Bijlage 4 - bijlagen bij de regels en toelichting

vrijdag 12 maart 2021

De huidige grootschaligheid rond de Johan Cruijff Boulevard wordt aangevuld met deels kleinschaliger horeca, retail en leisure. In Amsterdamse Poort kan horeca de verblijfswaarde versterken, passend bij een regionaal verzorgend winkel- en voorzieningencentrum. Via de ‘Lifeline’ ontstaat een levendige en hoogwaardig ingerichte wandelroute tussen Villa Arena en Anton de Komplein, inclusief diverse ‘levendige pleinen’ met elk hun eigen karakter. Gemeente gaat hiertoe fors investeren in o.a. openbare ruimte en infrastructuur.

Gemeente streeft naar een verhouding van 30% wonen, 30% werken en 40% voor andere functies. De verdichting vindt plaats door transformatie, sloop-nieuwbouw en nieuwbouw. Exclusief bestaande functies lijkt voldoende ruimte beschikbaar voor het volgende programma, additioneel aan de bestaande capaciteit:  5.700 woningen (waarvan 40% sociale huur, 40% middenhuur en 20% dure segment);  transformatie van ca. 100.000 m² kantoorruimte naar wonen. Circa 250.000 m² nieuwe kantoren (per saldo dus + 150.000 m²), incl. flexibele werkplekken;  circa 15.000 m² winkels, overige commerciële voorzieningen en horeca, deels in ‘levendige en actieve plinten’;  meer ontspanning voor bewoners;  meer scholen, met op korte termijn opening van een  internationale school en (later) tenminste twee basisscholen;  meer maatschappelijke voorzieningen;  nieuw wijkpark ten noorden van de Johan Cruijff ArenA.

ArenAPoort krijgt een gemêleerd aanbod voor een brede doelgroep: van jong tot oud, van arm tot rijk en voor alle culturen. Een centrum met een eigen identiteit, toekomstbestendig en met ruimte voor experiment, educatie en nieuwe concepten op het gebied van leisure, winkelen en vervoer. ArenAPoort wordt in alle opzichten beter aangehecht aan de stad. De ontwikkeling zal bovendien bijdragen aan een evenwichtiger spreiding van toeristisch-recreatieve bestemming in Amsterdam en minder toeristische druk op de binnenstad (Stad in Balans 2018-2022). Amsterdamse Poort krijgt veel meer dan nu een regionale verzorgingsfunctie inclusief bijpassend aanbod in retail en horeca. ArenAPoort West kan haar functie als bijzonder, grootschalig uitgaanscentrum (met landelijke betekenis) versterken, o.a. door realisatie van het UID. Samen met de stationsomgeving is dit gebied aangewezen als Hoogbouwstimuleringsgebied (max. 145 meter hoogte), maar met variatie daarin. Het krijgt daardoor een geheel ander karakter en uitstraling als Amsterdamse Poort. Nieuwbouw mag, aldus het beleid, niet ten koste gaan van bestaande openbare ruimte en het verblijfsklimaat op de pleinen. Op de kaart op de volgende pagina duiden de gele vierkanten de belangrijkste verblijfsplekken aan in de toekomst (2030, indicatief).

13

1 Introductie CONCEPT Eindrapport Horecavisie ArenAPoort Amsterdam

Over horeca wordt in de Ontwikkelvisie gesteld, dat het steeds belangrijker wordt voor stadscentra. Een hoogwaardig en meer onderscheidende horeca aanbod is onmisbaar voor ArenAPoort. Qua leisure is vooral ontspanning gericht op bewoners uit Zuidoost wenselijk. Horecanota Zuidoost 2007-2012 De hoofddoelstelling van de Horecanota Zuidoost 2007-2012 (in wezen nogal gedateerd) was het creëren en stimuleren van een horecabedrijfstak die past bij het aantrekkelijke woon-, werk- en leefklimaat van Zuidoost. Horeca kan, aldus deze nota, bijdragen aan een aantrekkelijker woon-, werk- en leefomgeving en biedt daarbij kansen voor versterking van de sociale samenhang en ontmoetingsplekken van bewoners en bezoekers, groei van de werkgelegenheid en imagoverbetering van het stadsdeel. Het centrumgebied Zuidoost (“ArenAPoort”) ontwikkelt zich, aldus de Horecanota, tot een grootschalig leisure gebied. Continue ontwikkeling en vernieuwing van het bestaande horeca-aanbod is een must om het bijzondere karakter van het centrumgebied tot recht te laten komen. De nota doet per deelgebied aanbevelingen. Figuur 5: Ruimtelijke structuurkaart ArenAPoort 2030 (bron: Ontwikkelstrategie ArenAPoort 2030)

