Bijlage 2 - Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo.pdf
Tekst van het document
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo Nulmeting bij directies van de gemeente Amsterdam en bij Waternet
Definitieve versie 14 juni 2021
Projectteam Wabo
Opstellers: Perry van Elswijk en Pieter Bes
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
Samenvatting Door een brede groep aan praktijkdeskundigen vanuit gemeenten, provincies én het Rijk zijn “Kwaliteitscriteria Wabo” opgesteld. Deze criteria gelden bij de uitvoering van taken m.b.t. vergunningverlening én toezicht en handhaving (lees verder: VTH) binnen het Wabo-domein. De gemeenteraad van de gemeente Amsterdam heeft per verordening vastgesteld te willen voldoen aan deze criteria (comply) of hier verantwoord van af te wijken (explain). In 2018 is daarom onderzocht in hoeverre de stadsdelen van de gemeente Amsterdam, de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en de Brandweer voldoen aan de kwaliteitscriteria. Binnen het voorliggende onderzoek is voor de eerste keer onderzocht in hoeverre de directies van de gemeente Amsterdam en Waternet voldoen aan de kwaliteitscriteria. Wat zijn de kwaliteitscriteria? De kwaliteitscriteria beschrijven de minimale kwaliteitseisen voor vakmanschap bij het uitvoeren van Wabo-taken. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen deskundigheidseisen én continuïteitseisen. De deskundigheidseisen bestaan uit de volgende elementen: Opleiding: de minimale basisopleiding en een indicatie van de aard en de omvang van de benodigde aanvullende opleidingen waarmee de kennis is te verkrijgen. Werkervaring: het minimale aantal jaren relevante werkervaring die men nodig heeft om de taak zelfstandig uit te kunnen voeren.
Aanvullende kennis: de minimaal benodigde basiskennis en diepgaande kennis voor de zelfstandige uitvoering van de taak, in aanvulling op de opleidingen. De continuïteitseisen bestaan uit de volgende elementen: Frequentie: de minimale frequentie per jaar waarmee een taak zelfstandig moet worden uitgevoerd om de deskundigheid te behouden. Medewerkers moeten genoeg ‘vlieguren’ maken om hun deskundigheid te borgen. Dit betekent dat, per deskundigheid verschillend, een medewerker minimaal 2/3 of 1/3 fte moet besteden aan een deskundigheid en/of een aantal procedures per jaar moet uitvoeren. Aantal: het minimale aantal medewerkers met de omschreven deskundigheid en frequentie waarover de organisatie moet beschikken om de noodzakelijke deskundigheid te kunnen borgen. Voor de meeste onderwerpen is de eis dat een organisatie minstens twee medewerkers moet hebben die voldoen aan de criteria. Borging: de omgeving waar deze activiteiten uitgevoerd moeten worden (binnen de overheid of uitbesteed) en de mogelijkheden die er zijn om in te huren. Bovenstaande eisen worden gesteld op 27 verschillende vakgebieden, in de kwaliteitscriteria deskundigheidsgebieden genoemd. Deze deskundigheidsgebieden worden afgebakend met activiteiten (waarbij sommige deskundigheidsgebieden zelfs weer unieke eisen kennen per activiteit).
Hoe is het onderzoek uitgevoerd? Het onderzoek is geregisseerd door het Projectteam Wabo van de gemeente Amsterdam. Het Projectteam Wabo heeft met vertegenwoordigers van de verschillende organisatieonderdelen (directies en Waternet) eerst vastgesteld welke deskundigheidsgebieden zij uitvoeren. Vervolgens is tezamen vastgesteld welke medewerkers actief zijn binnen deze deskundigheidsgebieden. Hierna is deze medewerkers een survey toegestuurd waarin zij in hebben gevuld in welke mate zij voldoen aan de relevante kwaliteitscriteria. Deze data is vervolgens verwerkt in een kwaliteitscriteria-tool (Excel)
2
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
die weergeeft in hoeverre wel of niet voldaan wordt aan de kwaliteitscriteria. Deze data is beschikbaar bij het Projectteam Wabo en dient als onderligger van dit onderzoek. De data is daarmee verifieerbaar. In hoeverre voldoen de directies? Dit onderzoek betreft de eerste meting in hoeverre de directies voldoen aan de kwaliteitscriteria. Desalniettemin voldoen de directie Grond & Ontwikkeling al geheel aan de kwaliteitscriteria bij het uitvoeren van het deskundigheidsgebied ‘Grondexploitatie en planeconomie’ en de directie Ruimte & Duurzaamheid al bij het uitvoeren van het deskundigheidsgebied ‘Stedenbouw en Inrichting openbare ruimte’ (activiteit 1 + 3-4).
De directies voldoen daarnaast grotendeels aan de kwaliteitscriteria bij het uitvoeren van de overige deskundigheidsgebieden. Zo is te zien dat nagenoeg alle directies: voldoende werkaanbod hebben om de deskundigheidsgebieden uit te kunnen voeren. Het werk reorganiseren/uitbesteden/samenwerking zoeken is hierdoor niet nodig. veelal beschikken over medewerkers die al grotendeels voldoen. Deze medewerkers hoeven vaak maar één cursus/training te volgen om aan de kwaliteitscriteria te voldoen. Hierbij geldt dat de kwaliteitscriteria geen absoluut, maar een relatief kader voor het afleggen van verantwoording aan de gemeenteraad vormen. Indien niet wordt voldaan aan de formeel gestelde kwaliteitscriteria, moet gemotiveerd worden hoe er dan wel voor de gestelde kwaliteit wordt gezorgd. De kwaliteitscriteria zijn derhalve een richtsnoer waarvoor geldt: pas toe of leg uit, “comply or explain”. Op basis van de resultaten uit het onderzoek kan worden geconcludeerd dat bij nagenoeg alle directies de deskundigheid als team wél geborgd. Hiermee wordt voor de gestelde kwaliteit gezorgd. In hoeverre voldoet Waternet? Waternet voldoet geheel aan de kwaliteitscriteria. Comply or explain Zoals hierboven genoemd voldoen de onderzochte directies niet allemaal volledig aan de formeel gestelde kwaliteitscriteria (comply), maar wordt bij alle directies wel voor de gestelde kwaliteit gezorgd.
Zo beschikken alle directies als team over de deskundigheid, wordt voldaan aan de frequentie-eisen of zijn bepaalde eisen niet relevant voor de betreffende directies omdat de werkzaamheden anders zijn ingericht. In de rapportage worden aanvullend wel oplossingsrichtlijnen geschetst om alsnog volledig aan de formeel gestelde kwaliteitscriteria te voldoen. Vervolg Het projectteam Wabo voert cyclisch (per drie jaar) onderzoek uit naar de mate waarin directies voldoen aan de kwaliteitscriteria.
3
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
Inhoud Samenvatting.................................................................................................................. 2 Inhoud ............................................................................................................................ 4 1 Inleiding ....................................................................................................................... 5 2 Wat zijn de kwaliteitscriteria? .........................................................................................6 2.1 Waar gaan de criteria over?.............................................................................................................. 6 2.2 Voor welke onderdelen gelden de kwaliteitscriteria binnen Amsterdam? ........................................ 7 2.3 In hoeverre moet voldaan worden? .................................................................................................. 8 2.4 Update kwaliteitscriteria ................................................................................................................. 9 3 Methodologie van het onderzoek.................................................................................. 10 3.1 Uitgevoerde stappen......................................................................................................................
10 3.2 Limitaties van het onderzoek ..........................................................................................................11 4 Resultaten .................................................................................................................. 12 4.1 Grond en Ontwikkeling .................................................................................................................. 12 4.2 Juridisch Bureau ............................................................................................................................ 13 4.3 Ruimte & Duurzaamheid................................................................................................................ 14 4.4 Wonen ........................................................................................................................................... 15 4.5 Waternet ....................................................................................................................................... 16 5. Conclusie ................................................................................................................... 17 6. ‘Comply or explain’ .....................................................................................................
