Bijlage 4 Halfjaarrapportage Zuidasdok H1-2022 (vervangen 16-11-2022)

Halfjaarrapportage Zuidasdok Periode: 1 januari t/m 30 juni 2022

Hijsen van 40 ton perronoverkapping

Auteur: Vrijgave: Versie: Datum: Volgnr.: Status:

Programmaorganisatie Zuidasdok Opdrachtgeversoverleg Zuidasdok 1.0 30-6-2022 1 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding

3

1.1 1.2 1.3

3 3 3

Doel rapportage Leeswijzer Programmadoelstellingen

Hoofdstuk 2 Samenvatting

5

Hoofdstuk 3 Programmavoortgang

9

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

9 12 12 14 15

Openbaar Vervoer Terminal (OVT) S&C/ICT Metro Knooppunten Tunnel Programma

Hoofdstuk 4 Programmabeheersing

17

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

17 17 19 24 27

Scope Planning Financiën Risico’s Organisatie en kwaliteit

Hoofdstuk 5 Omgeving & Communicatie

29

5.1 5.2 5.3

29 31 32

Stakeholdermanagement Bereikbaarheid Communicatie

Bijlagen

34

1. 2.

34 35

Mutatieoverzicht scope en projectbudget Zuidasdok Mutatieoverzicht scope en projectbudget Knooppunten

Financiering

Zuidasdok OPENBAAR

36

Hoofdstuk 1

Inleiding 1.1 Doel rapportage Het doel van deze Halfjaarrapportage van het programma Zuidasdok is de opdrachtgevers te informeren en verantwoording af te leggen over de voortgang van het programma. Deze Halfjaarrapportage heeft betrekking op de periode 1 januari tot en met 30 juni 2022. 1.2 Leeswijzer In paragraaf 1.3 zijn de doelstellingen van het programma beschreven die vigerend zijn voor de gehele duur van het programma. Deze programmadoelstellingen borduren voort op de projectdoelstellingen zoals geformuleerd in de structuurvisie, maar zijn geactualiseerd naar de huidige tijdgeest. In hoofdstuk 2 worden de belangrijkste gebeurtenissen uit de betreffende verslagperiode samengevat. In hoofdstuk 3 wordt een toelichting gegeven over de voortgang van het programma in de betreffende verslagperiode. Hoofdstuk 4 geeft inzicht in de stand van zaken van de beheersing van het programma. Tot slot wordt in hoofdstuk 5 gerapporteerd over het omgevingsmanagement en de communicatie van het programma. 1.3 Programmadoelstellingen Op 9 juli 2012 hebben het Rijk, de Gemeente Amsterdam, de Vervoerregio Amsterdam en de Provincie Noord-Holland een voorkeursbeslissing genomen voor het project Zuidasdok. Deze is vastgelegd in de Bestuursovereenkomst Zuidasdok van 9 juli 2012 en de Structuurvisie Zuidasdok van 16 augustus 2012.

Voor de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel is in de Bestuursovereenkomst overeengekomen dat deze in een gecombineerde aanpak met het project Zuidasdok worden voorbereid en gerealiseerd, waarbij de aanpak van de knooppunten voor rekening en risico van het Rijk is. De volgende programmadoelstellingen, ontleend aan de Bestuursovereenkomst Zuidasdok en de structuurvisie Zuidasdok, worden gehanteerd bij Zuidasdok: 1. Zuidasdok draagt bij aan de noodzakelijke verbetering van de bereikbaarheid van Amsterdam en de noordelijke Randstad die van grote economische importantie is. 2. Door Zuidasdok kan de Zuidas verder uitgroeien tot internationale toplocatie als integraal onderdeel van de regio en stad Amsterdam.

Pagina: Datum: Status:

3/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

3. De realisatie van Zuidasdok zorgt voor een kwalitatief hoogwaardig OVknooppunt van internationale allure dat voorziet in een optimaal functionerend hoogwaardig verkeer- en vervoerssysteem. 4. Duurzame inpassing van de infrastructuur in de ontwikkeling van het Zuidasgebied teneinde de barrièrewerking te verminderen en de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. Belangrijke aandachtspunten bij de realisatie van deze doelstellingen zijn de zorg voor een complete stad en infrastructuur in elke fase van de bouw van het project. Vooral de bereikbaarheid en leefbaarheid van het gebied zijn van essentieel belang tijdens de uitvoering van het project. Het programma Zuidasdok behelst: 1. Het uitbreiden van de capaciteit en ontvlechting van de A10-zuid van knooppunt De Nieuwe Meer tot en met knooppunt Amstel, inclusief ondergrondse ligging ter hoogte van Zuidas, waarmee het doorgaande en het bestemmingsverkeer van elkaar wordt gescheiden in een hoofd- en een parallelrijbaan; 2. Een duurzame inpassing van de weginfrastructuur door het ondergronds situeren van de A10 ter hoogte van het centrumgebied van Zuidas, zodat ruimte ontstaat voor de openbaarvervoersterminal en het versterken van het centrummilieu van Zuidas; 3.

De ontwikkeling van een hoogwaardige openbaarvervoersterminal (OVT) voor trein en metro, accommodatie groei treinverkeer en ruimtereservering voor een vijfde en zesde spoor (Derde perron); 4. Een optimale inpassing van het regionale en stedelijke openbaar vervoer (metro, tram en bus) in de openbaarvervoersterminal, inclusief dubbelsporige aanlanding van de Noord/Zuidlijn; 5. De inrichting van de openbare ruimte met stadsstraten en pleinen, realisatie van fietsonderdoorgang ter hoogte van de RAI en inpassing van de A10 ten behoeve van de ruimtelijke kwaliteit en leefomgeving.

Pagina: Datum: Status:

4/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Hoofdstuk 2

Samenvatting Programmavoortgang In deze samenvatting worden de belangrijkste ontwikkelingen in de verslagperiode en de relevante actuele ontwikkelingen na de verslagperiode toegelicht.

OVT In de eerste maanden van 2022 is Bouwcombinatie Nieuw-Zuid (Mobilis, Boskalis en Van Gelder) verder gegaan met de doorgrondings- en prijsvormingsfase van OVT-1. Gedurende deze fase is de bouwfasering op een aantal punten geoptimaliseerd. Ook werd de huidige extreme prijsontwikkeling in de markt zichtbaar in de omzetting van prijspeil 2021 naar prijspeil januari 2022. Op 15 april is met Bouwcombinatie Nieuw-Zuid overeenstemming bereikt over de definitieve voorwaarden voor OVT-1. Om OVT-1 op te kunnen dragen aan Bouwcombinatie Nieuw-Zuid waren er aanvullende financiële middelen nodig in verband met interne scopeverschuivingen en het verwerken van de prijsontwikkeling uit de markt. Om dit mogelijk te maken is een deel van het programmabudget (uit het budget van Tunnel) van Zuidasdok beschikbaar gemaakt voor OVT-1. Daarmee is de doorgronding en prijsvorming OVT-1 afgesloten en heeft Zuidasdok OVT-1 opgedragen aan Bouwcombinatie NieuwZuid. Opdrachtnemer Heijmans werkt, in een voorloopcontract, aan de metroperrons en -sporen om ruimte te creëren voor de toekomstige vernieuwing van de Minervapassage. Omdat de Minervapassage in de toekomst hoger is dan de huidige passage, worden de metroperrons en sporen alvast verhoogd. In de nacht van 4 op 5 juni 2022 is de bestaande overkapping opgehesen en verhoogd.

Het metroperron en -spoor van lijn 52 (Noord/Zuidlijn) wordt tussen 16 en 22 juli 2022 vijftig meter richting het oosten verlengd en verhoogd. Metroperron 4 komt daardoor boven de Beethovenstraat te liggen. Om het verlengde perrondeel te kunnen dragen, is tussen 8 en 13 mei 2022 een staalconstructie aangebracht op de Beethovenstraat. Bouwcombinatie Nieuw-Zuid is na de gunning op 26 augustus 2021 begonnen aan het uitvoeringsontwerp en de werkvoorbereiding van de buitendienststelling zomer 2022. In een 11-daagse buitendienststelling (gepland van 22 juli tot 3 augustus 2022) realiseert Nieuw-Zuid de fundering van de twee meest zuidelijke treindekken, ter hoogte van de Brittenpassage. Deze treindekken worden als onderdeel van OVT-1 in Q2 2023 op hun plek geschoven. Het uitvoeringsontwerp voor de werkzaamheden is door Zuidasdok geaccepteerd. Pagina: Datum: Status:

5/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

S&C/ICT Metro In het afgelopen half jaar zijn werkzaamheden uitgevoerd aan het trein-TV systeem, camera’s, Dynamisch Reizigersinformatie Systeem (DRIS), omroep, intercom en het tractiesysteem ter voorbereiding op de verlenging en verhoging van metro 52. Tevens zijn de eind 2021 gerealiseerde metrowissels in gebruik genomen.

