Bijlage 3 Beoordelingswijzer met bijlagen.pdf

Beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam 750 kunst en cultuur Voor commissieleden en secretarissen

27 juni 2023 (met aanvullende redactie 08082023) Vooraf Aanvragen van subsidie worden beoordeeld op basis van de subsidieregeling Amsterdam 750 kunst en cultuur. Deze beoordelingswijzer vertaalt dit door naar de praktische werkwijze voor commissieleden en secretarissen. De beoordelingswijzer gaat in op de wijze waarop de commissieleden en secretarissen de regeling en de criteria toepassen. Voor het gemak herhaalt de beoordelingswijzer relevante delen uit de (toelichting van) de regeling en geeft waar nodig nadere uitleg. Het document kan zelfstandig worden gelezen. De beoordelingswijzer bevordert dat alle aanvragen zorgvuldig en op een gelijke manier behandeld worden en op een manier die strikt aansluit bij de (toelichting van) de regeling. Het is een hulpmiddel bij het structureren en leiden van het beoordelingsproces. Rol van commissieleden De commissie brengt advies uit aan het college van B&W van de gemeente Amsterdam, die beslist of en in welke mate zij het advies volgt en besluit over al dan niet toekennen van de subsidie. De commissieleden lezen individueel en beoordelen per aanvraag het voorliggend plan, inclusief alle bijlagen. De commissie geeft advies over de subsidiehoogte per aanvraag. De commissie beoordeelt dus ook de zakelijke kant van de plannen.

Waar nodig kan de commissie aanvullend advies vragen aan een extern zakelijk deskundige van het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK). Uit de adviezen van de commissie volgt de rangschikking van de aanvragen, die van belang is indien er onvoldoende budget is om alle positief beoordeelde aanvragen to honoreren. De commissie heeft aangegeven dat het gelet op het grote aantal aanvragen — niet mogelijk is dat elk commissielid elke aanvraag leest. Men kiest in dat verband voor een 'getrapte' aanpak. Die ziet er als volgt uit: Per aanvraag beoordelen leden van de commissie in twee- of drietallen een deel van de aanvragen. Het gaat daarbij om 4 sub commissies. Deze leden geven ieder individueel een volledig preadvies op alle criteria, met hun scores. Daartoe werken zij met het Scoreformulier commissielid Amsterdam 750 (bijlage 1). De twee — of drietallen commissieleden zijn zelf verantwoordelijk voor het structureren van het besluitvormingsproces van hun gezamenlijke scores. De secretarissen (twee per tweetal of drie commissieleden) ondersteunen de commissieleden hierbij. Daartoe schrijven zij voorafgaand aan de bespreking met de leden van de subcommissie een projectanalyse waarin zij samenvatten wat per criterium de belangrijkste elementen zijn van de aanvragen. De projectanalyse bevat ook een samenvatting van het project / de aanvraag.

Daartoe werken zij met een Adviesdocument secretarissen (bijlage 2). Secretarissen oordelen niet over de aanvraag, dat is voorbehouden aan de leden van de commissie. De commissieleden en secretarissen dragen er zorg voor dat zij zich houden aan het beoordelingskader, zijnde de subsidieregeling en toelichting. Verder zijn zij verantwoordelijk voor: Een evenwichtige, open en eerlijke besluitvorming; Een zorgvuldige waardering en daaruit voortvloeiende rangorde van de aanvragen — conform de (toelichting op) de regeling; Het bewaken van de integriteit van het beoordelingsproces; De kwaliteit bewaken van de voorbereiding door commissieleden, waaronder ook bewaken dat alle relevante documenten betrokken worden in de beoordeling; Tussentijds en na afloop het adviesproces evalueren met de subsidiecommissie en secretarissen. Rol projectleider In bijgevoegd document (bijlage 3) zijn de taken van de projectleider opgenomen, alsmede de taken van de gemeente.

Rol van de secretarissen informatievoorziening aan de commissie voorafgaand aan en tijdens de vergaderingen; schrijven project analyses per aanvraag; planning van vergaderingen, bepalen van behandelvolgorde en verdelen van pre adviezen; indien relevant: delen van informatie over de aanvragen; checken pre adviezen commissieleden en deze plaatsen in teams omgeving; voorbereiden van vergaderingen in samenspraak met de commissieleden (twee/drietallen); aantekeningen maken van wat in de vergadering besproken wordt; concept team adviezen schrijven op basis van de argumentatie in de vergadering en na feedback op concept door duo/drietal eindversie van concept team advies maken; invullen van het score formulier voor de aanvraag (groepsscore van twee of drietal, zie bijlage 4); zorgen voor doorgeleiding van de definitieve concepten van concept advies en groepsscore naar de commissie, projectleider, bureauorganisatie en plaatsing in de teams omgeving; bijdragen aan de agenda voor de integrale commissie (aandachtspunten in verdeling, bespreek gevallen adviezen/ bespreek gevallen rangorde); aanvullen en zo nodig: checks van adviezen door jurist, commissie, eindredactie en directie, en feedback verwerken; finale lezers: aan het slot van het adviestraject, na eindredactie moeten adviezen nog een keer gelezen worden op kwaliteit.

De projectleider voert dit uit met ondersteuning van een of twee nader te kiezen personen. Procedure Zie bijgevoegd stappenplan (bijlage 5) Criteria en waardering Algemeen De subsidieregeling Amsterdam 750 kunst en cultuur heeft als doel: een bijdrage te leveren aan het culturele programma voor de viering van Amsterdam 750 door het stimuleren van kunstprojecten die aansluiten bij de doelstellingen van het programma Amsterdam 750 en zich onderscheiden van het reguliere aanbod van de culturele instellingen. De subsidie is beschikbaar voor culturele instellingen en samenwerkingsverbanden binnen de dag- en nachtcultuur die gevestigd zijn in Amsterdam. De gemeente Amsterdam heeft deze subsidieregeling ingesteld om (samenwerkings-)projecten mogelijk te maken die naast het reguliere culturele aanbod iets unieks toevoegen aan het vieringsjaar van Amsterdam 750. Voor deze activiteiten kunnen culturele instellingen die gevestigd zijn in Amsterdam, subsidie aanvragen voor een bedrag van 100.000 euro tot maximaal 500.000 euro. Vanuit deze subsidieregeling is een budget beschikbaar van 1.750.000 euro. De kwaliteit van de aanvraag wordt aan de hand van zeven criteria beoordeeld: a)

Artistieke kwaliteit;

b)

Zakelijke kwaliteit en haalbaarheid;

c)

Uniciteit van projecten;

d)

De aansluiting bij programma lijnen Amsterdam 750;

e)

Mate van toegankelijkheid;

f)

Veronderstelde toegevoegde waarde van en eventuele samenwerking;

g)

Communicatieplan en beoogd bereik.

Aanvragen moeten getoetst worden op elk van de zeven criteria. Voor de waardering per criterium wordt gebruik gemaakt van een waarderingsschaal van 0 — 5 punten (beschrijven waardering per punt). Score Waardering Toelichting 5 Zeer goed; Er zijn geen punten ter verbetering. 4 Goed Positief; er zijn bijna geen punten ter verbetering aan te voeren. 3 Voldoende Positief; maar een aantal punten verdienen verbetering. 2 Zwak Onder de maat; weliswaar zijn er positieve elementen, maar er zijn meer zwakke punten. 1 Zeer zwak; er zijn nauwelijks positieve elementen te benoemen 0 Onvoldoende De waardering die wordt gegeven voor de zeven criteria wordt ten behoeve van de rangorde in laatste instantie uitgedrukt in een cijfer per aanvraag. De waardering per criterium staat op zichzelf en betreft geen directe vergelijking met andere aanvragers. Een hogere waardering op een of meer criteria betekent niet dat wordt geadviseerd subsidie te verstrekken. Het gaat bij het advies tot wel of niet honoreren om de totale waardering op alle criteria. Alle criteria wegen even zwaar.

Hieronder werken we de zeven criteria uit: eerst noemen we het relevante onderdeel uit de regeling, daarna operationaliseren wij het criterium aan de hand van enkele vragen die commissie leden helpen om tot een (vergelijkbare) beoordeling te komen. 1.

