Document · PDF

Bijlage 3 - Nota van Beantwoording Buiteneiland GEANONIMISEERD.pdf

Raadscommissie Ruimtelijke ordening 29 september 2021, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Kennisnemen van het collegebesluit inzake vaststelling Projectnota Buiteneiland (IJburg 2) (ZD2021-011040)30.983 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Bevaarbare routes en toegankelijkheid IJburgbaai Reactie: BE 247

Samenvatting reactie(s): Veerdienst Amsterdam en Platform waterrecreatie IJburg willen graag dat de IJburgbaai en de doorvaart langs de strekdam open blijven tijdens de aanleg van Buiteneiland. De insprekers verzoeken het volgende: - Ten tijde van de aanlegwerkzaamheden een voor recreatievaart en watersporters een veilige en acceptabele mogelijkheid te creëren om het in aanleg zijnde eiland tussen de noordoever van het eiland en de strekdam te kunnen passeren; - Ten tijde van de aanlegwerkzaamheden zorg te dragen voor goed doorvaartmogelijkheden die een snelle toegang tot de IJburgbaai mogelijk maken voor de hulpdiensten.

Namelijk, vaartuigen van de reddingsmaatschappij van de KNRM-stations Huizen en Marken naderen IJburg uit noordoostelijke richting; - Ervoor zorgen dat er betonning wordt aangebracht die voldoet aan het Binnenvaartpolitiereglement (BPR); - De veilige doorvaart van recreatievaart en watersporters tussen Buiteneiland en de strekdam in de BLVC-plannen (protocol voor veiligheid tijdens de bouw) wordt opgenomen; - Ervoor zorgen dat een veilige en acceptabele doorvaart van recreatievaart en watersporters tussen Buiteneiland en de strekdam tijdens de aanlegwerkzaamheden wordt gehandhaafd; - Op een zo kort mogelijke termijn de voorgestelde dam tussen Strandeiland en Buiteneiland te vervangen door een voor recreatievaart en watersporters passeerbare brug; - Het creëren op een zo kort mogelijke termijn van een veilige vaarroute tussen Strandeiland en Buiteneiland.

Antwoord: Buiteneiland wordt voor een groot deel aangelegd met grond die vrijkomt bij de ontwikkeling van bouwprojecten elders in Amsterdam. Deze grond wordt deels over water en deels over land aangevoerd. Voor het transport over land wordt een toegangsdam aangelegd tussen Strandeiland en Buiteneiland. Vanwege het continue gebruik van deze dam door zwaar vrachtverkeer is het niet wenselijk om in de dam een ophaalbrug of iets dergelijks aan te brengen voor (recreatief) vaarverkeer. Wel wordt het belang van een toekomstige bevaarbare verbinding voor kleinere recreatieve vaartuigen tussen Stranden Buiteneiland onderkend. In dit kader wordt onderzocht of de definitieve brug op korte termijn kan worden gerealiseerd. Er zal ook nog worden onderzocht of het mogelijk is om tijdens de aanlegfase, na aanleg van de ringdijk, een veilige en acceptabele doorvaart voor recreatievaart en watersporters tussen Buiteneiland en de strekdam te creëren. Aan die zijde van het eiland komt namelijk een loswal waar beunschepen hun ladingen grond zullen overslaan. In hoeverre die activiteiten samen kunnen gaan, is dus nog in onderzoek vanuit het uitgangspunt om het mogelijk te maken. Als de doorvaart voor recreatievaart en watersporters er komt, dan zal deze ook in de BLVC-plannen worden opgenomen. Met de toegankelijkheid van de IJburgbaai voor nood- en hulpdiensten zal zeker rekening worden gehouden.

De IJburgbaai wordt in ieder geval zoveel mogelijk ontzien, ook gezien de relatief kwetsbare groep watergebruikers in de zomermaanden in dit gebied. De betonning zal worden aangebracht door de aannemer. De door de inspreker gemaakte opmerkingen worden meegenomen in de aanbesteding.

Wijzigingsvoorstel: In paragraaf 7.4 is toegevoegd dat wordt onderzocht of het mogelijk is om ook tijdens de aanlegfase, na aanleg van de ringdijk, een doorvaart tussen Buiteneiland en de strekdam te creëren.

Vrienden van het Diemerpark

Woningbouw Reactie: BE 249

Samenvatting reactie(s): De inspreker vindt het plan voor Buiteneiland ‘interessant en innovatief’, de circulaire gefaseerde aanleg met herbruikbare grond ‘is interessant, vernieuwend en passend’. Het ontwerp voor het eiland komt ‘doordacht en slim’ over. De inspreker heeft ook een aantal vragen en opmerkingen over de volgende onderwerpen: Voor wat betreft woningbouw: in de Principenota staan 200-500 woningen gepland op Buiteneiland. Dit zou nodig zijn voor de sociale veiligheid. De inspreker acht dit niet bewezen. Bovendien vraagt de inspreker zich af of woningen uberhaupt wel nodig zijn, gezien de afspraken die eerder zijn gemaakt over het aantal woningen op IJburg in totaal.

Antwoord: De cijfers waar de inspreker zich op baseert zijn die uit de Principenota Buiteneiland uit 2019. Inmiddels is de gemeente een stap verder. Zoals beschreven in de concept-projectnota blijkt uit een voorlopige studie dat een woonprogramma niet per se noodzakelijk is om sociale veiligheid te garanderen, wat ook de inspreker betoogt. Wonen op Buiteneiland is in principe mogelijk – de projectnota gaat uit van 0 tot maximaal 500 woningen. Een eventueel woonprogramma zal in een volgende fase, als onderdeel van het op te stellen landschapsplan, verder worden uitgewerkt. Woningbouw kan een bijdrage leveren aan de beleving van het eiland, maar kan ook averechts werken doordat bewoners het eiland gaan claimen. Een definitief besluit of er op Buiteneiland wel of geen woningbouw komt zal binnen tien jaar aan de raad worden voorgelegd. Woningen op Buiteneiland zijn vanuit de vastgestelde plannen geen vereiste. Met de uitgangspuntennotitie voor Strandeiland is bestuurlijk de keuze gemaakt Strandeiland een hogere dichtheid te geven waardoor op Buiteneiland woningbouw niet noodzakelijk is en hier meer ruimte is voor sport, groen en recreatie. Deze uitwisseling betekent wel dat een deel van het benodigde sportprogramma voor IJburg 2 op Buiteneiland gemaakt wordt (5,5 hectare voor georganiseerde sport).

Bij de ontwikkeling van Buiteneiland is het streven dus dat Buiteneiland een plek wordt die Amsterdam nog niet heeft, een toevoeging voor alle Amsterdammers. Qua sportprogramma Buiteneiland ook een rol voor IJburg 2.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Sportvelden Reactie: BE 249

Samenvatting reactie(s): De inspreker geeft aan niet te begrijpen waarom de voorzieningen voor de veldsporten (5,5 ha) plotseling alleen voor IJburg 2e fase bedoeld zijn. “Om aan de sportnormen voor IJburg 2 (Centrumeiland, Strandeiland en Buiteneiland) te voldoen komt er op Buiteneiland 5,5 hectare aan sportvelden voor onder andere voetbal en hockey. Hier hebben wij ernstige bedenkingen tegen. Door de manier waarop de planontwikkeling voor IJburg plaatsvindt, eiland voor eiland, is het lastig om vast te stellen of dit voldoende is: wellicht is 5,5 ha onvoldoende. Dat hangt af van de ontwikkelingen op Strandeiland en nadere besluitvorming over het aantal op IJburg te realiseren woningen.” De inspreker zegt de indruk te hebben dat de gemeente Amsterdam bewust een recreatie- en sportvisie voor IJburg en Zeeburgereiland weigert op te stellen. Bovendien meent de inspreker dat de sportvelden op Buiteneiland beter bereikbaar zijn (openbaar vervoer en ov) dan die in het Diemerpark. De inspreker geeft verder aan dat in het vigerende bestemmingsplan IJburg 2 e fase staat dat 67

voorzieningen voor veldsport voor IJburg is verdeeld over drie locaties: het Zeeburgereiland, het Diemerpark en het Middeneiland (thans Strandeiland genoemd). Nu stellen dat IJburg 2 e fase alleen zou moeten voldoen aan de ‘eigen’ behoefte aan sportvelden betekent dat deze stelling wordt losgelaten. Dit is volgens de inspreker dus strijdig met het vigerende bestemmingsplan voor IJburg 2e fase.

