Bijlage 3 Trendbeeld 2021

Met name in de stad Amsterdam is het aantal boa’s enorm gegroeid en zijn ze de afgelopen jaren geprofessionaliseerd162. Boa’s zijn een onontbeerlijke partner van de politie. Samen vormen zij de ogen en oren in de wijk. De onderlinge wisselwerking is evident. De onderlinge taakverdeling is regelmatig onderwerp van gesprek en volop in ontwikkeling163. In hun werk worden boa’s en politiemensen regelmatig geconfronteerd met geweld. De boa’s zagen de agressie tijdens hun werk in coronatijd toenemen en regelmatig escaleren. In september 2020 stonden er 80 boa’s op de Dam om aandacht te vragen voor het toenemende aantal (heftige) geweldsincidenten164.

Handhaven in tijden van corona Het contact tussen politie en burgers is in fysieke zin afstandelijker geworden door de coronamaatregelen. Politiemedewerkers werken waar mogelijk vanuit huis, en contacten aan de balie en bij mensen thuis worden beperkt. Corona heeft als katalysator gewerkt voor digitalisering van het politiewerk, onder meer via digitale spreekuren, en intensiever gebruik van sociale media157. Naar alle verwachting zet deze digitalisering van het politiewerk door en zal ze ook worden vastgehouden door medewerkers vanwege de positieve ervaringen die ermee zijn opgedaan. Tegelijkertijd is er een enorme behoefte aan handhaving in de openbare ruimte, in een samenleving waarin verhoudingen onder druk staan en die gekenmerkt wordt door spanningen en weerstand ten opzichte van nieuwe regels. Toezicht en handhaving waren bij de politie, aldus Terpstra en Salet, de afgelopen jaren op de achtergrond geraakt, maar de coronacrisis maakt het belang van handhaving door de politie duidelijk158. Waar het tijdens de eerste coronagolf op straat zeer rustig was en mensen zich conformeerden aan de nieuwe regels, veranderde dit in de loop van 2020. De maatregelen hielden langer aan dan verwacht en werden regelmatig veranderd. De soms diffuse regelgeving leidde tot verzet en vergde veel uitleg. Volgens sommigen was er daardoor soms sprake van verlegenheid in het handhaven159.

Typische veelvoorkomende ‘corona-incidenten’ betroffen personen die zich niet aan de mondkapjesplicht hielden en mensen die zich niet hielden aan de voorgeschreven groepsgrootte en 1,5 meter onderlinge afstand. Daarnaast waren er de illegale feesten en samenkomsten en deden corona -spugers, -hoesters en dreigers hun intrede. De aanpak bestond uit aanspreken, informeren en waarschuwen en waar nodig sanctioneren. Ook voerde men regelmatig ‘stevige gesprekken’, werden er panden gesloten en lasten onder dwangsom uitgereikt. De gemeentelijke handhavers, de boa’s160, zagen hun bekendheid het afgelopen jaar flink groeien. Zoals één van de respondenten het stelde: ‘De coronacrisis heeft het begrip boa op de kaart gezet’. Aan hen de taak om in de publieke ruimte ‘de kleine norm’161 te handhaven, waar de politie in beeld komt bij escalaties.

Foto: Boa’s betogen op de Dam voor meer verdedigingsmiddelen 16 september 2020 (ANP)

Beeldvorming Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) komt naar voren dat het vertrouwen in de politie toenam: In 2019 heeft 61% (zeer) veel vertrouwen in de politie, ten opzichte van 55% in 2018165. We zien echter ook dat de politie steeds meer onder een vergrootglas komt te liggen. Denk hierbij aan de discussies over geweld bij politieoptreden, etnisch profileren en corruptie. Agenten hebben het gevoel vaker aangesproken te worden door burgers over politieoptreden166. Dat de discussies vaak respectvol verlopen, neemt niet weg dat sommige agenten het gevoel hebben zich te moeten verantwoorden voor dingen die niet goed gaan, terwijl ze er niet direct bij betrokken zijn167. De meerderheid van de klachten die de afdeling Veiligheid, Integriteit en Klachten (VIK) van de eenheid Amsterdam ontvangt van burgers over politieoptreden, betreffen bejegening door de politie op straat. Ook zijn er veelvuldig klachten over het niet opnemen van aangiften. Het afgelopen jaar neemt het VIK een toename waar van het aantal klachten168. Men merkt dat er meer argwaan is richting gezag en daardoor ook meer kritiek op de politie. Ondanks dat de klachten over discriminatie en etnisch profileren een klein deel uitmaken van het totaal aantal klachten (minder dan 4% is de schatting169) is ook hier een stijging waar te nemen170.

In de media wordt aangegeven dat deze te wijten is aan de toegenomen aandacht voor racisme in de samenleving171.

14

Dat agenten worden gefilmd tijdens de uitoefening van hun werk, en dat deze beelden gedeeld worden op sociale media, is een verschijnsel dat de politie al langer kent en waarmee men steeds beter leert omgaan. Maar er zijn uitingen van anti-politie sentiment die extremere en agressievere vormen aannemen zoals het zogenaamde ‘doxing’172 waarbij persoonlijke gegevens online openbaar gemaakt worden. Het persoonlijk bedreigen en intimideren van politiemedewerkers komt steeds vaker voor173. Inmiddels is er een handelingskader ontwikkeld om deze zaken aan te pakken174. Capaciteit binnen de politie De korpsleiding van de Nationale Politie heeft het afgelopen jaar een dringende oproep gedaan om er nog meer dan anders ‘samen voor te gaan staan’ want: ‘Iedereen is keihard nodig op de korte termijn om de basis van het politiewerk – het fundament van een veilige samenleving – op orde te krijgen en te houden’175. Het capaciteitsprobleem bij de politie is echter niet nieuw en is mede het gevolg van bezuinigingen de afgelopen jaren waardoor de instroom van nieuwe agenten laag is gehouden. Werving van nieuwe medewerkers en het aantrekken en behouden van gespecialiseerd personeel is ingewikkeld. Opleiden kost veel tijd en nieuw personeel is niet meteen inzetbaar. Bovendien gaan de komende jaren veel medewerkers met pensioen.

