Bijlage 2. O&S - Toerisme in de MRA 2024-2025_def.pdf
Tekst van het document
Toerisme MRA 2024-2025 Onderzoek en Statistiek
In opdracht van: Projectnummer: Auteurs: E-mailadres: Bezoekadres: Post:
Economische Zaken en Cultuur 240671 Tanja Fedorova, Bart Sleutjes, Gijs Foeken, Rogier van der Groep, Ralph Rusconi t.fedorova@amsterdam.nl
Telefoon: Website:
President Kennedylaan 923 Postbus 658 1000 AR Amsterdam 020 251 0333 onderzoek.amsterdam.nl
Foto voorzijde:
Drie boten die varen bij de Zwanenburgwal, fotograaf Rosa Smalen (2023)
Amsterdam, mei 2025
Inhoud
Inhoud
2
Samenvatting en conclusie
4
Inleiding
9
1
Verblijf in hotels 2024 en begin 2025
11
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8
11 12 14 14 15 18 19 20
2
3
4
5
6
Kerncijfers verblijf in hotels in Amsterdam, MRA en Nederland Langer verblijfsduur in Amsterdamse hotels dan landelijk Lager groeitempo toerisme in Amsterdam en Haarlemmermeer Amsterdam populairste stad voor buitenlandse bezoekers in Nederland Bijna alle herkomstmarkten in Amsterdam in opmars Meer spreiding over seizoenen Groei toerisme met recreatief motief Ontwikkeling toerisme in internationaal perspectief
Logiesmarkt 2024 en 2025
23
2.1 2.2
23 24
Kleine afname hotelcapaciteit in Amsterdam, groei in rest van regio Stijging kamerbezetting en -prijs na coronadip
Toeristisch verblijf in woningen in Amsterdam (2024)
28
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7
28 29 31 32 35 38 39
Verhuuraanbod via online platforms in Amsterdam in 2019-2024 Schatting boekingen, aanmeldingen en vergunningen Vergunningen in Amsterdam per stadsdeel Schatting aantal gasten en overnachtingen Spreiding listings en overnachtingen over stadsdelen en wijken in Amsterdam Listings en overnachtingen in de MRA Amsterdam in Europees perspectief
Overige logiesaccommodaties: campings, huisjesterreinen en cruise
42
4.1 4.2 4.3
42 43 45
Campings en vakantieparken MRA: vraag en aanbod 2024 Passagiers van cruiseschepen Verblijfsrecreatie in jachthavens
Dagbezoekers in Amsterdam
47
5.1 5.2
47 48
Dagbezoeken 2025-2027 Enquête dagbezoekers 2023-2024
Banen en vestigingen in toerismesector in Amsterdam
52
6.1
52
Definitie toerismesector
6.2 6.3
7
MRA telt 164 duizend banen in de toerismesector Toerismesector stijgt in stadsdelen rondom centrum flink
52 55
Duurzaamheid en maatschappelijk ondernemen
57
7.1
57
Duurzaam en maatschappelijk ondernemen
Bijlage 1 Onderliggende cijfers
60
Bijlage 2 Definities, bronnen, methode
61
Bijlage 3 Voorwaarden van toeristisch verblijf in woningen in Amsterdam: vakantieverhuur, bed & breakfast en short stay
69
Bijlage 4 Vragenlijst O&S
72
Literatuurlijst
75
3
Samenvatting en conclusie
Omvang toerisme Amsterdam 2019-2024 In de statistieken worden toeristische bezoekers gesplitst naar verblijfsbezoekers, dagbezoekers en cruisepassagiers. Onderstaande tabel laat de ontwikkeling van deze groepen tussen 2019 en 2024 zien. Toeristisch bezoek aan Amsterdam, (afgeronde) absolute aantallen in miljoenen, 2019-2024 2019
2020
2021
2022
2023
2024
10,2
3,3
3,1
7,8
9,4
9,7
in hotels 1)
9,2
3,0
2,9
7,4
8,9
9,2
in woningen/kamers via platforms 2)
0,8
0,2
0,1
0,3
0,4
0,4
op kampeer- en huisjesterreinen 3)
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
overnachtingen van verblijfsbezoekers
21,6
6,9
6,6
18,2
22,2
22,9
in hotels 1)
18,4
5,8
5,8
16,8
20,4
21,0
in woningen/kamers via platforms 2)
2,8
0,7
0,5
0,9
1,3
1,3
op kampeer- en huisjesterreinen 3)
0,5
0,4
0,4
0,5
0,5
0,6
unieke dagbezoekers 4)
12,6
7,3
6,1
13,4
15,1
14,4
dagbezoeken 4)
24,1
13,0
12,4
22,9
26,7
26,7
cruisepassagiers 5)
0,7
0,0
0,1
0,6
0,6
0,5
verblijfsbezoekers*, waaronder
* exclusief verblijf in jachthavens op passantenplekken (ca. 79.000 overnachtingen. Bron: Waterrecreatie BV.) 1) Bron: CBS (StatLine). 2) Schatting O&S op basis van data Wonen en Inside Airbnb. Deze schatting is inclusief Airbnb en andere platforms. Exacte overlap met hotelovernachtingen is onbekend. 3) Bron: CBS (StatLine, maatwerk), 2023 en 2024 op basis van prognose O&S. 4) Schatting O&S op basis van verschillende bronnen, o.a. NBTC, CBS, DEStatis, StatBel. 5) Bron: Amsterdam Cruise Port