Beoordeling van artistieke kwaliteit. Uit de regeling: het gaat om de inhoudelijke kwaliteit van het programma (art 9 lid 1 onder a, : onderbouwing van de artistieke kwaliteit). Het gaat er in de eerste twee hulpvragen hieronder om wat de commissie zelf vindt van de intrinsieke artistieke voornemens en de uitwerking daarvan ongeacht het publiek waarvoor het is bedoeld. In de derde hulpvraag wordt het perspectief van het beoogd publiek ingebracht. Hu1p vragen voor de commissie: Is het idee dat wordt gepresenteerd in de aanvraag prikkelend, verrassend en/of onderscheidend? Is het idee in artistiek opzicht overtuigend vertaald? Heeft het project voldoende artistieke betekenis voor het beoogde publiek? Geef een beargumenteerd oordeel over de artistieke kwaliteit

2.

Zakelijke kwaliteit en haalbaarheid Uit de regeling: hiermee wordt bedoeld zowel de zakelijke kwaliteit van de aanvragende instelling of samenwerkingsverband als haalbaarheid en daarna ook uitvoerbaarheid van het project waarvoor wordt aangevraagd. Art 9c: aanvrager wordt gevraagd zakelijke kwaliteit en haalbaarheid te onderbouwen. Hu1p vragen voor de commissie: -

Is het project haalbaar en uitvoerbaar, gelet op de werkwijze, organisatie en diens zakelijke kwaliteit, expertise en omvang? Is er een realistische begroting ? Is er een passende financieringsmix voor dit project?' Geef een beargumenteerd oordeel over de zakelijke kwaliteit en haalbaarheid.

3.

Uniciteit van de projecten Uit de regeling: projecten die zich onderscheiden van het reguliere aanbod NB: in de regeling is niet expliciet verwoord wat de aanvrager hierover moet melden. Een aanvrager zou dit op in elk geval twee manieren kunnen opvatten: onderscheidend van diens eigen reguliere aanbod, of onderscheidend t.o.v. het reguliere aanbod in de stad. Sluit aan bij de interpretatie(s) van de aanvrager en beoordeel dan. Onderscheid t.o.v. eigen aanbod is daarbij niet beter dan t.o.v. aanbod in de stad, of vice versa. In de voorbereiding op het commissiewerk besteden we aandacht aan de beoordeling van uniciteit: daarvoor is kennis van de aanvrager en de Amsterdamse context nodig. Dit wordt afgestemd met de gemeente Amsterdam (accounthouder kunst en cultuur). Hulp vragen voor de commissie: In hoeverre maakt de aanvrager duidelijk dat het project zich onderscheidt van zijn reguliere aanbod, in bijvoorbeeld werkwijze, inhoud of doelgroep? In hoeverre maakt de aanvrager duidelijk wat het belang is van het project voor de stad? En waarom het project zich onderscheidt van regulier aanbod in de stad? NB: als er vragen zijn bij de commissie of secretaris over de Amsterdamse context, dan in er iemand beschikbaar van de afdeling Kunst en Cultuur van de gemeente om die te beantwoorden.

Een aandachtspunt bij uniciteit is het onderscheid tussen reguliere programmering en uniek aanbod voor Amsterdam 750. Daarover kunnen er vragen zijn. Geef een beargumenteerd oordeel over de uniciteit van het project.

1 Totaal aan eigen inkomsten in verhouding tot de te verstrekken subsidie voor dit project geplaatst in de discipline. Heeft de instelling zich, blijkend uit de aanvraag, ingespannen om elders financiele dekking te vinden voor dit project ? (financieringsmix). Een groot beroep doen op de regeling is geen negatieve factor in de beoordeling.

4.

Aansluiting bij programmalijnen Amsterdam 750 Uit de regeling: de mate waarin projecten aansluiten bij de programmalijnen Amsterdam 750, zoals geformuleerd in het programmaplan Amsterdam 750 (in bijlage 6 bij deze beoordelingswijzer). De programmalijnen zijn Het verhaal van Amsterdam. Een nieuwe kaart en De stad maken we samen. Aanvragers moeten in hun aanvraag gemotiveerd aansluiten bij (een van de) programmalijnen van Amsterdam 750. Dit zijn in het kort:

Het verhaal van Amsterdam: diverse verhalen die de geschiedenis, heden en toekomst van de stad maken. Nietgehoorde perspectieven in de stad ruimte geven, hoogte- en dieptepunten van de stad.

Een nieuwe kaart: wereldwijd zijn er verschillende transitie opgaven. Hoe als inwoners samen verbonden met de ontwikkeling van de stad? De toekomstige stad samen vormgeven.

De stad maken we samen: hoe geven we vorm aan democratie? Vroeger waren er gildes en schutterijen. Nu zijn er vele burgerorganisaties, verenigingen, netwerken. Mede- eigenaarschap in de stad zichtbaar en mogelijk maken. Let bij de beoordeling op dat de programmalijnen vrij breed zijn geformuleerd in het programmaplan. Houd het programmaplan en de complete formulering van de programmalijnen in de buurt, want alles hierboven en hieronder zijn samenvattingen als praktische huip bij de beoordeling, die in de regeling zelf niet staan. Een aanvrager kan dus net wat ruimer of specifieker zijn, maar toch aansluiten. Aansluiten bij meer dan een programmalijn mag, maar leidt niet tot een hogere beoordeling. Beoordeeld wordt of het plan aansluit bij tenminste een lijn (in intentie en uitwerking), en hoe dat gemotiveerd is (waarom is hiervoor gekozen). Algemene huip vraag voor de commissie: o

Sluit het plan expliciet aan bij tenminste een lijn en zo ja welke?

Hulpvragen commissie per programmalijn: Stichting Amsterdam 750 (die kleine projecten ondersteunt) heeft het in haar regeling als volgt geformuleerd " De stad maken we samen" Op welke manier draagt jouw project bij aan een meer verbonden straat, buurt of stad? Dat kan zijn door nieuwe verbindingen te maken tussen en mensen en organisaties, maar ook tussen thema's en disciplines. Denk bijvoorbeeld aan kruisbestuivingen tussen sport, cultuur, welzijn en wetenschap. Het verhaal van Amsterdam Voegt het project iets nieuws toe aan de bestaande verhalen over Amsterdam en de Amsterdammers? Denk bijvoorbeeld aan onbekende of onderbelichte personen en verhalen die de stad hebben gevormd. De nieuwe kaart Draagt het project nieuwe ideeen aan over de toekomst van de stad? Denk bijvoorbeeld aan nieuwe invalshoeken op hoe mensen wonen, werken, studeren en zich verplaatsen in en rond Amsterdam, of op eigentijdse stedelijke vraagstukken als voedselzekerheid, waterveiligheid of klimaat Geef een beargumenteerd oordeel over de aansluiting van het project bij (een van) de verhaallijnen van Amsterdam 750.

5.

Mate van toegankelijkheid Uit de regeling: toegankelijkheid wordt zowel letterlijk — fysiek — bedoeld als ook in de prijsstelling2. Hiermee wordt bedoeld dat er zo min mogelijk belemmeringen moeten zijn voor alle Amsterdammers om aan het project deel te nemen. Art. 9 a van de regeling over mate van toegankelijkheid.

2 De prijsstelling moet beoordeeld worden vanuit de ervaring welke range van prijzen gebruikelijk is voor bepaalde soort activiteiten, dus in relatie worden beoordeeld met bijy. de productiekosten.

Hulpvragen commissie: In welke mate reflecteert het plan op hoe het project financieel en/of fysiek toegankelijk is voor Amsterdammers met een kleinere beurs dan wel een fysieke beperking? Worden belemmeringen om het project te bezoeken zo veel mogelijk weggenomen? [hier Beef je meer ruimte aan wat voor deze ene aanvrager redelijk en haalbaar is, is meer 'op eigen merites' en een wat mildere variant, je waardeert een 'passende inspanning'] Geef een beargumenteerd oordeel over de mate van toegankelijkheid van het project in de aanvraag, in fysieke zin en in prijsstelling. 6.