Antwoord: Uitgangspunt in de gebiedsontwikkeling van Amsterdam is dat elk project binnen de projectgrenzen de voorzieningen inpast die horen bij het aantal woningen dat gebouwd wordt. Voor bestaande tekorten in sportvoorzieningen in de omgeving biedt Buiteneiland geen oplossing. De oplossing voor dergelijke tekorten wordt gezocht bij intensiverings- en uitbreidingsmogelijkheden in de omgeving. De reden hiervoor is enerzijds dat de gemeente Amsterdam sport om de hoek wil aanbieden; mensen moeten in hun eigen woonomgeving (dus goed bereikbaar) kunnen sporten. Anderzijds is het ruimtelijk noch financieel haalbaar voor projecten om méér voorzieningen te realiseren dan horen bij de woningopgave in het projectgebied. In het vaststellen van de sportnorm voor IJburg 2 is de ruimste sportnorm gehanteerd. Daarmee wordt geborgd dat er voldoende ruimte is voor de nieuwe bewoners van Strandeiland en Centrumeiland om te kunnen sporten. Mocht de aanleg en ontwikkeling van Buiteneiland vertragen, dan wordt tijdelijke ruimte op Strandeiland gereserveerd of – mocht dit niet mogelijk zijn – de woningbouw op Strandeiland vertraagd. Zo zal in elke fase van de gebiedsontwikkeling steeds worden voldaan aan de gestelde sportnorm voor IJburg 2.

De sportbehoefte van bewoners van Amsterdam Noord wordt volgens beleid ook in Noord opgepakt; met de intensivering en waar mogelijk uitbreiding van bestaande sportparken, het opnieuw in gebruik nemen van een oud sportpark én de aanleg van nieuwe sportparken in en voor nieuwe buurten. Zeeburgereiland voorziet net als Centrumeiland en Strandeiland in zijn eigen sportbehoefte. Naast het sportpark in de Sportheldenbuurt komt er nog tweede voorziening voor de georganiseerde sport op Zeeburgereiland. De oplossing voor de resterende sportbehoefte van bewoners van IJburg 1 wordt gezocht bij het bestaande sportpark in het Diemerpark. In het bestemmingsplan uit 2009 staat in de bijlage een toelichting; deze is niet juridisch bindend. In deze toelichting staat inderdaad de zin ‘dat veldsport voor IJburg is verdeeld over de locaties Zeeburgereiland, het Diemerpark en het Middeneiland’ (is inmiddels Strandeiland). Sinds 2009 zijn er nieuwe inzichten in het beleid voor sport (zie ook de beschrijving hierboven). Omdat de toelichting niet juridisch bindend is, is van strijdigheid met het bestemmingsplan geen sprake. Bovendien heeft de stad zich verder ontwikkeld sinds 2009, en zo ook de visie op sport en is deze aangepast aan actuele behoeften en inzichten.

Wijzigingsvoorstel: De tekst in paragraaf 7.3 Sport en bewegen van de projectnota is uitgebreid met de context uit bovenstaand antwoord.

Energieleverend Reactie: BE 249

Samenvatting reactie(s): Het streven om het eiland energieleverend te laten zijn is volgens de inspreker wellicht wat al te ambitieus. Beter zou volgens de inspreker zijn om Buiteneiland op z’n minst energieneutraal te laten zijn en bij voorkeur energieleverend en zelfvoorzienend.

Antwoord: De gemeente onderschrijft de notie van de inspreker om in ieder geval een energieneutraal eiland te maken en te streven naar energieleverend. Zo staat dit ook omschreven in de projectnota.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Park voor Amsterdam Reactie: BE 249

Samenvatting reactie(s): Het benadrukken van de betekenis van Buiteneiland als park voor heel Amsterdam is krampachtig en niet overtuigend. Het is tevens een ontkenning van de noodzaak voor ‘groen’ voor IJburg en Zeeburgereiland.

Antwoord: Buiteneiland is onderdeel van IJburg en Amsterdam. In tegenstelling tot wat de inspreker stelt is Buiteneiland als groengebied niet noodzakelijk voor IJburg en Zeeburgereiland omdat juist in deze gebieden de groennorm (vierkante meters groen per woning) vrijwel overal riant wordt gehaald. Dit geldt niet voor alle wijken in Amsterdam. Buiteneiland is daarom niet exclusief bestemd voor de bewoners van IJ- en Zeeburg, maar voor alle Amsterdammers. Het streven is om met Buiteneiland een nieuw stuk aan Amsterdam toe te voegen dat er nog niet is, maar waar de stad wel behoefte aan heeft. Hoe dit precies vorm gaat krijgen en welk voorzieningenprogramma hier bij hoort zal in latere fases nader worden uitgewerkt, samen met de Amsterdammers.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Overallvisie Reactie: BE 249

Samenvatting reactie(s): De inspreker mist een overallvisie ten aanzien van het groen, de recreatie, de sport, de natuur en de cultuur voor heel IJburg-Zeeburgereiland. “Dat lijkt op een bewuste strategie van het gemeentebestuur, die inmiddels tot nodige frustraties en oneigenlijke keuzes geleid heeft.”

Antwoord: Voorliggend is de Nota van Beantwoording voor de concept-projectnota van Buiteneiland. Diverse andere nota’s en visies behandelen ofwel een grotere scope ofwel een bepaald thema of een aantal thema’s binnen gebieden samen. De diverse projectteams doen al het mogelijke hierin zoveel mogelijk samen te werken en kennis te delen. Dat een overallvisie ontbreekt is dus een misverstand. Een greep uit het aantal regionale, stedelijke, gebiedsgerichte en thematische visies waarin IJburg en Zeeburgereiland ook voor komen: Provinciale Omgevingsvisie Noord-Holland 2050, MRA Agenda (Metropoolregio Amsterdam), Omgevingsvisie Amsterdam 2050, Welstandskader De schoonheid van Amsterdam, Watervisie 2040, Programma waterrecreatie en ecologie IJburg Zeeburgereiland, Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg, Hoofdnet Fiets, Ruimte voor Sport en Bewegen, Sportvisie 2025, Ruimte voor zorg, Ruimte voor Cultuur, Referentienorm maatschappelijke voorzieningen groen en spelen, Groenvisie 2050, Hoofdgroenstructuur, et cetera.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Regionale ecologie Reactie: BE 249

Samenvatting reactie(s): De betekenis van Buiteneiland in de regionale zin qua natuur met oever- en waterbiotopen mist nu. De kaart ‘Buiteneiland en de ontwikkelingen in de regio’ (pag. 10) is een goede aanzet, maar vraagt om meer. De insprekers zouden graag een echte visie op het niveau van IJburg-Zeeburgereiland zien. 69

Antwoord: De oostkant van Buiteneiland is net als Centrum- en Strandeiland onderdeel van de Boog om de Oost en wordt als zodanig ontwikkeld met als doel het versterken van de biodiversiteit en ecologische verbindingen als stepping stones tussen de Diemervijfhoek en Amsterdam- Noord. Er komt een nat rietlandschap en buitendijks kan dit mogelijk worden aangevuld met onderwaternatuur De nadere uitwerking van de natuurfunctie volgt met het landschapsplan dat wordt gemaakt in een volgende fase van de gebiedsontwikkeling. Het fort krijgt rondom een lage, natte voet, gevormd door nat rietland en een moerasbos. Buiten het eiland is het mogelijk om onder de waterspiegel een onderwaternatuurlandschap aan te leggen. Al deze elementen zijn onderdeel van de ‘Boog om de Oost’

Wijzigingsvoorstel: De kaart ‘Buiteneiland en de ontwikkelingen in de regio’ is verduidelijkt. Het bijschrift is aangepast en is nu: ‘Buiteneiland als groen baken tussen de ontwikkelingen in de regio’.

Windturbines Reactie: BE 249

Samenvatting reactie(s): De concept-projectnota vermeldt dat de aanleg van Buiteneiland de locaties voor windmolens niet onmogelijk maakt. Maar volgens de inspreker zijn afstanden van 350 en 500 meter (veel) klein voor hinderlijke geluiddragende effecten via wateroppervlakken. Daar komen bezwaren bij ten aanzien van de natuur (het IJmeer is een belangrijke plek in de vogeltrekroute), de cultuurhistorie (Stelling van Amsterdam) en de omgeving van dit unieke IJsselmeerlandschap.