Knooppunten In januari 2022 is de dialoogfase met twee aannemerscombinaties, TriAX (Besix, Dura Vermeer en Heijmans) en Bouwcombinatie Nieuwe-Meer (Boskalis, Volker Wessels Infra, Mobilis en Van Gelder), gestart voor de aanbesteding van de reconstructie van knooppunt De Nieuwe Meer. De dialoogfase is in juni 2022 afgerond, waarna de aannemerscombinaties medio juli 2022 hun aanbieding zullen doen. In het voorjaar van 2022 is de voorbereiding van de aanbesteding van knooppunt Amstel gestart met het opstellen van het inkoopplan.

Tunnel In maart 2022 is een toets op de voorlopige aanbestedingsdocumenten (50% versie) uitgevoerd, waarbij de conclusie was dat het dossier voldoende omvang en diepgang had. Een belangrijk aandachtspunt was de beschikbare tijd om het aanbestedingsdossier verder uit te werken. Het uitblijven van besluitvorming ten aanzien van het budget in combinatie met signalen uit de markt dat men het raakvlak tussen OVT en Tunnel risicovol vindt, maakt dat er meer tijd genomen wordt voor de voorbereiding van de aanbesteding van Tunnel en het uitwerken van het raakvlak tussen OVT en Tunnel. De verwachting is dat dit de aanbesteding ten goede komt en dat deze extra tijd in een latere fase mogelijk terugverdiend wordt.

Omgeving & communicatie De programmaorganisatie is actief op het gebied van omgevingsmanagement en communicatie. Regulier wordt overleg gevoerd met de beheerders van de toekomstige onderdelen, met verschillende gebruikersgroepen zodat zij worden meegenomen in de afwegingen en de belangen kunnen worden meegewogen in het programma, en met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Ter voorbereiding op de buitendienststellingen wordt afstemming gezocht met stakeholders om verkeersmaatregelen en – plannen tijdig gereed te hebben. Over de werkzaamheden wordt tevens uitgebreid gecommuniceerd door de inzet van wekelijkse publicaties, social media, websites, persmomenten en informatiebijeenkomsten. Scope In de afgelopen periode zijn er geen scopewijzigingen doorgevoerd. Pagina: Datum: Status:

6/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Planning In het eerste half jaar van 2022 is de doorgronding en prijsvorming met Bouwcombinatie Nieuw-Zuid afgerond en is opdracht verstrekt voor het OVT-1 contract. Uit de doorgronding van OVT-1 met Bouwcombinatie Nieuw-Zuid is gebleken dat meer tijd nodig is voor de bouw van de Brittenpassage en het viaduct voor het metrospoor over de Parnassusweg. Daarnaast bleek een grotere buffer op de activiteiten wenselijk. Hierdoor is mijlpaal 7 ‘Ingebruikname Brittenpassage en dubbelsporige aanlanding Noord/Zuidlijn op station Zuid’ een kwartaal verschoven. Die ruimte is er omdat de uiterlijke opleverdatum is vastgesteld op 2027. Mijlpaal 8 ‘Project OVT-1 gereed’ is hierdoor twee kwartalen verschoven, ook deze mijlpaal blijft binnen de afgesproken uiterlijke opleverdatum van 2027. Door de voorbereidende werkzaamheden van OVT-2 parallel met het einde van OVT-1 uit te voeren, heeft de uitloop geen gevolgen voor de mijlpalen van OVT-2. Financiën Ook Zuidasdok ontkomt niet aan de gevolgen van de extreme prijsstijgingen in de markt. Sinds de tweede helft van 2021 zijn de prijzen wereldwijd fors gestegen, als gevolg van Covid-19, een tekort aan bouwmaterialen, schaarste op de arbeidsmarkt en hoge energietarieven. Dit wordt nu zichtbaar in de stijging van de prognose eindstand. Het totale budget Zuidasdok bedraagt per 30 juni 2022 2.138 M€, dit was 2.060 M€ in de H2-2021 rapportage.

De prognose eindstand bedraagt per 30 juni 2022 3.606 M€, dit was 3.255 M€ in de H2-2021 rapportage. De stijging van het budget (78 M€) is het gevolg de verwerking van de IBOI indexering (5,2%). De prognose eindstand is gestegen (351 M€), met name door indexering (11,6%) naar prijspeil januari 2022 en daarnaast door actualisatie van de raming voor organisatiekosten, verwerking van het resultaat uit de prijsvorming van OVT-1 en op basis daarvan actualisatie van de raming van OVT2. De totale budgetspanning is door de stijging van de prognose eindstand, ondanks de ontvangst van de IBOI indexering, toegenomen met 273 M€. De voortgang van Zuidasdok is afhankelijk van de besluitvorming over het aanvullende budget. Teneinde project OVT-1 te kunnen opdragen, heeft in april een verschuiving in het budget plaatsgevonden van Tunnel naar OVT-1. Er is gevraagd een bestuurlijk besluit te nemen voor de zomer van 2022 over het budget om de doorgronding van OVT-2 en de aanbesteding van Tunnel te kunnen starten. Dit besluit is niet genomen; komende periode worden de consequenties voor beide projecten met de opdrachtgevers gedeeld. Voor de doorgronding van OVT-2 wordt mogelijk in de loopt van augustus een besluit genomen zodat de doorgronding kan starten.

Risico’s In de H-rapportages wordt gerapporteerd over de ontwikkeling van het risicoprofiel van Zuidasdok aan de hand van de ontwikkeling van de top 10 risico’s. In deze samenvatting vermelden we de drie toprisico’s. Pagina: Datum: Status:

7/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Positie H1 2022

Risico

1

De besluitvorming over het toekennen van aanvullend budget voor Zuidasdok neemt mogelijk te veel tijd in beslag

2

Actuele geopolitieke / marktontwikkelingen (o.a. tekort aan bouwmaterialen, schaarste op de arbeidsmarkt, energie) leiden tot prijsstijgingen en druk op levertijden

3

Er ontstaat mogelijk spanning tussen het honoreren van wensen van stakeholders (adaptiviteit) en het stabiel houden van de scope (stabiliteit)

Pagina: Datum: Status:

8/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Hoofdstuk 3

Programmavoortgang In dit hoofdstuk worden de belangrijkste ontwikkelingen binnen Zuidasdok beschreven in de rapportageperiode 1 januari tot en met 30 juni 2022. De opzet van dit hoofdstuk sluit aan bij de opzet van Zuidasdok en de verdeling in vier projectteams (OVT, S&C/ICT Metro, knooppunten en tunnel). Voor elk projectteam en voor het programma worden in dit hoofdstuk de ontwikkelingen toegelicht. De peildatum voor deze Halfjaarrapportage is 30 juni 2022. In de samenvatting wordt voor bepaalde onderwerpen ingegaan op de actuele ontwikkelingen na de peildatum. 3.1

Openbaar Vervoer Terminal (OVT)

Planning Werkzaamheden

Contract

OVT-1 en OVT-2: 2020 – 2031 OVT-3: 2025 – 2036 Realiseren Openbaarvervoerterminal in drie delen OVT-1: realisatie van de (nieuwe) Brittenpassage en omklappen metroperrons en stijgpunten metro in de Minervapassage. OVT-2: verbreden en vernieuwen van de (bestaande) Minervapassage en verbreden bestaande treinperrons. OVT-3: realisatie koppen van de stationspassages, de noordelijke stationsplint met commerciële voorzieningen en de zuidelijke stationsplint met commerciële voorzieningen en aanleg openbare ruimte OVT-1 en OVT-2: E&C-contract, met OVT-2 optioneel OVT-3: n.t.b. (2025)

Opdrachtverstrekking In de eerste maanden van 2022 is Bouwcombinatie Nieuw-Zuid (Mobilis, Boskalis en Van Gelder) verder gegaan met de doorgrondings- en prijsvormingsfase van OVT-1. Gedurende deze fase is de bouwfasering op een aantal punten geoptimaliseerd. Ook werd de huidige extreme prijsontwikkeling in de markt zichtbaar in de omzetting van prijspeil 2021 naar prijspeil januari 2022. Op 15 april is met Bouwcombinatie Nieuw-Zuid overeenstemming bereikt over de definitieve voorwaarden voor OVT-1. Om OVT-1 op te kunnen dragen aan Bouwcombinatie Nieuw-Zuid waren er aanvullende financiële middelen nodig in verband met interne scopeverschuivingen en het verwerken van de prijsontwikkeling uit de markt. Om dit mogelijk te maken is een deel van het programmabudget (uit het budget van Tunnel) van Zuidasdok beschikbaar gemaakt voor OVT-1. Daarmee is de doorgronding en prijsvorming OVT-1 Pagina: Datum: Status:

9/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

afgesloten en heeft Zuidasdok OVT-1 opgedragen aan Bouwcombinatie NieuwZuid. Uitvoeringswerkzaamheden

Voorloopcontracten BAM Rail heeft in Q4-2021 vijf nieuwe wissels gerealiseerd aan de oostkant van station Amsterdam Zuid. De indienststellingsvergunning voor deze wissels is afgegeven. Medio juni 2022 zijn ze in gebruik genomen met uitzondering van de wissel bij de RAI, die medio augustus 2022 in gebruik wordt genomen. Opdrachtnemer Heijmans werkt, in een voorloopcontract, aan de metroperrons en -sporen om ruimte te creëren voor de toekomstige vernieuwing van de Minervapassage. Omdat de Minervapassage in de toekomst hoger is dan de huidige passage, worden de metroperrons en sporen alvast verhoogd. In de nacht van 4 op 5 juni 2022 is de bestaande overkapping opgehesen en verhoogd. Het metroperron en -spoor van lijn 52 (Noord/Zuidlijn) worden tussen 16 en 22 juli 2022 vijftig meter richting het oosten verlengd en verhoogd. Metroperron 4 komt daardoor boven de Beethovenstraat te liggen. Om het verlengde perrondeel te kunnen dragen, is tussen 8 en 13 mei 2022 een staalconstructie aangebracht op de Beethovenstraat.