Veronderstelde toegevoegde waarde van samenwerking. Uit de regeling: de aanvraag onderbouwt waarom voor de samenwerkingspartners is gekozen en hoe hiermee aan de doelstellingen van de regeling wordt gewerkt . Art 9 f Toegevoegde waarde van samenwerking. Hulpvragen commissie Is de toegevoegde waarde van een eventuele samenwerking voldoende benoemd en onderbouwd? Draagt deze samenwerking naar verwachting voldoende bij aan het doel van de regeling? Geef een beargumenteerd over de toegevoegde waarde van de samenwerking.

7.

Communicatieplan en beoogd bereik / draagvlak. Uit de regeling: de inspanning om (nieuwe) doelgroepen te bereiken en het zichtbaar te maken. Art 9g communicatieplan en beoogd draagvlak. Hulpvragen commissie: Is het beoogd publieksbereik helder geformuleerd in de aanvraag? Is de omvang en samenstelling van het publiek passend bij het project? Probeert de aanvrager in het plan op een overtuigende manier nieuwe doelgroepen te bereiken? Is het communicatie- en marketingplan realistisch en passend om het beoogd doel te bereiken? Is het communicatie- en marketingplan realistisch en passend om ook nieuwe doelgroepen te bereiken?

Toevoeging Beoordelingswijzer De commissie constateert na de afronding van de adviezen over alle aanvragen dat er rond de scheidslijn in de rangschikking, die wordt bepaald door het beschikbare subsidiebudget, het zogenaamde subsidieplafond, vier aanvragen zijn met een identieke score van 33 punten. Daarnaast is er nog een groep van dichtbij scorende aanvragen met een score van respectievelijk 32 en 31 punten. Met de vier aanvragen met 33 punten wordt het subsidieplafond al ruimschoots overschreden, zodanig zelfs dat niet alle aanvragen met deze score een aanvraag in aanmerking kunnen komen voor volledige toekenning van hun aanvraag. Voor de toekenning van alle aanvragen is geen budget. In het advies moet de commissie voor het college helder aangeven waar zij vindt dat de prioriteit naar uit moet gaan in het besluit over wel/niet honoreren van deze aanvragen en welke stappen zij daarvoor heeft gemeend te moeten nemen. De commissie was graag in de gelegenheid geweest om een grotere groep goed scorende aanvragen op en onder de scheidslijn mee te nemen in een uiteindelijke afweging.

Binnen de door de gemeente gegeven planning voor de beoordeling en de termijnen van de regeling ontbreekt het de commissie echter aan tijd en gelegenheid om ook de net iets lager scorende aanvragen dan de aanvragen met 33 punten, te weten die met 32 en 31 punten , in de uiteindelijke afweging nogmaals mee te nemen. Methode tot afweging De commissie is van mening dat een (her) beoordeling van deze vier aanvragen met 33 punten op alle zeven criteria de integriteit van de systematische beoordeling zoals die al is uitgevoerd ter discussie zal stellen en daarmee bijvoorbeeld ook de beoordelingen van de aanvragen met 32 en 31 punten.

De commissie kiest er in dit verband voor om de vier aanvragen rond de scheidslijn met een score van 33 onderling to rangschikken door de totale commissie, met toepassing van twee onderscheidende criteria uit de doelstelling van de regeling: de uniciteit van de projecten en de aansluiting bij de programmalijnen van Amsterdam 750.

Als gesteld brengt de gegeven situatie voor de commissie duidelijke beperkingen met zich mee en de commissie is van oordeel dat in dat verband de nadere beoordeling van de aanvragen met een score van 33 punten op deze twee onderscheidende criteria, zoals die expliciet zijn vernoemd in de doelstelling van de Subsidieregeling Kunst en Cultuur Amsterdam 750, in de geven situatie zowel recht doet aan de beoordeling van alle aanvragen zoals die tot nu toe is verlopen als aan de vier aanvragen die met 33 punten gelijk scoren en waar een volgorde in moet worden bepaald.

Bijlage 1- Scoreformulier commissielid - Beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam750 kunst en cultuur Naam commissielid Naam aanvrager Naam project Projectnummer Gevraagd subsidiebedrag

Hoe beoordeelt u?

Score [o-5]* Toelichting [in steekwoorden, korte zin, max loo woorden per criterium]

i] Artistieke kwaliteit

2] Zakelijke kwaliteit en haalbaarheid

3] Uniciteit van project

41 Aansluiting bij programmalijnen Amsterdam 750

5] Mate van toegankelijkheid

6] Veronderstelde toegevoegde waarde van eventuele samenwerking 7] Communicatieplan en beoogd bereik/draagvlak

Totale score

Bijlage 1- Scoreformulier commissielid - Beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam750 kunst en cultuur

Oordeel positief/negatief Geadviseerd subsidiebedrag

* Score Waardering Toelichting 5 Zeer goed; Er zijn geen punten ter verbetering. 4 Goed Positief; er zijn bijna geen punten ter verbetering aan to voeren. 3 Voldoende Positief; maar een aantal punten verdienen verbetering. 2 Zwak Onder de maat; weliswaar zijn er positieve elementen, maar er zijn meer zwakke punten.

1 Zeer zwak; er zijn nauwelijks positieve elementen to benoemen o Onvoldoende

Bijlage 2 - Projectanalyse secretarissen - beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam 750 kunst en cultuur

Aanvrager Naam project Projectnummer Discipline/categorie Gevraagde bedrag Samenvatting (300 woorden)

Eventuele aanvullende informatie/opmerkingen over aanvrager/aanvraag

Bijlage 2 - Projectanalyse secretarissen - beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam 750 kunst en cultuur

Criteria

1. Artistieke kwaliteit Hulpvragen (beargumenteerd advies invullen onder iedere vraag):

a. Is het idee dat wordt gepresenteerd in de aanvraag wordt gepresenteerd prikkelend, verrassend en/of onderscheidend?

b. Is het idee in artistiek opzicht overtuigend vertaald?

c. Heeft het project voldoende artistieke betekenis voor het beoogde publiek

Conclusie:

2. Zakelijke kwaliteit en haalbaarheid

a. Is het project haalbaar en uitvoerbaar, gelet op de werkwijze, organisatie, diens zakelijke kwaliteit, expertise en omvang?

b. Is er een realistische begroting?

c. Is er een passende financieringsmix voor dit project?

Conclusie:

Bijlage 2 - Projectanalyse secretarissen - beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam 750 kunst en cultuur

3. Uniciteit van de projecten

a. In hoeverre maakt de aanvrager overtuigend duidelijk dat en hoe het project zich onderscheidt van zijn reguliere aanbod in bijvoorbeeld werkwijze, inhoud of doelgroep en/of (zie vraag hieronder):

b. In hoeverre maakt de aanvrager overtuigend duidelijk dat en waarin het zich onderscheidt van regulier aanbod in de stad?

Conclusie:

4. Aansluiting bij programmahjnen Amsterdam 750 (voor een uitwerking van de programmalijnen, zie: https://amsterdam750.nVwp-content/uploads/2023/01/ProgrammaplanAmsterdam750-15-December-2022 DEF.pdf)

a. Sluit het plan expliciet aan bij tenminste een lijn en zo ja welke? Kijk hierbij naar zowel de intentie als de mate waarin en wijze waarop dat is uitgewerkt: is de aansluiting bij de betreffende programmalijn(en) op basis daarvan overtuigend?

Bijlage 2 - Projectanalyse secretarissen - beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam 750 kunst en cultuur

b. En naar de wijze waarop deze keuze is gemotiveerd: maakt de aanvraag (overtuigend) duidelijk waarom voor deze lijn is gekozen?

c. Als gekozen is voor programmalijn 'Het verhaal van Amsterdam': omvat het project verschillende perspectieven die de stad verenigt? Deze zijn nu lang niet alle vertegenwoordigd en zichtbaar in de stad, in het overgedragen erfgoed en de verhalen en tradities daar omheen. Helpt het project om de grote sociale en culturele diversiteit van de stad te laten zien?

d. Als gekozen is voor programmalijn 'Een nieuwe kaart': In hoeverre worden Amsterdammers via dit project meegenomen in de verbeelding van een toekomstig Amsterdam en de transitie daarnaartoe? En worden urgente hedendaagse thema's als klimaataanpassing, toenemende ongelijkheid en/of digitalisering daarin op overtuigende wijze meegenomen? (let op, de hier genoemde thema's zijn voorbeelden, het kunnen ook andere thema's zijn, mits goed onderbouwd)

e. Als gekozen is voor programmalijn 'De stad maken we samen': In het projectplan Amsterdam 750 staat: 'Amsterdam 750 willen wij vormen van 'mede-eigenaarschap' zichtbaar maken en versterken. Het verbond tussen bestuur en burgerschap is een van de fundamenten van het succes van onze stad.' In hoeverre draagt het project bij aan het versterken van het 'mede-eigenaarschap' over de stad onder bewoners van Amsterdam?