1Zuidoost Deze nota is vooral bedoeld om de sociale verbondenheid in Zuidoost te bevorderen. Onder de noemer ‘1Zuidoost’ zorgt gemeente ervoor dat de huidige bewoners en ondernemers van Zuidoost kunnen profiteren van de grootschalige gebiedsontwikkeling in dit stadsdeel en dat toekomstige bewoners en gebruikers profiteren van alles wat er reeds is. Gericht op een ongedeeld stadsdeel waarin alle gebruikers met elkaar verbonden zijn, elkaar ontmoeten op verschillende plekken en gebruik maken van gezamenlijke voorzieningen binnen en buiten. Hiervoor is een programma met maatregelen ontwikkeld.

vrijdag 12 maart 2021

3.2 



Plannen in omgeving Woongebied De Nieuwe Kern, juist noordelijk van ArenAPoort West. Totaal 4.500 woningen (in 2030 9.000 inwoners). Commerciële voorzieningen en horeca vooral lokaal verzorgend. Tevens recreatievoorzieningen gericht op lokale bevolking en Smart Mobility Hub, nabij Ziggo Dome. Amstel III: transformatie van monofunctionele werklocatie naar menging met ca. 15.000 woningen en eigen voorzieningen.

3.3

Kralensnoer van pleinen

Levendige pleinen De zogenaamde Lifeline, een ‘kralensnoer’ van pleinen, loopt van het Anton de Komplein tot óm de hoek’ bij Villa Arena. De pleinen hebben elk hun eigen karakter. Langs de Lifeline worden de voorzieningen geconcentreerd die het meeste publiek trekken. Zo ontstaat zowel overdag als ’s avonds een levendig en dynamisch gebied.

14

1 Introductie CONCEPT Eindrapport Horecavisie ArenAPoort Amsterdam

4.

5. Figuur 6: Lifeline ArenAPoort (bron: DELVA Architecten)

Het gehele kralensnoer krijgt een herkenbare inrichting van hoge kwaliteit, ingericht op grote mensenmassa’s en intensief gebruik. Er is weinig windhinder en er zijn plekken waar mensen in de zon of juist in de schaduw kunnen zitten. Van west naar oost gaat de Lifeline er als volgt uitzien: 1. Arenapark (zuidzijde), Passage en de Loper vormen het noordwestelijke deel van de Lifeline. Ze verbinden de Johan Cruijff Boulevard met station Strandvliet en de toekomstige woonwijk De Nieuwe Kern. Hier komen tijdens evenementen veel mensen samen. De Passage wordt samen met de Haaksbergweg onderdeel van een langeafstandsfietsroute. Ook hier is een adaptieve inrichting belangrijk. 2. Met de realisatie van het Urban Interactive District (UID) komen er twee nieuwe pleinen in ArenAPoort West. Het plein in het hart van UID is levendig en dynamisch en wordt omringd door winkels, ontspanning en horeca. Het plein aan de Corridor is rustig, groen en meer op bewoners gericht. 3. De ArenA (Johan Cruijff) Boulevard is een belangrijk plein voor de evenementenaccommodaties en de grootschalige winkels ter plekke. Gemeente zet in op een ‘adaptieve’ openbare ruimte: aanpasbaar aan grote

vrijdag 12 maart 2021

6.

7.