24,1 mln. unieke bezoekers in 2024: Amsterdam had in 2024 naar schatting 14,4 miljoen unieke dagbezoekers en 9,7 miljoen verblijfsbezoekers. De bezoekerscijfers betreffen bezoekers met een toeristisch motief, zoals vakantiegangers, congresbezoekers en dagjesmensen (exclusief forensen). De cijfers over het verblijf op campings in 2024 zijn nog niet beschikbaar. Volgens de prognose van O&S bedroeg het aantal campinggasten circa 0,1 miljoen. Het aantal verblijfbezoekers is sinds 2023 met 3 procent gestegen. Het aantal dagbezoekers daalde met 5 procent. Tegelijkertijd lag het verblijfsbezoek in 2024 5 procent onder het pre-corona niveau. Het aantal unieke dagbezoekers lag in 2024 14 procent boven het pre-corona niveau. 22,9 mln. overnachtingen: De 9,7 verblijfsbezoekers bleven gemiddeld 2,36 nachten in Amsterdam en zorgden in 2024 voor 22,9 miljoen overnachtingen, 6 procent meer dan in 2019. De groei in Amsterdam komt door de toegenomen verblijfsduur. Hotelgasten en -overnachtingen in Amsterdam groeien minder hard dan landelijk.
4
In Nederland is Amsterdam de meest aantrekkelijk stad voor buitenlandse toeristen. Meer dan de helft van de hotelovernachtingen in de stad vindt plaats door buitenlanders. Alle herkomstmarkten liggen boven het pre-corona niveau behalve Britten. Ten opzichte van voorgaande jaren duren de seizoenspieken langer, en deze zijn vergelijkbaar met de situatie in 2019. De meeste overnachtingen vonden plaats in hotels en hostels (21 miljoen in 2024). Daarnaast vinden 1,3 miljoen overnachtingen plaats in woningen en kamers die via online platforms worden aangeboden en circa 600 duizend op kampeer- of huisjesterreinen. Cijfers op MRA-niveau over verblijfsbezoekers zijn nog niet beschikbaar. 26,7 mln. dagbezoeken: De 14 miljoen dagbezoekers hebben in totaal 26,7 miljoen dagbezoeken aan Amsterdam gebracht. Voor een groot deel zijn dit toeristische bezoeken van de inwoners van de regio, maar ook de bezoeken van de buitenlandse toeristen die buiten Amsterdam verblijven en de stad als dagjesmensen aandoen. In 2024 lag het aantal dagbezoeken boven het precoronaniveau. Dagbezoekers komen vooral naar de stad om te wandelen (vooral buitenlandse dagbezoekers), winkelen (vooral MRA-bewoners) en om musea te bezoeken (vooral dagbezoekers uit overig Nederland). 544.000 cruisepassagiers: in 2024 waren er 233 duizend zeecruisepassagiers en 310 duizend riviercruisepassagiers.
Het totaal aantal cruisepassagiers ligt in 2024 lager dan het pre-corona niveau: in 2018 waren er nog ruim 800 duizend passagiers. Omdat het niet bekend is hoeveel van deze cruisepassagiers in Amsterdam heeft overnacht, worden cruisepassagiers apart van dagbezoeken en toeristenovernachtingen vermeld.
5
Het aantal verblijfstoeristen en toeristenovernachtingen in Amsterdam, 2016-2024 overnachtingen naar logiesvorm
25
totaal verblijfsbezoekers en overnachtingen 25
x1M
x1M 23 M
20
20 M
21 M
20
15
18 M
15
10
10
10 M
10 M
5
5
0 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024*
0 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024* hotels e.d.
woningen
campings e.d.
totaal toeristenovernachtingen (door verblijfsbezoekers) totaal verblijfsbezoekers**
databronnen: CBS/NBTC/Wonen/bewerking O&S * voorlopige cijfers ** een verblijfsbezoeker verblijft gemiddeld 2-4 nachten in Amsterdam Het aantal dagbezoekers, afgelegde dagbezoeken en cruisepassagiers in Amsterdam, 2019-2024 30
x1M 27 M
totaal dagbezoekers
25 totaal dagbezoeken (door dagbezoekers)
20
14 M
15
totaal cruisepassagiers
10
5 0,5 M 0 2019
2020
2021
2022
2023
2024
databronnen: CBS/NBTC/AirDNA /Eurostat/ UNWTO/Oxford Economics/DEStatis/StatBel
Capaciteit overnachtingsmogelijkheden Amsterdam 2019-2024 Overnachtingsmogelijkheden voor toeristen in Amsterdam zijn hotels en vergelijkbare logiesaccommodaties, woningen die bijvoorbeeld via online platforms aan toeristen worden verhuurd en campings en vakantieparken die passantenplekken aanbieden.