Antwoord: De windturbines maken geen deel uit van de planvorming van Buiteneiland. Dit loopt haar eigen spoor. De integrale afweging over de gebiedseffecten van de komst van windturbines wordt gemaakt in het kader van de Regionale Energie Strategie (RES) en de integrale afweging van alle ambities rondom duurzaamheid op het niveau van Amsterdam wordt gedaan in Omgevingsvisie Amsterdam 2050.

Wijzigingsvoorstel: In paragraaf 6.2 van de projectnota is de tekst en de kaart met windzoekgebieden geactualiseerd, vanwege actuele ontwikkelingen en recente besluitvorming door het stadsbestuur.

Programma Reactie: BE 249

Samenvatting reactie(s): Het programma voor het Buiteneiland is volgens de inspreker ‘uitgebreid en ambitieus: natuur, cultuur/kunst, recreatie/horeca, sport/parkeren, energiewinning, wonen en een laadstation voor HOVbussen’. “Op zich zijn al die programmatische onderdelen niet gek. De vraag is wel hoe men een zekere balans tussen die verschillende onderdelen kan waarborgen. Als van al deze onderdelen iets te veel wordt gerealiseerd, wordt het Buiteneiland al gauw een soort ‘pret’-eiland, dan is het idee van een natuurlijke eiland-omgeving grotendeels teniet gedaan.”

Antwoord: De projectnota biedt een ruimtelijk en programmatisch raamwerk dat in volgende planproducten verder uitgewerkt wordt. De nota biedt nog geen keuze voor de invulling. Wel zijn er kenmerken voor de richting benoemd: groen rustpunt voor stadsbewoners; groene ontmoetingsplek voor sporten, spelen, ontspannen en cultuur; culturele en sportevenementen op de schaal van de stad. Uitgangspunt is dat het eiland in elke fase van de ontwikkeling aantrekkelijk is voor bezoekers. De programmering van het 70

eiland is onderdeel van de volgende planfase. In 2024/25 wordt gestart met het opstellen van een landschapsplan, waarin het voorzieningenprogramma, ontwerp en beheer verder worden uitgewerkt; verwachte vaststelling door het stadsbestuur: 2027. De Amsterdammers en het stadsbestuur zijn dan aan zet om te bepalen wat voor soort eiland Buiteneiland gaat worden. Een goed beheer is essentieel voor de leefbaarheid en het succes dus is hier onlosmakelijk mee verbonden en daarmee medebepalend voor wat er mogelijk qua programma.

Wijzigingsvoorstel: In de projectnota is op diverse plekken toegevoegd dat de volgende stap in de gebiedsontwikkeling het opstellen is van een integraal landschapsplan, waarin het voorzieningenprogramma, ontwerp en beheer verder worden uitgewerkt. Hiermee zal worden gestart in 2024/25; verwachte vaststelling door het stadsbestuur: 2027.

Dubbelgebruik-principe Reactie: BE 249

Samenvatting reactie(s): Onderzocht zou kunnen worden in hoeverre het Buiteneiland een rol kan spelen bij het parkeren voor de sportvelden en in de zomer voor het naastgelegen recreatiestrand (dubbelgebruik-principe). De eventuele tweede brug zou daarbij betrokken kunnen worden.

Antwoord: De inspreker stelt voor de parkeergelegenheid voor de sportvoorzieningen te combineren met die voor het strand. De gemeente onderschrijft het nut van dubbelgebruik van voorzieningen; uitgangspunt is om dit zoveel mogelijke te stimuleren en faciliteren. Onduidelijk is naar welk strand de inspreker verwijst. Het strand op Strandeiland aan de IJburgbaai krijgt eigen parkeervoorzieningen en ov nabij het strand.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Participatie Reactie: BE 249

Samenvatting reactie(s): De inspreker vindt het voorgestelde participatieproces veelbelovend maar ‘overdadig’. “Dat roept hoge verwachtingen op en vraagt veel energie en tijd van de participerende burgers en ambtenaren. Het kost ook geld.” Insprekers vragen om een ‘wat terughoudender en realistischer participatievoorstel’.

Antwoord: Participatie draagt bij aan een betere kwaliteit in zowel de planvorming als de uitvoering gedurende de gehele ontwikkeling van Buiteneiland. Het organiseren van passende participatieprocessen vraagt inderdaad om aandacht en inzet van onder meer bewoners, organisaties en overheden. Dat maakt participeren wellicht kostbaar. Het gaat erom dat de voordelen en toegevoegde waarde deze kosten verantwoorden. De strategie is daarom om doorlopend een oordeel te vormen over vraagstukken die tijdens de ontwikkeling ontstaan en besluiten te nemen over welke vraagstukken middels participatieprocessen moeten worden beantwoord. Er worden dus duidelijke keuzes gemaakt die ook kunnen worden onderbouwd. Amsterdam legt de lat hoog juist omdat de Gemeente Amsterdam hoge verwachtingen heeft van de inzichten, ervaringen, netwerken en initiatieven van bewoners.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Stadsdeel Oost Energie Reactie: SDO

Samenvatting reactie(s): Passend in deze tijd zal het nieuwe Buiteneiland zelfvoorzienend en energieleverend worden. Vanwege de lange doorlooptijd en beperkt programma is het nog niet noodzakelijk om te kiezen voor één energiesysteem voor de eindsituatie. Het stadsdeel adviseert hierin oog te blijven houden voor de laatste technieken en te blijven experimenteren.

Antwoord: Het projectteam is het eens met het stadsdeel. Daarom laat de projectnota ruimte open voor pilots op het gebied van onder meer energiewinning.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Zonnepanelen Reactie: SDO

Samenvatting reactie(s): Stadsdeel Oost ondersteunt een onderzoek naar de toepassing van drijvende zonnepanelen gedurende de aanlegfase. Drijvende zonnepanelen buiten de ringdijk in het IJmeer worden echter sterk afgeraden in verband met het negatieve effect op de ecologie van het water en op de ruimte voor watersport en overige nautisch gebruik. Het stadsdeel heeft een actieve rol in het faciliteren van dit soort functies (zonnepanelen) door het afgeven van een tijdelijke vergunning en geeft aan actief bij het proces omtrent te zonnepanelen betrokken te willen blijven.

Antwoord: Buiten de ringdijk zullen er geen drijvende zonnepanelen worden toegepast, enkel binnen de ringdijk. Het projectteam zal het stadsdeel betrekken bij het proces omtrent de zonnepanelen.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Sport Reactie: SDO

Samenvatting reactie(s): In totaal zal er op Buiteneiland een formeel sportprogramma komen van 5,5 hectare. Hiertoe heeft de gemeenteraad besloten bij vaststelling van het Stedenbouwkundig plan Strandeiland (vastgesteld op 7 november 2019). Deze 5,5 hectare is bestemd voor traditionele veldsporten zoals hockey, voetbal en tennis. Daarnaast kan het eiland zelf ruimte bieden aan wandelen, fietsen en hardlopen, maar ook aan nieuwe vormen van beweging en informeel sporten die een plek zoeken in de stad. Het stadsdeel verzoekt om met de ontwikkeling van het Buiteneiland rekening te houden met mogelijk nog een grotere sportvraag. Het sportaanbod op IJburg, samen met het sportaanbod in het Diemerpark, dient voldoende te zijn voor de totale sportbehoefte op IJburg, waarbij ook nog ruimte is voor kinderen uit andere delen van de stad. Het stadsdeel vraagt om flexibiliteit om eventueel het sportareaal aan te passen bij een toekomstige afwegingsmoment, bijvoorbeeld bij het vaststellen van het 72

stedenbouwkundig plan.

