Bijlage A Rapport Bureau Goudappel Coffeng Evaluatie en Aanscherping MJP Fiets (1)

Een meer gestructureerde aanpak is nodig om meer opbrengst uit deze maatregel te genereren. 53. Inspelen op kansrijke Tot nu toe zijn nog weinig initiatieven ontplooit. Daarom is meer inzet initiatieven gewenst op deze maatregel Tabel 7.1: Maatregelen waarbij extra of minder inzet gewenst is.

+ + +

-

+

+

Maatregelen waarbij een scopewijziging wordt voorgesteld Tabel 7.2 geeft een overzicht van de maatregelen waarbij een scopewijziging wordt voorgesteld. Maatregel Reden 10. Oversteekbaarheid van de De maatregel focust zich volgens het huidige MJPF op de oversteekbaarheid van de Stadshouderskade Stadshouderskade ter hoogte van het Vondelpark en het Rijksmuseum. Het is aan te bevelen om de scope van de maatregel uit te breiden en daarmee ook op andere locaties de mogelijkheden voor het verruimen van de oversteekbaarheid te verkennen. Dit is van belang om het gebruik van de beide Fietsringen te stimuleren. 28: Betere vindbaarheid van Een onderzoek naar de effectiviteit van de geïmplementeerde bewegwijzering en fietsparkeerplekken verwijssystemen is wenselijk, en voorzien binnen het programma. Het is aan te bevelen om dit onderzoek ook onderdeel van de maatregel te laten zijn. 30. Meer fietsparkeerplaatsen De maatregel is erg succesvol. Er komen nu al veel vragen vanuit de stadsdelen om bij te in de openbare ruimte dragen in het oplossen van knelpunten buiten de hotspots. Het programma kan dit effectief en efficiënt oppakken op basis van kennis en ervaring. Het is aan te bevelen deze uitbreiding van de scope op te nemen in de maatregel.

Tabel 7.1: Maatregelen waarbij een scopewijziging wordt voorgesteld

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

60

Maatregelen waarvoor extra bestuurlijk en politieke aandacht nodig is Tabel 7.3 geeft een overzicht van de maatregelen waarvoor extra bestuurlijke en politieke aandacht nodig is. Maatregel Reden 9. Tweede fietsring Aan een belangrijke voorwaarde om de Tweede fietsring te realiseren wordt niet voldaan Ceintuurbaan - Bilderdijkstraat zonder aanvullende maatregelen van buiten het programma: eerst zal de autointensiteit fors verminderd moeten worden op de route. Indien maatregelen uit Agenda Autoluw niet volstaan, vraagt dit om aanvullende politieke keuzen om de juiste randvoorwaarden te scheppen. 33. Slim gebruik van Op dit moment worden nog maar op kleine schaal autoparkeerplaatsen omgezet in meer parkeerruimte ruimte voor de fiets. De Agenda Autoluw biedt kansen voor versnelling en voor grootschaligere omzetting van autoparkeerplaatsen naar ruimte voor de fiets. Hierin is het programma afhankelijk van de uitvoering van de Agenda en mogelijk aanvullende maatregelen, die om politieke keuzes kunnen vragen. 35. Gebouwde stallingen Deze maatregel vraagt een groot deel van de inspanningen van het programma. De uitdagingen zijn groot in het zoeken naar mogelijkheden voor en het realiseren van inpandige of ondergrondse stallingen in bestaande of nieuwe gebouwen. De mogelijkheden om deze voorzieningen vanuit het programma alleen te bereiken zijn beperkt.

Dit kan een significante bedreiging zijn voor het MJPF en de doelstellingen. 36. Voldoende vindbare Deze maatregel vraagt een groot deel van de inspanningen van het programma. fietsparkeeroplossingen bij Het is van groot belang voor de stad om te blijven investeren in deze maatregel. Ook is grote OV-locaties het belangrijk om een strategie voor de langere termijn te ontwikkelen voor de toekomst wat betreft de plaats van de fiets en het OV in het mobiliteitssysteem dat Amsterdam voor ogen heeft. Dit vraagt om politiek aandacht.

Tabel 7.3: Maatregelen waarvoor extra bestuurlijke of politieke aandacht nodig is

7.2.3

Aanbevelingen programma Fiets

Hier volgen enkele algemene aanbevelingen voor het programma voor wat betreft de uitvoering van het MJPF: ■ Aanbevolen wordt om meer lokale metingen uit te voeren na het doen van een ingreep. Idealiter vinden deze metingen al tijdens de ingreep plaats, waardoor de ingreep optimaal afgestemd kan worden op de mening en ervaring van fietsers. Een generiek tevredenheidscijfer zal moeite hebben om het effect van kleinschalige ingrepen te vangen. Dat betekent niet dat deze ingrepen betekenisloos zijn. Lokale metingen zijn beter in staat om effecten op gedrag en tevredenheid te tonen. Dit zorgt niet alleen voor een betere rechtvaardiging van de genomen ingrepen, maar leidt ook tot meer kennis over wat wel en wat niet werkt, vooral als het gaat om gedrag en beleving. ■ Aanbevolen wordt om in te zetten op een betere kennisdeling. Nu worden er zo nu en dan metingen en evaluaties uitgevoerd bij specifieke maatregelen, maar deze worden gefragmenteerd uitgevoerd en bevindingen worden onvoldoende gedeeld. Zo heeft de Ping if you care-pilot waardevolle data opgeleverd ten aanzien van ervaringen van fietsers. Het is kansrijk om breder

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

61

■

aandacht te vragen voor mogelijke toepassingen van deze data buiten het programma. Dat vraagt om actiebereidheid om data centraal samen te brengen en daarvoor een infrastructuur in te richten, al dan niet in samenhang met het te ontwikkelen platform voor kennisdeling en innovatie. Aanbevolen wordt om meer oog te hebben voor de mogelijkheden van chips en apps. De groei in fietsgebruik vraagt om het verkennen van de mogelijkheden tot meer sturing en regulering via technische innovaties, ook juist buiten de stationsstallingen, waar op dit moment vooral de aandacht naar toe gaat. Er kan meer samenhang gebracht worden in de verschillende pilots rond dit thema, met één duidelijke trekker.

Hier volgen enkele aanbevelingen die het fietsbeleid in algemene zin raken en die input kunnen vormen voor een toekomstig MJPF: ■ Wij vragen om een nieuwe doordenking van de gedragspijler (Het nieuwe fietsen). Deze pijler lijkt op dit moment te zeer een eigen domein te missen. De huidige maatregelen van de pijler bevatten meerdere maatregelen die geen duidelijke link hebben met gedrag. Bovendien hebben meerdere maatregelen uit andere pijlers ook een duidelijke gedragscomponent, waar de pijler Het nieuwe fietsen bij betrokken is. Daarnaast hebben campagnes een grote rol in de maatregelen van de pijler. Het lijkt echter een risico om vooral op campagnes te leunen als het gaat om het sturen van gedrag. Veel gedrag is op infrastructurele inrichting te herleiden. De infrastructuur moet in onze ogen self-explaining zijn als het gaat om wenselijk gedrag. Campagnes dienen vooral een ondersteunende rol te hebben. Idealiter vormt gedrag het vertrekpunt van alle maatregelen die voor de fiets worden uitgevoerd. Daarom is een inrichting van een plan gewenst waarbij gedrag als thema niet op zichzelf staat maar duidelijker door alle andere thema’s en maatregelen heen verweven is. ■ De mogelijkheden van data en inzet van nieuwe technologieën zijn in beperkte mate belegd in het huidige MJPF, terwijl hier kansen voor de toekomst liggen als het gaat om sturing en regulering.