Conclusie:

5. Mate van toegankelijkheid

a. In welke mate reflecteert het plan op hoe het project financieel en/of fysiek toegankelijk is voor Amsterdammers met een kleinere beurs dan wel een fysieke beperking?

b. Worden belemmeringen om het project te bezoeken zo veel mogelijk weggenomen?

Bijlage 2 - Projectanalyse secretarissen - beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam 750 kunst en cultuur

Conclusie:

6. Veronderstelde toegevoegde meerwaarde van samenwerking

a. Is de toegevoegde waarde van een eventuele samenwerking voldoende benoemd en onderbouwd?

b. Draagt deze samenwerking naar verwachting voldoende bij aan het doel van de regeling?

Conclusie:

7. Communicatieplan en beoogd bereik/ draagvlak

a. Is het beoogd publieksbereik helder geformuleerd in de aanvraag?

b. Is de omvang en samenstelling van het publiek passend bij het project?

c. Is het communicatie — en marketingplan realistisch en passend om het beoogd doel to bereiken?

Conclusie

Bijlage 2 - Projectanalyse secretarissen - beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam 750 kunst en cultuur

Eindoordeel:

Bijlage 3 —Taken projectleider — Beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam 750 kunst & cultuur

Taken projectleider subsidieregeling Amsterdam 750 kunst en cultuur De projectleider is verantwoordelijk voor de ondersteuning van het advieswerk van de beoordelingscommissie subsidieregeling kunst en cultuur Amsterdam 750.

-

-

-

-

-

Is secretaris van de commissie, verantwoordelijk voor de algemene coordinatie, planning en uitvoering van het werk van de commissie, de kwaliteit van de adviezen per aanvraag en het integraal advies van de commissie over het geheel. Is verantwoordelijk voor de planning en organisatie van commissievergaderingen. Stelt het projectplan op, waarin de werkwijze, planning en taakverdeling tussen de commissie, de gemeente en het team van behandelaars/secretarissen is vastgelegd. Bewaakt in de projectperiode (van 1 juni 2023 tot 1 oktober) de taakverdeling tussen betrokkenen en de stappen in het proces. Bewaakt de voortgang en kwaliteit van het advieswerk van commissie en behandelaars, van de adviezen per aanvrager en van het integrale advies Zorgt in overleg met de commissie voor de Beoordelingswijzer en Stappenplan, waarin de beoordelingscriteria van de regeling concreet worden uitgewerkt en voor de commissie hanteerbaar gemaakt worden Zorgt voor de andere instrumenten die nodig zijn die de commissie helpen bij het beoordelen van de aanvragen, in het bijzonder de ranking (itemlijst, score systematiek). Stemt regelmatig of met de voorzitter van de commissie over de voortgang, inhoudelijke aspecten, planning en communicatie van de werkzaamheden van de commissie en behandelaars.

Onderhoudt tijdens de projectperiode met vaste regelmaat contact met het hoofd van de afdeling Kunst en Cultuur van de gemeente Amsterdam over de voortgang van het werk van de commissie. Zorgt voor de communicatie van de commissie in samenspraak met het hoofd Kunst en Cultuur van de gemeente, de accounthouder en de communicatie adviseur van de gemeente.

Taken van de gemeente Amsterdam -

-

-

Opdrachtgever commissie en projectleider subsidieregeling Amsterdam 750 kunst en cultuur. Levert bijdrage aan projectplan commissie vanuit de gemeentelijke rol. Is verantwoordelijk voor het volledig aanleveren van alle aanvragen voor de regeling aan de commissie op afgesproken datum. Is verantwoordelijk voor alle communicatie met aanvragers; commissie en behandelaars communiceren niet met aanvragers. Zorgt voor volledigheidstoets van aanvragen, communicatie met aanvragers over de aanvraag, (veranderingen in) subsidieprocedure en termijnen, ontvangst van de adviezen van de commissie door het gemeentebestuur, besluitvorming over de aanvragen en bericht aan de aanvragers. Zorgt voor de accounthouder die contactpersoon is voor commissie en projectleider vanuit de afdeling kunst en cultuur.

Bijlage 3 — Taken projectleider — Beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam 750 kunst & cultuur

-

-

De accounthouder is verantwoordelijk voor de contacten van de commissie en ondersteunend bureau met andere betrokkenen binnen de gemeente: communicatie adviseur, juridisch adviseur, programmateam Amsterdam 750, subsidiebureau en accounthouders kunst en cultuur (die zo nodig kennis inbrengen over aanvragers die de commissie helpt bij de advisering) Zorgt desgewenst voor juridisch advies als de commissie hierover vragen heeft. Zorgt voor voldoende bureauondersteuning van commissie en projecteider. Zorgt voor inrichting van een teams omgeving die commissie, projectleider en behandelaars toegang geeft tot aanvragen, bijlagen bij die aanvragen en andere voor het werk van de commissie relevante informatie. In de teams omgeving worden de projectanalyses secretarissen, de pre adviezen van commissieleden (met scores per aanvraag), de team scores, concept adviezen en de definitieve versies van adviezen per aanvraag opgeslagen (in afstemming met bureau organisatie).

Bijlage 4 - Team Scoreformulier — Beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam750 kunst en cultuur

Naam secretaris Naam aanvrager Naam project Projectnummer Gevraagd subsidiebedrag

Naam commissielid hieronder in te vullen

Naam commissielid 2 hieronder in te vullen Nigv

Hoe beoordeelt u? Artistieke kwaliteit 2] Zakelijke kwaliteit en haalbaarheid 31 Uniciteit van project 4] Aansluiting bij programmalijnen Amsterdam 75o 5] Mate van toegankelijkheid 6] Veronderstelde toegevoegde waarde van eventuele samenwerking 71 Communicatieplan en beoogd bereik/ draagvlak

Totaal score

Scores commissielid 1

Scores commissielid 2

Resultaat/ Teamscore

Bijlage 4 - Team Scoreformulier — Beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam750 kunst en cultuur

Oordeel positief/ negatief

Geadviseerd subsidiebedrag

* Score Waardering Toelichting 5 Zeer goed; Er zijn geen punten ter verbetering. 4 Goed Positief; er zijn bijna geen punten ter verbetering aan te voeren. 3 Voldoende Positief; maar een aantal punten verdienen verbetering. 2 Zwak Onder de maat; weliswaar zijn er positieve elementen, maar er zijn meer zwakke punten.

1 Zeer zwak; er zijn nauwelijks positieve elementen te benoemen o Onvoldoende

Bijlage 5 — Stappenplan — Beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam750 kunst en cultuur Stappen advisering subsidiecommissie Amsterdam 750 We verdelen de aanvragen over de commissieleden. We werken met vier teams met daarin twee of drie commissieleden en twee secretarissen, die per team max 20 aanvragen behandelen (te verdelen over twee secretarissen die ieder max io aanvragen behandelen). In de teams omgeving zijn de aanvragen per team in een map bijeen gebracht en verdeeld over de secretarissen. Er zijn in totaal 76 aanvragen te beoordelen. Voor het bespreken van max 20 aanvragen zijn meerdere sessies nodig. In de tweede week van juli plannen we twee dagdelen waarop de commissie en secretarissen dit 'live' kunnen doen (locatie wordt nog gecommuniceerd). De teams van commissieleden en secretarissen maken vervolgens zelf de afspraken hoe het werk af te ronden in de zomerperiode. De conceptadviezen voor alle aanvragen moeten uiterlijk op maandag 21 augustus gereed zijn! NB: de gemeente wil graag bijtijds beginnen met het schrijven van beschikkingen. Tijdens het proces moeten we daartoe die aanvragen waarover het oordeel al klip en klaar

is — vooral de evidente afwijzingen — vast met de gemeente communiceren. Aanvragers krijgen bericht voor 1 oktober van dit jaar.

