig (cultuur, diensten). Individuele ervaringen. Opschalen aanbod specialistische zorg (UMCs) en niet-noodzakelijke luxezorg. Kwetsbaarheid van massatoerisme bleek, zowel uit corona-oogpunt als qua economische conj. Robuustheid van economie tijdens pandemieën (verdienv.), minder massaliteit in stad (leefbaarh.)

Buurten met onderscheidend imago waarin ook inwoners profiteren Actief sturen op toegevoegde waarde van activiteiten en bijdrage aan de buurt, bijvoorbeeld met stage- en werkplekken. Imago van buurten promoten om meer bezoekers te trekken. Spreiding van bezoekers maakt binnenstad leefbaarder en voorzieningen minder kwetsbaar Leefklimaat in wijken verbeteren (leefbaarheid), baten van bezoekerseconomie verdelen (kansen.)

Schaalsprong (binnen)stedelijke duurzame mobiliteit, ook 's nachts Noord-Zuidlijn naar Schiphol (niet Hoofddorp) en sluiten Kleine Ring. Frequentie metro's omhoog. Aanbod van deelfietsen en elektrische scooters in stad opschalen. Nachtelijk OV naar de regio. Vasthouden van veel leefbaardere en rustigere stad tijdens coronacrisis Spreiding van toeristen mogelijk maken (leefb.), iedere woon-/werkkern bereikbaar (kansengel.)

Veiliger en leefbaarder wijken door sturing bezoekerstypen en slaaplocaties Minder woningverhuur en andere slaapplekken in woonwijken. Veiligheid in wijken strikter handhaven (hogere boetes toeristen). Hogere toeristenbelasting en parkeertarieven bezoekers. Vasthouden van veel leefbaardere en rustigere stad tijdens coronacrisis Leefklimaat wijken verbeteren (veiligh. & leef.), druk op woningmarkt verlagen (kansengelijkheid) 73

Handelingsperspectief

Uitwerking van Ontmoetingsmetropool

Leesversie

Overzicht van interventies voor Ontmoetingsmetropool

1/4 Impact

Kosten & risico's

Geraakte functies

(Beleids)interventies met initiatief bij gemeente

Omvang van impact op stad

Financiële kosten

Complexiteit / risico's

Reizen

ZUID ALS INTERNATIONALE AANKOMST-/VERTREKLOCATIE - Versneld geschikt maken van Amsterdam Zuid voor internationaal treinverkeer om duurzaam vervoer van toeristen mogelijk te maken.

●●●

●●●●

Reizen

LOBBY VERSTERKEN TREINVERBINDINGEN MET BUURLANDEN - Lobby voor versnelling op as Amsterdam – Utrecht – Arnhem – Duitsland, en eventueel ook via Twente. Verhogen van frequentie directe Eurostar tussen Amsterdam – Londen. Vergroten capaciteit en betrouwbaarheid Intercity Direct naar België, en verkennen opties voor betere verbindingen met Frankrijk.

●●

●●●

Reizen

CITY MARKETING TOESPITSEN OP BINNENLAND EN BUURLANDEN – Minder aandacht voor 'vliegende bezoekers', meer voor cultuur- en voorzieningenzoekers uit Nederland, Duitsland, België en Frankrijk.

●

●●

●

Winkelen Ontspannen

GECONTROLEERD VESTIGINGSBELEID ONDERNEMINGEN – Actief sturen op toegevoegde waarde en bijdrage aan de buurt. Met bestemmingsplannen voorkomen van monocultuur.

●●●●

●

●●●

Zorgen Innoveren

STIMULEREN VAN NIET-NOODZAKELIJKE ZORGAANBOD VOOR BEZOEKERS – Waar mogelijk opschaling van specialistische zorg (bijv. cosmetisch) om (inter)nationale bezoekers te trekken. Tevens de agglomeratie van kennis en ervaring in de academische ziekenhuizen versterken, om specifieke expertises te versterken.

●●

●●●

Zorgen Innoveren

FACILITEREN CONGRESSEN GELIEERD AAN KENNISINSTELLINGEN EN ZORG – Actief aanjagen en faciliteren van toonaangevende congressen. Kruisbestuiving met kennisinstellingen in stad.

●●

●

Ontspannen

RUIMTE BIEDEN BUITEN DE BINNENSTAD VOOR DEPENDANCES MUSEA EN THEATERS - Ruimer opzetten van musea en theaters zodat instellingen (ook tijdens een pandemie) bezoekers kunnen blijven trekken. Tevens nuttig voor het spreiden van bezoekers buiten de binnenstad.

●●●

●●

●●●

Ontspannen

MINDER RAAMPROSTITUTIE EN COFFEESHOPS IN DE STAD – Verminderen van drugs- en sekstoerisme door het aantal aanbieders geleidelijk te verlagen.

●●●

●

●●●

●●●●● Grote invloed ●●●●● Hoog ● ● Kleine stap Laag

●●●●● Uitdagend 74 ● Eenvoudig

Vergezichten

Handelingsperspectief

Uitwerking van Ontmoetingsmetropool

Leesversie

Overzicht van interventies voor Ontmoetingsmetropool

2/4 Impact

Geraakte functies

(Beleids)interventies met initiatief bij gemeente

Omvang van impact op stad

Financiële kosten

Complexiteit / risico's

Ontspannen

FINANCIËLE PUSH VOOR SPREIDING BEZOEKERS - Actieve sturing van mensenstromen met locatieafhankelijke OV-prijzen voor toeristen (centrum wordt duurder), en locatieafhankelijke toeristenbelastingen in hotels.

●●●

●

●●●

Ontspannen

GEBRUIK CAMERA'S EN DATA VOOR ACTIEVE SPREIDING BEZOEKERS – Ontwikkel een methode om bezoekersstromen te monitoren en bij te sturen (actuele druktekaarten met prognoses). Sluiting bij overbelasting van een deel van de openbare ruimte of het openbaar vervoer.

●●

Ontspannen Wonen

MAAK MEER BUURTEN AANTREKKELIJK VOOR BEWONERS EN BEZOEKERS - Door in meer buurten te zorgen voor cultuur, horeca en een winkelaanbod dat aantrekkelijk is voor bezoekers én bewoners, spreiden mensen zich over de stad en profiteren meer stadsbewoners van de bezoekerseconomie.

●●●●

●●●

●●

Ontspannen Winkelen

CITY MARKETING VOOR SPECIFIEKE WIJKEN – Zorg voor een uniek imago voor iedere wijk. Trek nieuwe bezoekers naar buitenwijken.