10KV Kabels Door het werkterrein Britten B lopen twee 10kV kabels die het gelijkrichterstation van de metro voorzien van stroom voor de tractie van de metro. Voor de bouw van de resterende dekken van de Brittenpassage worden deze twee kabels verwijderd. Liander legt, in opdracht van Zuidasdok, twee nieuwe 10kV kabels door een nieuw tracé en deze worden medio juli 2022 aangesloten waarna de bestaande kabels gesaneerd worden.

Buitendienststelling zomer 2022 Bouwcombinatie Nieuw-Zuid is na de gunning op 26 augustus 2021 begonnen aan het uitvoeringsontwerp en de werkvoorbereiding van de buitendienststelling zomer 2022. In een 11-daagse buitendienststelling (gepland van 22 juli tot 3 augustus 2022) realiseert Nieuw-Zuid de fundering van de twee meest zuidelijke treindekken, ter hoogte van de Brittenpassage. Deze treindekken worden als onderdeel van OVT-1 in 2023 op hun plek geschoven. Het uitvoeringsontwerp voor de werkzaamheden is door Zuidasdok geaccepteerd.

Tijdelijke maatregelen ProRail Om de druk op de huidige reizigerstransfer te verlagen, heeft aannemer Knipscheer Rail-Infra B.V. – in opdracht van ProRail - begin maart 2022 in twee weekenden de vide van treinperron 2 verkleind. Met deze ingreep is circa 70 vierkante meter extra vloeroppervlakte op het perron gecreëerd. Begin juli worden de roltrappen naar de treinperrons vervangen door vaste trappen, zodat ook daar de capaciteit vergroot wordt. Zuidasdok neemt voor deze werkzaamheden de uitvoeringsbegeleiding voor haar rekening. Pagina: Datum: Status:

10/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Ontwerpwerkzaamheden Om aan de wet BENG (Bijna Energie Neutrale Gebouwen) te voldoen heeft Zuidasdok zonnepanelen in de randen van de perronkappen voorzien. Deze oplossing heeft zo min mogelijk impact op de vigerende eisen, vormgeving, installaties en op de planning en er wordt maximaal rekening gehouden met de groene uitstraling van de OVT. De gekozen zonnepanelen zijn echter significant duurder dan standaard zonnepanelen en het rendement is lager. Het OGO heeft, vanwege de hoge kosten en het lage rendement, gevraagd om nader te onderzoeken welke alternatieven mogelijk zijn. Zuidasdok verwacht het komende half jaar hiermee terug te komen. Omgevingsvergunning De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied heeft op 2 december 2021 de omgevingsvergunning verleend voor de bouw van de Britten- en Minervapassage als onderdeel van de vernieuwing van station Amsterdam Zuid. De vergunning lag tot 14 januari 2022 ter inzage en is deze verslagperiode onherroepelijk geworden. Ontwikkelingen OVT

Vergunning Wet Natuurbescherming (stikstof) Naast de aanvraag van een omgevingsvergunning is een vergunning Wet Natuurbescherming voor de realisatie van OVT-1 en -2 aangevraagd bij de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord. In reactie op vragen van de Omgevingsdienst zijn nadere stikstofberekeningen ingediend die betrekking hebben op wegverkeer voor de bevoorrading van de commerciële voorzieningen in het station. Daarop heeft de Omgevingsdienst aangegeven dat zij, op basis van de laatste stikstofberekeningen, een ontwerpbesluit neemt dat voor OVT-1 en -2 geen vergunning Wet Natuurbescherming is vereist. Dit ontwerpbesluit ligt van begin juli tot medio augustus 2022 ter inzage waarbij zienswijzen naar voren kunnen worden gebracht. Daarna neemt de Omgevingsdienst het definitieve besluit. Raakvlakprojecten

Aanlanding Amstelveenlijn (Amsteltram lijn 25) In maart 2021 waren de opdrachtgevers akkoord gegaan met de aanleg van een tijdelijke eindhalte voor de Amsteltram op de Eduard van Beinumstraat. Bij nadere uitwerking van deze tijdelijke eindhalte bleken de complexiteit en de kosten echter veel hoger dan voorzien. In de afgelopen maanden zijn alternatieven voor de tijdelijke eindhalte voor de Amsteltram onderzocht. Alle betrokken partijen (VRA, GVB, gemeente Amsterdam, Zuidas en Zuidasdok) zien als beste variant: het op korte termijn verbeteren van de huidige halte Strawinskylaan en na de opening van de Brittenpassage een tijdelijke eindhalte op de Parnassusweg. Het OGO heeft hier op 21 februari 2022 mee ingestemd. Zuidasdok draagt 1,9 M€ excl. BTW bij aan de totale investeringskosten van 6,4 M€ excl. BTW. Deze kosten komen ten laste van de risicoreservering van het Pagina: Datum: Status:

11/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

programma, omdat ze voortvloeien uit de in het verleden opgelopen vertraging van Zuidasdok. De VRA is verantwoordelijk voor de uitvoering van de werkzaamheden. 3.2

S&C/ICT Metro

Planning Werkzaamheden

Contract

2020 – 2032 Realiseren ICT-systemen (kaartverkoopautomaten, OVchipkaartpoorten, camera’s etc.) en werkzaamheden aan de metrobeveiliging- en besturingssystemen (S&C) Er wordt gebruik gemaakt van bestaande raamcontracten (van het GVB) met S&C- en ICT-leveranciers.

Het project verricht werkzaamheden aan zowel de S&C- als de ICT-systemen van de metro. S&C is de afkorting van Signalling and Control. Dit is het systeem voor metrobeveiliging en -besturing. Onder ICT vallen verschillende systemen zoals bijvoorbeeld camera’s, kaartverkoopautomaten en OV-chipkaartpoorten. In het afgelopen half jaar zijn werkzaamheden uitgevoerd aan het trein-TV systeem, camera’s, Dynamisch Reizigersinformatie Systeem (DRIS), omroep, intercom en het tractiesysteem ter voorbereiding op de verlenging en verhoging van metro 52. Tevens zijn de eind 2021 gerealiseerde metrowissels in gebruik genomen. Het CBTC-systeem is vanaf 23 januari 2022 voor het hele Amsterdamse metronet in gebruik genomen. Het oude systeem wordt ontmanteld waardoor toekomstige wijzigingen aan het metrospoor alleen onder CBTC hoeven te worden doorgevoerd. De laatste voorbereidingen worden getroffen voor de werkzaamheden tijdens de 7-daagse tijdelijke buitengebruikname van 16 t/m 22 juli 2022. Voorbereidingen betreffen het installeren van nieuwe stationssystemen zoals camera’s, intercom en DRIS borden. 3.3

Knooppunten

Planning Werkzaamheden Contract

2020 – 2033 Realiseren reconstructie knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel D&C-contract

Knooppunt De Nieuwe Meer In januari 2022 is de dialoogfase met twee aannemerscombinaties, TriAX (Besix, Dura Vermeer en Heijmans) en Bouwcombinatie Nieuwe-Meer (Boskalis, Volker Wessels Infra, Mobilis en Van Gelder), gestart voor de aanbesteding van de

Pagina: Datum: Status:

12/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

reconstructie van knooppunt De Nieuwe Meer. De dialoogfase is in juni 2022 afgerond, waarna de aannemerscombinaties medio juli 2022 hun aanbieding zullen doen. Op 28 februari 2022 is de verplaatsing van de bediening van de Schinkelbrug gegund aan Equans en is de voorbereiding voor de realisatie gestart. De werkzaamheden worden afgestemd op de reeds geplande buitendienststelling van het spoor in november 2022. Met de beheerders van toekomstige objecten worden afspraken gemaakt over het beheer van de verschillende objecten tijdens de uitvoering en na realisatie. Aan de beheerders van knooppunt De Nieuwe Meer is gevraagd een beheerdersverklaring af te geven op het contractdossier. Van RWS WNN is deze inmiddels ontvangen. De verwachting is dat de beheerdersverklaringen van gemeente Amsterdam, ProRail, GVB en Waternet op korte termijn worden ontvangen. Er zijn vervolggesprekken gevoerd met de gemeente Amsterdam over de aanvullende wens om het fietspad over de Schinkelbrug te verbreden en extra geluidsschermen te plaatsen gezien de plannen voor woningbouw in het Schinkelkwartier. Dit heeft er toe geleid, mede vanwege de contractfase waarin project knooppunt De Nieuwe Meer zich bevindt, dat Amsterdam afziet van haar wens voor verbreding van het fietspad en dat de mogelijkheid tot extra geluidsschermen wordt opgenomen in het bestemmingsplan.