STAR 1

COMMISSIELID

SECRETARIS

* Leest de aanvragen (io max per secretaris) * Past deze beoordelingsmzer toe op de aanvragen * Schrijft een project analyse per aanvraag met daarin een samenvatting van de aanvraag (max 30o woorden), inhoudelijke ordening van informatie uit de aanvraag op de zeven criteria * Project analyses zijn beknopt: ze beantwoorden in het kort de vragen per Criterium (zie hierna) * Het team kan aangeven welke aanvragen in de integrale commissie Besproken moeten worden: adviezen waarover de meningen sterk blijven verschillen ('we komen er niet uit') of die zich lenen voor discussie. Dit moet beperkt blijven tot die aanvragen waarbij dit echt nodig is! * De secretaris scoort zelf niet, dat doen alleen de leden commissie

*Leest de aanvragen, in totaal max zo per lid *Leest projectvoorstel en begroting aanvrager. Bylagen alleen indien nodig •

Leest de project analyse van de secretaris

*Vult zijn of haar individuele beoordeling in op de zeven criteria (formulier) en Scoort de aanvraag op alle zeven criteria (in het formulier Scoreformulier commissielid Amsterdam 75o. *Stuurt het eigen advies naar de behandelend secretaris tin mogelijk van tevoren of anders ter vergadering) *Voor bespreking zijn het meest van belang aanvragen waarop de scores uiteenlopen

Bijlage 5 — Stappenplan — Beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam750 kunst en cultuur

STAP 2

Verzamelt de formulieren van de commissieleden en bereidt bespreking in het team voor. Maakt samen met zijn collega secretaris de agenda voor bespreking in het team [volgorde van behandeling] Communiceert de agenda voor de bespreking van de adviezen met de commissieleden

STAP 3

Vergaderingen teams commissieleden/behandelaars

-Bespreking aanvragen [max 20 per team] in de of to spreken volgorde -Daar waar er vragen zijn over het realiteitsgehalte van de begroting in relatie tot de voorgestelde activiteiten kan dit voorgelegd worden aan een financieel adviseur van het AFK [via de projectleider] -Formuleren van conceptadviezen per aanvraag en maken van een team score per aanvraag (in team score formulier) -Secretaris schrijft het conceptadvies per aanvraag en legt dit voor feedback voor aan de commissieleden -Secretaris schrijft het definitieve conceptadvies per aanvraag Secretaris plaatst dit conceptadvies en team score formulier in de teams map in de teams omgeving

Bijlage 5 — Stappenplan — Beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam750 kunst en cultuur

STAP 4

Voorbereiding bespreking in commissie

Projectleider organiseert na schrijven eerste adviezen door secretarissen feed back ronde en bespreking: ervaringen uitwisselen en check op scherpte argumentatie Projectleider/ bureau maken de totaal rangschikking van de aanvragen -Projectleider verzamelt tijdens proces in contact met de secretarissen de aanvragen c.q. thema's die in de integrale commissie besproken moeten worden.

STAP 5

Commissievergaderingen

De commissie bespreekt in max 2 vergaderingen: algemene indruk van de aan vragen voor en na de behandeling aanvragen per team, de totale rangschikking en de zaaglijn (welke positieve adviezen zijn er en verdeling budget). Er kunnen ook positieve adviezen zijn die in de ranking buiten het budget vallen; bespreek gevallen c.q. thema's die uit de vier teams komen. In een integraal advies geeft de commissie haar indruk van het totaal aantal aanvragen; wat is onderscheidend/ bijzonder? Wat valt op als we de aanvragen plaatsen in de regeling? Is lets to zeggen over de thema's uit de aanvragen/ disciplines? De commissievergadering kan aanleiding zijn tot bustellen van de waardering van individuele aanvragen en dus de volgorde van de rangschikking. Dit kan vooral gelden voor aanvragen die zich rond het budget plafond bevinden. De tender procedure laat niet toe dater sterk geschoven wordt met de ranking op basis van bijvoorbeeld spreiding over de stad of disciplines. De rangschikking en zaaglijn zijn bepalend voor de verdeling van het budget.

Bijlage 5 — Stappenplan — Beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam750 kunst en cultuur STAP 6

Afronding en aanbieden advies aan college

-Eindredactie en finale lezing van de adviezen -Schrijven van integraal advies [projectleider] -Aanbieden advies aan college: voorzrtter commissie

Bijlage 6 - Programmaplan Amsterdam750 - Beoordelingswijzer subsidieregeling Amsterdam750 kunst en cultuur

PROGIRAMMAPLAN AMSTERDAM 750 Programmabureau Amsterdam 750, 15 december 2022

Gemeente Amsterdam

PROGRAMMAPLAN AMSTERDAM 750

WOCI-E<MCDO JCDD

buurtverbeteraars, jongeren en ouderen. Heel veel mensen zien het jubileumjaar als een moment om iets te vieren, stil te staan bij ontwikkelingen die noodzakelijk zijn of nog gekeerd kunnen worden, hun buurt in het zonnetje te zetten en wat dies meer zij.

In 2017 riep de gemeenteraad het college op om de voorbereidingen te starten voor de viering van het 750-jarig bestaan van de stad en de opdracht luidde om dit 'groats te vieren.' Dit gebeurde mede naar aanleiding van het werk van Stichting Amsterdam 750, een burgerinitiatief dat sinds 2009 samen met Amsterdammers heeft gewerkt aan de ontwikkeling van ideeen voor de viering in 2025. De gemeenteraad heeft in 2020 het programmaplan voor de viering vastgesteld. U leest nu de geactualiseerde versie van dit plan. De eerste versie werd geschreven in coronatijd en was aan herziening toe. De actualisatie van het programmaplan heeft met name betrekking op de vaststelling van de subsidieregeling Kunst &Cultuur Amsterdam 750. Na overleg met Manifesta is overeengekomen dat de voor deze organisatie gereserveerde middelen zullen worden aangewend voor een alternatief, door de lokale sector te ontwikkelen programma. Ook de verdieping van de programmalijnen is verwerkt in deze geactualiseerde versie van het programmaplan. Zo zijn de randvoorwaarden voor organisatie en financier uitgewerkt en geImplementeerd en zijn de volgende uitgangspunten gedefinieerd: ruimte voor Jong talent, nieuwe verbindingen tot stand brengen en blijvende nalatenschappen creeren. De basis van het oorspronkelijke programmaplan is ongewijzigd.

De komende tijd bouwen we met verbeeldingskracht, creativiteit en ondernemingszin aan een jubileumjaar voor deze prachtige stad die bruist als nooit tevoren. Een `kernstad' in het hart van de metropool waar het gonst van de ondernemingszin, van bedrijven die zich verbonden weten met stad en regio, van jongeren die er toekomst, werk en dromen vinden. Van vrijdenkers, orthodoxen, conservatieven en progressieven die zich er thuis- en geInspireerd voelen. Tegelijkertijd weten we allemaal dat een groeiende groep Amsterdammers getroffen wordt door armoede, stijgende energieprijzen, inflatie, een hardvochtige woningmarkt en een overall maatschappelijk klimaat dat voor velen het karakter van een ratrace heeft. Juist in lastige tijden is vieren belangrijk.