8.

drukte tijdens piektijden (concerten, voetbalwedstrijden), maar ook een prettige verblijfsplek op andere tijden. Station Bijlmer ArenA is het hart en entree van ArenAPoort. Het verbindt oost met west, maar ook ArenAPoort met de overige stad en de rest van Nederland. De openbare ruimte onder het station wordt overzichtelijk en sfeervol ingericht, met ruimte voor grote mensenmassa’s. Het Hoekenrodeplein is de schakel tussen station Bijlmer ArenA, Amsterdamse Poort en Cumulus Park. Vooral druk tijdens de ochtend- en avondspits De routing voor fietsers en voetgangers wordt verbeterd. Belangrijke opgave is een betere zichtbaarheid van het centrum vanaf dit plein. Het grote Bijlmerplein is een plein voor bewoners, maar ook voor toeristen en zakelijke bezoekers. Ook geschikt voor evenementen en themamarkten. Met zitplekken, horeca, terrassen, water en groen en een speelvoorziening. Het kleine Bijlmerplein is het hart van Amsterdamse Poort, waar bewoners en bezoekers samenkomen om te kletsen, eten en drinken. Het plein wordt omringd door winkels, horeca, terrassen en nieuwe werkconcepten. Anton de Komplein (alleen westzijde behoort tot onderhavig plangebied) wordt gekenschetst als de schakel tussen ArenAPoort, Nelson Mandelapark, H-buurt en Vogeltjeswei. Een levendig en multifunctioneel plein met ruimte voor de markt en op bewonersgerichte activiteiten.

Met (nieuwe) bebouwing langs de randen van het plein en in de plint ruimte voor horeca en terrassen.

een plek voor reguliere, maar wel incidentele, passende evenementen.

Arenapark Dit gebied juist ten noorden van de Johan Cruijff ArenA (nu sportvelden) wordt een buurtpark. De ambitie is een park met veel groen (gras, struiken, bomen) t.b.v. bewoners van o.a. ArenAPoort, De Nieuwe Kern en Venserpolder. Niet zozeer

15

1 Introductie CONCEPT Eindrapport Horecavisie ArenAPoort Amsterdam

4

Vraagstructuur nu en toekomst

Voor de demografische gegevens zijn zowel gegevens van gemeente Amsterdam (OIS, Data en informatie), CBS, Horeca DNA en Primos online gebruikt. Ondanks de omvang zijn er voor sommige onderwerpen slechts beperkte data over stadsdeel Zuidoost beschikbaar, waardoor soms wordt gewerkt met data over de gemeente Amsterdam. Per tabel of figuur is de herkomst van de gegevens aangegeven.

4.1

Leeftijdopbouw gemeente Zuidoost t.o.v. gemeente Amsterdam 2019-2030 (Bron: gem Amsterdam) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

12%

15%

13%

15%

20%

17%

18%

16%

27%

29%

31%

22%

Bevolking 65+ jaar Bevolking 50 t/m 65 jaar Bevolking 30 t/m 49 jaar

26%

26%

25%

25%

14%

13%

13%

12%

Zuidoost 2019

Zuidoost 2030

Amsterdam 2019

Amsterdam 2030

Bevolking 13 t/m 29 jaar Bevolking 0 t/m 12 jaar

Draagvlak inwoners Zuidoost en Regio Leeftijdsopbouw gemeente Amsterdam t.o.v. referentiegemeente 2019 (Bron: CBS)

Bevolkingsontwikkeling Het stadsdeel Zuidoost heeft circa 88.610 inwoners en zal de komende decennia nog aanzienlijk groeien. Tot 2030 met ruim 20.000 inwoners en tot 2040 nog eens 10.000 inw. extra. Andere prognoses wijzen overigens op een aanzienlijk grotere groei van het inwonertal in Zuidoost, namelijk tot ruim 140.000 inw. in 2030. Dit verschil wordt mede veroorzaakt door onzekerheden over de fasering van de woningbouw door markttechnische en planologische omstandigheden. In par. 4.2 lichten we toe welke correctie in de bevolkingsprognose is toegepast t.b.v. dit onderzoek.

