Bijlage 2. Ontwikkelstrategie K-midden lowres
Tekst van het document
Diversiteit aan Horeca
54
de speel- sport activiteiten buiten). Zorg dat het een aanvulling is op het huidige aanbod. Ook kunnen horecagelegenheden die nu in de woonwijken zitten, daarmee verhuizen naar het plein. Ook is er ruimte voor een grotere betaalbare ruimte met een brede bestemming die ook voor feesten en partijen gebruikt kan worden; al dan niet in combinatie met horeca. Daarnaast is er een grote behoefte aan horeca en werkruimtes voor catering bedrijven of cloud-restaurants (maaltijden die worden bezorgd). Selecteer horeca op basis van sociaal ondernemen of sociale firma. Dit kan het buurtgerichte karakter ondersteunen, waarmee de horeca ook als een soort ‘wijkonderneming’ kan opereren.
Voor het programma in de openbare ruimte wordt voorzien in de realisatie van een kwalitatief uitstekend plein. Waar verschillende groepen zich in kunnen bevinden Er zal een deel worden gerealiseerd waar duaal gebruik van kan worden gemaakt voor evenementen dan wel een skate locatie. De behoefte aan sportvoorzieningen wordt gerealiseerd met een speciale aandacht voor Urban Sport maar ook de tennis en de basketbal en het stangenpark vinden hun plek. In de groene publieke tuin komen ook mogelijkheden voor gemeenschappelijke moestuinen, voedselbossen en door het gebied heen komen muurtjes voor Urban art en graffiti. De markt kan weer voor langs de Karspeldreef waar ook een plek kan het zijn voor bbq-en show. Er kan worden gekeken dit tussen Kruitberg en het voorzieningen gebouw te realiseren. Er is aandacht in de openbare ruimte voor verdere mogelijkheden van groen en water, Voedselbossen kunnen door de hele K-buurt worden gerealiseerd samen met de mensen die groenbeheer doen vanuit bewoners.
worden. Het marktplein onder de metro krijgt plaveisel in lichte tinten voor optimale verlichting. De openbare ruimte krijgt extra aandacht door een uitzichtpunt te creëren voor 360graden uitkijken boven op het voorzieningengebouw die zicht biedt op de iconische metrobaar richting stad en ook op een een (kleurrijke?) monumentale landmark/sculptuur goed zichtbaar bij Metro Kraaiennest op het K-plein, herkenbaarheid en identiteit aan de K-buurt geeft.. Door de Kruitbergstraat langs Kameleon autovrij te maken wordt de horeca daar meteen verbonden met het plein en door de Kruitberg weg langs de kunstenaars autoluw te maken en de parkeerplaatsen daar op te heffen wordt de verbinding tussen de kunstenaars en de Openbare Ruimte versterkt zodat er een samenhangend geheel ontstaat.
Voorbeeld van lichtkunst
Onderdelen die in de openbare ruimte een plek dienen te krijgen zijn onder andere het plein, markt, evenementen, akoestische bubbel, sport (urban sport, tennis, basketbal, atletiek), moestuinen, voedselbossen, bbq en show, kiss & Ride, groen, spelen, water, een openbaar toilet, graffiti muurtjes, en een uitzichtpunt. Hoeveel programma er moet komen ten aanzien van de verschillende onderdelen in de openbare ruimte wordt uitgewerkt in de vervolgfase.
Ontwikkelstrategie: K-midden
1.4 Programma in de openbare ruimte
Parkeren scheidt de kunstenaars van de openbare ruimte
Er is veel aandacht voor goede verlichting. Rondom het plein en onder de metrobaan zal kunst en gekleurde verlichting gerealiseerd 55
1.5 Verkeer in Verkeersprogramma Voor het verkeer zijn een aantal zaken voor de buurt belangrijk om op te lossen. Ten aanzien van het autoverkeer is de doorstroming op een aantal van de kruispunten op de Karspeldreef functioneren zwaar onvoldoende. Dat gaat van de aansluiting van de Kromwijkdreef op de Karspeldreef helemaal tot de aansluiting van de Karspeldreef op de Gooiseweg. De aansluiting waar de uitgang van de Kameleon garage op de Karspeldreef uitkomt is een van de grootste uitdagingen. Op de Bijlmerdreef waren vroeger soortgelijke situaties en deze zijn opgelost door het implementeren van rotondes. De wens bestaat om de Kruitbergstraat langs Kameleon autovrij te maken. Hierdoor kan de bestaande horeca verbonden worden met het plein. Dezelfde wens geldt voor de Kruitbergweg langs de kunstenaars. Door de parkeerplaatsen daar op te heffen en het autovrij te maken wordt de verbinding tussen de kunstenaars en de openbare ruimte versterkt zodat er een samenhangend geheel ontstaat. De tweede uitdaging zijn de niet-aan-elkaar verbonden fietsroutes in het centrum van de K-buurt, rondom het plein. Daarbij moet tevens zorgen voor goede scootmobiel verbinding van Koornhorst naar het plein en het Henriette Roland Holst naar het plein.
Er is ook een mogelijkheid voor een betere fietsverbinding naar het noorden van het Kraaiennest pad bij toren Kouwenoord langs Koningshof en Kleiburg. Voor de buurt is dit geen hoge prioriteit want er is ook een goede verbinding meteen ernaast, 56
die via de ‘s Gravendijkdreef die geupgrade zou kunnen worden. Ten aanzien van het OV zijn de locaties van de huidige bushaltes niet ideaal gesitueerd. Met name de senioren van het Henriette Roland Holst worden nu op de kromwijkdreef afgezet en moeten een heel stuk terug lopen.Daarnaast is er een beslissing genomen om de HOV van Bijlmer Arena naar IJburg niet via de Karspeldreef langs K-midden te laten rijden, maar via de Langbroekdreef langs de Gaasperplas. Juist in de Bijlmer wonen de mensen die op Schiphol werken. Wanneer de HOV via de Karspeldreef zou gaan wordt een gebied met straks 1.250 extra woningen sterker onderdeel van het stedelijk netwerk. De HOV verbinding dient door de K-buurt te gaan. Een deel van de mensen in de K-buurt werkt ‘s ochtends vroeg, maar ook ‘s avonds laat. Daarom is er behoefte aan een nacht verbinding met de metro naar de stad. Er is behoefte aan meer elektrische oplaadpunten. Zeker gezien de te voorziene ontwikkelingen op dit gebied en ook de zogenaamde share Mobility punten. De buurt zet in op de realisatie van een mobiliteitshub in het centrum van het gebied. Deze HUB kan een plek zijn voor deelmobiliteit. Hiervoor kunnen verschillende modaliteiten worden benut. De HUB kan tevens dienst doen als P&R voorziening. De buurt wil zo een bijdrage leveren aan de autoluwe binnenstad en arrangeren
dat mensen uit Gooi en Almere hier parkeren, de overstap maken naar de metro - of HOV en elkaar ontmoetten voor Business meetings, wat ook de wijkeconomie ten goede kan komen. Deze mobiliteitshub kan daarnaast de piekbehoefte aan parkeren opvangen als gevolg van de drie religieuze voorzieningen in het centrum van de buurt. Onderzocht kan worden of naast verkeer deze voorziening gecombineerd kan worden met ander programma zodat een aantrekkelijke plint ontstaat. Het idee om een mobiliteitshub te realiseren binnen de K-buurt past goed bij de geformuleerde ambities in de Hubsvisie. Het plan voor de K-buurt sluit aan bij het type Wijkhub. Onderdelen die ten aanzien van het verkeersprogramma gerealiseerd dienen te worden zijn onder andere de mobiliteitshub, oplossing kruispunten (doorstroming Karspeldreef), fietsen scootmobiel routes, bushalte locaties, nacht verbinding metro, verkeersaanpassingen Kruitbergweg, elektrisch oplaadpunten, share mobility en de HOV verbinding via K-midden. Hoeveel programma er moet komen ten aanzien van de verschillende onderdelen om de verkeersstromen en de parkeeroplossingen in goede banen te leiden wordt uitgewerkt in de vervolgfase.
