Bijlage 3 Nota van beantwoording Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief de Handhavingsstrategie Woonboten.docx

Nota van beantwoording: Aanpak nulmeting en Handhavingsstrategie Woonboten Versie Definitief Concept d.d. 1 december 2020

Inleiding De Wet verduidelijking voorschriften woonboten (Wvvw) is op 1 januari 2018 inwerking getreden. Ter voorbereiding op deze wetgeving is in 2016 en 2017 een nulmeting uitgevoerd. De nulmeting heeft aan het licht gebracht dat er een aantal niet vergunde woonboten binnen de wateren van Amsterdam ligplaats hebben ingenomen. Verder blijkt een groot aantal woonboten, bij nameting, afmetingen te hebben die niet overeenkomen met de ligplaatsvergunning. Ook lijkt een deel van de woonboten niet conform de bestemmingsplanvoorwaarden ligplaats te hebben ingenomen. Dat betekent dat de nulmeting onverwacht resulteert in een fors aantal handhavingsvraagstukken.

Het voorstel is om de Aanpak Nulmeting Woonboten uit te voeren in de periode 2020-2023 met een start na definitieve besluitvorming door het college. Voor de organisatie wordt voorgesteld om een projectteam in te richten dat de Aanpak Nulmeting Woonboten uitvoert namens alle stadsdelen. Daarnaast worden samenwerkingsafspraken gemaakt voor de inzet van de adviseurs elders in de gemeente (R&D, Waternet, Programma Varen, etc.) en het Juridisch Bureau. Er wordt ervan uit gegaan dat – gegeven de huidige marktomstandigheden – 30% van de inzet via inhuur en 70% van de inzet via een tijdelijk detacheringsverband betrokken kan worden.

De capaciteit van de gemeente voor handhaving is beperkt en er moeten keuzen gemaakt worden. Het is daarom wenselijk om aanvullend beleid voor handhaving bij woonboten vast te stellen, die een prioriteitstelling voor de geconstateerde overtredingen vastlegt. Er bestaat bovendien geen ruimte om de genoemde handhavingsvraagstukken op te pakken binnen de beschikbare capaciteit van de stadsdelen. Er is dus projectmatige inzet en incidentele middelen nodig voor de aanpak van deze overtredingen.

Handhavingsstrategie Voor de handhaving van de woonboten is het beleidsdocument (verlengde) Handhavingsbeleid Wabo 2e helft 2017 – 2018 van toepassing. In aanvulling hierop is in de Aanpak Nulmeting Woonboten een handhavingsstrategie voor woonboten opgenomen. Deze strategie geeft onder andere een richtlijn voor een doelgerichte afhandeling van de handhavingsvraagstukken in geval van het ontbreken van de ligplaatsvergunning en/of overtredingen op het gebied van maatvoering in relatie tot planologisch gebruik, welstand en nautische ordening.

Dit vraagt om bestuurlijke keuzes. In het document Aanpak Nulmeting Woonboten wordt daarom een voorstel gedaan voor een prioritering en een projectmatige aanpak voor de in de nulmeting geconstateerde overtredingen en in aanvulling daarop een handhavingsstrategie en een meetinstructie voor alle woonboten.

De handhavingsstrategie is van toepassing op zowel de handhavingsaanpak voor de woonboten uit de nulmeting, als voor de overige woonboten. Met de eerstvolgende herziening van het Handhavingsbeleid Wabo zal deze handhavingsstrategie voor woonboten worden opgenomen in dit Wabo-beleid.

Prioritering en aanpak Naar aanleiding van de nulmeting zal handhaving plaats moeten vinden op grond van enerzijds ontbreken ligplaatsvergunning en anderzijds maatvoering in relatie tot planologisch gebruik, nautische ordening, welstand en constructieve veiligheid. Een integrale handhavingsaanpak is echter belangrijk. De scope is daarom verbreed met de handhavingsaspecten welstandsexcessen, zorgplicht (Woningwet 1a), illegaal gebruik (wonen/hotels) en niet vergunde bouwsels op de kade.

Meetinstructie Daarnaast is in de strategie vastgelegd dat voor de nautische toetsing van woonboten op grond van de Vob de meetinstructie ‘Meten is Weten’ wordt gehanteerd. Daarbij is tevens vastgelegd hoe omgegaan wordt met zogenaamde ‘extra voorzieningen en scheepsdetails’. Dit laatste onderdeel is toegevoegd naar aanleiding van bestuurlijke gesprekken met de portefeuillehouders water van de stadsdelen. Voor de ruimtelijke toetsing van woonboten wordt de meetwijze gehanteerd die is vastgelegd in het Paraplubestemmingsplan Drijvende Bouwwerken en die in 2019 is vastgesteld.

De handhavingsaanpak is gebaseerd op de verschillende bestuurlijke invalshoeken voor de handhaving. In de eerste plaats is het belangrijk om de risico’s ten aanzien van constructieve veiligheid, gezondheid, aanzien van de stad en ordening op het openbaar water zo klein mogelijk te houden. Om deze reden krijgen excessen een hoge prioriteit. Het tweede belang is van financiële aard. Door fasering kunnen de kosten over meerdere jaren gespreid worden. Het derde belang is gerelateerd aan dienstverlening: hoe eerder woonbootbewoners weten waar ze aan toe zijn, hoe beter. De prioritering en aanpak is als volgt. Er wordt prioriteit gegeven aan woonboten waarvan de eigenaren/bewoners geen medewerking hebben verleend aan metingen of waarvoor de situatie nog nader onderzocht moet worden, niet vergunde woonboten, maatvoeringsexcessen en excessen op het gebied van zorgplicht, welstand, illegaal gebruik (wonen/hotels) en niet vergunde bouwsels op de kade. Woonboten en overtredingen met een hoge prioriteit worden in 4 jaar tijd (2020-2023) geconcentreerd afgehandeld. Voor de handhaving van de rest van de in de nulmetingen geconstateerde overtredingen wordt alleen gehandhaafd bij mutatie (zoals wijziging van eigendom, vergunningaanvragen voor ver- of nieuwbouw, handhavingsverzoeken, etc.).

Na 4 jaar wordt een beleidsmatige heroverweging gemaakt voor de overtredingen die op dat moment nog niet zijn aangepakt.

Financiering De kosten voor de in de Aanpak Nulmeting Woonboten beschreven aanpak komen uit op €2.524.000. De voorjaarsnota is aangewezen als financieringsbron. Totstandkoming beleidsstuk De stadsdelen zijn op ambtelijk én bestuurlijk niveau betrokken geweest bij de totstandkoming van de concept Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief de Handhavingsstrategie Woonboten. Het beleidsstuk is tot stand gekomen in een samenwerking en overleg tussen de teams Vergunningen en Toezicht en handhaving Bouw & Gebruik van de stadsdelen, Projectteam Wabo, Wonen, R&D, Juridisch bureau, ODNZKG, Stadswerken en G&O. Belangrijkste aandachtspunten In de reacties is een aantal aandachtspunten benoemd. De belangrijkste aandachtspunten en de wijze hoe hier mee om is gegaan luidt als volgt. 

Er vindt goede communicatie plaats richting bewoners enerzijds en bestuurders anderzijds. In de aanpak is een extra hoofdstuk 6 toegevoegd rondom communicatie en participatie. Er wordt een werkwijze nagestreefd waarbij individuele eigenaren en bewoners van woonboten, de omgeving, de woonbootverenigingen, de gebiedsmanagers en de lokale besturen betrokken en gehoord worden. Om deze communicatie en participatie vorm te geven zal in het projectteam een zeer ervaren communicatie- en participatie adviseur deelnemen.

Nota van beantwoording: Aanpak nulmeting en Handhavingsstrategie Woonboten | Versie Definitief Concept d.d. 1 december 2020 | Pagina 1 van 22

Daarnaast wordt in het beperkt aantal gevallen waarin legalisatie niet mogelijk is, via de afdelingsmanager VTH van het stadsdeel in overleg getreden met de gebiedsmanager en de lokale besturen om de specifieke situatie te bespreken. In aanvulling hierop wordt elk kwartaal een voortgangsrapportage verzorgd, waarin de lokale besturen op de hoogte worden gehouden over de resultaten van het project. 