19 6.1 Explain ........................................................................................................................................... 19 6.2 Comply .......................................................................................................................................... 20 6.3 Vervolg .......................................................................................................................................... 21 Bijlagen ........................................................................................................................ 22 Bijlage 1: De deskundigheidsgebieden ................................................................................................ 22 Bijlage 2: De veranderingen in de kwaliteitscriteria 2.2........................................................................ 23 Bijlage 3: Voorbeeld survey en brief..................................................................................................... 24 Bijlage 4: Voorbeeld resultaten in kwaliteitscriteria-tool ..................................................................... 28
4
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
1 Inleiding Door een brede groep aan praktijkdeskundigen vanuit gemeenten, provincies én het Rijk zijn “Kwaliteitscriteria Wabo” opgesteld. Deze criteria gelden bij de uitvoering van taken m.b.t. vergunningverlening én toezicht en handhaving (lees verder: VTH) binnen het Wabo-domein. De Kwaliteitscriteria VTH bestaan uit twee onderdelen, namelijk: (1) de kritieke massa én (2) de procescriteria. Dit onderzoek richt zich op de kwaliteitscriteria m.b.t. de kritieke massa. Deze worden verder in deze onderzoeksrapportage simpelweg de ‘kwaliteitscriteria’ genoemd. De gemeente Amsterdam staat voor een veilig en leefbaar Amsterdam, een hoge kwaliteit van dienstverlening, goed werkgeverschap, het verhogen van integriteit én het creëren van een toekomstbestendige VTH-organisatie. De gemeenteraad van Amsterdam heeft daarom in de VTHverordening vastgesteld zich aan de kwaliteitscriteria te committeren. In deze verordening heeft de gemeenteraad daarnaast gesteld dat jaarlijks gerapporteerd wordt over de mate waarin aan de kwaliteitscriteria voldaan wordt.1 Voor het jaar 2018 is daarom onderzoek gedaan naar en gerapporteerd over de mate waarin de verschillende stadsdelen, de brandweer en de Omgevingsdienst voldoen aan de kwaliteitscriteria binnen Amsterdam. Deze organisatieonderdelen voeren de primaire Wabo-taken uit en zijn daarom eerst onderzocht.
Uit dit onderzoek, die gedocumenteerd is in de ‘Rapportage 2018 over Kwaliteitscriteria Wabo’ , bleek dat met name de stadsdelen van de gemeente Amsterdam nog niet voldoen aan deze eisen. In 2019 is daarom een plan van aanpak opgesteld om de stadsdelen op termijn aan de kwaliteitscriteria te laten voldoen. De uitvoering hiervan is opgestart in 2020 en loopt –in ieder geval- door tot in 2021. Om deze reden is er over 2020 geen nieuw onderzoek gedaan naar de mate waarin de stadsdelen voldoen aan de kwaliteitscriteria. Over 2020 is onderzoek gedaan door het Projectteam Wabo naar de mate waarin de overige organisatieonderdelen voldoen aan de kwaliteitscriteria. Dit zijn de verschillende directies2 van de gemeente Amsterdam die Wabo-taken uitvoeren en Waternet. Deze organisatieonderdelen voeren de meer specialistische Wabo-taken uit. In deze rapportage worden de onderzoeksresultaten gepresenteerd. Dit is de eerste keer dat deze organisatieonderdelen zijn onderzocht. Het onderzoek betreft dus een nulmeting. Deze rapportage dient ter input voor nader vast te stellen en uit te voeren stappen om aan de kwaliteitscriteria te voldoen. Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt toegelicht wat de kwaliteitscriteria zijn en uiteengezet in hoeverre juridisch voldaan moet worden aan de kwaliteitscriteria. In hoofdstuk 3 volgt de onderzoeksmethodologie.
In hoofdstuk 4 worden per organisatieonderdeel de onderzoekresultaten weergegeven. In hoofdstuk 5 volgt een algemene conclusie. In hoofdstuk 6 worden oplossingsrichtlijnen gepresenteerd.
1 Gemeenteblad nr. 2807, 4 januari 2018
2 Het gaat om de directies Ruimte & Duurzaamheid (die is samengevoegd met de directie Monumenten & Archeologie ten tijden
van het onderzoek), Grond & Ontwikkeling,, Wonen én het Juridisch Bureau.
5
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
2 Wat zijn de kwaliteitscriteria? Onderstaand wordt uitgelegd wat de kwaliteitscriteria inhouden, voor welke actoren deze eisen gelden binnen Amsterdam, op welke wijze hieraan voldaan moet worden en wat de laatste versie van de kwaliteitscriteria is.
2.1 Waar gaan de criteria over? Door praktijkdeskundigen vanuit gemeenten, provincies én het Rijk zijn “Kwaliteitscriteria Wabo” opgesteld. De kwaliteitscriteria beschrijven de minimale kwaliteitseisen voor vakmanschap bij het uitvoeren van Wabo taken. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen deskundigheidseisen én continuïteitseisen. In onderstaande afbeelding wordt dit geïllustreerd.
Deskundigheids- en continuïteitseisen De deskundigheidseisen bestaan uit de volgende elementen: Opleiding: de minimale basisopleiding en een indicatie van de aard en de omvang van de benodigde aanvullende opleidingen waarmee de kennis is te verkrijgen. Werkervaring: het minimale aantal jaren relevante werkervaring die men nodig heeft om de taak zelfstandig uit te kunnen voeren. Aanvullende kennis: de minimaal benodigde basiskennis en diepgaande kennis voor de zelfstandige uitvoering van de taak, in aanvulling op de opleidingen. De continuïteitseisen bestaan uit de volgende elementen: Frequentie: de minimale frequentie per jaar waarmee een taak zelfstandig moet worden uitgevoerd om de deskundigheid te behouden. Medewerkers moeten genoeg ‘vlieguren’ maken om hun deskundigheid te borgen. Dit betekent dat, per deskundigheid verschillend, 6
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
een medewerker minimaal 2/3 of 1/3 fte moet besteden aan een deskundigheid en/of een aantal procedures per jaar moet uitvoeren. Aantal: het minimale aantal medewerkers met de omschreven deskundigheid en frequentie waarover de organisatie moet beschikken om de noodzakelijke deskundigheid te kunnen borgen. Voor de meeste onderwerpen is de eis dat een organisatie minstens twee medewerkers moet hebben die voldoen aan de criteria. Borging: de omgeving waar deze activiteiten uitgevoerd moeten worden (binnen de overheid of uitbesteed) en de mogelijkheden die er zijn om in te huren.
Verschillende deskundigheidsgebieden Bovenstaande eisen worden gesteld op 27 verschillende vakgebieden, in de kwaliteitscriteria deskundigheidsgebieden genoemd. Deze deskundigheidsgebieden worden afgebakend met activiteiten (waarbij sommige deskundigheidsgebieden zelfs weer unieke eisen heeft per activiteit). In bijlage 1 staat een overzicht van alle deskundigheidsgebieden én een voorbeeld van een dergelijk deskundigheidsgebied. Hierin is te zien dat er generieke en specialistische deskundigheidsgebieden zijn. Onderscheid in eenvoudige en complexe situaties Zoals middels bijlage 1 te zien is wordt in de kwaliteitscriteria ook onderscheid gemaakt tussen werken met eenvoudige situaties en complexe situaties. Dit onderscheid wordt gemaakt bij een aantal deskundigheidsgebieden. Een medewerker moet in deze gevallen bij eenvoudige situaties aan een set eisen voldoen en voor complexe gevallen aan een set zwaardere eisen. Het bevoegd gezag bepaalt zelf welke situaties complex zijn en welke situaties eenvoudig. Een medewerker op minimaal HBO-niveau beoordeelt bij de intake per geval of er sprake is van een complexe of eenvoudige situatie. Functiescheiding In de Kwaliteitscriteria (paragraaf 3.2.5) staan ook spelregels voor functiescheiding, namelijk:
Voor generalistische deskundigheidsgebieden (vergunningverlening/toezicht) geldt een principiële functiescheiding op persoonsniveau. Voor specialistische functies geldt een scheiding op object- of dossierniveau. Bij toezicht en handhaving voor bouwwerken geldt nog een extra eis: de scheiding op object- of dossierniveau geldt ook tussen de realisatiefase en de gebruiksfase.
Uitbesteding Uitbesteding van activiteiten bij andere organisaties is binnen de kwaliteitscriteria voor sommige deskundigheidsgebieden toegestaan, mits daarmee structurele samenwerkingsverbanden zijn én geborgd wordt dat deze partijen voldoen aan de kwaliteitscriteria.