42.000 kamers in hotels en vergelijkbare accommodaties: de capaciteit van de Amsterdamse hotels, hostels en appartementenhotels bedraagt begin 2024 circa 42.000 kamers en 92.000 bedden. Vergeleken met 2019 is het aantal bedden met 13 procent toegenomen, maar in het afgelopen jaar is er sprake van stabilisatie. Wanneer alle bedden het hele jaar bezet zouden zijn, een bezettingsgraad van 100 procent, komt het aantal overnachtingen ruim boven de dertig miljoen uit. In de praktijk is de maximale bezettingsgraad ooit gemeten 75 procent, die piek wordt bereikt rond de zomermaanden. De bezettingsgraad buiten de zomermaanden ligt een stuk lager, meestal tussen de
6
50 en 60 procent. Het daadwerkelijk aantal overnachtingen is daardoor een stuk lager dan het theoretisch maximum op basis van de beddencapaciteit. Ruim 12.000 listings van woningen en kamers op online platforms: Het aanbod van woonruimte aan toeristen wordt gereguleerd door het stapsgewijs invoeren van de meldplicht, vergunningsplicht en registratieplicht. Tussen 2019 en 2022 nam het aanbod elk jaar af, maar in 2023 (+13 procent) en 2024 (+12 procent) is er weer sprake van een stijging. Deze capaciteit wordt geschat op basis van het aantal listings aangeboden op Airbnb (en andere platforms). Bijna 8.000 passantenplaatsen op campings e.d.: De capaciteit van campings, vakantieparken en huisjesterreinen in Amsterdam blijft door de jaren variëren rond de 7.000-8.000 en is voor een deel seizoensgebonden. In 2024 waren er
Capaciteit overnachtingsmogelijkheden Amsterdam, 2019-2024, (afgeronde) absolute aantallen en jaar op jaar mutaties in procenten mutatie aantallen aantallen aantallen aantallen aantallen aantallen (%) 20232019 2020 2021 2022 2023 2024 2024 hotels, hostels en vergelijkbare logiesaccommodaties 1) kamers 37.000 40.000 40.700 41.000 41.000 42.000 2 92.000 bedden 81.500 88.000 89.500 91.000 92.000 0
mutatie (%) 20192024
14 13
woningen en kamers aangeboden op Airbnb 2) aantal listings campings, vakantieparken, huisjesterreinen e.d. 3)
28.400
22.700
21.100
9.600
10.800
12.100
12
-57
aantal plaatsen
8.300
7.800
6.500
8.200
7.500
7.700
2
-8
1) 2) 3)
Bron: O&S Bron: Wonen/ InsideAirbnb, bewerking O&S Bron: CBS
Aanbod hotelkamers, listings op online platforms en campingplaatsen 45.000 42.000 40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 12.100 10.000 7.700 5.000 0 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
kamers hotels/ hostels plaatsen op campings unieke listings online platforms (minimaal 1 dag per jaar aangeboden)
databronnen: O&S/Wonen/CBS
7
Banen en vestigingen toerismesector In 2023 zijn er bijna 77 duizend banen in de toerismesector in Amsterdam. Het aantal vestigingen bedraagt iets meer dan 13 duizend vestigingen. Dit komt neer op 10 procent van alle banen in Amsterdam en 6 procent van alle vestigingen in Amsterdam. De MRA telt 164 duizend banen en 23 duizend vestigingen. In Amsterdam is het aantal banen in de toerismesector harder gestegen dan gemiddeld bij andere sectoren. Wel is er sprake van een duidelijke daling tussen 2019 en 2022 als gevolg van de coronapandemie en bovendien is het aantal banen in 2024 nog niet op het niveau van 2019. De toerismesector is sterk geclusterd in Centrum, maar de sterkste groei vindt plaats in andere stadsdelen. Het aantal vestigingen in de toerismesector in het Centrum is nagenoeg gelijk gebleven sinds 2023, wel nam het aantal banen toe tot ongeveer het pre-corona niveau. In de overige delen van de stad is vooral het aantal vestigingen in het personenvervoer toegenomen. Duurzaam en maatschappelijk ondernemen 61 procent van de hoteliers die aan de O&S Hotelenquête hebben deelgenomen heeft aan minimaal één vorm van duurzaam en maatschappelijk ondernemen gedaan. Het vaakst genoemd worden energiebesparing door zuinige verlichting / verlichtingssensoren, waterbesparing, energiebesparing door isolatie, en aanpak voedselverspilling.
Gemiddeld wordt 26 procent van de omzet besteed aan duurzaam en maatschappelijk ondernemen. 41 procent van de hoteliers die de enquête invulden heeft afspraken met MBOinstellingen over stageplekken voor studenten.