Er vindt goede communicatie plaats over de aanleiding, doelen, prioriteiten en uitvoering van het project. De aanleiding is gelegen in de komst van de Wvvw en de in dit kader uitgevoerde nulmeting. In het project wordt nadrukkelijk prioriteit gegeven aan woonboten waarvan de eigenaren/bewoners geen medewerking hebben verleend aan de nulmeting of waarvoor de situatie nog nader onderzocht moet worden, niet vergunde woonboten, maatvoeringsexcessen en excessen op het gebied van zorgplicht, welstand, illegaal gebruik (wonen/hotels) en niet vergunde bouwsels op de kade. Hierover zal duidelijk gecommuniceerd worden in het stedelijk waterberaad en het klankbordoverleg.



Rekening houden met de sociale problematiek bij woonboten. In het project is oog voor schrijnende situaties. Zo nodig worden ketenpartners ingeschakeld rondom wonen, zorg en maatschappelijke opvang, zodat mensen letterlijk en figuurlijk niet op straat komen te staan. Dit wordt altijd in overleg met de eigenaren/bewoners van de betreffende woonboten gedaan.



Rekening houden met de verplaatsingsproblematiek van te grote woonboten en de benodigde wisselplekken in relatie tot het Programma Bruggen en Kademuren. Er worden afspraken gemaakt met het programma Bruggen en Kademuren over woonboten, daar waar samenhang bestaat tussen de aanpak Nulmeting Woonboten en het Programma Bruggen en Kademuren. De voorgestelde uitgangspunten zijn daarin het niet dubbel organiseren van taken (waarbij het VTH Stadsdelen verantwoordelijk is en blijft voor de Wabo- en Vob gerelateerde VTH-taken), het vinden van slimme gezamenlijke oplossingen voor verplaatsing en het gebruik van wisselplekken, het actueel houden en registreren van informatie rondom woonboten en wisselplekken bij het Projectteam Aanpak Nulmeting Woonboten en bovenal het goed communiceren met woonbooteigenaren en -bewoners.

Waar in dit document verwezen wordt naar de aanpak, wordt daarmee bedoeld de aanpak zoals beschreven in het document ‘Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief de Handhavingsstrategie Woonboten’ d.d. 19 november 2020.

Nota van beantwoording: Aanpak nulmeting en Handhavingsstrategie Woonboten | Versie Definitief Concept d.d. 1 december 2020 | Pagina 2 van 22

Adviezen van de lokale besturen Nr. N.0

Stadsdeel Noord

Tekst Reactie voor NvB Aanpassing Aanpak + HHS In onderliggend voorstel wordt door het college aangegeven dat uit een nulmeting in 2017 is gebleken dat er bij circa 1.600 van de 2.800 Amsterdamse woonboten overtredingen zijn waargenomen. Dit onderwerp heeft gemeentebreed pas recent prioriteit gekregen en dat verklaart mede het aantal constateringen. In Noord liggen circa 500 woonboten/-arken. Bij ruim 150 is een overtreding waargenomen. Deze overtredingen betreffen de maten van de boten, het uiterlijk, illegaal bouwen op de kade alsmede het gebruik. In het voorliggende beleidsstuk wordt aangegeven hoe hiertegen opgetreden zal worden. Bij ruim 70 boten in Noord zal de overtreding niet alsnog vergund/gelegaliseerd kunnen worden en dient dus handhavend te worden opgetreden. Op een aantal plekken zal dit ruimtelijk positieve effecten opleveren. Het plan heeft ook aandacht voor mensen die sociaaleconomisch in het nauw raken bij handhaving.

N.1

N.2

N.3

N.4

Noord

Noord

Noord

Noord

Mede naar aanleiding van het bespreken van het advies van de stadsdeel commissie op 24 juni 2020 is het van belang bij het college de aandacht te vragen voor de volgende punten: Handhavingsmeldingen en -verzoeken die tijdens het project ontvangen worden gelden als mutatie (zie 1. Gedurende de uitvoering van het project de klachten van pagina 23-24 van de aanpak). Dit betekent dat op dat moment gecheckt wordt of de woonboot waarop de omwonenden m.b.t. (vermeende) overtredingen mee te nemen in melding of het verzoek betrekking heeft in groep D of E zit. Indien dit het geval is, wordt de voorgestelde de besluitvorming. aanpak toegepast op de woonboot.

2. Er heeft al veel vooroverleg plaatsgevonden maar niet met omwonenden. Er dient tijdens de uitvoering overleg plaats te vinden met de belangenverenigingen van woonbooteigenaren èn omwonenden. Beide groepen moeten nauw betrokken worden en blijven. Deze laatste groep is onderbelicht en verdient meer aandacht in het beleidsstuk en de uitvoering. 3. Er dient een beleid te komen over handhaving van regelgeving na het traject om herhaling van de problematiek te voorkomen. Daarbij hoort een visie op en duidelijke regelgeving over wonen op het water.

4. Er wordt alleen opgetreden tegen excessen maar het is onduidelijk wat onder een exces wordt verstaan. Dit biedt voor de woonbooteigenaren geen (juridische) duidelijkheid en kan voor onrust/onzekerheid zorgen. Wij adviseren u deze excesregeling beter te definiëren door bijvoorbeeld een percentage te noemen. Dit leidt ertoe dat dat wordt opgetreden tegen een boot die bijvoorbeeld meer dan 5 of 10 % langer is dan toegestaan.

Handhavingsmeldingen en -verzoeken die vóór het project zijn ontvangen wegen alleen mee in de prioriteitstelling indien deze veiligheids- of gezondheidsrisico’s betreffen. Dit heeft als doel de prioriteitstelling zo objectief mogelijk uit te kunnen voeren, maar tegelijkertijd ook rekening te kunnen houden met mogelijke ernstige risico’s. Er vindt regelmatig communicatie plaats met belanghebbenden. Zo is er één keer per kwartaal klankbordoverleg met woonbootverenigingen. Zij zijn vroegtijdig op de hoogte gesteld en betrokken bij de ontwikkeling van de aanpak. Zij zijn tevens in staat gesteld zienswijzen in te dienen. Het overleg zal voortgezet worden tijdens het project. Er zal tijdens het project tevens communicatie met omwonenden plaatsvinden. Vanwege privacyoverwegingen zal dit alleen in algemene zin plaatsvinden. In aanvulling daarop zullen ook de gemeentelijke gebiedsmanagers periodiek geïnformeerd worden over het project. Integrale vergunningverlening, toezicht en handhaving voor woonboten (Vob en Wabo) zal opgenomen worden als onderdeel in het nog op te stellen beleid voor de ‘VTH-taken voor bouwen en gebruik in de fysieke leefomgeving’ (Omgevingswet-proof vervanger van het huidige Handhavingsbeleid en Vergunningenbeleid Wabo). Hierbij zal het ‘voorkomen van herhaling’ als aandachtspunt meegenomen worden.

Ten behoeve van het realiseren van een lange-termijn visie op en regelgeving over Wonen op het Water wordt voorgesteld om een dialoog op te starten met Wonen, R&D en de stadsdelen. De aanpak kent excessen op het gebied van welstand, zorgplicht, illegaal wonen / hotels en illegale bouwsels op de kade. Deze excessen worden toegelicht op pagina 15 van de aanpak. Daarnaast wordt op pagina 23 en 24 gesproken over maatvoeringsexcessen. Dit betreft woonboten die qua maatvoering tot ernstige overtredingen van nautisch regelgeving (doorvaartprofielen) of bestemmingsplan leiden. Voor alle typen excessen geldt dat op casusniveau beoordeeld wordt of er sprake is van een overtreding die als exces aan te merken is, mede op basis van waarnemingen ter plaatse. Bij het bepalen van de maatvoeringexcessen zijn meerdere factoren van belang. Naast de maatvoering (hoogte, breedte, lengte) spelen ook de locatiekenmerken (ruimtelijk en nautisch), de aanwezigheid van extra voorzieningen en scheepsdetails, het historisch perspectief en de correctheid van maten in de ligplaatsvergunning een rol. Het gevolg hiervan is dat er geen ‘zwart-wit’ criterium (zoals een percentage) gehanteerd kan worden om te bepalen of een woonboot een exces is en het aantal excessen op voorhand niet bekend is. Aan het begin van het project zal een inventarisatie uitgevoerd worden om de excessen te bepalen.

Om de rechtsgelijkheid en objectiviteit van de bepaling te waarborgen zullen de resultaten van deze inventarisatie in het stedelijke Waterberaad integraal worden besproken, waarbij tevens een gezamenlijke toets op

Nota van beantwoording: Aanpak nulmeting en Handhavingsstrategie Woonboten | Versie Definitief Concept d.d. 1 december 2020 | Pagina 3 van 22

Toevoegen paragraaf over prioriteitstelling en excessen aan het einde van hoofdstuk 3.