61m
DOORSNEDE A-A
DOORSNEDE A-A
VARIANT 2
217 parkeerplaatsen
1.5m
1.5m
27m
DOORSNEDE B-B
9.6m
10.5m
10.5m
9.6m
Ontwikkelstrategie: K-midden
3.3m
3.3m
12m
12m
61m
27m
DOORSNEDE B-B
Studie naar de inpassing van een parkeergebouw ten zuiden van de Lighthouse Chapel
Veel pakketbusjes in de buurt zorgen voor druk op de openbare ruimte en het parkeren
57
2
Stedenbouwkundige opzet
2.1 Structuren Op het gebied van routes en verbindingen liggen er veel kansen ten aanzien van de verkeersroutes, de groen en de waterroutes. Er zijn voor K-midden verbeteringen mogelijk om deze beter aan te sluiten op bestaande netwerken.
Groen:
De Bijlmer is befaamd om zijn groen. Naast het Nelson Mandela park en de flats in het groen wordt de Bijlmer omringd door de Bijlmerweide, de Gaasperplas en het ontluikende groen op dak van het Tunnelpark. Een aantal van de groene zones om deze groengebieden met elkaar te verbinden lopen door K-midden. De belangrijkste opgave ligt er om het groen van het Bijlmermuseum te verbinden met het Tunnelpark/Gaasperpark/plas en de bijlmerweide. Hiervoor liggen er kansen om ter hoogte van
Schema: kansen voor groenverbindingen
58
Krombekstraat, de Kromwijkdreef en het park ter hoogte van de Koolrabistraat. Oost-west liggen ze vooral als begeleiding van de langzaam verkeersroutes. Ook kent de Karspeldreef een groene bomenstructuur die belangrijk is om zichtbaarder te maken.
Blauw:
Water gaat in stedelijk gebied een steeds voornamere rol spelen. Niet alleen als verbinding maar het oppervlaktewater zorgt er voor dat bij extreme buien het water kan worden opgevangen en afgevoerd. K-midden is laaggelegen en kent geen waterpartijen. Wel ligt de hele K-buurt als een eiland omringd door water. Het is al lang de wens van de buurt om daar meer gebruik van te maken door er drijvende eilanden in te maken die mooi en functioneel van karakter kunnen zijn als broedplaats voor vogels. Beter gebruiken van het water is daarom een
Schema: kansen voor waterverbindingen
belangrijke opgave. Er ligt ambtelijk een wens om het water van het Bijlmermuseum te koppelen met dat van het park bij de Koolrabistraat.
Fiets- en Voetgangersverdindingen:
Door K-midden loopt ter hoogte van het Kantershofpad een belangrijke oost-west fietsverbinding vanaf De Gaasp/ Bijlmerwijde via het Nelson Mandelapark helemaal tot de Amstelscheg. Deze route is aangemerkt als Hoofdnetfiets en tevens de belangrijkste route die aansluit op het fietsnetwerk van Zuidoost om naar bijvoorbeeld De Amsterdamse Poort te gaan. Binnen dit netwerk heeft ook het fietspad ten zuiden van de flats Kleiburg, Kruitberg, Kikkenstein en onder de Gooiseweg een belangrijke plek. De noord-zuid verbinding richting Gaaspertunnel wordt binnenkort aangelegd bij de Kromwijkdreef. In Noordelijke richting naar Amsterdam, Amsterdam-oost/Diemen kunnen
Schema: kansen voor netwerken voor langzaamverkeer
Openbaar vervoer:
K-midden heeft met de metrolijn 53 een directe verbinding met de binnenstad. Daarnaast lopen er 4 buslijnen (deels) door het gebied: ■ Lijn 41: station Holendrecht-station Muiderpoort ■ Lijn 47: station Bijlmer Arena-station Holendrecht (via Kromwijkdreef) ■ Lijn 49: Station Bijlmer Arena-station Weesp (via Kromwijkdreef) Er zijn ook twee nachtlijnen die de buurt aandoen: N85 en N87. Er is een beslissing genomen om de HOV van Bijlmer Arena naar IJburg niet via de Karspeldreef langs K-midden te laten rijden, maar via
Schema: voetgangersgebieden Zuidoost
de Langbroekdreef langs de Gaasperplas. Juist in de Bijlmer wonen de mensen die op Schiphol werken. Wanneer de HOV via de Karspeldreef zou gaan wordt een gebied met straks 1.250 extra woningen sterker onderdeel van het stedelijk netwerk. De HOV verbinding dient door de K-buurt te gaan. Een nachtverbinding met de stad via de metro zal ook de ontsluiting van het gebied bevorderen.
Autoverkeer:
Door K-midden loopt de Karspeldreef. De Karspeldreef, maakt deel uit van het rondje (vierkant) Bijlmer. Dit rondje zorgt voor de hoofdontsluiting van het autoverkeer van Zuidoost. Bij K-midden is er een goede aansluiting van het stadsdeel netwerk op het regionale netwerk. De Kromwijkdreef met de afslag A9 zorgt er voor dat K-midden een toegang is van Zuidoost voor Almere en het Gooi. De Karspeldreef oostwaarts van de Kromwijkdreef bijna alleen gebruikt voor lokaal bestemmingsverkeer en kan daarmee een ander karakter krijgen, meer zoals de aansluitende ‘s Gravendijkdreef, dan de westelijke kant van de Karspeldreef
Ontwikkelstrategie: K-midden
de verbindingen nog een stuk duidelijker. Gekoppeld aan het fietsnetwerk ligt er ook een kans om groenstructuren te verbinden waardoor het ecologische en recreatieve netwerk wordt versterkt. Hoofdprioriteit van de buurt zijn goede fiets en scootmobiel verbindingen naar en rond het plein. Hier eindigen de fietsroutes zomaar. Bekeken moet worden hoe de verbinding tussen Koornhorst en Fort Kraaiennest via de Oliepalmstraat loopt vanaf de stoplichtoversteek over de ‘s Gravendijkdreef, geoptimaliseerd kan worden.
Schema: Verbinding met de stad
59
Samenspel met de omgeving van K-midden: Entree van en via de kromwijkdreef:
De Kromwijkdreef valt buiten het traject, gedurende het traject is de potentie naar boven gekomen om van de kromwijkdreef ook een stadse straat of stadslaan te maken die dient als entree naar het centrum van de buurt.
Bebouwing richting en bij tunneldak:
Er zijn plannen om richting het tunneldak extra bebouwing te realiseren dit kan de regionaliteit van de K-buurt versterken. Van belang is dat er dan goede toevoerwegen zijn richting het centrum van de K-buurt.