Het is aan te bevelen om in een volgende MJPF tot een meer integrale visie te komen op technologische vernieuwing en mogelijkheden daarvan op het gebied van fiets. ■ Het huidige MJPF is vrij unimodaal gedacht: het denkt sterkt vanuit de fiets alleen. Er zijn twee belangrijke trends die vragen om een verbreding van het perspectief: de toenemende strijd om de beperkte ruimte en de toename van ketenmobiliteit (groei fiets+OV, hubs, MaaS). De druk op de ruimte manifesteert zich niet alleen in een toenemend conflict tussen de modaliteiten, maar ook in een toenemend conflict tussen verplaatsen en verblijven. Nu reeds loopt de uitvoering van het MJPF aan tegen grenzen in het creëren van meer ruimt voor de fiets zonder aanvullende beleid dat ook op andere modaliteiten ingrijpt. Ook wordt de fiets in toenemende mate als storende factor gezien vanuit de wens om prettige verblijfsgebieden te creëren, vooral in de centrumgebieden. Het is aan te bevelen om maatregelen voor de fiets sterker te formuleren vanuit een holistisch perspectief, waarin een duidelijke samenhang is met overkoepelend beleid voor mobiliteit en openbare ruimte.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

62

■

Daarbij wordt aanbevolen om bij het vormgeven van maatregel nog meer de gebruikers, hun wensen en behoeften en de diversiteit daarin, centraal te laten staan. Dat vraagt om een voortdurend toetsen van maatregelen met de gewenste uitkomst voor de gebruiker. Een algemeen tevredenheidscijfer geeft ons inziens onvoldoende richting aan wat wenselijk is om invulling te geven aan maatregelen op specifieke locaties. Continue toetsing en aanscherping kan op basis van kwantitatieve metingen, maar het is ook zeer waardevol om op kwalitatieve wijze nader in gesprek te gaan met doelgroepen.

Figuur 7.2: Fietsers op het Mr. Visserplein (Fietsersbond)

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

63

Bijlage Evaluatie per maatregel

Deze bijlage gaat nader in op de afzonderlijke maatregelen. Het geeft per maatregel een beschrijving van de belangrijkste activiteiten die zijn uitgevoerd. Ook volgt een nadere toelichting op de scores op de indicatoren.

Comfortabel doorfietsen

Maatregel 1: Bredere routes bij herprofilering

Activiteiten Tot nu toe zijn twee projecten uitgevoerd, waaronder de Westerdokskade. De Plantage Kerklaan gaat binnenkort in uitvoering. 10 projecten zijn in voorbereiding, waaronder Raadhuisstraat-Rozengracht. De herinrichting van de Plantage Middenlaan is voorlopig uitgesteld, door meer prioriteit aan Kades en Bruggen. Omdat het nog onduidelijk is wanneer herinrichtingen plaats gaan vinden wordt nu op meerdere plekken overgegaan om het herstraten van fietspaden ten behoeve van het comfort.

Voortgang tot nu toe Programma Fiets heeft op een groot deel van de routes van Plusnet Fiets geadviseerd over de wenselijke inrichting. Het resultaat voldoet niet altijd aan de gewenste 2,5 meter, vanwege beperkte ruimte en het inpassen van andere modaliteiten. Ondanks dat niet overal 2,5 meter mogelijk is, is er verbreding toegepast waar mogelijk, en is dit dus een vooruitgang ten opzichte van de oude situatie.

Voortgang vanaf nu De verwachting is dat de werkzaamheden volgens oorspronkelijke planning verlopen, indien de geselecteerde routes uit het MJP niet door externe omstandigheden worden uitgesteld.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

64

Realisatie 2022 De uitvoering van veel herinrichtingen vindt pas plaats na 2022

Bijdrage aan doelstellingen MJPF Het aantal fietsers in de stad neemt toe. Op enkele routes is een breedte van 2,5 meter daarom eigenlijk al te krap om comfortabel door te kunnen fietsen. Ook de toegenomen snelheidsverschillen door e-bikes dragen eraan bij dat mogelijk meer ruimte nodig is dan 2,5 meter om comfortabel door te kunnen fietsen. Verder laten resultaten uit het Ping if you careonderzoek zien dat oneffenheden in het wegdek vaker wordt gemeld als knelpunt dan de breedte van het fietspad. De doelstelling om tevredenheid over het fietsnetwerk te verbeteren wordt dus ook bepaald door de kwaliteit van het wegdek en niet alleen door de breedte.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Bijdrage aan verkeersveiligheid

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

65

Maatregel 2. Slimme maatregelen voor nieuwe ruimteverdeling Activiteiten Er is een plan van aanpak uitgewerkt. Op routes waar groot onderhoud is gepland op Plusnet routes is advies gegeven over de ruimte voor de fiets. De mate van advies verschilt per route. Verbreding is tot nu toe bij de Westerdokskade uitgevoerd. De verbreding van het Christoffel Plantijnpad start in september 2021, via groot onderhoud. Voor drie andere routes is verbreding ook meegenomen in het plan.

Voortgang tot nu toe Door beperkte capaciteit lukt het nog onvoldoende om aan de slag te gaan met de routes. Bovendien is het zeer tijdrovend om per route een analyse te maken van de wensen en mogelijkheden om meer ruimte te maken voor de fiets. Als er geen groot onderhoud is gepland moet er zelf een project worden opgestart en dit kost veel tijd.

Voortgang vanaf nu De doelen kunnen niet worden behaald met het huidige budget. Ook de capaciteit om deze maatregel uit te voeren is beperkt.

Realisatie 2022 De uitvoering van eventuele herinrichtingen hebben een lange doorlooptijd. Dit lukt niet meer voor 2022. Daarnaast is het de vraag of er voldoende financiële middelen beschikbaar zijn om deze maatregel uit te voeren.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF Het aantal fietsers in de stad neemt toe. Op enkele routes is een breedte van 2,5 meter daarom eigenlijk al te krap om comfortabel door te kunnen fietsen. Ook de toegenomen snelheidsverschillen door e-bikes dragen eraan bij dat mogelijk meer ruimte nodig is dan 2,5 meter om comfortabel door te kunnen fietsen.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Er is een verwachte geringe bijdrage aan verkeersveiligheid

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

66

Maatregel 3. Binnenring als fietsboulevard

Activiteiten Op dit moment zijn de volgende delen van de Binnenring gerealiseerd: ■ Sarphatistraat-Oost; ■ Grote delen van de Weteringschans. De volgende delen zijn in voorbereiding: ■ Marnixstraat Noord; ■ Marnixstraat Zuid; ■ Csaar Peterstraat. De maatregel wordt uitgevoerd door een afzonderlijke projectorganisatie, los van het programma Fiets. De uitvoering valt onder het project Uitvoeringsagenda Mobiliteit. Programma Fiets kijkt met name mee als het om de herinrichting van bepaalde kruisingen op de route gaat.

Voortgang tot nu toe De voortgang verloopt in redelijke mate volgens planning. Er is hier en daar wel weerstand tegen het concept ‘fietsstraat’ te bespeuren. O.a. de Fietsersbond vraagt zich af of er gezien de autointensiteiten en de breedte van de fietsstraat wel comfortabel en veilig op de Binnenring gefietst kan worden. Verder wordt door omwonenden de oversteekbaarheid ter discussies gesteld.

Voortgang vanaf nu De voortgang vanaf nu wordt als redelijk ingeschat.

Realisatie 2022 De uitvoeringsfasering omvat vele jaren. In 2022 zal naar verwachting zeker 75% van de Binnenring gerealiseerd zijn.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF De Binnenring is één van de meest aansprekende verbeteringen van het fietsnetwerk in Amsterdam. Fietsstraten dragen, mits goed aangelegd, met name bij aan comfort van de fietsers

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF De Binnenring is een bekend en aansprekend voorbeeld, wat sterk bijdraagt aan het imago Amsterdam Fietsstad. De Binnenring past goed binnen de ambities van Agenda Autoluw, doordat fiets en OV letterlijk en figuurlijk voorrang hebben gekregen. Wel is de autointensiteit op de Binnenring op dit moment nog vrij hoog, waardoor de veiligheid van fietsers in het gedrang kan komen.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

67

Maatregel 4. Verbetering fietsroutes rondom Amsterdam Centraal Activiteiten De fietsroute langs de Prins Hendrikkade ter hoogte van CS valt binnen de scope van project Entree. Het programma heeft adviezen en bijdragen (inhoudelijk en financieel) aan project Entree voor: ■ Oversteek oostertoegang; ■ Toegang ooststalling CS via brug 288; ■ Toegang van de nieuwe fietsenstalling onder het Open Havenfront. Op dit moment is de oversteek Oostertoegang gerealiseerd en is er een conceptontwerp voor de toegang van de ooststalling CS via burg 228.