●●

●

Winkelen Ontspannen Werken

STIMULEER LOKAAL ONDERNEMERSCHAP EN BETREK ZE BIJ DE BUURT – Bezoekersgerelateerde ondernemingen stimuleren om stage- en werkplekken te creëren voor mensen uit de buurt. Inwoners handvatten bieden om deel te nemen aan de bezoekerseconomie, bijvoorbeeld als gids.

●●●

●●

Winkelen Ontspannen

WEER DE VESTIGING VAN GROTE KETENS – Houd het winkel- en horecaanbod ook aantrekkelijk voor bewoners. Weer de vestiging van grote fastfoodketens, generieke kleding- en souvenirwinkels en laagwaardige horeca.

●●●

●

●●●

Wonen

RESERVEER PARKEERPLAATSEN VOOR LOKALE ONDERNEMERS EN INWONERS – Zorg voor minder competitie tussen auto's van bezoekers en ondernemers/bewoners. Het Italiaanse systeem: gele plaatsen voor lokale ● ondernemers/inwoners, blauw voor betaald parkeren, wit als incidentele gratis parkeerplaats.

Kosten & risico's

●●● (minder parkeerinkomsten)

●●●●● Grote invloed ●●●●● Hoog ● ● Kleine stap Laag

●●●● (zorgen rond privacy)

●●●

●●●●● Uitdagend 75 ● Eenvoudig

Vergezichten

Handelingsperspectief

Uitwerking van Ontmoetingsmetropool

Leesversie

Overzicht van interventies voor Ontmoetingsmetropool

3/4 Impact

Kosten & risico's

Geraakte functies

(Beleids)interventies met initiatief bij gemeente

Omvang van impact op stad

Financiële kosten

Complexiteit / risico's

Reizen

NOORD-ZUIDLIJN NAAR SCHIPHOL - Doortrekken van de Noord-Zuidlijn naar Schiphol om het OV-netwerk te ontlasten (met name de Schipholtunnel / Westtak). In dit vergezicht: minder prioriteit voor doortrekken van metroverbinding naar Hoofddorp.

●●●●●

●●●●

Reizen

SLUITEN KLEINE RING - Verbeteren van bereikbaarheid van noorden van stad. Druk op wegennet verbeteren. Toegang tot Haven-Stad en Westerpark verbeteren.

●●●●

Reizen

FREQUENTIE VAN METRO'S OMHOOG - Meer metro's om zo de bovengrondse openbare ruimte en wegen te ontlasten.

●●●

●●

Reizen

UITBREIDEN VAN NACHTELIJK OPENBAAR VERVOER - Makkelijker maken om snel en veilig terug te reizen naar overnachtingsplaats (zeker in context van spreiding van toeristen over stad).

●●

●●●

●●

Reizen

AANBOD VAN DEELFIETSEN EN DEELSCOOTERS OPSCHALEN - Ook in de context van (toekomstige) pandemieën, ervoor zorgen dat individueel (deel)vervoer royaal beschikbaar is voor bezoekers.

●●●

● (privaat)

●

Wonen

VERBOD OP TOERISTISCHE VERHUUR VAN WONINGEN – Woonwijken worden weer woonwijken. Beperken van bed & breakfasts door vergunningenbeleid.

●●●●

●

●●●

Ontspannen

HOGERE TOERISTENBELASTINGEN EN PARKEERTARIEVEN - Benutten van (hoogwaardige) toeristenstromen voor gemeentefinanciën (deels om terug in te investeren in de bezoekerseconomie). Tevens de parkeertarieven verhogen (voor hogere inkomsten en aanmoediging van openbaar vervoer).

●●●●

Waarschijnlijk positieve impact

●

Ontspannen

HOGERE ENTREETARIEVEN BIJ MUSEA EN VOORZIENINGEN VOOR TOERISTEN – Hogere bijdrage van internationale bezoekers vragen; deels te benutten door musea, deels door de gemeente.

●●

Waarschijnlijk positieve impact

●

Ontspannen

HOGERE BOETES VOOR TOERISTEN DIE OVERTREDING BEGAAN – Af te rekenen voor vertrek.

●

●●●

●●●●● Grote invloed ●●●●● Hoog ● ● Kleine stap Laag

●●●●● Uitdagend 76 ● Eenvoudig

Vergezichten

Handelingsperspectief

Uitwerking van Ontmoetingsmetropool

Leesversie

Overzicht van interventies voor Ontmoetingsmetropool

4/4 Impact

Kosten & risico's

Geraakte functies

(Beleids)interventies met initiatief bij gemeente

Omvang van impact op stad

Financiële kosten

Complexiteit / risico's

Samenleven Ontspannen

INVESTEER IN HANDHAVING – Versterk personeelsbestand en bevoegdheden boa-apparaat en maak eventuele bezuinigingen ongedaan. Effectieve handhaving, ook buiten kantooruren.

●●●

●●

Reizen

HOGERE KOSTEN PARKEREN/OV-KAART VOOR TOERISTEN - Prijsdifferentiatie tussen Nederlandse en buitenlandse bezoekers (Nederlanders dragen aan OV/weg bij via belastingen).

●

Waarschijnlijk positieve impact

●

Samenleven

MEER OPENBARE WC'S & MINDER OVERLAST - Openen van meer (betaalde) openbare wc's om overlast te beperken. Dus ook verhogen van straffen op wildplassen en –poepen en openbaar dronkenschap.

●●

●●●

●●

Samenleven

DISCUSSIE OVER BEHOUDEN EN EVENTUEEL (HER)OPENEN LOKALE POLITIEBUREAUS - Voor sneller ingrijpen en zichtbaardere aanwezigheid in (toeristische) wijken.

●●●

●●

Samenleven Ontspannen

RESHAPE (INTERNATIONALE) MERKBELEVING AMSTERDAM – Krachtige positionering op hoogwaardige cultuur en voorzieningen met marketing. Actief ontmoedigen van bezoek door onaantrekkelijke groepen met heldere boodschap: "Niet alles kan in Amsterdam!"

●

Samenleven

VERBIEDEN STOREND PLEZIERVERVOER – Minder brede fietstaxi's met geluid, minder bierfietsen, minder (open) touringcars in (smalle) straten.

●●

●

●●

Ontspannen Reizen

DISCUSSIE OVER BELASTEN VAN DAGBEZOEKERS – Verken deze mogelijkheid om de druk op de stad te verlagen en te verdienen aan bezoeken.