8
Inleiding
Onderzoek en Statistiek (O&S) monitort toerismeontwikkelingen in Amsterdam en de regio en rapporteert hierover jaarlijks. O&S houdt de toerismestatistieken in de MRA al vele jaren bij, vult ze waar mogelijk aan met de maatwerkcijfers uit andere databronnen en brengt de ontwikkelingen op het gebied van vraag en aanbod, overnachtingsbeleid, werkgelegenheid en duurzaamheid in toerisme in kaart. Het eindresultaat is het totaalbeeld van het toerisme in Amsterdam in de periode 20192024* (2024* voorlopige cijfers). Waar mogelijk worden de ontwikkelingen in Amsterdam vergeleken met die in de rest van de MRA en Nederland. In deze rapportage geven we ook de eerste doorkijk naar het toerismevolume in 2025. Naarmate er meer MRA-cijfers beschikbaar komen, worden ze ontsloten via het Dashboard Metropoolregio, het Dossier MRA en het Dossier Toerisme op de website van O&S. Definitie toerisme Toerisme wordt internationaal gedefinieerd als ‘activiteiten van personen buiten hun normale omgeving voor ontspanning of zaken waarvoor niet betaald wordt vanuit de bezochte plaats’. In Nederland gelden daarnaast aanvullende criteria dat toeristische bezoeken langer dan twee uur, maar korter dan één jaar duren (De Landelijke Recreatie & Toerisme Standaard 2030). Beleid ten aanzien van toeristisch verblijf De meeste overnachtingen in Amsterdam vinden plaats in hotels en vergelijkbare accommodaties.
Andere overnachtingsmogelijkheden in de stad zijn kampeerterreinen, particuliere vakantieverhuurwoningen en kamers in woningen die worden verhuurd als B&B. Met betrekking tot hotels en vergelijkbare accommodaties voert Amsterdam sinds 2017 een restrictief overnachtingsbeleid waarin vestigingsvoorwaarden zijn vastgelegd en die in 2021 zijn aangescherpt. Het gebied waar geen hotelontwikkeling meer mogelijk is, is vergroot (‘nee’ gebied) en de aanpak is uitgebreid met de inzet van het erfpachtinstrument. Particuliere vakantieverhuur van woningen en verhuur van kamers in woningen (B&B) vallen onder andere beleidsvoorwaarden, die sinds 2017 stapsgewijs zijn aangescherpt. Indicatoren en databronnen Ten behoeve van het gemeentelijke beleid op het gebied van toerisme maakt O&S statistieken op het niveau van de gemeente Amsterdam en de Metropoolregio Amsterdam. Waar mogelijk wordt uitgegaan van de definities en cijfers van het CBS. Ontbrekende registraties zijn aangevuld met de maatwerkcijfers van CBS, NBTC, Sweco/Universiteit Utrecht en gegevens van onder andere Port of Amsterdam, Waterrecreatie BV, Kamer van Koophandel en MasterCard.
9
Leeswijzer In het eerste hoofdstuk staat het verblijf in hotels in Amsterdam centraal. Het hotelaanbod in de MRA komt aan bod in hoofdstuk twee: het aantal hotels, kamers en bedden. Hier wordt ook gerapporteerd over de bezettingsgraden van hotels. Het derde hoofdstuk beschrijft het toeristisch verblijf in woningen, via online platforms. Hoofdstuk vier behandelt het verblijf in overige logiesaccommodaties, zoals campings en huisjesterreinen. Ook het aantal cruisepassagiers komt hier aan bod. In hoofdstuk vijf wordt aandacht besteed aan dagbezoekers. Het zesde hoofdstuk gaat over verschillende branches die geassocieerd worden met het toerisme en samen tot de toeristische sector worden gerekend. Tot slot gaat Hoofdstuk zeven in op duurzaamheid en maatschappelijke betrokkenheid. Meer gedetailleerde cijfers, en de methoden en definities zijn te vinden in de bijlagen.
10
1 Verblijf in hotels 2024 en begin 2025
Hotelovernachtingen zijn een belangrijke graadmeter van de ontwikkelingen van de bezoekerseconomie in steden. In dit hoofdstuk staan hotelovernachtingen in Amsterdam centraal. De cijfers zijn verzameld door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en bewerkt door O&S. Omdat de CBS-toerismestatistieken nog niet op alle regionale niveaus beschikbaar zijn, is de vergelijking met de MRA-regio’s beperkt mogelijk. De actuele MRA-cijfers worden later ontsloten via het Dashboard Metropoolregio en het Dossier Toerisme. Op het moment van het schrijven van dit rapport hebben de CBS-cijfers voor 2024 en 2025 nog een voorlopige status. De MRAcijfers in 2024 betreffen een schatting van O&S.