Toevoegen algemene communicatie aan omwonenden en gebiedsmanagers aan hoofdstuk 6 van de aanpak.

Geen.

Toevoegen wijze van bepaling excessen in hoofdstuk 5 van de aanpak, inclusief communicatie.

Nr.

Stadsdeel

Tekst

Reactie voor NvB rechtsgelijkheid en objectiviteit plaatsvindt. De definitieve lijst met excessen wordt vervolgens ter vaststelling voorgelegd aan het MT VTH.

Aanpassing Aanpak + HHS

Er zal communicatie plaatsvinden via het klankbordoverleg over deze aanpak. De eigenaren / bewoners van woonboten die als exces zijn beoordeeld zullen hierover worden geïnformeerd. NW.0

NW.1

NieuwWest NieuwWest: fractie 50Plus

Het DB adviseert de stadsdeelcommissie akkoord te gaan met het Concept Aanpak Nulmeting Woonboten en de inhoud van het College voordracht. De aanpak nulmeting Woonboten is op 23 juni besproken in de stadsdeelcommissievergadering. Het advies van het dagelijks bestuur is unaniem aangenomen met een toevoeging van fractie 50Plus. In de vergadering is akkoord gegaan met deze toevoeging. Deze toevoeging hield in dat er in het kader van het project een kort vooronderzoek moet plaatsvinden of dat er een steekproef moet worden uitgevoerd. Ongevraagd advies Fractie 50PLUS “Aanpak Nulmeting Woonboten Het bevoegd gezag heeft het recht om op te treden tegen illegale situaties die al lange tijd aanwezig Toevoegen dat een hercontrole inclusief de Handhavingsstrategie Woonboten“ d.d. 19 juni 2020. blijken te zijn. Een overtreding ‘verjaart’ niet, tenzij een wettelijk voorschrift dit aangeeft. Dit laatste zal bij onderdeel uitmaakt van het de meeste woonboten niet het geval zijn. legalisatieonderzoek (hoofdstuk 4 van de aanpak). De fractie van 50PLUS is van mening dat het bovengenoemde stuk helder en overzichtelijk is. Bij de praktische invulling heeft de Fractie Bij iedere geconstateerde overtreding bij een woonboot zal bij de start van de aanpak een hercontrole 50PLUS een punt van zorg. Uitgangspunt voor de Handhaving binnen plaatsvinden.

Indien hierbij blijkt dat er geen overtreding (meer) aanwezig is, zal het verdere traject de aanpak is een signaal gestuurde Handhaving waarbij signalen uit de gestaakt worden. Een verdere aanpak (aanpassing ligplaatsvergunning, maatwerk of handhaving) zal dus nulmeting 2016/2017 de basis zijn. gebaseerd zijn op een recente controle. Ruime juridische praktijkervaring laat echter zien dat de aanleiding onderzoek en het uiteindelijk uit te voeren onderzoek binnen een redelijke termijn na elkaar moet plaatsvinden. De Fractie 50plus stelt zich echter de vraag of een termijn van 3 a 4 jaar als redelijk binnen juridische procedures zal worden aangemerkt. Indien de Handhaving op de voorgestelde wijze wordt uitgevoerd, bestaat de kans dat in juridische procedures dit feit zal worden gebruikt om eventuele besluiten terug te draaien.

O.0

Oost

Ongevraagd advies. Alvorens over te gaan tot daadwerkelijke Handhaving, doe alsnog een verkort vooronderzoek c.q. benader nogmaals de personen die uit de nulmeting als onderzoek waardig naar voren zijn gekomen. Indien daarna alsnog tot Handhaving wordt overgegaan, is de aanleiding onderzoek recent en zullen eventuele procedures niet stuklopen op het begrip “redelijke termijn van vervolging”. Het dagelijks bestuur van stadsdeel Oost onderschrijft de in de (concept) Aanpak Nulmeting Woonboten neergelegde ambitie om de bevindingen uit de grootschalige inventarisatie van de woonboten in Amsterdam voortvarend op te pakken en neemt de concept-Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief de Handhavingsstrategie Woonboten voor kennisgeving aan. Hierbij deelt het dagelijks bestuur de mening van het college dat prioriteit moet worden gegeven aan de meest risicovolle situaties. Het dagelijks bestuur van stadsdeel Oost adviseert het college om specifiek aandacht te schenken aan de volgende aspecten, vóórdat het document definitief wordt vastgesteld.

O.1

Oost

Aandacht specifieke locaties Het dagelijks bestuur vraagt extra aandacht voor de locaties aan de Diemerzeedijk, de Kom nabij de Amsterdamse Brug en de Derde Diem.

In het project worden woonboten met prioriteit aangepakt. Binnen deze prioritering kan extra aandacht – in de zin van het stellen van subprioriteiten en/of het rekening houden met gebiedsgerichte opgaven of ontwikkelingen – gegeven worden aan bepaalde locaties. Voor Oost zal rekening gehouden worden met de locaties aan de Diemerzeedijk, de Kom nabij de Amsterdamse Brug en de Derde Diem. Aan het begin van het project zal een inventarisatie uitgevoerd worden om de subprioriteiten en aandachtspunten te bepalen. De resultaten van deze inventarisatie zal in het stedelijke Waterberaad integraal worden besproken, waarbij tevens een gezamenlijke toets op rechtsgelijkheid en objectiviteit

Nota van beantwoording: Aanpak nulmeting en Handhavingsstrategie Woonboten | Versie Definitief Concept d.d. 1 december 2020 | Pagina 4 van 22

Toevoegen paragraaf over prioriteitstelling aan hoofdstuk 5.

Nr.

Stadsdeel

Tekst

Reactie voor NvB plaatsvindt. De definitieve lijst met subprioriteiten wordt vervolgens ter vaststelling voorgelegd aan het MT VTH.

Aanpassing Aanpak + HHS

O.2

Oost

Airbnb/Bed&Breakfast Een groot deel van de woonboten wordt verhuurd als vakantieverhuur en/of aangeboden als Bed & Breakfast. Het dagelijks bestuur - mede gezien de recente aanscherpingen van de regelgeving op het gebied van B&B en vakantieverhuur - extra aandacht te hebben voor de handhaving hierop.

Wonen is vroegtijdig op de hoogte gesteld en betrokken bij de ontwikkeling van de aanpak. Zij benadrukken dat zij de ketensamenwerking bij het handhaven van illegale toeristische verhuur op woonboten belangrijk vinden.

Toevoegen aan aanpak dat alle signalen illegale hotels / illegaal vakantieverhuur gemeld worden aan Wonen (niet alleen de excessen).

O.3

Oost

Afstemming tussen reguliere handhaving en projectteam In het concept-document is ten aanzien van de uitvoering van het project vermeld dat een projectteam wordt ingericht dat de Aanpak Nulmeting Woonboten uitvoert namens alle stadsdelen. Doordat het mandaat bij de stadsdelen blijft liggen, ontstaat de situatie dat zowel de reguliere toezichthouders/ handhavers van de stadsdelen als de leden van het projectteam van oordeel kunnen zijn dat het houden van toezicht op woonboten onder hun verantwoordelijkheden valt. Om verwarring, overdrachtsproblematiek en –in het meest ongunstige geval- dubbel of in het geheel niet optreden tegen één overtreding te voorkomen, moeten er heldere taakafspraken worden gemaakt tussen projectteam en lijnorganisatie. Het dagelijks bestuur adviseert het college om te verzekeren dat deze afstemming heeft plaatsgevonden voorafgaand aan de uitvoering van het project.

O.4

Oost

Monitoring ‘rest van de in de nulmetingen geconstateerde overtredingen’ Kern van de voorgestelde aanpak is dat woonboten en overtredingen met een hoge prioriteit in 4 jaar tijd (2020-2023) geconcentreerd worden afgehandeld. De rest van de in de nulmetingen geconstateerde overtredingen wordt alleen gehandhaafd bij ‘mutatie’. Onder mutatie wordt verstaan vergunningaanvragen, wijziging ligplaats, handhavingsverzoeken, etc.