●●●●

Waarschijnlijk positieve impact

●

Ontspannen

DEDICATED FESTIVALTERREIN AAN RAND VAN STAD – Verminder geluidsoverlast door festivals binnen bewoond gebied.

●●

●●●

●●

Samenleven

ACTIEVERE STADSREINIGING – Meer geld voor (structureel) schonere stad; dient tevens als werkvoorziening.

●●●●

●●●

●

Samenleven

DRAAIDEURCRIMINALITEIT HARDER AANPAKKEN – Gerichte bestrijding van hardnekkige criminaliteit, met hardere aanpak voor draaideurcriminelen.

●●●

●●●●

Wonen

BEWAKEN SOCIALE WONINGAANBOD VOOR KRITIEKE (CREATIEVE) SECTOREN – Overwegen van voorrangsregeling bij corporatiewoningen voor werkenden in bijv. de cultuur en onderwijssectoren.

●●●

●●●●

●●●●● Grote invloed ●●●●● Hoog ● ● Kleine stap Laag

●●●●● Uitdagend 77 ● Eenvoudig

Vergezichten

Handelingsperspectief

Regionale metropool

Relatie met COVID-19/pandemieën Belangrijkste motivaties

Regionale metropool: de stad en regio is weer voor iedereen, duurzaam en met lokaal ondernemerschap Sterke relatie met kansengelijkheid

Volwaardige culturele en sociale voorzieningen in iedere (woon)kern

Iedere (buiten)wijk toegang tot cultuur, sport en zorg. Herverdeling subsidies van topinstellingen naar sport en lokale initiatieven. Veilig leefklimaat bouwen dat kansen creëert en niet teniet doet. Toeristen spreiden. Vasthouden van leefbaardere en rustigere stad tijdens crisis; deconcentratie van activiteit Goede voorzieningen in iedere wijk (kansengel.), veilige en leefbare omgevingen creëren

Stadsuitbreiding in noorden, westen en oosten, behouden woningen in stad Extra (gezins)woningen, ook buiten de stad (o.a. voor middengroepen), o.a. in/richting Zaanstad, Purmerend en Almere Pampus, mét metro. Ook sluiting van Kleine Ring. Diversiteit van stedelijk woningaanbod bewaken. Kleinere afhankelijkheid van stadshart gewenst, en deconcentratie van activiteiten en mensen Woningen voor alle groepen (kanseng.), iedere woon-/werkkern bereikbaar (verdienv./kanseng.)

Versterking van beroepsonderwijs, ook voor grootschalige omscholing

Circulariteit acceleren door sturing van product-/afvalstromen

Mbo/hbo-docenten naar de stad trekken met een woongarantie. Baangarantie scholieren/omscholers cruciale opleidingen (bijv. ICT'ers / installateurs energietransitie). Skillspaspoort (kleiner effect CV).

Baseren op Amsterdam Circular 2020-2025 Strategy. Faciliteren van de circulaire regio: bijvoorbeeld voedselafval naar kwetsbaren, tweedehandswinkels. Herbruikbare materialen in de bouw verplichten.

Bewaken van kansen van praktisch opgeleiden op arbeidsmarkt cruciaal, en omscholing nodig Benutten arbeidspotentieel (verdienv.), iedereen kans op arbeidsparticipatie bieden (kanseng.)

Kwetsbaarheid van internationale goederenverkeer; regionaliseren van (product)stromen Verkleinen afval-/productstromen (duurzaamh.), nieuwe verdienmodellen creëren (verdienverm.)

Steun en (fysieke) ruimte voor regionaal ondernemerschap (mkb) Een divers mkb steunen, o.a. daartoe aanwijzen van (winkel)ruimte. Geen kinderdagverblijven in private equity-handen. Regionale productie door mkb (ook maakindustrie; à la circulair/3D-printen) stimuleren. Verkleinen afhankelijkheid van buitenland, en voldoen aan behoefte aan Local for Local Verschuiven van internationalisering/ketens naar lokaal mkb voor brede welvaart (kansengelijkh.)

Uitrol van decentraal energiesysteem versnellen en faciliteren Anticiperende uitbreiding van energienetwerk in samenwerking met netbeheerders. Toestaan van transformatie van landbouwgrond in energieparken. Particuliere initiatieven renteloos financieren. Herwaardering van strategische autonomie in kritieke sectoren Transitie naar duurzame energievoorziening (duurzaamheid) 78

Sterkste relatie met pandemie

Handelingsperspectief

Uitwerking van Regionale metropool

Leesversie

Overzicht van interventies voor Regionale metropool

1/5 Impact

Kosten & risico's

Geraakte functies

(Beleids)interventies met initiatief bij gemeente

Omvang van impact op stad

Financiële kosten

Complexiteit / risico's

Reizen Wonen Werken Ontspannen

FIJNMAZIGER OV-NETWERK IN STAD - Focus op regionale tram- en busverbindingen, met on demandvervoer voor slecht bereikbare locaties. Vervoersarmoede bestrijden en voorkomen.

●●●●

●●●

Ontspannen

CULTUURGELDEN NAAR SPORT EN LOKALE INITIATIEVEN - Cultuur draait weer primair om sociale binding, en sport kan daar ook bij horen. Dat betekent dus gedeeltelijke herverdeling van huidige subsidies aan topinstellingen zoals het Concertgebouw en Rijksmuseum.

●●●

Leren Ontspannen

LOKALE BIBLIOTHEKEN OPENHOUDEN & UITBREIDEN - Alle bibliotheken, bijv. in Noord en (Zuid)oost, blijven open en uitgebreid met een onderwijsfunctie (bijv. digitale vaardigheden voor kwetsbare groepen). Eventueel ten koste van het budget voor OBA NEXT op de Zuidas.

●●

●●●

●●

Zorgen

GARANDEER EEN BESCHIKBARE HUISARTS IN IEDERE WIJK - Garanderen van huisarts voor iedereen: een huisarts die bereikbaar is én plek heeft.

●●●

●

●●●

Ontspannen

BEWONERSPAS (À LA ROTTERDAMPAS) – Vergroot de toegankelijkheid tot sociale, culturele en sportieve voorzieningen met een kortingspas zoals de Rotterdampas.

●●

●

●●

Samenleven

GRENZEN AAN INTOLERANTE ORGANISATIES – Geen subsidies aan organisaties waar tolerantie/diversiteit onder druk staat (bijv. LHBTIQAPC+-discriminatie of uitsluiting van mannen of vrouwen bij activiteiten op religieuze gronden).

