Bijlage 5 - Uitvoeringsplan.pdf

inclusief risico’s en onzekerheden

ontwikkelingen rond de onzekerheids- en risicoreserves

zie tabel hierboven.

looptijd van de uitvoeringswerkzaamheden, omdat bij

DO-fase maar de Voorontwerp Plus fase (VO+);

Voorstel is om het krediet voor de Oranje Loper nu te

corridor Oranje Loper door middel van halfjaarlijkse voort-

Het project is geen nieuwbouwproject, maar een

verlenen op basis van de probabilistische (P50) waarde.

gangsrapportages vanuit de regeling risicovolle projecten

4.2.4 Organisatie risicomanagement

4.2.5 Belangrijkste risico’s

renovatieproject (je weet niet wat je tegen kunt komen);

De redenen daarvoor zijn als volgt. De raming voor de

(RRP).

Risicomanagement vindt plaats op het niveau van het

•

•

Er zijn nog allerlei onbekende omstandigheden;

corridor Oranje Loper is samen met de beoogde aannemers

•

Er zijn nog diverse technisch onbekende factoren

in een Bouwteam gemaakt (voor onderdelen op basis van

Aanpak risicoreserveringen

(bestaande infrastructuur);

eerste offertes) en daarmee realistisch. Bovendien is de op

•

Er zijn veel interacties met de nutsbedrijven;

•

De corridor heeft te maken met een gevoelige omgeving.

gevraagd bij verschillende instanties. Bezwaar-

schrijding optreedt. De onderstaande overwegingen hebben geleid tot ons advies t.a.v. het project Oranje Loper: • •

procedures op deze planologisch-juridische processen

bezwaar en beroep de termijnen flink op kunnen lopen. Beheersmaatregelen: We onderhouden nauw contact

Calamiteit kade of brug Oranje Loper

met woonbootbewoners en omwonenden en met nautisch

programma en op het niveau van de projecten binnen het

Verzakking of vervorming kan gebeuren omdat de staat

beheer. We zijn transparant in de communicatie omtrent

programma. Met risicomanagement brengen we risico’s in

van de bruggen en aangrenzende kades slechter is dan

bomen en geven een heldere onderbouwing van de reden

De aanpak vanuit het Bouwteam Bruggen en Straten is om

kaart en kwantificeren deze. Met beheersmaatregelen zorgen

verwacht. Gevolgen zijn vertraging, imagoschade en extra

van kap of verplanting. We betrekken in de voorbereiding

normpercentages opgenomen risicoreservering in de raming

op dit moment de risicoreserve te baseren op de traditionele

we dat we ze beheersen. Bij ons risicomanagement betrekken

kosten.

en in de realisatiefase een bomenspecialist. Besluitvor-

(€ 35,5 miljoen) aanzienlijk hoger dan een risicoreservering op

wijze, met 10% object risico’s en 12,5% objectoverstijgende

we ook de externe deskundigen, met expertise op een

Beheersmaatregelen: Monitoring en dossiervorming van

ming over vergunningsvereisten nemen we op het juiste

basis van de gekwantificeerde (benoemde en onbenoemde)

risico’s. Dat ondanks de verwachting dat we met de Bouw-

bepaald vakgebied, zoals Crux (adviesbureau op het

kades en bruggen inclusief bewegingsgedrag door een

niveau en escaleren tijdig wanneer nodig. We stellen de

Een alternatief is om het project P50 budget mee te geven en

risico’s (€ 23,3 miljoen). Er is dus een extra buffer van circa

teamsamenwerking inmiddels al veel uitvoeringsrisico’s

gebied van geotechniek, geohydrologie en bodem) en

extern bureau laten meten, een geoefend incidentenplan

vereisten t.a.v. Wet Lokaal Spoor (WLS) tijdig vast met

dat zij voor overschrijdingen terecht kan bij de ‘bank’ (lees:

€ 12 miljoen.

hebben beheerst in de voorbereiding. We adviseren dat,

Tak (restauratie-architect). De risico’s vormen de basis voor de

hebben, informele lijntjes houden met raakvlakprojecten

GVB, MET en VRA, en nemen een reële doorlooptijd voor

risicobuffer op programma- of portfolioniveau) met een

Daarbij komt dat het Bouwteam met een P50 waarde meer

mede gebaseerd op het advies van T&T / IGG en de

risicoreservering in de raming en risicobuffers in de planning.