Bebouwing E-buurt:
In de E-buurt wordt op dit moment ook gebouwd. Dat is een relatief hoog percentage middeldure huur en koop. Dit kan antwoord bieden op de vragen waarom er in K-buurt een bovenmatige hoeveelheid sociaal wordt gebouwd. Naast het antwoord dat hier ook de voorzieningen voor mensen met sociale huur worden gerealiseerd, in het kader van opstap buurt.
Overal bouwprogramma Zuidoost:
In Amstel 3 worden woningen gerealiseerd waar een bovenmatig aantal middeldure koop en huur wordt gerealiseerd. Daarbij werd de kanttekening gegeven dat dit niet ten koste gaat van sociale bouw programma's elders in Zuidoost omdat op Zuidoost niveau er een totalisatie plaatsvindt. Met het voorzieningen en woon60
programma van K-midden kan hier invulling aan geven worden. 40-40-20 en het Masterplan Zuidoost
Aansluiting Gooiseweg: 1. In de omgevingsvisie wordt de Gooiseweg als dreef verlaagd, een stadsstraat in het stedenbouwkundig plan gaat daar haaks op in en wil juist aan die kant de Karspeldreef ook een stadse straat te maken. 2. De Karspeldreef aansluiting met de Gooiseweg valt buiten het K-midden gebied. De buurt wil de aansluiting zoals bij de bijlmerdreef, zonder stoplichten en met twee rotondes aan weerszijden van de Gooiseweg 3. In het stuk Karspeldreef tussen K-midden en Gooiseweg bevindt zich de op en afrit van Switi Wonen. Daar gebeuren bovenmatig vele verkeersongelukken. Dit dient aandacht te krijgen.
Bijlmerweide:
In de omgevingsvisie is de bijlmerweide voorzien als sport en recreatiegebied het maken van de kavels Karspeldreef Oost naar een parkachtige omgeving gaat daar haaks op in.
Gooi en Almere:
K-buurt ligt als eerste aanvoer plaats van het Gooi en Almere. Dit biedt kansen voor een autoluwe binnenstad om een overstap te realiseren via de K Buurt middels een p&r die in de
avond ook als stadshub kan worden gebruikt.
Sport en spel faciliteiten in de K-midden omringende gebieden:
Met de komst van het aantal woningen zal een deel van het sport en spelen plaatsvinden bij locaties die nu al gebruikt worden rondom het k midden, deze zullen daarom een upgrade nodig hebben.
Aansluiting met Bijlmermuseum
Ontwikkelstrategie: K-midden
Voor de aansluiting op het Bijlmermuseum dient het K-midden traject goede aansluiting en toegang te vinden tot het Bijlmermuseum. Met eerbied voor de bouwstijl en hexagonaliteit. Zie in dit kader vanuit de opmerkingen Bijlmermuseum.
Ontwikkeling Nelson Mandela Park
Zuidoost kent een groeiende populatie ouderen. Waar het K-midden zich richt op bruis en reuring, is daar de plek waar een hospice, en extra zorgclusters een goede plek kunnen vinden Speeltuin Krombekstraat
61
2.2 Uitgangspunten van de hoofdopzet
Door de structurerende elementen over elkaar te leggen samen met het programma kunnen wij bouwen aan een logische verdeling van de verschillende planonderdelen. Dit heeft geleid tot een hoofdopzet. Allereerst is er de Karspeldreef als ader door de buurt. Dit is een sterke as, aangemerkt als stadslaan in de omgevingsvisie, die functioneert als ontsluiting voor de buurt en de Bijlmer. De Karspeldreef is nu erg breed. Versmalling van het profiel moet er voor zorgen dat weerszijden van de straat een sterkere relatie met elkaar hebben. Versmalling is mogelijk, maar alleen als het autoverkeer afneemt. Het verminderen van het autoverkeer is een stadsbrede aanpak en houdt niet op bij de K-buurt. Er zijn bijvoorbeeld plannen om van de Gooiseweg een stadslaan te maken waar 50km wordt gereden. Dit maakt het minder aantrekkelijk om de auto te pakken richting het centrum van Amsterdam. Minder autoverkeer maakt het mogelijk om de Karspeldreef naast een verkeersfunctie ook een aangenamere straat te maken, de noord- en de zuidkant van K-midden aan elkaar te smeden en de Karspeldreef minder als barrière te ervaren. De westzijde van het plangebied is te kenmerken als stedelijk. Blok AB en de Kameleon, met een sterk stedelijke uitstraling zijn er de nodige voorzieningen.
Hierbij past bebouwing die aansluit bij die stedelijke uitstraling en die anderzijds past bij de laagbouw van Laag Kralenbeek 62
Programmatische schets HvdK, 2020
Ruimtelijke uitgangspunten HvdK, 2020
Stad straat Gooiseweg
Bijlmerweide Stad straat
Start voor het concept van de driedeling van het plan
Toren(tjes) uit het groen
Ontwikkelstrategie: K-midden
?
!
0
25
50
100
Legenda Legenda
Uitgangspuntenkaart Hierin zijn belangrijke onderwerpen vastgelegd. Zie de bijlage voor de uitgebreide legenda
Locatie plein, Locatie het plein, hart het vanhart de buurt van de buurt
Rooilijn verschuiven Rooilijn verschuiven
Route auto Route auto
Iconen van Iconen Kmidden van Kmidden
Grote stedelijke Grote stedelijke bebouwing bebouwing
Aaneengesloten Aaneengesloten rooilijn rooilijn
Aanpassing Aanpassing kruising kruising
Bestaande Bestaande hoogteaccenten hoogteaccenten
KleinereKleinere bebouwing bebouwing (aansluitend (aansluitend bij laagbouw) bij laagbouw)
Onderbrekingen Onderbrekingen in rooilijn in rooilijn
Hoofdnet Hoofdnet fiets fiets
Accent Accent
Bebouwing Bebouwing in groenin groen
Lossere Lossere bebouwing bebouwing
Wandel-Wandelen scootmobielroute en scootmobielroute
Relatie accent Relatie accent
Ruimte voor Ruimte expriment voor expriment
Toegangen tot woningen Toegangen tot woningen
Zichtlijnen/verbindingen Zichtlijnen/verbindingen voetganger voetganger
Markering Markering entree Kmidden entree Kmidden
Voorzieningen Voorzieningen met beperkt met beperkt bezoekers bezoekers
Toegangen bedrijven of Toegangen winkels, winkels, bedrijven of voorzieningen voorzieningen
Groenverbindingen Groenverbindingen
Voorzieningen met veelmet veel Voorzieningen bezoekers bezoekers
Opheffen Opheffen barrière barrière metrostation metrostation
CultureelCultureel verzamelgebouw verzamelgebouw
?
Te verplaatsen ?Te verplaatsen
?
WC Kameleon WC Kameleon ?UitgangUitgang
!
!Verbetering Verbetering blinde gevel blinde gevel
autoverbinding? autoverbinding? verplaatsen? verplaatsen?