●●●

Geen financiële impact

●●●

Ontspannen

TOERISTENSTROMEN SPREIDEN OVER REGIO - Actieve sturing van mensenstromen met locatieafhankelijke OV-prijzen voor toeristen (centrum wordt duurder), en locatieafhankelijke toeristenbelastingen in hotels.

●●●●

Waarschijnlijk positieve impact

●●●

●● (grotendeels herverdeling)

●●●●● Grote invloed ●●●●● Hoog ● ● Kleine stap Laag

●

●●●●● Uitdagend 79 ● Eenvoudig

Vergezichten

Handelingsperspectief

Uitwerking van Regionale metropool

Leesversie

Overzicht van interventies voor Regionale metropool

2/5 Impact

Kosten & risico's

Geraakte functies

(Beleids)interventies met initiatief bij gemeente

Omvang van impact op stad

Financiële kosten

Complexiteit / risico's

Reizen Wonen Werken Ontspannen

METRO NAAR ZAANSTAD EN PURMEREND - IJzersterke verbinding tussen Amsterdam en steden en dorpen ten noorden van de stad, bijvoorbeeld vertakkingen van Noord-Zuidlijn naar Zaanstad en Purmerend.

●●●●●

●●●●

Reizen Wonen Werken Ontspannen

METRO NAAR ALMERE PAMPUS – In combinatie met gebiedsontwikkeling op Almere Pampus, kiezen voor een effectieve metroverbinding tussen Amsterdam en Almere Pampus.

●●●●●

●●●●

Reizen Wonen Werken Ontspannen

SLUITEN KLEINE RING / FIJNMAZIG OV IN WIJKEN EN REGIO – Voorkomen van vervoersarmoede. Iedere wijk en woonkern binnen én buiten de stad moet goede toegang hebben tot onderwijs, zorg en de ●●●● arbeidsmarkt. Binnen de stad bijv. sluiten van Kleine Ring (o.a. ontsluiting Haven-Stad), buiten de stad bijv. uitrol van snelbussennetwerk.

●●●●

●●●

Reizen

KNELPUNTEN OP WEGENNET OPLOSSEN - Effectieve wegontsluiting van regio, onder andere rond Zaanstad (Achtersluispolder/Thorbeckeweg Zaanstad), Haarlemmermeer (Haarlemmermeer-West/Duinpolderweg) en Purmerend (betere verbindingen en aansluiting Rijkswegen).

●●●●

Wonen

NIEUWE WONINGBOUWLOCATIES KIEZEN, OOK BUITEN DE STAD – Geen woningbouwlocaties uitsluiten binnen Amsterdamse stadsgrenzen, met name waar het nu landbouwgrond betreft. Garanderen van voldoende aanbod grondgebonden woningen (eengezinswoningen), o.a. voor middengroepen.

●●

●●●

●●●●

Wonen

AKKOORD SLUITEN OVER WONINGBOUW BUITEN AMSTERDAM - Grotere rol voor buiten-Amsterdamse bouw, eventueel 'in ruil' voor garanties/afspraken over infrastructurele (OV-)verbindingen (door gemeente Amsterdam). Inzetten op gezinswoningen voor middengroepen.

●●●●

Geen directe kosten

●●●

Reizen Ontspannen

MEER (ELEKTRISCHE) FIETSPADEN TUSSEN KERNEN - Introduceer dedicated fietspaden voor elektrische fietsen om individueel en duurzaam vervoer tussen regionale kernen te faciliteren.

●●

●●●

●●●●● Grote invloed ●●●●● Hoog ● ● Kleine stap Laag

●●●●● Uitdagend 80 ● Eenvoudig

Vergezichten

Handelingsperspectief

Uitwerking van Regionale metropool

Leesversie

Overzicht van interventies voor Regionale metropool

3/5 Impact

Geraakte functies

(Beleids)interventies met initiatief bij gemeente

Wonen Werken

Omvang van impact op stad

Kosten & risico's Financiële kosten

Complexiteit / risico's

WOON-/WERKGARANTIE VOOR PRAKTIJKDOCENTEN MBO/HBO - Kwaliteit van praktijkonderwijs stimuleren. Docenten mbo- en hbo-opleidingen kunnen gegarandeerd vijf jaar lang wonen in een woning van ●●●● of via de gemeente, en kunnen in die periode ook uitgaan van een vaste baan.

●●●●

Wonen

WOON-/WERKGARANTIE VOOR ZORG-/POLITIEPERSONEEL – Garanderen dat basisvoorzieningen op peil blijven. Middengroepen die werken in vitale sectoren moeten in de buurt van hun werk kunnen wonen.

●●●●

Werken Innoveren

FACILITEREN VESTIGING/BETAALBARE HUREN VOOR MKB – Afdwingen van betaalbare locaties voor mkb in stad, bijvoorbeeld als voorwaarde bij overeenkomsten/vergunningen van vastgoedeigenaren. Voorkomen plotse huurstijgingen.

●●●

Innoveren Samenleven

UITSLUITEND REGIONALE STRAATRECLAME - Alleen bedrijven met hun hoofdvestiging in de MRA mogen openbare reclameruimte inkopen. Een deel van de advertentieruimte reserveren voor mkb'ers uit de buurt.

●

●●

Innoveren

RUIMTE TOEWIJZEN AAN MKB (O.A. CIRCULAIRE / AMBACHTELIJKE START-UPS) - Fysieke werklocaties aanwijzen, zowel in centrum als rafelranden stad. Herbestemmen van locaties waar nodig.

●●●

●●

Werken

VERKENNEN WELKE PRODUCTIEKETENS GELOKALISEERD KUNNEN WORDEN - Waar mogelijk de afhankelijkheid van internationale goederenstormen verkleinen, zeker als dit kostencompetitief kan en/of zorgt voor regionale werkgelegenheid.

●●

●

●●●

Innoveren Werken

GEMEENTE BETAALT MKB'ERS ALTIJD BINNEN 30 DAGEN - Niet onnodig lang laten wachten.

●

Samenleven

LOUCHE BEDRIJVEN UIT STRAATBEELD – Actiever controle op witwasactiviteiten (bijv. in nephoreca) door bijv. omzet te vergelijken met zichtbare bedrijfsactiviteit. Vasthoudende aanpak met directe (tijdelijke) sluitingen op bestuurlijke gronden waar mogelijk.

●●

●

●●●

Leren Innoveren

REM OP INTERNATIONALISERING VAN LOKALE/SOCIALE VOORZIENINGEN – Minder kinderopvangen en andere sociale voorzieningen in private equity-handen (verkenning van instrumentarium). Vestiging van lokale initiatieven voorrang geven.