2.2 Voor welke onderdelen gelden de kwaliteitscriteria binnen Amsterdam? Amsterdam kent diverse interne organisatie-onderdelen die Wabo VTH-taken zelfstandig uitvoeren. Daarnaast worden verschillende taken ‘uitbesteed’, ofwel, in opdracht van Amsterdam uitgevoerd. Al deze organisaties dienen te voldoen aan de kwaliteitscriteria.
7
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
Het gaat om de volgende organisatie-onderdelen / organisaties:3
Stadsdelen. Voeren op mandaat taken uit op stadsdeelniveau. Binnen de stadsdeelorganisatie moeten de relevante teams aan de Kwaliteitscriteria voldoen. OD NZKG. Voert binnen 22 van de 27 deskundigheidsgebieden taken voor Amsterdam uit. Een deel is wettelijk verplicht bij de OD NZKG belegd (‘basistaken’), een ander deel heeft Amsterdam daar vrijwillig belegd (‘plustaken’). Brandweer Amsterdam Amstelland (BAA). Toetst aanvragen en meldingen rond brandveiligheid, zowel voor de stadsdelen als voor OD NZKG. Soms worden ook controles in opdracht van een stadsdeel uitgevoerd. Ruimte en Duurzaamheid (R&D). Voeren activiteiten voor deskundigheidsgebieden “Groen en ecologie” en “Stedenbouw en inrichting openbare ruimte” uit. Grond en ontwikkeling (G&O). Adviseert in het kader van exploitatie en planontwikkeling. Monumenten en Archeologie (M&A). Toetst en adviseert op het gebied van monumenten, wat valt onder deskundigheidsgebied “Cultuurhistorie”. Wonen: Adviseert over en houdt toezicht op het gebruik in strijd met het bestemmingsplan en/of gebouwkwaliteit in de gebruiksfase. Juridisch Bureau (JB). Behandelt bezwaar en beroep (organisatie commissie, vertegenwoordiging bij beroep). Waternet. Voert de taken uit m.b.t. indirecte lozingen (lozingen op het riool) van milieuinrichtingen én monsternames in verband met directe lozingen (gemeentelijke rioleringstaken). Private partijen.
Uitbesteding aan private partijen komt weinig voor. Ad hoc worden er soms monsters genomen (geur, water) of voor projecten controles uitbesteed. Ook in deze gevallen zijn de kwaliteitscriteria van toepassing.
2.3 In hoeverre moet voldaan worden? Bij het voldoen aan de kwaliteitscriteria, gelden nuances. Deze worden hieronder uitgewerkt. Niet iedereen hoeft te voldoen Niet álle medewerkers hoeven te voldoen aan álle eisen. In de kwaliteitscriteria wordt namelijk aangegeven dat er per onderwerp een aantal (meestal 2) medewerkers moeten zijn die aan alle criteria voldoen en daarmee de eisen dragen. Zij kunnen de medewerkers begeleiden die (n0g) niet aan alle eisen voldoen. In deze onderzoeksrapportage zullen deze type medewerkers ‘dragende medewerkers’ worden genoemd. Bij voldoende werkaanbod In de kwaliteitscriteria wordt beschreven dat het kunnen voldoen aan de frequentie-eis medeafhankelijk is van het werkaanbod. Hierbij wordt wel benoemd dat, wanneer door een beperkt werkaanbod niet aan de frequentie-eis kan worden voldaan, het zoeken naar samenwerking een belangrijk uitganspunt is om wél te kunnen voldoen.
3 Van deze organisatieonderdelen zijn de stadsdelen, de ODNZKG en de BAA dus onderzocht in 2018. Dit onderzoek richt zich op
de overige organisatieonderdelen.
8
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
‘Comply or explain’ op basis van de VTH-verordening De gemeenteraad van Amsterdam heeft in de VTH-verordening verklaard te willen voldoen aan de vigerende kwaliteitscriteria bij het (laten) uitvoeren van de Wabo taken.4 Dit doet de gemeente Amsterdam wel op grond van het zogenoemde ‘comply or explain’-principe, zoals uitgelegd in de verordening. De gemeente Amsterdam streeft ernaar om te voldoen aan de kwaliteitscriteria (comply), maar kan hier ook van af wijken indien dit niet mogelijk is en de kwaliteit anders is geborgd (explain). De kwaliteitscriteria vormen dus geen absoluut, maar een relatief kader.5 Voorbeelden van een ‘explain’ kunnen zijn:
Er is een medewerker die geen HBO opleiding heeft, maar wel over tien jaar werkervaring beschikt, waardoor de kwaliteit geborgd wordt geacht; Er zijn niet twee medewerkers die volledig voldoen aan de gevraagde kennis, maar het team vult elkaar aan in de benodigde kennis, waardoor de kwaliteit geborgd wordt geacht; Medewerkers vullen deels een taak uit, maar doet dit in samenwerking met een (externe) partij, waar wel aan de kwaliteitseisen wordt voldaan.
2.4 Update kwaliteitscriteria Het Rijk, het Interprovinciaal Overleg en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten hebben in juli 2019 (na de publicatie van de ‘Rapportage 2018 over Kwaliteitscriteria Wabo’) een update gemaakt van de kwaliteitscriteria.6 De ‘kwaliteitscriteria 2.2’ zijn nu de vigerende kwaliteitseisen. Op basis van deze laatste set kwaliteitscriteria is dan ook dit onderzoek verricht.7 In bijlage 2 wordt algemeen uiteengezet wat er veranderd is binnen de nieuwe set kwaliteitscriteria ten opzichte van de vorige versie.
4 De VTH-Verordening van de gemeente Amsterdam heeft zowel betrekking op de bij de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
(OD NZKG) ondergebrachte ‘basistaken’, als op de ‘thuistaken’ in het domein omgevingsrecht die door of namens Amsterdam worden uitgevoerd. 5 Gemeenteblad nr. 2807, 4 januari 2018 (zie artikelsgewijze toelichting bij artikel 5). 6 Zie: https://www.infomil.nl/onderwerpen/integrale/wet-algemene/vth-0/ 7 Het voorgaande onderzoek in 2018 is nog op basis van de ‘kwaliteitscriteria 2.1’ verricht.
9
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
3 Methodologie van het onderzoek In dit hoofdstuk wordt uiteengezet hoe het onderzoek is uitgevoerd. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen het onderzoek bij de directies en Waternet.
3.1 Uitgevoerde stappen De volgende stappen zijn gezet in de uitvoering van het onderzoek bij de directies en het Waternet. Stap 1. Bepalen grofmazige scope onderzoek Allereerst is de algemene scope van het onderzoek bepaald. Zoals in de inleiding is genoemd loopt het project nog om de stadsdelen te laten voldoen aan de kwaliteitscriteria. Op dit moment kan er van uit worden gegaan dat de kwaliteitsstatus van de stadsdelen nog niet significant is gewijzigd. Om deze reden worden zijn uitsluitend de nog niet eerder onderzochte organisatieonderdelen die Wabo-taken uitvoeren onderzocht. Onderstaand is opgesomd om welke organisaties dit gaat.
Juridisch Bureau Wonen Ruimte & Duurzaamheid Monumenten & Archeologie Grond en ontwikkeling Waternet
Stap 2. Oprichten projectgroep Vervolgens is een projectgroep opgericht door het Projectteam Wabo. Deze projectgroep bestond uit twee onderzoekers van het Projectteam Wabo en verder uit vertegenwoordigers van de verschillende directies en het Waternet. In de meetings met deze projectgroep is algemene informatie verschaft en de planning afgestemd. Stap 3. Bepalen fijnmazige scope van het onderzoek Per organisatieonderdeel is separaat afgebakend welke activiteiten en deskundigheidsgebieden worden uitgevoerd door het betreffende organisatieonderdeel. Hiermee is dus inzichtelijk geworden welke deskundigheidsgebieden onderzocht moeten worden per organisatieonderdeel. Vervolgens is per organisatieonderdeel weer beoordeeld welke medewerkers actief zijn per deskundigheidsgebied. Zodoende is de fijnmazige scope van het onderzoek vastgesteld. Stap 4. Survey uitzetten onder de medewerkers met begeleidende brief De relevante medewerkers hebben vervolgens een op maat gemaakte survey ontvangen, waarin zij bevraagd zijn over de specifieke deskundigheidsgebieden waarbinnen zij actief zijn. De survey is uitgezet met een begeleidende brief. In deze brief is uiteengezet hoe de survey ingevuld kan worden maar ook hoe meer abstractere kwaliteitscriteria geïnterpreteerd moeten worden. De medewerkers zijn in de gelegenheid gesteld de resultaten anoniem aan te leveren.
