Bijlage 2 Raadsvoodracht Instemmen met het uitvoeringsbesluit en inkoopstrategie aanvullende ondersteuning Amsterdam 2021-2027

Kansen en risico’s Hbh Deze aanbesteding biedt ten aanzien van Hbh de kans om sneller en eenvoudiger aanvullende ondersteuning vanuit het Buurtteam in te zetten bij achteruitgang en een toename van de hulpvraag van de cliënt. Verder biedt beperking van het aantal aanbieders dat in een stadsdeel actief is, betere mogelijkheden tot coördinatie en afstemming van de ondersteuning en van beschikbare capaciteit (i.h.k.v. personeelstekorten). De forse vraagstijging als gevolg van abonnementstarief eigen bijdrage Wmo, blijft

38

Jaar Afdeling Nummer Datum

2020 1 270 4 maart 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Voordracht voor de raadsvergadering van woensdag 11 en donderdag 12 maart 2020

ook in de komende jaren het grootste risico voor de betaalbaarheid en beschikbaarheid van Hbh. Gemeenten mogen op grond van jurisprudentie de Hbh niet weigeren op grond van inkomen, vermogen of het feit dat iemand altijd al een hulp had. Beheersmaatregelen zijn dan gesprekken met het Rijk over extra compensatie en een strikte bewaking van de toegang door zowel de buurtteams als de Hbh-aanbieders, waarbij extra wordt gelet op eigen mogelijkheden en voorliggende voorzieningen (familie, netwerk, vrijwilligers, basisvoorzieningen in de wijk etc.). Het gemiddeld tarief draagt ertoe bij dat aanbieders niet minder, maar ook niet méér ondersteuning leveren dan nodig is voor een schoon en leefbaar huis. Ook de periodieke ca0-loonstijgingen leggen druk op het budget. De gemeente wil immers een reëel en kostendekkend tarief blijven betalen. De krappe arbeidsmarkt vormt – in combinatie met de genoemde vraagstijging – een fors risico voor de beschikbaarheid van Hbh. De wachttijden lopen vooralsnog op. Hiervoor loopt een traject vanuit de gemeente om personeelstekorten in de publieke sector tegen te gaan, waar ook Hbh-specifieke maatregelen onderdeel van zijn. Kansen en risico’s Logeeropvang Met de Buurtteams Amsterdam wordt beter gekeken naar de totale behoefte en ondersteuning van de cliënt én de mantelzorger. Dit is een positieve ontwikkeling voor Logeeropvang.

Logeeropvang maakt dan meer deel uit van de integrale ondersteuning van de cliënt en de mantelzorger. Daarnaast biedt deze aanbesteding Logeeropvang de kans op verdere ontwikkeling waardoor er meer mantelzorgers en cliënten ondersteund kunnen worden. Dit draagt er aan bij dat Amsterdammers langer thuis kunnen blijven wonen, vaak met minder andere vormen van ondersteuning. Het is wel van belang dat de buurteams goed op de hoogte zijn over wanneer Logeeropvang wel en niet passend is en welk aanbod er is. Anders ontstaat het risico dat mogelijkheden onbenut blijven of dat buurteammedewerkers te snel naar Logeeropvang verwijzen, terwijl er bijvoorbeeld ook mantelzorgondersteuning in de sociale basis bestaat. Het informeren en trainen van buurtteammedewerkers zal in deze kennis voorzien. Een ander risico is dat aanbieders onvoldoende logeeropvang plekken bieden. Een hoger tarief moet hen hierin motiveren. Ook zullen afspraken met aanbieders gemaakt worden over samenwerking rond de inzet van beschikbare plekken en krijgen aanbieders een inspanningsverplichting om mee te denken en te helpen met de cliënt/mantelzorger voor alternatieve plekken en data. Een hoger tarief zou er voor kunnen zorgen dat aanbieders meer logeeropvang willen bieden dan het budget toe laat. Gezien het feit dat er op het moment een tekort is aan bedden is die mogelijkheid niet groot.