●●

●

●●●●

●●●●● Grote invloed ●●●●● Hoog ● ● Kleine stap Laag

●●●●● Uitdagend 81 ● Eenvoudig

Vergezichten

Handelingsperspectief

Uitwerking van Regionale metropool

Leesversie

Overzicht van interventies voor Regionale metropool

4/5 Impact

Geraakte functies

(Beleids)interventies met initiatief bij gemeente

Innoveren Samenleven

Financiële kosten

Complexiteit / risico's

UITVOERING AMSTERDAM CIRCULAR 2020-2025 STRATEGY - Effectieve stappen zetten richting een circulair ●●●● systeem (binnen de grenzen van de mogelijkheden) op regionaal niveau.

Afhankelijk van specifieke keuzes

Innoveren Zorgen

ACTIEF INGRIJPEN OP (POTENTIËLE) AFVALSTROMEN - Identificeren en voorkomen van onnodige verspilling/afvalstromen. Voedselbanken en tweedehandswinkels stimuleren.

●●

●●●

Wonen Innoveren

RENTEVRIJE LENINGEN ZONNEPANELEN - Iedere Amsterdammer moet de kans krijgen om zijn huis te verduurzamen, met rentevrije leningen met een looptijd van 15 jaar, overdraagbaar bij de verkoop van het ●●● huis.

●●●

Wonen

STIMULERING EN (MEDE)FINANCIERING VAN DECENTRALE ENERGIENET - Actieve (fïnanciële) ondersteuning van Liander in aanleg en uitbreiding van sterk gedecentraliseerd energienet.

●●●●

●●

Wonen Innoveren

VERSNELD AARDGASVRIJ - In navolging van decentrale en duurzame energieopwekking, zoals warmtenetten, ●● worden wijken versneld van het gas gehaald.

●●●

Werken Innoveren

BAANGARANTIE VOOR VAKMENSEN/ENERGIETRANSITIE - Wie een opleiding volgt in hoogwaardige, duurzame en/of maatschappelijk relevante richtingen krijgt een baangarantie van de gemeente (indien geen baan beschikbaar is, een basisinkomen). Hiermee ook de baanzekerheid en kansengelijkheid van jongeren versterken.

●●●

●●●●

●●●●●

Wonen

VERDUURZAMING WONINGVOORRAAD - Beperking van energieverbruik door verduurzamen van alle Amsterdamse woningen naar energielabel C of beter.

●●●

Innoveren

UITBREIDING KLIMAATFONDS - Huidige fonds van ~€150 mln wordt uitgebreid en aangewend voor duurzame initiatieven van burgers, bedrijven en organisaties uit de stad en regio.

●●

Omvang van impact op stad

Kosten & risico's

●●●●

●●● (afhankelijk van keuze)

●●●●● Grote invloed ●●●●● Hoog ● ● Kleine stap Laag

●●●● (beschikbaarheid alternatieven)

●

●●●●● Uitdagend 82 ● Eenvoudig

Vergezichten

Handelingsperspectief

Uitwerking van Regionale metropool

Leesversie

Overzicht van interventies voor Regionale metropool

5/5 Impact

Kosten & risico's

Geraakte functies

(Beleids)interventies met initiatief bij gemeente

Omvang van impact op stad

Financiële kosten

Complexiteit / risico's

Ontspannen

NATUURINCLUSIEVE HERINRICHTING VAN BINNENSTAD - Grotere rol voor groen binnen nu (te) grijze wijken.

●●●

Reizen

AUTOLUWE BINNENSTAD - De 'schone' auto wordt in de regio niet geschuwd, maar het natuurinclusieve stadscentrum (met weinig fysieke ruimte) wordt autoluw (alleen noodzakelijk laad-/losverkeer).

●●●

●●

●●●●

Leren Zorgen

SCHOOLMAALTIJDEN MET REGIONAAL VOEDSEL - Gezonde voeding uit de regio voor kinderen uit kwetsbare wijken versterkt de regionale voedselproductie én vergroot hun gezondheid en kansen op school.

●

●●

●

Wonen Zorgen Samenleven

GECOMBINEERDE WOONLOCATIES VOOR JONGEREN EN OUDEREN - Jongeren en ouderen met verschillende sociaal-economische achtergronden (bijv. oud-vaklieden en studenten) wonen in gecombineerde woonlocaties verspreid over de regio, waarbij jongeren kleine zorgtaken oppakken.

●●●

●●

Samenleven

EENZAAMHEIDSPROGRAMMA GERICHT OP OUDEREN – Jaarlijks bezoek aan alle ouderen van 60+ jaar, waarbij vrijwilligersnetwerken in de buurt worden geactiveerd indien dit nodig blijkt.

●●●

●

●●

Samenleven Zorgen

HOUSING FIRST VOOR DAKLOZEN – Creëer woonmogelijkheden voor reïntegrerende daklozen.

●●

●●●

●●●●● Grote invloed ●●●●● Hoog ● ● Kleine stap Laag

●●●

●●●●● Uitdagend 83 ● Eenvoudig

Vergezichten

Handelingsperspectief

Schaarste van ruimte en geld

Ruimte en geld zijn buitengewoon schaars, met een groot risico op geldtekorten in het worst case-scenario Schaarse ruimte

Schaars geld

Huidige verdeling van ruimte (CBS 2015, zonder zee)

Begroting van 2020 vóór COVID-19

12%

11%

21% Bebouwd (wonen)

13% 6%

60% 7% 3% 21%

10%

41% 6%

12%

Infra Recreatie Landbouw Bebouwd Natuur (werken/overig)

Nederland

21%

Groot-Amsterdam

25%

Amsterdam

Binnenwater

• Amsterdam is ten opzichte van heel Nederland dicht bebouwd: circa 30%-50% (regio-stad) bestaat uit woningen, kantoren, etc. • Buiten bebouwing bestaat er veel landbouw (12-40% stad-regio) en weinig natuur (2-3%); er is 6 tot 12x zoveel landbouw als natuur • Er is geen onontgonnen en weinig braakliggend terrein, dus er is nauwelijks 'vrije' grond voor extra woningen of energieopwekking; iedere nieuwe benutting van grond betekent dus herverdeling