De gesprekken met Watersportvereniging Amsterdam en de Yachtclub Het Bosch, die beiden ligplaatsen hebben in de Nieuwe Meer, zijn de afgelopen periode voortgezet. Door de bouw van de nieuwe Schinkelbrug moeten enkele ligplaatsen worden verwijderd. Er wordt onderzocht of de ligplaatsen van Yachtclub Het Bosch verplaatst kunnen worden naar een aangrenzende locatie. Uit het eerder opgestelde plan van aanpak voor kabels en leidingen voor knooppunt De Nieuwe Meer is gebleken dat het verleggen van een aantal kabels en leidingen op het kritieke pad van de planning ligt. De uitvoering van het verleggen van telecomverbindingen is inmiddels gestart. Knooppunt Amstel In het voorjaar van 2022 is de voorbereiding van de aanbesteding van knooppunt Amstel gestart met het opstellen van het inkoopplan. De eerste fase van de impactanalyse over het mogelijk toevoegen van scope van de Nieuwe A2-Entree is afgerond. De effecten van de vijf meest impactvolle aspecten rondom de mogelijke implementatie zijn in kaart gebracht: kosten, wegontwerp & verkeer, planologisch / juridisch, grondverwerving en planning. In het OGO van 1 juni 2022 is besloten dat tussen 1 juni en 22 november 2022 Zuidasdok een dubbele werkhypothese/scope (met én zonder de A2 Entree) Pagina: Datum: Status:

13/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

hanteert. Een aantal onderwerpen zoals hierboven genoemd wordt verder uitgewerkt ter voorbereiding op besluitvorming over het toevoegen van de A2 Entree aan de scope van knooppunt Amstel. Er is een ingangstoets uitgevoerd voor de vervanging van de zuidelijke Rozenoordbrug. De resultaten van de toets geven inzicht in de mogelijke opgave voor Zuidasdok en zijn gedeeld met RWS-WNN. Als vervolg op deze eerste verkenning wordt een impactanalyse opgesteld voor de definitieve vervanging van de Rozenoordbrug. Daarbij vindt er afstemming plaats tussen Zuidasdok en RWSWNN over de inhoudelijke opgave, bouwfasering, planning en kosten. 3.4

Tunnel

Planning Werkzaamheden Contract

2022 – 2035 Realiseren tunnel A10 (Zuid en Noord) D&C-contract

Contractvoorbereiding & aanbesteding Het inkoopplan Tunnel is begin mei 2022 afgerond en aangeboden aan het Opdrachtgeversoverleg. Ondertekening door de DG RWS is voorzien in 2022. In de afgelopen periode is gewerkt aan het aanbestedingsdossier voor het project Tunnel op basis van het contract met Zuidplus uit 2016. Projectspecifieke aanpassingen zijn geïnventariseerd en doorgevoerd, onder andere door gewijzigde wet- en regelgeving. De impact van een aantal wijzigingen wordt nog nader uitgezocht (bijvoorbeeld de waterhuishouding en de inrichting van de openbare ruimte) en vervolgens verwerkt in het aanbestedingsdossier. In maart 2022 is een toets op de voorlopige aanbestedingsdocumenten (50% versie) uitgevoerd, waarbij de conclusie was dat het dossier voldoende omvang en diepgang had. Een belangrijk aandachtspunt was de beschikbare tijd om het aanbestedingsdossier verder uit te werken. Het uitblijven van besluitvorming ten aanzien van het budget in combinatie met signalen uit de markt dat men het raakvlak tussen OVT en Tunnel risicovol vindt, maakt dat er meer tijd genomen wordt voor de voorbereiding van de aanbesteding van Tunnel en het uitwerken van het raakvlak tussen OVT en Tunnel. De verwachting is dat dit de aanbesteding ten goede komt en dat deze extra tijd in een latere fase mogelijk terugverdiend wordt.

Naast de toets op de aanbestedingsdocumenten wordt het aanbestedingsdossier getoetst door een externe expertgroep en worden de TTI (tunneltechnische Installaties) eisen getoetst door de landelijk tunnelregisseur. Voor het civiele deel van het project Tunnel is een referentieontwerp opgesteld. Dit referentieontwerp wordt gebruikt als input voor de referentiefasering, de

Pagina: Datum: Status:

14/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) in het kader van integrale veiligheid en voor de projectraming die momenteel wordt geactualiseerd. De door Tunnel opgestelde referentiefasering gaat er vanuit dat werkzaamheden van OVT en Tunnel gedeeltelijk parallel worden uitgevoerd. Dit leidt echter tot een aantal dilemma’s op gebied van bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid van het kerngebied. In overleg met het project OVT en het programma wordt bekeken hoe deze dilemma’s opgelost kunnen worden en de fasering verder kan worden uitgewerkt. Planontwikkeling WTC-complex In de eerste helft van 2022 is CBRE Investment Management gestart met nieuwe planontwikkeling voor de modernisering van het WTC-complex. Het Masterplan WTC spreekt zowel over nieuwbouw als renovatie en heeft een uitvoeringsperiode van 15 jaar. Fase 1 van het Masterplan WTC omvat werkzaamheden die een direct raakvlak hebben met de werkzaamheden van Zuidasdok. Uit een impactanalyse blijkt dat de risico’s, die optreden door het deels samenvallen van de conditionerende werkzaamheden voor Zuidasdok en het WTC, beheersbaar zijn. De komende periode zal samen met CBRE worden gewerkt aan de randvoorwaarden en afspraken ten behoeve van een overeenkomst tussen beide partijen. 3.5

Programma

Ontwerp Wijzigingstracébesluit (OwTB) en inpassing Tracébesluit (TB) in bestemmingsplan Er is een ontwerp wijzigingstracébesluit (OwTB) opgesteld dat voorziet in beperkte aanpassingen op een aantal locaties. Tevens bevat het OwTB een aantal generieke aanpassingen, bijvoorbeeld een beperkte verruiming voor de situering van kunstwerken. Voor knooppunt De Nieuwe Meer (KNM) is het OwTB van belang voor het toepassen van grondkeringen, kunstwerk 19 en het verminderen van ligplaatsen bij jachthaven De Nieuwe Meer. Het OwTB is gereed maar nog niet door de minister vastgesteld, vanwege het nog niet opgeloste budgettekort. In de realisatie is het (O)wTB nodig, als juridische basis, voor het aanvragen van vergunningen. Het ontbreken van een vastgesteld (O)wTB is als risico nieuw opgenomen in de top 10 programmarisico’s, vanwege het belang van het (O)wTB voor de reconstructie van knooppunt De Nieuwe Meer. De gemeente Amsterdam heeft voor de inpassing van het TB een bestemmingsplan voorbereid voor het gebied aan weerszijden van de tunnelmonden. De planning is dat het ontwerp van het bestemmingsplan ter inzage wordt gelegd kort na de terinzagelegging van het OwTB.

Ontheffing Wet Natuurbescherming (soortenbescherming) De in december 2021 ingediende aanvraag voor ontheffing Wet natuurbescherming voor de projecten Tunnel en Knooppunten was na beoordeling Pagina: Datum: Status:

15/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

door bevoegd gezag (RVO) niet concreet genoeg en behoefde aanvulling, ondanks gevoerd vooroverleg tussen RVO en Zuidasdok. Door Zuidasdok is daarom nog meer de focus gelegd op de concrete werkzaamheden in de komende vijf jaar bij knooppunt De Nieuwe Meer. In afstemming met RVO is de keuze gemaakt de aanvraag soortenbescherming aan te vragen per project. De huidige aanvraag voor project knooppunt De Nieuwe Meer wordt in juli 2022 aangevuld en kan naar verwachting begin Q4 2022 verleend worden als ontwerpbesluit. Het definitieve besluit volgt dan eind Q4 2022. Voor de werkzaamheden van Tunnel en knooppunt Amstel worden nieuwe aanvragen ingediend wanneer die werkzaamheden en het effect op soorten concreet zijn in de planning.