De afgelopen twee jaar stonden in het teken van het betrekken en op weg helpen van talloze initiatiefnemers. Mensen met grote en kleine ideeen, instellingen die willen programmeren in het teken van Amsterdam750, film- en documentairemakers, podcastmakers en augmented reality —ontwikkelaars, mensen met vergezichten en

Amsterdam, hoe begon het ook alweer? Op 27 oktober 1275 tekende de graaf van Holland Floris V, een document waarmee hij een vrijstelling van tolbetalingen toekende aan 'de lieden die nabij de Amsteldam wonen. Toen in de negentiende eeuw werd vastgesteld dat dit document het oudst bekende en bewaarde document is waarin naar Amsterdam wordt verwezen, besloot men in 1875 voor het eerst aandacht te besteden aan 'de verjaardag' van de stad. In 1925 werd deze dag uitgebreider gevierd. Daarmee was een traditie geboren. Op 27 oktober 1975 bestond Amsterdam 700 jaar. Die verjaardag werd in de stad grootschalig gevierd. Het hele jaar door waren er evenementen, tentoonstellingen en voorstellingen gewijd aan het stadsjubileum. Buurthuizen en speeltuintjes werden opgeknapt, alle nieuwgeborenen kregen 700 dubbeltjes en alle zieken kregen die dag een fruitmand. De viering had een tamelijk nostalgisch karakter.

2

Gemeente Amsterdam

PROGRAMMAPLAN AMSTERDAM 750

Het Amsterdams Historisch Museum opende zijn deuren in het voormalig burgerweeshuis en bij de eerste editie van SAIL stond de maritieme roem van de stad centraal. In de RAI werd het historisch centrum van de stad nagebouwd. Een populair evenement waar talloze (voormalige) Amsterdamse gezinnen op af kwamen. Vier kilometer verderop, in een deel van het echte historische centrum, de Nieuwmarktbuurt, was de sfeer minder ontspannen. Bewoners, monumentenbeschermers en activisten vochten al jaren tegen de sloop van de buurt ten behoeve van de metrolijn en een vierbaansweg door het centrum. `Na 700 jaar, Amsterdam sloopklaar' stond erop een spandoek te lezen. Helaas beperkte het gevecht zich niet tot de inzet van spandoeken en liepen de demonstraties uit op geweld, waarbij actievoerders en politieagenten gewond raakten. De acties brachten wel een kentering teweeg waardoor grote delen van de binnenstad voor sloop werden behoed. Aan de andere kant van de nog te bouwen metrolijn, in de Bijlmer, besloot een groepje gemigreerde Surinaamse rijksgenoten (Suriname zou op 25 november van dat jaar onafhankelijk worden) op de grote grasvelden tussen de fonkelnieuwe flats een voetbaltoernooitje te organiseren; de geboorte van het Kwaku Festival.

vooroordelen en moraal. Het is de vrijheid om jezelf te zijn, je eigen identiteiten te kiezen, zelf te bepalen met wat en wie je je verbonden voelt. Die vrijheid is door de eeuwen heen gepaard gegaan met gemeenschapszin en plichtsbesef. De elite, de gegoede burgerij en het 'gewone yolk', waren van elkaar afhankelijk. Zij hielden elkaar vanuit welbegrepen eigenbelang in toom en brachten elkaar -soms na conflict en strijd- vooruit. Zo ontstond een sociaal weefsel dat Amsterdam nog steeds kenmerkt. In veel buurten wonen rijk en arm dicht bij elkaar, uitgebreide publieke voorzieningen halen de scherpste kantjes van maatschappelijke tegenstellingen af. Weliswaar niet voor het eerst, maar de laatste jaren dreigt dit weefsel aangetast te raken. Al voor de uitbraak van de coronacrisis nam de ongelijkheid toe en begon de onderlinge verbondenheid onder druk te staan. Rijke, dikwijls internationaal georienteerde inwoners binnen de ring, komen verder af te staan van de vaak kwetsbaardere inwoners in de nieuwere wijken buiten de ring. De toevloed van internationale bezoekers leidt ertoe dat vooral de bewoners in de oude binnenstad zich onthecht voelen en zich niet meer kunnen herkennen in 'hun' stad.

Hoewel Amsterdam 700 rumoerig verliep, keek het stadsbestuur toch terug op een geslaagde viering. Onder Amsterdammers was hernieuwde trots op de stad ontstaan, er was meer saamhorigheid in de wijken en meer internationale bezoekers en pers wisten Amsterdam te vinden. De viering van Amsterdam 700 in 1975 was pas de derde keer dat er bij een jubileum werd stilgestaan.

De coronacrisis heeft de toegenomen ongelijkheid en afstand tussen inwoners bevestigd. De viering zal daarom ook in het teken moeten staan van het vergroten van gelijke kansen. Er is in de samenleving en bij het stadsbestuur een breed gedragen, partijpolitiek overstijgend verlangen om de onderlinge verbondenheid te versterken tussen groepen, tussen verschillende delen van de stad, tussen stad en regio en tussen stad en land.

Amsterdam 750 jaar Het wezen van Amsterdam is de belofte van vrijheid. Het is de belofte vrij te zijn van geloofsvervolging en gewetensdwang, van

Programmaplan Amsterdam 750 Dit voor Amsterdam 750 geschreven programmaplan schetst de doelstellingen en uitgangspunten van de viering en hoe deze samen

3

Gemeente Amsterdam

PROGRAMMAPLAN AMSTERDAM 750

met Amsterdammers, het bedrijfsleven, culturele instellingen en andere partners verwezenlijkt kunnen worden. Het college geeft prioriteit aan projecten die van blijvende waarde zijn voor de stad. Bestaande evenementen waaronder SAIL die hun oorsprong vinden in 1975, krijgen een speciaal karakter. Komende evenementen die aansprekend moeten zijn voor uiteenlopende groepen Amsterdammers zoals sportevents, culturele manifestaties, activiteiten op wijk- of buurtniveau of de (her) opening van iconische gebouwen, zullen bijdragen aan de duurzame versterking van de stad. Amsterdam is divers en internationaal en heeft ruim 875.000 inwoners: kinderen, ouderen, expats, studenten, vrijwilligers, ambtenaren, ondernemers, dokters, postbodes, vaders en moeders, onderwijzers, enz. Samen maken ze de stad tot wat het is. Hoe verschillend ze ook zijn, en in welk stadsdeel ze ook wonen, bijna allemaal voelen ze zich Amsterdammer en hebben ze hart voor hun stad. Het programmabureau Amsterdam 750, de gelijknamige stichting en de gemeente laten in gedrag en acties zien dat ze continu de cirkel groter maken en dat alle deelnemers open en nieuwsgierig opereren. In de samenstelling van het programmabureau en de stichting Amsterdam 750 is representatie goed geborgd. Toegang tot en deelname van zoveel mogelijk mensen aan de viering is een belangrijk uitgangspunt.

Aileen zo kunnen alle inwoners zich in 2025 mede-eigenaar voelen van de viering en van de stad. Omdat Amsterdam onlosmakelijk verbonden is met de metropoolregio, maar ook met het rijk en Europa, geldt dit ook voor Amsterdammers die de stadsgrenzen overstijgen. De doelstellingen van Amsterdam 750 moeten terug te zien zijn in de manier waarop het programma voor de viering tot stand komt. Zo heeft de in 2021 opgerichte Stichting Amsterdam 750 een cruciale rol bij het beoordelen en subsidieren van initiatieven. De bottom-upwerkwijze van de stichting draagt bij aan het vergroten van de kring

van betrokkenen. We streven naar een zo breed mogelijke representatie en dagen iedereen uit om samen te werken met onbekenden en jong talent een kans te bieden. Doelgroepen van Amsterdam 750 zijn: • • •

Alle Amsterdammers uit de stad en de regio. Mensen die een band met de stad hebben (door werk, familie of historisch gegroeid) uit binnen- en buitenland. Bedrijven, instellingen en hun werknemers in Amsterdam en de Metropoolregio (MRA)

Comm unicatie Cruciaal ter voorbereiding en uitvoering van het jubileumjaar is communicatie. Om de viering tussen de oren van de Amsterdammers te krijgen bouwen we de communicatie langzaam op, wordt zowel de opening van het jubileumjaar (27 oktober 2024) als de verjaardag op 27 oktober 2025 aanbesteed en wordt de City dressing ontworpen en voorbereid. Met amsterdam&partners wordt gewerkt aan een communicatiestrategie, om zoveel mogelijk Amsterdammers en bezoekers die al in Amsterdam zijn te betrekken en te informeren. Communicatie richt zich op Amsterdammers in de stad en de regio, Nederlanders en er wordt nagedacht over manieren om Amsterdammers die in het buitenland wonen te betrekken. In dit programmaplan is de nadruk gelegd op visie en inhoud, doelen en doelgroepen, organisatie en werkwijzen. De komende tijd breekt de fase aan van definitieve besluitvorming over invulling van het programma waarna de realisatie van het programma start. Dat geldt ook voor het in kaart brengen van potentiele risico's.