Een structurele oplossing voor het capaciteitsprobleem is nog niet in zicht. Door corona is de capaciteit verder onder druk komen te staan. Door een hoger ziekteverzuim en thuisquarantaine zijn de roosters op de basisteams vaak niet meer rond te krijgen. Bovendien zijn er in 2020 extra taken bijgekomen zoals handhaving van de coronamaatregelen: de afstandsregels, mondkapjesplicht en het vuurwerkverbod. Naast de coronataken vergt sinds de moord op de advocaat van de kroongetuige in 2019, het bewaken en beveiligen van personen en objecten veel tijd van politie. Ook het door minister Grapperhaus ingestelde Multidisciplinair Interventieteam (MIT), gericht op ondermijning en het verstoren van criminele netwerken, zal capaciteit vragen.

meer kan uitvoeren. Het netwerk is daardoor minder zichtbaar en men is bang het vertrouwen van de doelgroep te verliezen177. Wijkagenten geven al langere tijd aan dat zij hun werk in de wijk niet meer naar behoren kunnen doen. Dit beeld wordt bevestigd in het inspectierapport van het ministerie van Justitie en Veiligheid ‘Lokale handhaving door de politie’178. De wijkagent wordt vaak ingezet voor andere taken zoals noodhulp en het begeleiden van demonstraties. ‘De informatiepositie verzwakt, de politie loopt eigenlijk achter de feiten aan’, zegt Peter Neuteboom, hoofdinspecteur bij de inspectie. ‘Zeker in middelgrote steden en in landelijk gebied’.179 In de eenheid Amsterdam herkennen niet alle wijkagenten dit beeld. Ze realiseren zich dat wijkagenten elders in het land soms veel meer noodhulp moeten leveren dan in Amsterdam. De kleinere gemeenten180 binnen de eenheid Amsterdam geven wel aan te merken dat de informatiepositie van de wijkagenten afneemt doordat zij te veel taken op hun bordje hebben. In de gemeente Uithoorn werd door het gebrek aan politiecapaciteit en boa’s besloten vanwege jeugdoverlast een extern beveiligingsbedrijf in te huren voor de avonduren181.

Onder invloed van het capaciteitsvraagstuk laait de kerntakendiscussie op: welke taken behoort de politie wel en niet op te pakken? Er zijn onder geraadpleegde professionals zorgen over de overhand die het incidentgerichte werk van de politie krijgt. Wat als daarmee specialistische kennis verdwijnt en context- en probleemgericht werken, vanuit een lange termijn visie, onmogelijk wordt gemaakt?

Binnen de eenheid Amsterdam wordt de schaarste in toenemende mate gevoeld. Dit is de reden dat de politie inzet op het herverdelen van capaciteit, waarbij de prioriteit ligt bij het versterken van de politiezorg in de wijken en op de basisteams. Het heeft onder meer geleid tot opheffing van het Integrale Horecateam (IHT) en het beperken van de openingstijden van een aantal politiebureaus in de loop van 2020. In de nabije toekomst wordt de Dienst Infrastructuur (DI) gereorganiseerd en het Team Externe Dynamische Samenwerking (TEDS) opgeheven. Een deel van hun taken en werkzaamheden wordt overgedragen aan partners of ondergebracht bij de basisteams. Het gevaar bestaat dat kennis en expertise wegvloeien. Verschillende partijen hebben hun zorgen geuit over deze maatregelen. Zo is het GVB verontrust over het voornemen om de politiepost op het Centraal Station van Amsterdam op te heffen176. In het najaar volgden berichten over het LHBTI-politienetwerk ‘Roze in Blauw’ dat in meerdere eenheden, waaronder in Amsterdam, veel van haar taken niet 15

Eindbeschouwing Met twee lockdown periodes als gevolg van een wereldwijde pandemie is 2020 met recht een uitzonderlijk jaar. Niemand had deze situatie een jaar geleden kunnen voorzien. In de woorden van de politiechef van de eenheid Amsterdam: ’In de ontstane onzekerheid moesten we varen in de mist’182. Helder is wél dat deze wereldwijde crisis een enorme impact heeft op alle aspecten van de samenleving en daarmee ook op het politiewerk. De criminaliteit- en overlastcijfers laten een trendbreuk zien ten opzichte van voorgaande jaren, met name tijdens de eerste lockdown. Het is niet onwaarschijnlijk dat deze cijfers na de pandemie terugkeren naar het niveau van voor de coronacrisis en we het jaar 2020 voortaan als een ‘vreemde eend in de bijt’ moeten blijven zien wat betreft het werkaanbod voor de politie. De gedigitaliseerde criminaliteit vormt hierop een uitzondering. Met het thuiswerken als opgelegde norm voor nagenoeg heel werkend Nederland, speelt een nog groter deel van het dagelijks leven zich online af. De verschuiving van criminaliteit van de publieke ruimte naar ‘het digitale’ kreeg in 2020 een impuls en zal zich richting de toekomst door blijven zetten. Onder invloed van de coronapandemie is de leefwereld van burgers opgeschoven naar een overwegend digitale omgeving.

In een advies aan de korpschef eind 2019 over de politiefunctie in de gedigitaliseerde samenleving gaven Welten e.a. aan dat de politie van oudsher gebieds- en fysiek gericht is, maar ‘er is sprake van een nieuwe werkelijkheid onder invloed van digitalisering: deze is diffuus en laat zich moeilijk duiden’183. De politie zal ervoor moeten zorgen om ook in een gedigitaliseerde samenleving, bijvoorbeeld ten aanzien van cybercrime, de dienstverlenende organisatie te zijn die weet wat er speelt en waarbij burgers en bedrijven terecht kunnen184. De drugseconomie draait ondanks de coronapandemie door. Waar het geweld in de onderwereld geluwd lijkt onder invloed van corona, maar vooral ook vanwege het vergrote inzicht in de handel en wandel van de georganiseerde misdaad via de EncroChat-data, blijven de zorgen over geweld en wapengebruik onder jongeren bestaan. Tijdens de pandemie kwamen oude en nieuwe tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen naar voren en nam zowel het online activisme als extremisme een vlucht onder invloed van (inter)nationale ontwikkelingen. Met corona als brandstof groeide het anti-overheidssentiment en verbond deze retoriek aanhangers van uiteenlopende ideologieën. Het is de vraag wat voor invloed de ontwikkelingen rondom het vaccinatieproces, de aanstaande Tweede Kamerverkiezingen en de gevolgen van de Brexit gaan hebben op de polarisatie in de samenleving.

