Bijlage 5_Amstelstation - Amsteloever_Bijlagen.pdf
Tekst van het document
Samen met de eigenaren wordt onderzocht of de kern van het plein rondom het karakteristieke Blooker-gebouwtje kan worden vergroend. De huidige platanen staan in kleine boombakken bovenop de parkeergarage en hebben het einde van hun groeimogelijkheden bereikt. Dat biedt de kans om deze te vervangen door verhoogde groenvakken met bomen die langer kunnen doorgroeien. De ruimte daarvoor is er, mits bezoekers, kantoormedewerkers en bewoners hun fiets parkeren in de reeds beschikbare inpandige voorzieningen.
De bestaande en nieuwe torens horen bij elkaar. Pas van dichtbij zie je dat het om vrijstaande en subtiel contrasterende volumes gaat.
Zicht in de huidige situatie vanaf de nieuwe Amstelbrug.
Verblijfskwaliteit Het wordt drukker rondom het Amstelstation. Voor huidige en toekomstige bewoners is het belangrijk om drukte en rust te doseren. De inrichting van het stationsplein en de stedelijke lijnen wordt afgestemd op mensen die dagelijks van het gebied gebruik maken: reizigers, kantoorpersoneel en bewoners. Daarnaast komen er rustige plekken. De exacte invulling hiervan gaat in overleg met de buurt. Rivierenplein Het Rivierenplein wordt een lommerrijk buurtplein aan het water waar bewoners van de Van der Kunbuurt, Leeuwenburg en de Omval elkaar ontmoeten. Door een zorgvuldige inpassing van de fietsstraat vormt deze route niet langer een barrière en loop je als vanzelf naar de Amstel. De vleugelnootbomen worden uitgedund en vervangen door lichtere en bloeiende bomen waardoor
De meeste torens krijgen net als de Amstel Tower een woonbestemming.
diversiteit, sociale veiligheid en verblijfskwaliteit verbeterd zullen worden. In de plint van de nieuwbouw is ruimte voor kleinschalige horeca met een lokaal karakter. Amstelplein De verkeerssituatie op het Amstelplein blijft min of meer gelijk. Samen met de eigenaren wordt onderzocht of de kern van het plein rondom het karakteristieke Blookergebouwtje kan worden vergroend. De huidige platanen staan in kleine boombakken bovenop de parkeergarage en hebben het einde van hun groeimogelijkheden bereikt. Dat biedt de kans om deze te vervangen door verhoogde groenvakken met bomen die langer kunnen doorgroeien. De ruimte daarvoor is er, mits bezoekers, kantoormedewerkers en bewoners hun fiets parkeren in de reeds beschikbare inpandige voorzieningen.
31
Amstelboulevard De Amstelboulevard blijft autovrij en de bestaande bomen worden gehandhaafd. De stenen vloer maakt grotendeels plaats voor groen. Dat is Amstelboulevard Het zicht vanuit de woningen wordt zo min mogelijk goed voor de verblijfskwaliteit, de waterhuishouding, verkoeling in de zomer en het akoestische klimaat in de buurt. Deze aanpak wordt in De Amstelboulevard blijft autovrij en de bestaande verstoord. principe ook toegepast in de ruimte tussen Breitnertoren en Hoefsmidt. Vanuit bewoners is de wens uitgesproken deze straat (weer) bomen gehandhaafd. De stenen vloer maakt toegankelijk te worden maken voor verhuiswagens, zoals oorspronkelijk beoogd.DeOok kan mogelijk extra fietsparkeergelegenheid worden gerealiseerd. eigenaar van ontwikkellocatie Delta Lloyd onderzoekt grotendeels plaats voor groen. Dat is goed voor de de mogelijkheid om de bankvilla op het einde van de verblijfskwaliteit, de waterhuishouding, verkoeling in Weesperzijde-Omval te verwerven en te slopen ten gunste De Omval de zomer en het akoestische klimaat in de buurt. Deze van groen. In het plan wordt rekening gehouden met deze De stedelijke langsinde Amstelook is ter hoogte van deruimte bestaande ronde woontorens smal. De huidige fiets- en voetpaden kunnen worden aanpaklijn wordt principe toegepast in de mogelijkheid, evenals met behoud van het gebouw.
vormgegeven als een gedeelde ruimte metVanuit een parkachtige tussen Breitnertoren en Hoefsmidt. bewoners isverharding. Door bovendien de verhoogde en hellende grasvlakken van het privéterrein en de openbare ruimte visueel in elkaar te laten te overlopen, ontstaat er meer gevoel van ruimte. De aanplant van bomen de wens uitgesproken deze straat (weer) toegankelijk completeert de Hoofdbomenstructuur. De bomen staan groepsgewijs buiten het profiel van de waterkering. maken voor verhuiswagens, zoals oorspronkelijk beoogd. Ook kan mogelijk extra fietsparkeergelegenheid worden Het zicht vanuit de woningen wordt zo min mogelijk verstoord. De eigenaar van ontwikkellocatie Delta Lloyd onderzoekt de mogelijkheid om gerealiseerd. de bankvilla op het einde van de Weesperzijde-Omval te verwerven en te slopen ten gunste van groen. In het plan wordt rekening gehouden met deze mogelijkheid, evenals met behoud van het gebouw. De Omval [Foto - Zicht in de huidige situatie richting De stedelijke lijn langs de Amstel is Amstelstation. ter hoogte van ]de bestaande ronde woontorens smal. De huidige fiets- en [Foto - Kantoren worden vaker ontmoetingsplekken.] voetpaden kunnensteeds worden vormgegeven als een gedeelde ruimte met een parkachtige verharding.
Door bovendien [Foto - Er plannen en voor functies onder de sporen de Omval.] dezijn verhoogde hellende grasvlakken van hetbij privéterrein en de openbare ruimte visueel in elkaar te laten overlopen, [Foto - De Spaklerweg van oudsher een uitvalsroute wordt een stadsstraat. Er komt een tweerichtingfietspad aan de kant van de ontstaat er meeris gevoel van ruimte. De aanplanten van bebouwing diecompleteert in de nieuwedesituatie een veel opener De karakter krijgt.] bomen Hoofdbomenstructuur. bomen staan groepsgewijs buiten het profiel van de waterkering.
Zicht in de huidige situatie richting Amstelstation.
Kantoren worden steeds vaker ontmoetingsplekken.
De Spaklerweg is van oudsher een uitvalsroute en wordt een stadsstraat. Er komt een tweerichtingfietspad aan de kant van de bebouwing die in de nieuwe situatie een veel opener karakter krijgt. 32
Er zijn plannen voor functies onder de sporen bij de Omval.
Woonboten In het plan wordt rekening gehouden met het creëren van meer zicht op het water door de aankoop op vrijwillige basis van woonboten door de Woonbotenmet een eventuele herschikking op vrijwillige basis ontstaan nieuwe zichtlijnen over het water, zoals aangegeven in gemeente. In combinatie In het planInwordt rekening gehouden heteffect creëren van zichtbaar gemaakt. de afbeelding hiernaast. de visualisaties hierondermet is het hiervan meer zicht op het water door de aankoop op vrijwillige basis van woonboten door de gemeente. [Foto - Zichtlijnen tussen woonboten] In combinatie met een eventuele herschikking op vrijwillige basis ontstaan nieuwe zichtlijnen over het water, zoals [Foto - Zicht in de huidige situatie richting Amstel] aangegeven in de afbeelding hiernaast. In de visualisaties hieronder is het effect hiervan zichtbaar gemaakt. [Foto - Nieuwe openbare oever zonder zicht op het water] [Foto - Nieuwe openbare oever met zicht op het water. Herontwikkeling van Delta Lloyd biedt de kans om de openbare oever hier te verbreden voor groen, spelen en wandelen.]