1.1 Kerncijfers verblijf in hotels in Amsterdam, MRA en Nederland Tabellen 1.1 en 1.2 laten de samenvatting van de meest recente ontwikkelingen op regionaal niveau in Nederland zien. Meer duiding van deze ontwikkelingen wordt gegeven in de volgende paragraaf. Het CBS telde in 2024 bijna 65 miljoen hotelovernachtingen in Nederland, 4 procent meer dan in 2023 en 19 procent meer dan in het pre-coronajaar 2019. Ruim 29 miljoen hotelovernachtingen in 2024 vond plaats in de MRA, oftewel circa 45 procent van alle hotelovernachtingen in Nederland. In Amsterdam en Haarlemmermeer waren er 21 miljoen respectievelijk 3,6 miljoen overnachtingen. Dit is 33 procent respectievelijk 6 procent van de landelijke hotelovernachtingen in 2024. Tussen 2019 en 2024 en tussen 2023 en 2024 ligt het groeitempo van het toerisme in Amsterdam en Haarlemmermeer lager dan in de rest van Nederland. Tabel 1.1 Hotelovernachtingen naar herkomstland gasten, 2019-2024* nachten nachten nachten t.o.v. t.o.v. t.o.v. t.o.v. 2024 2024 2024 2019 2019 2019 2023 (mln)* (mln)* (mln)* (%) (%) (%) (%) NederbuitenNederbuitentotaal totaal totaal land land land land Amsterdam 21,0 3,5 17,5 14 22 13 3
t.o.v. 2023 (%) Nederland -3
t.o.v. 2023 (%) buitenland 4
Haarlemmermeer
3,6
1,8
1,7
14
60
-13
2
31
-17
MRA totaal**
29,1
7,3
21,9
16
29
12
3
5
2
Nederland totaal
64,6
30,1
34,4
19
24
14
4
5
4
* voorlopige cijfers ** schatting O&S bron: CBS
Op het moment van het schrijven van dit rapport zijn de CBS-cijfers voor de eerste drie maanden van 2025 bekend. Tabel 1.2 laat zien dat het aantal hotelovernachtingen in het begin van 2025 in Amsterdam met 2 procent is toegenomen ten opzichte van het begin
11
van 2024. In heel Nederland is het aantal hotelovernachtingen in deze periode met 1 procent toegenomen. Tabel 1.2 Hotelovernachtingen naar herkomstland gasten, 2019-2025* (januari-maart) nachten nachten nachten t.o.v. t.o.v. t.o.v. t.o.v. t.o.v. jan-mrt jan-mrt jan-mrt 2019 2019 2019 2024 2024 2025 2025 2025 (%) (%) (%) (%) (%) (mln)* (mln)* (mln)* NederbuitenNederbuitenNedertotaal totaal totaal land land land land land Amsterdam 4,7 0,8 3,9 14,7 22 13 2 -2 Haarlemmermeer
t.o.v. 2024 (%) buitenland 3
0,7
0,4
0,4
11,9
46
-9
0,1
-10
13
13,3
6,3
7,0
22,0
29
17
1
-0,4
2
MRA totaal** Nederland totaal
* voorlopige cijfers
** geen cijfers beschikbaar bron: CBS
UN Tourisme (UN Tourism, 2025) verwacht in 2025 tussen de 3 en 5 procent groei van het verblijfstoerisme wereldwijd. NBTC verwacht dat het totale verblijfstoerisme in Nederland met 2,5 procent toeneemt (NBTC, 2025). De Amsterdamse prognose gaat uit van tussen de 1 en 4 procent groei in 2025 (scenario Laag en Midden). Zie O&S rapport
Bezoekersprognose 2025-2027 (O&S, 2025a) voor meer informatie.
1.2 Langer verblijfsduur in Amsterdamse hotels dan landelijk Figuur 1.3 laat zien dat het aantal hotelovernachtingen in Amsterdam toeneemt doordat de gasten gemiddeld langer in de stad blijven. Figuur 1.3 Aantal hotelgasten en hun overnachtingen per jaar en de gemiddelde verblijfsduur van hotelgasten in Amsterdam, 2019-2024*
gasten/ overnachtingen x 1 mln. 25
* voorlopige cijfers
gasten
overnachtingen
verblijfsduur (nachten)
bron: CBS
Het totaal aantal hotelgasten is sinds 2019 niet toegenomen. In 2024 hebben Amsterdamse hotels in totaal 9,2 miljoen gasten ontvangen, 3 procent meer dan in 2023 en evenveel als in 2019. De hotelgasten bleven in 2024 gemiddeld 2,28 nachten per 12
persoon, wat resulteerde in een jaartotaal van 21 miljoen hotelovernachtingen in de stad. Hiermee lag het aantal hotelovernachtingen in 2024 3 procent boven het niveau van 2023 en 14 procent boven het pre-coronajaar 2019. Waarom de gemiddelde verblijfsduur in Amsterdamse hotels langer wordt, terwijl het aantal gasten sinds corona relatief langzaam toeneemt, is niet precies bekend. Eén van de verklaringen hiervoor heeft mogelijk te maken met het combineren van zakelijke en vrijetijdsreizen, ook wel ‘bleisure’ genoemd (van de Engelse woorden business en leisure). De trend om het zakelijke bezoek te verlengen voor een recreatief motief wordt overigens wereldwijd gesignaleerd (Booking.com). Meer informatie over het zakelijke toerisme is te vinden in paragraaf 1.7. Figuren 1.4 en 1.5 laten zien dat de verblijfsduur in Haarlemmermeer en in de overige regio’s in Nederland ook toeneemt, maar in mindere mate dan in Amsterdam. Figuur 1.4 Aantal hotelgasten en hun overnachtingen per jaar en de gemiddelde verblijfsduur van hotelgasten in Haarlemmermeer, 2019-2024*