63
en Nieuw Kempering. Wel met minder gevellengte dan de Kameleon. Want De Kameleon wordt door de buurt ervaren als een kolos die de relatie tussen het Bijlmermuseum, de Karspeldreef en de K-torens belemmert. Het middendeel is aangemerkt als hoogstedelijk milieu. Dat uit zich in een hoge mate van voorzieningen rondom het nieuwe plein als kern van de buurt en loopt door naar het noorden onder de metrobaan tot en met de sintelbaan. Niet de Karspeldreef maar het plein is door de buurt bestempeld als het belangrijkste ruimtelijke element voor de buurt. Het plein wordt gevormd door de gevel van de Kameleon, de gevel van een nieuw blok (kavel 1) waarin zowel voorzieningen als woningen en parkeren worden opgenomen en aan de kop van het plein een cultureel verzamelgebouw als schakel tussen het plein en de sport- en speelvoorzieningen ten noorden van het plein (kavel A). Het plein moet de centrale plek voor de buurt worden en een aantrekkende werking hebben voor mensen buiten de K-buurt. Het is voor de buurt belangrijk dat zichtlijnen door het gebied heen lopen die het Bijlmermuseum als parkachtig landschap doorzetten. Het gebied aan de noordzijde is een uitloper van het plein waar plek is voor onder andere urban sports, sporten in georganiseerd verband en spelen voor kinderen.
Het hoogstedelijke gebied is de plek waar men de dagelijkse boodschappen gaat doen, de horeca gaat bezoeken of waar cultuur en ontwikkeling plaats 64
kan vinden. Maar ook de plek van ontmoeten, recreatie en activiteit. De oostzijde van de Karspeldreef is de luwe kant. De verkeersintensiteit ligt hier lager omdat deze route vooral gebruikt wordt door bewoners naar de laagbouwbuurten Kantershof en Geerdinkhof. De huidige ruimte is wijds en laagwaardig groen. Hier liggen al jaren de kavels klaar voor ontwikkeling. Er ligt hier een kans om haaks op de Karspeldreef groene verbindingen te maken die een schakel vormen tussen het Bijlmermuseum en de Gaasperplas. Door K-midden in drie deelgebieden te knippen is het mogelijk om drie verschillende sferen neer te zetten, zoals hierboven is beschreven. Tevens sluit dit aan bij de wens van de buurt om voor een fasering te kiezen die past bij het uitgangspunt dat de ontwikkeling van de buurt meer organisch en gefaseerd moeten gebeuren en niet als één grote ontwikkeling die de buurt overkomt.
Karspeldreef In de omgevingsvisie is de Karspeldreef omschreven als een stadslaan. De omschrijving hiervan is als volgt: in de stadslanen is ruimte voor een sterke bomenstructuur. Deze lanen maken dan ook deel uit van de hoofdbomenstructuur. In de profielen is ruimte voor verschillende modaliteiten, waaronder in ieder geval ongemotoriseerd verkeer en ov. Hoogwaardig openbaar vervoer (snel en dus een beperking van de oversteekbaarheid van de laan) neemt hier vaak een belangrijke plek in om ook de delen van de stad die verder liggen van bestemmingsgebieden dichterbij te halen.
Legenda Gesloten bouwblok
Locatie plein, het hart van de buurt
Toegangen tot woningen
Bebouwing in het groen
Verkleinen footprint metrostationg
Toegangen winkels, bedrijven of voorzieningen
Grens bouwveld
Verbeteren fietsverbinding
Voorzieningen met beperkt bezoekers
Vaste hoekgevel
Wandel- en scootmobielroute
Voorzieningen met veel bezoekers
Zichtlijnen/verbindingen voetganger
Versterken groenstructuren
Werken aan huis
Zoeklocatie accent
Toevoegen waterstructuur
hoogstedelijk
landschappelijk
Ontwikkelstrategie: K-midden
stedelijke woonomgeving
0 10
25
50
100
plankaart
65
2.3 Driedeling van de Karspeldreef Deze paragraaf beschrijft de kwaliteit van de bebouwing in relatie tot de driedeling.
zorg, welzijn en ruimte voor ondernemers in de dienstverlenende sector (adviesbureaus, webdesign, ontwerpbureaus). De voorzieningen zijn niet van alledaags gebruik en hebben minder aanloop.
Deelgebied A: stedelijk woonmilieu
De westzijde van het gebied is aangemerkt als stedelijke woonomgeving. Dit uit zich in gesloten bouwblokken die samen met de gevels van Blok AB en de Kameleon van de Karspeldreef een stedelijke straat maken. Aan de Karspeldreef en voor een deel de hoek om hebben deze blokken voorzieningen in de plint. Soms in twee lagen. De voorzieningen zijn van een ander karakter dan die aan het plein. Meer
stedelijke woonomgeving
De plinten vormen de basis van deze blokken. Door de extra hoogte van minimaal 4 meter en bepaalde mate van transparantie zijn ze uitnodigend. Ze maken de schakel tussen gebouw en de openbare ruimte. Boven de plinten wordt gewoond. De hoogte van deze blokken heeft een basishoogte van ca. 24 meter, een maat die overeenkomt met de basishoogte van de Kameleon. Daarboven kan een accent komen die de gebouwen een eigen karakter geven. hoogstedelijk landschappelijk Het accent is nooit hoger dan de K-torens. De torens komen ruim boven de bebouwing uit waardoor ze kenmerkend blijven voor dit gebied. A
4
Schema: stedelijke woonomgeving
66
5
C1
C2
De zijden richting de buurten Laag Kralenbeek en Nieuw Kempering hebben aansluiting op 1 2 3 de grondgebonden woningen van deze buurten. De woningen van deze buurten zijn twee en soms drie lagen hoog. De hoogte van de blokken op de kavels 4 en 5 zijn maximaal 4 lagen. Belangrijk aan deze zijde is om entrees en leefruimtes aan hetBmaaiveld te realiseren. 6 Daardoor komen er ‘ogen’ aan de straat en wordt de sociale veiligheid richting het fietspad vergroot.
Referenties van monolieten
67
Ontwikkelstrategie: K-midden
Kavel 4:
Aansluiting hoogte bebouwing Karspeldreef
Kavel 4 heeft een footprint van 6.650m² (70x95meter). Het volume voor kavel 4 bestaat uit circa 20.000m² BVO. Daarvoor is 17.500m² voor wonen en ongeveer 2.500m² voor niet-woonprogramma. Bovenop dit volume is er ruimte om 3.000m² parkeren te realiseren in het blok. De configuratie waarmee is gerekend is een gesloten bouwblok met een relatief grote binnenruimte. Optimalisatie hierin is nog mogelijk. Het blok is heeft een groot oppervlak. Opsplitsen zodat meerdere partijen het blok kunnen ontwikkelen behoort tot de mogelijkheden maar moet wel gepaard gaan met strenge eisen
Aansluiting hoogte laagbouw Accent irt bezonning
Vormgeving van een blok
Wonen
Binnentuin
Intramurale zorg
Binnentuin Voorzieningen
Voorzieningen Wonen (Sociaal)
Wonen (Middensegment)
Volumestudie van de blokken 4 en 5
68
omtrent beeldkwaliteit zodat het blok als een geheel vormgegeven kan worden.
Kavel 5:
Kavel 5 heeft een oppervlak van 4.235m². Er is ruimte voor 14.000m² BVO waarvan een 4.000m² ten behoeve van niet-woonprogramma. Daarnaast is er nog ruimte om binnen het blok parkeren op te lossen. Momenteel zijn er gesprekken met een zorginstelling die interesse heeft om op dit kavel een woon-zorgcomplex te realiseren. Voorzieningen die hier aanvullend op zijn maar ook publiek trekken kunnen een goede invulling voor de plint zijn. Hierin kan bijvoorbeeld ruimte worden opgenomen voor de functies van het huidige Medisch Centrum om het kavel op het plein vrij te spelen. In deze kavel komt geen horeca die zal concurreren met bezoekers voor de horeca rond het plein. Voor de beeldkwaliteit van kavel 4 en 5 is de wens van de buurt om enerzijds goed de relatie te leggen met de overkant van de Karspeldreef waar Kameleon en Blok AB staan, anderzijds om een knipoog te maken naar de historie waar voorheen de parkeergarages stonden, de een levendige geschiedenis en erfgoed vertegenwoordigen.