Schadeclaims Er zijn het afgelopen halfjaar geen nieuwe schademeldingen voor Zuidasdok binnengekomen. Van de in totaal 28 ingediende schadeclaims zijn er 26 afgehandeld.

Verwervingsdossiers Er wordt gewerkt aan de definitieve afronding van een aantal verwervingsdossiers die gaan over eigendomsveranderingen tussen verschillende opdrachtgevers. De verwachting is dat deze dossiers in 2022 afgerond worden.

Pagina: Datum: Status:

16/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Hoofdstuk 4

Programmabeheersing 4.1 Scope In bijlagen 1 en 2 is een totaaloverzicht opgenomen waarin de scopewijzigingen (en eventuele aanvullende financiële bijdragen) sinds de bestuursovereenkomst van juli 2012 zijn vermeld.

Scopewijzigingen In de afgelopen periode zijn er geen scopewijzigingen doorgevoerd. Wel zijn er twee scopewijzigingen tussen projecten binnen het programma Zuidasdok verwerkt (zie paragraaf 4.3 Financiën). 4.2 Planning In het eerste half jaar van 2022 is de doorgronding en prijsvorming met Bouwcombinatie Nieuw-Zuid afgerond en is opdracht verstrekt voor deelovereenkomst III van het OVT-contract. Voor Tunnel is een referentieplanning en -fasering uitgewerkt, om de kaders en mijlpalen voor de aanbesteding te bepalen. Voor knooppunt Amstel zijn de aanbestedings- en uitvoeringsplanning uitgewerkt, dit zal in 2022 afgerond worden. In het OGO van 18 november 2020 zijn voor Zuidasdok stuurmijlpalen met bandbreedtes vastgesteld. Zuidasdok zal in de H-rapportage de actuele (deterministische) stand van deze mijlpalen melden en toelichten. In tabel 1 is vermeld: • de stand van 31 december 2021 (H2 2021) • de actuele stand per 30 juni 2022 (H1 2022) • het verschil tussen deze en de vorige periode • de door het OGO vastgestelde bandbreedte In de Kamerbrief van maart 2020 hebben de bestuurders aangegeven dat de huidige verwachting is dat het laatste Zuidasdok project in de periode 2032-2036 wordt opgeleverd. Daarbij geldt een voorbehoud, de haalbaarheid van de planning is afhankelijk van de besluitvorming over het budget.

Naarmate de besluitvorming over het budget langer uitblijft, zal dit op onderdelen van het programma tot vertraging leiden en daarmee tot meer kosten. In het afgelopen half jaar is mijlpaal 5 ‘Start bouw OVT-1’, binnen de afgesproken bandbreedte, gerealiseerd.

Pagina: Datum: Status:

17/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Mijlpaal

Programma 1 Integraal voorontwerp Zuidasdok gereed 2 Programma Zuidasdok gereed BDS2019 3 BDS2019 werkzaamheden gereed OVT-1 Bouw Brittenpassage 4 Start aanbesteding OVT-1 (OVT-2 mee als optie) 5 Start bouw OVT-1 6 Voorbouwlocaties treindekken zuidzijde vrij (Brittenpassage en Vivaldi) 7 Ingebruikname Brittenpassage en dubbelsporige aanlanding Noord/Zuidlijn op station Zuid 8 Project OVT-1 gereed OVT-2 Verbreding Minervapassage 9 Besluit lichten optie OVT-2 10 Start aanbesteding OVT-2 (als optie niet gelicht wordt) 11 Start bouw OVT-2 12 Ingebruikname verbrede Minervapassage 13 Project OVT-2 gereed Tunnels 14 Start aanbesteding Tunnels 15 Start bouw tunnel Zuid 16 Start bouw tunnel Noord 17 Ingebruikname tramstation Arnold Schönberglaan 18 Ingebruikname busstation Eduard van Beinumstraat 19 Ingebruikname tunnel Zuid en verbreding A10 Zuid (zuidbaan) 20 Ingebruikname tunnel Noord en verbreding A10 Zuid (noordbaan) 21 Project tunnels gereed Knooppunt De Nieuwe Meer (KNM) 22 Start aanbesteding KNM 23 Start bouw KNM 25 Ingebruikname noordelijke parallelstructuur (PRR) en omklap S108 noord 26 Project KNM gereed Knooppunt Amstel (KNA) 27 Start aanbesteding KNA 28 Start bouw KNA 29 Project KNA gereed OVT-3 Koppen en plinten station 30 Besluit combineren 5e/6e spoor (derde perron) met OVT-

?H2 2021 Vastgestelde H1 2022 bandbreedte (Q's)

H2 2021

H1 2022

Q1 2020 Q1 2034

Q1 2020 Q1 2034

0 0

Q1 2020 2032-2036

Q3 2021

Q3 2021

0

Q4 2021

Q4 2020 Q2 2022 Q3 2023

Q4 2020 Q2 2022 Q3 2023

0 0 0

Q4 2020 Q2 2022 2023-2024

Q4 2025

Q1 2026

1

2025-2027

Q2 2026

Q4 2026

2

2025-2027

Q3 2022 Q2 2023 Q4 2025 Q3 2028 Q3 2028

Q3 2022 Q2 2023 Q4 2025 Q3 2028 Q3 2028

0 0 0 0 0

Q3 2022 Q1 2023 2025-2027 2028-2031 2028-2031

Q3 2022 Q3 2026 Q1 2028 Q3 2029 Q1 2030 Q3 2031

Q3 2022 Q3 2026 Q3 2026 Q3 2029 Q1 2030 Q3 2031

0 0 -6 0 0 0

Q2 2022 2024-2027 2026-2029 2027-2031 2028-2031 2029-2034

Q1 2033

Q1 2033

0

2031-2035

Q1 2033

Q1 2033

0

2031-2035

Q2 2021 Q2 2024 Q2 2027

Q2 2021 Q2 2024 Q3 2027

0 0 1

Q2 2021 2023-2024 2026-2028

Q2 2030

Q2 2030

0

2028-2031

Q2 2023 Q3 2025 Q3 2030

Q2 2023 Q3 2025 Q3 2030

0 0 0

2023 2025-2026 2028-2033

Q1 2027

Q1 2027

0

2024-2028

Q1 2027 Q1 2028 Q3 2031 Q1 2033 Q1 2033 Q1 2034 Q1 2034 Q1 2034

Q1 2027 Q1 2028 Q3 2031 Q1 2033 Q1 2033 Q1 2034 Q1 2034 Q1 2034

0 0 0 0 0 0 0 0

2024-2028 2025-2029 2029-2034 2031-2035 2030-2036 2032-2036 2032-2036 2032-2036

3 Zuid

31 32 33 34 35 36 37 38

Besluit meenemen Dokdakpark in OVT-3 Noord Start aanbesteding OVT-3 Start bouw OVT-3 Zuid Start bouw OVT-3 Noord Koppen en plinten zuidzijde station Zuid gereed Koppen en plinten noordzijde station Zuid gereed Ingebruikname Vivaldipassage Project OVT-3 gereed

Legenda: groen = mijlpaal gerealiseerd; rood = mijlpaal buiten bandbreedte

Tabel 1 Mijlpalen Zuidasdok

Pagina: Datum: Status:

18/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Uit de doorgronding van OVT-1 met Bouwcombinatie Nieuw Zuid is gebleken dat meer tijd nodig is voor de bouw van de Brittenpassage en het viaduct voor het metrospoor over de Parnassusweg. Daarnaast bleek een grotere buffer op de activiteiten wenselijk. Hierdoor is mijlpaal 7 ‘Ingebruikname Brittenpassage en dubbelsporige aanlanding Noord/Zuidlijn op station Zuid’ een kwartaal verschoven. Die ruimte is er omdat de uiterlijke opleverdatum is vastgesteld op 2027. Mijlpaal 8 ‘Project OVT-1 gereed’ is hierdoor twee kwartalen verschoven, ook deze mijlpaal blijft binnen de afgesproken uiterlijke opleverdatum van 2027. Door de voorbereidende werkzaamheden van OVT-2 parallel met het einde van OVT-1 uit te voeren, heeft de uitloop geen gevolgen voor de mijlpalen van OVT-2. Mijlpaal 25 ‘Ingebruikname noordelijke parallelstructuur (PRR) en omklap S108 noord’ is één kwartaal naar achter gegaan. Op verzoek van de gegadigden in de aanbesteding van knooppunt De Nieuwe Meer mag de omklap van de S108 nu samenvallen met de ingebruikname van de aansluiting op de Amstelveenseweg, aan het eind van de zomervakantie 2027. Tegelijkertijd is besloten om de harde koppeling tussen mijlpaal 25 en mijlpaal 16 ‘Start bouw tunnel Noord’ los te laten. Hierdoor komt mijlpaal 16 zes kwartalen naar voren. Ondanks deze vroege start, heeft dit geen impact op opeenvolgende mijlpalen.