Antwoord: Uitgangspunt in de gebiedsontwikkeling van Amsterdam is dat elk project binnen de projectgrenzen de voorzieningen inpast die horen bij het aantal woningen dat gebouwd wordt. Op Buiteneiland en Strandeiland komen het benodigde aantal vierkante meters sport voor IJburg 2 (Centrumeiland, Strandeiland en Buiteneiland), zoals inderdaad bestuurlijk is vastgesteld. Voor bestaande tekorten in sportvoorzieningen in de omgeving biedt Buiteneiland geen oplossing. De oplossing voor dergelijke tekorten wordt gezocht bij intensiverings- en uitbreidingsmogelijkheden in de omgeving. De reden hiervoor is enerzijds dat de gemeente Amsterdam sport om de hoek wil aanbieden; mensen en met name kinderen moeten in hun eigen woonomgeving kunnen sporten. Anderzijds is het ruimtelijk noch financieel haalbaar voor projecten om méér voorzieningen te realiseren dan horen bij de woningopgave in het projectgebied. In het vaststellen van de sportnorm voor IJburg 2 is de ruimste sportnorm gehanteerd. Daarmee wordt geborgd dat er voldoende ruimte is voor de nieuwe bewoners van Strandeiland en Centrumeiland om te kunnen sporten.

De sportbehoefte van bewoners van bijvoorbeeld Amsterdam Noord wordt volgens beleid ook in Noord opgepakt; met de intensivering en waar mogelijk uitbreiding van bestaande sportparken, het opnieuw in gebruik nemen van een oud sportpark én de aanleg van nieuwe sportparken in en voor nieuwe buurten. Zeeburgereiland voorziet net als Centrumeiland en Strandeiland in zijn eigen sportbehoefte. Naast het sportpark in de Sportheldenbuurt komt er nog tweede voorziening voor de georganiseerde sport op Zeeburgereiland. De resterende sportbehoefte van bewoners van IJburg 1 wordt opgelost bij het bestaande sportpark in het Diemerpark.

Wijzigingsvoorstel: De tekst in paragraaf 7.3 Sport en bewegen van de projectnota is uitgebreid met de context uit bovenstaand antwoord.

Groen en natuur Reactie: SDO

Samenvatting reactie(s): Stadsdeel Oost merkt op dat groen van grote waarde is voor een stad. In een stad met veel groen voelen mensen zich prettiger. Groen biedt mogelijkheden om te bewegen, te ontmoeten en tot rust te komen. Groen levert ook een bijdrage aan de biodiversiteit, het afvangen van fijnstof, waterbestendigheid en het tegengaan van hitte-eilanden. Windmolens en zonneweides staan vaak op gespannen voet met de beleving van natuur en landschap. Op Buiteneiland is er ruimte om te experimenteren om natuur, natuurbeleving en (kleinschalige) energieopwekking met elkaar te combineren. Hiermee kan de stad expertise opbouwen die boven Buiteneiland uitstijgt. Het stadsdeel adviseert om bij de uitwerking van Buiteneiland een zonering toe te passen met beleving, recreatie en rustgebieden die niet toegankelijk zijn (maar wel te bewonderen), zodat de natuurwaarden niet worden verdrukt. De ecologische verbinding (de schakel van oost naar noord) moet functioneel blijven. Het stadsdeel adviseert hier middels de inrichting en het verlichtingsplan rekening mee te houden. Verder adviseert het stadsdeel om de stadsecologen te vragen een notitie te schrijven over welke natuurlijke ontwikkelingen zij verwachten bij de aanleg en totstandkoming van Buiteneiland en of zij op het punt van de flora en fauna willen aangeven welke soorten zij als indicatiesoorten verwachten tijdens de fases.

Antwoord: Voor Buiteneiland is zorgvuldig een balans gezocht tussen natuur, cultuur en menselijk gebruik. De nadruk ligt minder op pure natuurontwikkeling en meer op natuur beleven: sporten en cultuur in een natuurlijke setting. Aan de oostkant van het eiland is veel ruimte voor natuur en door zorgvuldige zonering zal deze natuur een royale maat en schaal krijgen. Er is aan de oostkant van het eiland een zoeklocatie voor onderwaternatuur opgenomen en er wordt circa 10 hectare nat rietlandschap gerealiseerd. De onderwaternatuur draagt bij aan de biodiversiteit van het IJmeer en het nat rietlandschap biedt ruimte om te struinen, te vissen, vogels te kijken en hutten te bouwen. Buiteneiland wil bij uitstek de koppeling maken tussen natuur en mens. Gemeenschappelijkheid en openbaarheid zijn uitgangspunten. 73

De stadsecologen zijn en worden betrokken bij de verdere uitwerking.

Wijzigingsvoorstel: Het ruimtelijk frame is gewijzigd naar aanleiding van de inspraakreacties en voortschrijdend inzicht. De 25 hectare aan onderwaternatuur zal niet boven de waterspiegel uitkomen. Het rietland zal binnendijks worden gerealiseerd; zie paragrafen 5.1 en 6.1 van de projectnota.

Woonprogramma en sociale veiligheid Reactie: SDO

Samenvatting reactie(s): Eén van de uitgangspunten in de Principenota Buiteneiland (2019) betrof de bouw van 200-500 woningen. De belangrijkste reden voor dit woningbouwprogramma was volgens deze nota het bieden van sociale veiligheid. Het stadsdeel is kritisch op deze redenering: dit eigenaarschap kan al snel een exclusief ‘recht’ opleveren voor de bewoners, waar de bedoeling juist is dat het een eiland is voor alle Amsterdammers. In veel andere grote groengebieden wonen ook niet of nauwelijks mensen (bijvoorbeeld Amsterdamse Bos) en kunnen ook voldoende ogen en oren gerealiseerd worden, merkt het stadsdeel op. Het bedoelde karakter van het eiland is duidelijker als er geen woningen worden gerealiseerd en het eiland uitsluitend openbare ruimte en natuur is.

Antwoord: Woningen zijn inderdaad niet voorwaardelijk voor sociale veiligheid: uit voorlopig onderzoek blijkt dat een woonprogramma niet noodzakelijk is om de sociale veiligheid te garanderen, zoals staat omschreven in deze concept-projectnota. Woningen zijn niet noodzakelijk voor het bewerkstelligen van sociale veiligheid; dat kan ook op andere manieren. Woningbouw kan een bijdrage leveren aan de beleving van het eiland, maar kan ook averechts werken doordat bewoners het eiland gaan claimen. Een definitief besluit of er op Buiteneiland wel of geen woningbouw komst zal binnen tien jaar aan de raad worden voorgelegd. Of en op welke manier het woningprogramma vorm zal krijgen zal nog nader uitgezocht en uitgewerkt worden. Mocht uiteindelijk blijken dat een kleinschalig woonprogramma toch gewenst is, dan zal worden onderzocht hoe het genoemde gevoel van eigenaarschap kan worden voorkomen. Vanuit de particuliere inspraakreacties zijn ook vragen gesteld over het woningbouwprogramma. Zie paragraaf 7.6 van deze nota van beantwoording.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Bevaarbare verbinding tussen Buiteneiland en Strandeiland Reactie: SDO

Samenvatting reactie(s): Het voorstel om tussen Buiteneiland en Strandeiland geen vaarverkeer toe te staan is volgens het stadsdeel ongewenst. Recreatieve vaarverbindingen rond de eilanden van IJburg vormen juist een bijzondere kwaliteit die we willen behouden en uitbreiden. Het stadsdeel adviseert dat grotere vaartuigen, zoals toeristische veerverbindingen (bijvoorbeeld Pampusveer), chartervaart (bijvoorbeeld Muidercompagnie) en zeiljachten met een staande mast uitsluitend gebruik maken van de bestaande vaargeul in de IJburgbaai die aansluit op de vaargeul in het Buiten-IJ. Voor sloepen, kano’s, supplanken, roeiboten, en dergelijke is het echter essentieel dat er wel een vaarroute beschikbaar blijft tussen Buiteneiland en Strandeiland, vindt het stadsdeel. Op deze wijze blijft de beroepsvaart gescheiden van de recreatievaart en blijven veilige vaarroutes rond de eilanden en dicht bij de oever mogelijk. Daarbij is het van belang dat in de definitieve fase, maar juist ook in de jaren dat het Buiteneiland wordt aangelegd, de verbinding tussen Buiteneiland en Strandeiland altijd wordt voorzien van een vaste brug met voldoende doorvaart voor kleine recreatievaartuigen.