Zichtlijnen tussen woonboten
Zicht in de huidige situatie richting Amstel
Nieuwe openbare oever zonder zicht op het water
Nieuwe openbare oever met zicht op het water. Herontwikkeling van Delta Lloyd biedt de kans om de openbare oever hier te verbreden voor groen, spelen en wandelen. 33
3.2 Programma Herontwikkeling in de bestaande stad is een combinatie van behoud, hergebruik, uitbreiding verduurzaming. huidige complexen zijn In de Van der Kunbuurten komen 400 sociale De huurwoningen Programma tamelijk3.2 monofunctioneel, iets wat niet meer bij deze tijd past. Wonen, werken immers steeds meer in en ruim en 300voorzieningen middeldure enlopen dure tegenwoordig woningen. De verdeling elkaar over. Dat draagt bij aan levendigheid en sociale veiligheid rondom het station. zal middelduur op elke ontwikkellocatie een mix van wonen, werken tussen sociale Er huur, en duur is daar 55-25-20. en voorzieningen gerealiseerd worden. stad is een combinatie Herontwikkeling in de bestaande van behoud, hergebruik, uitbreiding en verduurzaming. De verdeling op de particuliere ontwikkellocaties Het daadwerkelijke ontwikkeltempo verschilt per eigenaar. In zo’n stap-voor-stap proces moet elk en project ontwerp programma raak zijn. De huidige complexen zijn tamelijk monofunctioneel, Amstelvista, Leeuwenburg Deltaqua Lloyd gaat uitén van Flexibiliteit belangrijk, bij grote complexen. Voor de ontwikkellocaties is daarom eenvoor bandbreedte van wonen en werken; iets is wat niet meerzeker bij deze tijd past. Wonen, werken 40-40-20 met ruimte maatwerk.afgesproken De private eigenaren het maximum bruto vloeroppervlak mag daarbij niet steeds overschreden worden.
en voorzieningen lopen tegenwoordig immers leveren een substantiële financiële bijdrage aan de meer in elkaar over. Dat draagt bij aan levendigheid inrichting van de openbare ruimte. Het aandeel sociale huur en middelduur mag daarom iets afwijken. Wonenen sociale veiligheid rondom het station. Er zal op elke ontwikkellocatie een mix van wonen, werken en In het projectgebied nu ruimworden. 700 woningen. Worden alle locaties ontwikkeld dan resulteert dat in 1.300 tot 2.100 nieuwbouwwoningen. voorzieningenstaan gerealiseerd Werken Het verschil wordt veroorzaakt door de flexibiliteit op de locaties Leeuwenburg en Er is een grote kantoorvraag in Amsterdam en de ligging Het daadwerkelijke ontwikkeltempo verschilt per eigenaar. aan een openbaarvervoersknooppunt maakt Amsteloever Delta Lloyd waar voor meer wonen juistelk voor meerqua werken kan worden gekozen. In Amsteloever wordt voor een breed scala aan doelgroepen In zo’n stap-voor-stap procesofmoet project een goede locatie voor uitbreiding van het aantal gebouwd: studio’s jongeren enzijn. tweeen driekamerwoningen alleenstaanden, stellen en kleine stadsgezinnen. In de Van der Kunbuurt ontwerp énvoor programma raak Flexibiliteit is belangrijk, voorkantorenmeters. De omgeving van het Amstelstation komen ook vieren vijfkamerwoningen voor grote gezinnen, alsmede seniorenwoningen die mogelijk geclusterduit worden.
De gemeente zet zich zeker bij grote complexen. Voor de ontwikkellocaties is is populair bij innovatieve ondernemingen de daarnaast in om vernieuwende woonvormen een plek te geven. daarom een bandbreedte afgesproken van wonen en economische topsectoren creatieve industrie, financiële werken; het maximum bruto vloeroppervlak mag daarbij en zakelijke dienstverlening, handel & logistiek. Het Het woningbouwprogramma van Amteloever bestaat voor zo’n 80% uitkantoorprogramma sociale huur en middeldure woningen. In de Van der Kunbuurt komen niet overschreden worden. mag daarom met maximaal 60.000 m² 400 sociale huurwoningen en ruim 300 middeldure en dure woningen. De verdeling tussen sociale huur, middelduur en duur is daar 55-25-20. bvo toenemen. Wonen De verdeling de particuliere ontwikkellocaties Amstelvista, Leeuwenburg en Delta Lloyd gaat uit van 40-40-20 met ruimte voor maatwerk. In het op projectgebied staan nu ruim 700 woningen. Worden Voorzieningen De private leveren een financiële aan deHet inrichting van de openbare ruimte. Hetmaximaal aandeel 14.000 sociale huur en alleeigenaren locaties ontwikkeld dansubstantiële resulteert dat in 1.300 bijdrage tot voorzieningenprogramma bedraagt middelduur daarom iets afwijken. 2.100mag nieuwbouwwoningen. Het verschil wordt veroorzaakt m² bvo.
Er is ruimte voor een breed scala aan stedelijke door de flexibiliteit op de locaties Leeuwenburg en functies die het Amstelstation tot een plek van en voor WerkenDelta Lloyd waar voor meer wonen of juist voor meer Amsterdammers maakt: cultuur, zorg & gezondheid, werken kan worden gekozen. In Amsteloever wordt voor horeca, detailhandel, sport en broedplaatsen. Detailhandel Er is een grote kantoorvraag in Amsterdam en de ligging aan een openbaarvervoersknooppunt maakt Amsteloever een goede locatie voor een breed scala aan doelgroepen gebouwd: studio’s zal niet sterk worden uitgebreid. Bewoners kunnen uitbreiding van het aantal kantorenmeters. De omgeving van het Amstelstation voor jongeren en twee- en driekamerwoningen voor binnenkort gebruikmaken van de nieuwe winkelvoorziening alleenstaanden, stellen en kleine stadsgezinnen. In de Van aan de oostzijde van het station. Aan de westzijde is er is populair bij innovatieve ondernemingen uit de economische topsectoren creatieve industrie, financiële en zakelijke dienstverlening, handel & der Kunbuurt komen ook vier- en vijfkamerwoningen voor ruimte voor aanvullend aanbod, vooral gericht op de logistiek. Het kantoorprogramma mag daarom met maximaal 60.000 m² bvo toenemen. grote gezinnen, alsmede seniorenwoningen die mogelijk snelle boodschap, snelle service en ontmoeting. Dergelijke geclusterd worden.
De gemeente zet zich daarnaast in om publieksgerichte voorzieningen worden vooral rondom Voorzieningen vernieuwende woonvormen een plek te geven. het station gesitueerd met de mogelijkheid voor kleinere vestigingen langsbreed stedelijke als Mr. Treublaan Het voorzieningenprogramma bedraagt maximaal 14.000 m² bvo. Er is ruimte voor een scala lijnen aan stedelijke functies en die het Amstelstation van Amteloever bestaat Spaklerweg. tot een Het plekwoningbouwprogramma van en voor Amsterdammers maakt: cultuur, zorg & gezondheid, horeca, detailhandel, sport en broedplaatsen. Detailhandel 80%uitgebreid. uit sociale huur en middeldure woningen. gebruikmaken van de nieuwe winkelvoorziening aan de oostzijde van het zal niet voor sterkzo’n worden Bewoners kunnen binnenkort station. Aan de westzijde is er ruimte voor aanvullend aanbod, vooral gericht op de snelle boodschap, snelle service en ontmoeting. Dergelijke publieksgerichte voorzieningen worden vooral rondom het station gesitueerd met de mogelijkheid voor kleinere vestigingen langs stedelijke lijnen als Mr. Treublaan en Spaklerweg. Ontwikkellocatie
Programma (m2 bvo)
Bandbreedte wonen (aantal)
Bandbreedte kantoren (m2)
Bandbreedte voorzieningen (m2)
AmstelVista
32.500
150 - 210
14.000 – 17.500
1.000 – 2.000
Leeuwenburg
88.000
150 – 450
42.000 - 75.000
3.000 – 4.500
Kunbuurt
64.400
700 - 750
0
1.500 – 3.600
Amstelstation
300
0
0
300
Delta Lloyd
106.000
300 - 700
42.000 – 77.000
1.500 – 3.000
Totaal
291.200
1.300 -2.110
98.000 - 169.500
7.300 – 13.400
Bandbreedte kantoren (m2) 14.000 – 17.500 42.000 –- 74.000 75.000 0 0 42.000 43.500 – 77.000 98.000–-168.500 169.500 99.500
Bandbreedte voorzieningen (m2) 1.000 – 2.000 3.000 – 4.500 1.500 – 3.600 300 1.500 – 3.000 7.300 – 13.400
Woningaantallen zijn indicatief.
Ontwikkellocatie AmstelVista Leeuwenburg Kunbuurt Amstelstation Delta Lloyd Totaal Woningaantallen zijn indicatief.