Ondermijning heeft onverminderd de aandacht van veiligheidspartners in de regio. De vermenging van de onderen bovenwereld is niet alleen aanwezig binnen de drugseconomie maar ook in de horeca, retail en sport zijn risicovolle signalen waargenomen. De verwachting is dat de

economische gevolgen van de coronacrisis nieuwe mogelijkheden scheppen voor de onderwereld om zich in bepaalde branches of sectoren te vestigen. Kwetsbare groepen kwamen tijdens de coronapandemie extra in de verdrukking. De zelfredzaamheid van kwetsbare burgers die normaal gesproken terug kunnen vallen op hulp- en zorgverleners en bestaande sociale structuren als dagbesteding en opvangvoorzieningen kwam in het geding. Er waren veel zorgen over sociaal isolement, toename van huiselijk geweld en slachtofferschap mensenhandel. De problematiek rond personen met verward gedrag speelt al veel langer maar werd, in het bijzonder tijdens de eerste lockdown, zichtbaarder. Problemen rondom de schaarste van politiecapaciteit spelen al veel langer, maar de pandemie maakte deze extra duidelijk. Het ‘capaciteitsvraagstuk’ houdt volgens korpschef Henk van Essen de komende twee jaar aan185. Dit betekent dat de politie harde keuzes moet maken en prioriteiten moet stellen. Op sommige vlakken was het door de coronapandemie rustiger in de eenheid Amsterdam (onder andere door het afgelasten van evenementen en daling van het toerisme), maar de verwachting is dat het aantal bezoekers weer zal aantrekken zodra de pandemie achter de rug is.

Om terug te komen op de vraag die in de inleiding werd gesteld: hebben we als politie te maken met een tijdelijke aanpassing of blijvende transformatie186? Het antwoord is, zoals wel vaker, niet eenduidig. De verwachting is dat met het verdwijnen van de pandemie veel van het politiewerk met betrekking tot openbare orde en commune criminaliteit terug gaat naar ‘normaal’ en in dit geval: het niveau van 2019. Echter, de coronacrisis heeft ook gezorgd voor innovatie. De politie heeft unieke ervaringen opgedaan met digitale werkwijzen om contact te onderhouden met burgers. Volgens Terpstra en Salet is corona hiermee niet alleen een bedreiging en belasting, maar ook ‘gelegenheid om de brede, lokale taken van de politie weer te doordenken en een nieuwe impuls te geven’187. De getoonde flexibiliteit in werkvormen en organiseren van het werk laten zien dat de politie wendbaar is en kan zijn waar nodig. Zo is de digitale expertise en ‘know how’ binnen de organisatie gegroeid. Fysieke verbinding kon deels worden omgezet naar online verbinding met burgers, partners en elkaar. Het verdient aanbeveling deze vast te houden want in de nieuwe gedigitaliseerde werkelijkheid komt deze meer dan van pas. Ten behoeve van de coronamaatregelen handhaafden politiemedewerkers op ‘illegale feesten’, de anderhalve metermaatregel en de mondkapjesplicht.

Het einde van de pandemie lijkt nog niet in zicht en dus zal ook de komende tijd de nodige flexibiliteit van de politie gevraagd worden. Ook al kijkt zij, net als ieder in de samenleving, uit naar het moment dat van al deze maatregelen afscheid genomen kan worden. 16

Geraadpleegde bronnen Rapporten                   



AIVD (2020). AIVD jaarverslag 2019. Den Haag: Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst. Boin, A., Nooy, K., & Velden, P. van der (2020). Een verkeerde afslag. Een analyse van de 1 juni demonstratie in Amsterdam. Amsterdam. Bruinsma, M., Ceulen, R., & Spapens, T. (2018). Ondermijning door criminele ‘weldoeners’: Inventariserend onderzoek. Den Haag: Sdu Uitgevers. European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (2020). European Drug Report 2020: Trends and Developments, Luxembourg: Publications Office of the European Union. Gemeente Amsterdam (2020). Aanpak binnenstad, uitvoeringsprogramma. Amsterdam. Inspectie voor Justitie en Veiligheid (2020a). Demonstraties in coronatijd. Informatievoorziening en besluitvorming door de politie voorafgaand aan en tijdens de demonstraties van 1,2 en 3 juni 2020. Den Haag: Ministerie van Justitie en Veiligheid. Inspectie Justitie en Veiligheid (2020b). Verschillende Perspectieven, een onderzoek naar de taakuitvoering van zedenrechercheurs en hun bejegening van slachtoffers. Den Haag: Ministerie van Justitie en Veiligheid. Inspectie van Justitie en Veiligheid (2020c). Lokale handhaving door de politie. Den Haag: Ministerie van Justitie en Veiligheid. Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) (2020). Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 53. Den Haag: Ministerie van Justitie en Veiligheid, NCTV.

NTA (Nuance door Training en Advies) (2020). Corona en problematisch complotdenken. Eerste kennismaking met vier bekende Nederlandse complotdenkers en hun belevingswereld. Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen (NRM) (2020). Slachtoffermonitor mensenhandel 2015-2019. Den Haag: Nationaal Rapporteur. Politie eenheid Amsterdam, DRIO (2020). Trendbeeld 2020. Voorbij de cijfers. Amsterdam: Nationale Politie. Ridder, J. den, Josten, E., Boelhouwer, J. & Campen, C. van (2020). De sociale staat van Nederland 2020. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Roks, R. & Broek, J. van den (2020). Cappen voor Clout? Een verkennend onderzoek naar Rotterdamse jongren, drill en geweld in het ditiale tijdperk. Rotterdam: Erasmus School of Law. Steketee, M., Wildt, R. de, Compagner, M., Hoff, M. van der, & Tierolf, B. (2020). Kwetsbare gezinnen in tijden van corona. Utrecht: Verwey-Jonker Instituut. Terpstra, J. & Salet, R. (2020). Politie in tijden van Corona. Over haar maatschappelijke opdracht in buitengewone omstandigheden. Den Haag: Nationale Politie. Tops, P. & Tromp, J. (2020). Nederland drugsland. De lokroep van het geld, de macht van criminelen, de noodzaak die te breken (en hoe dat dan te doen). Amsterdam: Balans. Wagen, W. van der, Zand-Kurtovic, E.G. van ‘t, Matthijsse, S.R., Fischer, T.F.C, (2019).

Cyberdaders: uniek profiel, unieke aanpak? Den Haag: Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum. Welten, B.J.A.M., Dijk. A.J. van, Bruin, A.M. de, Hoogewoning, F.C., Kuijlaars, G.F.S.J., Luinenburg, L.O., Roest, D., & Zeijst, R.R.H. van (2019). Politiefunctie en rechtsstaat in de gedigitaliseerde samenleving. Positionering in een meervoudige context. Advies aan de korpschef van politie. Warmond: Commmissie Welten-II. Zoeteman. J., Luik. S. van, Oudenaren, M. van, Post, L. van der, Schippers, M., & Dekker, J. (2019). Pilot verwarde verdachten. Op het snijvlak van straf en zorg. Den Haag: Ministerie van Justitie en Veiligheid.