Voortgang tot nu toe De maatregelen zijn grotendeels gerealiseerd. Dit is volgens planning verlopen.

Voortgang vanaf nu Werkzaamheden zullen naar verwachting volgens planning verlopen.

Realisatie 2022 De maatregel zal in 2022 gerealiseerd zijn.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF De maatregelen dragen bij aan het comfort, gemak en veiligheid op de fietsroutes. Deze versterken op hun beurt het gemak van het fietsparkeren in het gebied rondom CS. Wel is er een toenemende discussie over de veiligheid van de shared space bij de pontveren aan de westzijde van CS.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Goede voorzieningen voor fietsers dragen bij aan CS als een comfortabele en veilige overstaplocatie in het mobiliteitsnetwerk van Amsterdam.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

68

Maatregel 5. Conflictarme fiets- en voetgangersroutes Damrak en Amsterdam Centraal Activiteiten De fietsroute langs de Prins Hendrikkade is breder gemaakt (nu 4 meter) en is in rood asfalt uitgevoerd (met uitzondering van het deel tussen Damrak en Martelaarsgracht). Door de knip in de Prins Hendrikkade is het (afslaand) verkeer verminderd en stroomt het fietsverkeer beter door. De fietsroute langs de Prins Hendrikkade ter hoogte van CS valt binnen de scope van project Entree. Er is geadviseerd in dit project over omleidingsroutes voor fietsers. In samenwerking met de omliggende projecten Haarlemmer Houttuinen, Prins Hendrikkade Oost en Kattenburgerstraat is gepleit voor een doorgaande fietsroute vanaf de Jan Schaeferburg tot en met Westerkanaal (zie ook maatregel 6).

Voortgang tot nu toe De realisatie van de maatregel loopt sneller dan gepland als gevolg van COVID-19. Het is nu veel rustiger rond CS.

Voortgang vanaf nu Werkzaamheden vanaf nu zullen naar verwachting volgens planning verlopen.

Realisatie 2022 De maatregel zal in 2022 gerealiseerd zijn.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF Maatregel draagt bij aan meer comfort voor fietsers en voetgangers. Wat betreft de fiets zou een nog breder twee-richtingenfietspad dan de huidige 4 meter gewenst zijn in verband met de grote aantallen fietsers, nu en in de toekomst.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF De maatregel draagt bij aan de verkeersveiligheid en aan de ambities van Agenda Autoluw.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

69

Maatregel 6. Prins Hendrikkade: Veiliger en royaler Activiteiten Programma Fiets heeft bijgedragen aan de startnotitie en Notie van Uitgangspunten. In samenwerking met de omliggende projecten Haarlemmer Houttuinen, Entree en Kattenburgerstraat is gepleit voor een doorgaande fietsroute - vanaf de Jan Schaeferburg tot en met Westerkanaal (zie ook maatregel 5). Ook heeft het programma bijgedragen met advies en financiering aan de realisatie van het fietspad op de Ventweg. Dit fietspad is in voorjaar 2020 gerealiseerd. In het kader van Agenda Autoluw wordt nu een doorgaande fietsroute van Kattenburgerstraat tot en met Haarlemmer Houttuinen gerealiseerd, met voldoende breedte.

Voortgang tot nu toe De realisatie van de maatregel volgens planning.

Voortgang vanaf nu Werkzaamheden vanaf nu zullen naar verwachting volgens planning verlopen. De planning gaat niet uit van een volledige realisatie in 2022.

Realisatie 2022 In 2022 zal naar verwachting 25-50% van de maatregel uitgevoerd zijn. Uitvoering is afhankelijk van technisch onderzoek en beschikbare tijdvensters voor uitvoering, met name wat betreft Kikkerbilsluis en Kortjewantsbrug). Realisatie is verder afhankelijk van voldoende beschikbaar budget in de komende tijd.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF De bredere doorgaande route in rood asfalt draagt bij aan meer comfort voor fietsers.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF De maatregel draagt bij aan de verkeersveiligheid en aan de ambities van Agenda Autoluw.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

70

Maatregel 7. Verbinding vanaf het Meester Visserplein en het IJ verbeteren Activiteiten Het project is één van de vier prioritaire fietsroutes in de stad, sinds de raadsbrief over fietsbeleid van B&W in april 2019. Andere prioritaire fietsroutes zijn Sportas (maatregel 15), Tweede fietsring (maatregel 9) en Haarlemmer Houttuinen. Tot nu toe zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: ■ Opstellen verkennende notitie; ■ Verbeteren samenhang met Sprong over het IJ; ■ Financiering projectorganisatie; ■ Bijdrage aan bestuurlijke notitie en behandeling daarvan; ■ Verkenning inrichtingprincipes; ■ Bijdrage aan oversteek Oostertoegang; ■ Deelname werkgroep. Op korte termijn wordt een extra oversteek op de Oostertoegang ter hoogte van de Oosterdokstraat gerealiseerd.

Voortgang tot nu toe Uitvoering van het maatregel kent een lange aanlooptijd. Op dit moment bevindt het project zich in de fase van principebesluit.

Voortgang vanaf nu Verwachting is dat na het nemen van het principebesluit de maatregel weer meer voortgang boekt

Realisatie 2022 In 2022 zal naar verwachting 50-75% van de maatregel uitgevoerd zijn.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF Verbetering van deze fietsroute heeft veel impact omdat het om een drukke route gaat. Ook is het een icoonproject.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF De maatregel draagt bij aan de verkeersveiligheid en aan de ambities van Agenda Autoluw. Ook is er een bijdrage aan het Programma Touringcar en het Programma Kademuren.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

71

Maatregel 8. Oost-West verbinding Centrum Activiteiten De uitwerking voor deze maatregel is beperkt tot de route door de Nieuwe Hoogstraat, Oude Hoogstraat, Oude Doelenstraat en Damstraat (Damstraatjes). In 2019 is er uitgebreid onderzoek gedaan naar de route Damstraatjes en is een notitie inclusief voorgestelde maatregelen voorgelegd aan de staf Centrum (stadsdeel bestuur Centrum). Hierbij zijn de uit te voeren maatregelen en verantwoordelijke partijen vastgesteld. Programma Fiets heeft na deze vaststelling maatregelen deels zelf uitgevoerd en deels belegd bij stadsdeel Centrum en andere partijen. Er is besloten geen verder onderzoek te doen naar de Hartenstraat en Raadhuisstraat. Uit het onderzoek in de Damstraatjes is gebleken dat er pas veel te winnen is indien er mogelijkheden zijn om autoverkeer te weren of aanzienlijk te verminderen. Dit is noodzakelijk voor de Hartenstraat aangezien hier de openbare ruimte (gevel tot gevel) nog beperkter is dan in de Damstraatjes (vooral de beschikbare ruimte voor voetgangers is beperkt). Ook de 1,5 meter maatregelen roepen vragen op over de wenselijkheid van de Hartenstraat als prioritaire fietsroute. De grootste winst die hier valt te behalen is het aanwijzen van een mogelijke alternatieve route om hiermee de druk en stress in de Hartenstraat te verlichten.

De alternatieve route voor de Hartenstraat is echter de route via de Raadhuisstraat. Deze keuze zal eind augustus worden afgestemd met de Ambtelijke Opdrachtgever. In samenwerking met de pijler Het Nieuwe Fietsen is er voor deze route ook een pilot uitgevoerd, namelijk Alternatieve fietsroutes, Pilot voor het beïnvloeden van routekeuze bij fietsers. Uit het onderzoek is gebleken dat er verder op dit moment geen kansrijke alternatieve routes zijn om aan te wijzen. De volgende concrete activiteiten zijn uitgevoerd door het Programma Fiets: ■ Uitbreiden aanwijsgebied verbod fietsparkeren; ■ Bijplaatsen fietsnietjes en tegengaan fietsparkeren witte gevel UvA; ■ Fietsparkeervoorzieningen langs grachten; ■ Houten plantenbakken en borden reling bruggen; ■ Routekeuze beïnvloeden. Een aanbevolen maatregel die binnen het programma nog uitgevoerd kan/zal worden is: Prioriteitslocatie gedragscampagne fiets. De gedragsaanpak ligt binnen de pijler Het nieuwe fietsen.