en met Programma Bruggen en Kademuren, kunnen

het vergunningenproces in planningen op.

goede argumentatie dat het een voorzien risico van de lijst is.

uitgedaagd wordt te komen tot kosten-efficiënte oplossingen.

commissie Veerman, omdat we onderkennen dat het project

De risicodossiers zijn door Turner&Townsend / IGG (advies-

schakelen in uitvoeringsfasering of bruggen/kademuren

Dat heeft twee voordelen: 1) een rem op uitgaven 2) een leerproces hoe het komt dat het fout gaat.'

Programma Oranje Loper | pagina 58 van 67

Stad op slot tijdens uitvoering

zeer complex is en er ook nog veel onzekerheden zijn. Na de

bureau kostenbeheersing) en bij de reviews geëvalueerd.

afsluiten voor zwaar verkeer wanneer nodig (suggesties),

Indien er zich in een latere fase toch financiële tegenvallers

DO fase (voor contractering) gaan we de risicoreserveringen

Elk half jaar informeren we de raad over de risicobeheersing

en het afsluiten van een CAR-verzekering (voor materiële

Het kan zijn dat door de werkzaamheden de buurtcircula-

voordoen, wordt dit in eerste instantie opgevangen binnen de

actualiseren.

in de voortgangsrapportage.

schade op de bouwplaats).

tie onvoldoende is, dat het naastliggende gebied ‘op slot

•

Uitvoeringsplan vernieuwing corridor Raadhuisstraat - Mercatorplein | November 2021 | pagina 59 van 67

gaat’, of dat de verkeersafwikkeling niet verloopt zoals

van het project zijn aanzienlijk. Bovendien is er imago-

Schade aan belangrijke kabels en leidingen

ningen treffen zoals obstakels en dood net verwijderen en

verwacht. Bovendien kan een kademuur of brug op de

schade voor de gemeente.

Bij bouwwerkzaamheden of als gevolg van verzakking of

weesleidingenprocedure volgen of obstakel wegboren

omleidingsroute of bouwroute een beperking krijgen.

Beheersmaatregelen: Monitoring en dossiervorming van

vervorming van een brug of kademuur kan een belangrij-

wanneer nodig.

Dit kan leiden tot hinder, verminderd draagvlak, extra te

belendende panden inclusief bewegingsgedrag door een

ke kabel of leiding worden geraakt. Dit kan leiden tot

nemen maatregelen (met hoge kosten), verminderde

extern bureau laten meten, uitvoeringsmethodiek en

onveilige situaties, vertraging, klachten/hinder,

leefbaarheid, meer verzoeken tot nadeelcompensatie en

ontgravingen vooraf laten controleren op potentiële

vertraging of aanpassing van de uitvoeringsfasering.

•

De vernieuwing van de negen bruggen op de Oranje Loper vormt in feite één groot onderhoudsproject. Op de structu-

Uitloop functievrij maken bruggen

rele (jaarlijkse) kosten voor beheer en onderhoud na de

imagoschade en herstelkosten.

Het functievrij maken van de bruggen ligt op het kritieke

vernieuwing heeft het geen effect. Het areaal wordt niet

schade aan panden en bomen en zo nodig aanpassen,

Beheersmaatregelen: V&G-plannen, BLVC- en bouwlogis-

pad van de planning. Vanwege de omvang en complexi-

gewijzigd, het ontwerp van de bruggen wordt niet aangepast

Beheersmaatregelen: Goede communicatie met en

en CAR-verzekering afsluiten voor gemeentelijke panden

tieke plannen optimaliseren met uitvoeringservaring-input

teit van de opgave kabels en leidingen is de gebruikelijke

en omdat het niet om beweegbare bruggen gaat is er geen

verwachtingsmanagement bij de directe omgeving en het

(voor materiële schade op de bouwplaats).