Beleidsstukken 

 

 

Ministerie van Justitie en Veiligheid, Brief met de landelijke beleidsdoelstellingen voor de komende vier jaar (2019-2022) met onder meer ambities op de volgende onderwerpen: Ondermijning; Mensenhandel; Cybercriminaliteit (inclusief online seksueel kindermisbruik); Executie, 14 november 2018. Politie Eenheid Amsterdam (2020). Jaarplan 2021 eenheid Amsterdam. Amsterdam: Nationale Politie. DRIO A&O Amsterdam (2020). Cyber Intel Beeld Amsterdam 3e kwartaal 2020. Amsterdam: Nationale Politie. agora.portal.politie.local/sites/1626051226/SitePages/Team%20Cybercrime%20Amsterdam.aspx (politie intern, tabblad Cyberintel). Regio Amsterdam-Amstelland (2018). Regionaal Veiligheidsplan (RVP) Regio Amsterdam-Amstelland 2019-2022. Regio Amsterdam-Amstelland (in press). Regionale Veiligheidsrapportage (RVR) Regio Amsterdam-Amstelland 2020.

17

Geraadpleegde professionals (N = 55) Politie Eenheid Amsterdam PP&A: 6, VIK: 1, Wijkagenten: 6, Medewerkers basisteam: 5, BSO: 1, DRIO Tooi/ TCI: 2, DRIO RIK: 4, Landelijke eenheid A&O: 2, DRR: 1, Politievrijwilliger: 1. Ook hebben diverse collega’s ons via de mail, telefonisch en in de wandelgangen getipt en van informatie en feedback voorzien. Gemeenten regio Amsterdam-Amstelland THOR: 2, OOV Amsterdam: 7, OOV Amstelveen: 2, OOV Diemen: 1, OOV Ouder Amstel: 3, OOV Uithoorn: 2, Handhaving Amstelveen: 2 OM: 3 Overige Belangenvereniging ondernemers: 2, Vrije Universiteit Amsterdam: 2 Leescommissie Onderzoekers en/of adviseurs van:            

Regionaal Informatie en Expertise Centrum Amsterdam Amstelland (RIEC-AA) Openbaar Ministerie / Arrondissementsparket Amsterdam (OM) Gemeente Amsterdam / Openbare Orde en Veiligheid (OOV) Gemeente Amsterdam / Actiecentrum Veiligheid en Zorg (ACVZ) en Gemeente Amsterdam / Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS) Gemeente Uithoorn/ Openbare Orde en Veiligheid (OOV) Gemeente Ouder-Amstel/ Openbare Orde en Veiligheid (OOV) Landelijke Eenheid, Analyse & Onderzoek Eenheid Amsterdam, DRIO Belastingdienst MKB Noordwest Douane Amsterdam FIOD Regio West

18

Colofon Uitgave Nationale Politie, eenheid Amsterdam Dienst Regionale Informatie Organisatie Team Analyse & Onderzoek Postbus 2287 1000 CG Amsterdam

Datum 10 februari 2021

Versie 1.1 Definitief

Rubricering Niet vertrouwelijk

Fotografie ANP W. Bijwaard B. van Gogh

Copyright © 2021 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd op geautomatiseerde wijze opgeslagen of openbaar gemaakt in enige vorm of op enigerlei wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de Politie.

19

Eindnoten 1

Terpstra & Salet (2020), p.7. Centraal Bureau voor de Statistiek (2020). Bevolking per gemeente: 2018, 2019, januari en november 2020. opendata.cbs.nl/statline#/CBS/nl/ 3 Gemeente Amsterdam (2020). ‘Corona en de bevolkingsontwikkeling in Amsterdam’ data.amsterdam.nl/specials/dataverhaal/corona-ende-bevolkingsontwikkeling-in-amsterdam/d8efd02e107e-4ef9-8c1d-d77826170508/ 4 Parool.nl ‘Corona schopt groei Amsterdam in de war’, 17 augustus 2020. parool.nl/cs-b404e4c9 5 Gemeente Amsterdam (2020). Factsheet Bezoekers in Amsterdam 2018-2019 en prognose 2020. Amsterdam: gemeente Amsterdam. 6 Regionale Veiligheidsrapportage Amsterdam Amstelland 2020 (in press). 7 Bron: kubus Bluespot Basisproces Stuur, peildatum 6 januari 2021. 8 Politiemelding: melding die bij politie binnenkomt via telefoonnummers 112 of 0900 8844, op datum melding. Bronsysteem: GMS. 9 Bron politiemeldingen: GMS middels tool Datadetective, peildatum 6 januari 2021. 10 Bron overlastincidenten: BVH middels tool Datadetective, peildatum 6 januari 2021. Definitie overlastincident: alle incidenten met de incidentcodes melding overlast jeugd (E35), overlast ivm alcohol / drugs (E38), overlast zwervers (E41), openbare dronkenschap (F010), geluidshinder horeca (M061), geluidshinder evenement (M062), geluidshinder overig (M22). 11 Gemeente Amsterdam (2020). Aanpak binnenstad, uitvoeringsprogramma. Amsterdam.

12 Parool.nl ‘Minder erotische shows, ramen en budgethotels: zo wil Halsema de binnenstad aanpakken’, 17 december 2020. https://www.parool.nl/es-b0321b53 13 Sheptycki, J. (2020). The Politics of Policing a Pandemic Panic. Australian & New Zealand Journal of Criminology, 53(2) 157-173. 14 Sheptycki (2020), p.14. 15 Nationale Politie (2020). De impact van de coronacrisis.agora.portal.politie.local/sites/1810010 91529/literatuur%20map/politie/impact%20coronacri sis%20in%20de%20samenleving.pdf 16 Zie ook Tops & Tromp (2020). 17 Politie intranet ‘De opmars van methamfetamine in Nederland’, 15 januari 2020. intranet.politie.local/nieuws/1100/2020/januari/15/de -opmars-van-methamfetamine-in-nederland.html 18 NOS.nl ‘Nederland is een knooppunt voor cocaïnehandel en daar lijkt weinig aan te doen’, 15 december 2019. nos.nl/l/m/2314804 19 Parool.nl ‘Gerekruteerd door drugsbazen: jongens uit Zuidoost laten zich verleiden door de belofte van snel geld’, 2 december 2020. parool.nl/cs-be0bee0f 20 Er is veel aandacht voor Amsterdam Zuidoost vanuit de Driehoek. Zo wordt in januari 2021 het masterplan Zuidoost gepresenteerd (meerjarige geïntegreerde aanpak gericht op jongeren in het stadsdeel). 21 European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (2020), p 7. 2