gasten/ overnachtingen x 1 mln. 25
gasten
overnachtingen
verblijfsduur (nachten)
* voorlopige cijfers
bron: CBS
Figuur 1.5 Aantal hotelgasten en hun overnachtingen per jaar en de gemiddelde verblijfsduur van hotelgasten in de rest van Nederland (Nederland exclusief Amsterdam en Haarlemmermeer), 20192024*
gasten/ overnachtingen x 1 mln. 25
* voorlopige cijfers
gasten
overnachtingen
verblijfsduur (nachten)
bron: CBS
13
1.3 Lager groeitempo toerisme in Amsterdam en Haarlemmermeer Figuur 1.6 laat de verschillen in het groeipad in Amsterdam, Haarlemmermeer en de rest van Nederland zien. Tussen 2019 en 2024 is het aantal hotelovernachtingen in Amsterdam en Haarlemmermeer met 14 procent toegenomen. In de rest van Nederland groeide dit aantal met 22 procent, waarbij het pre-corona niveau al in 2022 was overschreden. In Amsterdam en Haarlemmermeer lag het totale aantal hotelovernachtingen in 2023 boven het pre-corona niveau. Een mogelijke verklaring hiervoor ligt in het feit dat Amsterdam en Haarlemmermeer het sterkst georiënteerd zijn op de buitenlandse toeristen, vooral de langeafstand-reizigers (vanwege de rol van Schiphol). De cijfers in tabel 1.1 laten zien dat het binnenlandse toerisme in de periode 2019-2024 sneller is togenomen dan het buitenlandse toerisme. Hierdoor hebben de gebieden die sterk georiënteerd zijn op de binnenlandse gasten te maken met een hoger groeitempo dan de gebieden die zijn georiënteerd op de buitenlandse bezoekers. Figuur 1.6 Ontwikkeling hotelovernachtingen 2020-2024* ten opzichte van 2019 (index 2019=100)
* voorlopige cijfers
bron: CBS
1.4 Amsterdam populairste stad voor buitenlandse bezoekers in Nederland Figuur 1.7 laat zien dat Amsterdam de populairste stad in Nederland is voor een hotelovernachting bij buitenlandse bezoekers. In 2024 vond 51 procent van alle hotelovernachtingen door buitenlandse gasten in Nederland plaats in Amsterdam (bijna 18 miljoen). Dit is vergelijkbaar met de situatie in 2019. Als er wordt gerekend in aantallen gasten, dan kiest 47 procent van alle buitenlandse hotelgasten in Nederland voor Amsterdam. Dit wil zeggen dat de verblijfsduur van buitenlandse gasten in Amsterdamse hotels langer is dan elders in Nederland (2,4 nachten versus 2,2 nachten). De meeste hotelovernachtingen door Nederlanders vinden plaats buiten Amsterdam.
14
Figuur 1.7 Aantal hotelovernachtingen naar herkomst gasten en verblijfsgebied in Nederland, 20192024*
* voorlopige cijfers
Bron: CBS
1.5 Bijna alle herkomstmarkten in Amsterdam in opmars Van alle hotelovernachtingen in 2024 in Amsterdam was 17 procent door Nederlandse gasten en de rest (83 procent) door buitenlandse gasten (zie figuur 1.8). In 2023 was het aandeel Nederlandse gasten 18 procent en voor de coronapandemie 16 procent. Figuur 1.8 Aandeel hotelovernachtingen per land/werelddeel van herkomst gasten, Amsterdam 20192024* (in procenten van totaal)
* voorlopige cijfers
Bron: CBS
15
Gerekend in aantallen hotelovernachtingen vormen de volgende vijf landen de grootste herkomstmarkten in Amsterdam in 2024: Nederland (3,5 miljoen), Groot-Brittannië (2,5 miljoen), Verenigde Staten (2,4 miljoen), Duitsland (2,1 miljoen) en Frankrijk (1,1 miljoen). Figuren 1.9a tot en met 1.9d laten zien dat het toerisme in 2024 uit bijna alle landen en werelddelen toenam, met uitzondering van Oceanië, Groot-Brittannië en Israël. In het begin van 2025 valt de toename van het intercontinentale toerisme op, terwijl het aantal overnachtingen van gasten uit Nederland en sommige Europese landen licht is gedaald. Doordat Pasen in 2024 in maart viel en in 2025 in april, kan dit voor een deel liggen aan het seizoenseffect en vakanties. De groei van het toerisme uit Azië en Oceanië in 2025 is in lijn met de verwachting van UN Tourisme (UN Tourism, 2025). Figuur 1.9a Ontwikkeling hotelovernachtingen in Amsterdam naar herkomstland/werelddeel, procenten