Voortgang tot nu toe De uitvoering van het onderzoek, zoals beschreven in het MJPF, is afgerond. Ook de uitvoering van de aanbevolen maatregelen door programma Fiets zijn bijna allemaal afgerond. De laatste maatregel (plantenbakken reling bruggen) wordt begin september afgerond. Andere maatregelen zijn belegd in de organisatie of bleken niet uitvoerbaar/haalbaar.

Voortgang vanaf nu De nog uit te voeren maatregelen zullen volgens planning uitgevoerd worden.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

72

Realisatie 2022 De eigenlijke opdracht, zoals beschreven in het MJPF, is afgerond. Ambtelijke opdrachtgever wordt geïnformeerd over keuze en achtergrond om verder onderzoek en maatregelen uit te voeren binnen deze maatregel voor de Hartenstraat (of overige 9 straatjes) en Raadhuisstraat. Er is gekeken op de uitkomsten van het onderzoek in de Damstraatjes ook toepasbaar zijn in de Hartenstraat of Raadhuisstraat. Hier is uit gekomen dat er op dit moment geen mogelijkheden zijn om hier maatregelen uit te voeren. De kans ligt nu om samen met project De Oranje Loper ons optimaal in te zetten voor een goede fietsverbinding via de Raadhuisstraat (alternatief voor de Hartenstraat).

Bijdrage aan doelstellingen MJPF Indien op deze routes werkelijk reductie van de drukte en stress plaatsvindt heeft dit een grote bijdrage aan de doelstellingen uit het MJPF. Echter, de uitvoering zoals die nu is, en voorzien is, levert maar beperkte winst op.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Indien op deze routes werkelijk reductie van de drukte en stress plaatsvindt heeft dit naar verwachting een grote impact op de leefbaarheid in het Centrum.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

73

Maatregel 9. Tweede fietsring Ceintuurbaan - Bilderdijkstraat Activiteiten In voorjaar 2019 is een verkenning naar mogelijke inrichtingsvarianten uitgevoerd door R&D. In de Agenda Autoluw is de score uitgebreid met de Frederik Hendrikstraat. In 2020 ligt het accent op de verdere uitwerking van de verkenning. Het project is ondergebracht in verschillende deelprojecten zoals: Ceintuurbaan, Museumplein, Eerste Constantijn Huijgenstraat en Frederik Hendrikstraat. Daarnaast is er een overall projectteam. ■ De Frederik Hendrikstraat is op dit moment in uitvoering. ■ De Eerste Constantijn Huijgenstraat is in voorbereiding en vrijwel besteksgereed. Deze zou uitgevoerd worden in Q4 2020 - Q1 2021, maar door corona komt hier waarschijnlijk enige vertraging in. ■ Het kruispunt Ceintuurbaan - Amsteldijk is in voorbereiding en wordt eind 2021 uitgevoerd.

Voortgang tot nu toe Door integrale afstemming met andere projecten en door corona staan uitvoeringsperiodes steeds ter discussie en schuiven deze door in de tijd. Ook het maken van analyses van (ontwikkelingen in) vervoersstromen wordt hierdoor vertraagd.

Voortgang vanaf nu De voortgang in het realiseren van de Tweede fietsring is afhankelijk van de voortgang van Agenda Autoluw. Voor het voorsorteren of het realiseren van een fietsstraat zal eerst het aantal motorvoertuigen teruggedrongen moeten worden. Op de eerste Binnering is dit nu zo’n 5000 mvt/etmaal. Op de tweede Binnenring is dit nu meer dan 10.000 mvt/etmaal. Ook corona kan voor de inzet van beperktere financiële middelen leiden.

Realisatie 2022 In 2022 zal maar een deel van de Tweede fietsring gerealiseerd zijn. Ook 2025 wordt voor het volledig realiseren van het doel niet haalbaar. Veel onderdelen in de realisatie zullen voorlopig voorsorteren op het uiteindelijke doel.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF Een tweede fietsring zal de verbindingen tussen de stadsdelen een stuk beter, overzichtelijker en comfortabeler maken en de aantrekkelijkheid van het fietsgebruik ten opzichte van andere modaliteiten in de stad waarschijnlijk vergroten.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Als icoonproject draagt de maatregel bij aan het imago Amsterdam Fietsstad.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

74

Maatregel 10. Oversteekbaarheid van de Stadhouderskade Activiteiten Er is overleg gevoerd met de projecten die lopen bij de oversteek bij het Rijksmuseaum en het Vondelpark. Auto’s hebben voorrang op de Stadshouderskade, omdat deze onderdeel is van Plusnet Auto. Als gevolg daarvan houden fietsers op de Stadshouderskade ook voorrang, op basis van het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens. Daarmee kunnen fietsers vanuit Rijksmuseum en Vondelpark geen voorrang krijgen. Voorlopig blijkt het bij meer opstelruime en rijbaanverkleining. Bij de oversteek bij het Rijksmuseum is meer ruimte gecreëerd voor de fiets. Bij de oversteek bij het Vondelpark is de ruimte te beperkt om een verbetering te realiseren.

Voortgang tot nu toe Uitvoering van de maatregel heeft tot nu toe maar beperkte winst opgeleverd. Wel zijn de benodigde onderzoeken uitgevoerd en de mogelijkheden voor winst benut.

Voortgang vanaf nu Weinig extra onderzoek en uitvoering van maatregelen is meer mogelijk. Er is niet meer voortgang te realiseren.

Realisatie 2022 De oversteekbaarheid bij het Rijksmuseum is enigszins verbeterd; die bij het Vondelpark zeer waarschijnlijk niet.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF Fietsers ondervinden oponthoud en irritatie bij drukke en onoverzichtelijke oversteken. Worden deze oversteken verbeterd dan zal de fietstevredenheid naar verwachting toenemen.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF De beide oversteken bij de Stadhouderskade zijn erg onoverzichtelijk. Vergroten van de oversteekbaarheid draagt bij aan de verkeersveiligheid.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

75

Maatregel 11. Meer ruimte en kortere wachttijden voor fietsers bij de 10 drukste kruispunten Activiteiten De maatregel bestaat uit minimaal 10 deelprojecten welke elk in een andere fase verkeren. De volgende projecten zijn uitgevoerd: ■ Haarlemmerstraat – Michiel de Ruyterweg; ■ Nassaukade – Tweede Hugo de Grootstraat; ■ Ranonkelkade – Buiksloterweg; ■ Torontobrug – Professor Tulpplein; ■ Rozengracht – Marnixkade zuidzijde. De volgende projecten starten op korte termijn: ■ Wibautstraat – Prins Bernardplein; ■ Mac Gillavrylaan – Molukkenstraat. De volgende projecten zijn in voorbereiding en staan gepland om in 2012 of 2022 uitgevoerd te worden: ■ ■ ■ ■

Rozengracht - Marnixstraat noordzijde,; Mr Visserplein – Waterlooplein; Berlagebrug - Amsteldijk – Vrijheidslaan; Van Eesterenlaan - Fred Petterbaan.

Voortgang tot nu toe Het project ligt goed op schema en lift soms mee met andere projecten in een integrale afstemming

Voortgang vanaf nu De uitvoering van de projecten zal volgens planning verlopen. Risico’s zijn echter de afstemming met andere projecten op te komen tit een goed uitvoeringsmoment. Sinds corona is er ook het risico van mogelijke herverdeling van financiële middelen.