Platform O ‘Ondermijnt corona de ondermijnende criminaliteit’, 24 juli 2020. platformoverheid.nl/ondermijnt-corona-deondermijnende-criminaliteit/ 23 Gemeente Amsterdam (2020) Factsheet Drugsgebruik in Amsterdam. assets.amsterdam.nl/publish/pages/959139/factshe et_drugsgebruik_in_amsterdam_2020_access.pdf 24 Er zijn metingen verricht in maart, april en juli 2020. 25 Geraadpleegde professionals. 26 Politie.nl ‘Hennep en illegaal vuurwerk in beslag genomen bij controleactie industriegebied Aalsmeer’, 9 juli 2020. politie.nl/nieuws/2020/juli/9/05-hennep-en-illegaalvuurwerk-in-beslag-genomen-bij-controleactieindustriegebied-aalsmeer.html 27 Amstelveenweb ‘Drugslabs ontdekt en ontmanteld in Noord-Holland’, 19 juni 2020. amstelveenweb.com/nieuws-Drugslabs-ontdekt-enontmanteld-in-Noord-Holland&newsid=354583980 28 AT5.nl ‘Uitgebrand busje Amstelveen zat vol met vaten drugsafval’, 10 juni 2020. at5.nl/artikelen/202528/uitgebrand-busjeamstelveen-zat-vol-met-vaten-drugsafval 29 AT5.nl ‘Burgemeester, politiechef en hoofdofficier: geen softdrugsverkoop meer aan toeristen in Amsterdam’, 8 januari 2021. at5.nl/artikelen/206611/burgemeester-politiechef-enhoofdofficier-geen-softdrugsverkoop-meer-aantoeristen-in-amsterdam 30 NRC.nl ‘De beste drugslabs staan in Nederland’, 12 oktober 2020. nrc.nl/nieuws/2020/10/12/debeste-drugslabs-staan-in-nederland 31 Drugsadvies.nl (g.d.).

Wanneer er geen vergunning of doktersrecept is, is het produceren, verhandelen en in bezit hebben van ketamine verboden. drugsadvies.nl/drugs/veranderendedrugs/ketamine 32 NOS.nl ‘FIOD vindt 4,5 miljoen euro aan ketamine bij grote actie’, 16 september 2020. nos.nl/l/m/2348593 33 Politie.nl ‘360 kilo ketamine aangetroffen; grootste vangst ooit in Nederland‘, 4 december 2020. politie.nl/nieuws/2020/december/4/04-politie-treft360-kilo-ketamine-aan-grootste-vangst-ooit-innederland.html 34 Parool.nl ‘Onderzoek: door litertanks is problematisch lachgasgebruik toegenomen’, 26 november 2020. parool.nl/cs-bcd4bf38 35 Regionale Veiligheidsrapportage Amsterdam Amstelland 2020 (in press). 36 Parool.nl ‘Amsterdam is bepaald geen moordstad. Laagste aantal geweldsdoden in jaren’, 30 december 2020. parool.nl/cs-b7a4f822 37 Geraadpleegde professionals. 38 Parool.nl ‘Met granaten belaagde ondernemers meestal gelinkt aan criminelen’, 30 juni 2020. parool.nl/cs-befa9da4 39 Parool.nl ‘Amsterdamse jongeren steeds vaker betrokken bij moord en doodslag’, 30 september 2020. parool.nl/cs-bc1bf2f7 22

20

57

NOS.nl ‘Aantal minderjarige verdachten steekincidenten landelijk verdubbeld’, 20 maart 2020. nos.nl/l/m/2327736 41 https://amsterdamontwapent.nl/ 42 NOS.nl ‘Kabinet wil messenverbod voor minderjarigen’, 11 november 2020. nos.nl/l/m/2356171 43 Ministerie van Justitie en Veiligheid (2020). Actieplan Wapens en Jongeren. Den Haag. 44 OIS gemeente Amsterdam (2020). Factsheet Jeud 2020. Amsterdam: Gemeente Amsterdam. 45 Trouw.nl ‘Vriendelijke rappers met messen en vuurwapens’, 1 april 2020. trouw.nl/cs-ba3b4a74 46 Roks & Van den Broek (2020). 47 Het CCV.nl ‘Drillrap is niet de boosdoener van steekpartijen’, 13 augustus 2020. hetccv.nl/nieuws/drillrap-is-niet-de-boosdoener-vansteekpartijen/ 48 Parool.nl ‘Moeder drillrapper: ‘Onze zwarte kinderen zijn bezig elkaar uit te moorden’, 29 augustus 2020. parool.nl/cs-b9b5a23c 49 AT5.nl, ‘Rapper Turr-G maakt drill tegen geweld: ‘Van belang dat jeugd weet wat wél gangster is’, 3 november 2020. at5.nl/artikelen/205371/rapper-turg-maakt-drill-tegen-geweld-van-belang-dat-jeugdweet-wat-wel-gangster-is 50 Zie Netflix (2020) ‘The social dilemma’ en Arjen Lubach ‘fabeltjesfuik’, 18 oktober 2020. youtube.com/watch?v=FLoR2Spftwg 51 NBTC Holland Marketing (2020). Verblijfstoerisme in Nederland in 2020. Verwachting verblijfstoerisme in 3 varianten.

data.maglr.com/929/issues/20339/276503/assets/do wnloads/verwachting_verblijfstoerisme_in_nederlan d_in_2020.pdf 52 Uit de Vakantiemonitor van het NBTC in november 2020. nbtc.nl/nl/home/newsroom/tweedecoronagolf-heeft-grote-impact-op-vakantieplannen2021.htm 53 Naar schatting bestaat de branche voor de helft uit zzp'ers die in een keer zonder werk kwamen te zitten. Een groot deel van de festivalorganisatoren denkt dat zij het einde van het jaar niet gaan redden. Halsema waarschuwt dat door faillissementen het 'zeker voorstelbaar' is dat er een verschraling optreedt in het aanbod van evenementen in de stad’. at5.nl/artikelen/203040/halsema-komt-noodlijdendeevenementenbranche-tegemoet 54 Rijksoverheid ‘Het coronavirus en de horeca en evenementen’rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavi rus-covid-19/ondernemers-en-bedrijven/horeca 55 Trouw.nl ‘Black Lives Matter NL: Een losjes netwerk dat groeit en groeit’, 13 juni 2020. trouw.nl/cs-b5c58b50 56 AT5.nl ‘Pand Black Archives beklad: 'Heel erg triest en beangstigend', 3 december 2020. at5.nl/artikelen/205962/pand-black-archives-bekladheel-erg-triest-en-beangstigend 40