In deze rapportage worden geen namen genoemd. Een voorbeeld van een survey en een begeleidende brief is toegevoegd in bijlage 3.
10
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
Stap 5. Analyse van de resultaten middels Excel-tool De uitkomsten van de survey zijn vervolgens verwerkt in een kwaliteitscriteria tool. Deze tool maakt, na het invullen van de relevante informatie, direct inzichtelijk in hoeverre er wel of niet voldaan wordt aan een deskundigheidsgebied per organisatieonderdeel. De resultaten zijn door het Projectteam Wabo geanalyseerd. Deze resultaten zijn vervolgens per organisatieonderdeel teruggekoppeld. Eventuele fouten of misinterpretaties zijn op deze wijze getackeld. Een voorbeeld van de wijze waarop de kwaliteitscriteria-tool weergeeft in hoeverre aan de eisen wordt voldaan is toegevoegd in bijlage 4. De verschillende sheets van de kwaliteitscriteria-tool dienen als belangrijke onderligger van dit onderzoek. Hiermee zijn de resultaten verifieerbaar. Ook in deze sheets die als onderligger dienen zijn namen gefingeerd om zodoende anonimiteit te waarborgen. Stap 6. Opstellen definitieve rapportage Op basis van alle input en de analyse daarvan is de rapportage opgesteld. Deze rapportage is intern afgestemd met de leden van de projectgroep en het management van de onderzochte uitvoeringsorganisaties. Dit wederom met het doel misinterpretaties of fouten te voorkomen.
3.2 Limitaties van het onderzoek De kwaliteitscriteria kennen een aantal abstracte criteria. Zo worden bijvoorbeeld eisen gesteld omtrent ‘basiskennis’ en ‘diepgaande kennis’. Deze abstracte criteria zijn niet hard geobjectiveerd in de uitleg van de kwaliteitscriteria. Bij de survey is daarom een begeleidende brief toegevoegd waarin dergelijke criteria wél zo veel als mogelijk geobjectiveerd zijn (zie bijlage 3). Op deze manier hebben de onderzoekers zoveel als mogelijk nagestreefd dat de survey ‘gelijk’ wordt ingevuld door de verschillende medewerkers en de interne validiteit en de betrouwbaarheid van dit onderzoek dus geborgd blijft. Iedere medewerker is daarom ook in de gelegenheid gesteld direct contact op te nemen met de onderzoekers van het Projectteam Wabo mochten zij op problemen stuiten bij het invullen van de survey en de interpretatie. Echter, ruimte voor interpretatie blijft bestaan bij het invullen van de survey voor het onderzoek naar de kwaliteitscriteria. Dit is een limitatie van dit onderzoek (en de kwaliteitscriteria in algemeenheid).
11
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
4 Resultaten In dit hoofdstuk volgen de resultaten van het uitgevoerde onderzoek. Hierbij worden eerst de resultaten van de directies en Waternet uiteengezet. Verder wordt uiteengezet welke deskundigheidsgebieden worden uitgevoerd, in hoeverre de medewerkers (procentueel) voldoen aan de bijbehorende kwaliteitscriteria en of daarmee voldaan wordt aan de kwaliteitscriteria. Ook wordt weergegeven of binnen het organisatieonderdeel geborgd is of als téam –waarbij de medewerkers elkaars deskundigheden aanvullen- wel aan de deskundigheidseisen en frequentie-eisen voldaan wordt.8
4.1 Grond en Ontwikkeling Grond en Ontwikkeling bleek actief op twee deskundigheidsgebieden, namelijk ‘Exploitatie en planeconomie’ en ‘Bodem, bouwstoffen en water’. Het deskundigheidsgebied ‘Exploitatie en planeconomie’ wordt uitgevoerd door de afdeling planeconomie. Dit deskundigheidsgebied vereist twee personen die volledig aan de kwaliteitseisen voldoen. In totaal zijn er 44 medewerkers die de relevante taken uitvoeren, 31 medewerkers hebben de survey ingevuld. Uit de resultaten blijkt dat voldaan wordt aan de kwaliteitscriteria. Vier van deze respondenten voldoen namelijk volledig aan alle kwaliteitseisen. Daarnaast zijn er ook nog zestien respondenten die grotendeels grotendeels(80 tot 100%) voldoen aan de kwaliteitseisen. Het deskundigheidsgebied ‘Bodem, bouwstoffen en water’ wordt door de afdeling bodem uitgevoerd. De afdeling voert dit deskundigheidsgebied uit in samenwerking met en met regie over de OD NZKG. Er zijn achtendertig medewerkers die de relevante taken uitvoeren, dertig hiervan hebben de survey ingevuld. Het deskundigheidsgebied ‘Bodem, bouwstoffen en water’ is een complexer deskundigheidsgebied. Het deskundigheidsgebied bestaat uit vier activiteiten. Deze activiteiten zijn weer in drie groepen met elkaar haar eigen unieke kwaliteitseisen (deze groepen zijn: activiteit 1, 2-3, 4).
In alle gevallen dienen twee medewerkers aan deze unieke eisen per groep activiteiten te voldoen. Medewerkers kunnen actief zijn binnen verschillende van deze groepen activiteiten. Voor de eisen m.b.t. activiteit 1 voldoet maar één persoon volledig aan de kwaliteitseisen. Wel zijn er drie respondenten die grotendeels grotendeels(80-100%) voldoen en met een simpele training/cursus volledig kunnen voldoen. Voor de eisen m.b.t. activiteit 2 en 3 is er geen medewerker die volledig voldoet aan de kwaliteitscriteria, maar zijn er wel drie medewerkers die 90% voldoen en met een simpele training/cursus volledig kunnen voldoen. Voor de eisen m.b.t. activiteit 4 is er wederom geen medewerker die volledig voldoet aan de kwaliteitscriteria, maar zijn er wel twee medewerkers die grotendeels voldoen (80-100%). Bij de uitvoering van het relevante deskundigheidsgebied door de afdeling bodem wordt wel in alle gevallen als team voldaan aan de eisen. De gevraagde kennis en benodigde inzet is dus als team aanwezig. Om de groep van activiteit 1 en de groep van activiteit 2-3 uit te voeren, wordt als team 8 Door weer te geven of als geheel wel aan de deskundigheidseis voldaan wordt, kan gesteld worden of de deskundigheid wel geborgd
is binnen het organisatieonderdeel. Dit is een mogelijke ‘explain’. Door weer te geven of er als team aan de frequentie-eis voldaan wordt, kan gesteld worden of er wel voldoende personen en werkaanbod binnen het organisatieonderdeel bestaat om überhaupt aan de eisen te kúnnen voldoen.
12
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
voldaan aan de frequentie-eis; er is dus voldoende werkaanbod aanwezig bij deze groepen activiteiten. Voor activiteit 4 is dit niet het geval. Samenvatting resultaten Directie Grond en Ontwikkeling Deskundigheidsgebieden
Totaal Mw’s
Aantal respons
0-60%
60-80%
80-100%
100%
Voldoet aan KC?
Als team deskundig?
Als team frequentie?
Exploitatie en planeconomie (#25)
44
31
5
6
16
4
Ja
Ja
Ja
Bodem, bouwstoffen en water: activiteit 1 (#19)
38
9
5
4
4
1
Nee
Ja
Ja
Bodem, bouwstoffen en water: activiteit 2-3 (#19)
16
9
4
3
0
Nee
Ja
Ja
Bodem, bouwstoffen en water: activiteit 4 (#19)
7
4
1
2
0
Nee
Ja
Nee
4.2 Juridisch Bureau Het Juridisch Bureau behandelt bezwaar en beroep en bleek daarmee actief op drie deskundigheidsgebieden, namelijk ‘Juridische aspecten vergunningverlening’, ‘Juridische aspecten handhaving’ en ‘Juridische aspecten afwijkingsbesluiten’. Binnen al deze deskundigheidsgebieden geldt dat minimaal twee personen aan de betreffende kwaliteitseisen dienen te voldoen. Voor het deskundigheidsgebied ‘Juridische aspecten vergunningverlening’ hebben achttien respondenten de survey ingevuld. Een van deze respondenten voldoet volledig aan de eisen. Vier medewerkers voldoen grotendeels grotendeels aan de eisen (80-100%) en kunnen door een training/aanpassing in inzet volledig voldoen. Voor het deskundigheidsgebied ‘Juridische aspecten handhaving’ hebben eenentwintig respondenten de survey ingevuld. Een van deze respondenten voldoet volledig aan de eisen. Zeven medewerkers voldoen grotendeels grotendeels aan de eisen (80-100%) en kunnen door een training/aanpassing in inzet volledig voldoen. Voor het deskundigheidsgebied ‘Juridische aspecten handhaving’ hebben eenentwintig respondenten de survey ingevuld. Een van deze respondenten voldoet volledig aan de eisen. Vijf medewerkers voldoen grotendeels aan de eisen (80-100%) en kunnen door een training/aanpassing in inzet volledig voldoen.