Realisatie 2022 De kans op volledige realisatie is zeer groot omdat al verschillende projecten zijn uitgevoerd of in een ver stadium van voorbereiding.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF Door het creëren van meer opstel ruimte kan de fietser makkelijker de kruispunten passeren en maakt dit het afleggen van een route een stuk veiliger en comfortabeler met minder wachttijd.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF De maatregel kan bijdragen aan de verkeersveiligheid.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

76

Maatregel 12. Actie: 'Meer groen, minder wachten' Activiteiten Er zijn diverse mogelijkheden verkend voor het opzetten van een meldingstool. Op dit moment kunnen Amsterdammers al meldingen doorgeven over verkeerslichten (via SIA), alleen zijn deze niet toereikende voor deze maatregel (weinig antwoord categorieën). Om dit uit te breiden en te koppelen aan een digitale kaart is inzet nodig vanuit verschillende afdelingen en daar is op dit moment te weinig capaciteit voor beschikbaar. Via de pilot ‘Ping if you care’, een meldingstool met een meer inventariserend karakter, konden meldingen worden gedaan ten aanzien van de verkeerslichten in de stad. Vanuit ‘Ping if you care’ zijn een 10-tal kruisingen geselecteerd en onderzocht en waar mogelijk zijn of worden de verkeerslichten op deze kruisingen beter afgesteld voor fietsers. Op basis van de data uit ‘Ping if you care’ en een analyse van de huidige inefficiënties in het netwerk van verkeerslichten, zijn er voorstellen gedaan voor verdere optimalisaties ten behoeve van de doorstroming van het fietsverkeer. Vanwege de vele (soms conflicterende) belangen in de stad en de afweging die hierin wordt gemaakt, levert dit nog niet op waar wat we voor ogen hadden.

Voortgang tot nu toe Onderzoeken lopen op dit moment. Het komen tot een meldpunt en een andere afstelling van verkeerslichten is een tijdrovend proces.

Voortgang vanaf nu De voortgang vanaf nu is naar verwachting matig. Voor het instellen van een meldpunt is er te weinig capaciteit beschikbaar. De mogelijkheden tot optimalisaties zijn beperkt vanwege andere belangen. Auto en OV krijgen in veel gevallen voorrang.

Realisatie 2022 In 2022 zullen maar een beperkt aantal verkeerslichten geoptimaliseerd zijn voor de fietser.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF Kortere wachttijden dragen in potentie bij aan een grotere fietstevredenheid. De winst is echter naar verwachting beperkt, het gaat namelijk om seconden.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Kortere wachttijden dragen naar verwachting bij aan de verkeersveiligheid door minder roodlichtnegatie.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

77

Maatregel 13. Pilot Fietschips Activiteiten Er is verkend of de chip die gebruikt wordt voor fietsparkeren ook kan worden toegepast voor beïnvloeding van VRI’s. Vooralsnog is geconcludeerd dat het gebruik van deze fietschip geen kansrijke optie is. In plaats daarvan volgen we de (landelijke) ontwikkelingen rond Talking Traffic en Talking Bikes. De start van pilots met Talking is vertraagd door problemen met de aanbesteding. Daarom is er ook zijdelings contact met bureau’s die de pilot kunnen uitvoeren voor het Programma. In 2020 moeten het Programma een keuze maken of het met de geplaatste IVRI’s in de stad een pilot wi opstellen of dat het met een marktpartij zelf een route uit wil voeren. De partijen die zich inschrijven voor Talking Bikes leveren in eerste instantie data voor het Rijk, de fietser eerder groen geven is een bijkomstigheid in de aanbesteding. De optie die het beste past bij het realiseren van de programma doelen is het zelf uit laten voeren van een pilot. Hiervoor is de technische uitvoering niet het moeilijkst, maar het zorgen voor een goeie interne afstemming tussen het programma en VRI assets.

Voortgang tot nu toe Het programma probeert voor de uitvoering van de pilot gebruik te maken van expertise elders binnen Amsterdam en bij RWS.

Voortgang vanaf nu Het programma kan de tempo beperkt beïnvloeden. Ook binnen de organisatie (o.a. Assetmanagerement) heeft de pilot geen prioriteit. Het ziet er niet naar uit dat er versnelling van de uitvoering gaat optreden.

Realisatie 2022 Er zijn veel voorbereiding uitgevoerd binnen de maatregelen, maar een pilot zal naar alle waarschijnlijk niet uitgevoerd worden vanwege bovengenoemde oorzaken.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF In potentie is vraaggestuurde verkeersregeling een krachtig instrument om het fietsverkeer beter te laten doorstromen, maar indruk is dat de bewezen techniek / best practises er nog niet zijn. Daarom heeft de maatregel in potentie geen positieve bijdrage aan de doelstellingen (op de korte termijn).

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Wanneer de techniek werkt is er een positieve bijdrage aan d verkeersveiligheid mogelijk, maar die is op korte termijn niet te verwachten.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

78

Maatregel 14. Innovaties in Amsterdam Activiteiten Deze maatregel wordt getrokken vanuit de pijler Het nieuwe fietsen. Enkele belangrijke innovaties waar het programma Fiets op ingezet heeft zijn: ■ Hittecamera’s, om daarmee drukte op opstelstroken te detecteren en bij drukte VRI’s sneller groen te laten geven voor fietsers; ■ Frietzak en banaan, als twee aansprekende en bekende innovaties voor efficiënter ruimtegebruik door fietsers bij kruisingen. ■ Pop-up fietsparkeren (zie pijler Gemakkelijker fietsparkeren) Vanuit Comfortabel doorfietsen is aandacht besteed aan: ■ Dynamische wegindeling ■ Duurzame fietsinfra (cellulose) ■ Realisatie fietsinfra en de ondergrond (o.a. verkend in planvormingsoverleg stedelijke K&L overleg). Concreet zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: ■ Workshop dynamische wegindeling met drie adviesbureaus en onderzoek toepassing intelligente toegang bij route mr Visserplein - IJ (maatregel 7); ■ Verkenning duurzame doelen workshop, bijdragen workshop in MRAverband en input voor Tour de Force; ■ aanstellen kennisdrager techniek fietsinfrastrcutuur (K&L onder fietspaden, bomen langs fietsinfra, materiaalkeuze, etc.)

Voortgang tot nu toe Er zijn innovaties opgepakt, waarvan enkele duidelijk een succes zijn, zoals frietzak en banaan. Toch liggen er nog onbenutte kansen. Ook zijn er geen innovaties uit andere steden (Rotterdam, Utrecht en Groningen) getest, wat wel in de maatregel genoemd wordt. Voortgang is niet precies te bepalen door ontbreken van duidelijke doelen.

Voortgang vanaf nu Het is niet de verwachting dat innovaties in de komende 2 jaar voortvarender worden opgepakt op het gebied van Comfortabel doorfietsen.

Realisatie 2022 Innovaties worden opgepakt maar het potentieel nog onvoldoende benut, zeker als het gaat om de relatie met pijler Comfortabel doorfietsen.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF Potentieel wordt nog onvoldoende benut op het gebied van Comfortabel doorfietsen. De relatie met de doelstellingen is bij een aantal innovaties onduidelijk of beperkt aanwezig. Niettemin kan experimenten in zichzelf

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

79

ook waardevol zijn als het gaat om kennisopbouw binnen het programma.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Innovaties leveren een bijdrage aan het imago Amsterdam Fietsstad. De innovaties frietzak en banaan hebben dit zeker geleverd. Maar het potentieel wordt nog onvoldoende benut.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

80

Maatregel 15. Fietsbereikbaarheid gebieden Activiteiten De omschrijving van de maatregel richt zich op vier 'gebieden'. In elk van deze vier is sprake van min of meer regulier overleg met de projectorganisaties over fietsinfrastructuur. In de praktijk is het streven het thema fiets volwaardige aandacht te geven bij alle grotere gebiedsontwikkelingen. In het begin van het plan werd dit voornamelijk door het programma Fiets opgepakt vanwege capaciteitsgebrek bij K&K; nu pakt K&K dit grotendeels op. De samenhang met andere maatregelen uit het MJPF, zoals ontbrekende schakels of groennetroutes in of rond gebiedsontwikkelingen, was een reden om dit als programma Fiets op te pakken. Naast de genoemde vier zijn adviezen gegeven aan: Sloterdijken, Haven-Stad, NDSM, Zeeburgereiland (o.a. via mobilitetsplan Oostflank), Hamerkwartier, Bijlmerbajes en Amstel-Stad / Nieuwe Kern. Als het gaat om de genoemde vier ‘gebieden’ zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: Zuidas: ■ Optimalisatie ontwerpen voor o.a. grote kruispunten; ■ Samenwerking op verbetering omleidingsroutes (zie ook maatregel 20). Sportas: ■ In overleg met VRA ca 2 mln rijksbudget voor dit project; ■ Deelname werkgroep; ■ Advies op PBI producten. Sprong over ’t IJ: ■ Sprong: organisatie werksessies fietscomfort Javabrug.