In het jaarverslag van de AIVD was eerder dit jaar al te lezen dat rechts-extremisten 'zeer sterk reageren op de acties van antiracisme-activisten en daarbij aansluiting zoeken bij lokaal protesterende burgers. ‘Dit heeft al verschillende malen tot (dreiging met) geweld geleid waarbij huisadressen van antiracisme-activisten worden gepubliceerd en worden bezocht of waarbij anti-Zwarte Pietdemonstranten worden belaagd, soms met deelname van groepjes voetbalhooligans.' 58 NOS.nl OP3 ‘Dit is waarom ook jij nu meer complotten online ziet’, 9 september 2020. nos.nl/l/2347513 59 NTA (2020), p.4. 60 Geraadpleegde professionals. 61 Nos.nl ‘Terrorismebestrijder: meer polarisatie te zien sinds coronapandemie’, 15 oktober 2020. nos.nl/l/m/2352448 62 OM.nl ‘Politie en OM: stop met pedojagen’, 13 november 2020. om.nl/actueel/nieuws/2020/11/13/politie-en-omstop-met-%E2%80%98pedojagen%E2%80%99 63 Trouw.nl ‘Pizzagate, Deep State, 9/11 en corona: waarom complottheorie QAnon zo populair is’, 3 november 2020. trouw.nl/cs-bc19b11b 64 CCV-secondant.nl ‘Burgers zetten steeds vaker de politiepet op’, 9 februari 2020. ccvsecondant.nl/platform/article/burgers-zetten-steedsvaker-de-politiepet-op 65 Volkskrant.nl ‘Bij de jacht op pedofielen lijkt alles geoorloofd’, 20 november 2020. volkskrant.nl/csb2d22853 66 Intern vertrouwelijk informatierapport politie eenheid Amsterdam.

67 Het aantal gemelde demonstraties komt niet overeen met het daadwerkelijke aantal demonstraties. Er zijn demonstraties die niet gemeld worden of op andere wijze kenbaar worden gemaakt en niet alle gemelde demonstraties vinden ook daadwerkelijk plaats. 68 Gemeente Amsterdam in: Politie eenheid Amsterdam, Trendbeeld 2020 (2019), p.8. 69 Trouw.nl ‘Deze mensen blijven vrouwen bij abortusklinieken confronteren: ‘Zo’n twee a drie keer per week werkt het’, 8 augustus 2020. trouw.nl/cs-b8ba3211 70 Trouw.nl ‘De Nederlander radicaliseert van links tot rechts’, 16 oktober 2020. trouw.nl/cs-b65bc874 71 Telegraaf.nl ‘143 arrestaties bij verboden demonstratie Museumplein’, 17 januari 2021. telegraaf.nl/nieuws/1336431165/ 72 Inspectie voor Justitie en Veiligheid (2020a). 73 Volkskrant.nl ‘Kritiek op niet ingrijpen van burgemeester bij grote Black Lives Matter-betoging in Amsterdam, 1 juni 2020. volkskrant.nl/csb34ee186 74 Boin, Nooy, & Van der Velden (2020). 75 NCTV (2020). 76 Trouw.nl ‘Terrorisme-expert Beatrice de Graaf over aanslagen: er is sprake van copycat gedrag’, 3 november 2020. trouw.nl/cs-b6f40a50a 77 Volkskrant.nl ‘Bedreigde Rotterdamse docent zit ondergedoken vanwege cartoon in klaslokaal’, 5 november 2020. volkskrant.nl/cs-bd2d3e23 78 Geraadpleegde professionals.

21

Lunchlezing Janine Jansen ‘Geweld achter de voordeur ten tijde van Covid-19’, 17 september 2020. 105 Steketee e.a. (2020). 106 Universiteit Leiden ‘Tijdens lockdown meer slachtoffers kindermishandeling’, 6 januari 2021. universiteitleiden.nl/nieuws/2021/01/tijdenslockdown-meer-slachtoffers-van-kindermishandeling 107 AD.nl ‘Anoniem chatten bij huiselijk geweld: Extra mogelijkheid hard nodig', 25 mei 2020. ad.nl/binnenland/anoniem-chatten-bij-huiselijkgeweld-extra-mogelijkheid-hard-nodig~a90bb982/ 108 Rijksoverheid.nl ‘Nieuwe wet verlaagt drempel voor strafbaarheid verkrachting’, 5 nov 2020. rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/11/05/nieuwewet-verlaagt-drempel-voor-strafbaarheidverkrachting 109 RTL Nieuws ‘Wet aangepast: onvrijwillige seks wordt altijd verkrachting’, 5 november 2020. rtlnieuws.nl/nieuws/politiek/artikel/5194900/sekswetnog-strenger-alle-vormen-van-onvrijwillige-seksbestraffen 110 Inspectie Justitie en Veiligheid (2020b). 111 Brief van de Minister van Justitie en Veiligheid van 14 november 2018, met de landelijke beleidsdoelstellingen voor de komende vier jaar (2019-2022) met onder meer ambities op de volgende onderwerpen: Ondermijning; Mensenhandel; Cybercriminaliteit (inclusief online seksueel kindermisbruik); Executie. 112 Regio Amsterdam-Amstelland (2018), p.16 – 17. 113 NRM (2020). 114 NRM (2020), p.6. 115 NRM (2020), p.7.

116 Parool.nl Gedwongen prostitutie in hotels: ‘Sommige mannen besprongen me meteen’, 28 november 2020. parool.nl/cs-b72956ac 117 Gemeente Amsterdam (2020). Monitor Corona en ondermijning maart-juli 2020. Amsterdam: Gemeente Amsterdam. 118 Eenheidsexpert mensenhandel Amsterdam. 119 Nationaal Rapporteur Mensenhandel, ‘Gevangen in een web van seks, straatcultuur en geweld: maatwerk nodig voor meiden’, 29 oktober 2020. nationaalrapporteur.nl/actueel/nieuws/2020/10/29/g evangen-in-een-web-van-seks-straatcultuur-engeweld-maatwerk-nodig-voor-meiden 120 Definitie RIEC-AA: Regionaal Informatie- en Expertise Centrum Amsterdam-Amstelland. 121 Nationaal Rapporteur Mensenhandel ‘Gevangen in een web van seks, straatcultuur en geweld: maatwerk nodig voor meiden‘, 29 oktober 2020. rijksoverheid.nl/onderwerpen/ondermijning/maatreg elen-tegen-ondermijnende-criminaliteit 122 Advocatenblad.nl ‘Advocaten Nabil B. ernstig bedreigd’ 4 december. 2020. advocatenblad.nl/2020/12/04/advocaten-nabil-bernstig-bedreigd/ 123 Boutelier, H., Steden, R. van, Eski, Y., & Boelens, M. (2020). Een einde aan ondermijning. Tijdschrift voor Veiligheid, 19(1), 3-16. 124 Jansen, A. (2019). Maffia tussen de bloemen. Code Geel, Editie 6. magazines.riec.nl/codegeel/2019/06/bloemenveiling 104