O.5

Oost

Naar het oordeel van het dagelijks bestuur zou deze restgroep tijdens de uitvoering van de eerste fase van het project actief moeten worden gemonitord. Uitsluitend (reactief) optreden bij een mutatie brengt immers het risico met zich mee dat een deel van de ‘restgroep’ in deze periode van 4 jaar onopgemerkt overtredingen begaat, waardoor het probleem na afronding van de eerste fase van het project is verergerd en daarmee de opgave voor fase 2 is vergroot. Het dagelijks bestuur van stadsdeel Oost adviseert het college dan ook om periodiek een tussenopname van de restgroep te doen, om te voorkomen dat deze situatie zich voor zal doen. Financiële middelen Het dagelijks bestuur heeft behoefte aan financiële middelen om handhaving verder af te handelen en effectief beleid te kunnen voeren.

De handhavingsstrategie ziet niet specifiek op illegale toeristische verhuur op woonboten. Bij signalering van illegale hotels of andere vormen van illegale toeristische verhuur (zowel excessen als andere signalen) wordt dit per direct gemeld aan Wonen. Wonen kan deze meldingen vervolgens meenemen in hun aanpak van illegale toeristische verhuur. Ten behoeve van het project zullen taken, bevoegdheden en procesafspraken worden omschreven en voorgelegd aan het MT VTH. De mandaten wijzigen niet. De afspraken zullen op hoofdlijnen worden toegevoegd aan de aanpak en in meer detail worden vastgelegd in de Toolbox Wabo (intranet). De werkwijze zal periodiek worden geëvalueerd en op basis daarvan kunnen de afspraken tussentijds worden aangepast.

Een deel van de woonboten in groepen D en E wordt alleen bij mutatie aangepakt. Het is mogelijk dat gedurende de looptijd van het project activiteiten verricht worden die niet zijn toegestaan. Hetzelfde geldt overigens voor de woonboten in groep F (legaal en zonder maatvoeringsproblemen).

Toevoegen bijlage met taken, bevoegdheden en procesafspraken op hoofdlijnen.

Geen.

Het uitvoeren van een (periodieke) tussenopname maakt geen onderdeel uit van het project. Om tegemoet te komen aan het advies stellen wij voor om het actief opsporen van nieuwe overtredingen bij álle woonboten aan te dragen als mogelijke themagerichte opgave in de VTH-uitvoeringsprogramma’s bouw & gebruik voor 2021 en verder, en/of als toezichtsstrategie in het nog op te stellen beleid voor de ‘VTH-taken voor bouwen en gebruik in de fysieke leefomgeving’. Om deze integrale strategie op de juiste wijze uit te kunnen voeren zullen inspecteurs bouwen en gebruik van de stadsdelen óók op het water moeten leren kijken (in plaats van alleen op het land). Hiervoor kunnen vanuit het project snuffelstages en studiebijeenkomsten georganiseerd worden.

Uit overleg met het stadsdeel is gebleken dat de extra financiële middelen benodigd zijn, om daarmee een einde te maken aan langdurige lopende illegale situaties. Optioneel is het uitkopen van woonboten. Dit is een privaatrechtelijke aanpak en valt buiten de scope van het project.

Nota van beantwoording: Aanpak nulmeting en Handhavingsstrategie Woonboten | Versie Definitief Concept d.d. 1 december 2020 | Pagina 5 van 22

Geen.

Nr.

Stadsdeel

C.0

Centrum

Tekst

Reactie voor NvB Aanpassing Aanpak + HHS De aanpak nulmeting Woonboot is bestuursrechtelijk van aard. De uitkoop van woonboten maakt geen onderdeel uit van de handhavingstrategie. We nemen dit aspect daarom ter kennisgeving aan. Het dagelijks bestuur waardeert zowel de inventarisatie als de genuanceerde handhavingsstrategie. Die strategie houdt in dat de overtredingen aan de hand van verschillende criteria worden geprioriteerd en met extra, tijdelijke capaciteit projectmatig worden aangepakt. En dat hierbij steeds gekeken wordt of een oplossing mogelijk is. Met deze uitgangspunten zijn wij het eens. Ook met de keuze om de aanpak van illegaal hotelmatig gebruik, een omvangrijk en ernstig probleem in stadsdeel Centrum, onderdeel van het project te maken, onderschrijven wij van harte. Wat ons betreft zou de aanpak daarvan een nog wat steviger plek in het project mogen krijgen. Het dagelijks bestuur kan zich dan ook vinden in de gestelde prioriteiten en de aanpak met een projectteam waarbij tweewekelijks in het stedelijk Waterberaad (met de teams Vergunningen &Toezicht en handhaving Bouw & Gebruik) de voortgang van de handhaving woonboten wordt geagendeerd.

C.1

Centrum

C.2

Centrum

C.3

Centrum

C.4

Centrum

Omdat de handhavingstrajecten niet allemaal tegelijkertijd kunnen worden opgepakt en de uiteindelijke volgorde waarin de woonboten in het project worden aangepakt afhangen van (ontwikkelingen in) het gebied, bestuurlijke wensen, historisch perspectief en omstandigheden (omgeving en/of bewoners), willen wij graag het advies meegeven om: Zie O.1. 1. De handhaving van excessen te starten vooruitlopend op de rakken Zie O.1. waar de kademuurvernieuwingen in het kader van het Actieplan Voor Centrum zal rekening gehouden worden met de rakken waar de kademuurvernieuwingen in het bruggen en kademuren zijn gepland zoals de Geldersekade, kader van het Actieplan bruggen en kademuren zijn gepland zoals de Geldersekade, Brouwersgracht en Brouwersgracht en Entrepotdok. Entrepotdok. Er zal tevens afstemming plaatsvinden met het Programma Kades & Bruggen. Zie O.1. Zie O.1. 2. Te starten op die locaties die bij stadsdeel Centrum al bekend zijn door de vele meldingen en klachten van omwonenden zoals de Voor Centrum zal rekening gehouden worden met de locaties aan de Nieuwe Vaart, Amstelveld en Nieuwe Vaart, Amstelveld en Dijksgracht. Dijksgracht. Zie O.2. Zie O.2. 3. Binnen het project maximaal in te zetten op de handhaving van illegaal gebruik van woonboten als hotel.

Daarnaast wil het dagelijks bestuur zelf betrokken worden wanneer Kleine maatafwijkingen worden in de meeste gevallen veroorzaakt door de aanwezigheid van een extra Toevoegen overleg met lokaal schrijnende situaties (dreigen te) ontstaan bij woonbootbewoners. Wij voorziening of scheepsdetails, al dan niet door een incorrecte vastlegging hiervan in de bestuur bij de handhavingstrategie willen voorkomen dat kleine maatafwijkingen grote persoonlijke ligplaatsvergunning. We streven hierbij naar legalisatie door middel van een aanpassing van de bij situatie A (hoofdstuk 4). gevolgen hebben. ligplaatsvergunning of maatwerk, e.e.a. conform de handhavingstrategie (pagina 20). In het beperkt aantal gevallen waarin dit niet mogelijk is, zullen we via de afdelingsmanager VTH van het stadsdeel in overleg treden met het lokale bestuur om de specifieke situatie te bespreken.

ZO.1

ZuidOost

Daarnaast zullen we voortdurend goed communiceren met eigenaren / bewoners, zodat zij geen beslissingen nemen op basis van onvolledige of onjuiste informatie. Na ambtelijke en bestuurlijke afstemming binnen stadsdeel Zuidoost over de Concept Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief Handhavingsstrategie Woonboten kan het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuidoost het volgende advies geven over de te maken keuze voor de handhavingsaanpak woonboten in Zuidoost. De handhavingsaanpak is gebaseerd op verschillende bestuurlijke invalshoeken voor de handhaving. In Zuidoost lijken er woonboten langs de Holendrechtsedijk niet conform de bestemmingsplanvoorwaarden ligplaats te hebben ingenomen. Het merendeel van de boten liggen er zonder vergunning. Het is voor het DB daarom noodzaak om te handhaven Het dagelijks bestuur van Stadsdeel Zuidoost vindt het van belang om de risico’s ten aanzien van constructieve veiligheid, gezondheid, aanzien van de stad en ordening op het openbaar water zo klein mogelijk te houden. Daarbij zijn ook natuurwaarden en recreatieve waarden aan de randen van de stad van groot belang in deze afweging. Om deze redenen is er instemming met de Concept Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief Handhavingsstrategie Woonboten voor Zuidoost.