Bouwteampartners, en een geoefend Incidentenplan

doorlooptijd onvoldoende. Door planningrisico’s in dit

sprake van een wijziging in exploitatiekosten.

hebben.

traject (leveringsproblemen specifiek materiaal, krappe

naastliggende gebied, ondernemers meenemen in aanpak uitvoering en hun belangen zoals terrasseizoen meewe-

•

4.3 Kosten onderhoud en beheer

•

•

Niet behalen regieslot 2022-2024

werkruimte, meer weesleidingen, hinderbeleving

De herinrichting van de straten heeft wel enig effect op de

gen, reële ramingspost nadeelcompensatie opnemen,

Stadsregie heeft een zogenaamd ‘regieslot’ afgegeven

Raakvlakprojecten passen uitvoeringsplanning aan

omgeving, etc.) kan dit vertragen, ook al is er al een

kosten voor beheer en onderhoud. Deze hebben vooral te

goede afstemming met Programma Bruggen en Kade-

voor de Oranje Loper van 2022 tot en met 2024. Dit

De werkzaamheden van de Oranje Loper raken een aantal

buffer opgenomen in de planning.

maken met verhardingen, groen, straatmeubilair en openbare

muren en V&OR als asset owner kademuur of brug op

betekent dat in deze periode op de route Raadhuis-

omgevingsprojecten van de gemeente maar ook

Beheersmaatregelen: Structureel coördinatieoverleg met

verlichting.

omleidingsroute, afstemming met raakvlakprojecten over

straat-Mercatorplein hevige stremmingen plaats mogen

tramspoorwerkzaamheden. Uitloop van deze projecten

alle kabel- en leidingexploitanten voor de planning en

•

Er komen in totaal circa 70 bomen bij.

omleidingen, verantwoordelijkheden vastleggen in een

vinden van zowel OV als zwaar verkeer, en dat projecten

kan directe impact hebben op onze start of einde van

schakelmomenten, samenwerkingsovereenkomsten

•

De verharding wordt op onderdelen aangepast (klinkers,

matrix, en wanneer nodig z.s.m. noodmaatregel voor

op routes die nodig zijn voor omleidingen, moeten

onze TBGN.

vaststellen, en vanuit Bouwteampartners extra uitvoe-

kademuur/brug uitvoeren (suggestie). Vanuit met name

wachten totdat het OV en zwaar verkeer weer gebruik

Beheersmaatregelen: Goed contact houden met

ringscapaciteit regelen.

de ondernemers is een dringend verzoek gedaan om

kunnen maken van de Oranje Loper. Wanneer dat niet

raakvlakprojecten en hun planningen, op ambtelijk

fietsverkeer tijdens de uitvoering zoveel mogelijk te

wordt gehaald, heeft dat consequenties voor onze

opdrachtgever niveau bindende afspraken maken over

faciliteren op de corridor, en niet om te leiden over

omgevingsprojecten.

raakvlakken en in overleg blijven met Stadsregie en

Door schaarste zijn de prijzen van bouwmaterialen zoals

parallelle straten. Waar dit mogelijk is vanuit de beschik-

Beheersmaatregelen: De haalbaarheid van deze periode

TBGN-commissie.

staal gestegen. Het kan blijken dat de indexering niet

bare fysieke ruimte nemen we dit mee in de fasering van

is uitgebreid getoetst, waarbij het grootste risico de

de uitvoering. Tegelijk moeten we daarin altijd zorgen

uitloop van de benodigde tijd voor de uitvoering van

Obstakels in de ondergrond

extra kosten en vertraging tot gevolg hebben.

voor een veilige en realistische oplossing.

kabels en leidingen is. Ondanks het meenemen van deze

Ondanks onderzoeken kunnen tijdens de uitvoering

Beheersmaatregelen: Prijzen van bouwmaterialen

Het beheer en onderhoud van dit materiaal is per saldo circa

onzekerheid in de buffers op basis van een probabilisti-

obstakels (oude funderingen, oude damwanden,

actualiseren na overleg met inkoopadviseurs en juristen

€ 49.600 duurder dan in de bestaande situatie. Het beheer

Schade aan belendende panden of bomen

sche analyse van de uitvoeringsplanning, kunnen

weesleidingen, etc.) in de ondergrond geraakt worden.

gemeente Amsterdam, levertijden materialen intern en

wordt uitgevoerd door Stadswerken. Genoemde kosten

Bij een aantal bouwwerkzaamheden zoals ontgravingen

tegenvallers toch een negatief effect hebben op de

Dit kan leiden tot aanpassing uitvoeringswijze, hinder en

extern (o.a. GVB) ruim in de planning opnemen.