• • • • • •

Jaarlijkse Gemeentebegroting van circa €6,3 miljard Circa 50% Rijksbijdrage en 50% eigen inkomsten (vooral uit grond en bezoekers, dus parkeergelden/toeristenbelasting) Grote uitgaven aan werk (~€1 mrd), zorg (~€1 mrd), grond / wonen (~€1 mrd), mobiliteit (~€0,5 mrd), onderwijs en duurzaamheid Reserves van ruim €8 miljard, maar slechts ten dele vrij benut-/ besteedbaar: niet volledig liquide én vaak gefixeerde bestemming Algemene reserves (~€250 mln) vrij besteedbaar voor crisissituatie Verliezen AEB worden opgevangen door eigen voorziening

COVID-impact op korte termijn (2020) • •

Directe impact op begrotingssaldo van circa ~€250 miljoen door misgelopen inkomsten (bezoekers) en hogere uitgaven (crisis) Begrotingstekort is gedicht door compensatie Rijksoverheid (~50%) en benutting van algemene reserves (~50%)

COVID-impact op middellange termijn (2022-2025)1 •

Best case-scenario: ~€50 mln negatieve impact in 2023, algemene reserves herstellen volgens plan naar niveau van 2019 Worst case-scenario: niet-gedicht tekort van ~€300 mln tot zelfs ~€525 mln bij krimp Rijksbijdrage zoals na vorige crisis. Algemene reserves raken op.

• Geen directe impact van COVID-19, wellicht wel herbezinning over ruimtelijke behoeften (bijv. ruimer wonen, meer groen dichtbij)

•

Het is 'of of' qua ruimte: ambities die om fysieke ruimte vragen (bijv. meer natuur, duurzame energie zelf opwekken, extra woningen, eigen voeding verbouwen) gaan dus per definitie ten koste van elkaar

Het is 'of of' qua geld: ambities die om investeringen vragen (bijv. de energietransitie, een boost van het onderwijs/de zorg of digitalisering) gaan dus per definitie ten koste van andere uitgaven/investeringen 84 1. Indicatieve inschattingen

6% 5% 3 3%

Vergezichten

Handelingsperspectief

Verdeling van ruimte

Slimme metropool

Ontmoetingsmetropool

Regionale metropool

Werk-/innovatiehubs: herbestemming van panden voor co-creatieplekken en startup incubators, bijvoorbeeld in Centrum, Zuidas, Haven en Noord

Cultuur en horeca: binnen en buiten het centrum ruimte voor kleinschaligere horeca, cultuurlocaties en congrescentra

Energieopwekking: zelfvoorzienend energiesysteem gebaseerd op wind en zon; transformatie van landbouw naar energieparken

Nieuwe (recreatie)natuur: transformatie van landbouwgrond in natuur en groen in binnenstad

Mobiliteit: uitbreiding bestaande mobiliteitshubs en ruimte voor stedelijk openbaar vervoer (bus, tram, metro & trein)

Nieuwe woonlocaties: extra woonwijken, vooral in middensegment, richting het noorden, westen en oosten (ook buiten de gemeentegrenzen)

Energieopwekking: aanzienlijk minder plek voor uitbreiding (duurzame) energieopwekking op land met wind- en zonne-energie Nieuwe grondgebonden woningen: minder plek voor met name eengezinswoningen (door nadruk op verdichting en extra natuur)

Locaties voor massatoerisme: (gedeeltelijke) herbestemming bij 'massalocaties' (bijv. Wallen, rond Leidseplein) van bijv. generieke toeristenwinkels Binnenstedelijke woningen: druk op woningmarkt blijft bestaan

Woningen door verdichting: bijvoorbeeld door transformatie van bezoekers-/winkellocaties

(Export)landbouw: maakt plaats voor woonlocaties en energieopwekking Nieuwe (recreatie)natuur: inzet op zelfvoorzienend energiesysteem vergt deprioritering van uitbreiding natuur- en recreatiegebieden

+ Meer dan voor coronacrisis Minder dan voor coronacrisis 85

Schaarse ruimte: vergezichten maken verschillende trade-offs rond landgebruik in Amsterdam en regio

Vergezichten

Handelingsperspectief

Verdeling van geld

Slimme metropool

Ontmoetingsmetropool

Regionale metropool

Internationale mobiliteit: Zuid als internationale treinhub en Noord-Zuidlijn naar Hoofddorp1

Internationale mobiliteit: Zuid als internationale treinhub en Noord-Zuidlijn naar Schiphol1

Onderwijs/innovatie: investeren in (internationaal) talent en steun aan kennis- en innovatiehubs

Binnenstedelijke mobiliteit: sluiten Kleine Ring en mobiliteitsaanbod vergroten (frequentie, nachten)1

Digitalisering: steun aan onderwijs, zorg en mkb

Leefbaarheid en veiligheid: schone stad, faciliteiten (bijv. wc's), handhaving op straat

Regionale mobiliteit: verbinding van regionale woon-/werkkernen via OV (o.a. doortrekken metro)1 Energietransitie: uitbreiding regionale opwekking duurzame energie1; uitbreiding klimaatfonds Onderwijs en omscholing: versterken (vak)onderwijs, creëren baangaranties kritieke sectoren en aantrekken van docenten in mbo/hbo Zorg- en sportvoorzieningen: sterk in iedere wijk

Cultuur: meer subsidies aan (top)instellingen

Sociale steunregelingen en voorzieningen: afschaling van gemeentelijke voorzieningen naar landelijk gemiddelde niveau

Versnelde verduurzaming van energiesysteem: minder middelen voor snelle verduurzaming door grote infrastructurele ingrepen

Zorg- en sportvoorzieningen: geen groei van uitgaven aan (jeugd)zorgprogramma's en sport

Innovatie en digitalisering: minder financiële ondersteuning van kennis- en innovatiehubs en digitalisering van onderwijs, zorg en overheid

Natuur: behoud en omzetting landbouw naar natuur

(Top)cultuur: minder budget voor (top)instellingen Innovatie en digitalisering: minder financiële ondersteuning van kennis- en innovatiehubs en digitalisering van onderwijs, zorg en overheid

+ Meer dan voor coronacrisis Minder dan voor coronacrisis

1. Waarschijnlijk aanvullende investeringen vereist vanuit Europese (corona)herstelfondsen en/of Rijksoverheid

Schaars geld: nieuwe investeringen gaan vrijwel altijd ten koste van andere begrotingsposten

Vergezichten

Handelingsperspectief

Verdeling van geld

Leesversie

Inkomsten | Vergezichten hebben verschillende impact op inkomstenposten; meer inkomsten verwacht bij Slimme metropool en Ontmoetingsmetropool Referentiebedrag (€ mln) op gemeentebegroting 2020

Slimme metropool

Ontmoetingsmetropool

Regionale metropool

Parkeren

275

Meer deelvervoer (bijv. elektrische deelauto's) en openbaar vervoer; minder traditioneel autogebruik.