34
Programma (m2 bvo) 32.500 88.000 64.400 300 106.000 291.200
Bandbreedte wonen (aantal) 150 - 210 210 160 150 – 450 700 - 750 0 300 - 700 1.300 -2.110
[Figuur - Huidige- en nieuwe situatie] Huidige situatie* 3.3 Mobiliteit en verkeer huidige situatie* 2 2 m voorzieningen (HvA 2 is als kantoor bestemd) ca. 725 woningen, 210.000 m2 werken en 10.000 ca. 725 woningen, 210.000 m werken en 10.000 m huidige situatie* voorzieningen (HvA210.000 is als kantoor bestemd) Amsterdam kiest voor duurzame vormen van mobiliteit. ca. 725 woningen, m2 werken en 10.000 m2 *conform vigerend bestemmingsplan * conform vigerend bestemmingsplan Dat is nodig om de stad ook op lange termijn bereikbaar voorzieningen (HvA is als kantoor bestemd) te houden. De verkeersdrukte in en rond het projectgebied * conform vigerend bestemmingsplan • Aantal parkeerplaatsen is groot, zeker in de spits. Extra woningen en kantoren mogen dan ook niet tot een noemenswaardige toename Nieuwe situatie - maximaal wonen van autoverkeer leiden. Dat wordt bereikt door extra inzet 2 openbaar vervoer en innovatieve deelconcepten met ca. 2.620 woningen (incl. bestaande woningen), 202.500 m2 werken en 11.500 mop voorzieningen deelauto’s, deelfietsen en andere vormen van deelvervoer. = 200 auto’s aantal parkeerplaatsen Ook wordt het fiets- en voetgangersnetwerk verbeterd. • Als we de auto ruimparkeerplaatsen baan blijven geven. = 200 auto’s aantal • Als we kiezen voor openbaar vervoer, langzaam alternatieve mobiliteitsconceptenverkeer en zoals deelvervoer.
De huidige verkeersconflicten concentreren zich vooral rond de kruising bij de Berlagebrug, de smalle situatie - maximaal wonen Nieuwe situatienieuwe - maximaal kantoren doorgang (‘diagonaal’) naar het Amstelplein en de ca. 2.620situatie woningen (incl. bestaande nieuwe - maximaal wonen woningen), 2 2 (incl. bestaande woningen), In scenario met 202.500 maximaalmkantorca. 1.820 woningen en is deOverzichtweg-Spaklerweg. parkeerdruk een fractie lager. groene rotonde RuimDe 16.000 fietsers werken en 11.500 m voorzieningen ca. 2.620 woningen (incl. bestaande woningen), mobiliteitsoplossing is dan2ook vergelijkbaar. gaan dagelijks door het gebied en dat worden er de 202.500 m werken en 11.500 m2 voorzieningen komende jaren steeds meer. De stad verdicht tussen het Als we de auto ruim baan blijven geven. Amstelstation en Zuidoost en die nieuwe bewoners fietsen Als we de auto ruim baan blijven geven. ook. Voetgangers zijn daar in toenemende mate de dupe 3.3 Mobiliteit en verkeer van. In het plan wordt de balans tussen steeds snellere fietsers enlange somstermijn zeer kwetsbare voetgangers Amsterdam kiest voor duurzame vormen van mobiliteit. Dat is nodig om de stad ook op bereikbaar te houden.hersteld. De verkeersdrukte in en rond het projectgebied is groot, zeker in de spits. Extra woningen en kantoren mogen dan ook niet tot een noemenswaardige toename vervoer van autoverkeer leiden.
Dat wordt bereikt door extra inzet op openbaar vervoerOpenbaar en innovatieve deelconcepten met deelauto’s, deelfietsen en Het Amstelstation is één van de drukste stations in andere vormen van deelvervoer. Ook wordt het fiets- en voetgangersnetwerk verbeterd. Nederland. Dagelijks stappen er meer dan 80.000 reizigers in of uit. Om de groei op(‘diagonaal’) te kunnen vangen Als we kiezenconcentreren voor openbaar langzaam De huidige verkeersconflicten zichvervoer, vooral rond de kruising bij de Berlagebrug, de verwachte smalle doorgang naar het zijn het busen tramstation grondig aangepakt en komende is de verkeer enOverzichtweg-Spaklerweg. alternatieve mobiliteitsconcepten Amstelplein en de Ruim 16.000 fietsers gaan dagelijks door het gebied en dat worden er de jaren Alsrotonde we kiezen voor openbaar vervoer, langzaam ondergrondse fietsenstalling uitgebreid (3.300 plekken). deelvervoer. steeds meer. De zoals stad verdicht tussen het Amstelstation en Zuidoost en die nieuwe bewoners fietsen ook. Voetgangers zijn daar in toenemende verkeer en alternatieve mobiliteitsconcepten dezeer westzijde komt voetgangers ruimte voor een tweede stationshal mate de dupe van. In het plan wordt de balans tussen steeds snellere fietsers enAan soms kwetsbare hersteld. zoals deelvervoer. met winkels en andere faciliteiten gericht op de reiziger.
De stormachtige groei van het aantal fietsers maakt op Openbaar vervoer termijn een nieuwe fietsenstalling met 4.400 plekken Het Amstelstation is één van de drukste stations in Nederland. Dagelijks stappen er meer dan 80.000 reizigers of uit. Om delangs verwachte nodig. Hiervoor zijn twee opties:in(half)verdiept de groei op te kunnen vangen zijn het bus- en tramstation grondig aangepakt en is de ondergrondse fietsenstalling uitgebreid (3.300verdiept plekken). Aan de spoordijk richting de Mr. Treublaan of geheel westzijde komt ruimte voor een tweede stationshal met winkels en andere faciliteiten gericht op de reiziger. groei van het onder het stationsplein richtingDedestormachtige Amstel. Dichtbij nieuwe - maximaal kantoren met 4.400 plekken nodig. aantal fietsers maakt op situatie termijn een nieuwe fietsenstalling Hiervoor zijn tweegereserveerd opties: (half )verdiept langs de spoordijk het station wordt ruimte voor elektrische ca. 1.820situatie woningen (incl. bestaande woningen), richting dedeelauto's nieuwe - maximaal kantoren of eenhet soortgelijk Mobility As A gereserveerd Service richting de Mr. Treublaan of geheel verdiept onder het stationsplein Amstel. Dichtbij station wordt ruimte voor 2 2 werken en 15.000 m voorzieningen 271.500 m ca.scenario 1.820 woningen (incl. bestaande woningen), concept.
deels tetussen overdekken bak elektrische deelauto’s of een soortgelijk Mobility As concept. deelsDe te mogelijk overdekken bak station entussen Leeuwenburg zou In met maximaal kantoren is A deService parkeerdruk eenDe mogelijk 2 werken enmobiliteitsoplossing 15.000 m2 voorzieningen 271.500 mplek station en Leeuwenburg zou daarvoor de aangewezen plek fractie lager. De groene is dan ook daarvoor de aangewezen kunnen zijn. De parkeerdruk in dit scenario is een fractie lager dan kunnen zijn. vergelijkbaar. die in het vorige.inDe groene mobiliteitsoplossing is De spoorreservering parkeerdruk dit scenario is een fractie danom het station over de volle lengte uit te bouwen, hetgeen in de De 12 meter brede blijft intact. Die maakt hetlager mogelijk ook vergelijkbaar. die hetvoor vorige. De groene mobiliteitsoplossing is toekomst nodigdan kanin zijn de aanleg van extra sporen, bredere perrons e.d. De 12 meter brede spoorreservering blijft intact. Die dan ook vergelijkbaar. maakt het mogelijk om het station over de volle lengte uit te bouwen, hetgeen in de toekomst nodig kan zijn voor de [Figuur - Zoekruimte fietsenstalling] aanleg van extra sporen, bredere perrons e.d. [Figuur - Varianten fietsenstalling ondergronds of half-verdiept]
Zoekruimte fietsenstalling
Varianten fietsenstalling ondergronds of half-verdiept
35
[Figuur - Met de volgende onderdelen weergegeven:] Locatie in de kaart: • Stationsplein Legenda van kaart: • voetgangersstroom • voetgangersgebied • optieuitbreiding netwerkStationsplein [Figuur - Met de volgende onderdelen weergegeven:] Legenda van kaart: • fietspad / fietsen op straat • fietsstraat [Figuur - Met de volgende onderdelen weergegeven:] Legenda van kaart:
voetgangersstroom • expeditie / met venstertijden voetgangersgebied • route huisvuilinzameling
fietspad / fietsen op straat
expeditie / met venstertijden
fietsstraat
route huisvuilinzameling
optie [Figuur - Met de volgende onderdelen weergegeven:] uitbreiding netwerk Legenda van kaart: • fietsnetwerk • autonetwerk Locaties in de kaart:
fietsnetwerk
• • • • • •
autonetwerk
Weesperzijde Prins Bernhardplein Vrijheidslaan Amsteldijk Spaklerweg Amstelstroomlaan
Weesperzijde
Prins Bernhardplein Vrijheidslaan
Amsteldijk Spaklerweg
Amstelstroomlaan
36
Fiets- en voetgangersnetwerk Het nieuwe stationsplein wordt het domein van de voetganger. De drukke fietsroute kruist de looplijnen ter hoogte van het Rivierenplein en Fietsenintegrale voetgangersnetwerk Consequenties autoverkeer Amstelplein. Door een herinrichting ontstaat er ook hier meer ruimte voor de voetganger met een beter overzicht en veiliger Het nieuweBij stationsplein wordt hetvan domein van de verbetering vanfietsverbinding het fiets- en voetgangersnetwerk oversteekmogelijkheden. de herontwikkeling de Leeuwenburg wordt deDe rooilijn langs de tussen Rivierenplein en drukke fietsroute kruist ook de looplijnen voor auto. te Het autoverkeer Amstelplein (‘devoetganger. diagonaal’)De teruggelegd. Zo ontstaat hier meerter ruimte om impliceert de balans veranderingen tussen wandelen ende fietsen herstellen. Het wordt hoogte van het Rivierenplein en Amstelplein. Door een tussen de Berlagebrug en de Omval rijdt over de prettig wandelen onder de nieuwe bomen die hier geplant kunnen worden en er is ruimte om een veilige voetgangersoversteekplaats te integrale herinrichting ontstaat er ook hier meer ruimte fietsstraat. Bestemmingsverkeer van en naar de Van der realiseren. voor de voetganger met een beter overzicht en veiliger Kunbuurt wordt, net als in de huidige situatie, via de oversteekmogelijkheden. Bij de herontwikkeling van de Mr. Treublaan afgewikkeld.