worden vanaf 2026 in de begroting opgenomen, conform

of inbrengen van palen en damwanden en bouwver-

raakvlakprojecten, en met name de start van de uitvoering

vertraging.

de areaalontwikkeling, waarin de uitbreiding van de jaarlijkse

keertrilling kan het gebeuren dat er schade ontstaat aan

van de corridor Leidsestraat en daarmee de start van de

Beheersmaatregelen: Plan ondergrond/waterbodem en

onderhoudskosten wordt verdisconteerd.

belendingen (panden, bomen bij vleugelmuren, etc.).

grootschalige uitvoering van brugvervangingen vanuit het

obstakels maken, toleranties van misplaatsing meenemen

Kosten voor het herstel van schade en voor het stilleggen

Programma Bruggen en Kademuren.

in ontwerp, proefsleuven graven, vooruitlopend voorzie-

Programma Oranje Loper | pagina 60 van 67

•

Langs de hele corridor komt LED verlichting. Op de Rozengracht komen 27 lantaarns bij en op de

•

Grote prijsstijgingen en lange levertijden materialen

voldoende is. Ook zijn er langere levertijden. Dat kan •

rood asfalt). •

Raadhuisstraat ter hoogte van de Arcade gaan grondspots de gebouwen aanlichten. •

Over de gehele corridor worden zitbanken, prullenbakken, fietsenrekken en paaltjes toegevoegd.

Uitvoeringsplan vernieuwing corridor Raadhuisstraat - Mercatorplein | November 2021 | pagina 61 van 67

5. Organisatie en tegenspraak 5.1 Organisatie

managers voor deze projecten, binnen de kaders van de

5.2 Contractering uitvoeringsfase

opdracht per project. Programma Oranje Loper werkt in een programmaorganisatie

Het programma ondersteunt en adviseert de ambtelijke en

Na het nemen van het Uitvoerings- en Kredietbesluit wordt

waaronder drie projecten vallen: • • •

Organisatie en tegenspraak

bestuurlijke opdrachtgevers. Het programma zorgt ervoor

de scope van het project Bruggen en Straten in een aantal

Nieuwezijds Voorburgwal van Koningsplein tot

dat er gewerkt wordt in een eenduidige aanpak vanuit het

realisatieovereenkomsten gecontracteerd. Voor Bruggen en

Martelaarsgracht.

‘merk’ Oranje Loper naar omgeving en bestuur en dat het

Straten hebben betrokken aannemers Mobilis en Dura

Bruggen en Straten (de corridor: negen bruggen plus

programma Oranje Loper als geheel beheerst en gecontro-

Vermeer besloten om samen een combinatie te vormen (VOF).

maaivelden van Raadhuisstraat tot Mercatorplein).

leerd wordt uitgevoerd met oog voor de omgeving.

Deze combinatie heeft afgelopen periode de acht hulpbrug-

Kabels en Leidingen, alle werkzaamheden voor het

gen gerealiseerd. Hierdoor hebben we kunnen wennen aan de

verleggen en terugleggen van de kabels en leidingen in

De komende periode wordt de organisatie en de bemensing

manier van werken en het specifiek gemaakte UAV-GC

de corridor.

van programma Oranje Loper uitgewerkt en vastgesteld,

contract. De lessen die we daaruit leren passen we toe in de

waarbij de bevinding uit de audit van De Entree, dat op dit

contracten voor de realisatie van de bruggen en de straten.

In deze drie projecten is in de voorbereidende fase (gedeelte-

soort (RRP) projecten de beste mensen van de gemeente

lijk) gewerkt in Bouwteams, een aanbestedingsvorm waarin

ingezet moeten worden, een belangrijke leidraad is.