Binnen alle deskundigheidsgebieden wordt als team, als geheel, voldaan aan de kwaliteitseisen. De gevraagde kennis en inzet is dus als team aanwezig. Samenvatting resultaten Juridisch Bureau Deskundigheidsgebieden
Totaal Mw’s
Aantal respons
0-60%
60-80%
80-100%
100%
Voldoet aan KC?
Als team deskundig?
Als team frequentie?
Juridische aspecten vergunningverlening (#8)
18
18
1
12
4
1
Nee
Ja
Ja
Juridische aspecten toezicht en handhaving (#9)
21
21
6
7
7
1
Nee
Ja
Ja
Juridische aspecten afwijkingsbesluiten (#10)
21
21
6
9
5
1
Nee
Ja
Ja
13
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
4.3 Ruimte & Duurzaamheid Ruimte & Duurzaamheid voert de ruimtelijke planning uit en is verantwoordelijk voor de monumentale en archeologische waarden. Zij is daarmee primair actief op twee deskundigheidsgebieden, namelijk ‘Stedenbouw en inrichting openbare ruimte’ en ‘Cultuurhistorie’. Voor het deskundigheidsgebied ‘Stedenbouw en inrichting openbare ruimte’ zijn de medewerkers bevraagd die in de stadsdelen werken, waar deze het meest gemoeid zijn met de uitvoering van dit deskundigheidsgebied. Het deskundigheidsgebied ‘Stedenbouw en inrichting openbare ruimte’’ is een complex deskundigheidsgebied, omdat deze bestaat uit 4 activiteiten die opgedeeld zijn in drie groepen. Elk met eigen unieke kwaliteitseisen (activiteit 1, 2, 3-4). Er zijn vierendertig respondenten. Zevenentwintig respondenten zijn actief op activiteit 1. Twee personen voldoen volledig aan de kwaliteitseisen. Geen respondent voldoet grotendeels (80-100%). Vijfentwintig respondenten zijn actief op activiteit 2. Een persoon voldoet volledig aan de kwaliteitseisen. Twee respondenten voldoen grotendeels (80-100%). Een van deze respondenten zou volledig aan de eisen kunnen voldoen, wanneer hij/zij activiteit 2 0,13 FTE meer zou uitvoeren. De andere respondent zou middels het volgen van een training volledig kunnen voldoen. Vijfentwintig respondenten zijn actief op activiteit 3-4.
Twee personen voldoen volledig aan de kwaliteitseisen. Geen respondent voldoet grotendeels (80-100%). Deskundigheidsgebieden
Totaal Mw’s
Aantal respons
0-60%
60-80%
80-100%
100%
Voldoet aan KC?
Als team deskundig?
Als team frequentie?
Stedenbouw en inrichting openbare ruimte (#24): activiteit 1
27
27
9
12
4
2
Ja
Ja
Ja
Stedenbouw en inrichting openbare ruimte (#24): activiteit 2
25
25
14
8
2
1
Nee
Ja
Ja
Stedenbouw en inrichting openbare ruimte (#24): activiteit 3-4
25
25
9
11
3
2
Ja
Ja
Ja
De afdeling Monumenten & Archeologie Het deskundigheidsgebied ‘Cultuurhistorie’ werd tot 1 januari 2021 uitgevoerd door de directie Monumenten & Archeologie. Deze directie maakt nu als separate afdeling deel uit van de directie Ruimte & Duurzaamheid. Deze organisatorische verandering werd geïmplementeerd tijdens de uitvoering van het onderzoek naar de kwaliteitscriteria. Het deskundigheidsgebied ‘Cultuurhistorie’, dat nu dus wordt uitgevoerd door de afdeling Monumenten & Archeologie, is wederom een complex deskundigheidsgebied. Het deskundigheidsgebied bestaat uit 15 activiteiten die opgedeeld zijn in drie groepen met elk haar eigen unieke kwaliteitseisen (activiteit 1-5, 6-10, 11-15). In alle gevallen dienen twee medewerkers aan deze unieke eisen te voldoen. Medewerkers kunnen actief zijn binnen verschillende van deze groepen
14
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
activiteiten. In totaal zijn er zesentwintig medewerkers actief binnen dit deskundigheidsgebied. Alle medewerkers hebben gereageerd op de survey. Twintig respondenten zijn actief op activiteit 1-5. Geen persoon voldoet volledig aan de kwaliteitseisen. Ook zijn er geen respondenten die grotendeels (80-100%) voldoen. Vijf respondenten voldoen 60-80%. Al deze respondenten zouden middels trainingen/cursussen kunnen voldoen aan de kwaliteitseisen. Vijftien respondenten zijn actief op activiteit 10-15. Geen persoon voldoet volledig aan de kwaliteitseisen. Twee respondenten voldoen grotendeels (80-100%). Deze respondenten zouden middels trainingen/cursussen kunnen voldoen aan de kwaliteitseisen. Zes respondenten zijn actief op activiteit 10-15. Geen persoon voldoet volledig aan de kwaliteitseisen. Een respondent voldoet grotendeels (80-100%), de overige respondenten voldoen 60-80%. Al deze respondenten zouden middels trainingen/cursussen kunnen voldoen aan de kwaliteitseisen. Binnen al de groepen activiteiten van cultuurhistorie wordt als volledig team voldaan aan de deskundigheidseisen én de frequentie-eisen. Deskundigheidsgebieden
Totaal Mw’s
Aantal respons
0-60%
60-80%
80-100%
100%
Voldoet aan KC?
Als team deskundig?
Als team frequentie?
Cultuurhistorie (#26): Activiteit 1-5
26
26
20
5
1
0
Nee
Ja
Ja
Cultuurhistorie (#26): Activiteit 6-10
15
15
8
5
2
0
Nee
Ja
Ja
Cultuurhistorie (#26): Activiteit 11-15
6
6
0
5
1
0
Nee
Ja
Ja
Overige deskundigheidsgebieden Naast bovenstaande deskundigheidsgebieden is de Ruimte & Duurzaamheid ook nog indirect actief op de deskundigheidsgebieden ‘Juridische aspecten vergunningverlening’, ‘Juridische aspecten handhaving’, ‘Juridische aspecten afwijkingsbesluiten’, ‘Geluid’, ‘Groen en Ecologie’ en ‘Luchtkwaliteit’. De directie speelt een regisserende en coördinerende rol op deze deskundigheidsgebieden. Zo weet de directie bijvoorbeeld wanneer een luchtkwaliteitsmeting of een geluidscontrole uitgevoerd moet worden, maar wordt de daadwerkelijke uitvoering gedaan door andere actoren. Volledigheidshalve is ook onderzocht in hoeverre aan deze deskundigheidsgebieden is voldaan. Logischerwijs wordt niet aan deze deskundigheidsgebieden voldaan. De resultaten uit de kwaliteitscriteria-tool zijn als onderligger van dit rapport toegevoegd en kunnen dus geverifieerd worden.
4.4 Wonen Wonen voert toezicht uit op bestaande bouw en adviseert en begeleidt bij hieraan gerelateerde handhavingszaken. Daarmee is de directie actief op twee deskundigheidsgebieden, namelijk ‘Toezicht en handhaving bouwen en ruimtelijke ordening’ en ‘behandelen juridische aspecten handhaving’. Voor het deskundigheidsgebied ‘Toezicht en handhaving bouwen en ruimtelijke ordening’ hebben vier respondenten de survey ingevuld. Binnen het team is de gevraagde deskundigheid en inzet geborgd.