79

Parool.nl ´Global Terrorism Index: rechtse terreur is bezig aan een opmars’, 27 november 2020. parool.nl/cs-b0f2d48d 80 Nos.nl ‘Zo gaat het eraan toe in rechtsextremistische chatgroepen’, 2 januari 2021. nos.nl/l/m/2362778 81 Nos.nl ‘Grapperhaus: Coördinator antisemitismebestrijding begint komend jaar’, 13 december 2020. nos.nl/l/m/2360524 82 Nos.nl ‘Joods restaurant in Amsterdam weer doelwit, nu beklad’, 19 mei 2020. nos.nl/l/m/2334450 83 Volkskrant.nl ‘Nationaal Coördinator moet discriminatie en racisme breed gaan aanpakken’, 9 december 2020. volkskrant.nl/cs-b24eed5a 84 Geraadpleegde professionals. 85 NPO Radio 1 ‘NCTV-topman Aalbersberg: Coronacrisis maakt extremisme zichtbaar’, 28 december 2020. nporadio1.nl/politiek/28617-nctvtopman-aalbersberg-coronacrisis-maaktextremisme-zichtbaar 86 Geraadpleegde professionals. 87 Werkinstructie politie: ‘Herkennen kwetsbare personen’. 88 Bron politiemeldingen overlast van/door persoon: GMS middels tool Datadetective, peildatum 6 januari 2021. 89 Trouw.nl ‘Burgers zijn in de war en de politie weet het ook niet meer’, 14 oktober 2020. trouw.nl/esbaacf103 90 E33 incidenten: incidenten overlast door verward/overspannen persoon. 91 Bron incidenten overlast door verward overspannen persoon (E33): kubus Bluespot Basisproces Incidenten, peildatum 6 januari 2021. 92 Dhr.

Koekoek is lector aan de Hogeschool Arnhem Nijmegen en aan de Politieacademie. 93 NRC.nl ‘We krijgen nu niet allemaal ineens psychische stoornissen’, 2 nov 2020. nrc.nl/nieuws/2020/11/02/we-krijgen-nu-nietallemaal-ineens-psychische-stoornissen-a4018373 94 Trouw.nl ‘Burgers zijn in de war en de politie weet het ook niet meer’, 14 oktober 2020. trouw.nl/esbaacf103 95 Geraadpleegde professionals. 96 Volkskrant.nl ‘Flinke toename acuut gedwongen opnamen psychiatrie, experts wijzen naar ‘kapotte wet’, 1 september 2020. volkskrant.nl/es-bd48ef54 97 Rijksoverheid.nl ‘Staatsecretaris Blokhuis lanceert nieuw landelijk meldpunt Zorgwekkend gedrag: 0800-1205’, 9 oktober 2020. rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/10/09/staatsecr etaris-blokhuis-lanceert-nieuw-landelijk-meldpuntzorgwekkend-gedrag-0800-1205 98 Trouw.nl ‘Burgers zijn in de war en de politie weet het ook niet meer’, 14 oktober 2020. trouw.nl/esbaacf103 99 Volkskrant.nl ‘Kabinet: landelijk ‘dashboard’ van veilige bedden voor mensen met verward gedrag’, 7 november 2020. www.volkskrant.nl/es-bd7104b7 100 Politie Eenheid Amsterdam (2020). 101 Zoeteman. J. e.a (2019). 102 Regio Amsterdam-Amstelland (2018). 103 Mooy, A. (2019). Snel ingrijpen is noodzakelijk. Politievakblad Blauw, 16(4), 42-46.

22

147

Politie.nl ‘Politie keek live mee met chattende criminelen‘, 2 juli 2020. politie.nl/nieuws/2020/juli/2/11-live-meekijken-metcriminelen.html 126 Nos.nl ‘Al tientallen strafzaken na EncroChathack en het einde is nog niet in zicht’, 18 december 2020. nos.nl/l/m/2361112 127 Nationale Politie, Portefeuille Intelligence (2020). EncroChat in cijfers. Scherp: Over intelligence gestuurd politiewerk, 1(1), 32-33. 128 Politie.nl ‘Politie keek live mee met chattende criminelen‘, 2 juli 2020. politie.nl/nieuws/2020/juli/2/11-live-meekijken-metcriminelen.html 129 Geraadpleegde professionals. 130 CCV. ‘Ondermijnende criminaliteit samen aanpakken’, 3 juni 2020. ccvsecondant.nl/platform/article/ondermijnendecriminaliteit-samen-aanpakken 131 Intranet politie Amsterdam ‘Multidisciplinaire spookburgeractie op de Zuidas’, 9 september 2020. intranet.politie.local/nieuws/0500/2020/september/0 9/multidisciplinaire-spookburgeractie-op-dezuidas.html 132 CCV ‘Criminele inmenging in de coronacrisis’, 15 juni 2020. ccvsecondant.nl/platform/article/criminele-inmenging-inde-coronacrisis 133 Geraadpleegde professionals. 134 Geraadpleegde professionals. 135 RIEC (2020). Voortgangsbericht resultaten en conclusie bewustwordingscampagne corona en criminele weldoenerij. Amsterdam: RIEC. 136 Geraadpleegde professionals. 137 Bruinsma, M., Ceulen, R., & Spapens, T. (2018).