Om de financiën tijdens de uitvoering van bruggen en straten

intensief wordt samengewerkt met aannemers en waarbij de

In de planvormingsfase is in het Bouwteam Bruggen en

beheersbaar en controleerbaar te houden, is met de

kennis van de markt intensief is betrokken in de planvormings-

Straten en het Bouwteam Kabels en Leidingen gewerkt met

aannemers overeengekomen te werken met een zogenaamde

en voorbereidingsfase. De verwachting is dat hierdoor de

mensen met kennis en ervaring, vanuit de organisatie van de

open boekmethode. Dat betekent dat we de risicovolle en

kosten en risico’s en ook de planning en fasering scherp

betrokken aannemers en van de gemeente. Voor de overgang

grote onderdelen van het werk gezamenlijk inkopen, en dat

ingeschat zijn. Met als resultaat technisch uitvoerbare

van de planvorming in een Bouwteam naar uitvoering op basis

de daadwerkelijke kosten van een onderdeel verrekend gaan

ontwerpen, met een realistische kostenraming en een

van contracten (die momenteel in voorbereiding zijn) wordt

worden. Dat is voor Amsterdam een nieuwe manier van

realistische uitvoeringsplanning/-fasering.

een herziene organisatie opgezet, met oog voor de juiste

werken in een project van deze omvang. Tegelijk is er in

mensen op de juiste plek. Of we gesteld staan voor de

Nederland op verschillende projecten ervaring opgedaan

Organisatie programma tijdens uitvoering

opgave, met de nieuwe organisatie van de Oranje Loper,

met deze manier van werken. Vanuit Oranje Loper hebben

Het programma Oranje Loper werkt onder de ambtelijke

controleren we in samenwerking met en onder begeleiding

we deze projecten gevraagd naar hun ervaringen. Op basis

verantwoordelijkheid en aansturing van een Ambtelijk

van Neerlands Diep, door het doen van een (interne en

daarvan is een regeling afgesproken met de VOF die dat

Opdrachtgever. De programmaorganisatie bestaat uit een

externe) 'spiegel' op de organisatie.

gezamenlijke inkopen vastlegt. Zo blijven de verplichtingen

programmamanager, een strategisch omgevingsmanager,

en uitgaven zichtbaar voor alle partijen. Het betekent niet

een strategisch communicatieadviseur, manager programma-

dat we op alle onderdelen ‘uurtje-factuurtje’ gaan werken.

beheersing en projectondersteuning. De uitvoering van de

We werken op basis van werkpakketten die we met elkaar

projecten Nieuwezijds Voorburgwal, Bruggen en Straten,

vastleggen, bijvoorbeeld het restaureren van het natuursteen

Kabels en Leidingen gebeurt onder leiding van de project-

of het maken van een kraanplateau. Vervolgens kijken we of er grote risico’s zijn qua voortgang en onbekendheden, en

Uitvoeringsplan vernieuwing corridor Raadhuisstraat - Mercatorplein | November 2021 | pagina 63 van 67

welk soort afspraken leveranciers normaliter maken voor

We laten onze producten door collega’s toetsen. Het

Ook de lessen over continuïteit en kwaliteit van de bemensing

dergelijke werkpakketten. Op basis daarvan spreken we met

Voorlopig Ontwerp en de raming zijn gereviewd door

van het programma Oranje Loper worden meegenomen bij

de combinatie af in welke vorm er ingekocht gaat worden, en

collega’s van gemeente en aannemers.

het verder uitwerken van de organisatie van het programma.

We halen lessen op bij onze collegaprojecten de Entree

•

tegen welke voorwaarden. Met name of het op basis van een

•

•

We leren uit het eerste contract dat we met de aannemers

vaste prijs zal zijn, of op basis van de voortgang – ook wel

en Vijzelstraat. Met de Entree is het gesprek al gestart,

hebben gesloten voor de realisatie van de hulpbruggen.

regie genoemd. Om inzicht te houden in de kosten hebben

over de projectbeheersing. De komende tijd bespreken

Deze lessen nemen we mee in de contractvorming voor

we met de VOF afgesproken dat we mee kunnen kijken in de

we ook de andere lessen en hoe we die kunnen toepassen

de realisatiefase van bruggen en straten en kabels en

projectadministratie van het gehele werk. Transparantie op dit

of hebben toegepast in de Oranje Loper. Het gaat om de

onderdeel is voor ons een voorwaarde om op deze wijze te

volgende lessen:

gaan werken. Deze wijze van werken zorgt ervoor dat we

- Organiseer het risicodossier samen met de aannemer

tijdens de uitvoering werken met een werkbegroting, die

en mitigeer risico’s gezamenlijk.

leidingen. •

Ook worden best practices opgehaald over de samenwerking met de aannemers.