Z.0

Zuid

Z.1

Zuid

Voorts is er vanuit het stadsdeel geen beschikbare capaciteit om de genoemde handhavingsvraagstuk op te pakken. Het belang voor de projectmatige aanpak is daarom ook financieel van aard. Door fasering kunnen de kosten over meerdere jaren verspreid worden. Het financieel bedrag voor 2020 en de komende jaren staat hiermee vast. Onderhavig projectmatige aanpak biedt communicatie en dienstverlening met woonbootbewoners. Dit vindt het dagelijks bestuur van Stadsdeel Zuidoost van belang. Het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuid onderschrijft de in de (concept) Aanpak Nulmeting Woonboten neergelegde ambitie om de bevindingen uit de grootschalige inventarisatie van de woonboten in Amsterdam voortvarend op te pakken. Het dagelijks bestuur waardeert zowel de inventarisatie als de genuanceerde handhavingsstrategie. Die strategie houdt in dat de overtredingen aan de hand van verschillende criteria worden geprioriteerd en met extra, tijdelijke capaciteit projectmatig worden aangepakt. En dat hierbij steeds gekeken wordt of een oplossing mogelijk is. Met deze uitgangspunten zijn wij het eens. Hierbij deelt het dagelijks bestuur de mening van het college dat prioriteit moet worden gegeven aan de meest risicovolle situaties.

Het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuid adviseert het college om specifiek aandacht te schenken aan de volgende aspecten, vóórdat het document definitief wordt vastgesteld. Afstemming tussen reguliere handhaving en projectteam Zie O.2. Nota van beantwoording: Aanpak nulmeting en Handhavingsstrategie Woonboten | Versie Definitief Concept d.d. 1 december 2020 | Pagina 6 van 22

Zie O.2.

Nr.

Stadsdeel

Z.2

Zuid

Z.3

Zuid

Z.4

Zuid

Z.5

Zuid

Z.6

Zuid

Z.7

Zuid

Z.8

Zuid

Z.9

Zuid

Tekst In het concept-document is ten aanzien van de uitvoering van het project vermeld dat een projectteam wordt ingericht dat de Aanpak Nulmeting Woonboten uitvoert namens alle stadsdelen. Doordat het mandaat bij de stadsdelen blijft liggen, kan een onduidelijke situatie ontstaan. We adviseren u om de verantwoordelijkheden en taken verder uit te werken. Monitoring ‘rest van de in de nulmetingen geconstateerde overtredingen’ Kern van de voorgestelde aanpak is dat woonboten en overtredingen met een hoge prioriteit in 4 jaar tijd (2020-2023) geconcentreerd worden afgehandeld. De rest van de in de nulmetingen geconstateerde overtredingen wordt alleen gehandhaafd bij ‘mutatie’. Onder mutatie wordt verstaan vergunningaanvragen, wijziging ligplaats, handhavingsverzoeken, etc. Naar het oordeel van het dagelijks bestuur zou deze restgroep tijdens de uitvoering van de eerste fase van het project actief moeten worden gemonitord. Uitsluitend (reactief) optreden bij een mutatie brengt immers het risico met zich mee dat een deel van de ‘restgroep’ in deze periode van 4 jaar onopgemerkt overtredingen begaat, waardoor het probleem na afronding van de eerste fase van het project is verergerd en daarmee de opgave voor fase 2 is vergroot.

Het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuid adviseert het college dan ook om periodiek een tussenopname van de restgroep te doen, om te voorkomen dat deze situatie zich voor zal doen. Aanvullend advies:

Reactie voor NvB

Aanpassing Aanpak + HHS

Zie O.3.

Geen.

Zie O.1.

Zie O.1.

We adviseren om de handhaving van excessen te starten vooruitlopend op de rakken waar de kademuurvernieuwingen in het kader van het Actieplan bruggen en kademuren zijn gepland. We adviseren om de handhaving op illegaal gebruik van woonboten voor vakantieverhuur specifieke aandacht te geven. We adviseren om de excessen en illegale woonboten op te nemen in de lijst ‘nulmeting’, zodat een volledig beeld ontstaat van de illegaliteit.

Voor Zuid zal rekening gehouden worden met de rakken waar de kademuurvernieuwingen in het kader van het Actieplan bruggen en kademuren zijn gepland. Er zal tevens afstemming plaatsvinden met het Programma Kades & Bruggen. Zie C.3.

Zie C.3.

We willen op de hoogte gehouden worden bij het ontstaan van eventuele schrijnende situaties. Dit om te voorkomen dat kleine maatafwijkingen grote persoonlijke gevolgen hebben. We vragen specifiek aandacht voor de situatie in het jachthavengebied Nieuwe Meer. Hier kent het bestemmingsplan de bestemming bedrijfswoonboot waarbij nader onderzoek nodig is om te kunnen aangeven of het huidige gebruik daarvan afwijkt. We adviseren om in de publicatie van het beleid expliciet aan te geven dat niet kan worden uitgesloten dat er in voorkomende gevallen ook buiten de prioritering om kan worden gehandhaafd. Dit ziet o.a. toe op het punt dat er geen integrale bestemmingsplan check heeft plaatsgevonden. Daarnaast kan het zijn dat er bijvoorbeeld in het grootstedelijk gebied Verdi (het jachthavengebied Nieuwe Meer) in de toekomst vanuit de gebied ontwikkeling een afwijkende handhavingsprioriteit gesteld wordt. We vragen aandacht voor het illegaal gebruik van jachtjes voor toeristische verhuur / bewoning zoals bijvoorbeeld in het jachthaven gebied Nieuwe Meer voorkomt. Hoewel dit niet onder de nulmeting

Zie N.4. De overzichtslijsten van de nulmeting, die reeds kunnen worden ingezien door alle stadsdelen, zullen worden uitgebreid met een overzicht van excessen, zodat een totaaloverzicht ontstaat. De overzichten worden gedurende het project actueel gehouden. Zie C.4.

Toevoegen aan de aanpak (hoofdstuk 5): wijze van registratie van gegevens. Zie C.4.

Alle relevante planologische kaders worden meegenomen bij het uitvoeren van het legalisatieonderzoek (zie hoofdstuk 4). Er zal specifiek gelet worden op de bestemming bedrijfswoonboot.

Geen.

De in de aanpak voorgestelde prioritering geldt als richtlijn. Er kan altijd gemotiveerd van afgeweken worden.

Geen.

Indien er in de toekomst - op basis van dan geldende ontwikkelingen - aanvullende handhavingsprioriteiten nodig zijn, kan dit worden meegenomen in de jaarlijkse afweging in het kader van het VTH-uitvoeringsprogramma Wabo. Deze afweging vindt integraal plaats. Indien dit type vaartuigen gebruikt wordt voor wonen of toeristische vakantieverhuur, dan kan er sprake zijn van ‘ter plaatse functioneren’ en het zijn van een bouwwerk, ook al is het object voor de vaart bedoeld (uitspraak Raad van State d.d. 13-05-2020).

Nota van beantwoording: Aanpak nulmeting en Handhavingsstrategie Woonboten | Versie Definitief Concept d.d. 1 december 2020 | Pagina 7 van 22

Toevoegen aan aanpak dat voor pleziervaartuigen alle signalen illegaal wonen worden doorgegeven

Nr.

Stadsdeel

W.0

West

Tekst valt is het gewenst om dit soort zaken in de handhaving van illegaal gebruik mee te nemen.

Reactie voor NvB

Aanpassing Aanpak + HHS aan de teams Toezicht en Handhaving Bouwen en Gebruik van Indien tijdens de uitvoering van het project signalen worden gezien van illegaal wonen of illegaal vakantieverhuur op pleziervaartuigen, dan wordt beoordeeld of er sprake is van ter plaatse functioneren. de stadsdelen en signalen van illegale hotels / illegaal Indien dit het geval is, worden signalen van illegaal wonen (in strijd met bestemmingsplan) doorgegeven aan de teams Toezicht en Handhaving Bouwen en Gebruik van de stadsdelen. Signalen op het gebied van vakantieverhuur gemeld worden aan illegale hotels / illegaal vakantieverhuur worden doorgegeven aan Wonen. Wonen (niet alleen de excessen). Het dagelijks bestuur van stadsdeel West adviseert het college om de handhavingsstrategie in heroverweging te nemen omdat de Aanpak Nulmeting Woonboten onvoldoende onderbouwd is op een aantal belangrijke punten. Tevens zijn er nog veel onduidelijkheden over de wijze van meten in het verleden en de huidige wijze van meten, het legalisatieproces en de gevolgen van de handhavingsstrategie voor de woonbootbewoners. Ook vragen we ons af of de gekozen handhavingsstrategie de juiste strategie is voor groep D en E. Tot slot vinden we de kosten van de aanpak erg hoog en vragen we ons af of dit de juiste inzet van middelen is, zeker nu een omvangrijk begrotingstekort ontstaat door de coronacrisis.