De plek van de gestroomlijnd. aansluiting Ook het fietsnetwerk wordt verbeterd. De route langs de Ringvaart, over de Weesperzijde en naar het Amstelplein wordt De Leeuwenburg wordt de rooilijn langs de fietsverbinding verschuift echter. Die ligt nu nog bij de Weesperzijde, hekken ter hoogte van de brandweerkazerne zijn reeds weggehaald. Daarnaast wordt de Weesperzijde ingericht als fietsstraat hetgeen de druk tussen Rivierenpleinverlicht. en Amstelplein (‘de diagonaal’) maar komt in deoptoekomst ter meer hoogte van de Van op de kruising bij de Berlagebrug Het openbaar vervoer en langzaam verkeer krijgen die manier groentijd in deder teruggelegd. Zo ontstaat ook hier meer ruimte om de Kunstraat te liggen en geeft dan toegang tot een verkeersregeling. De inrichting als fietsstraat heeft als bijkomend voordeel dat er op het Rivierenplein een overzichtelijke verkeerssituatie balans tussen wandelen en fietsen te herstellen. Het nieuwe parkeergarage. De buurt zelf wordt autoluw/vrij. ontstaat. wordt prettig wandelen onder de nieuwe bomen die hier Datzelfde principe wordt bij de Rocketstraat toegepast. geplantkomt kunnen en er isfietspad ruimte om VerkeerHet richting de Cloud enspoorzijde Amstelvista maakt van die Dit Langs de Spaklerweg eenworden twee richting aaneen de veilige kant van de bebouwing. fietspad aan de komt te vervallen. voetgangersoversteekplaats realiseren.
ontsluiting evenals brandweer die overigens heeft twee voordelen. Auto- en fietsverkeerte kruizen elkaar niet meer aan de spoorzijde vangebruik, de rotonde. Dit de is veiliger en verbetert de bij calamiteiten ook de Weesperzijde magdeblijven rijden. bij doorstroming. Daarnaast ontstaat er ruimte om de rotonde richting het spoor op te schuiven enover een veiliger toegang tot parkeergarage Ook het fietsnetwerk wordt verbeterd. route langsdederijbaan van Vanuit de Rocketstraat kan het verkeer alleen rechtsaf de Mondriaantoren te maken, met opstelruimte voor De auto’s tussen de rotonde en het fietspad. Ringvaart, over de Weesperzijde en naar het Amstelplein slaan. Ter hoogte van de Berlagebrug bevindt zich een wordteen gestroomlijnd. hekken ter hoogte vande deSpaklerweg enU-turn mogelijkheid zodatop hetde verkeer ook nu richting PrinsDe Omval Voetgangers krijgen eigen ruimeDe onderdoorgang tussen de nieuwe ontwikkeling plek waar nog café brandweerkazerne zijn reeds weggehaald. Daarnaast wordt Bernhardplein kan rijden. staat. Daardoor kunnen de smalle fietsstroken in de bestaande onderdoorgang naar de Weesperzijde worden verbreed. Het plan voorziet verder de van Weesperzijde ingericht als fietsstraat hetgeen de druk in het verbeteren het bestaande recreatieve fietspad en voetpad langs de Amstel.
Deze worden onderdeel van de inrichting van een groene op de kruising bij de Berlagebrug verlicht. Het openbaar oever. vervoer en langzaam verkeer krijgen op die manier meer groentijd in de verkeersregeling. De inrichting als De doorstroming op de Spaklerweg kan verder worden verbeterd door het maken van twee opstelplekken tussen de linker en rechter rijbaan fietsstraat heeft als bijkomend voordeel dat er op het voor afslaande auto’s naar de nieuwe ontwikkeling Omval ten oosten van het spoor en tot de parkeergarage van voormalig Delta Lloyd gebouw. Rivierenplein een overzichtelijke verkeerssituatie ontstaat. Consequenties autoverkeer Langs de Spaklerweg komt een twee richting fietspad aan deen bebouwing. Het fietspadimpliceert aan de spoorzijde De verbetering de vankant hetvan fietsvoetgangersnetwerk veranderingen voor de auto. Het autoverkeer tussen de Berlagebrug en de te vervallen. Dit heeft twee voordelen. en Van der Kunbuurt wordt, net als in de huidige situatie, via de Mr. Treublaan Omval rijdt overkomt de fietsstraat. Bestemmingsverkeer van enAutonaar de fietsverkeer kruizen elkaar niet meer aan de spoorzijde van bij de Weesperzijde, maar komt in de toekomst ter hoogte van de Van afgewikkeld. De plek van de aansluiting verschuift echter. Die ligt nu nog de rotonde. Dit is veiliger en verbetert de doorstroming.
der Kunstraat te liggen en geeft dan toegang tot een nieuwe parkeergarage. De buurt zelf wordt autoluw/vrij. Datzelfde principe wordt bij de DaarnaastVerkeer ontstaat er ruimte om de en rotonde richtingmaakt van die ontsluiting gebruik, evenals de brandweer die overigens bij Rocketstraat toegepast. richting de Cloud Amstelvista het spoor op te schuiven en een veiliger toegang calamiteiten ook over de Weesperzijde mag blijven rijden. Vanuittot dede Rocketstraat kan het verkeer alleen rechtsaf slaan. Ter hoogte van de parkeergarage bij de Mondriaantoren te maken, met Berlagebrug bevindt zich een U-turn mogelijkheid zodat het verkeer ook richting Prins Bernhardplein kan rijden. opstelruimte voor auto’s tussen de rijbaan van de rotonde het fietspad.Treublaan] [Figuur - U-turnen mogelijkheid Voetgangers krijgen een eigen ruime onderdoorgang tussen de Spaklerweg en de nieuwe ontwikkeling op de plek waar nu nog café De Omval staat. Daardoor kunnen de smalle fietsstroken in de bestaande onderdoorgang naar de Weesperzijde worden verbreed. Het plan voorziet verder in het verbeteren van het bestaande recreatieve fietspad en voetpad langs de Amstel. Deze worden onderdeel van de inrichting van een groene oever.
U-turn mogelijkheid Treublaan
De doorstroming op de Spaklerweg kan verder worden verbeterd door het maken van twee opstelplekken tussen de linker en rechter rijbaan voor afslaande auto’s naar de nieuwe ontwikkeling Omval ten oosten van het spoor en tot de parkeergarage van voormalig Delta Lloyd gebouw.