4

Gemeente Amsterdam

PROGRAMMAPLAN AMSTERDAM 750 5. BIJLAGEN

INHOUD

VOORWOORD

2

INHOUD

5

1. INHOUDELIJKE PROGRAMMALIJNEN

6

1.1

Programmalijn 1: Het verhaal van Amsterdam

6

1.2

Programmalijn 2: Een Nieuwe Kaart

7

1.3

Programmalijn 3: De stad maken we samen

8

2. SAMENWERKINGS VERBANDEN

15

Bijlage 1: Organogram governance Amsterdam 750

15

Bijlage 2: Organogram governance - voorbeeldproject

16

9

2.1

Hoe het allemaal begon

9

2.2

Bouwen aan een netwerk

10

2.2.1 SAIL

10

2.2.2 Mensen Maken Amsterdam (MMA)

10

2.2.3 Stichting Amsterdam 750

11

2.2.4 Waag

11

2.2.5 Kunst en Cultuurprogramma

12

3. GOVERNANCE AMSTERDAM 750

13

4. PROGRAMMA BEGROTING

13

5

Gemeente Amsterdam

o

PROGRAMMAPLAN AMSTERDAM 750

OHYLCDUDD

Het programma van Amsterdam 750 kent drie inhoudelijke lijnen. Deze zijn de uitdrukking van de doelstellingen die het college met de viering beoogt. De lijnen vertonen samenhang en bieden ruimte aan verschillende mensen, groepen, boodschappen en vormen. Initiatieven en projecten van de gemeente en vooral van Amsterdammers en organisaties sluiten aan op een of meerdere lijnen en de uitgangspunten van Amsterdam 750: het creeren van blijvende nalatenschappen (materieel, immaterieel), het tot stand brengen van nieuwe verbindingen en ruimte geven aan jong, lokaal talent. 1.1 Programmalijn 1: Het verhaal van Amsterdam Met de programmalijn 'Het verhaal van Amsterdam' nodigen we de stad uit zich opnieuw te presenteren. Onze geschiedschrijving, de inrichting van de openbare ruimte en uitingen van onze identiteit zijn lang eenzijdig geweest: het was vooral de geschiedenis van de elite die haar prestaties en overwinningen in steen beitelde en liet opschrijven. Vaak is het echter juist de volksgeschiedenis die Amsterdam haar kleur geeft. Zo lijkt het verhaal van de Nieuwmarktbuurt op het eerste gezicht bekend. Oudere Amsterdammers hebben de beelden van de protestacties vaak nog vers in het geheugen. Jongere generaties zullen misschien weleens

foto's hebben gezien. Fanatieke krakers tegenover een grote politiemacht. Woedende burgers tegenover regenteske bestuurders. Toch heeft het verhaal als we een beetje uitzoomen ons veel meer te vertellen over de geschiedenis en identiteit van Amsterdam. De Nieuwmarkt, een buurt die van de rand van de stad uitgroeide tot een levendige volkswijk met veel joodse bewoners. Waar Chinese migranten bedrijfjes en ondernemingen opzetten die generaties zouden worden doorgegeven en Surinaamse migranten veel Amsterdammers er kennis lieten maken met Jazz. Toen de stad uitbreidde en ruimte wilde maken voor de auto en de metro, werd de buurt het episch centrum van een zoektocht en een worsteling van de stad om zich aan te passen aan een nieuw tijdperk en de veranderingen die op haar afkwamen. Een worsteling die zich op straat afspeelde, op krantenpagina's en in het stadhuis. Buiten het oog van de media en de meeste bestuurders werd buiten het centrum ook geschiedenis gemaakt. Migranten zochten een plek in de oude arbeidersbuurten, de tuinsteden en de Bijlmer. De noorderlingen vochten voor het voortbestaan van hun scheepswerven. De Jordanezen zochten ruimere woningen in Purmerend en Almere. Hun verhalen zijn onze geschiedenis. Hun iconen zijn de iconen van de stad.

Het is de jonge geschiedenis van de stad die soms nog teveel verborgen blijft in de buurten waar deze zich afspeelde en in de hoofden van de mensen die er direct bij betrokken waren. Dat geldt voor de geschiedenis van de Nieuwmarktbuurt, van Floradorp, van Ajax, van marktkooplui tot feministen. Maar het is ook de geschiedenis van de migranten en de geloofsgemeenschappen die zich sinds eeuwen in Amsterdam vestigen, ondernemingen zijn gestart, buurten hebben veranderd, kerken, synagogen, moskeeen en andere gebedshuizen hebben gebouwd. Verschillende musea zijn de afgelopen jaren al begonnen aan een inhaalslag. Hierdoor is er veel meer aandacht gekomen 6

Gemeente Amsterdam

PROGRAMMAPLAN AMSTERDAM 750

voor het slavernijverleden en de koloniale geschiedenis van de stad. Een door de gemeente geInitieerd nationaal museum slavernijverleden zal ervoor zorgen dat deze aandacht een blijvend karakter krijgt. Ook andere ontwikkelingen gerelateerd aan ons verleden verdienen meer aandacht en erkenning in het openbare leven van de stad. Enkele voorbeelden: Het Amsterdam Museum start binnen afzienbare tijd met een grote renovatie en zal na enkele jaren heropenen in het voormalig Burgerweeshuis aan de Kalverstraat. In het vernieuwde stadsmuseum is ruime aandacht voor verhalen van Amsterdammers die recht doen aan de diversiteit van de stad, onder meer in kaart gebracht door het omvangrijke meerjarige onderzoeks-, verzamel- en presentatieproject 'Collecting the City'. Gedurende de verbouwing van het museum zijn collectie en tentoonstellingen op meerdere plekken in de stad te zien. De nieuwe Meervaart vormt het hart van het zelfbewuste Nieuw-West. Voor zowel het Amsterdam Museum als de Meervaart geldt dat zij pas na 2025 opengaan in hun nieuwe gedaante. Wel zullen zij actief programmeren in het jubileumjaar. Met de versterking van het Joods Historisch Kwartier benadrukken we de belangrijke joodse identiteit van de stad. Er bestaan veel perspectieven op Amsterdam die lang niet allemaal vertegenwoordigd zijn in het overgedragen erfgoed en de verhalen en tradities daar omheen.

TerwijI juist veelzijdigheid recht doet aan de grote sociale en culturele diversiteit van de stad. Centraal staan mensen en hun perceptie van een plaats. Amsterdam is constant in beweging. De cultuur van de buurt, de kwaliteit van de leefomgeving en processen zoals migratie, gentrificatie en de impact van het koloniale verleden, hebben invloed op hoe mensen

zich verhouden tot elkaar, tot een plaats en bepalen mede of zij zich er kunnen thuis voelen. We willen de 750-jarige geschiedenis van Amsterdam als vrijplaats zichtbaar maken met de hoogtepunten, maar ook met de dieptepunten die er waren. Het gemeentearchief, onderwijsinstellingen en andere onderzoekers worden uitgedaagd hiermee aan de slag te gaan. Met de programmalijn 'Het verhaal van Amsterdam' worden projecten, geschiedenissen, boeken, films, kunstprojecten, voorstellingen en tentoonstellingen ondersteund, geYnitieerd, gestimuleerd en gefaciliteerd. 1.2 Programmalijn 2: Een Nieuwe Kaart De viering van Amsterdam 750 jaar markeert een bijzonder moment. Een moment om 750 jaar terug te blikken, maar ook de kans om vooruit te kijken. We staan wereldwijd voor grote transitieopgaven die ons dwingen na te denken over hoe we onze omgeving doorgeven aan volgende generaties. Denk aan klimaataanpassing, toenemende ongelijkheid, digitalisering etc. We moeten onze houding veranderen van passieve waarnemers naar actieve deelnemers in het vormgeven van de toekomst.