Extra handhavingscapaciteit is op veel beleidsterreinen een wens van de gemeenteraad, het College, de dagelijks besturen en stadsdeelcommissies. Het gaat bijvoorbeeld om handhaving op illegale bewoning, toezicht op bouwprojecten, excessief vakantieverhuur, afval en verschillende andere prioriteiten. De voorliggende handhavingsstrategie is niet de grootste prioriteit in stadsdeel West. Bij mutatie van de ligplaatsvergunningen constateren we dat de resultaten van de nulmeting een grote impact kan hebben op de beleving van de woonbootbewoner. Zo blijkt uit verschillende casussen dat woonbootbewoners inderhaast keuzes maken, bijvoorbeeld een stuk van een woonboot afzagen (daadwerkelijk gebeurd in West), omdat men bang is dat de verkoop niet mogelijk wordt en een legalisatieonderzoek te lang duurt. Wij willen voorkomen dat woonbootbewoners zich onnodig grote zorgen maken en uit angst of wanhoop verkeerde aannames of keuzes maken. Bijvoorbeeld als woonbooteigenaren eigenlijk naar een appartement willen verhuizen in plaats van een woonschip met trapjes en verhogingen. Het zou kunnen voorkomen dat deze eigenaren uit angst om hun ligplaatsvergunning bij mutatie kwijt te raken, maar af te zien van de verkoop van hun woonboot als ze ouder worden. Zo’n radicale keuze is in de meeste gevallen niet nodig omdat vaak legalisatie mogelijk is.

Om die reden zou de titel van het plan beter ‘Legalisatieonderzoek en Handhavingsstrategie Woonboten Amsterdam’ kunnen heten. Dat benadrukt een insteek die rekening houdt met de vaak al tientallen jaren bestaande situatie. Een situatie met geconstateerde afwijkingen in de maatvoering buiten en de ligplaatsvergunning terwijl niet duidelijk is of de door de eigenaar aangeleverde maten zijn nagemeten door de vergunningverlener en onder welke meetcriteria. Is het met die onzekerheden billijk te handhaven als de maatvoering geen hinder veroorzaakt of overkomelijk is? De excessen aanpakken zoals forse uitbouwen en uitsteeksels die de doorvaart ernstig hinderen of gevaarlijke situaties opleveren, is natuurlijk goed en kan worden uitgevoerd zonder de voorgestelde projectmatige aanpak. Gelet op de grote impact die de handhavingsstrategie heeft op de rechtspositie van de woonbootbewoners en het met oog op duidelijkheid en zekerheid voor de bewoners verzoeken wij om een heroverweging van de gekozen aanpak. Hieronder lichten we toe om welke punten het gaat, vragen we deze punten te verduidelijken en geven we adviezen om de aanpak aan te scherpen en aan te passen.

W.0

W.1

West

West

Tot slot gaan we in op de bestuurlijke taakverdeling en de mandaten die daar bij horen. Cijfers groepering stadsdeel West Bij de nulmeting is gewerkt met het bestand van circa 2800 zogenaamde BAG-adressen. Op basis van de resultaten zijn de woonboten verdeeld in de groep A t/m E. Wij willen de cijfers ontvangen per groep voor de woonboten gelegen in de wateren van stadsdeel West, zodat inzichtelijk wordt om hoeveel niet vergunde woonboten, woonboten met overschrijding van de afmetingen en excessen het gaat. Hiermee wordt beter inzichtelijk wat de verwachte handhavingszaken zijn die zich in West zullen voordoen en daarmee de te verwachten respons van bewoners op een aanschrijving. Vraag: De overzichtslijsten van de nulmeting zijn in 2018 door de Procesunit VTH aan alle afdelingen Zie N.4. Vergunningen van de stadsdelen gemaild en voor hen beschikbaar. De lijsten worden - indien er nieuwe • Kunt u aangeven om hoeveel woonboten het gaat per groep informatie is - wekelijks geactualiseerd. De afdelingen Vergunningen kunnen deze actuele lijsten inzien.

In (A t/m E) in West? deze lijsten is informatie opgenomen over de naam van de woonboot, het type object, de BAG-locatie, of voor de woonboot een ligplaatsvergunning is afgegeven, de afmetingen vermeld in de ligplaatsvergunning, de afmetingen zoals opgenomen tijdens de nulmeting, en de passendheid van de maatvoering in ligplaatsvergunning en bestemmingsplan. De actuele aantallen woonboten in groepen A – E zijn te vinden in deze lijsten. Voor de excessen geldt dat op casusniveau beoordeeld wordt of er sprake is van een overtreding die als exces aan te merken is, mede op basis van waarnemingen ter plaatse. Aan het begin van het project zal een inventarisatie uitgevoerd worden om de excessen te bepalen. De resultaten van deze inventarisatie zal in het stedelijke Waterberaad integraal worden besproken. De definitieve lijst met excessen wordt vervolgens ter vaststelling voorgelegd aan het MT VTH. Zie ook antwoord N.4.

W.0

West

W.2

West

Meten is Weten’ Uit de handhavingsstrategie blijkt dat voor de nulmeting de meetmethode ‘Meten is Weten’ is toegepast. De meetmethode ‘Meten is Weten’ is niet bestuurlijk vastgesteld, zoals u aangeeft. Aangegeven is dat de meetmethode ‘Meten is Weten’ sinds 2005 wordt toegepast voor het opmeten van woonboten. Vragen: De meetinstructie ‘Meten is Weten’ is opgesteld door het projectbureau Wonen op het water. Dit De term meetmethode in de aanpak projectbureau is in 2002 in opdracht van de toenmalige wethouder Waterbeheer van start gegaan. Het wordt vervangen door • Welke meetmethode is vóór 2005 toegepast?

Nota van beantwoording: Aanpak nulmeting en Handhavingsstrategie Woonboten | Versie Definitief Concept d.d. 1 december 2020 | Pagina 8 van 22

Nr.

Stadsdeel

Tekst

W.3

West

•

W.4

West

•

W.5

West

•

W.0

West

W.6

West

W.0

West

W.7

West

W.0

West

W.8

West

Reactie voor NvB doel hiervan was het oplossen van een aantal langlopende knelpunten met betrekking tot de Amsterdamse woonboten. Alle stadsdelen hebben actief deelgenomen aan de diverse werkgroepen geïnitieerd door het projectbureau. Dit heeft geleid tot de zogenaamde gereedschapskist, die door de stuurgroep ‘Wonen op het water’ is vastgesteld en aangeboden aan de stadsdelen. De meetinstructie maakt onderdeel uit van deze gereedschapskist. De meetinstructie van voor 2005 is daarmee gelijksoortig aan de in de nulmeting gebruikte meetinstructie.

Er is een meetmethode ‘Meten is Weten’ toegepast voor de nulmeting zonder dat het bestuurlijk is vastgesteld. Welke gevolgen heeft dat? Is de meetmethode ‘Meten is Weten’ vanaf 2005 door alle stadsdelen en door Dienst Binnenwaterbeheer toegepast?

Is het redelijk om een nieuwe meetmethode te gebruiken op reeds jarenlang verleende vergunningen en daarop met terugwerkende kracht te gaan handhaven?

Het was noodzakelijk om een meetinstructie in de gereedschapskist op te nemen, omdat de verrichte metingen van objecten te water voor 2005 niet altijd even eenduidig en duidelijk hebben plaatsgevonden. Dit werd voornamelijk veroorzaakt doordat er gaandeweg allerlei extra complicaties en onvoorziene omstandigheden waren, waardoor er telkens andere maten nodig waren. Voorbeelden zijn het meten van de grootste lengte en breedte in verband met precario en het wel of niet meenemen van de maten van een gangboord of balkon. Er zijn geen gevolgen. De meetinstructie ‘Meten is Weten’ is staande praktijk; deze wordt al vele jaren toegepast. De meetinstructie ‘Meten is Weten’ is als onderdeel van de gereedschapskist van het projectbureau ‘Wonen op het water’ is aan alle stadsdelen aangeboden. We gaan er dan ook vanuit dat alle stadsdelen de meetinstructie hebben toegepast. Waar gekozen is om taken zoals nautische advisering (waaronder het meten van de woonboten) uit te besteden aan de dienst Binnenwaterbeheer, zoals in stadsdeel West, is de meetinstructie Meten is Weten toegepast. Zie W.3. De meetinstructie ‘Meten is Weten’ is geen nieuwe meetinstructie. Deze meetinstructie wordt door de stadsdelen al vele jaren gehanteerd bij het verlenen van ligplaatsvergunningen.