37
[Foto - Herontwikkeling van de Leeuwenburg biedt tevens de kans om het fietspad (“diagonaal”) richting het Amstelplein te verbreden. De voetganger krijgt daar meer ruimte.] Fiets- en autoparkeren Veruit de meeste bewoners en bezoekers komen te voet of op de fiets. Het fietsparkeren moet daarom fors worden uitgebreid in de vorm van een openbare stalling bij het station en goed ontsloten inpandige voorzieningen in nieuwbouwprojecten. De gemeentelijke fietsparkeernorm is leidend; daarnaast gelden er eisen met betrekking tot comfort en gemak: “De Amsterdamse fietser wil snel en direct een vrije parkeerplek dichtbij zijn bestemming vinden, waarbij er voldoende ruimte voor voetgangers is en blijft.” (Meerjarenplan Fiets 2017-2022). De gemeentelijke autoparkeernorm op A-locaties stelt een onder- en bovengrens. Gezien de uitstekende bereikbaarheid per openbaar vervoer en fiets wordt uitgegaan van de ondergrens. Inzet is dat de verdichting met extra woningen en kantoren slechts tot een beperkte toename van het aantal parkeerplaatsen leidt. Voor de nieuwbouw in de Van der Kunbuurt komt er een centrale parkeervoorziening. Die is bedoeld voor bezoekers en de terugkerende bewoners van de Van der Kunbuurt met een parkeervergunning. Door de vergroening van de Weesperzijde en de aanleg van de fietsstraat zullen er een aantal parkeerplaatsen vervallen.
Voor mensen met een beperking komen er parkeerplaatsen die aan de daarvoor geldende maximale loopafstand voldoen.
Herontwikkeling van de Leeuwenburg biedt tevens de kans om het fietspad ("diagonaal") richting het Amstelplein te verbreden. De voetganger krijgt daar meer ruimte.
Fiets- en autoparkeren Veruit de meeste bewoners en bezoekers komen te voet of op de fiets. Het fietsparkeren moet daarom fors worden uitgebreid in de vorm van een openbare stalling bij het station en goed ontsloten inpandige voorzieningen in nieuwbouwprojecten. De gemeentelijke fietsparkeernorm is leidend; daarnaast gelden er eisen met betrekking tot comfort en gemak: “De Amsterdamse fietser wil snel en direct een vrije parkeerplek dichtbij zijn bestemming vinden, waarbij er voldoende ruimte voor voetgangers is en blijft.” (Meerjarenplan Fiets 2017-2022). De gemeentelijke autoparkeernorm op A-locaties stelt een onder- en bovengrens. Gezien de uitstekende bereikbaarheid per openbaar vervoer en fiets wordt uitgegaan van de ondergrens. Inzet is dat de verdichting met extra woningen en kantoren slechts tot een beperkte toename van het aantal parkeerplaatsen leidt. Voor de nieuwbouw in de Van der Kunbuurt komt er een centrale parkeervoorziening. Die is bedoeld voor bezoekers en de terugkerende bewoners van de Van der Kunbuurt met een parkeervergunning. Door de vergroening van de Weesperzijde en de aanleg van de fietsstraat zullen er een aantal parkeerplaatsen vervallen. Voor mensen met een beperking komen er parkeerplaatsen die aan de daarvoor geldende maximale loopafstand voldoen.
38
Afvalinzameling en expeditie Bedrijven zijn verantwoordelijk voor hun eigen afvalinzameling. Voor bewoners komen er afvalcontainers in de openbare ruimte, evenwichtig verspreid over het gebied. De ruimtereservering hiervoor is afgestemd op het maximale aantal woningen dat gebouwd kan worden. Verder is het belangrijk dat bewoners niet te ver met hun afval hoeven te lopen en dat de afval recycling truck de containers goed kan bereiken. Met de zoekruimte op de kaart wordt aan de eisen voldaan. Ruim 90% van de woningen ligt binnen een straal van 75 meter rond de afvalcontainers, de overige 10% ligt op ongeveer 100 meter afstand. In de verdere uitwerking van het plan zal worden onderzocht of dat verder kan worden geoptimaliseerd. Daarnaast is het nodig aan het einde van de Weesperzijde-Omval, ter hoogte van de bankvilla, een keervoorziening te realiseren. Leveranciers laden en lossen op gereserveerde vakken langs de straat. Expeditieverkeer voor de Rembrandttoren en Leeuwenburg blijft van de deels te overdekken bak langs de spoordijk gebruikmaken. De bevoorrading van winkels en andere voorzieningen in de nieuwe stationshal loopt in principe via de noord- en zuidzijde van het station. In het vervolg van het planproces zal er samen met de ontwikkelende partijen een buurtlogistiekplan worden opgesteld.
[Figuur - Zoeklocaties afvalcontainers] Legenda van kaart: • zoekgebied ondergrondse afvalcontainers • straal van 75m tot ondergrondse afvalcontainers • uitzondering overschrijding straal van 75m
Afvalinzameling en expeditie Bedrijven zijn verantwoordelijk voor hun eigen afvalinzameling. Voor bewoners komen er afvalcontainers in de openbare ruimte, evenwichtig verspreid over het gebied. De ruimtereservering hiervoor is afgestemd op het maximale aantal woningen dat gebouwd kan worden. Verder is het belangrijk dat bewoners niet te ver met hun afval hoeven te lopen en dat de afval recycling truck de containers goed kan bereiken. Met de zoekruimte op de kaart wordt aan de eisen voldaan. Ruim 90% van de woningen ligt binnen een straal van 75 meter rond de afvalcontainers, de overige 10% ligt op ongeveer 100 meter afstand. In de verdere uitwerking van het plan zal worden onderzocht of dat verder kan worden geoptimaliseerd. Daarnaast is het nodig aan het einde van de Weesperzijde-Omval, ter hoogte van de bankvilla, een keervoorziening te realiseren. Leveranciers laden en lossen op gereserveerde vakken langs de straat. Expeditieverkeer voor de Rembrandttoren en Leeuwenburg blijft van de deels te overdekken bak langs de spoordijk gebruikmaken. De bevoorrading van winkels en andere voorzieningen in de nieuwe stationshal loopt in principe via de noord- en zuidzijde van het station. In het vervolg van het planproces zal er samen met de ontwikkelende partijen een buurtlogistiekplan worden opgesteld.
zoekgebied ondergrondse afvalcontainers straal van 75m tot ondergrondse afvalcontainers uitzondering overschrijding straal van 75m
Zoeklocaties afvalcontainers
39
[Foto - Amstelstation - Amsteloever manifesteert zich als een hoogstedelijk eiland in het stadslandschap van de Amstel en Weespertrekvaart.]
3.4 Beeldkwaliteit Het in dit stedenbouwkundige plan opgenomen Beeldkwaliteitskader is een handreiking. De genoemde principes en regels zullen verder worden uitgewerkt in een aantal criteria die gezamenlijk met een aanpassing van de Welstandsnota “De schoonheid van Amsterdam” zullen worden vastgesteld. De architectuur van gebouwen en de inrichting van de openbare ruimte zijn belangrijk omdat die bijdragen aan het welbevinden van stedelingen, zeker in een stad die steeds voller en drukker wordt. In het projectgebied worden architectuur en openbare ruimte in samenhang met elkaar ontworpen zodat binnen en buiten naadloos in elkaar overgaan en elkaar versterken. Het Amstelstationsgebied transformeert op die manier stapsgewijs van een losse verzameling gebouwen naar een stedelijke huiskamer waar bewoners, kantoorpersoneel en reizigers zich welkom voelen.
Amstelstation - Amsteloever manifesteert zich als een hoogstedelijk eiland in het stadslandschap van de Amstel en Weespertrekvaart.
3.4 BEELDKWALITEIT Het in dit stedenbouwkundige plan opgenomen Beeldkwaliteitskader is een handreiking. De genoemde principes en regels zullen verder worden uitgewerkt in een aantal criteria die gezamenlijk met een aanpassing van de Welstandsnota "De schoonheid van Amsterdam" zullen worden vastgesteld. De architectuur van gebouwen en de inrichting van de openbare ruimte zijn belangrijk omdat die bijdragen aan het welbevinden van stedelingen, zeker in een stad die steeds voller en drukker wordt. In het projectgebied worden architectuur en openbare ruimte in samenhang met elkaar ontworpen zodat binnen en buiten naadloos in elkaar overgaan en elkaar versterken. Het Amstelstationsgebied transformeert op die manier stapsgewijs van een losse verzameling gebouwen naar een stedelijke huiskamer waar bewoners, kantoorpersoneel en reizigers zich welkom voelen.
40
Beeldkwaliteit openbare ruimte De openbare ruimte vormt het presenteerblaadje van het gebied, de onderlegger die eenheid in de diversiteit schept. De leidende principes voor de inrichting van de openbare ruimte zijn: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.
Het creëren van meer rust en samenhang in het straatbeeld. Het terugbrengen dan wel versterken van de landschappelijke kwaliteit. Het integreren van de wateropgave binnen het ontwerp. Het verbeteren van de verblijfskwaliteit op het stationsplein, langs stedelijke lijnen en op buurtpleinen. Het stimuleren van de wisselwerking tussen de open plint van een gebouw en de buitenruimte. Het doseren van drukke en rustige plekken. Het verbeteren van de toegankelijkheid voor mensen met een beperking. Het zoveel mogelijk inpassen van bestaand groen en bomen. Het zoveel mogelijk hergebruiken van bestratingsmaterialen. Het structureel oplossen van praktische aspecten als kabels & leidingen, afvalinzameling en parkeren.