15
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
Dit op één onderdeel na, te weten ‘Diepgaande kennis constructieve veiligheid op de bouw’. Het is te verklaren dat dit onderdeel niet binnen het team geborgd is, omdat toezicht op constructieve veiligheid tijdens de bouw niet wordt uitgevoerd door Wonen maar door de stadsdelen. Ook wordt individueel (en dus ook als team) voldaan aan de frequentie-eisen. Echter, geen van de respondenten voldoet individueel aan alle eisen. Drie (van de vier) medewerkers voldoen wel grotendeels aan de eisen (80-100%) en kunnen door middel van een training/cursus relatief eenvoudig volledig aan de kwaliteitscriteria voldoen. Voor het deskundigheidsgebied ‘Juridische aspecten toezicht en handhaving’ hebben drie respondenten de survey ingevuld. De deskundigheidseisen zijn niet als team geborgd, zo ontbreekt bijvoorbeeld een basiscursus woningwet en een basiscursus erfgoedwet. Aan de frequentie-eisen wordt door een ieder individu wel voldaan (en dus ook als team). Dit betekent dat er voldoende werkaanbod is om te kunnen voldoen. De directie Wonen kan dan ook aan dit deskundigheidsgebied voldoen door cursussen te verzorgen. Geen van de drie respondenten voldoet volledig aan de eisen, alle respondenten voldoen 060% aan de eisen. Deskundigheidsgebieden
Totaal Mw’s
Aantal respons
0-60%
60-80%
80-100%
100%
Voldoet aan KC?
Als team deskundig?
Als team frequentie?
Toezicht en handhaving bouwen en ruimtelijke ordening (#4)
4
4
0
1
2
19
Nee
Ja 9
Ja
Juridische aspecten toezicht en handhaving (#9)
3
3
3
0
0
0
Nee
Nee
Ja
4.5 Waternet Bij het reguliere toezicht en handhaving milieu is afvalwater een thema. Voor de horeca wordt meestal met middelvoorschriften gewerkt en kan daarop worden toegezien zonder monsters te nemen. Indien dit niet zonder meer kan, wordt contact gezocht met Waternet (en/of de OD NZKG). Waternet, als externe partij voor de gemeente Amsterdam, is dan ook actief op deskundigheidsgebied ‘Afvalwater’. Bij Waternet zijn zo +-200 medewerkers actief op dit deskundigheidsgebied. Vanuit efficiëntie-oogpunt heeft het Waternet gekozen om zes senior medewerkers te voorzien in de survey. Hieruit blijkt dat twee medewerkers volledig voldoen aan de kwaliteitscriteria. Vier respondenten voldoen niet (0-60%). Deskundigheidsgebieden
Totaal Mw’s
Aantal respons
0-60%
60-80%
80-100%
100%
Voldoet aan KC?
Als team deskundig?
Als team frequentie?
Afvalwater (#24)
+-200
6
4
0
0
2
Ja
Ja
Ja
9 Met explain. Zie H6.1.
16
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
5. Conclusie Er is voor de eerste keer onderzocht in hoeverre de directies en Waternet voldoen aan de kwaliteitscriteria. Uitgangspunt voor het voldoen aan de Kwaliteitscriteria is dat voor ieder (deel) deskundigheidsgebied per organisatieonderdeel minstens twee medewerkers aan álle criteria voldoen. Wanneer niet voldaan wordt dient het organisatieonderdeel aan de kwaliteitscriteria te gaan voldoen (comply) of aan te tonen hoe de kwaliteit anders voldoende geborgd is (explain). In onderstaande tabel wordt, per organisatieonderdeel en per deskundigheidsgebied, weergegeven of voldaan wordt aan de kwaliteitscriteria, of er respondenten zijn die grotendeels voldoen (80-100%), of de deskundigheid binnen het team (wel) geborgd is en of er voldoende werkaanbod bestaat om aan de frequentie-eis te kunnen voldoen. Deskundigheidsgebied
Grond & Ontwikkeling Bodem, bouwstoffen en water: activiteit 1 (#19) Bodem, bouwstoffen en water: activiteit 2-3 (#19) Bodem, bouwstoffen en water: activiteit 4 (#19) Exploitatie en planeconomie (#25) Juridisch Bureau Juridische aspecten vergunningverlening (#8) Juridische aspecten toezicht en handhaving (#9) Juridische aspecten afwijkingsbesluiten (#10) Ruimte & Duurzaamheid Stedenbouw en inrichting openbare ruimte (#24): activiteit 1 Stedenbouw en inrichting openbare ruimte (#24): activiteit 2 Stedenbouw en inrichting openbare ruimte (#24): activiteit 3-4 Cultuurhistorie (#26): Activiteit 1-5 Cultuurhistorie (#26): Activiteit 6-10 Cultuurhistorie (#26): Activiteit 11-15 Wonen Toezicht en handhaving bouwen en ruimtelijke ordening (#4) Behandelen juridische aspecten handhaving (#9) Waternet Afvalwater (#18)
MW’s voldoen 100%
Voldoet aan KC?
MW’s voldoen grotendeels (80-100%)
Deskundigheid geborgd als team?
Frequentie geborgd als team?
1
Nee
4
Ja
Ja
0
Nee
3
Ja
Ja
0
Nee
2
Ja
Nee
4
Ja
16
Ja
Ja
1
Nee
4
Ja
Ja
1
Nee
7
Ja
Ja
1
Nee
5
Ja
Ja
2
Ja
4
Ja
Ja
1
Nee
2
Ja
Ja
2
Ja
3
Ja
Ja
0
Nee
1
Ja
Ja
0
Nee
2
Ja
Ja
0
Nee
1
Ja
Ja
110
Nee
3
Ja10
Ja
0
Nee
0
Nee
Ja
2
Ja
0
Ja
Ja
10 Met explain. Zie Hoofdstuk 6.1
17
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
Conclusie directies Dit onderzoek betreft de eerste meting in hoeverre de onderzochte directies voldoen aan de kwaliteitscriteria. Desalniettemin voldoen Grond & Ontwikkeling al bij het uitvoeren van het deskundigheidsgebied ‘Grondexploitatie en planeconomie’ en Ruimte & Duurzaamheid al bij het uitvoeren van het deskundigheidsgebied ‘Stedenbouw en Inrichting openbare ruimte’ (activiteit 1 + 3-4). De directies voldoen daarnaast grotendeels aan de kwaliteitscriteria bij het uitvoeren van de overige deskundigheidsgebieden. Zo is te zien dat nagenoeg alle directies: voldoende werkaanbod hebben om de deskundigheidsgebieden uit te kunnen voeren. Het werk reorganiseren/uitbesteden/samenwerking zoeken is hierdoor niet nodig. veelal beschikken over medewerkers die al grotendeels voldoen. Deze medewerkers hoeven vaak maar één cursus/training te volgen om aan de kwaliteitscriteria te voldoen. Daarnaast is binnen nagenoeg al de directies de deskundigheid als team wél geborgd. Hiermee wordt aangetoond hoe de kwaliteit wel is geborgd (explain) binnen de organisatie. Zie voor nadere uitwerking hiervan hoofdstuk 6.
Conclusie Waternet Waternet voldoet aan de kwaliteitscriteria.
18
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
6. ‘Comply or explain’ De kwaliteitscriteria vormen geen absoluut, maar een relatief kader. Indien niet wordt voldaan aan de formeel gestelde kwaliteitscriteria, kan gemotiveerd worden hoe er dan wel voor de gestelde kwaliteit wordt gezorgd. De kwaliteitscriteria zijn derhalve een richtsnoer waarvoor geldt: pas toe of leg uit hoe de kwaliteit dan wel geborgd is, “comply or explain”. In het voorgaande hoofdstuk is aangetoond dat de onderzochte directies niet volledig voldoen aan de formeel gestelde kwaliteitscriteria (comply). Er kan echter op basis van de resultaten van het onderzoek worden geconcludeerd dat er wel voor de gestelde kwaliteit wordt gezorgd (explain). Dit wordt in dit hoofdstuk uitgewerkt in paragraaf 6.1. Vervolgens wordt in paragraaf 6.2 ingegaan op algemene oplossingsrichtlijnen om eventueel alsnog te voldoen aan de formele criteria (comply).
6.1 Explain Hieronder wordt uiteengezet hoe de kwaliteit, bij de directies die niet volledig voldoen aan de formele criteria, anders geborgd is.