Ontwikkelstrategie: K-midden Voorbeeld doorsnede blok 5
69
Kleiburg, 33 m.
K-flats, 64 m.
Kameleon, 54 m.
70m 60m 50m 40m 30m 25m 20m 10m
70m 60m 70m 50m 60m 40m
hoogte K-torens
25m 40m
maximale hoogte
25m 5m
basishoogte
5m
plinthoogte
50m 30m 20m 30m 10m 20m 10m
Schema's van de opbouw van de blokken
70
Ontwikkelstrategie: K-midden
De torens van K-midden
De oude Kempering garage
Erfgoed
In de buurt leeft een sterke binding met het erfgoed van de opzet van de Bijlmer. Dat uit zich in de wens om de 4 K-torens toe te voegen aan het Bijlmermuseum en daarmee tot beschermd stadsgezicht. De zo kenmerkende parkeergarages die aan de 4 torens stonden zijn allemaal gesloopt. Met name voormalige garage Kempering kent een roerige en emotionele geschiedenis. Het is de wens van de buurt dat in de herbouw van kavels Kempering en Kralenbeek een knipoog naar het erfgoed wordt gemaakt. Ook wil de buurt dat in lijn met de opzet van de Bijlmer, alle namen van straten en gebouwen met een K blijven beginnen.
Graffiti op de oude Kempering garage
71
Deelgebied B: hoogstedelijk
Het hoogstedelijke deel van het gebied omvat het Kraaiennestplein, het gebied onder de metrobaan en het sport en speel gebied naast de Kleiburgflat. Het deel van de moskee, the Lighthouse Chapel en de toekomstige kerk zijn ook aangemerkt als hoogstedelijk. Met dit deel is een visuele verbinding met het plein en er zitten functies met een aantrekkende werking.
stedelijke woonomgeving
hoogstedelijk
landschappelijk
A
1
4
Beschrijving van de afbeelding nog invullen
5
C1
2
3
B
6
C2
0 10
Schema: hoogstedelijk deelgebied
72
25
50
100
Het toekomstige plein wordt ruimtelijke vormgegeven door de gevel van de Kameleon, kavel 1 aan de oostzijde en daartussen aan de noordzijde kavel A. Kavel 1 is bestaat uit een blok van 3 a 4 lagen waarin voorzieningen zitten. In de plint komen horeca en detailhandel. Daarboven is ruimte voor werken of educatieve voorzieningen. Bovenop het basement komen woningen. Kavel A is de plek waar meerdere functies samen komen die bijdragen aan de ambities van de buurt. Een verzamelgebouw voor cultuur, educatie en ontmoeten. Het gebouw heeft een schakelfunctie tussen het plein en de groene ruimte van het Bijlmermuseum. Het gebouw omvat bijvoorbeeld ruimtes voor dansscholen, het maken van mediaproducties (podcasts, video’s), heeft eigen ruimtes voor verschillende groepen om elkaar te ontmoeten. Als bovenwijkse functies kan gedacht worden aan een theaterruimte en een expositieruimte. Met Untold heeft de buurt een partij in huis die hiervoor een drager en aanjager kan zijn. Als voorbeeld wordt gekeken naar het bedrijfsmodel van het Hip Hophuis in Rotterdam, (al 18 jaar) een centrum voor creativiteit en ontwik-keling die op een robuust verdienmodel draait. Ook het Urban Nation in Berlijn is een voorbeeld dat interessant is.
Dit is een museum/ experience dat gericht is op kunst met een link naar streetart maar waar ook creatieve uitwisseling tussen bewoners en kunstenaars plaatsvindt en werkt draagt bij aan participatie en integratie door middel van culturele educatieve program-
ma’s in de hand. Aan de zijde van het Bijlmer Museum kan ruimte komen die de sportvoorzieningen faciliteert. Daarbij valt te denken aan kleedruimtes, opbergruimtes en ruimtes voor georganiseerde sport en spel. Op kavel A zitten momenteel buurthuis de Bonte Kraai en het Medisch Centrum. De gebouwen zijn oud maar de functies moeten behouden blijven voor de buurt. Het Medisch Centrum kan een plek krijgen in de plint van een nieuw te ontwikkelen kavel. Hiervoor wordt gekeken naar de kavels 4 of 5. De Bonte Kraai zou een ruimte kunnen krijgen in het cultureel verzamelgebouw op kavel A.
Ontwikkelstrategie: K-midden
Kraaiennestplein:
Voorbeeld van een gebouw met directe relatie met openbare ruimte Gerrit Rietveld Academy - Hootsmans Architects, Studio Paulien Bremmer
73
max. 12m
max. 20m
max. 30m (accent) n.
mi
2m
min. 8m
x. 4
min. 4m
ma
n.
mi
m
15
2m
x. 4
ma
m
15
LEGENDA Verplichte rooilijn Flexibele rooilijn (vorm indicatief ) Plintfuncties relatie met plein Plintfuncties relatie met park Publiekstoegankelijke dakfunctie (locatie indicatief ) Groen dak Groene verbinding park - gebouw Zichtrelatie dakfuncties Hoogteaccent (locatie indicatief ) Hoofdentree (locatie indicatief ) Secundaire (individuele) entree (locatie indicatief )
Schematische weergave van het pleingebouw, kavel A
74
inrichting van de openbare ruimte en waar, op zijn minst, een visie voor kavel A wordt meegenomen. Qua beeldkwaliteit moet worden ingezet om Kavel A zoveel mogelijk in overeenstemming met Kavel 1 en het plein te laten samenwerken. Op Kavel 1 is een hoge grote spiegel of spiegelende wand te plaatsen die voor zonlicht op het plein kan zorgen. Bij ontwerp, plaatsing en bouw van Kavel A moet rekening worden gehouden met de activiteiten die onder de metrobaan achter het station haan plaatsvinden, om zo te zorgen voor optimale akoestische afscherming.
Ook is de wens om een deel van het omhulsel te verwijderen waardoor de roltrappen zichtbaar worden gemaakt. Daardoor ontstaat er, zoals de buurt mooi omschrijft, een stairway to heaven Dit verhoogt de sociale veiligheid doordat er meer omgevings awareness is en oogcontact tussen wat zich afspeelt in het reizigersverkeer en op het plein. In de huidige situatie is er een totaal disconnect tussen de reizigers die de box uitrollen op de Karspeldreef en wat er in de openbare ruimte verder gebeurt. Het ontwerp voor het plein met de uitlopers naar het noordelijke deel omvat een breed scala aan programmering. De ambitie is hoog en passend binnen het participatietraject is het interessant om hier op een andere wijze mee om te gaan. Voor dit gebied speelt het idee een internationale prijsvraag uit te schrijven waarin een visie en ontwerp wordt gevraagd voor de
Visualisatie van de 'stairway to heaven'.