Stortsteen Reactie: SDO

Samenvatting reactie(s): Dat de noordzijde van het Buiteneiland wordt ingericht met een stevige golf kerende dijk wordt ondersteund door het stadsdeel. De grootschalige toepassing van stortsteen is echter ongewenst geeft het stadsdeel aan. De ervaring van IJburg 1ste fase leert dat de toepassing van stortsteen (zoals bijvoorbeeld langs de Bert Haanstrakade), voor bewoners een enorme barrière vormt om contact te kunnen maken met het water. Zo zijn er op het Haveneiland diverse praktijkvoorbeelden waarbij bewoners zelfs het initiatief hebben genomen om het stortsteen te verwijderen om veilig bij het water te kunnen komen. Ook uit beheeroogpunt is de toepassing van stortsteen ongewenst zo blijft veel drijfen zwerfvuil achter tussen de stenen en is er opschot van planten (wilgen, bramen en dergelijke). Het afval en de ongewenste planten zijn echter bijna niet te verwijderen omdat een stortstenen oevers niet veilig zijn te betreden door de beheerders. Het stadsdeel vraagt om de noordoever zodanig in te richten dat deze voldoende bescherming biedt tegen storm en golfslag, maar ook goed is te beheren en dat de oever voldoende ruimte biedt om contact te kunnen maken met het water, door bijvoorbeeld zachte natuuroevers.

Antwoord: Deze vraag geeft een duidelijk signaal af. Hoewel er wél gewerkt wordt met stortsteen om de noordzijde te beschermen, zal worden onderzocht hoe we het gebruik hiervan kunnen beperken. Een onbeschermde of zachte oever is helaas uitgesloten zoals het stadsdeel zelf ook onderschrijft. Het projectteam zal voor het ontwerp van de definitieve bescherming de toekomstig beheerder(s) betrekken bij het ontwerp. Aan de oostzijde, zuidzijde en westzijde wordt het contact met het water waar mogelijk gefaciliteerd. De uitwerking hiervan vindt plaats in het landschapsplan.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Bereikbaarheid Reactie: SDO

Samenvatting reactie(s): De bereikbaarheid van IJburg is een voortdurend punt van zorg en ook Buiteneiland dreigt zeer matig bereikbaar te worden ‘ondanks de investeringen in openbaar vervoer’, merkt het stadsdeel op. Tegelijk biedt Buiteneiland een kans doordat het eiland hemelsbreed dichter bij de stad ligt. Daarom bepleit het stadsdeel een onderzoek naar een nieuwe fietsverbinding tussen Buiteneiland en Zeeburgereiland of Steigereiland. Dit zou een pontverbinding kunnen zijn of een vaste verbinding. Daarmee zou tegelijk de fietsbereikbaarheid van heel IJburg 2 (inclusief Strandeiland en strand) enorm toe kunnen nemen. Bij 75

een vaste verbinding dient rekening te worden gehouden met de natuurwaarden in het gebied. De pontverbinding zou in gebruik genomen moeten worden bij oplevering van eerste woningen van Strandeiland, dus niet pas na oplevering van heel Buiteneiland. Het stadsdeel merkt op dat Stadsdeel Noord een pontverbinding tussen Noord en Oost een waardevolle aanvulling vindt en onderschrijft. Verder adviseert het stadsdeel om in beginsel een autoluw Buiteneiland na te streven.

Antwoord: De wenst vanuit het stadsdeel om het eiland in beginsel autoluw te houden wordt gedeeld. Voor Buiteneiland geldt de ambitie autoluw; alleen bij de entree komt parkeerruimte. Helemaal auto- en parkeerplek vrij maken is onwenselijk voor de bereikbaarheid van de faciliteiten en eventuele woningen (bestemmingsverkeer en bevoorrading). Ook zullen er plekken worden gereserveerd voor mindervaliden en anderen die moeilijker met de fiets, te voet of met het ov op Buiteneiland kunnen komen. Het toevoegen van eventuele vaste verbindingen en/of veerverbindingen is een goede suggestie. Het eiland wordt met een brug naar Strandeiland ontsloten. Op het eiland komt een halte van een HOVbuslijn (Hoogwaardig Openbaar Vervoer). Mogelijkheden en noodzaak voor extra ontsluiting via bijvoorbeeld pontveren of een tweede fietsers- en voetgangersbrug, zijn onderdeel van nader onderzoek in de volgende fase. Stadsdeel Noord en Oost zullen hierbij worden betrokken

Wijzigingsvoorstel: Geen

Toepassing grond en bagger Reactie: SDO

Samenvatting reactie(s): Op IJburg en Zeeburgereiland zijn veel locaties waar regelmatig gebaggerd moet worden. Concreet speelt dit in de kom van het Zeeburgereiland. Het stadsdeel vraagt het college te kijken naar mogelijkheden om het baggeren circulair te benaderen, waarbij wellicht de bagger gebruikt kan worden voor aanleg van Buiteneiland. Hierdoor ontstaat een win/win-situatie en kan de ecologie en waterrecreatie elders op IJburg worden bevorderd. Verder vraagt het stadsdeel om een goede controle op de kwaliteit van de grond en het slib tijdens de aanlegfase van Buiteneiland.

Antwoord: Buiteneiland wordt circulair aangelegd wat betekent dat Amsterdam dit eiland aanlegt met zoveel mogelijk herbruikbare grond uit de gemeente Amsterdam. Deze grond komt vrij bij de vele projecten in de gemeente, met name bij de woningbouwprojecten. Binnen de mogelijkheden die er milieuhygiënisch en civieltechnisch zijn, wordt ook gekeken naar de mogelijkheid van het toepassen van slib. Alle grond die wordt toegevoegd aan Buiteneiland moet zijn voorzien van een erkende kwaliteitsverklaring. Grond zonder kwaliteitsverklaring zal eerst worden onderzocht volgens de vigerende protocollen door een onafhankelijk adviesbureau. Zo borgt de gemeente dat de kwaliteit van de grond altijd bekend is voordat de grond wordt gebruikt. Daar komt bij dat alle toepassingen van partijen grond door een adviseur Bodem van de gemeente Amsterdam moet worden aangemeld bij het bevoegde gezag via het Meldpunt Bodemkwaliteit. Het bevoegde gezag zal de kwaliteitsgegevens controleren en kan bij niet naleven van de regels handhavend optreden. Zo houdt ook een onafhankelijke instantie toezicht op de toegepaste grond. Op de website van de afdeling Bodem is ook een informatie-filmpje beschikbaar over het toepassen van herbruikbare grond in Buiteneiland.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Aanvoer grond Reactie: SDO

Samenvatting reactie(s): Het stadsdeel heeft zorgen over de aanvoer van grond voor de aanleg van Buiteneiland. Het is zaak dit zoveel mogelijk via het water te doen, merkt het stadsdeel op. De genoemde percentages van 70 procent over water en 30 procent over land zijn volgende het stadsdeel onvoldoende: dit leidt nog steeds tot zeer grote aantallen zwaar vrachtverkeer door bestaande woonwijken. Het stadsdeel bepleit het streven om 90 procent van de benodigde grond via het water aan te voeren.

Antwoord: Dit is inderdaad een punt van zorg. Een doelstelling van de gemeente Amsterdam is om vervoer over de weg, en daarmee de luchtverontreiniging, te verminderen. Er moet dan ook gezocht worden naar vervanging van wegvervoer. Voor Buiteneiland is de doelstelling om 70 procent van de benodigde hoeveelheid grond per schip aan te laten voeren; 90 procent is nu nog niet realistisch, maar wellicht in de toekomst wel. Het proces van landmaken duurt naar schatting 15 tot 20 jaar. Binnen deze periode zal constant gezocht worden naar optimalisering. Door logistieke bouwprocessen te optimaliseren en door goede op- en overslaglocaties (onder meer via loswal Zeeburgereiland en loswal Toetsenbordweg) te faciliteren voor de diverse projecten in de stad, helpt de gemeente Amsterdam op dit moment de transportbewegingen van grond over de weg zoveel mogelijk terug te brengen. Wanneer Buiteneiland gerealiseerd wordt, kan de grond per schip vanuit deze op- en overslag locaties, of direct vanuit de verschillende werken, getransporteerd worden naar de overslaglocatie/loswal op Buiteneiland. Daar kan het tijdelijk, voorafgaand aan de verwerking, worden opgeslagen bij de Grondbank of direct in het werk worden toegepast. De ambitie van Amsterdam is om Buiteneiland op een zo’n duurzaam mogelijke manier aan te leggen.