De actuele stand van de mijlpalen past binnen de in het OGO afgesproken bandbreedtes, met uitzondering van mijlpaal 10 ‘Start aanbesteding OVT-2’ en mijlpaal 14 ‘Start aanbesteding Tunnel’ (beiden al eerder gemeld). Deze vallen buiten de vastgestelde bandbreedte, zoals in de H1-2021 rapportage reeds is gemeld. 4.3 Financiën Deze H1-2022 rapportage bevat de financiële informatie van Zuidasdok. Alle bedragen zijn inclusief BTW en worden weergegeven in miljoenen euro’s (M€). De standlijn is 30 juni 2022 en het prijspeil is januari 2022 tenzij expliciet anders aangegeven. De weergave in M€ kan leiden tot afrondingsverschillen in de rapportageoverzichten. In deze paragraaf wordt ingegaan op de ontwikkelingen van de prognose eindstand, het budget en de budgetspanning van het programma. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in de begrotingsartikelen 12 (Wegen) en 17 (Megaprojecten). De voortgang van Zuidasdok is afhankelijk van de besluitvorming over het aanvullende budget. Teneinde project OVT-1 te kunnen opdragen, heeft in april een verschuiving in het budget plaatsgevonden van Tunnel naar OVT-1. Er is gevraagd een bestuurlijk besluit te nemen voor de zomer van 2022 over het budget om de doorgronding van OVT-2 en de aanbesteding van Tunnel te kunnen starten.

Pagina: Datum: Status:

19/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Ook Zuidasdok ontkomt niet aan de gevolgen van de extreme prijsstijgingen in de markt. Sinds de tweede helft van 2021 zijn de prijzen wereldwijd fors gestegen, als gevolg van Covid-19, een tekort aan bouwmaterialen, schaarste op de arbeidsmarkt en hoge energietarieven. Het uitbreken van de oorlog in Oekraïne heeft de prijzen nog verder doen oplopen. Zonder nog rekening te houden met het effect van de Oekraïne oorlog, heeft dit ertoe geleid dat de indexering van de raming naar prijspeil januari 2022 met 11,6% fors hoger uitvalt dan de door het ministerie van Financiën toegekende indexering (IBOI) van 5,2% op het budget. Zoals eerder aan het OGO gerapporteerd zit het effect van de prijsstijgingen bij benadering in bandbreedte van 175 tot 350 M€, gebaseerd op de hierboven genoemde ontwikkelingen. Notie daarbij is dat IBOI ontvangen wordt over het beschikbaar gestelde en nog niet uitgegeven budget. Vanwege de uitblijvende besluitvorming over het budget, wordt dit bij Zuidasdok al twee jaar op rij ontvangen over een budget dat fors lager is dan de raming. Hierdoor loopt het tekort verder op. Dit extra tekort bedraagt over de jaren 2021 en 2022 inmiddels 80 tot 100 M€. Het totale budget Zuidasdok bedraagt per 30 juni 2022 2.138 M€, dit was 2.060 M€ in de H2-2021 rapportage. De prognose eindstand bedraagt per 30 juni 2022 3.606 M€, dit was 3.255 M€ in de H2-2021 rapportage.

De stijging van het budget (78 M€) is het gevolg de verwerking van de IBOI indexering. De prognose eindstand is gestegen (351 M€), met name door indexering naar prijspeil januari 2022 en daarnaast door actualisatie van de raming voor organisatiekosten, verwerking van het resultaat uit de prijsvorming van OVT-1 en op basis daarvan actualisatie van de raming van OVT-2. De totale budgetspanning is door de stijging van de prognose eindstand, ondanks de ontvangst van de IBOI indexering, toegenomen met 273 M€. In deze H1-rapportage zijn tevens twee budgetneutrale scopewijzigingen tussen de projecten binnen Zuidasdok verwerkt. Het betreft hier de wijzing van de scopedemarcatie tussen het project Tunnel en het project knooppunt De Nieuwe Meer, waarbij de scope van Tunnel is toegenomen en die van Knooppunt De Nieuwe Meer met eenzelfde omvang is afgenomen. Tevens heeft een budget neutrale scopewijziging tussen OVT en S&C/ICT plaatsgevonden.

Prognose eindstand programma (PES) PES Totaal (mutatie 351 M€) De PES Totaal bedraagt per 30 juni 2022 3.606 M€, dit was 3.255 M€ in de H22021 rapportage. De stijging van 351 M€ wordt verklaard door de volgende mutaties: PES ART 17 Zuidasdok (mutatie 295,8 M€) • Indexering raming januari 2022 • Actualisatie organisatiekosten • Verwerking van het resultaat uit de prijsvorming van OVT-1 Pagina: Datum: Status:

20/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

217,8 M€ 30,0 M€

• •

en actualisatie projectraming OVT-2 Impactanalyse Rozenoordbrug Tegemoetkoming kosten vanwege Corona in 2021

46,9 M€ 0,2 M€ 1,0 M€

PES ART 12 Knooppunten (mutatie 55,4 M€) • Indexering raming januari 2022 Prognose

2021 H2

55,4 M€

Mutatie

2022 H1

Artikel 17

2.720

296

Artikel 12

535

55

590

3.255

351

3.606

Totaal Tabel 2

3.016

Mutaties Prognose (PES)

In grafiek 1. ‘Ontwikkeling Prognose Eindstand’, wordt de opbouw en ontwikkeling van de PES van Zuidasdok weergegeven tot en met de verslagperiode.

Grafiek 1

Ontwikkeling Prognose (PES)

Budget programma Budget totaal (mutatie 78 M€) Het totale budget Zuidasdok bedraagt per 30 juni 2022 2.138 M€, dit was 2.060 M€ in de H2-2022 rapportage. Er is sprake van een stijging van 78 M€, die wordt verklaard door de volgende mutaties: Budget ART 17 Zuidasdok (mutatie 64,3 M€)

Pagina: Datum: Status:

21/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

• • • •

IBOI indexering 2022 Impactanalyse Rozenoordbrug Correctie begroting Tegemoetkoming kosten vanwege Corona in 2021 (eerder is 0,6 M€ ontvangen)

62,6 M€ 0,2 M€ 1,2 M€ 0,4 M€

Budget ART 12 Knooppunten (mutatie 13,6 M€) • IBOI indexering 2022 Actueel Budget

2021 H2

13,6 M€

Mutatie

2022 H1

Artikel 17

1.740

64

Artikel 12

320

14

333

2.060

78

2.138

Totaal Tabel 3

1.805

Mutaties Budget

In grafiek 2 - ‘Ontwikkeling Budget’, wordt de opbouw en ontwikkeling van het budget van Zuidasdok weergegeven tot en met de verslagperiode.

Grafiek 2

Ontwikkeling Budget

Ontwikkeling budget en prognose programma Het verschil tussen budget en prognose eindstand bedraagt 1.469 M€ bestaande uit 1.212 M€ budgetspanning op ART 17 Zuidasdok en 257 M€ budgetspanning op ART 12 Knooppunten. Bij de H1-2021 rapportage bedroeg deze 1.195 M€. Het verschil is met 273 M€ toegenomen, met name door indexering naar prijspeil januari 2022 en daarnaast door actualisatie van de raming voor organisatiekosten, verwerking van het resultaat uit de prijsvorming van OVT-1 en op basis daarvan actualisatie van de raming van OVT-2.

Pagina: Datum: Status:

22/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Omschrijving

2021 H2

Mutatie

2022 H1

Actueel Budget ART 17 Zuidasdok

1.740

64

Prognose ART 17 Zuidasdok

2.720

296

3.016

Subtotaal Budgetspanning ART 17 Zuidasdok

-980

-232

-1.212

Actueel Budget ART 12 Knooppunten

320

14

333

Prognose ART 12 Knooppunten

535

55

590

-215

-42

-257

-1.195

-273

-1.469

Subtotaal Budgetspanning ART 12 Knooppunten Budgetspanning

Tabel 4

1.805

Mutaties Budgetspanning

In grafiek 3 - ‘Ontwikkeling Budgetspanning’, wordt de opbouw en ontwikkeling van de budgetspanning van Zuidasdok weergegeven tot en met de verslagperiode.

Grafiek 3

Ontwikkeling Budgetspanning

Bijdragen financieringspartijen Het totaal aan bijdragen van financieringspartijen dat is opgenomen in het actuele budget bedraagt 2.138 M€. Bij de H2-2021 rapportage bedroeg dit 2.060 M€. De mutatie bedraagt 78 M€ aan budget en is hiervoor onder budget toegelicht (met name uitkering IBOI indexering over 2022). Het actueel budget bedraagt 2.138 M€. De verdeling over de financieringspartijen is weergegeven in tabel 5 – ‘Bijdragen financieringspartijen’.