Daarnaast wordt om dit te voorkomen een budgetplafond ingesteld en contractuele afspraken gemaakt met aanbieders ter beheersing. Om te zorgen dat Logeeropvang alleen daarvoor wordt ingezet waar het voor bedoeld is en overlap ontstaat met andere vormen van verblijf (uit andere wet- en regelgeving) te voorkomen, wordt er een afwegingskader ontwikkeld voor verwijzers, buurtteams en aanbieders. Kansen en risico’s MO/BW Het buurtgericht werken biedt verschillende kansen voor MO/BW. Door de buurtteams een belangrijke rol te geven in het onderzoek en de eerste ondersteuning worden meer vragen in de wijk opgepakt waardoor mogelijk minder cliënten een aanbod vanuit MO/BW nodig hebben. Het is belangrijk hiervoor de juiste kennis in het

39

Jaar Afdeling Nummer Datum

2020 1 270 4 maart 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Voordracht voor de raadsvergadering van woensdag 11 en donderdag 12 maart 2020

buurtteam te realiseren. Daarnaast zal de begeleiding van Amsterdammers die individueel begeleid wonen vanuit MO/BW in samenhang met de ondersteuning van Buurtteams Amsterdam worden ingericht. Hierdoor kan de juiste ondersteuning in en met de wijk aan cliënten geboden worden. Een ander kans is dat de aanbieders verantwoordelijk worden voor de wachtlijstbegeleiding. De trajectbegeleiding komt daardoor bij de aanbieders te liggen waardoor er geen tijd meer verloren gaat en de aanbieder direct kan starten met de ondersteuning. Wachtlijstbegeleiding bij aanbieders neerleggen geeft wel minder goed zicht op de wachtlijst informatie. Om dit risico te beperken komen er (minimale) registratie-eisen waar aanbieders aan moeten voldoen. Een ander risico is het tekort aan budget. Door de ontwikkeling van extra instroom en groei van de groep Licht Verstandelijk Beperkten en door de zwaarte van de problematiek (duurdere vormen van opvang) en/ of onvoldoende uitstroom kan toch meer geld nodig zijn voor alle doelgroepen. Om deze ontwikkeling te beheersen zal door het contractmanagement vinger aan de pols worden gehouden voor de budget besteding zodat tijdig ingespeeld kan worden op dreigende overschrijdingen.

Kansen en Risico’s Ondersteuning en Opvang van slachtoffers bij huiselijk geweld Het werken met buurtteams en het meer buurtgericht organiseren biedt ook kansen voor Ondersteuning en Opvang van slachtoffers bij huiselijk geweld. Er ontstaat meer samenwerking met sociale basis, onderwijs, zelforganisaties en het Buurteam en OKT. Dit zorgt voor een toename van de kennis en handelingskracht. Partijen signaleren daardoor eerder huiselijk geweld en kindermishandeling wat ten gunste komt van de preventieve aanpak. Een risico is dat de Buurtteams (nog) weinig competentie in huis hebben voor het signaleren en handelen bij risicosignalen. De verantwoordelijkheid blijft dan ook bij de aanbieder op basis van het landelijk kader voor aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling voor buurtteams (2019, VNG). In aanvulling daarop komt er een professionaliseringsroute huiselijk geweld en kindermishandeling voor buurteams vanuit de partners in het Veiligheidsnetwerk. VERVOLGPROCES 9. Kennis te nemen van het vervolgproces, waarvan de belangrijkste elementen zijn: - Op 30 januari is er een bijeenkomst met gecontracteerde AOaanbieders met betrekking tot de nieuwe inkoopperiode en de komst van Buurtteams Amsterdam en de daarbij behorende transitie voor aanbieders, personeel en cliënten. - 6 februari vindt er een marktconsultatie plaats omtrent de tarieven voor aanvullende ondersteuning Wmo.