Hierbij is het zoeken naar een delicate balans tussen overlast beperken voor omwonenden en het beperken van de CO2-uitstoot. Om de overlast van het vrachtverkeer voor omwonenden zoveel mogelijk te beperken, wordt als aanrijroute zoveel mogelijk de snelweg gebruikt. Ook zal op Strandeiland een aparte route worden ingericht via de 2e fase om de omwonenden waar mogelijk te kunnen ontlasten. Gedurende de aanleg van Buiteneiland zullen er gemiddeld 10 vrachtwagens en iets minder dan 1 schip per werkdag grond aanleveren.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Afstemming met alle betrokkenen Reactie: SDO

Samenvatting reactie(s): Afstemming met alle betrokkenen is een belangrijke randvoorwaarde voor het slagen van het project circulair landmaken Buiteneiland. Betrokkenen hebben diverse belangen. Enerzijds is dat het watergebruik, de leefomgeving (bewoners, bedrijven en overheden) en de natuur zijn belangrijke invalshoeken. Het stadsdeel blijft graag op de hoogte van de afstemming met alle betrokkenen en heeft hierin een adviserende rol. De ontwikkeling van Buiteneiland is een uniek project: land maken met een lange doorlooptijd én een cadeau voor alle Amsterdammers. Het stadsdeel wil samen met het college onderzoeken of er nieuwe vormen van participatie zijn die een langdurige betrokkenheid van Amsterdammers bij de ontwikkeling van Buiteneiland mogelijk maken. Bijvoorbeeld het opzetten van een commons, een coöperatie of vereniging die zorgt voor eigenaarschap en zeggenschap.

Antwoord: Het stadsdeel zal betrokken worden bij het afstemmen met de betrokkenen. De ontwikkeling van Buiteneiland biedt inderdaad goede mogelijkheden om met nieuwe vormen van participatie te 77

experimenteren.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Kunst en cultuur Reactie: SDO

Samenvatting reactie(s): Het Dagelijks Bestuur Stadsdeel Oost wil kunst en cultuur op Buiteneiland een prominente rol geven. Kunstenaars kunnen bijvoorbeeld worden betrokken bij de inpassing van uiteenlopende functies, zoals op het gebied van duurzaamheid, sport en (eventuele) bebouwing. Het eiland is erg geschikt als openlucht museum, voor buitenkunst en tijdelijke kunstmanifestaties (zoals het Long Island zomerfestival in de staat New York, USA) en het langdurig huisvesten van Artists in Residence. Het Dagelijks Bestuur onderschrijft de ambitie om door de combinatie van kunst, natuur en experimenten van Buiteneiland een unieke plek te maken in de stad, zonder dat dit leidt tot een al te grote bezoekersstroom.

Antwoord: Goed om te weten dat het Dagelijks Bestuur Stadsdeel Oost instemt met de culturele ambities die in de concept-projectnota zijn beschreven.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Passende beoordeling Reactie: SDO

Samenvatting reactie(s): Bij het opstellen van de MER-passende beoordeling in het kader van het bestemmingsplan IJburg 2e fase (2009) is nooit rekening gehouden met een alternatieve wijze van land maken, de onderwaternatuur en een andere programmatische invulling. Omdat Buiteneiland naast het Natura 2000-gebied IJmeer/Markermeer ligt, dienen de effecten op dit Natura 200- gebied in beeld te worden gebracht via een zogenaamde ‘passende beoordeling’. Het Dagelijks Bestuur Stadsdeel Oost ondersteunt de inzet van dié regelingen die op een nuttige wijze kunnen bijdragen aan de planontwikkeling van Buiteneiland.

Antwoord: Deze opmerking is juist. In eerste instantie is ervoor gekozen om in het kader van de planontwikkeling van Buiteneiland een MER op te stellen. Of deze aanpak doorgezet kan worden is afhankelijk van de verdere uitwerking van het circulair landmaken en ontwikkelingen rond de Omgevingswet. Los van deze keuze blijft staan dat er onder alle omstandigheden een integrale afweging plaats zal vinden van de alle milieuaspecten. Of het noodzakelijk is om ook te voorzien in een passende beoordeling is nog onderwerp van onderzoek. Indien dit noodzakelijk blijkt, zal hierin worden voorzien.

Wijzigingsvoorstel: De juridisch-planologische strategie is vanwege voortschrijdend inzicht veranderd. Daarom is hoofdstuk 11 geactualiseerd.

Stadsdeel Noord

Sport Reactie: SDN

Samenvatting reactie(s): Stadsdeel Noord merkt op dat als de vraag naar sport(velden) in Noord groter wordt omdat elders in de stad het aanbod te beperkt is. Dit heeft consequenties voor de druk op de (toekomstige) sportparken in Noord en op Buiteneiland. Buiteneiland voorziet in principe in de sportbehoefte van IJburg 2 (Centrumeiland, Strandeiland en Buiteneiland). De 5,5 hectare sport zoals nu opgenomen in de projectnota zijn gebaseerd op de vastgestelde sportnorm. Stadsdeel Noord pleit ervoor om meer integraal te kijken naar de sportopgave in samenhang met andere recreatieve opgaven in zowel Oost als Noord. Het is van belang dat er wordt gekeken naar hoe de verschillende functies die er worden ontwikkeld op Buiteneiland zich verhouden tot Noord, en niet alleen tot IJburg en Oost.

Antwoord: Uitgangspunt in de gebiedsontwikkeling van Amsterdam is dat elk project binnen de projectgrenzen de voorzieningen inpast die horen bij het aantal woningen dat gebouwd wordt. Op Buiteneiland en Strandeiland komen inderdaad het benodigde aantal vierkante meters sport voor IJburg 2 (Centrumeiland, Strandeiland en Buiteneiland). Tekorten worden opgelost met intensiverings- en uitbreidingsmogelijkheden in de omgeving. De reden hiervoor is enerzijds dat de gemeente Amsterdam sport om de hoek wil aanbieden; mensen en met name kinderen moeten in hun eigen woonomgeving kunnen sporten. Anderzijds is het ruimtelijk noch financieel haalbaar voor projecten om méér voorzieningen te realiseren dan horen bij de woningopgave in het projectgebied. De sportbehoefte van bewoners van Amsterdam Noord wordt dus volgens beleid ook in Noord opgepakt; met de intensivering en waar mogelijk uitbreiding van bestaande sportparken, het opnieuw in gebruik nemen van een oud sportpark én de aanleg van nieuwe sportparken in en voor nieuwe buurten. Een ruime integrale blik is inderdaad verstandig, maar juist voor sport niet zo van toepassing vanwege het uitgangspunt van ‘sport om de hoek’. Voor waterrecreatie en andere recreatieve en culturele functies is dit een goed advies. Dit zal worden meegenomen in de nadere uitwerking van het programma in de volgende fase.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Mobiliteit tussen stadsdelen: veerpont Reactie: SDN

Samenvatting reactie(s): Stadsdeel Noord stelt voor om de mobiliteit tussen de stadsdelen te verbeteren, bijvoorbeeld via een veerpont.

Antwoord: Het toevoegen van eventuele vaste verbindingen en/of veerverbindingen is een goede suggestie. Hoe en op welke manier hier nader vorm aan kan worden gegeven zal in een later stadium volgen. Stadsdeel Noord en Oost zullen hierbij worden betrokken.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Ontwerp Reactie: SDN

Samenvatting reactie(s): Amsterdam Noord heeft de Integrale Landschapskaart als uitwerking van de Groenvisie opgesteld. Kernopgave daarin is de groenstructuur in Noord te baseren op de waardevolle cultuurhistorische en landschappelijke dragers. Voor Buiteneiland adviseert Stadsdeel Noord tevens met gebiedseigen landschappelijke elementen te werken. De hogere heuvels ogen namelijk als fremdkörpers in het open Waterlandse, Buiten IJ-se, Diemense landschap. De dijken daarentegen zijn wel gebiedseigen. De vraag daarbij is wat de technisch noodzakelijke hoogte daarvan moet zijn. Openheid is een intrinsieke waarde in het IJmeer en de zichtlijnen vanuit Durgerdam zijn bij het bepalen van de hoogte van belang. De natte randzone is ecologisch zeer interessant. In de ontwerpfase kan dit qua verschijningsvorm meer samenhang krijgen met de ecologisch waardevolle vooroevers van dijkdelen langs het IJmeer.