Centrum Zuidoost: ■ Vier deelprojecten op route via Weesperzijde - Rijksstraatweg voorbereid en thans in uitvoering; ■ Overgenomen adviezen variëren van verbeterde ligging van routes in het netwerk, vormgeving van routes (breedte, materiaalkeuze).

Voortgang tot nu toe Tempo wordt bepaald door de gebiedsontwikkelingen, in de meeste gevallen is programma (en in toenemende mate ook Fietsbeleid) tijdig en goed betrokken.

Voortgang vanaf nu Tempo wordt bepaald door de gebiedsontwikkelingen, in de meeste gevallen is programma (en in toenemende mate ook Fietsbeleid) tijdig en goed betrokken. Er is wel een weerstand merkbaar vanuit projectorganisaties, projectontwikkelaars en/of bewoners tegen de ‘fietslobby’. Dit speelt met name rond Sprong, en in mindere mate ook in Sloterdijk en NDSM.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

81

Realisatie 2022 De maatregel heeft geen duidelijke einddatum. In 2022 zal zo’n 50% van de (voorbereidende) werkzaamheden vanuit het Programma zijn uitgevoerd.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF De tijdige inbreng van fietsbelangen is zeer bepalend voor de toekomst van de fiets in nieuwe delen van Amsterdam.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Duurzaamheid; opgave gebiedsontwikkeling; mobiliteitsplannen; verkeersveiligheid; Agenda Autoluw.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

82

Maatregel 16. Aanleg nieuwe fietsverbindingen Activiteiten De volgende werkzaamheden zijn uitgevoerd: ■ Als eerste stap is een plan van aanpak voor de uitwerking van de maatregel opgesteld. Deze is in 2020 geüpdatet; ■ Jaarlijkse update van de lijst van prioritaire schakels; ■ Waar mogelijk worden prioritaire verbindingen ondergebracht bij bestaande projecten; ■ Voor stand alone verbindingen wordt capaciteit gezocht, en deels gevonden. De volgende verbindingen zijn inmiddels gerealiseerd: ■ Fietsroute over RAI-terrein; ■ Oversteek Schipluidenlaan; ■ Fietsverbinding noordzijde Erasmusgracht thv de Kolenkitbuurt; ■ Zuidelijke oversteek Rooseveltlaan- Europaboulevard. Er zijn ontwerpen voor de volgende verbindingen: ■ Doorsteek Aakstraat-Bongerd (Kadoelerbreek); ■ Verbeteren positie fiets bij Overtoomse Sluis (Surinamestraat); ■ Dijksgracht Oost; ■ Oversteek Spaarndammerdijk ter hoogte van Art Hotel en Fietspad tussen Schippersgracht-Kattenburgerplein; ■ Route door het Vliegenbos; ■ Fietsroute rotonde Buiksloterdijk; ■ Kortsluiting Route Gaasperplasbad; ■ Oversteek Ruysdaelstraat – van Baerlestraat en de oversteek Panassusweg – Mahlerlaan. Deze acht projecten zullen waarschijnlijk binnen de huidige programmaperiode worden uitgevoerd.

Voortgang tot nu toe De realisatie van nieuwe verbindingen vergt veel aandacht. De maatregel loopt daardoor achter op schema.

Voortgang vanaf nu Maatschappelijke weerstand leidt tot langere planvorming en hogere kosten. Er bestaat risico dat voortgang belemmert wordt door capaciteitstekort, beschikbare budgetten. De kosten per schakel kunnen aanmerkelijk hoger uitvallen door proceskosten en uitvoeringskosten.

Realisatie 2022 De verwachting is dat 12 van de 20 ontbrekende schakels gerealiseerd zullen zijn in 2022.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

83

Bijdrage aan doelstellingen MJPF Nieuwe routes worden, als ze eenmaal zijn aangelegd, gewaardeerd. Ook kunnen deze routes worden uitgewerkt conform de eisen van het MJPF gezien de grote rol van het Programma Fiets. Nieuwe routes helpen de drukte spreiden en zijn vanwege vormgeving vaak aantrekkelijke routes.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Bijdrage aan leefbaarheid door spreiding drukte

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

84

Maatregel 17. Fietspaden asfalteren Activiteiten Op 6 routes zijn tegels naar asfalt omgezet, bijvoorbeeld langs de Meer en Vaart en het fietspad op de Rooseveltlaan (tussen Europaplein en Maasstraat). Hier heeft het Programma financiële bijdragen gedaan bij de herinrichting of groot onderhoud. Er zijn twee routes waar een toezegging voor een financiële bijdrage voor is gedaan om de tegels naar asfalt om te zetten. Er is een plan van aanpak gemaakt om naast 'passieve' bijdragen ook, in samenwerking met assets (wegbeheer), fietsroutes met tegels (waarvan de kwaliteit onvoldoende is) te selecteren waar nog geen groot onderhoud/herinrichting is gepland, maar waar we het voornemen hebben aan de slag te gaan in 2020-2021.

Voortgang tot nu toe Er zijn reeds 6 routes waar de tegels zijn omgezet naar asfalt. De uitvoering ligt daarmee op schema.

Voortgang vanaf nu jaarlijks wordt er gekeken of er projecten zijn waar wij met een financiële bijdrage ervoor kunnen zorgen dat de tegels op het fietspad worden omgezet naar asfalt. Als die projecten er niet zijn selecteren wij, in samenwerking met assets, fietspaden in tegels van onvoldoende kwaliteit. Er blijft dus voldoende werk. Met het huidige gereserveerde budget van 100.000 voor deze maatregel kan het programma niet versnellen of meer doen.

Realisatie 2022 In 2025 zullen nog niet alle fietspaden buiten de uitgesloten gebieden voorzien zijn van (rood) asfalt. Er liggen nog heel veel fietspaden in klinkers in de stad van voldoende kwaliteit. Het zou kapitaalsvernietiging zijn om deze fietspaden om te zetten in asfalt. Daarnaast wordt er bij een herinrichting soms gekozen om fietsstroken uit te voeren in klinkers, vanuit het oogpunt van ruimtelijke kwaliteit.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF Uit het ‘Ping if you care’-onderzoek blijkt dat er veel wordt gepingd op oneffenheden in het wegdek. Een deel van deze oneffenheden zijn op fietspaden in tegels. Als deze oneffenheden door het omzetten in asfalt worden verholpen draagt de maatregel bij de kwaliteit van het netwerk. Echter zijn er ook fietspaden in tegels die nog van voldoende kwaliteit zijn en draagt het dus niet zozeer bij aan de kwaliteit van het fietsnetwerk om deze om te gaan zetten.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Er is wellicht een kleine bijdrage aan verkeerveiligheid.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

85

Maatregel 18. Bezemronde oneffenheden in samenwerking met de Fietsersbond Activiteiten Na een aantal overleggen met de Fietsersbond heeft de Fietsersbond een lijst met oneffenheden door de hele stad aangeleverd aan het programma Fiets. Een deel van de lijst met oneffenheden is doorgezet aan Stadswerken om de oneffenheden te herstellen. Het deel dat niet is doorgezet zijn oneffenheden waar op termijn groot onderhoud of een herinrichting gaat plaats vinden. Stadswerken heeft de aangegeven oneffenheden hersteld.

Voortgang tot nu toe De uitvoering ligt goed op schema. De lijst met oneffenheden wordt gemaakt en vervolgens aangepakt.

Voortgang vanaf nu De verwachting is dat de voortgang tot nu toe ook in de komende jaren wordt voortgezet.