* voorlopige cijfers
Bron: CBS
16
Figuur 1.9b Ontwikkeling hotelovernachtingen in Amsterdam naar herkomstland volgens CBS landenindeling in Europa (selectie landen met meer dan 200.000 hotelovernachtingen in 2024), procenten
* voorlopige cijfers
Bron: CBS
Figuur 1.9c Ontwikkeling hotelovernachtingen in Amsterdam naar herkomstland (CBS landenindeling in Amerika, selectie landen met meer dan 200.000 hotelovernachtingen in 2024), procenten
* voorlopige cijfers
Bron: CBS
17
Figuur 1.9d Ontwikkeling hotelovernachtingen in Amsterdam naar herkomstland (CBS landenindeling in Azië, selectie landen met meer dan 200.000 hotelovernachtingen in 2024), procenten
* voorlopige cijfers
Bron: CBS
1.6 Meer spreiding over seizoenen Het toerismevolume in Amsterdam heeft een vast seizoenspatroon dat samenhangt met feestdagen en vakanties. Figuur 1.10 laat zien dat de bezoekerspieken elk jaar liggen in april-mei (vakanties rond Pasen en Koningsdag), juli-augustus (zomervakantie) en oktober (congressen, ADE). Vanaf 2019 (met uitzondering van de coronajaren) zien we dat de pieken eerder beginnen en langer duren waardoor het verschil tussen het laagen het hoogseizoen minder groot is geworden. Figuur 1.10 Hotelovernachtingen in Amsterdam per maand, 2024*-2025*(in miljoenen)
*voorlopige cijfers
18
Bron: CBS
Op figuur 1.11 is te zien dat het seizoenspatroon van binnenlandse en buitenlandse overnachtingen van elkaar verschilt. De grootste buitenlandse piek ligt in juli-augustus terwijl het binnenlandse toerisme meer gespreid is over het jaar. Figuur 1.11 Hotelovernachtingen naar herkomstland gasten in Amsterdam per maand, 2024*2025*(in miljoenen)
* voorlopige cijfers
Bron: CBS
1.7 Groei toerisme met recreatief motief Van de in totaal 21,0 miljoen overnachtingen in de Amsterdamse hotels in 2024 waren er 3,6 miljoen met een zakelijk motief en de overige 17,4 miljoen met een recreatief motief. Figuur 1.12 laat het aantal hotelovernachtingen in Amsterdam per motief per maand zien. De zakelijke markt kent van oudsher twee piekmomenten: in april-mei en september-oktober. De recreatieve markt piekt voornamelijk tijdens de zomervakantieperiode (juli-augustus), maar ook in april-mei en in oktober. In de figuur is ook duidelijk te zien dat het recreatieve toerisme na de coronaperiode toeneemt en het zakelijke daalt.
19
Figuur 1.12 Aantal hotelovernachtingen naar bezoekmotief per maand, Amsterdam 2019-2025*
* voorlopige cijfers
bron: CBS
In 2024 ligt het volume van het recreatieve toerisme 38 procent boven het niveau van 2019 en 4 procent boven het niveau van 2023. Het aandeel van het recreatieve toerisme in het totaal is gestegen van 68 procent in 2019 naar 83 procent in 2024. Het aantal zakelijke overnachtingen in Amsterdam is zowel in absolute als in relatieve zin afgenomen. Ter vergelijking: in 2019 waren er 5,8 miljoen hotelovernachtingen met een zakelijk motief (32 procent van het totaal), in 2023 waren er 3,8 miljoen (18 procent) en in 2024 3,6 miljoen (17 procent). In de rest van Nederland lag het zakelijke verkeer in 2024 boven het niveau van 2023, maar net als in Amsterdam onder het pre-corona niveau. Hier is een aantal mogelijke verklaringen voor. De verschuiving naar online werken en de hoge reiskosten hebben de benadering van de zakelijke reizen door bedrijven veranderd, waardoor er minder fysieke reizen worden geboekt dan vóór de coronapandemie (Hospitalitynet, 2023). Tegelijkertijd signaleert de hospitality sector een nieuwe trend, waarbij business en leisure (vrije tijd) in elkaar overlopen Booking.com). In 2025 verwachten experts in businesstravel een wereldwijde groei van zakenreizen met een kanttekening dat de groei mogelijk wordt afgezwakt door de stijgende reiskosten en de geopolitieke spanningen (BTN, februari 2025).