Antwoord: Het plan voor Buiteneiland lijkt zich te kunnen voegen in de integrale landschapskaart van Noord. Sinds de inzageperiode van de concept-projectnota en de verwerking van de reacties is voortgang geboekt met het onderzoek naar de vormen de hoogte van de volumes. Door de oostpunt minder ver het IJmeer in te laten steken en door de oostpunt zeer laag te maken, voegt het eiland zich beter in het zicht vanuit Durgerdam en Vuurtoreneiland op het IJmeer. Gelijktijdig is ook vorm en volume van het middendeel van het eiland bestudeerd. Daar komen twee nadrukkelijk vormgegeven hoogteaccenten uit voort, die als vormtypologie forten en dijken krijgen. Buiteneiland wordt een heldere compositie van landschappelijke fragmenten: aan de oostzijde een natuurlijk fort met een nat rietveld, een bos met een beschutte binnenruimte en een kop aan de westzijde gevormd door grondvolume en bekroond met een gebouwvolume. Het natte rietland biedt kansen om uit te groeien tot een landschap dat met de geplande rietkraag aan de zuidzijde langs het eiland bijdraagt aan de biodiversiteit van het IJmeer. Het advies van Stadsdeel Noord is dus grotendeels verwerkt.

Wijzigingsvoorstel: Het ruimtelijk frame is aangepast zoals hierboven omschreven; zie paragraaf 5.1 en 6.1 van de projectnota.

Betrekken bewoners stadsdeel Noord Reactie: SDN

Samenvatting reactie(s): Stadsdeel Noord vindt het belangrijk dat de bewoners van Noord bij de verdere uitwerking van de plannen in verschillende deelproducten ook actief worden betrokken via tijdige en heldere communicatie en worden aangehaakt bij het verdere participatietraject.

Antwoord: De mening van stadsdeel Noord wordt gedeeld. De bewoners van Noord zullen bij de verder uitwerking van de plannen goed betrokken worden.

Wijzigingsvoorstel: Geen

Nota van Beantwoording conc

DEEL 2

v t-projectnota Buiteneiland

Overige aanpassingen Vanwege voortschrijdend inzicht en vanwege de wijziging van het ruimtelijk frame (zie paragraaf 5.1 van deze nota en hoofdstuk 5 van de Projectnota) zijn in de Projectnota tekstuele aanpassingen doorgevoerd en zijn kaarten en referentiebeelden aangepast. Algemene aanpassingen: - Diverse teksten zijn herschreven zodat ze beter leesbaar zijn en/of meer context bieden; - De term ‘hergebruik grond’ is veranderd in ‘herbruikbare grond’; - De ontwikkelperiode is aangepast naar ruim 25 jaar (in plaats van 15- 20 jaar). In de periode tussen het opstellen van de concept projectnota en de definitieve projectnota is er meer informatie beschikbaar gekomen, waardoor de planning geactualiseerd moest worden. De wijziging komt tevens voort uit de aanpassing van het ruimtelijk frame. Hieronder volgt een overzicht van de aanpassingen per hoofdstuk.

Voorblad -

Handschets voorblad: aangepast vanwege wijziging ruimtelijk frame.

Inhoudsopgave -

De inhoudsopgave is opgedeeld in 5 verschillende delen, zodat het voor de lezer duidelijker is waar de verschillende hoofdstukken over gaan.

1. Samenvatting -

De tekst is geactualiseerd op basis van de aanpassingen in de Projectnota; Er zijn tussenkopjes toegevoegd: ‘Uitgangspunten voor IJburg’, ‘Het plan voor Buiteneiland’ en ‘Geleidelijk, duurzaam en circulair’; Handschets ‘Ligging van Buiteneiland in het IJmeer’ aangepast vanwege wijziging ruimtelijk frame.

2. Inleiding -

De tekst is geactualiseerd op basis van de aanpassingen in de Projectnota. Korte uitleg van landschapsplan toegevoegd: eenzelfde soort plan als een stedenbouwkundig plan, maar dan voor een landschappelijk gebied.

3. Strandeiland en Buiteneiland -

Openbaar Vervoer: ‘bufferplekken’ is uit de tekst verwijderd, omdat hierover nog onderzoek moet plaatsvinden; Programma: “Buiteneiland en Strandeiland zijn ook qua woningbouw met elkaar verbonden. Mogelijke reductie van woningen op Buiteneiland kan wellicht gecompenseerd worden met extra woningen op Strandeiland. Hiervoor is nader onderzoek nodig” toegevoegd. Waterrecreatie: de ‘wens’ is veranderd in de ‘behoefte’, naar aanleiding van de uitgevoerde analyse over de behoefte naar waterrecreatie; Duurzaam: de zin over het op grootstedelijk niveau kijken naar de mogelijke plaatsing van windmolens in het IJmeer is weggehaald. Dit is onderdeel van de Regionale Energiestrategie (RES) en die is op 26 mei vastgesteld door de gemeenteraad. Het onderzoek in het kader van de zoeklocaties is afgerond. In hoofdstuk 6 is de paragraaf over de RES geactualiseerd.

4. Het DNA van Buiteneiland -

De regio: toegevoegd dat Buiteneiland dicht ij de hoofdvaarweg Amsterdam-Lemmer ligt. Paragraaf ‘DNA landschap’ is veranderd in ‘DNA landschap en water’. Deze paragraaf is geactualiseerd naar aanleiding van het gewijzigde ruimtelijk frame. DNA landschap en water: “Dit water heeft niet alleen een bijzondere ruimtelijke kwaliteit, maar is ook van groot belang voor de biodiversiteit” toegevoegd. DNA landschap en water: de zin “Aan de oostzijde van Buiteneiland willen we tot aan de 82

gemeentegrens onderwaternatuur maken, een combinatie van buitendijkse rietvelden en waterplanten” is komen te vervallen. De eventuele onderwaternatuur (het is een zoeklocatie) zal niet tot boven de waterspiegel komen. Een buitendijks rietveld is daarom niet passend. DNA bewoners: de volgende passage is uitgebreid: “In de jaren 30 van de vorige eeuw werd in het zuidwestelijk deel van Amsterdam het Amsterdamse Bos ontwikkeld; de noodzakelijke groene tegenhanger van de nieuwe stadswijken gebouwd na vaststelling van het Algemeen Uitbreidingsplan (1935). Nu maken we in het noordoosten opnieuw een monumentaal groengebied voor de stad. Wie straks op het eiland staat ervaart aan de westkant een fantastisch uitzicht over de IJburgbaai, de eilanden van IJburg, Zeeburgereiland met de torens van de Sluisbuurt en de stad en een doorkijk naar het binnen-IJ. Geen andere plek in Amsterdam biedt de combinatie van een prachtige groene omgeving en tegelijk het gevoel dat de stad aan je voeten ligt. De oostkant van Buiteneiland is de uitgelezen plek om de weidsheid van het IJmeer te beleven. Hier zijn wolkenluchten tot aan de horizon. Daarnaast is hier de stilte en het spectaculaire natte rietlandschap met de beleving van flora en fauna.” Kaart ‘ontwikkelingen in de regio’ geactualiseerd, naar aanleiding van inspraakreacties.

5. Ruimtelijk frame -

Het ruimtelijk frame werd in de concept Projectnota een paragraaf van hoofdstuk ‘Ambities’ beschreven (voorheen paragraaf 5.3). Nu is er een apart hoofdstuk aan geweid. Het ruimtelijk frame inclusief dijkprofielen wordt van pagina 18 tot en met pagina 33 in tekst en beeld uitgelegd. Beeldmateriaal is geactualiseerd vanwege gewijzigd ruimtelijk frame en op basis van voortschrijdend inzicht over landmaken.

6. Ambities -

Paragraaf ‘Biodiversiteit’: deze paragraaf is geactualiseerd naar aanleiding van het gewijzigde ruimtelijk frame. Voor wat betreft de buitendijkse onderwaternatuur is toegevoegd dat het uitgangspunt is dat er maatregelen worden gerealiseerd die de biodiversiteit bevorderen met natuur die niet zichtbaar boven de waterspiegel uitsteekt. De volgende passages zijn toegevoegd: o “De zuidoever ligt in de luwte en biedt uitstekende mogelijkheden voor een brede natuuroever. Hier komt een vloeiende land/water-overgang met in het water een flauwe oever, waardoor een brede gordel van riet en andere oeverplanten kan ontstaan. De oostpunt van het eiland, vanaf de waterkerende dijk tot aan de gemeentegrens, ligt in de Boog om de Oost, een ecologische verbinding tussen de Diemer Vijfhoek en Polder IJdoorn. Dieren zoals de ringslang, amfibieën en kleine zoogdieren kunnen via deze verbinding vanaf de Diemer Vijfhoek, Waterland bereiken. Om deze Boog om de Oost vorm te geven wordt de oostpunt ingericht als nat rietland.