100% 90% 80%

12,4% 17,6%

14,3% 18,2%

70% 60% 50%

15,2%

10,3% 14,2%

18,0%

13,8% 17,2% Bevolking 65+ jaar

31,3%

31,0% 29,9%

28,1%

29,4%

Bevolking 30 t/m 49 jaar

40% 30%

27,2%

22,8%

24,0%

20,2%

22,5%

14,8%

17,4%

16,2%

17,2%

16,9%

Amsterdam

Den Haag

Rotterdam

Utrecht

Gemiddelde (excl. Amsterdam)

20% 10%

Bevolking 50 t/m 64 jaar

Bevolking 15 t/m 29 jaar Bevolking 0 t/m 14 jaar

0%

In het juist noordwestelijk gelegen De Nieuwe Kern, komen woningen voor ca. 9.000 bewoners. Dit past in de ambities van metropoolregio Amsterdam, waar een enorme bevolkingsgroei wordt voorzien. In het stadsdeel Zuidoost moet een significant deel van deze groei plaatsvinden.

vrijdag 12 maart 2021

16

1 Introductie CONCEPT Eindrapport Horecavisie ArenAPoort Amsterdam

Leeftijdsopbouw  De leeftijdsopbouw van stadsdeel Zuidoost komt op hoofdlijnen redelijk overeen met de gemeente Amsterdam, maar de bevolking is gemiddeld iets jonger. Richting 2030 neemt vooral de groep 65+ duidelijk toe in Zuidoost. Dat geldt ook voor de categorie 30 t/m 49 jaar, zeker in verhouding tot geheel Amsterdam.  In vergelijking tot andere grote gemeente ligt de leeftijdsopbouw van Amsterdam rond het gemiddelde.  De leeftijdsgroep ‘jongeren’ (15 t/m 29 jaar) is van oudsher de belangrijkste uitgaansgroep, Ze komen vaak in vriendenverband en zijn vooral georiënteerd op (moderne), lunchrooms, ‘hippe’ koffiezaken en terrassen. Ook festivals en evenementen (muziek, sport) zijn bij hen zeer in trek.  De categorie 30 t/m 49 jaar betreft voor een belangrijk deel gezinnen met inwonende kinderen, maar ook éénen tweepersoonshuishoudens. Deze categorie heeft een veelal actief vrijetijdspatroon en voelt zich in hoge mate aangetrokken tot familierestaurants, fastfoodzaken en Delivery services, mede vanwege de volle agenda’s. Men hecht sterk aan budgetformules. De gezinssituatie is daarbij sterk bepalend.

Tabel 9

Bevolkingsprognose Amsterdam Zuidoost en omgeving2 (zie ook toelichting/nuancering in par. 4.1)

Plaats

2019

2025

2030

2040

Verschil 2019-2040

Amsterdam Zuidoost

88.610

99.806

108.529

117.768

+33%

Ouder-Amstel

13.920

16.250

18.870

23.280

+67%

Amstelveen

90.840

95.890

101.520

111.760

+23%

Diemen

29.200

35.150

37.180

41.420

+42%

Amsterdam

862.970

974.840

1.045.100

1.134.900

+32%

Huishoushuidens met inkomens naar stadsdelen en inkomensklasse (Bron: CBS) 36% 30%

30%

20% 17%

20%

13%

18% 16% 14%

23%

23%

23%

22%

18% 15%14%

29%

27%

26% 20% 17% 14%

21% 20% 17% 15%

23%

18% 14%14%

21%

19%

18%

13%

17%

14%

9%

Centrum

West minder dan €21.000

2

30%

29%

Nieuw-West €21.000 - €30.200

Zuid

Oost €30.200 - €42.600

Noord €42.600 - €59.500

Zuidoost

Amsterdam

€59.500 en meer

Primos Online en Gemeente Amsterdam (OIS, Data en informatie)

vrijdag 12 maart 2021

17