Grond & Ontwikkeling voldoet bij de uitvoering van het deskundigheidsgebied bodem, bouwstoffen en water door de afdeling bodem niet aan de formele criteria. Echter, bij de uitvoering van activiteit 1+2-3 geldt wel dat er minimaal twee medewerkers zijn die volledig aan de frequentie-eis voldoen. Daarnaast wordt de deskundigheid als team geborgd. De gevraagde kennis is dus binnen het team wel aanwezig. Hiermee wordt de kwaliteit voldoende geborgd geacht . Bij de uitvoering van activiteit 4, het adviseren bij een complex afwijkingsbesluit, geldt ook dat de deskundigheid als team geborgd is. De frequentie-eis wordt niet bereikt door een van de medewerkers , maar dit is te verklaren doordat de gemeente deze taak tezamen uitvoert met de OD NZKG. De medewerkers halen de relevante kennis en de adviezen op bij de OD NZKG. De medewerkers van de gemeente Amsterdam voeren dus een regisserende rol terwijl de medewerkers van de OD NZKG een inhoudelijke rol vervullen. De OD NZKG voldoet volledig aan de kwaliteitscriteria op dit onderdeel. De beschreven werkwijze is geformaliseerd in de uitvoeringsovereenkomst tussen de gemeente Amsterdam en de OD NZKG.
Juridisch Bureau is actief op de drie deskundigheidsgebieden juridische aspecten handhaving, vergunningverlening én afwijkingen. Bij alle deskundigheidsgebieden is één medewerker actief die volledig aan de eisen voldoet. Hierop aanvullend werken bij alle deskundigheidsgebieden voldoende medewerkers die wel aan de frequentie-eisen voldoen. Ook is de benodigde deskundigheid als team geborgd. Hiermee wordt de kwaliteit geborgd geacht.
Ruimte & Duurzaamheid voldoet volledig aan de formele kwaliteitseisen bij het uitvoeren van het deskundigheidsgebied stedenbouw en inrichting openbare ruimte voor activiteit 1 én 3-4. Bij de uitvoering van activiteit 2 wordt niet voldaan aan de formele eisen. Echter, op dit deskundigheidsgebied geldt wel dat één medewerker volledig voldoet. Hierop aanvullend voeren voldoende medewerkers activiteit 2 uit die wel aan de frequentie-eisen voldoen. Ook is
19
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
de benodigde deskundigheid binnen de organisatie geborgd. Hiermee wordt de kwaliteit geborgd geacht. Bij het uitvoeren van het deskundigheidsgebied cultuurhistorie geldt dat geen medewerker volledig voldoet aan de formele kwaliteitseisen. Echter, ook hier geldt weer dat voldoende medewerkers werken die wél aan de frequentie-eisen voldoen. Daarop aanvullend is de deskundigheid als team (ruimschoots) geborgd. Hiermee wordt de kwaliteit als voldoende geacht.
Wonen. Wonen is actief op het deskundigheidsgebied toezicht en handhaving bouwen en ruimtelijke ordeningen. Echter, Wonen voert hierbij één specifiek onderdeel uit, namelijk het toezicht op de bestaande bouw en advisering bij hieraan gerelateerde handhavingszaken. Wonen heeft geen medewerkers die volledig voldoen aan de formele kwaliteitseisen op dit deskundigheidsgebied. Echter, er zijn drie medewerkers die aan alle eisen voldoen op uitzondering van diepgaande kennis omtrent constructieve veiligheid op de bouw. Deze kennis is niet relevant voor deze medewerkers omdat medewerkers van Wonen zoals hierboven genoemd simpelweg niet toezien op nieuwbouw. Deze taak wordt uitgevoerd door medewerkers van de stadsdelen en de OD NZKG, waar de kwaliteit op dit onderdeel afdoende is geborgd. Er kan dus gesteld worden dat deze medewerkers aan alle relevante eisen voldoen voor de werkzaamheden die zij uitvoeren. Wonen is daarnaast ook actief op het deskundigheidsgebied juridische aspecten handhaving. Bij medewerkers die actief zijn op dit deskundigheidgebied ontbreekt het aan basiscursussen zoals Woningwet, erfgoedwet en bouwbesluit. Echter, ook binnen dit deskundigheidsgebied geldt weer dat Wonen specifiek betrokken is bij handhavingszaken (en hieraan gerelateerde zaken) op het gebied van woningkwaliteit.
De drie betrokken medewerkers beschikken aanvullend dan ook allen over een HBO (+) opleiding waar dergelijke aspecten impliciet in zijn behandeld. Ook hebben zij kennis over deze aspecten opgedaan in de praktijk. De medewerkers beschikken dan ook allen over de gevraagde werkopleiding. Ook vragen de betreffende medewerkers ondersteuning bij het Juridisch Bureau (waar ruimschoots aan deze eisen wordt voldaan) wanneer dit nodig wordt geacht. De betreffende kennis is daarmee geborgd.
Gelet op het voorgaande kan worden geconcludeerd dat bij alle onderzochte uitvoeringsorganisaties conform de kwaliteitscriteria voor de gestelde kwaliteit wordt gezorgd (explain).
6.2 Comply De kwaliteit wordt in alle gevallen als voldoende geborgd geacht. Daarnaast geldt dat in de meeste gevallen het volledig voldoen aan de kwaliteitscriteria een minimale investering vereist. Het is dus, ondanks dat de kwaliteit al voldoende geborgd is, mogelijk om alsnog volledig aan de formele kwaliteitscriteria te voldoen op alle aspecten. Indien de onderzochte uitvoeringsorganisaties volledig aan alle formele eisen willen voldoen, kunnen de volgende algemene richtlijnen in acht genomen worden: Nagenoeg alle directies hebben voldoende werkaanbod. Er hoeft dus geen reorganisatie/uitbesteding/samenwerking plaats te vinden om aan de kwaliteitscriteria te kunnen voldoen. Er hoeft louter geschoold te worden.
20
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
Deze scholing kan integraal georganiseerd worden tussen de verschillende directies en de stadsdelen om zodoende nog verdere kosten te besparen. Hierbij kan ook het opleidingsplan omtrent de Omgevingswet in acht worden genomen. Het is raadzaam om minimaal vier medewerkers te laten voldoen aan de kwaliteitscriteria. Hiermee wordt ruimte en continuïteit geborgd. Niet bij alle directies hebben alle medewerkers de survey ingevuld. Wellicht blijkt dus alsnog te worden voldaan aan de kwaliteitscriteria wanneer de overige medewerkers hierover bevraagd worden.
6.3 Vervolg Het projectteam Wabo voert per drie jaar onderzoek uit naar de mate waarin directies voldoen aan de kwaliteitscriteria.
21
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
Bijlagen Bijlage 1: De deskundigheidsgebieden Onderstaand wordt een overzicht van alle deskundigheidsgebieden weergegeven (met uitzondering van deskundigheidsgebied 27) en een voorbeeld van een deskundigheidsgebied. Al de deskundigheidsgebieden zijn hier raad te plegen. Overzicht alle deskundigheidsgebieden
Voorbeeld van een deskundigheidsgebied
22
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
Bijlage 2: De veranderingen in de kwaliteitscriteria 2.2 De kwaliteitscriteria zijn in juli 2019 geüpdatet van versie 2.1 naar versie 2.2. Het doel van de actualisatie is enerzijds om fouten eruit te halen en anderzijds om de uitvoerbaarheid te verbeteren. De wijzigingen hebben dan ook grotendeels betrekking op onvolkomenheden en fouten zoals verouderde terminologie, andere activiteiten en achterhaalde opleidingen. Er zijn ook een aantal ‘grotere’ wijzigingen doorgevoerd. Deze worden hieronder samengevat:
Over het algemeen is te zien dat de ervaringseisen naar beneden zijn bijgesteld. Zo zijn bijvoorbeeld bij het deskundigheidsgebied ‘toezicht en handhaving bouwen en ruimtelijke ordening’ de werkervaringseisen verlaagd van drie jaar naar één jaar.
Het deskundigheidsgebied ‘bouwakoestiek’ is volledig vervallen. De taken zijn ondergebracht bij het deskundigheidsgebied ‘geluid’.