- Dit uitvoeringsbesluit en inkoopstrategie wordt nader uitgewerkt in de aanbestedingsleidraad, na akkoord van het Tenderboard Sociaal wordt deze gepubliceerd rond 1 april. Ook de subsidieregeling voor Buurtteams Amsterdam wordt rond 1 april gepubliceerd. - 22 april start de eerste ronde van de Nota van Inlichtingen met betrekking tot de Inkoop Aanvullende ondersteuning Wmo plaats, met een tweede ronde startend op 7 mei. 40

Jaar Afdeling Nummer Datum

2020 1 270 4 maart 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Voordracht voor de raadsvergadering van woensdag 11 en donderdag 12 maart 2020

-

-

-

Begin september wordt het gunningsbesluit genomen waarin de zorgaanbieders die een contract krijgen voor aanvullende ondersteuning Wmo voor de periode 2021-2027 bekend gemaakt. Hierna zal het college, de commissie en gemeenteraad informeren over de uitkomsten van de gunning. Het college, commissie en de gemeenteraad worden na het zomerreces in 2020 gevraagd in te stemmen met de gewijzigde Wmo verordening waarin de Buurtteams Amsterdam en aanvullende ondersteuning Wmo zijn verwerkt en alle andere noodzakelijke aanpassingen naar aanleiding van de stelselwijziging zijn doorgevoerd. De nieuwe contracten zullen per 1-1-2021 ingaan.

Hiermee hangt samen de vaststelling van het subsidiekader voor Buurtteams Amsterdam en de wijziging van de ASA die daaraan voorafgaand noodzakelijk is. 10. In te stemmen met de uitvoeringsbesluiten voor de financiering B. Inkoopbudget Per jaar worden financiële afspraken met aanbieders gemaakt op basis van actuele tarieven en volumes, binnen het door de gemeenteraad beschikbaar gestelde budget voor ‘Individuele Voorzieningen Wmo’ in de programmabegroting. In dit besluit van het college van burgemeester en wethouders worden de budgetten bepaald onder voorbehoud van het vaststellen van de begroting van de gemeente Amsterdam. Zie voor een nadere toelichting de financiële paragraaf.

Financiële paragraaf Grondexploitatie: Nee

Totale omvang krediet:

€

Financiële dekking: Investering: Nee

Totale omvang krediet:

€

Afschrijvingstermijn: Gebruikt rentepercentage:

%

Looptijd krediet: Is de regeling kredieten van

Omvang aangevraagd

toepassing: Nee

krediet (excl BTW)

€

Regeling Risicovolle Projecten van toepassing: Nee Zijn er risico’s en zo ja, hoe worden deze beheerst? Financiële gevolgen Jaar T

Ondersteuning en Opvang van slachtoffers bij huiselijk geweld Hulp bij het huishouden Maatschappelijke Opvang, Maatschappelijke

T+1

T+2

T+3

T+4

Volgnummer

€ 8,9

€ 39,8 € 159,6

41

Jaar Afdeling Nummer Datum

2020 1 270 4 maart 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Voordracht voor de raadsvergadering van woensdag 11 en donderdag 12 maart 2020