Net zoals we de geschiedenis schrijven, moeten we ook de toekomst schrijven.1 Hoe ziet de toekomst van de stad Amsterdam eruit? De komende 10, 50 of 750 jaar? Wat voor stad laten we na aan onze kleinkinderen? Hoe creeren we de toekomst die we willen? Hoe geven we deze toekomst samen vorm? En hoe nemen we de Amsterdammer mee in deze transitie? De toekomst van de stad kan alleen samen gemaakt worden. Amsterdam is door de eeuwen heen een stad geweest die

Michiel Schwarz - Essay 'Toekomst is een Werkwoord'

7

Gemeente Amsterdam

PROGRAMMAPLAN AMSTERDAM 750

mogelijkheden tot verandering van denken en innovatie biedt. Alle Amsterdammers worden uitgenodigd mee te denken en te praten over de grote vraagstukken van de komende decennia. Een grote rol is hierin weggelegd voor de kracht van verbeelding. Verbeelding zet een samenleving in beweging. Het leert je omgaan met verandering, het daagt je uit om met nieuwe ogen naar de werkelijkheid te kijken en zo een open blik op de toekomst te bieden en deze meer concreet te maken. Zo kunnen we ons een toekomst voorstellen om samen een gedeelde toekomst te bouwen.

1.3 Programmalijn 3: De stad maken we samen Als de acties en rellen in de Nieuwmarktbuurt van de jaren '70 iets waren, dan wel een gevecht om de vraag: Van wie is de stad? Bewoners en activisten wezen op regenten die boven hun hoofden besluiten namen, terwijI de bestuurders met het gelijk van de democratische genomen besluiten zwaaiden. Bovendien waren de BijImerbewoners goede verbindingen met de stad beloofd. Met discussies rondom de betaalbaarheid van woningen en de drukte in de stad leeft deze vraag weer op.

Amsterdam 750 wil een bijdrage leveren aan het gesprek over de transitie naar een duurzame, sociale en digitale toekomst. Door Amsterdammers mee te nemen in de veranderingen die eraan komen, door het grote te vertalen naar het lokale, door partijen samen te brengen rondom de grote transitieopgaven, door met de verbeelding te inspireren tot kansrijke oplossingen en vernieuwende perspectieven op de toekomst. Met de programmalijn Een Nieuwe Kaart wordt ingezet op projecten waarbij het gezamenlijk verkennen van de toekomstige stedelijke ontwikkelingen centraal staat. lnitiatiefnemers en betrokkenen zowel in de stad als vanuit de gemeente, worden gestimuleerd om hiermee aan de slag te gaan en in het kader van Amsterdam 750 jaar duurzame nalatenschappen te creeren.

Amsterdam is, een aantal ernstige incidenten ten spijt, gezegend met relatief sterke democratische instituties en een goed ontwikkelde rechtsstaat. De macht wordt door volksvertegenwoordigers en een vrije pers goed gecontroleerd en burgers staan niet machteloos wanneer de overheid hun rechten schendt. Toch is er in onze samenleving veel onrust en bezorgdheid over het functioneren van onze (lokale) democratie. De formele democratische instituties alleen, geven niet afdoende toegang.

In de eenentwintigste eeuw is stedelijke ontwikkeling duurzaam, sociaal en digitaal. Dat vindt zijn weerslag in de projecten die in het kader van de programmalijn Een Nieuwe Kaart ontwikkeld worden. Van een duurzame, groene stadsstraat (Knowledge Mile Park) tot een inclusieve digitale publieke ruimte (Amsterdam Time Machine), van een biennale waar ontwerpen van de toekomst worden getoond tot een toekomstbestendig landschap rond de stad. Op verschillende wijzen wordt de Amsterdammer meegenomen in de verbeelding van hun toekomst en in de transitie daarnaartoe.

De historicus Maarten Prak schreef in zijn boek Citizens Without Nations over het stedelijk burgerschap dat in Amsterdam en vele steden wereldwijd bestond voor de Franse Revolutie en de invoering van burgerschap. In Amsterdam waren glides, schutterijen en liefdadigheidsorganisaties onmisbaar voor het openbare leven in de stad. Deze organisaties hadden vaak hun eigen rituelen, iconen en symbolen. Zij voelden zich verbonden met hun ambacht, hun wijk of de armen, maar daarbij organiseerden zij ook hun verbondenheid met de stad. Let wel, deze organisaties organiseerden ook mede de ongelijkheid die deze tijd kenmerkte. Arme mensen kregen weinig kans om zich te ontwikkelen, vrouwen hadden bitter weinig te zeggen in dit systeem en mensen die van buiten kwamen, de verkeerde religie aanhingen of de verkeerde afkomst hadden, werden vrij systematisch buiten deze instituties

8

Gemeente Amsterdam

PROGRAMMAPLAN AMSTERDAM 750

gehouden. Toch kunnen ook nu beroepseer, buurtchauvinisme en saamhorigheid drijfveren voor burgerschap zijn. De gildes en schutterijen vinden we nu terug in de vele buurtorganisaties, verenigingen en netwerken. Sommigen bestaan al heel lang en weten de weg naar de bestuursmacht makkelijk te vinden, anderen hebben zich pas gevormd en zijn nog niet duidelijk zichtbaar. In armere buurten zijn informele maatschappelijke organisaties actief die dichter bij de bewoners staan, dan de gemeente dat ooit zou kunnen. Met Amsterdam 750 willen wij vormen van `mede-eigenaarschap` zichtbaar maken en versterken. Het verbond tussen bestuur en burgerschap is een van de fundamenten van het succes van onze stad. Door de gestage influx van nieuwe groepen door de eeuwen heen kreeg de stad haar energie en identiteit. De vertegenwoordigers van deze groepen voelden zich al snel Amsterdammer en wilden iets terug doen voor de stad. Dit werd gerealiseerd in de vorm van gebouwen of infrastructuur, de oprichting van universiteiten en ziekenhuizen, maar ook door het introduceren van fondsen en het ondersteunen van nieuwe ideeen, het opzetten van bedrijven en het binnenhalen van exotische nieuwigheden die bij succes snel tot gemeengoed gingen behoren. Deze mate van gemeenschapszin, inclusief het welbegrepen eigenbelang, is vandaag de dag niet altijd meer vanzelfsprekend onder (succesvolle) Amsterdammers.

Het mede-eigenaarschap van de stad Amsterdam moet daarom worden versterkt. Er wordt steeds gekeken naar het verbreden van de cirkel en het samenwerken met onbekende mensen. Bewoners, ondernemers en instellingen tonen grote betrokkenheid bij Amsterdam, de sociale ontwikkeling en de kunst en stad maken we samen' cultuursector. Met de programmalijn

bieden wij hen de gelegenheid om via Stichting Amsterdam 750, Mensen Maken Amsterdam (MMA) of anderszins, ideeen aan te dragen en uit te (laten) voeren die kunnen leiden tot een betere straat, buurt of stad. In het hoofdstuk Samenwerkingsverbanden wordt hier nader op ingegaan.

Rmmes ff1H1 2.1 Hoe het allemaal begon Sinds 2011 organiseerde de oorspronkelijke stichting Amsterdam 750 jaar activiteiten ter voorbereiding op het jubileumjaar 2025. Paul Scheffer introduceerde vanuit de Wibautleerstoel een serie Amsterdamlezingen over Amsterdam 750. In navolging van ambtswoninggesprekken bracht de stichting in 2012 100 professionals bij elkaar om te brainstormen over het stadsjubileum. De volgende dag kopte Het Parool: 'Barstensvol ideeen, op naar het jaar 2025'. Daarna volgden zes bijeenkomsten op verschillende locaties in de stad waarin toekomstscenario's werden gemaakt. Eind april 2014 ontving het toenmalige college van burgemeester en wethouders het resultaat in de vorm van een boek vol ideeen voor 2025. Sindsdien organiseerde de stichting samen met Pakhuis de Zwijger een jaarlijks programma met telkens een feestelijke bijeenkomst op 27 oktober, de verjaardag van Amsterdam. Elke verjaardag gaf een bijzondere Amsterdammer een 'Amsterdamlezing'. Ook was er een 'Club van 750' waarvan iedere inwoner lid kon worden. Tegen een

9

Gemeente Amsterdam

PROGRAMMAPLAN AMSTERDAM 750