Bij het deskundigheidsgebied ‘vergunningverlening groen en ecologie’ is onderscheid gemaakt tussen het uitvoeren van activiteiten als onderdeel van de beoordeling van Wabo-vergunningaanvragen en relevante activiteiten in het kader van de ‘verklaring van geen bedenkingen’. Opleidingseisen zijn binnen dit deskundigheidsgebied verzwaard. Dit omdat het werk omtrent groen en ecologie aan complexiteit is toegenomen en voorlopig zal blijven toenemen.
Er is een deskundigheidsgebied toegevoegd, namelijk “energie en duurzaamheid”. Reden hiervoor is dat er veel stappen genomen worden op het gebied van energietransitie en hier helemaal nog geen criteria voor bestonden. Het toevoegen hiervan is vooral te zien als een opmaat naar een goede organisatorische taakuitvoering op dit terrein.
23
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
Bijlage 3: Voorbeeld survey en brief In deze bijlage wordt een voorbeeld van een survey en een begeleidende brief weergegeven. Voorbeeld van een survey Taakveld 8 - Juridische aspecten vergunningverlening eigen uitvoering Naam 1 Opleidingen Relevante HBO / WO Basiscursus Wm Basiscursus Woningwet Basiscursus Erfgoedwet Basiscursus Wro Basiscursus bouwbesluit (incl. toepassing van gelijkwaardigheid) Basiscursus Nb-wet Verdiepingscursus Awb Verdiepingscursus omgevingsrecht (Wabo en bijzondere milieuwetgeving) Kennis Diepgaande kennis jurisprudentie Formatie Hoeveel FTE besteedt u +- aan activiteiten 2 én 4? Hoeveel procedures bezwaar en beroep (met zitting) doorloopt u +- per jaar? Werkervaring Hoeveel jaar werkervaring heeft u met activiteit 2? Hoeveel jaar werkervaring heeft u met activiteit 4? Toelichting
24
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
Voorbeeld begeleidende brief Beste medewerker van het Juridisch Bureau, Het Projectteam Wabo van de gemeente Amsterdam doet jaarlijks onderzoek naar de mate waarin voldaan wordt aan de kwaliteitscriteria. Dit jaar wordt dit onderzoek uitgevoerd bij de verschillende directies. Zo ook bij het Juridisch Bureau. In het kader hiervan verzoeken wij jou om, binnen 14 dagen, bijgevoegde survey (vragenlijst)in te vullen en per mail te retourneren aan ondertekende. Om het invullen te vergemakkelijken hebben wij deze brief opgesteld. In hoofdstuk 5 is de concrete instructie voor het invullen van de survey opgenomen. In de overige hoofdstukken staat (achtergrond)informatie die hierbij mogelijk behulpzaam is en waarin de context van de kwaliteitscriteria en dit onderzoek wordt geschetst. In deze brief wordt toegelicht: (1) wat de kwaliteitscriteria zijn, (2) waarom er überhaupt onderzoek wordt gedaan naar de kwaliteitscriteria, (3) waarom dit ook specifiek bij het Juridisch Bureau gebeurt, (4) wat er aan vooronderzoek gedaan is voordat deze survey is toegestuurd, (5) hoe de betreffende survey eruitziet en hoe deze ingevuld kan worden en (6) wat er met de gegevens gebeurt die je aanlevert.
1, Wat zijn de kwaliteitscriteria? Het Rijk, het Interprovinciaal Overleg en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten hebben in 2012 ‘de kwaliteitscriteria’ vastgesteld.11 De kwaliteitscriteria schrijven voor aan welke kwaliteitseisen voldaan dient te worden bij het uitvoeren van Wabo (gerelateerde) activiteiten. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van de verschillende deskundigheidsgebieden waar kwaliteitseisen voor zijn vastgesteld. Per deskundigheidsgebied zijn concrete activiteiten benoemd. Hier zijn kwaliteitseisen aan gesteld. Deze eisen hebben betrekking op opleiding, kennis, ervaring, frequentie van uitvoeren (aantal ‘vlieguren’) én het aantal personen (menskracht). Voorbeelden van een deskundigheidsgebied zijn opgenomen in bijlage 2. 2. Waarom doet het Projectteam Wabo onderzoek naar de kwaliteitscriteria? De gemeenteraad van Amsterdam heeft per verordening vastgesteld te willen voldoen aan de kwaliteitscriteria.12 Hierbij is wel opgenomen dat de gemeente eventueel af kan wijken van de kwaliteitscriteria, mits aangetoond is dat de kwaliteit anders is geborgd. 13 De gemeenteraad wil jaarlijks op de hoogte worden gebracht over de mate waarin voldaan wordt aan de kwaliteitscriteria. Projectteam Wabo rapporteert hier (geanonimiseerd) over. 3.
Waarom wordt onderzoek gedaan bij het Juridisch Bureau? In 2018 heeft het Projectteam Wabo onderzoek gedaan naar de mate waarin de stadsdelen voldoen aan de kwaliteitscriteria. In 2019 is vervolgens een projectplan opgesteld om er voor zorg te dragen dat de stadsdelen aan de kwaliteitscriteria kunnen voldoen In 2020 is het doel gesteld om inzicht te krijgen in de mate waarin de directies voldoen aan de kwaliteitscriteria. Zo ook voor het Juridisch Bureau. 4. Wat is er aan vooronderzoek gedaan? Het Projectteam Wabo heeft in samenwerking met Nienke Boelens en Jiska Pot allereerst onderzocht welke deskundigheidsgebieden worden uitgevoerd door het Juridisch Bureau. Het Juridisch Bureau bleek actief op drie deskundigheidsgebieden.14 Vervolgens is onderzocht welke activiteiten binnen deze deskundigheidsgebieden worden uitgevoerd. Tot slot is bekeken welke medewerkers de betreffende activiteiten uitvoeren die binnen deze deskundigheidsgebieden worden genoemd. Zodoende is de survey opgesteld die per persoon op maat gemaakt is.
11 De meest recente versie van de kwaliteitscriteria betreft versie 2.2, zie https://www.infomil.nl/onderwerpen/integrale/wet-
algemene/vth-0/ 12 Verordening van raad van Amsterdam regelende de kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving (Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving), 2017, nr. 395/1574 13 Mocht een persoon bijvoorbeeld niet beschikken over een HBO opleiding maar wel over twintig jaar werkervaring, zou op deze wijze verklaard kunnen worden dat de kwaliteit geborgd is en dat verantwoord wordt afgeweken van de kwaliteitscriteria. 14 Deze deskundigheidsgebieden zijn (8) Juridische aspecten vergunningverlening, (9) Juridische aspecten handhaving, (10) Juridische aspecten afwijkingen
25
Rapportage 2020 over Kwaliteitscriteria Wabo
5. Hoe kan de survey worden ingevoerd? De survey is een Excel-bestand. In dit Excel-bestand kan ingevuld worden in hoeverre jij voldoet aan de gevraagde eisen. Hierbij gelden een aantal aandachtspunten.
Opleiding (en cursus) Bij het onderdeel ‘opleiding’ kan je met een ‘1’ aangeven dat de opleiding of cursus is gevolgd, met een ‘0’ wordt aangegeven dat dit niet het geval is. Er wordt ook voldaan aan de eisen voor een cursus indien dit aspect aantoonbaar onderdeel (een module) is geweest binnen de opleiding. Ook is het akkoord als de cursus (of module in de opleiding) bij een andere werkgever is gevolgd. Het maakt niet uit hoelang geleden de opleiding of cursus is gevolgd. Binnen de kwaliteitscriteria wordt onderscheid gemaakt tussen een ‘basiscursus en een verdiepingscursus’. Onder een basiscursus (of module in de opleiding) wordt een cursus verstaan waarin uitgelegd is wat de grondbeginselen, de structuur en de systematiek van het gevraagde aspect is. Een basiscursus duurt indicatief 1-5 dagen. Onder een verdiepingscursus (of module in de opleiding) wordt een cursus verstaan waarbinnen expliciet en gedetailleerd uitleg is gegeven over het gevraagde aspect. Een verdiepingscursus duurt indicatief 5-10 dagen. Kennis Bij ‘kennis’ kan met een ‘1’ aangeven worden dat over de kennis beschikt wordt, met een ‘0’ wordt aangegeven dat dit niet het geval is. Binnen de kwaliteitscriteria wordt ook onderscheid gemaakt tussen ‘basiskennis en diepgaande kennis’. Onder basiskennis wordt verstaan dat men de grondbeginselen, de structuur en de systematiek van het gevraagde aspect kent.