De openbare ruimte wordt ingericht aan de hand van de Amsterdamse standaardmaterialenlijst, ook wel bekend als Puccini. Drukke plekken zoals het nieuwe stationsplein met vleugels richting Rivierenplein, Mr. Treublaan en Amstelplein krijgen extra kwaliteit. Voor rustiger plekken wordt de reguliere standaardkwaliteit toegepast. Straatverlichting en straatmeubilair wordt eveneens uit deze lijst geselecteerd. De gemeente is voor de inrichting van de openbare ruimte mede afhankelijk van de medewerking van semipublieke en private eigenaren die onder meer het Amstelplein en de zone langs de spoordijk in hun bezit hebben. Het inrichtingsplan voor de openbare ruimte zal daarom in samenspraak met bewoners, andere gebruikers en eigenaren verder worden uitgewerkt binnen de hierboven genoemde uitgangspunten.
Beeldkwaliteit openbare ruimte De openbare ruimte vormt het presenteerblaadje van het gebied, de onderlegger die eenheid in de diversiteit schept. De leidende principes voor de inrichting van de openbare ruimte zijn: 1.
Het creëren van meer rust en samenhang in het straatbeeld. 2. Het terugbrengen dan wel versterken van de landschappelijke kwaliteit. 3. Het integreren van de wateropgave binnen het ontwerp. 4. Het verbeteren van de verblijfskwaliteit op het stationsplein, langs stedelijke lijnen en op buurtpleinen. 5. Het stimuleren van de wisselwerking tussen de open plint van een gebouw en de buitenruimte. 6. Het doseren van drukke en rustige plekken. 7. Het verbeteren van de toegankelijkheid voor mensen met een beperking. 8. Het zoveel mogelijk inpassen van bestaand groen en bomen. 9. Het zoveel mogelijk hergebruiken van bestratingsmaterialen. 10. Het structureel oplossen van praktische aspecten als kabels & leidingen, afvalinzameling en parkeren.
De openbare ruimte wordt ingericht aan de hand van de Amsterdamse standaardmaterialenlijst, ook wel bekend als Puccini. Drukke plekken zoals het nieuwe stationsplein met vleugels richting Rivierenplein, Mr. Treublaan en Amstelplein krijgen extra kwaliteit. Voor rustiger plekken wordt de reguliere standaardkwaliteit toegepast. Straatverlichting en straatmeubilair wordt eveneens uit deze lijst geselecteerd. De gemeente is voor de inrichting van de openbare ruimte mede afhankelijk van de medewerking van semipublieke en private eigenaren die onder meer het Amstelplein en de zone langs de spoordijk in hun bezit hebben. Het inrichtingsplan voor de openbare ruimte zal daarom in samenspraak met bewoners, andere gebruikers en eigenaren verder worden uitgewerkt binnen de hierboven genoemde uitgangspunten.
41
Hoofdstuk 1 Visie en beleid
Beeldkwaliteit architectuur
Het ontwerp van het adaptieve stadsblok is een veeleisende opgave. Er zijn weinig voorbeelden van complexen waarin hoogbouw, hergebruik Beeldkwaliteit principe 2 en gelaagdheid en de architectuur relatie binnen-buiten op deze schaal samenkomen. De gemeente stelt daar eisen aan. De supervisor begeleidt en toetst Het ontwerp van het adaptieve stadsblok is een Van aarde hemel de uitwerking van de plannen aan de hand van de ontwerpprincipes en -regels en naar adviseert welstand daaromtrent. veeleisende opgave. Er zijn weinig voorbeelden van De kerktorens van Hendrik de Keyser hebben een heldere complexen waarin hoogbouw, hergebruik en gelaagdheid opbouw met een solide basis. Naarmate deze torens aan Er zijn vijf ontwerpprincipes voor het architectonische ontwerp. en de relatie binnen-buiten op deze schaal samenkomen. hoogte winnen worden ze slanker en lichter. Ze lossen als het ware op in de hemel. principeDe 1 gemeente stelt daar eisen aan. De supervisor begeleidt De nieuwe torens volgen dit principe. Ze rijzen op uit een en toetst de uitwerking van de plannen aan de hand van de ontwerpprincipes en -regels en adviseert welstand stevig basement en gaan op hoogte een symbiose met de Het baken in de verte Hollandse luchten aan. daaromtrent. Hoogbouw hoort bij Amsterdam. De eerste torens werden opgericht om de plek van kerken te markeren.
Veel later zijn het woon- en kantoortorens dieontwerpprincipes stedelijke knoop-voor en scharnierpunten van verre zichtbaar maken. Er zijn vijf het architectonische principe 3
Hoogbouw en de waardering in historisch perspectief
De geschiedenis van stadsontwikkeling van Amsterdam wordt gekenontwerp. De de torens vormen een familie De nieuwe torens staan in deze traditie. Ze markeren het knooppunt Amstelstation-Amsteloever en maken structuur van accenten. de stad leesbaar. De kerktorens van Hendrik de Keyserde hebben elkmet iets merkt door een vrij horizontaal hoogtelandschap, doorprikt
principe 1 eigens, maar geen enkele toren doet zich belangrijker In de 16de en 17de eeuw waren dit de kerktorens, molens op de bolwerken, principeHet 2 baken in de verte voor dan de andere. De torens hebben een vergelijkbare stadspoorten een nieuwe bovenbouw bekroonde middeleeuwse Hoogbouw hoort bij Amsterdam. De eerste torens werden en met basisvorm, ze ogen als familie. De eigen expressie komt vestingtorens. Dievoort bovenbouw van kerkendie voormalige verdedigingstorens Van aarde naar hemel opgericht om de plek van kerken te markeren. Veel later uit de specifieke eisen voor elke toren net weer een beetje anders waren. zijn het woon- en kantoortorens die stedelijkeisknoopen algemeen overopbouw het volume, luchtig kleurige De kerktorens van Hendrik de Keyser hebben een heldere met eenbescheiden solide basis.van Naarmate deze torens en aanfrivool, hoogte met winnen worden ze scharnierpunten van verre zichtbaar maken. details, carillons of uurwerken. De overige bebouwing was gemiddeld tussen b het In de 16deop in de hemel. slanker en lichter. Ze lossen als ware De nieuwe torens hebben een vergelijkbare opbouw: de zes en twaalf meter hoog. Voor 1850 symboliseerden de torens het belang en 17de eeuw De nieuwe torens staan in deze traditie. Ze markeren basement, middenstuk en beëindiging. De specifieke De nieuwe torens volgen dit principe.
Ze rijzen op uit een basement en gaan ophet hoogte een symbiose metendede Hollandse luchten aan. destevig religie, de economie geval van de beurs) aanwezigheid waren de context van(in elke toren wordt aangegrepen om het het knooppunt Amstelstation-Amsteloever envan maken de structuur van de stad leesbaar. individuele karakter uit te drukken.en de torens op de stadsvan een publiek bestuur in de stad (het stadhuis kerktorens de principe 3 hoogbouw
160m De torens vormen een familieaccenten van de stad.
In de 19e eeuw vindt in de binnenstad schaalvergroting plaats met naast poorten) De rijke versiering van de torens was daar een bevestiging van. Het de bouw van kerken als de Posthoorn en de Krijtberg, omvangrijke, hoge ging hierbij eerder om symbolische accenten in het zijn ook kantoorgebouwen en stadsbeeld. warenhuizen zoalsZe de Bijenkorf. De bouwhoogte blijft overwegend beperkt tot ongeveer 20 meter, met uitzondering van de niet in een zichtlijn geplaatst, maar liggen binnen rooilijnen van blokken. Nederlandse Handels Maatschappij (nu: gebouw De Bazel) die 32 meter hoog
De kerktorens van Hendrik de Keyser hebben elk iets eigens, maar geen enkele toren doet zich belangrijker voor dan de andere. De torens Met de pakhuizen langs het IJ deed een bouwhoogte rond 30 meter haar hebben een vergelijkbare basisvorm, ze ogen als familie. De eigen expressie komt voort uit deis.specifieke eisen die voor elke toren net weer een 140m waren. beetje anders
_
De nieuwe torens hebben een vergelijkbare opbouw: basement, middenstuk en beëindiging. De specifieke context van elke toren wordt aangegrepen om het individuele karakter uit te drukken. 120m [Figuur - Met de volgende teksten:] • 16e-17e eeuw - Kerktorens vormden in de 16e en 17e eeuw de hoogbouwaccenten in de stad. 100m • 1919 - Eind 19e en begin 20e eeuw vond er een schaalsprong plaats, zoals De Bazel aan de Vijzelstraat met een hoogte van 35 meter.