Ontwikkelstrategie: K-midden
De metrotoegang heeft een prominente plek op het plein. Het is de belangrijkste leverancier van leven op het plein. Op dit moment worden reizigers niet op het plein, maar op de karspeldreef afgeleverd. Het gebouw wordt door bewoners ervaren als ‘damwand’ dat het plein in twee delen deelt. Het is een grote wens om dit gebouw transparanter en kleiner te maken qua footprint zodat de verbinding tussen de twee delen plein weer wordt gemaakt. Daarmee kan er ook ‘leven’’ komen in de ruimte die dan wordt geschapen onder het dak van de metro aan de Karspeldreefzijde. De nietjes van de fietsen verhuizen dan naar de zijkant en/of de overkant.
Metrostation Kraaiennest
75
Legenda veel rust
veel bruis
Bruis en rust in de buurt. Plekken veel bruis in rood, plekken met veel rust in geel
76
model basis
model 1
model 2
model 3
Kleiburg westgevel
47 dB(A)
46 dB(A)
43 dB(A)
46 dB(A)
43 dB(A)
Kruitberg oostgevel
52 dB(A)
52 dB(A)
51 dB(A)
52 dB(A)
52 dB(A)
Kameleon
51 dB(A)
51 dB(A)
51 dB(A)
51 dB(A)
51 dB(A)
Toren Klievering
45 dB(A)
45 dB(A)
46 dB(A)
45 dB(A)
45 dB(A)
SayHaey
44 dB(A)
43 dB(A)
43 dB(A)
41 dB(A)
43 dB(A)
studie formatie volumes en geluid geluidproductie van 95 dB(A) (ghettoblaster op het plein)
Geluid is een belangrijk thema in de buurt. Zowel het recht om geluid te maken als men zich gezellig verpoost. En het recht om te klagen als men daar last van heeft. In het plan voor de buurt is goed nagedacht over geluid.
len zoals bomen komen om het ‘’klankkasten’’ tussen die flats tegen te gaan. Deze keuze voor concentratie van leven in het hart van de buurt betekent dat de rest van de buurt rustig kan zijn.
Er is voor gekozen de levendigheid te concentreren. Het hart van de buurt als levendige plek in het midden van de buurt. Een plek voor horeca met terras, een plein waar je een elkaar kan ontmoeten en een markt en sport en speelruimte. Daarnaast ook af en toe een evenement. Daarmee is er ook gekozen om geluid te concentreren. Het plein wordt grotendeels omgeven door bebouwing. In de ruimte tussen de flats Kleiburg en Kruitberg kunnen maatrege-
In het kader van onnodige overlast tegen is door een gespecialiseerd bureau onderzoek verricht wat gedaan kan worden om het verspreiden van geluid zo veel mogelijkte voorkomen. Daarbij is gekeken naar de configuratie van de bebouwing. Hoe voorkom je geluidslekken naar achterliggend gebied. Er is gekeken naar de hoogte van het plein. Er is gekeken naar maatregelen om geluid te absorberen. Bij het uitwerken van het plan worden de lessen mee-
gegeven in een programma van eisen aan de ontwerpers van gebouwen en openbare ruimte.
Ontwikkelstrategie: K-midden
huidige situatie
Een ander onderdeel is hoe bewoners met elkaar en met geluid om gaan. De vrijheid van de een is de overlast voor de ander. Er kan meer dan niets, maar niet alles kan overal. Waar ligt die grens? Hart voor de K-buurt wil daarover een breed buurtdebat faciliteren in de hoop tot een soort bewoners convenant te kunnen komen met elkaar
77
Deelgebied C landschappelijke stad
In het oostelijke deel van het plangebied ligt uitstraling met een vrijliggend fietspad, wandeleen grote kans om een sterke groen verbinpaden en mogelijk een nieuwe watergang. De ding te maken tussen het park aan de zuidzijde, groene ruimtes die tussen de gebouwen onttussen Karspelhof en Laag Kouwenoord en het staan krijgen een semi-openbare uitstraling met Bijlmer Museum. De buurt ziet hier graag een informele routes door het gebied. De woonsfeer typologie die het best omschreven kan worden overheerst in deze ruimtes. De blokken kunnen als ‘torens in het groen’, een serie vrijstaande rondom aan de plinten een gemengde functies torens in een groen landschap, refererend aan hebben van werken of wonen waardoor een de gedachte van de originele Bijlmer. Zichtlijnen veilige openbare ruimte wordt gewaarborgd. voor oriëntatie en sociale veiligheid en (gevoel van) wonen in het groen zijn belangrijke uitstedelijke woonomgeving hoogstedelijk landschappelijk gangspunten. In deelgebied C is er ook ruimte voor experiment. Daarbij valt te denken aan bijzondere vormen van (particuliere) ontwikkelingen en wonen. Kavel 6 is een kavel dat hiervoor in aanmerking komt. Dit kavel ligt meer in de luwte van het plangebied en heeft de kwaliteit om de wens van het wonen in het groen tot uiting te laten komen.
Het ruimtelijke concept voor K-midden gaat uit van stedelijke gebouwen aan de Karspeldreef 1 4 het accent op de westelijke 5 met zijde. Gebou- C wen aan de dreef kennen een stevige gevel met in de eerste bouwlaag, de plint, voorzieningen. Daar waar de groene verbinding komt tussen park en Bijlmer Museum ontstaat er een clash tussen de stadslaan van de Karspeldreef C2 en de groene as. Hier breken de blokken open en waad het groen door de blokken. Door het openbreken van de blokken kunnen zichtlijnen ontstaan over de hele diepte van het gebied. De groene verbinding krijgt een parkachtige 78
A
1
2
B
Schema: landschappelijk deelgebied
3
6
Ontwikkelstrategie: K-midden
Referenties voor deelgebied C: parkachtig, lange zichtlijnen, organisch, geen verborgen hoeken
79
Variant 1
3.
597 m2
Koninghoef
2.
1. Hart
597 m2
Kleiburg
597 m2
tou
De blokken hebben bij voorkeur een organische plaatsing in het landschap en met rondingen voor verhoging van het veiligheidsgevoel. Er is in co-creatie gewerkt aan een concept voor deelgebied C om het idee van de ‘torens in het groen’ te verkennen. HvdK heeft samen met architectenbureau Peter Dautzenberg+partners bna+bni gestudeerd op deze typologie. Als referentiegebouw is gekozen voor 2Peers van LEVS Architecten. Een gebouw op Cruquius met beperkte footprint en ronde hoeken. Op basis daarvan is een voorbeelduitwerking gemaakt met daarbinnen nog een aantal varianten.
maar er moet rekening gehouden worden met grote volumes (tot 20.000m2). Dergelijke volumes hebben grote impact op de stedenbouwkundig opzet van het deelgebied. Belangrijk voor de buurt is het duale gebruik van de scholen, zowel voor het beschikbaar hebben van meer ruimten in de buurt, als het voorkomen van doodse plekken in de openbare ruimte in de avonden.