Aanpassing Aanpak + HHS meetinstructie voor ‘Meten is Weten’ en ‘wijze van meten’ voor de bestemmingsplannen.

Geen.

Geen.

Geen.

De door de stadsdelen ter beschikking gestelde ligplaatsvergunningen zijn in de nulmeting onderzocht. Hierbij is geconstateerd dat in voorkomende gevallen een incorrecte maatvoering is opgenomen, veelal omdat de extra voorzieningen en scheepsdetails niet zijn vermeld. Indien dit het geval is, kan dit veelal gelegaliseerd worden zonder handhaving. In de handhavingsstrategie is aangegeven dat vanuit het verleden duidelijk is dat de verrichte metingen van woonboten niet altijd even eenduidig en duidelijk heeft plaatsgevonden. Gelet op die informatie, dient men juist te zoeken naar een andere strategie dan de voorgestelde handhavingsstrategie. De meeste woonboten lagen er voor 2005 en zijn mogelijk niet vervangen na 2005. Dit betekent dat voor een grote groep woonboten mogelijk een andere wijze van meten is toegepast of zelfs geen nameting heeft plaatsgevonden. Het gebruiken van verschillende meetmethoden door de jaren heen kan een verklaring geven voor de grote hoeveelheid woonboten die bij nameting, afmetingen hebben die niet overeenkomen met de ligplaatsvergunning. Een grote groep wordt dan ten onrechte meegenomen in de handhavingsstrategie en zal pas per mutatie opgepakt worden. Dit leidt tot lange onzekerheid bij de eigenaar of de overschrijding van de maten in de ligplaatsvergunning gelegaliseerd kan worden.

In de handhavingsstrategie staat dat uit een eerste dossieronderzoek en gesprekken met betrokkenen is gebleken dat de afwijkingen niet altijd door de bewoners zijn veroorzaakt. Advies: Er is in deze groep niet anders gemeten, maar de opgemeten maten of scheepsdetails zijn niet correct Geen. weergegeven in de afgegeven ligplaatsvergunningen. Deze groep beslaat een groot deel van groep D. • Gelet op het feit dat gebleken is dat de verrichte metingen van Juridisch gezien is er sprake van een overtreding (de werkelijke maten komen niet overeen met de maten woonboten niet altijd eenduidig en duidelijk heeft op de vergunning). Echter, bij deze woonboten kan veelal (ambtshalve) legalisatie plaatsvinden door het plaatsgevonden, adviseren we om te onderzoeken om hoeveel woonboten het gaat. Voor deze groep dient een andere aanpak aanpassen van de ligplaatsvergunning. Er vindt in deze gevallen geen juridische handhaving plaats. Deze aanpak is onder strategie A onderdeel a expliciet opgenomen in de aanpak (zie pagina 20). voorgesteld te worden. Deze groep wordt ten onrechte in de handhavingsstrategie meegenomen als is gebleken dat wij de verrichte metingen niet goed hebben uitgevoerd. Foutmarge 10 cm In de handhavingsstrategie wordt een afwijking tot en met 10 cm als meetonnauwkeurigheid beschouwd. Vraag: Elk meetinstrument en meetwijze heeft een meetonnauwkeurigheid.

In het Kernteam woonboten, dat Geen. verantwoordelijk was voor het opstellen van de aanpak en waarin stadsdeel West nadrukkelijk • Waarop is de meetonnauwkeurigheid van 10 cm gebaseerd en vertegenwoordigd was, is gezamenlijk besloten - op basis van casuïstiek en juridisch advies - dat tot en waarom ligt de grens bij 10 cm? met 10 cm als meetonnauwkeurigheid wordt beschouwd. In de praktijk is gebleken dat een foutmarge van 10 cm te weinig is. Dat heeft te maken met het feit dat sommige woonboten moeilijk op te meten zijn. Wij hebben een aantal casussen gehad waaruit, bij een verzoek om een tweede meting, is gebleken dat de nulmeting uit 2016-2017 achteraf niet juist was. Daaruit blijkt dat het niet altijd makkelijk is om een woonboot op te meten. Adviezen: Wij zijn bekend met de aangehaalde casussen. Het is gebleken dat de oorzaak van een foute opname Geen. dikwijls een verschrijving of verkeerde optelling was, en niet een verkeerde meting. Een hercontrole maakt • Wij adviseren om een grotere foutmarge aan te houden. Nota van beantwoording: Aanpak nulmeting en Handhavingsstrategie Woonboten | Versie Definitief Concept d.d. 1 december 2020 | Pagina 9 van 22

Nr.

Stadsdeel

Tekst

Reactie voor NvB onderdeel uit van het legalisatieonderzoek; hierbij zal opnieuw worden gemeten en daarmee de opgenomen maten worden gecheckt. Een grotere foutmarge heeft relatief weinig effect. Het overgrote deel van de woonboten past nu al binnen de bepalingen van het bestemmingsplan of beleid dat geldt op de locatie waar ze liggen afgemeerd. Een hercontrole maakt onderdeel uit van het legalisatieonderzoek; hierbij zal opnieuw worden gemeten en daarmee de opgenomen maten worden gecheckt. We zullen hierover voortdurend goed communiceren (zie hoofdstuk 6).

Aanpassing Aanpak + HHS

W.9

West

•

W.0

West

W.10

West

W.11

West

W.12

West

W.13

West

W.0

West

W.14

West

W.15

West

W.0

West

W.16

West

Twee meetmethoden In de handhavingsstrategie woonboten is voorgesteld om twee verschillende meetmethoden toe te passen op woonboten. Voor de nautische toetsing van woonboten op grond van de Verordening op het binnenwater 2010 wordt de meetmethode ‘Meten is Weten’ gehanteerd. Voor de ruimtelijke toetsing van woonboten wordt de meetmethode gehanteerd die is vastgelegd in het Paraplubestemmingsplan Drijvende Bouwwerken en in 2019 is vastgesteld. Het toepassen van twee verschillende meetmethoden raden we af om discussie te voorkomen over de toegepaste wijze van meten in de toekomst. Verder is onduidelijk of de extra voorzieningen en scheepsdetails genoemd op pagina 36 wel of niet worden meegenomen in de maatvoering. Adviezen: Er bestaat een eenduidige wijze van meten. Deze wijze van meten is tweezijdig: de meetinstructie ‘Meten Geen. is Weten’ voor de nautische aspecten en de ruimtelijke wijze van meten in de bestemmingsplannen. • We adviseren om de meetmethode voor drijvende bouwwerken aan te houden om een eenduidige lijn te volgen in De meetinstructie ‘Meten is Weten’ is staande praktijk. Ook het Paraplubestemmingsplan introduceert de wijze van meten voor woonboten. geen nieuwe wijze van meten. Het Paraplubestemmingsplan is beleidsarm.

Dat wil zeggen dat de in het Paraplubestemmingsplan opgenomen wijze van meten uitsluitend geldt als in moederplannen geen wijze van meten is vermeld. Dat wil zeggen dat de hierin opgenomen meetmethode uitsluitend geldt als in moederplannen geen meetmethode is vermeld. In de meetinstructie ‘Meten is Weten’ wordt alles wat aard- en nagelvast zit aan de woonboot Geen. • We adviseren te verduidelijken of de extra voorzieningen en meegenomen, inclusief extra voorzieningen en scheepsdetails zoals bedoeld op pagina 36. scheepsdetails genoemd in pagina 36 wel of niet worden meegenomen in de maatvoering. Geen. • We adviseren om de extra voorzieningen en scheepsdetails niet Indien de extra voorzieningen en scheepsdetails eenvoudig demontabel zijn of van ondergeschikt belang, dan worden deze apart inclusief maatvoering vermeld in toelichting op de ligplaatsvergunning. mee te rekenen in de maatvoering, wel dient het benoemd te worden in de ligplaatsvergunning. In de nulmeting zijn de maten van de extra voorzieningen en scheepsdetails opgenomen, indien deze aard- Geen. • Indien de extra voorzieningen en scheepsdetails niet en nagelvast zijn verbonden met de woonboot. Bij het bepalen van de eventuele afwijkingen van de meegerekend worden voor de maatvoering dient er een maatvoering in de ligplaatsvergunning is hiermee expliciet rekening gehouden.