Toename (hoogwaardig) toerisme gepaard met actieve promotie OV en trein. Impact op saldo ambigu.

Meer reizen binnen regio, maar ook betere OV-ontsluiting en gebruik deelauto's.

Toeristenbelasting

200

Afname van (massale) toerisme, maar behoud van aanzienlijk deel van zakelijk reizigersverkeer.

Toename belastingtarief als deel van doelgroepenbeleid. Mogelijk wel minder toeristen (i.v.m. tegengaan massaliteit).

Verhoging toeristenbelasting is niet genoeg om sterke afname toerisme te compenseren.

100

Toename winstgevendheid specifieke deelnemingen (RAI, Schiphol).

Positieve impact op verschillende deelnemingen (RAI, Schiphol, Carré).

Daling winstgevendheid deelnemingen (RAI, Schiphol, Haven, etc.) door afname reizigers en minder internationaal goederen- en personenverkeer.

OZB

175

Continuering van stijgende woningwaarde (WOZ-waarden) door druk op vastgoedmarkt (o.a. expats).

Continuering van stijgende woningwaarde (WOZ-waarden) door druk op vastgoedmarkt (o.a. horeca).

Stagnatie (of zelfs daling) van woningwaarde (WOZ-waarden) door afname van druk op woningmarkt door ontwikkeling van nieuwe woongebieden.

Overige

5425

Totaal

6325

Dividend

Geen grote wijzigingen.

Grote impact

Kleine impact

Indicatieve schattingen

Vergezichten

Handelingsperspectief

Verdeling van geld

Leesversie

Investeringen/uitgaven | Investeringen in mobiliteit en onderwijs als gemene deler in drie vergezichten; overige keuzes verschillen per vergezicht Referentiebedrag (€ mln) op gemeentebegroting 2020

Slimme metropool

Ontmoetingsmetropool

Regionale metropool

Volksgezondheid

1000

Afname kosten zorg, door verjonging stad en hoogopgeleide bevolking. Geen groei van uitgaven aan (jeugd)zorgprogramma's.

Geen significante impact op sociale en volksgezondheidsprogramma's.

Potentiële afname van (mentale) klachten door meer rust en sociale cohesie.

Economie: Inkomen/participatie

1000

Afschaling van gemeentelijke voorzieningen naar landelijk gemiddelde niveau. Minder personen afhankelijk van regelingen door sterke economie.

Toename werkgelegenheid in horeca en cultuursector, specifiek voor lageropgeleiden. Minder kosten participatieprogramma's.

Baan- en inkomensgaranties; tegelijkertijd hoop op succesvollere arbeidsparticipatie en snellere werknaar-werktransities door sterk (vak)onderwijs.

Cultuur en Sport

275

Geen groei van uitgaven aan sportvoorzieningen.

Hogere subsidies kunst- en cultuurinstellingen.

Minder aandacht voor (top)cultuur, meer aandacht voor lokale initiatieven/voorzieningen.

Economie: ontwikkeling

Vergaande digitalisering. Steun aan kennis- en innovatiehubs; meer subsidies voor o.a. incubators, start-ups, en onderzoeksinstituten.

Afname van steun aan kennis- en innovatiehubs; minder subsidies voor o.a. incubators, start-ups, en onderzoeksinstituten.

Mobiliteit

650

Onder andere ontwikkeling van Zuid als internationale treinhub en Noord-Zuidlijn naar Hoofddorp.

Onder andere ontwikkeling van Zuid als internationale treinhub en Noord-Zuidlijn naar Schiphol. Binnenstedelijk OV (o.a. Kleine Ring).

Verbinding met regio via wegen/OV (o.a. metro) vereist investeringen. Bereikbaarheid van iedere woon-/werkkern wordt geoptimaliseerd.

Duurzaamheid, en ruimtelijke ontwikkeling

425

Energietransitie met innovatieve methoden voor groot deel in private handen (bijv. waterstofimport of verkennen van opties kernenergie).

Minder grootschalige inzet op snelle verduurzaming. Wel investeringen in het "toeristenklaar" maken van wijken.

Aanjagen van energietransitie (o.a. met grond, financiering, etc.). Kosten van Amsterdam Circular 2020-2025 Strategy.

Wonen en groen

375

Verbeteren van leefbaarheid in wijken (o.a. kwaliteit van parken, straten); geen grootschalige ontwikkeling van (binnenstedelijke) woningen.

Onderwijs

275

Cultuurbeheer en transformatie van landbouwgebied naar natuur. Natuurinclusieve ontwikkeling van (binnen)stad. Investeren in talent. Uitbreiding digitaal onderwijs, extra uitgaves voor mitigatie digitale ongelijkheid. Verdere investeringen in wo.

Projectkosten natuurinclusieve herinrichting binnenstad. Toename investeringen in wijken met economische achterstand. Hogere kosten (vak)onderwijs/(om)scholing, subsidiëring van baangaranties in kritieke sectoren en aantrekken van docenten in mbo/hbo.

Veiligheid

200

Overige (incl. Gemeenteapparaat)

2050

Totaal

6325

Geen significante impact op veiligheid.

Geen fundamentele wijzingen t.o.v. nu. Spreidingssysteem voor toeristen, toename van handhaving en bestedingen aan politie.

Minder uitgaven veiligheid door hogere sociale cohesie en inkomensgelijkheid.