Opvang Jeugd en Beschermd Wonen* Aanvullende Individuele Ondersteuning***

€ 10,7 € 36,9 € 0,5 € 256,4

Dagbesteding ** Logeeropvang Totaal Toelichting

De bedragen in de tabel zijn in miljoenen euro’s. *) Dit bedrag is verminderd met een bedrag van 1,8 miljoen voor het ontvlechten van dagbesteding aan MO/BW cliënten, besluit E.4. Dit bedrag is vermeerderd met een bedrag van € 9,2 miljoen voor de overheveling van cliënten voor het (O)GGZ netwerk. Dit betreft nu voornamelijk complexe ggz-cliënten die nu ook door MO/BW zorgaanbieders worden ondersteund. Gezien de opgave is het belangrijk dat er een koppeling gemaakt wordt tussen dit netwerk en het netwerk van MO/BW. De uitname vanwege het overgaan van cliënten naar Wlz is niet verwerkt in dit bedrag. De middelen voor het netwerk MOJ zijn toegevoegd. **) In dit bedrag is opgenomen een bedrag van 1,8 miljoen voor het ontvlechten van dagbesteding aan MO/BW cliënten t.a.v. besluit E.4. In dit bedrag is voor 2,5 miljoen inloop dagbesteding opgenomen dat op termijn wordt overgedragen naar de sociale basis t.a.v. besluit B.2. ***) Het budget is verminderd met 9,2 miljoen voor het overhevelen van de doelgroep (O)GGZ-cliënten vanuit aanvullende Individuele ondersteuning naar Maatschappelijke Opvang, Maatschappelijke Opvang Jeugd en Beschermd Wonen.

Indien de voorgestelde gefaseerde overgang naar de buurtteams (besluit A.3) wordt uitgevoerd, zal het budget voor aanvullende Individuele ondersteuning worden opgehoogd met 7,7 miljoen voor tijdelijke afspraken ten behoeve van een zorgvuldige en warme overdracht van het product Ambulante Ondersteuning. Met deze (huidige) aanbieders worden dan afspraken gemaakt voor een deel van het jaar 2021. In de tabel zijn de bedragen van de jaarschijf 2022 uit de vastgestelde meerjaren begroting van 2020 als uitgangspunt genomen. In de Voorjaarsnota 2019 zijn verschillende taakstellingen in de begroting opgenomen. De laatste taakstelling wordt per 2022 ingevoerd en daarmee geeft jaarschijf 2022 het meest reële beeld voor de structurele inkoop. In deze tabel zijn de bedragen ingedeeld naar de nieuw in te kopen diensten. Daarbij is gebruik gemaakt van ingeschatte verschuivingen van de cliënten naar de nieuwe diensten.

De bedragen in de begroting zijn onderhevig aan wijzigingen doordat: - De middelen nog bijgesteld moeten worden voor indexatie en groei van de stad, - De middelen vanwege tekorten binnen het sociaal domein en verhoging van de inzet op preventie anders ingezet kunnen worden, - De middelen binnen het gemeentefonds zijn de komende jaren onderhevig aan objectieve herverdeelmodellen, - De middelen Beschermd Wonen zijn onderhevig aan wijziging vanwege cliënten die overgedragen kunnen worden naar de Wet Langdurige Zorg, - De middelen vanuit het gemeentefonds zijn afhankelijk van de trap-op-trap-af systematiek vanuit het rijk.

42

Jaar Afdeling Nummer Datum

2020 1 270 4 maart 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Voordracht voor de raadsvergadering van woensdag 11 en donderdag 12 maart 2020

De gepresenteerde cijfers zijn daarmee een momentopname en dus indicatief. Bij het vaststellen van de inkoopbudgetten spelen de volgende ontwikkelingen mee: 1. Na de transitieperiode en op basis van de eerste ervaringen van de buurtteams Amsterdam en aanbieders van aanvullende individuele ondersteuning wordt beoordeeld welke voorzieningen in de sociale basis aanvullend nodig zijn. Vanaf dat moment worden middelen overgeheveld vanuit het budget aanvullende ondersteuning naar de sociale basis. 2. Het grootste deel van ambulante ondersteuning gaat op in de Buurtteams Amsterdam. 80% van de cliënten en 60% van het budget voor ambulante ondersteuning gaat in een jaar gefaseerd over naar de Buurtteams. De fasering van deze overheveling van middelen worden gekoppeld aan de fasering van de overdracht van cliënten ambulante ondersteuning van de huidige zorgaanbieders naar de buurtteams Amsterdam. Als na de transitie blijkt dat de verdeling van aantallen cliënten 80-20% anders is dan vooraf bepaald, dan wordt het budget (60-40%) opnieuw vastgesteld. 3. Het resterende budget van 10,7 miljoen euro in te zetten voor de inkoop van individuele ondersteuning voor specifieke doelgroepen met uitzondering van de GGZ doelgroep. De inkoop van individuele ondersteuning voor de GGZ doelgroep wordt ondergebracht bij de inkoop voor MO/BW in de dienst Begeleid thuis.