Realisatie 2022 Elk jaar worden de oneffenheden aangepakt. Er bestaat een kans dat niet alle oneffenheden kunnen worden opgepakt vanwege het beschikbare budget bij Stadswerken. Niet alle oneffenheden zijn eenvoudig op te lossen en is daarvoor groot onderhoud/herinrichting nodig. Dit groot onderhoud of herinrichting vinden niet altijd plaats op korte termijn waardoor sommige oneffenheden langer op straat kunnen blijven.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF Uit het ‘Ping if you care’-onderzoek is gebleken dat er het vaakst wordt gepingd op oneffenheden in het wegdek. Oneffenheden blijken daarmee van invloed op hoe de fietser het fietsen ervaart. De kwaliteit van het fietsnetwerk verbetert als de oneffenheden worden hersteld.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Het weghalen van oneffenheden draagt naar verwachting bij aan de verkeerveiligheid.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

86

Maatregel 19. Uitvoering van het Groennet - Fase 1 (marketing, bewegwijzering, profielen) Activiteiten De volgende werkzaamheden zijn uitgevoerd: ■ Mogelijkheden bewegwijzering onderzocht en besproken met COBA en NBD; ■ GIS analyse van de kwaliteit van het netwerk; ■ Schouwen van de kwaliteit van het gehele netwerk; ■ In kaart brengen knelpunten; ■ Inventariseren mogelijkheden werk met werk maken; ■ In kaart brengen overlap met andere maatregelen en programma's; ■ Opstellen uitvoeringsprogramma. Aan de hand van het uitvoeringsprogramma wordt nu op één locatie over circa 100 meter het fietspad verbreed. Ook zijn er reeds andere routedelen door derden aangepakt, buiten het MJPF.

Voortgang tot nu toe Tot nu toe lag de focus op voorbereidingen. Die zijn grotendeels uitgevoerd.

Voortgang vanaf nu In de gehele uitvoering van het Groennet zal vertraging optreden. Redenen zijn een tekort aan capaciteit, wet- en regelgeving op gebied van flora en fauna waar tegenaan wordt gelopen, standaard lange voorbereidingstijd en de omvangrijkheid van de opgave. Er is onvoldoende capaciteit beschikbaar en waarschijnlijk ook een tekort aan uitvoeringsgeld en personele wisselingen.

Realisatie 2022 Fase 1 zal ten dele uitgevoerd zijn. Een risico is dat de gewenste resultaten voor het gehele Groennet niet behaald kunnen worden. Zo is de gewenste bewegwijzering wettelijk niet toegestaan en kunnen niet alle ontbrekende schakels worden aangelegd, waardoor er niet overal een logisch netwerk ontstaat.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF Uit onderzoek blijkt dat fietsen door een groene, aantrekkelijke omgeving een grote bijdrage levert aan de fietstevredenheid. Met betrekking tot comfortabel doorfietsen zorgt deze maatregel voor fietspaden van minimaal 2,5 breed.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF De maatregel draagt bij aan de leefbaarheid. Ook is er samenhang met de MRA routes, de relaxte routes en de ecologische verbindingen.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

87

Maatregel 20. Betere verwijzingen bij wegwerkzaamheden Activiteiten Middels een aantal pilots zijn verschillende methoden voor het omleiden/ informeren van fietsers onderzocht, met als doel data te verzamelen over wat effectief werkt in het sturen van fietsers. In 2018 is een pilot ontwikkeld i.sm. Met Bycs en Mijksenaar met andere kleur borden voor fietsers. Deze roze borden zijn getest op een locatie in Zuidas. Daarnaast heeft Mobycon een verkennend onderzoek gedaan naar de huidige methode van het omleiden van fietsers en hoe deze functioneert. In 2019 is er op de Weteringsschans een proef gedaan met straatmarkering in aanvulling op de reguliere bebording. Ook is er een app ontwikkeld i.s.m. met Dienst Zuidas: Cycling Works met als doel de fietsforens de informeren over werkzaamheden op de dagelijkse route. De proef met roze borden werd het meest positief geëvalueerd en kreeg ook aandacht vanuit andere steden waar ook een soortgelijke proef is uitgevoerd. De Cycling Works app is klaar maar nog niet gelanceerd (vanwege coronavirus). De volgende stap is alle resultaten verder te analyseren en te vertalen naar een "toolbox" met middelen die kunnen worden ingezet om fietsomleidingen te verbeteren en overlast te verminderen.

Voortgang tot nu toe Tot nu toe is weinig prioriteit gegeven aan de maatregel vanwege de uitvoering van andere maatregelen binnen de pijler.

Voortgang vanaf nu De verwachting is dat de maatregel vanaf nu beter wordt opgepakt, nu een nieuw teamlid aan deze maatregel gaat werken.

Realisatie 2022 De onderzoeken in het kader van deze maatregel zullen in 2022 grotendeels afgerond zijn. De resultaten zullen helpen om middelen aan te reiken om overlast van werkzaamheden bij fietsers tegen te gaan en te zorgen dat er voldoende aandacht is voor het fietsverkeer bij werkzaamheden. Toch zal de maatregel niet alle overlast kunnen wegnemen. Dit wordt bijvoorbeeld ook veroorzaakt door het aantal en de duur van de werkzaamheden.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF De vele werkzaamheden die er in de stad plaatsvinden en nog op stapel staat, zorgen voor stremmingen op de dagelijkse fietsroute van de fietsers in Amsterdam. Door comfortabel doorfietsen tijdens werkzaamheden te waarborgen, draagt deze maatregel zeker bij aan het behalen van de doelstellingen.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

88

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Door een betere doorstroming en meer duidelijkheid bij werkzaamheden draagt deze maatregel bij aan de verkeersveiligheid. Ook draagt deze maatregel bij aan doelen van Stadsregie als het gaat om het optimaliseren van uitvoering van werken in de openbare ruimte.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

89

Gemakkelijk fietsparkeren

Maatregel 21. Gebiedsaanpak fietsparkeren Activiteiten Er zijn verschillende fietsparkeerlabs georganiseerd, workshops waarbij met lokale stakeholders uit de buurt is nagedacht over effectieve parkeeroplossingen: ■ Fietsparkeerlab De Hallen en omgeving (2017); ■ Fietsparkeerlab Beursplein (2018); ■ Fietsparkeerlab Haarlemmerstraat (2019). Ook zijn diverse schouwen op locatie uitgevoerd, te weten: 9-straatjes, Rokin, Reguliersdwarsstraat, Roetersstraat), Frans Halsbuurt. Er is een maandelijks overleg met gebiedsteams uit de stadsdelen West, Oost, Zuid en Centrum, die d.m.v. een meldingsformulier knelpuntlocaties kunnen aanleveren. Het programma heeft het ‘Werkboek Fietsparkeren’ opgeleverd. Dit handboek bundelt de lessen van de knelpuntenaanpak van het MJPF 2017-2022. Deze aanpak biedt ook oplossingen voor knelpunten buiten de aangewezen hotspots en is daarmee interessant voor alle collegae die werken aan opgaven met een fietsparkeeruitdaging. Vanuit de gebiedsaanpak de volgende concrete resultaten geboekt West: ■ Fietsparkeergarage De Hallen; ■ Aanwijsgebied Klinkerstraat en omgeving; ■ Coaches Tollensstraat; ■ Parkeer & Loop op Ten Kateplein; ■ Dubbelgebruik locaties op Kinkerstraat; ■ Vlonders in Kinkerstraat voor fiets en scooters.

Oost: ■ Maatregelen rond OLVG/horeca Beukenplein; ■ Inzet op handhaving; ■ Inzet op communicatie; ■ Realisatie van 2 Parkeer en Loop-voorzieningen; ■ Bijplaatsen voorzieningen, waaronder lokfiets. Zuid: ■ Monitoring en updaten aanwijsgebied Eerste van der Helst; ■ Plaatsen sluishekken; ■ Vernieuwing pop-up fietsparkeren; ■ Plaatsing bloembakken Eerste Sweelinckstraat; ■ Nicolaas Berchem fietsvrij d.m.v. diverse communicatie; ■ 11.000 extra fietsparkeervoorzieningen verspreid over Zuid, met name in De Pijp; ■ Dubbel gebruik locaties. Centrum: ■ Inzet op scooterparkeren Beursplein en omgeving;

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

90

■ ■ ■ ■

Realisatie invalideparkeerplaatsen; Pilot 1-uursvakken; Pilot bewonersparkeren in de stalling; Diverse communicatie uitingen ten behoeve van omgevingsbewust parkeren.