Ondermijning door criminele ‘weldoeners’: Inventariserend onderzoek. Den Haag: Sdu Uitgevers. 138 Spapens, T. (2020). De ‘criminele sponsor’ van het lokale Amateurvoetbal. Tijdschrift over Cultuur & Criminaliteit, 10(2), 69-84. 139 Geraadpleegde professionals. 140 AD.nl ‘KNVB bindt strijd aan tegen zwart geld bij amateurs: ‘Onze mooie sport moet schoon’, 24 november 2020. ad.nl/sport/knvb-bindt-strijd-aantegen-zwart-geld-bij-amateurs-onze-mooie-sportmoet-schoon~a387b749/ 141 AI wordt genoemd als onderdeel van de Vierde industriële Revolutie141. Het is de integratie van kunstmatige intelligentie (AI), robotica, het Internet of Things (IoT), 3D-printing, genetische manipulatie, quantum computing en andere technologieën. 142 Trend Micro Research (2020). Malicious Uses and Abuses of Artificial Intelligence. 143 Definitie ‘cybercrime in enge zin’: strafbare feiten die gepleegd worden met ICT middelen en die gericht zijn op ICT middelen. Gedigitaliseerde criminaliteit: klassieke misdrijven die (mede) worden gepleegd met ICT als middel. 144 Wagen e.a. (2019). 145 DRIO A&O Amsterdam (2020). 146 Jansen, J., Valkengoed, T., Veenstra, S., & Stol, W. (2020). Level-up, Kennis voor politiewerk in een digitale samenleving. Leeuwarden: Cybersafety Research Group. 125

In het Landelijk Operationeel Cybercrime Overleg (LOCO) maken de teamleiders van de cybercrimeteams en de cybercrime Officieren van Justitie afspraken over de aanpak van cybercrime met betrekking tot eenheid overstijgende zaken en fenomeenonderzoeken. 148 Sextortion is een vorm van misbruik van seksueel getint (beeld)materiaal, waarbij de redelijke vrees is ontstaan dat het (beeld)materiaal daadwerkelijk is verkregen door een ander en wordt gedreigd met de verspreiding en/of openbaarmaking van dit seksueel getinte (beeld)materiaal, teneinde iemand te dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden dan wel vrees aan te jagen. 149 Nos.nl 'Zeker vijftig accounts verspreidden nepnieuws over corona in Nederland', 21 augustus 2020. nos.nl/l/m/2344875 150 Volkskrant.nl ‘Eerst vreesden ze het virus, nu wantrouwen ze het vaccin. Wat beweegt antivaxers?’, 14 november 2020. volkskrant.nl/kijkverder/v/2020/eerst-bang-voor-hetvirus-nu-wantrouwig-over-het-vaccin-wat-beweegtde-coronavaccinweigeraars~v408380/ 151 Avaaz (2020) ‘Facebook's Algorithm: A Major Threat to Public Health’, 19 augustus 2020. avaazimages.avaaz.org/facebook_threat_health.pdf 152 Volkskrant.nl ‘Desinformatie-expert Nina Schick: Pak deepfakes aan nu het nog kan’, 20 november 2020. volkskrant.nl/cs-bfcfa2f9 153 Dobber, T., Metoui, N., Trilling, D., Helberger, N., & Vreese, C. de (2020).

Do (Microtargeted) Deepfakes Have Real Effects on Political Attitudes? The International Journal of Press/Politics, 26(1), 69-91. 154 Parool.nl ‘Facebook gaat berichten met ontkenning Holocaust verwijderen’, 12 oktober 2020. parool.nl/es-b7749cce 155 Volkskrant ‘Facebook trekt de teugels nog strakker aan en schorst Trump voor onbepaalde tijd’, 8 jan 2020. volkskrant.nl/es-b0724291 156 Nos.nl ‘Europese plannen voor online platforms: meer openheid, strenger op inhoud’, 15 december 2020. nos.nl/l/m/2360717 157 Broekhuizen, J., Bervoets, E., Ferwerda, H., & Landman, W. (2020). Politie en corona. Lessen uit een onverwacht experiment. Tijdschrift voor de politie, 6, 11-16. 158 Terpstra & Salet (2020), p.7. 159 Geraadpleegde professionals. 160 In de gemeente Amsterdam: Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte (THOR). 161 Geraadpleegde professionals. 162 Dit geldt in mindere mate voor de Amstellandgemeenten waar de beschikbare aantallen Fte’s voor boa’s veel lager liggen. 163 Geraadpleegde professionals. 164 Parool.nl ‘Boa’s in actie om agressie: tandvlees van mijn collega eruit geslagen’, 16 september 2020. parool.nl/cs-ba501a88 165 Noije, L.L.J. van (2020). Sociale veiligheid. In: De sociale staat van Nederland: 2020. digitaal.scp.nl/ssn2020/sociale-veiligheid 166 Geraadpleegde professionals. 167 Geraadpleegde professionals. 168 Geraadpleegde professionals.

23

Parool.nl ‘Grote zorgen om weghalen politiepost Amsterdam Centraal’, 15 september 2020. parool.nl/es-b38461ba 177 NRC.nl ‘Hoe het lhbti-politienetwerk Roze in Blauw steeds verder onder druk komt te staan‘, 5 oktober 2020. nrc.nl/nieuws/2020/10/05/lhbtiers-zijnde-grote-verliezer-a401477 178 Inspectie Justitie en Veiligheid (2020c). 179 NOS.nl ‘Inspectie: politie verliest greep op de wijken‘, 1 september 2020. nos.nl/l/m/2346263 180 Geraadpleegde professionals. 181 Geraadpleegde professionals. 182 Eindejaarsbericht Frank Paauw aan medewerkers van de eenheid Amsterdam. Mail d.d. 21 december 2020. 183 Welten e.a. (2019), p 7. 184 Welten e.a. (2019), p.56. 185 Butijn, H. & Kloos, J. (2020). De stem van de politie wordt zeker gehoord. Personeelsblad Politie, 6(61), 26-30. 186 Nationale Politie (2020). De impact van de coronacrisis. agora.portal.politie.local/sites/181001091529/literatu ur%20map/politie/impact%20coronacrisis%20in%20 de%20samenleving.pdf 187 Terpstra & Salet (2020). 176

169

Geraadpleegde professional van het VIK, gebaseerd op voorlopige jaarcijfers d.d. 30 november 2020. 170 Politiedata laat zien dat de eerste negen maanden van dit jaar 30 klachten binnenkwamen ten opzichte van 16 over heel 2019 bij de eenheid Amsterdam. Bron: memo politie Bureau Management Informatie d.d. 22 oktober 2020: Klachtbehandeling Politie. 171 RTL nieuws ‘Meer klachten over racistisch optreden agenten, politie erkent zelden schuld’, 28 november 2020. rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5199369/politie -discriminatie-klachten-racisme-etnisch-profileren 172 NOS.nl ‘Hoe doxing een activistisch middel werd. Dit is pure naming and shaming’, 18 augustus 2017. nos.nl/l/m/2188631 173 Intranet politie ‘Hoe te handelen bij bedreigingen?’, 21 oktober 2020. intranet.politie.local/nieuws/0000/2020/oktober/21/h oe-te-handelen-bij-bedreigingen.html 174 Politie en Openbaar Ministerie (2020). Handelingskader Doxing (landelijke handelswijze). Politie intern document. 175 E-brief over het capaciteitsvraagstuk van de Korpschef, d.d. 4 november 2020. Politie interne correspondentie.

24