Geen grote wijzigingen. Grote impact

Kleine impact

Indicatieve schattingen

Vergezichten

Impact op doelen

Uiteindelijke impact van vergezichten: trade-offs, dus niet ieder vergezicht blinkt op dezelfde manier uit Kansengelijkheid

Volop ruimte voor economie, omscholing en innovatie in onderwijs & zorg, maar geen herverdeling van investeringen

Duurzaamheid

Verduurzaming door digitalisering en (technologische) innovatie

Verdienvermogen

Veiligheid & leefbaarheid

(Individueel) welbevinden

Systeem ingericht op maximale (financiële) toegevoegde waarde; in dit vergezicht de grootste bijdrage aan brp/bbp Meer natuur rond stad en innatuurinclusieve woonwijken; wel gentrificatie van stad en versterking van bubbles-effect Differentiatie tussen groepen; hogeropgeleiden bloeien, kwetsbaarder groepen ervaren nog steeds problemen

Ontmoetingsmetropool Verhoogde werkgelegenheid voor praktisch opgeleiden, kansen op stages, en meer (specialistische) zorg Veel internationale bezoekers, maar zo veel mogelijk focus op treinverkeer; minder focus op grote transitieinvesteringen Benutting kansen bezoekerseconomie; veel arbeidsvraag; in dit vergezicht de hoogste gemeenteinkomsten Mitigatie van nadelen van bezoekersstromen (o.a. door doelgroepensturing), maar nog steeds drukte in stad Verbetering van aantrekkelijkheid / kwaliteit van wijken (o.a. spreiding (cultuur)aanbod)

Regionale metropool Focus op onderwijs en werk, ook voor lageropgeleiden, o.a. door begeleide omscholing en meer focus op skills i.p.v. CV Volledige, duurzame herinrichting van economisch systeem en energiesysteem

Regionale oriëntatie en minder nadruk op winst/groei leidt tot een kleinere verdiencapaciteit; gemeentefinanciën uitdagend Versterking van sociale netwerken in buurten; minder concentratie van mensen/woningen Verbeterde leefstijl en (vrijwilligers)steun vanuit wijken; minder 'grotestedenproblematiek'

Indicatieve score van stand van stad in 2030 – voor discussie! 89

Slimme metropool

Vergezichten

Impact op doelen

Slimme metropool

Leesversie

Slimme metropool: een sterk duurzaam verdienvermogen, maar minder nadruk op sociale thema's

Kansengelijkheid

• •

Duurzaamheid

Verdienvermogen

Veiligheid & leefbaarheid

(Individueel) welbevinden

• •

Het vergroten van de omvang van taart gaat voor verdeling van taart; dat leidt tot meer verdienvermogen, maar niet iedereen zal zijn of haar plek vinden; een reëel risico op outcrowding van middengroepen; lage groepen behouden werk in diensten Digitalisering van zorg en onderwijs kan leiden tot schaalvergroting, maar leidt voor digitaal niet-vaardigen tot een beperktere toegankelijkheid van digitale publieke diensten; daarentegen verzorgt digitalisering wel een toegankelijkere woningmarkt Het eigen ecosysteem en talent als drijfveer van duurzaamheid; voorop lopen met duurzame technologieën door het benutten van een innovatief ecosysteem met onderwijs, kennis, ondernemerschap en instituten van wereldniveau Financiële ruimte en internationale oriëntatie om duurzame energie-imports en energiebesparende maatregelen te verkennen Restanten van traditionele maakindustrie (vervuilende productie) kunnen langzaam uitgefaseerd worden

• • •

Maximale bijdrage aan brp/bbp door agglomeratie van economisch aantrekkelijke activiteiten en werkenden Broedplaats voor creativiteit & innovatie met optimale benutting van wereldwijd talent dat in de stad woont en ewrkt Groei van prioriteitssectoren wordt actief gestimuleerd, vanuit krimpsectoren worden werkenden van alle niveaus actief omgeschoold om ook praktisch opgeleiden plaats te bieden in een innovatief, duurzaam en hoogwaardig economisch klimaat

•

Een welvarende stad is vermoedelijk veiliger, maar het risico bestaat dat groepen elkaar kwijtraken in hun bubbles waardoor de sociale cohesie onder druk staat; vergaande gentrificatie van de stad; ontwikkeling van expatcultuur Gerichte investeringen in natuur rond innovatie- en werkhubs maken de stad aantrekkelijk voor internationaal toptalent Natuurinclusieve woonwijken verbeteren het leefklimaat in woongebieden

• • • • •

Differentiatie tussen groepen: kwetsbare lagen in de samenleving ervaren belemmeringen, hogeropgeleiden bloeien Keuze voor economische welvaart biedt weinig wat betreft steunregelingen en voorzieningen, waarbij vooral zij lijden die het meest kwetsbaar zijn en/of het minst van de economische welvaart profiteren Innovatie bereikt ook de zorg: data en kennis worden optimaal benut en men loopt voorop in specialistische gezondheidszorg Indicatieve score van stand van stad in 2030 – voor discussie! 90

•

Vergezichten

Impact op doelen

Ontmoetingsmetropool

Leesversie

Ontmoetingsmetropool: Slim verdienen aan bezoekers biedt kansen, maar zet veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid onder druk

Kansengelijkheid

Duurzaamheid

• • • •

Inzetten op bezoekers vergroot het aantal reisbewegingen, met incrementele uitstoot tot gevolg Europese en Nederlandse bezoekers kunnen worden gestimuleerd om met de trein te komen. Amsterdam als internationale treinhub, past bij het imago van Amsterdam als kwalitatieve Ontmoetingsmetropool. Minder dagjesmensen: de kwaliteitsbezoeker blijft langer in de stad

•

Maximale bijdrage aan werkgelegenheid door inzet op op de sterke economische structuur van horeca, culturele voorzieningen en evenementen en deze te verbeteren Toegang tot talent door inzet op interstedelijke en internationale bereikbaarheid en hoogwaardig leefklimaat in elke buurt

Verdienvermogen •

Veiligheid & leefbaarheid

(Individueel) welbevinden

Iedereen profiteert: door spreiding toeristen, ondernemerschap en voorzieningen voor de buurt, stijgt effectief de welvaart in kwetsbare wijken. Ondernemers creëren lokaal banen en stageplekken voor alle inkomensgroepen in de stad Opschaling / hoger aanbod (specialistische zorg) voor bezoekers verbetert toegang tot zorg, waar juist kwetsbaren van profiteren

• •

Druk op de stad en het openbaar vervoer doordat er nog steeds veel bezoekers naar Amsterdam komen Door te zorgen voor actieve spreiding van bezoekers, in te zetten op hoogwaardige cultuur, diensten en activiteiten (dus sturen op andere doelgroepen), en strikter te handhaven op overlast, is er minder overlast van bezoekers en zijn er minder mensenmassa’s in momenteel populaire gebieden

• •

Door spreiding van toerisme een verbetering van sociale, culturele en sportieve voorzieningen op wijkniveau Kwetsbare lagen in de samenleving ervaren nog steeds belemmeringen in het dagelijks leven (bijv. schuldenproblematiek of (risico op) dakloosheid); vergelijkbaar met de stand van de stad in pre-coronavirus Opschalen aanbod (specialistische) zorg leidt tot verbeterd aanbod en hogere kwaliteit van zorg, waar iedereen van profiteert, maar met name de kwetsbare lagen

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/9856233/1