80m _
60m 8
Hoogbouw in Amsterdam
40m
20m
16e-17e eeuw
Kerktorens vormden in de 16e en 17e eeuw de hoogbouwaccenten in de stad.
42
1919
Hoogbouw in Amsterdam
Eind 19e en begin 20e eeuw vond er een schaalsprong plaats, zoals De Bazel aan de Vijzelstraat met een hoogte van 35 meter.
9
principe 4 De zandkorrel principe in de oester 4
regel 1 De zandkorrel in de oester Alzijdig, verticaal en terughoudend Menig gebouw in het projectgebied werd tot voor kort matig gewaardeerd maar staat nu in de belangstelling omdat het iets over de Menig gebouw in het projectgebied werd tot voor kort De nieuwe torens manifesteren zich als vrijstaande, voortdurende ontwikkeling van de stad vertelt. matig gewaardeerd maar staat nu in de belangstelling elegante en subtiel contrasterende volumes met omdat het iets over de voortdurende ontwikkeling van de voldoende kan luchtschuren ertussen. aan alle zijden een De verweving van bestaande gebouwdelen (‘tijdslagen’) binnen een nieuwe architectuur enZe dathebben geeft glans. stad vertelt. aantrekkelijk consistent gevelbeeld. De gevel kenmerkt De verweving van bestaande gebouwdelen ('tijdslagen') zich door een overwegend verticaal lijnenspel dat principe 5 binnen een nieuwe architectuur kan schuren en dat geeft zich naar boven toe verijld, zonder harde overgangen. glans. De afleesbaarheid van de afzonderlijke verdiepingen Van ver naar dichtbij is ondergeschikt aan de architectonische ritmiek Het Amstelstation is een5gebouw met een rijke architectuur. Van ver weg oogt het stoïcijns, van dichtbij zich het reliëf, detail principe vantamelijk het geheel. De vormgeving is ontvouwt subtiel, zonder en materialisering.
Van ver naar dichtbij harde reflecterende vlakken en opvallende kleur- en Het Amstelstation is een gebouw met een rijke lichtaccenten. Het ontwerp van het basement de nieuwe gebouwen verrijkt de architectuur. Van van ver weg oogt het tamelijk stoïcijns, vanbelevingswereld van de voetganger door een zorgvuldige, rijke detaillering. dichtbij ontvouwt zich het reliëf, detail en materialisering. regel 2 De stad op ooghoogte De ontwerpprincipes zijn vertaald in vijf ontwerpregels voor het architectonische Het ontwerp van het basement van de nieuwe gebouwen Deontwerp. nieuwe torens rijzen op uit een basement dat het intrede. In dezelfde periode gingen ook havenkranen en schoorsteenpijpen meespelen in de skyline. Veel van deze historische, hoge accenten van de voetganger door een verrijkt deindustriële belevingswereld hoogstedelijke stadsmilieu verbindt met de maat en schaal zijn inmiddels weer verdwenen, net als de meeste molens. In de haven- en regelzoals 1 die langs hetzorgvuldige, rijke detaillering. van aangrenzende straten en pleinen. De gevels van deze industriegebieden IJ, zijn er nieuwe hoge gebouwen en objecten voor in de plaats gekomen die vaak van een nog grotere schaal zijn, voet bepalen de beleving op ooghoogte. Het ontwerp zoals de energiecentrale, kranen van containerterminals en windmolens.
De ontwerpprincipes zijn vertaald in vijf ontwerpregels creëert maximale interactie tussen binnen en buiten, lange Alzijdig, verticaal en terughoudend De uitvinding van de lift leidt in Amsterdam aanvankelijk niet tot een voor het architectonische ontwerp. dichte gevels aan de straat zijn taboe. Het lijnenspel is algemene toepassing van hoge woon- enmanifesteren kantoorgebouwen. Dezich 40 (!) als metervrijstaande, elegante en subtiel contrasterende volumes met voldoende lucht ertussen. Ze hebben aan De nieuwe torens overwegend horizontaal en onderstreept het 'dragende' hoge ‘Wolkenkrabber’ uit 1931 in het Plan Zuid van Berlage is het eerste alle zijden een aantrekkelijk consistent gevelbeeld. De gevel kenmerkt zich door een overwegend verticaal lijnenspel dat zich naar boven toe hoogte accent zonder publieke functie. Het werd zo gebouwd vanuit puur esthetischeverijld, overwegingen, als eindpunt van de zichtlijn vanaf de Amstel. Aan zonder harde overgangen. De afleesbaarheid van de afzonderlijke verdiepingen is ondergeschikt aan de architectonische ritmiek van het de bouw ervan ging een heftige discussie vooraf over de vraag of je mensen geheel. Dehoog vormgeving is subtiel, zonder wel kon huisvesten in een gebouw. De roep om hoogbouw werd voor harde reflecterende vlakken en opvallende kleur- en lichtaccenten.
de oorlog vooral gepropageerd door voorstanders van het Nieuw Bouwen, in navolging van architecten als Le Corbusier en Ludwig Hilbersheimer. Zij zagen het als symbolen van een nieuwe tijd en het middel bij uitstek om velen een uitzicht te bieden op een weidse groene omgeving.
regel 2
De stad op ooghoogte De nieuwe torens rijzen op uit een basement dat het hoogstedelijke stadsmilieu verbindt met de maat en schaal van aangrenzende straten en pleinen. De gevels van deze voet bepalen de beleving op ooghoogte. Het ontwerp creëert maximale interactie tussen binnen en buiten, lange dichte gevels aan de straat zijn taboe. Het lijnenspel is overwegend horizontaal en onderstreept het ‘dragende’ [Figuur - Met de volgende teksten:]
10
• 1931 - De wolkenkrabber aan de Vrijheidslaan (Plan Zuid) ging weer een stapje verder. Bijzonder, want het betrof hier voor het eerst een hoog woongebouw. • 1935 - Hoogbouw kan ook vrijheid symboliseren. Dat is de achterliggende gedachte van de torens in het Algemeen Uitbreidingsplan (AUP) die vrij in het groen staan. • 1994 - Amsterdam kiest al decennia voor het compacte-stad-beleid, zeker rond knooppunten van openbaar vervoer. De Rembrandttoren markeert de volgende schaalsprong, waar Amsterdammers erg aan moesten wennen. Intussen is het voor steeds meer mensen een Hoogbouw in Amsterdam herkenningspunt in de stad.
1931
De wolkenkrabber aan de Vrijheidslaan (Plan Zuid) ging weer een stapje verder. Bijzonder, want het betrof hier voor het eerst een hoog woongebouw.
1935
Hoogbouw kan ook vrijheid symboliseren. Dat is de achterliggende gedachte van de torens in het Algemeen Uitbreidingsplan (AUP) die vrij in het groen staan.
1994
Amsterdam kiest al decennia voor het compactestad-beleid, zeker rond knooppunten van openbaar vervoer. De Rembrandttoren markeert de volgende schaalsprong, waar Amsterdammers erg aan moesten wennen. Intussen is het voor steeds meer mensen een herkenningspunt in de stad.
43
ARCHITECTUUR TOOLBOX De toolbox omvat inspirerende voorbeelden voor het ontwerpen met zon, wind, water, beplanting en een mooi ‘tactiel’ detail dat je wilt ARCHITECTUUR TOOLBOX aanraken. De specifieke aandachtspunten verschillen per onderdeel van het adapatieve stadsblok: plint, basement, toren en beëindiging van de De toolbox omvat inspirerende voorbeelden voor het toren. ontwerpen met zon, wind, water, beplanting en een mooi -'tactiel' [Foto - Bikini Berlijn]detail dat je wilt aanraken. De specifieke aandachtspunten verschillen per onderdeel van het adapatieve stadsblok: plint, basement, toren en [Foto - DP Group HQ - Bangkok] beëindiging van de toren. [Foto - Zuiderzicht - Antwerpen] [Foto - Cascina Merlata Social Housing - Milaan] [Foto - Vitacon Itaim - Sao Paulo]
Bikini - Berlijn
[Foto - Pancras Square - Londen] PLINT De gevels op de begane grond van het gebouw bepalen de beleving op ooghoogte. Het ontwerp creëert maximale interactie tussen binnen en buiten zodat die als het ware in elkaar overlopen. Gebruikers kunnen dan kiezen of zij binnen of (op een warme dag) buiten gaan werken, wonen en leven.