Hiertoe zijn de bijbehorende AO middelen overgeheveld naar de begrotingspost MO/BW. 4. De contractering voor deze individuele ondersteuning te maximeren op 95% van het beschikbare budget en gedurende het jaar de resterende 5% te gebruiken om onvoorziene ontwikkelingen in cliëntstromen te kunnen opvangen. 5. Alleen in Beschermd verblijf intensief zit een tarief voor dagbesteding. Voor de andere diensten binnen MO/BW wordt budget voor dagbestedingsactiviteiten overgeheveld naar dagbesteding. 6. Budgetten van MOJ worden overgeheveld naar de begrotingspost MO/BW met uitzondering van veldwerk en cliëntenondersteuning, maatjesprojecten en dagbesteding. 7. Het opdrachtgeverschap en het budget voor de inloop dagbesteding wordt komende contractperiode gefaseerd overdragen aan stadsdelen. De overeenkomsten Inloop dagbesteding hebben daarom een looptijd van maximaal twee jaar. 8. Er bestaat een risico dat er onvoldoende ruimte in de begroting is om de mogelijke structurele kostenstijgingen van gecontracteerde partijen (bijvoorbeeld loonstijgingen) te dekken. Dit komt omdat de compensatie voor kostenontwikkeling van jaar tot jaar gebeurt met een indexering van tarieven. In de gemeentelijke systematiek voor nominale compensatie wordt er geen directe koppeling gemaakt tussen de werkelijke hoogte van de kostenontwikkeling en de hoogte van de compensatie.

Indien dit zich voordoet betekent dat mogelijk een verlaging van het volume dat kan worden ingekocht. Dit wordt meegenomen in de

43

Jaar Afdeling Nummer Datum

2020 1 270 4 maart 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Voordracht voor de raadsvergadering van woensdag 11 en donderdag 12 maart 2020

jaarlijkse contractafspraken met de aanbieders. 9. Tabel b: Financiële consequenties van de beslispunten, toont de beschikbare budgetten waarmee ondersteuning wordt ingekocht. De werkelijke behoefte kan hoger zijn dan uit de beschikbare budgetten kan worden betaald. Hierdoor kunnen mogelijk wachttijden ontstaan. In de Voorjaarsnota 2020 zal het beschikbare budget worden afgezet tegen de verwachte groei.

Geheimhouding

n.v.t. Stukken Meegestuurd

Ter inzage gelegd

Bijlage 1: wethoudersbrief Uitvoeringsbesluiten ‘Nadere uitwerking Buurtteams Amsterdam’ en ‘Inkoop aanvullende ondersteuning Wmo’ Bijlage 2: uitvoeringsdocument Buurtteams Amsterdam Bijlage 3: wethoudersbrief Beleid MO BW MOJ Bijlage 4: advies Wmo adviesraad Buurtteams Amsterdam en inkoop aanvullende ondersteuning Wmo Bijlage 5: reactie Cliëntenbelang Amsterdam Buurtteams Amsterdam Bijlage 6: reactie Amsterdams Netwerk Ervaringsdeskundigen n.v.t. Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

OJZ, afdeling Zorg Nienke Siemonsma: 06-23927517 n.siemonsma@amsterdam.nl en Anne Roseboom: 06-12285707 a.roseboom@amsterdam.nl Het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam

Femke Halsema, burgemeester

Peter Teesink, secretaris

44