Pagina: Datum: Status:

23/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Actueel Budget

Financiering/Bijdragen 2021 H2

Mutatie

2022 H1

1.154

43

1.197

Gemeente Amsterdam Vervoersregio Amsterdam Provincie Noord Holland

233 190 86

8 7 1

241 198 87

Subsidies Bijdragen overige derden

3 75

5

3 79

1.740 320 2.060

64 14 78

1.805 333 2.138

Rijk

Subtotaal ART17 Zuidasdok Subtotaal ART12 Knooppunten Totaal programma ZAD

Tabel 5

Bijdragen financieringspartijen

Kasreeks bijdragen partijen In tabel 6 – ‘Kasreeks Actuele Bijdragen’ zijn alle afgesproken bijdragen opgenomen. Kasreeks bijdragen / Actueel budget

T/m 2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028 ev

Totaal

Rijk

368

72

138

107

13

61

84

354

1.197

Gemeente Amsterdam Vervoersregio Amsterdam Provincie Noord Holland

65 48 57

20 16 30

24 20 -

28 23 -

35 29 -

32 27 -

38 33 -

3 -

241 198 87

Subsidies Overige derden

3 1

0

-

-

-

-

1

78

3 79

Subotaal ART17 Zuidasdok ART12 Knooppunten

541 55

138 7

182 30

157 42

77 35

120 32

155 32

434 100

1.805 333

Totaal programma ZAD

596

145

211

199

113

152

187

534

2.138

Tabel 6

Kasreeks Actuele Bijdragen

Realisatie uitgaven en verplichtingen In tabel 7 – ‘Realisatie uitgaven en verplichtingen’ zijn de aangegane verplichtingen, de uitgaven en het resterende deel nog te verplichten weergegeven. (1)

(2)

(3)

(4=1-2)

Realisatie projecten

MC Budget

Aangegane verplichtingen

Gedane Uitgaven

Nog te verplichten

Subotaal ART17 Zuidasdok ART12 Knoopunten

2022 H1 1.801 333

2021 H2 588 55

Mutatie 14 4

2022 H1 602 59

2022 H1 559 56

2022 H1 1.199 274

2.134

644

18

661

615

1.473

Totaal programma ZAD

Tabel 7

Realisatie uitgaven en verplichtingen1

4.4 Risico’s In deze paragraaf wordt de ontwikkeling van de risico’s binnen het programma Zuidasdok toegelicht. De hier benoemde risico’s betreffen gebeurtenissen die zich kunnen voordoen en dan impact hebben op de uitvoering van het programma. De risico’s zijn nog niet opgetreden en door het treffen van effectieve maatregelen wordt de kans van optreden en de mogelijke impact beperkt. De top 10 programmarisico’s van Zuidasdok ziet er als volgt uit:

1

Aangegane verplichtingen zijn inclusief nog te verrekenen vooraftrek BTW.

Pagina: Datum: Status:

24/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Positie H1 2022

Ontwikkeling t.o.v. H2 2021

Risico

1

De besluitvorming over het toekennen van aanvullend budget voor Zuidasdok neemt mogelijk te veel tijd in beslag

2

Actuele geopolitieke en marktontwikkelingen (o.a. tekort aan bouwmaterialen, schaarste op de arbeidsmarkt, energie) leiden tot prijsstijgingen en druk op levertijden

3

Er ontstaat mogelijk spanning tussen het honoreren van wensen van stakeholders (adaptiviteit) en het stabiel houden van de scope (stabiliteit)

4

=

De besluitvorming over het wijzigings-TB (onherroepelijk WTB) duurt langer dan voorzien waardoor vergunningverlening mogelijk niet tijdig kan plaatsvinden

Nieuw

5

De coördinatie tussen de projecten vraagt mogelijk meer aandacht dan verwacht

=

6

Er ontstaat mogelijk weerstand in de omgeving ten aanzien van hinder

=

7

Er treden mogelijk onverwachte significante technische tegenvallers op in de uitvoering

=

8

Het comfortabel en veilig laten functioneren van de reizigers- en verkeersstromen binnen het programmagebied tijdens de realisatie vraagt mogelijk meer maatregelen dan verwacht

=

9

De aanbesteding van de realisatiecontracten is mogelijk niet succesvol en lukt niet binnen budget en gunningsmijlpalen

Nieuw

10

Er zijn mogelijk onvoldoende werkvensters beschikbaar om het werk binnen het project OVT uit te kunnen voeren

(Nw: nieuw risico, =: het risico is gelijk gebleven,

: het risico is gestegen,

: het risico is gedaald)

Tabel 8 Top 10 programmarisico’s

Er zijn twee nieuwe risico’s opgenomen in de top 10 programmarisico’s van Zuidasdok, waardoor de risico’s “De transitie naar de nieuwe werkwijze en filosofie verloopt als gevolg van Corona minder voortvarend dan verwacht” en “De vertaling van de oude projectinformatie naar nieuwe contractinformatie is omvangrijker dan verwacht” uit de top 10 zijn gevallen. Deze risico’s maken nog steeds onderdeel uit van het risicodossier van Zuidasdok. Hieronder worden de belangrijkste wijzigingen in de top 10 ten opzichte van de voorgaande periode toegelicht:

Pagina: Datum: Status:

25/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Risico 1: De besluitvorming over het toekennen van aanvullend budget voor Zuidasdok neemt mogelijk te veel tijd in beslag Het verkrijgen van het benodigde aanvullende budget wordt urgenter omdat het komende jaar verplichtingen voor meerdere projecten worden aangegaan. De gunning van knooppunt De Nieuwe Meer en de start van de aanbesteding Tunnel staan in de tweede helft van 2022 gepland en komen, bij het ontbreken van voldoende budget, in het geding. Er vindt op korte termijn Bestuurlijk Overleg plaats met alle financiers van Zuidasdok. Dit risico blijft daarom met een verhoogd risicoprofiel op positie 1 staan. Risico 2: Actuele geopolitieke en marktontwikkelingen (o.a. tekort aan bouwmaterialen, schaarste op de arbeidsmarkt, energie) leiden tot prijsstijgingen en druk op levertijden Door externe factoren als de Covid-19 pandemie en de oorlog in Oekraïne zijn de prijzen van grondstoffen, materialen en energie sinds 2021 fors gestegen. De prijsstijging is bij bepaalde grondstoffen, zoals staal, nog hoger dan de gemiddelde prijsstijging en dit kan, omdat deze grondstoffen veel worden gebruikt, leiden tot bovengemiddelde meerkosten voor Zuidasdok. De ontwikkelingen hebben niet alleen effect op de prijs, ook de beschikbaarheid en levertijd van grondstoffen staan onder druk. Dit kan tot vertragingen in de projecten leiden.

Er is ook sprake van schaarste op de arbeidsmarkt waardoor het lastiger wordt alle capaciteitsvragen tijdig in te vullen. Zuidasdok is sterk afhankelijk van personeel met specifieke expertise en ervaring. De krapte zal naar verwachting leiden tot hogere inschrijfsommen bij aanbestedingen en tot hogere kosten bij meerwerk. Deze ontwikkelingen zorgen ervoor het risicoprofiel is gestegen en dit risico op positie 2 staat. Risico 4: De besluitvorming over het wijzigings-TB (onherroepelijk WTB) duurt langer dan voorzien waardoor vergunningverlening mogelijk niet tijdig kan plaatsvinden De besluitvorming over het wijzigings-TB (wTB) duurt langer, mede doordat er geen zekerheid is over het aanvullend benodigde budget (zie risico 1). Dit kan met name voor het project knooppunt De Nieuwe Meer (KNM) consequenties hebben omdat het wTB onherroepelijk moet zijn om de in het wTB beschreven onderdelen te kunnen realiseren. De vertraging heeft tot gevolg dat het wTB ten tijde van de gunning van KNM niet vastgesteld zal zijn en dat zienswijzen over het wTB niet kunnen worden betrokken bij de besluitvorming over de gunning van KNM. Ook is het wTB nodig, als juridische basis, voor het aanvragen van vergunningen.