•

We organiseren bestuurlijke betrokkenheid door formele

‘zekerder’ wordt naarmate het werk vordert en er meer

- Betrek de verschillende nutsbedrijven vroegtijdig

bestuurlijke overleggen, het instellen van een periodiek

onderdelen worden gecontracteerd. In de voortgangsrappor-

- Ga de relatie met een aannemer niet vooringenomen

overleg tussen Oranje Loper en de verantwoordelijk

tages informeren we de raad over de ontwikkelingen rond de open boekmethode.

aan en val niet terug in conflictdenken.

wethouder en door het organiseren van werkbezoeken

- Zorg dat je de uitvoerders aan tafel hebt bij het

van de wethouder aan het projectgebied, waarbij er

opstellen van BLVC-plannen.

5.3 Kwaliteit en tegenspraak

- Voer aanvullend op de bestaande advisering op

contact is met de ondernemers en/of bewoners. •

Voor project bruggen en straten is een Raad van Advies

contractvorm en aanbestedingswijze door de Tender-

ingericht, bestaand uit niet bij het project betrokken

board een collegiale toets uit op de inhoudelijke

deskundigen (onder andere uit andere projecten van de

Om de kwaliteit van ons werk te borgen vragen we regelma-

kwaliteit van het contract voor dit wordt aanbesteed.

gemeente, de universitaire wereld, advocatuur). Deze

tig aan externen (binnen en buiten de gemeentelijke organisa-

- Wees extra kritisch op scopewijzingen, ook als dekking

tie) om kritisch naar de door ons ontworpen aanpak, producten en organisatie te kijken.

beschikbaar is

raad kijkt kritisch naar onze aanpak. •

overleg over de ontwikkelingen bij Oranje Loper en wat

ook periodiek informele bestuurlijke betrokkenheid.

hiervan te leren voor de aanpak Bruggen en Kademuren

Binnen Programma Oranje Loper doen we het volgende om de kwaliteit te borgen en tegenspraak te organiseren: •

Met programma Bruggen en Kademuren is regelmatig

- Organiseer naast de formele bestuurlijke betrokkenheid

voor de hele stad. •

Programma Oranje Loper is toegevoegd aan de porte-

We besteden in de teams Bruggen en Straten en Kabels

feuille van het Commissariaat Civiele Constructies (CCC).

en Leidingen met regelmaat aandacht aan de samenwer-

Het CCC adviseert de wethouder gevraagd en onge-

king, onder meer in gesprekken onder leiding van een

vraagd over de aanpak van de bruggen en kademuren.

externe deskundige, met daarbij speciale aandacht voor

Ook over de Oranje Loper geeft het CCC advies. Er zijn

de samenwerking en aansluiting van aanpak en producten

inmiddels twee bijeenkomsten geweest.

van beide teams.

Programma Oranje Loper | pagina 64 van 67

Uitvoeringsplan vernieuwing corridor Raadhuisstraat - Mercatorplein | November 2021 | pagina 65 van 67

6. Informatie bestuur na het UKB Programma Oranje Loper valt onder de Regeling Risicovolle Projecten (RRP). Dit betekent dat we met een vastgestelde regelmaat bestuurlijk rapporteren over de voortgang, zowel financieel als in tijd, en over de risico’s die we zien en de beheersing daarvan.

6.1 Voortgangsrapportage Tweemaal per jaar informeren we het college en de gemeenteraad met een voortgangsrapportage. Hierin worden resultaat en voortgang (financieel en in tijd) beschreven. Aan de voortgangsrapportage worden besluiten gekoppeld als dat nodig is omdat er afwijkingen of aanvullingen zijn. Ook belangrijke wijzigingen in het risicoprofiel (zowel negatief als positief) kunnen aanleiding zijn om (financiële) beslispunten voor te leggen. De eerstvolgende Voortgangsrapportage over de Oranje Loper beslaat de periode januari tot en met juni 2022 en zal in het najaar 2022 aan de raad worden voorgelegd.

Informatie bestuur na het UKB

6.2 P&C cyclus Programma Oranje Loper wordt als onderdeel van de projectenportefeuille van V&OR opgenomen in de (financiële) voortgangsbewaking in de gemeentelijke P&C producten (begroting - jaarrekening).

Uitvoeringsplan vernieuwing corridor Raadhuisstraat - Mercatorplein | November 2021 | pagina 67 van 67