con
597 m2 597 m2
1.425 m2 597 m2 1.396 m2 597 m2
597 m2
597 m2 597 m2
Het voorstel is om voor dit gebied de tijd te nemen om te komen tot een stedenbouwkundig plan waar de wensen van de buurt alsnog zo goed mogelijk verwerkt zijn op een wijze die ook ruimtelijke kwaliteit heeft en de wensen van 6. de school recht doet. Het zal zin hebben in Kempering dat plan, ook de Kavel B,waar Say Haey nu staat, te betrekken. Het maken van het stedenbouw7. kundig plan zal gaan gaat volgens de co-creatie Kralenbeek methode waarbinnen de gemeente en de buurt via Hart voor de K-buurt al samenwerken. k Blo -3 AB
3.450 m
597 m2 2
281 m
597 m2
1.075 m2
4.240 m2
2
597 m 2.847 m2
ge ara rg
281 m2
597 m2
tou
con
5. Klieverink 5.011 m2 1.252 m2
ge ara rg
1.438 m2
Qua uitvoerbaarheid zijn er nog vraagtekens bij dergelijke typologie. Om de kwaliteit van de openbare ruimte te bewaken vraagt de gemeente van ontwikkelaars om veel binnen de contouren van de bebouwing of eigen kavel op te lossen. Het gaat dan om (fiets-)parkeren, bergingen, technische ruimtes. Dat is lastiger in een typologie met een beperkte footprint en waar de footprint gelijk is aan het kavel. En naast wonen zijn er ook voorzieningen nodig in de plinten aan de Karspeldreef. Een voorziening die moet landen in dit deelgebied is een basisschool. Het scholencluster Samenspel heeft twee schoolgebouwen aan de Kantershof en heeft behoefte aan een nieuw gebouw in de K-buurt. Zij zien bij voorkeur een locatie voor een nieuw gebouw op kavel 1. Een voorziening die op de wensenlijst van de buurt staat is een onderwijsvoorziening. Onduidelijk is nog wat voor een voorziening dit kan worden 80
2.981 m2
3.374 m2
ge ara rg 1.438 m2
tou
con
Referentieproject 2Peers, LEVS Architecten
597 m2
4. Kouwenoord
597 m2
tou
con
597 m2
tou
con
281 m2
1.043 m2
B-1 kA Blo
ge ara rg
2
k Blo -2 AB
B-4 kA Blo
597 m2
597 m2
ge ara rg
Studie's Peter Dautzenberg + Partners
Ontwikkelstrategie: K-midden 0 10
25
50
100
Voorbeelduitwerking
81
Volume van de bebouwing
Op basis van de voorbeelduitwerking is er gerekend aan het volume dat is getekend. Op het parkeren na past het programma zoals weergegeven op pagina 10 in de voorbeelduitwerking. In de losse gebouwen in het groen is geen parkeren opgenomen. Mede daarom komt het parkeren nog niet uit. De mobiliteitshub is hierin buiten beschouwing gelaten omdat hier nog meer onderzoek naar moet worden gedaan. Het aantal parkeerplaatsen in de hub is dus nog niet duidelijk. Deze doorrekening is op hoofdlijnen. Meer studie naar de blokken moet meer detail geven.
Programma in BVO (in m2) per kavel kavel
1
2
3
4
wonen
16.350
12.600
12.000
17.400
voorzieningen
6.600
1.200
1.200
2.500
parkeren
4.500
NB
NB
totaal
27.450
13.800
13.200
Berekening van het volume per kavel o.b.v. de voorbeelduitwerking * in de voorzieningen zit een deel van het zorgprogramma
82
5
6
A
totaal
B
5.850
2.400
-
16.250
82.850
9.150
4.000
6.000
1.800
32.459
2.300
1.100
NB
-
NB
7.900
22.200
16.100
6.400
6.000
18.050
123.200
*
kavel 3 kavel 2
Ontwikkelstrategie: K-midden
kavel 1 kavel A
kavel 5
kavel 6 kavel 4
kavel B
3D weergave van de voorbeelduitwerking
83
Relatie gebouw-maaiveld
Deze kaart laat zien hoe de gebouwen aan de openbare ruimte staan. Aan de Karspeldreef worden zoveel mogelijk plinten met voorzieningen gemaakt terwijl aan de buitenranden meer gewoond wordt op de begane grond.
Legenda Voorzieningen in de plint Wonen op de begane grond Werken aan huis Inpandig parkeren
0 10
Kaart met relatie gebouw en maaiveld
84
25
50
100
Voorzieningen
Legenda Maatschappelijk programma
Economisch programma
Jongeren en talenten ontwikkelen
Diensten en bedrijven
Gezinnen en gezond opgroeien
Detailhandel
Woonzorgcirkel met ontmoeting en zingeving
Horeca
Loopbaanontwikkeling en Wijkeconomie, samenleving en cultuur Religie
Overig Functie nader te bepalen
Ontwikkelstrategie: K-midden
De spreiding van het niet-woonprogramma voor K-midden is weergegeven in naaststaande kaart. Rond het plein zijn de voorzieningen gericht op dagelijks gebruik en reuring. Samen met de Kameleon ontstaat hier een nieuw centrum voor de buurt.
0 10
25
50
100
Kaart met voorzieningen
85
2.4 Openbare ruimte, verkeer en parkeren De openbare ruimte volgt de driedeling zoals in het voorgaande hoofdstuk. Elk deel krijgt een eigen kenmerkende inrichting. De Karspeldreef is de ruimtelijke drager van K-midden die de deelgebieden met elkaar verbindt. Deze (toekomstige) stadslaan krijgt een herprofilering waarin de ventwegen zoveel mogelijk komen te vervallen. Deze ventwegen worden nu veelal gebruikt als parkeerwegen. Enkel de ventweg voor de Kameleon en Blok AB blijft. Deze laatste wordt wel bekeken wat daar mee gedaan kan worden omdat het een doodlopende weg betreft. Langs de Karspeldreef worden de fietsroutes versterkt die ook als scootmobielroute kunnen fungeren. De buurt geeft aan dat op de Karspeldreef west vaak filevorming plaatsvindt en zijn van mening dat de doorstroom verbeterd kan worden door de aanpassingen aan de kruisingen. Hierbij valt te denken aan het toevoegen van rotondes en verkeerspleinen. Op moment van schrijven zijn hiervoor een aantal modellen in onderzoek om de Karspeldreef door te rekenen. Daarbij wordt het toekomstige programma voor K-midden en de Bijlmer (Oost) meegenomen. Een sterke bomenstructuur van twee rijen aan iedere zijde worden toegevoegd waardoor het karakter van de stadslaan tot uiting komt.
86
De K-torens markeren ieder een ‘baan’ Bij drie torens zijn dat groene structuren, alleen de toren Klieverink markeert de entree van K-midden. Deze toren staat aan het einde van de Kromwijkdreef. Bij de inrichting van de openbare ruimte rondom de torens wordt rekening gehouden met deze kenmerken. Zo krijgen de ruimtes rondom de flats een groene inrichting met een hogere ecologische waarde door met name variatie in bomen en planten aan te brengen op sociaal veilig verantwoorde wijze. daarbij wordt samengewerkt met de in de buurt aanwezige groenbeheerders en hun voedselbossen en ecologische opzet. Dij de toren Klieverink is het een mogelijk scenario om een open constructie neer te zetten bij wijze van paviljoen waarin bijvoorbeeld exposities gehouden kunnen worden. Met deze open constructie versterken we de entree functie van het gebied en geven we de ruimte rondom de klieverink toren een eigen karakter. Ook een Kiss en Ride faciliteit kan aan gedacht worden, Dit kan verder worden uitgewerkt bij het maken van het stedenbouwkundig plan en zal gaan gaat volgens de co-creatie methode waarbinnen de gemeente en de buurt via Hart voor de K-buurt al samenwerken.