Dit risico kan urgenter worden als gegadigden in hun plan een bouwvolgorde opnemen waarbij de onderdelen uit het wijzigings-TB, waar mogelijk beroep op kan komen, als eerste worden aangepakt in de planning. Risico 9: De aanbesteding van de realisatiecontracten is mogelijk niet succesvol en lukt niet binnen budget en gunningsmijlpalen Dit risico heeft een sterke samenhang met risico 2 “Actuele geopolitieke en marktontwikkelingen (o.a. tekort aan bouwmaterialen, schaarste op de Pagina: Datum: Status:

26/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

arbeidsmarkt, energie) leiden tot prijsstijgingen en druk op levertijden”. Deze ontwikkelingen kunnen er voor zorgen dat de projecten Tunnel, knooppunt De Nieuwe Meer en knooppunt Amstel mogelijk door de markt als erg risicovol worden beschouwd. Dit kan ertoe leiden dat er minder marktpartijen geïnteresseerd zijn in de uitvoering van deze projecten of dat ze alleen voor een hogere prijs inschrijven. Vertragingen in levertijden van grondstoffen en bouwmaterialen kan ertoe leiden dat marktpartijen de gevraagde opleverdata niet realistisch vinden. Daarmee is dit risico gestegen in risicoprofiel en nieuw in de top 10. Risico 10: Er zijn mogelijk onvoldoende werkvensters beschikbaar om het werk binnen het project OVT uit te kunnen voeren Voor de uitvoering van het project OVT-2 zijn twee lange buitendienststellingen nodig. Deze buitendienststellingen vinden in dezelfde periode plaats als de uitvoering van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) en de werkzaamheden in het kader van het European Rail Traffic Management System (ERTMS). Hierdoor ontstaat mogelijk een conflict tussen de buitendienststellingen en dienstregelingen van station Amsterdam CS en station Amsterdam Zuid.

Dit risico is gedaald ten opzichte van de H2 2021 rapportage aangezien er inmiddels een integraal overleg is ingesteld voor de coördinatie van enkele grote spoorprojecten die gelijktijdig in de Ruit Amsterdam plaatsvinden. Hierbij is tevens een integrale planning opgesteld, wat perspectief biedt voor de toekenning van de langdurige buitendienststellingen tijdens OVT-2 conform de voorziene fasering. Het risico op het niet verkrijgen van voldoende werkvensters is hiermee gedaald. 4.5 Organisatie en kwaliteit In de eerste helft van 2022 zijn in het kader van het kwaliteitsmanagementsysteem negen kaders, plannen en procedures uitgewerkt en vastgesteld: • Kwaliteitsmanagementplan; • Mandaatregister; • Procedure afhandelen vragen, meldingen en klachten; • Procedure bouwschade; • Procedure schade; • Plan raakvlakmanagement – integraal werken; • Plan van aanpak integrale overleggen (incl. overzicht integrale overleggen); • Integrale fasering kerngebied – opzet programma van eisen; • Veiligheidsmanagementplan. Daarnaast wordt er gewerkt aan het uitwerken van een negental procedures en plannen voor de uitvoering, strategie en communicatie en bedrijfsvoering van Zuidasdok. De ontwikkeling van het kwaliteitsmanagementsysteem van Zuidasdok krijgt hiermee steeds meer vorm en de verwachting is dat de negen voorziene procedures en plannen in 2022 afgerond kunnen worden.

Pagina: Datum: Status:

27/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Er zijn in de eerste helft van 2022 vijf audits en onderzoeken gestart. De audits ‘prestatieverklaren’ en ‘inhuur, uitbesteding, capaciteit en bezetting’ en de onderzoeken ‘raakvlakken’ en ‘nevencontracten’ hebben een aantal aanbevelingen opgeleverd die worden doorgevoerd in de werkwijzen binnen Zuidasdok. De audit ‘risicomanagement’ wordt in Q3 2022 afgerond. In de tweede helft van 2022 wordt nog een aantal audits en onderzoeken en uitgevoerd.

Pagina: Datum: Status:

28/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Hoofdstuk 5

Omgeving & Communicatie 5.1

Stakeholdermanagement

Omgeving

Beheerders Om meer co-eigenaarschap te creëren werkt de programmaorganisatie aan het uitbouwen van de relatie met de beheerders van toekomstige onderdelen van het programma en worden zij meer betrokken bij het programma. Dit gebeurt zowel op programmaniveau als vanuit de verschillende projecten. Vanuit het programma zijn de directie-overleggen met RWS, ProRail, V&OR en Waternet inmiddels regulier terugkerende afspraken. Op deze manier kunnen beide partijen over en weer zorgen uitspreken, een relatie opbouwen en bouwen aan vertrouwen. Afgelopen periode is een eerste directieoverleg geweest met GVB Rail Infra als beheerder. GVB Rail Infra heeft, door een herverdeling van taken en verantwoordelijkheden, de rol van beheerder van de traminfrastructuur overgenomen van MET. Met de beheerders is onder meer gesproken over de wijze waarop wordt omgegaan met de zogenaamde beheerdersverklaringen. Via beheerdersverklaringen wordt geborgd dat de uitwerking van klanteisen tot de uiteindelijk gerealiseerde en over te dragen objecten in overeenstemming blijft met de wensen en eisen van de beheerders.

Gebruikers Ook met de verschillende gebruikersgroepen wordt iedere verslagperiode regelmatig overleg gevoerd. Deze overleggen vinden op reguliere basis plaats, waardoor het mogelijk is een relatie op te bouwen en over verschillende onderwerpen te praten zonder dat hier direct een urgentie achter zit. Dat biedt de mogelijkheid om gebruikers mee te nemen in de afwegingen en dilemma’s en ook de inbreng en belangen goed mee te wegen in het programma. In het afgelopen half jaar zijn de volgende overleggen met gebruikers- en belangengroepen gevoerd: • Het Gebruikersoverleg weg en spoor vindt ieder kwartaal plaats, met daarin naast de opdrachtgevende organisaties ook vertegenwoordigers van NS Reizigers en GVB. In het Gebruikersoverleg wordt onder meer gesproken over de aanlanding van de Amsteltram, de buitendienststellingen die de komende jaren in de planning staan, de aanbesteding van Tunnel en de wijze waarop partijen gezamenlijk toewerken naar tijdelijke faseringsplannen voor de openbare ruimte; • Een serie aan workshops met alle betrokken partijen heeft begin 2022 geleid tot een advies over de locatie van de tijdelijke eindhalte van de Pagina: Datum: Status:

29/36 30-6-2022 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

•

•

•

•

•

Pagina: Datum: Status:

Amsteltram. Door alle betrokken partijen, VRA, GVB, Amsterdam, Zuidas en Zuidasdok, is de variant waarbij op korte termijn verbeteringen aan de huidige halte Strawinskylaan worden gerealiseerd (door de VRA) en er bij de opening van de Brittenpassage een tijdelijke eindhalte komt op de Parnassusweg als beste beoordeeld; Met de directie van NS Stations vindt ieder kwartaal overleg plaats over de voortgang van en de actualiteiten in het programma. Zo is de afgelopen periode met name gesproken over de wijze waarop de contracten tussen NS Stations en Zuidasdok aangepast worden zodat alle reeds besproken wijzigingen ook contractueel op een goede manier worden vastgelegd; Met (vertegenwoordigers van) het bedrijfsleven hebben deze verslagperiode meerdere overleggen en bijeenkomsten plaatsgevonden. Zowel ORAM (Ondernemend Amsterdam), Taskforce Bereikbaarheid als Hello Zuidas zijn structureel betrokken bij de ontwikkelingen in het programma. Deels via individuele gesprekken, deels via presentaties en gesprekken in de diverse werkgroepen en platforms. Tijdens een presentatie bij van A tot Zuidas is in aanwezigheid van ruim 70 bedrijven gesproken over de buitendienststellingen in de komende zomerperiode. De grootste zorg van het bedrijfsleven ging de afgelopen periode uit naar het uitblijven van besluitvorming over het financiële tekort voor de realisatie van Zuidasdok.

Dit heeft ertoe geleid dat ORAM, VNO NCW en Rover in april een gezamenlijke brief hebben gestuurd aan de minister en staatssecretaris om nogmaals hun zorg te uiten over de voortgang van de projecten binnen het programma Zuidasdok; Aanvullend zijn vanuit het programma diverse overleggen gevoerd met bedrijven en organisaties zoals CBRE Investment Management, de RAI en de VU over specifieke raakvlakken of zorgen die leven. Met CBRE IM wordt gewerkt aan een overeenkomst om goede afspraken te maken over de realisatie van het Masterplan WTC fase 1 vooruitlopend op de realisatie van de noordelijke tunnel; De bewonersplatforms zoals de Vereniging Irenebuurt Amsterdam (VIA) en het Bewonersplatform Zuidas (BPZ) worden vooral vanuit de projecten benaderd waarbij, wanneer dit passend is, ook project overstijgende thema’s worden besproken. Zo schuift de omgevingsmanager OVT maandelijks aan bij de bestuursvergadering VIA met Zuidas en Zuidasdok. De omgevingsmanager van de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel onderhoudt contact met de betreffende stakeholders in de knooppunten waaronder bijvoorbeeld met de Stichting Woonschepen Zuid bij de Schinkel; Met de Reizigers Advies Raad (RAR) is een overleg geweest over de werkzaamheden, het eindbeeld en de diverse tussenstappen en welke impact dit heeft op de reizigers. De komende jaren zal dat overleg ook meer regulier worden ingericht.