Er is geen sprake van herijking van de nulmeting woonboten plaats te vinden. De vervuiling. Een hercontrole maakt onderdeel uit van het legalisatieonderzoek; hierbij zal opnieuw worden herijking dient te gebeuren omdat bij de nulmeting de extra gemeten en daarmee worden gecontroleerd of de extra voorzieningen en scheepsdetails op de juiste wijze voorzieningen en scheepsdetails wel zijn meegenomen in de zijn meegenomen. maatvoering. De nulmeting is hierdoor vervuild en dient daardoor herijkt te worden. Groep C In de handhavingsstrategie staat dat er een subgroep is van ongeveer 50 woonboten waarvan het sterke vermoeden is dat zij met toestemming aanwezig zijn, maar waarvan de ligplaatsvergunning of de verwijzing daarnaar niet is aangetroffen. Om verschillende redenen is geen ligplaatsvergunning in het dossier aangetroffen. Deze groep dient een eigen groep te krijgen omdat deze groep mogelijk een ligplaatsvergunning heeft. Wij delen de mening dat voor deze bewoners zo spoedig mogelijk een nieuwe vergunning (zo mogelijk ambtshalve) verstrekt zal worden. Advies: We onderkennen de noodzaak om deze groep snel op te pakken. Deze groep wordt daarom nu al binnen Geen. de reguliere werkzaamheden van de stadsdelen opgepakt. Waar mogelijk wordt een nieuwe vergunning • Voor de subgroep van ongeveer 50 boten dient een aparte (zo mogelijk ambtshalve) verstrekt. groep te worden gemaakt.

Deze groep dient met hoge prioriteit opgepakt te worden met het doel te legaliseren. Vraag: De overzichtslijsten van de nulmeting zijn in 2018 door de Procesunit VTH aan alle afdelingen Geen. Vergunningen van de stadsdelen gemaild. De lijsten worden - indien er nieuwe informatie is - wekelijks • Hoeveel woonboten liggen in stadsdeel West waarvan het geactualiseerd. vermoeden is dat zij daar liggen met toestemming, maar door omstandigheden de ligplaatsvergunning niet te vinden is in het dossier? Legalisatie en gedogen In de handhavingsstrategie is geconcludeerd dat bij circa. 1.625 woonboten een kleinere of grotere afwijking geconstateerd is, waarvan een belangrijk deel voor legalisatie in aanmerking komt. Vragen: Geen. Het aantal 1.625 is opgebouwd uit de aantallen in de groepen A tot en met E (zie de tabel op pagina • Hoe is men op het aantal van circa 1.625 woonboten gekomen? 16-17). De eindoptelling in deze tabel (inclusief groep F) is rekenkundig gezien 2.825, maar is afgerond

Tevens adviseren wij om woonbootbewoners actief te wijzen op het recht op een tweede meting.

Nota van beantwoording: Aanpak nulmeting en Handhavingsstrategie Woonboten | Versie Definitief Concept d.d. 1 december 2020 | Pagina 10 van 22

Geen.

Nr.

Stadsdeel

Tekst

Reactie voor NvB op 100-tallen (2.800). Dit vanwege de notie op pagina 8: ”De aantallen zijn in afgeronde getallen aangegeven en hebben de peildatum 1 januari 2020. Dit overzicht geeft een globaal beeld. De totalen kloppen bij optelling niet precies, omdat een aantal gegevens ontbreekt. ” Groep Soort overtreding

W.17

West

W.18

West

W.19

West

W.20

West

W.21

West

W.22

West

W.0

West

Aantal (circa)

A

Geen medewerking aan inventarisatie op een BAG- ligplaats of nog nader uit te zoeken i.v.m. afwijkende gegevens

80

B

Woonboten op locaties zonder BAG-registratie en zonder ligplaatsvergunning

65

C

Woonboten zonder ligplaatsvergunning en niet passend in het bestemmingsplan 40

D

Woonboten waarvan maatvoering niet past in de ligplaatsvergunning maar met grote waarschijnlijkheid wel in bestemmingsplan

E

Woonboten die niet passen in ligplaatsvergunning en met grote waarschijnlijkheid 140 niet in bestemmingsplan

Totaal

Aanpassing Aanpak + HHS

1300

1625

Het aantal te legaliseren situaties is op voorhand niet bekend. Dit is pas bekend als alle Geen. legalisatieonderzoeken zijn uitgevoerd. Naar verwachting kan een groot deel van de geconstateerde vertredingen in groep D gelegaliseerd worden. In het bestuursrecht geldt dat het bevoegd gezag in de regel gebruik moet maken van de bevoegdheid om handhavend op te treden. In bijzondere omstandigheden kan daarvan dus worden afgezien. Uit de jurisprudentie kunnen twee hoofdlijnen worden gedestilleerd: •

Hoe groot is de groep die gelegaliseerd kan worden?

1. 2.

concreet zicht op legalisatie; handhavend optreden is zodanig onevenredig in verhouding tot de daarmee te dienen belangen, dat van optreden in die concrete situatie behoort te worden afgezien: er is sprake van een overgangs/overmachtssituatie, handhaving zou leiden tot onbillijkheden. Het achterliggende belang bij bovenstaande is dan evident beter gediend met gedogen of een zwaarder wegend belang rechtvaardigt het gedogen.

Een alternatief is een aantal groepen uit de handhavingsstrategie te gedogen als men aan een aantal nader te bepalen voorwaarden voldoet. Het Handhavingsbeleid Wabo 2e helft 2017-2018 biedt de mogelijkheid om in bepaalde omstandigheden bij een bevinding van handhaven af te zien op basis van een vastgestelde gedoogstrategie. In de handhavingsstrategie staat op pagina 30 staat dat men ervan uitgaat dat de meeste overtredingen legaliseerbaar zijn. Het projectteam benadert bewoners, eigenaren in beginsel vanuit het vertrouwen dat zij de geconstateerde overtreding zullen helpen oplossen. Bij de 1300 woonboten in groep D is juridisch gezien sprake van een overtreding (de werkelijke maten Geen. Advies: komen niet overeen met de maten op de vergunning). Echter, bij deze woonboten kan veelal (ambtshalve) • In de handhavingsstrategie is geconcludeerd dat de meeste legalisatie plaatsvinden door aanpassing van de ligplaatsvergunning (toevoeging van de extra overtredingen legaliseerbaar zijn. Gelet op voorgaande, voorzieningen of scheepsdetails aan de toelichting op de bestaande ligplaatsvergunning). Dit is geen adviseren wij voor deze groep een gedoogstrategie op te besluit en er is geen mogelijkheid voor bezwaar of beroep. Er vindt in deze gevallen dus géén juridische stellen en deze niet mee te nemen in de handhavingsstrategie. handhaving plaats.

Deze aanpak is onder strategie A onderdeel a expliciet opgenomen in de aanpak (zie Dit advies wordt mede gestaafd uit het feit dat ook is gebleken pagina 20). dat vanuit het verleden duidelijk is dat de verrichte metingen van woonboten niet altijd even eenduidig en duidelijk heeft Bij gedogen zal elke casus apart beoordeeld moet worden en een gedoogbeslissing zal in de meeste plaatsgevonden. Handhaven in deze gevallen zal leiden tot gevallen persoonsgebonden zijn. Een algemene gedoogstrategie is hier niet van toepassing. Legaliseren onbillijkheden. geeft daarmee uiteindelijk meer rechtszekerheid voor de eigenaar/gebruiker. Maatvoeringexcessen groep D Uit de handhavingsstrategie is gebleken dat er 130 maatvoeringexcessen zijn in groep D. Vragen: Zie N.4. Zie N.4. • Wanneer is er sprake van een maatvoeringexces? Hoe wordt dat bepaald? Zie N.4. Zie N.4. • Waarom is daar op voorhand geen duidelijkheid over te geven, welke factoren spelen daarbij een rol? Het aantal maatvoeringsexcessen in groep D in West is op voorhand niet bekend. Zie N.4. Zie N.4. • Hoeveel maatvoeringexcessen zijn er in stadsdeel West onder groep D? Handhaving groep E