Ontwikkelstrategie: K-midden Conceptkaart voor de openbare ruimte
87
Deelgebied A: Stedelijke woonomgeving De openbare ruimte van de stedelijke woonomgeving wordt vormgegeven door een inrichting die aansluit bij de bebouwing en de functionaliteit daarvan. Langzaam verkeersstromen langs de plinten om de voorzieningen in de plinten goed bereikbaar te maken. Scheiden van verkeersstroken met op de juiste plekken aanpassingen voor een goede doorstroming. De scheiding tussen de verschillende verkeersstromen wordt zoveel mogelijk met ecologisch hoogwaardig groen ingevuld waardoor het algemene beeld rondom de Karspeldreef groen zal zijn. In dit gebied ligt de focus op veel ruimte voor voetgangers en fietsers en voldoende fietsparkeren om de nabijheid van voorzieningen goed bereikbaar te maken en houden.
referenties voor de inricthting openbare ruimte deelgebied A
88
Ontwikkelstrategie: K-midden
Groene inrichting, doorstroom en duidelijke functiescheiding.
Voorstel herprofilering Karspeldreef en Kantershofpad
89
Deelgebied B: Hoogstedelijk
Centrum Kraaiennest is de plek waar mensen elkaar ontmoeten, waar wekelijks de markt wordt opgebouwd en waar jaarlijkse evenementen plaatsvinden. Een belangrijke plek voor de buurt en in sommige gevallen ook voor mensen daarbuiten. Deze levendigheid wordt ondersteund en versterkt in de inrichting van de openbare ruimte. De verhoogde metrobaan loopt als een zeer bijzondere en sterke structuur door het gebied heen het gebied onder de metro wordt als zodanig mee ontworpen in het ontwerp openbare ruimte. Het geeft een uniek gevoel van een dak boven een openbare huiskamer Het plein is de belangrijkste ruimte in dit gebied. De huiskamer van de buurt waar iedereen elkaar kan ontmoeten en waar het bruist, dat is de ambitie voor het Kraaienplein. Uitgangspunt voor de inrichting van het plein is een flexibel gebruik waarin iedereen zijn eigen plek kan maken. Een elementair plein met een basis inrichting waarop mobiele elementen staan waarmee mensen hun eigen plek kunnen maken. Daarmee wordt het Kraaiplein een multifunctioneel plein die door meerdere groepen tegelijk gebruikt en aangepast kan worden. Qua gebruik ligt het accent op de lokale behoefte maar sluit niet een verder reikende functie uit. Daartoe worden de bestaande gebruiksaspecten meegenomen en beter gefaciliteerd in de nieuwe situatie. Er komen ook functies bij, ook in relatie tot de nieuwbouw.
Op het plein is ruimte voor georganiseerde en ongeconditioneerde buurtgerichte activiteiten. Tevens is er 90
ruimte voor (dag)horeca met terras. Verblijf op plein is ook mogelijk zonder verplichte afname/ betaling bij horeca. Horeca is er ook in de avond en nacht waar dat binnen de akoestische bubble valt. Zo kan cafe Aquarius wat zich nu onder in een woontoren bevindt, verhuizen naar het plein. Op het plein is de markt weer voorlangs de metro uitgang langs de karspeldreef, Er ontmoeten mensen elkaar en vinden evenementen plaats. Groepen moeten elkaar op het plein kunnen ontmoeten, daarbij moet geluid (muziek) gemaakt kunnen worden. Om de overlast daarvan te beperken is er een geluidsstudie gedaan om het geluidsvolume vanaf het plein op de omliggende gevels van bestaande gebouwen beperkt te houden. Aanvullende maat-
Ontwikkelstrategie: K-midden
Verblijf samen komen en evenementen
Activiteiten op en rondom het toekomstige plein
91
regelen zoals absorberende of geleidende elementen kunnen het geluid nog meer dempen. Deze elementen kunnen worden geïntegreerd in zowel het ontwerp van de openbare ruimte als de architectuur van de bebouwing. BIj het selecteren van sportapparatuur voor de sporttuin wordt ook speciaal gelet op het geluid dat ze maken bij gebruik. ijzer op ijzer maakt veel geluid. Morkk (Modernisering regie ruimtelijke kwaliteit) biedt handvaten om voor hoge kwaliteit van de openbare ruimte te zorgen. De buurt wenst op kwaliteit in te zetten en daar een weegfactor van 60% of meer op te zetten Urban Green zone Aan de noordzijde van het plein begint het Bijlmermuseum. Beschermd stadsgezicht waar de oude Bijlmer nog herkenbaar is. De metrobaan staat autonoom in het landschap en geeft de ruimte eronder een kenmerkende uitstraling. Deze ruimte is uniek door de enorme overkapping die de metrobaan vormt en wordt veelvuldig gebruikt in muziekvideo’s gemaakt door jongeren. Naast deze ruimte liggen een aantal sportveldjes (tennis, voetbal, basketbal), een speeltuin en een tijdelijke skatebaan in een groene setting. De huidige inrichting voelt gesloten door de vele hekwerken de de verschillende sportfaciliteiten afsluiten. De functies zijn erg gescheiden van elkaar en de ruimte vormt geen geheel.
De ruimte van zowel deel onder de metrobaan als het deel met de sport en speelvoorzieningen worden als onderdeel van het nieuwe plein 92
gezien. Door dit mee te nemen in het ontwerp ontstaat er een uitloper van het plein waar mensen kunnen ontmoeten en sporten, met hun kinderen kunnen spelen en waar evenementen, zoals een jaarmarkt of de Bijlmerbios, kunnen plaatsvinden. Onder de metro kan een urban zone komen die is ingericht om te skaten. Een streetparcour waarvan het zwaartepunt bij de atletiekbaan ligt en uitloopt richting het zuiden. Tussen de toegang tot de metro en de nooduitgang van de metro is ruimte voor evenementen zoals de Bijlmerbios. Doordat beide functies aanwezig zijn onder de metrobaan( sport en evenementen) zal er een gemixed gebied komen in het midden waarbij het ene moment evenementen meer ruimte pakken en het andere moment meer ruimte is voor sport. Door de huidige functies opnieuw te rangschikken en nieuwe functies toe te voegen ontstaat er een gebied dat onderdeel wordt van die centrumfunctie van het plein. Een plek voor de buurt. Met show and ride locaties wordt ingespeeld op de aanwezige autocultuur in K-midden. Momenteel fungeert de marktterrein onder de iconische metrobaan als een verzamelplek om auto’s en mensen te showen en te barbecuen en de kort parkeerplek op het pleintje bij de metro als de Kiss en Ride. Voor beide functies dient in het plan ruimte te zijn en een goede, vanuit de just city index gezien gelijkwaardige, nieuwe plek gezocht in de openbare ruimte.
Mogelijke locaties voor Kiss & Ride zijn: ■ Op de plek van Lighthouse Chapel. Deze zal opgekocht moeten worden zodat er ruimte
ontstaat voor o.a. een mobiliteits hub. Een Show & Ride zou hier kunnen worden toegevoegd; ■ Voor de flat Kruitberg. Hierbij is een koppeling te maken tussen de activiteiten die daar al plaatsvinden met het sport en spel. ■ Voor de flat Klieverink. Hier is ruimte op de hoek Karspeldreef-Kromwijkdreef. Mogelijke locaties voor de Show en BBQ zijn: ■ Voor de uitgang van het ingekorte metrostation, onder de overkapping ■ Een ‘’off-broadway’’ locatie aan de achterzijde van het metrostation, maar nog wel afgeschermd door de bebouwing van Kavel A als akoestische maatregel
Ontwikkelstrategie: K-midden
Show and Ride Show and Ride
Show and Ride
Locaties voor de Show & Ride
93
Doorsnede van het plein met het cultuurgebouw op kavel A
94