De locaties die benoemd worden in de bijlage van het MJPF zijn een vertrekpunt/prioriteitenlijst, maar zeker geen weergave van al de werkzaamheden die op diverse plaatsen in de (drukke gebieden) van de stad worden uitgevoerd. Tegelijk blijft de groei van het fietsgebruik en de beperkte openbare ruimte een risico. Nieuwe bedrijven in de stad (zoals Adyen op Rokin) zorgen voor toename van fietsparkeerders op specifieke locaties. De nauwe betrokkenheid van burgers en ondernemers, o.a. door middel van de fietsparkeerlabs, leidt tot een goede inventarisatie van de problemen en wensen, maar kan ook tot teleurstelling leiden als de wensen door de beperkte ruimte niet allemaal ingewilligd kunnen worden.

Voortgang tot nu toe Stadsdelen zijn goed op de hoogte van de initiatieven en weten het Programma te vinden. Programma heeft goed contact met ondernemers, bewoners en de Fietsersbond. De monitor toont een toename in de capaciteit van fietsparkeerplaatsen op de hotspots en een afname van het aantal geparkeerde fietsen op maaiveld bij de hotspots.

Voortgang vanaf nu De verwachting is dat de ingezette weg goed vervolgt kan worden.

Realisatie 2022 Alle belangrijke knelpunten zullen zijn aangepakt. Het is onmogelijk om ze allemaal 100% op te lossen gezien de beperkte openbare ruimte. Maar verbetering zal zichtbaar zijn.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF De maatregel draagt bij aan alle drie de doelstellingen van de pijler: overlast verminderen, bezettingsgraad verminderen en de tevredenheid verhogen.

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Bijdrage aan ruimte voor voetgangers (gezonde stad), meer ruimte in de stad (leefbaarheid), Agenda Autoluw en sociale cohesie (in het geval van de ontwikkeling van buurtstallingen)

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

91

Maatregel 22. Bike&walk Activiteiten Bike&Walk heet nu P&L (Parkeer en Loop) Allereerst is een inventarisatie gemaakt van potentiële locaties. Vervolgens is gewerkt aan ambtelijke en (soms) bestuurlijke besluitvorming. P&L voorzieningen zijn nu op diverse locaties gerealiseerd. Zuid: ■ Twee voorzieningen aan Sarphatipark West; ■ Twee voorzieningen aan Sarphatipark Oost (rand Eerste van der Helst/Eerste Sweelinck, Albert Cuyp); ■ Hemonylaan/Van Woustraat (rand Albert Cuypstraat/Van Woustraat); ■ Stadhouderskade ter hoogte van Nic. Berchemstraat. West: ■ Ten Katemarkt (rand Ten Kateplein). Oost: ■ OLVG + Oosterpark/schuin tegenover café Bukowski. Centrum: ■ Twee voorzieningen bij Raamplein; ■ Oude Turfmakt; ■ Amstel.

Voortgang tot nu toe De voortgang is volgens planning. Op diverse locaties zijn P&L voorzieningen, die inmiddels stadsbreed zichtbaar zijn.

Voortgang vanaf nu Er zijn meer P&L palen dan oorspronkelijk gepland. Pijler zet in op een verdere stadsbrede uitrol van dit nieuwe concept. Met dit concept wordt ingezet op gedragsverandering in het kader van meer omgevingsbewust parkeren. Stadsbrede uitrol en zichtbaarheid van de P&L palen op diverse locaties wordt nodig geacht om ook via overige kanalen de marketing van de palen te kunnen oppakken (billboards, mupi, Parool, AT5, Facebook, Instagram, Twitter etc). Het risico bestaat echter dat het concept onvoldoende stadsbreed kan worden uitgerold vanwege de wens om geen extra objecten in de openbare ruimte te plaatsen.

Realisatie 2022 Maatregel wordt succesvol opgepakt. Tegelijk is niet geformuleerd wanneer de maatregel 100% gerealiseerd is.

Bijdrage aan doelstellingen MJPF De maatregel draagt bij aan de drie doelstellingen: overlast verminderen omdat het fietsers stimuleert niet te parkeren op drukke locaties, capaciteit uitbreiden door realiseren extra vakken, en tevredenheid

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

92

verhogen door meer duidelijkheid bij Amsterdamse fietser te creëren (‘hier is plek, te voet verder’)

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Bijdrage aan meer ruimte voor voetgangers en mogelijk aan Agenda Autoluw, indien parkeerplaatsen worden opgeheven ten behoeve van P&L concept.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

93

Maatregel 23. Fietsen staan op de juiste plek Activiteiten Het MJPF spreekt over de inzet van een app, ontwikkeld in het kader van het Startup in Residence programma. Deze app is echter gestopt omdat deze onvoldoende van de grond is gekomen. Wel is een fietsparkeerapp ontwikkeld die alle locaties in beeld heeft, zodat fietsers minder hoeven te zoeken en makkelijker kunnen parkeren. De ervaring leert dat ‘on the spot’ communicatie het beste werkt. Het gaat om straatprints die verwijzen naar wat wel/niet mag (‘hier niet parkeren, en verwijzing waar dat wel kan’), verwijzingen op fietspad naar P-locaties en, binnenkort, digitale verwijzing. Inzet van ‘on the spot’ uitingen heeft echter niet altijd draagvlak binnen de commissie Puccini. Er zijn coaches ingezet in de Tollenstraat, tussen 2017 en juni 2020, en in de Eerste van de Helst/Sweelinck, op zaterdag. Inzet van coaches heeft groot effect maar is echter erg kostbaar, dus hier wordt terughoudend mee omgegaan. Verder wordt binnenkort ingezet op communicatie rond de P&L palen (zie maatregel 22), zodat fietsers stadsbreed op de hoogte wordt gebracht van het concept en de bedoeling van omgevingsbewust parkeren. Daarnaast is door diverse andere communicatie-middelen als stuurhangers, tafelkaarten, posters, en online berichten omgevingsbewust parkeren gepromoot.

In de Tollenstraat, Rode Loper, Eerste van de Helststraat en Nicolaas Berchemstraat hebben de maatregelen zichtbaar effect gehad. Hier is duidelijk zichtbaar dat fietsers hun fietsparkeergedrag hebben aangepast en (bijna) niet meer in deze straten parkeert. De Roetersstraat, met jaarlijks nieuwe studenten blijft een uitdaging. Hier worden jaarlijks terugkerende communicatie ingezet om (nieuwe) studenten te attenderen op de regels (via Zcard, studentenblad, etc.).

Voortgang tot nu toe De uitwerking van de maatregel is anders dan voorheen beoogd in het MJPF. Van de app is overgestapt naar meer ‘on the spot’ communicatie. Deze hebben wel resultaten gesorteerd.

Voortgang vanaf nu Verwachting is dat de lessons learnt ook verder succesvol kunnen worden toegepast. Toch is de voortgang afhankelijk van de wijze waarop de maatregel (vanaf nu) nader wordt geformuleerd.

Realisatie 2022 De maatregel zal naar verwachting deels zijn uitgevoerd, in de zin van dat met de maatregel succesvol gestuurd wordt op het gedrag van fietsers. Het bieden van alternatieven, informeren en motiveren heeft effect, maar tot op zekere hoogte. De afhankelijkheid van het gedrag van fietsparkeerders blijft.

www.goudappel.nl

Evaluatie en aanscherping Meerjarenplan Fiets

94

Bijdrage aan doelstellingen MJPF Met de maatregel wordt bijgedragen aan alle doelstellingen van de pijler: fietsparkeerplaatsen worden beter benut, de overlast in de betrokken straten vermindert. Op den duur zal de maatregel naar verwachting bijdragen aan een grotere tevredenheid als fietsers gewend raken aan omgevingsbewust parkeren en de bijkomende voordelen ervaren (kwalitatief betere voorzieningen, verbeterd straatbeeld).

Bijdrage aan andere doelen buiten MJPF Bijdrage aan leefbaarheid door minder overlast door geparkeerde fietsen in het straatbeeld.