Buitendijks, aan de zuidoostkant, groeit een nat moerasbos op het slib dat vrijkomt bij de ontwikkeling van Buiteneiland.” o “Het eiland biedt straks ruimte aan verschillende planten en dieren met een grote diversiteit tot gevolg en daarmee een belangrijke extra impuls aan de ecologie van Amsterdam en de regio.” Paragraaf ‘Duurzaamheid en waterkwaliteit’ (voorheen ‘duurzaamheid’): o De eerste alinea is geactualiseerd: “Doordat Buiteneiland aangelegd gaat worden met toepasbare grond afkomstig uit bouwprojecten in Amsterdam, is dit toekomstige eiland te beschouwen als het grootste duurzame circulaire project van de gemeente. Duurzaamheid is in alle opzichten een kernbegrip voor Buitenland: behalve circulair gebeurt het land maken ook zoveel mogelijk emissievrij. Het eiland zelf zal energieneutraal en bij voorkeur energieleverend functioneren. En misschien nog wel het belangrijkste: het ecologische Buiteneiland is een belangrijke stepping stone tussen Waterland en de Diemervijfhoek, verbonden in de Boog om de Oost met Strandeiland en Centrumeiland. Duurzaamheid speelt daarom een rol bij het ontwerp, de aanleg en alle programmaonderdelen van Buiteneiland, zowel in de definitieve fase als tijdens het proces van het circulair land maken. Ook voor dit nieuwe stuk stad zijn in ieder geval de huidige Amsterdamse duurzaamheidskaders van toepassing.

Dit zijn onder meer de ambities uit de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050, Groenvisie 2020, Amsterdam Rainproof, Strategie Amsterdam Circulair 2020-2025, Actieplan Luchtkwaliteit.” o ‘Windmolens’ is vervangen voor ‘windturbines’; 83

Uitgangspunt 1 is geactualiseerd naar aanleiding van het gewijzigde ruimtelijk frame. Toegevoegde aandachtspunten:  “Water is een belangrijk element op Buiteneiland. Natte natuur en droge dijken wisselen elkaar af, wat sterk bijdraagt aan de biodiversiteit én de belevingswaarde voor mensen.” en  “De waterkwaliteit van het IJmeer-Markermeer wordt verbeterd door het aanleggen van rietkragen aan de zuidzijde en onderwaternatuur. Zwevende slibdeeltjes worden afgevangen wat een betere waterkwaliteit oplevert.” De zin “Om de periode van overvloed naar schaarste te overbruggen op Buiteneiland wordt het opgevangen water opgeslagen” is vervangen voor “Omdat het een heel groen eiland is met weinig verharding, wordt regenwater vanzelf opgenomen in de bodem.” o Uitgangspunt 2: ‘uitgangspunt’ is vervangen door ‘streven’. Er wordt naar gestreefd om vanaf het begin energieneutraal te zijn. Het kan geen uitgangspunt zijn, omdat er nog onderzoek moet worden gedaan of dit mogelijk is. De eventuele zonneweide zal geen 10 hectare maar 2 hectare worden. 2 hectare is ruimtelijk beter inpasbaar en kan, in tegenstellig tot 10 hectare, op middenspanning worden aangesloten Het laatste aandachtspunt is aangepast: er wordt ook in de gebruiksfase zoveel mogelijk ingezet op emissievrije mobiliteit. o Uitgangspunt 3: het laatste aandachtspunt is nader toegelicht.

Ook is het volgende aandachtspunt toegevoegd: “Te allen tijde wordt voldaan aan de eisen voor wetregelgeving over het lozen van water. “ o Uitgangspunt 4: aan het eerste aandachtspunt is toegevoegd dat het eiland toegankelijk en bereikbaar wordt gemaakt zodra dat veilig kan. Omdat veiligheid een voorwaarde is, is de het jaartal waarop dit kan ook aangepast (2025 i.p.v. 2024). o Tijdelijk zonneveld op water tijdens de aanlegfase (voorheen: tijdelijk zonneveld op water): het zonneveld zal 2 hectare zijn in plaats van 10 hectare. Ook is toegevoegd dat het zonneveld ongeveer 10 tot 15 jaar zou kunnen liggen (in plaats van ongeveer 10 jaar, zoals in de concept projectnota stond). Subparagraaf ‘netaansluiting’ is gewijzigd in ‘aansluiting’. In deze subparagraaf stond een voorbeeld uitgewerkt, maar er moet nader onderzocht worden of dit voorbeeld voor Buiteneiland opportuun is. Daarom is het aangepast. o Regionale Energie Strategie: deze paragraaf is in tekst en beeldmateriaal geactualiseerd omdat er bestuurlijke besluitvorming heeft plaatsgevonden over de RES op 26 mei. Beelmateriaal aangepast, voor betere aansluiting bij de ambities in de tekst.

7. Programma -

De volgorde van de paragrafen is aangepast. Paragraaf ‘Natuurbegraafplaats’ is komen te vervallen. Deze stond wel in de concept projectnota, omdat het ook een onderdeel was van de principenota (2019). Voor de projectnota geldt nu dat er geen programmatische keuzes worden gemaakt (enkel voor sport), dat wordt gedaan in de vervolgfase. Paragraaf ‘Sport en bewegen’: de tekst is verduidelijkt door meer context toe te voegen over de sportopgave. Paragraaf ‘Kunst en cultuur’: het jaartal van openstelling is veranderd in 2025. Paragraaf ‘Watersport’ is aangepast naar aanleiding van inspraakreacties en aangevuld voor wat betreft bereikbaarheid. Ook is toegevoegd dat de hoofdvaarweg voor de scheepvaart tussen Amsterdam en Lemmer nabij het projectgebied ligt. Paragraaf ‘Woningbouw en sociale veiligheid’ is veranderd in ‘Woningbouw’. Het onderwerp sociale veiligheid is toegevoegd aan paragraaf 7.1. Beeldmateriaal is aangepast, zodat het beter aansluit bij de tekst.

8. Bereikbaarheid en ontsluiting -

Aan de tekst is toegevoegd dat de bereikbaarheid van Buiteneiland onderdeel is van het Mobiliteitsplan Zeeburgereiland/IJburg. Paragraaf ‘Over water’: de volgende zin is toegevoegd “Ook zou na het vertrek van de grondbank de loswal wellicht ook logistiek bruikbaar kunnen blijven, zoals voor aanvoer van goederen of afvoer van afval.” Afbeelding ‘mobiliteit in samenhang met tijdelijke programmering’ is komen te vervallen. 84

9. Ontwikkelstrategie en fasering -

Vanwege de aanpassing van het ruimtelijk frame is dit hoofdstuk inhoudelijk veranderd. Paragraaf ‘Fasering’ heet nu ‘Fasering in 6 stappen’ o Start uitvoering is veranderd in 2022 (i.p.v. 2023). o De 8 fases uit de concept projectnota zijn teruggebracht naar 6 fases. o Fase 1: de contour wordt niet direct in zijn geheel aangelegd, er wordt gestart met de primaire waterkering. De oostelijke ringdijk volgt later. o Fase 2: de aanleg van moerasbos is toegevoegd aan deze fase. o Fase 3: aan deze fase is toegevoegd dat de brug en de oostelijke ringdijk, indien financieel mogelijk, bij voorkeur in deze fase worden gerealiseerd. Tevens is de zoeklocatie voor zonnepanelen aangepast: in de concept projectnota werd uitgegaan van één zoeklocatie van 10 hectare. Nu wordt uitgegaan van 2 zoeklocaties van 2 hectare per stuk. o Fase 4: aan de tekst is toegevoegd dat Buiteneiland in deze fase verbonden is met het openbaar vervoer. Daarnaast is opgenomen dat er gedurende deze fase duidelijkheid moet komen over zoeklocatie voor onderwaternatuur aan de oostzijde. o Fase 6: de tekst is geactualiseerd naar aanleiding van de huidige planning. De gebiedsontwikkeling duurt ruim 25 jaar. Alle fasekaarten zijn aangepast om beter aan te sluiten bij de verder ontwikkelde inzichten over landmaken en fasering.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10546717/1