DP Group HQ - Bangkok
Zuiderzicht - Antwerpen
Cascina Merlata Social Housing - Milaan
Vitacon Itaim - Sao Paulo
PLINT De gevels op de begane grond van het gebouw bepalen de beleving op ooghoogte. Het ontwerp creëert maximale interactie tussen binnen en buiten zodat die als het ware in elkaar overlopen. Gebruikers kunnen dan kiezen of zij binnen of (op een warme dag) buiten gaan werken, wonen en leven.
44 Pancras Square - Londen
BEËINDIGING De nieuwe torens hebben een overwegend vierkante vorm met een mogelijke opdikking in een richting. De ‘kroon’ is meer dan een expressieve BEËINDIGING vorm. Het biedt de kans om meerwaarde te creëren, bijvoorbeeld in de vorm van een prachtige publieke ruimte als in Bikini, Berlijn of een De nieuwe torens hebben een Research Foundation, Oklahoma City. stedelijke windfarm in de Health overwegend vierkante vorm met een mogelijke opdikking in een TOREN richting. De 'kroon' is meer dan Deeen gevel van de toren expressieve vorm.kenmerkt Het biedtzich de door een overwegend verticaal lijnenspel dat zich naar boven toe verijld, zonder harde overgangen. In het Public House, Parijs accentueren solarpanelen het lijnenspel én zorgen ze voor schaduw, privacy an afscherming tegen geluid van treinen. In kans om meerwaarde te creëren, Zuiderzicht, Antwerpen hebben de dubbelhoge loggia’s eenzelfde functie. Het witte casco zal de komende jaren helemaal begroeien. bijvoorbeeld in de vorm van een prachtige publieke ruimte als in Bikini, Berlijn of een stedelijke BASEMENT windfarm in de Health Research Het lijnenspel van de eerste verdiepingen is overwegend horizontaal en onderstreept het dragende karakter van het basement. De relatie met Foundation, Oklahoma City. Health Research Foundation - Oklahoma City Vertical - Amsterdam de straat is nog steeds belangrijk.
Stedelijke details als serres, loggia’s en daktuinen zorgen daarvoor en dragen bij aan het groene duurzame beeld van de architectuur. TOREN De gevel van de toren kenmerkt zich door een overwegend verticaal lijnenspel dat zich naar boven toe verijld, zonder harde overgangen. In het Public House, Parijs accentueren solarpanelen het lijnenspel én zorgen ze voor schaduw, privacy an afscherming tegen geluid van treinen. In Zuiderzicht, Antwerpen hebben de dubbelhoge loggia's eenzelfde functie. Het witte casco zal de komende jaren helemaal begroeien.
[Foto - Health Research Foundation - Oklahoma City] [Foto - Vertical - Amsterdam] [Foto - Public House - Parijs] [Foto - Artemis Hotel - Amsterdam] [Foto - Sciences de la Vie building - Lausanne] [Foto - The Beacons - Amsterdam] [Foto - Cultural and Sport Center Saint Blaise - Parijs]
Public House - Parijs
BASEMENT Het lijnenspel van de eerste verdiepingen is overwegend horizontaal en onderstreept het dragende karakter van het basement. De relatie met de straat is nog steeds belangrijk. Stedelijke details als serres, loggia's en daktuinen zorgen daarvoor en dragen bij aan het groene duurzame beeld van de architectuur.
Artemis Hotel - Amsterdam
Sciences de la Vie building - Lausanne
45 The Beacons - Amsterdam
Cultural and Sport Center Saint Blaise - Parijs
karakter van het basement. Het contact tussen binnen en buiten zet zich door op de verdiepingen. Dit gebeurt in de vorm van stedelijke details als arcades, loggia’s, serres, setbacks en (dak)terrassen. karakter van het basement. Het contact tussen binnen en buiten zet zich door op de verdiepingen. Dit gebeurt in de vorm van stedelijke details als arcades, loggia's, serres, Individuele expressie binnen een familie setbacks en (dak)terrassen.
Gevels mogen vervangen worden, bijvoorbeeld als duurzaamheidseisen daartoe aanleiding geven. De nieuwe façade van de Leeuwenburg weerspiegelt het oorspronkelijke karakter: sculpturaal brutalisme van zandkleurige met cannelures bijde dehoogte. schijf De torens De nieuwe torens hebben een overwegend vierkante hoofdvorm met een mogelijkegevelelementen eenzijdige opdikking tot 2/3 van regel 3 en strakke zakelijkheid met horizontale grafische patronen refereren op die manier aan de vierkante Rembrandttoren en aan elkaar. Er is ook ruimte voor individuele expressie. Het gaat hierbij niet zozeer expressie binnen familie bijVeeleer de drieslag. ('optoppen') of horizontale om het Individuele maken van een zo artistiek eneen onderscheidend mogelijk ontwerp. is hetDe deverticale uitdaging om specifieke wensen en eisen met De nieuwe torens hebben een overwegend vierkante ('aanbouwen') aansluiting van het nieuwe oudeinclusief is betrekking tot het verschil in onder andere programma, oriëntatie, zon & wind, energieopwekking, wateropvangop enhet natuur bouwen hoofdvorm met een mogelijke eenzijdige opdikking tot 2/3 contrastrijk en heeft een eigen afwijkende benadering, op een subtiele wijze tot uitdrukking te brengen. Het resultaat is een terughoudende ‘one of a kind’ uitwerking die het hoogbouwensemble als van de hoogte.
De torens refereren op die manier aan de zodat de aandacht op de bestaande kwaliteiten gevestigd geheel verrijkt. vierkante Rembrandttoren en aan elkaar. Er is ook ruimte blijft. voor individuele expressie. Het gaat hierbij niet zozeer regel 4 om het maken van een zo artistiek en onderscheidend regel 5 mogelijk ontwerp. Veeleer is het de uitdaging om Materialisering van veraf en dichtbij Bestaande kwaliteiten specifieke wensen en eisen met betrekking tot het De architectuur van de stadsblokken is 'aus einem guss' onder andereen programma, oriëntatie, zon & eenLloyd keer gegoten'), ook het daklandschap is onderdeel De schijfverschil van deinLeeuwenburg de vormgeving van de drieslag van de('in Delta blijven uitgangspunt. Gevels mogen vervangen worden, wind, als energieopwekking, wateropvang natuur inclusief van deze ontwerpopgave. Het beeld van veraf ishet peroorspronkelijke bijvoorbeeld duurzaamheidseisen daartoe en aanleiding geven. De nieuwe façade van de Leeuwenburg weerspiegelt op een subtiele wijze tot uitdrukking te brengen. met cannelures definitie abstracter, maarendichterbij wordt de verfijning karakter:bouwen sculpturaal brutalisme van zandkleurige gevelelementen bij de schijf strakke zakelijkheid met horizontale grafische Het is een ‘one of of a kind’ zichtbaar. Dit uit zichvan in de van patronen bijresultaat de drieslag.
Deterughoudende verticale (‘optoppen’) horizontale (‘aanbouwen’) aansluiting hetritmiek nieuwe oppenanten, het oude neggen is contrastrijk en heeft uitwerking die benadering, het hoogbouwensemble als geheel en voegen, gevestigd licht- en schaduwwerking, zorgvuldige een eigen afwijkende zodat de aandacht op verrijkt. de bestaande kwaliteiten blijft. detaillering en tactiele materialen. De materialen en het kleurenpalet spiegelen zich aan de hoogwaardige regel 5 regel 4 Bestaande kwaliteiten architectuur van het Amstelstation, Leeuwenburg en De schijf van de Leeuwenburg en de vormgeving van Delta Lloyd, aangevuld met materialen die passen bij een Materialisering van veraf en dichtbij de drieslag van de Delta Lloyd blijven uitgangspunt. duurzame ambitie. De architectuur van de stadsblokken is ‘aus einem guss’ (‘in een keer gegoten’), ook het daklandschap is onderdeel van deze ontwerpopgave. Het beeld van veraf is per definitie abstracter, maar dichterbij wordt de verfijning zichtbaar. Dit uit zich in de ritmiek van penanten, neggen en voegen, licht- en schaduwwerking, zorgvuldige detaillering en tactiele materialen. De materialen en het kleurenpalet spiegelen zich aan de hoogwaardige architectuur van het Amstelstation, Leeuwenburg en Delta Lloyd, aangevuld met materialen die passen bij een duurzame ambitie. regel 3