1.8 Ontwikkeling toerisme in internationaal perspectief The World Tourism Organization (UN Tourism, 2025) volgt trends van het grensoverschrijdende toerisme op basis van het aantal buitenlandse hotelgasten in verschillende werelddelen. Het aantal binnenlandse hotelgasten telt voor de mondiale groei niet mee. In 2024 groeide het toerisme volgens deze definitie wereldwijd met 11 procent ten opzichte van 2023 en lag het aantal buitenlandse hotelgasten een fractie
20
lager dan in 2019 (-1 procent). In Europa bedroeg de groei van het aantal buitenlandse hotelgasten ten opzichte van 2023 circa 5 procent. Buitenlandse hotelgasten In 2024 trok Amsterdam 5 procent meer buitenlandse hotelgasten dan in 2023 (zie tabel 1.13). In heel Europa en in steden als Barcelona, Brussel en Lissabon groeide het aantal buitenlandse hotelgasten in het afgelopen jaar in vergelijkbare mate. Het aantal buitenlandse hotelgasten in Amsterdam lag in het afgelopen jaar 4 procent onder het niveau van 2019, terwijl het wereldwijde (-1 procent) en Europese (+1 procent) aantal buitenlandse hotelgasten het niveau van 2019 nagenoeg hebben bereikt. Ook Barcelona, Boedapest, Berlijn, Brussel, München en Praag trokken in 2024 minder buitenlandse hotelgasten dan in 2019. In Lissabon (18 procent) en Berlijn (8 procent) lag het aantal buitenlandse hotelgasten in 2024 hoger dan in 2019. Tabel 1.13 Buitenlandse hotelgasten in EU-steden, aantallen in 2019, 2023 en 2024 en mutatie
wereldwijd Europa
buitenlandse hotelgasten (mln.)
buitenlandse hotelgasten (mln.)
buitenlandse hotelgasten mutatie (%) (mln.)
2019
2023
2024 2019-2023 2019-2024 2023-2024
1.465
1.305
1.445
-11
-1
11
742
708
747
-5
1
5
mutatie (%)
mutatie (%)
Europese steden Amsterdam
7,6
7
7,3
-8
-4
5
Barcelona
7,9
6,7
7
-15
-11
4
Berlijn
5,5
4,3
4,7
-22
-14
11
Boedapest
3,5
2,9
3,3
-19
-8
14
Brussel
2,8
2,5
2,7
-10
-6
4
Lissabon
4,7
5,2
5,5
11
18
6
Madrid
5,4
5,3
5,8
-1
8
9
München
3,9
3,5
3,9
-11
-1
12
Parijs
12,8
12,6 -
Porto
1,8 -
Praag
6,8
5,8
6,5
-14
-4
11
Wenen
6,7
6,1
6,8
-9
1
11
Nederlandse steden Rotterdam
0,6
0,8
0,8
33
42
7
’s Gravenhage
0,5
0,7
0,8
32
50
14
Utrecht
0,2
0,3
0,3
34
21
-10
Maastricht
0,3
0,3
0,3
-1
7
9
Haarlemmermeer
1,3
1,2
1,1
-1
-16
-15
-
-1 -
-
-
-
-
Bron: World Tourism Organization (2025)/TourMis (2025)
UN Tourism (2025) verwacht dat het aantal buitenlandse hotelgasten in 2025 wereldwijd 3 tot 5 procent groeit ten opzichte van 2024, uitgaande van een verder post-corona
21
herstel van het aantal buitenlandse hotelgasten afkomstig uit Azië en Oceanië (zie ook figuur 1.9a). Daarnaast gaat UN Tourism (2025) er bij deze prognose vanuit dat de wereldwijde economische omstandigheden gunstig blijven, de inflatie blijft afnemen en geopolitieke conflicten niet escaleren. Toeristische intensiteit Als het aantal bezoekers in een bestemming snel stijgt, verandert de toeristische intensiteit en wordt de toeristische druk op de omgeving groter. Het aantal toeristen per 100 inwoners is een impact indicator die door de Europese Commissie aan steden wordt aanbevolen. Omdat de meeste overnachtingen in steden in hotels en vergelijkbare accommodaties plaatsvinden, wordt er omwille vergelijkbaarheid gekeken naar het aantal hotelovernachtingen per 100 inwoners per dag. In 2024 waren er op één dag gemiddeld 6,2 hotelovernachtingen per 100 Amsterdammers, in 2023 waren dat er 6,1 en in 2019 5,8. Waar het aantal buitenlandse hotelgasten het niveau van 2019 nog niet heeft bereikt, ligt het totale aantal hotelovernachtingen per 100 inwoners daar al wel boven. Amsterdam, maar ook Venetië en Lissabon, behoren tot de Europese steden met een relatief hoge toeristische intensiteit (zie figuur 1.14). In steden als Praag, Barcelona, Rome, Berlijn en Madrid ligt de toeristische intensiteit lager.
Figuur 1.14 Gemiddeld aantal hotelovernachtingen per dag per 100 inwoners, EU-steden 12 10 8
6,9
6,2
6
2,7
2,2
2019
2023
Berlijn*
Wenen*
Rome
Munchen
Barcelona
Praag
Brugge*
Amsterdam
Lissabon*
0
Venetië
2
1,7
1,4
1,2 Rotterdam
3,4
s Gravenhage
3,6
Antwerpen
3,6
Madrid*
4,4 4
2024
*Voorlopige cijfers 2024 Bron: TourMis 2025/CBS/Instituto Nazionale di Statistica
22
2 Logiesmarkt 2024 en 2025
In dit hoofdstuk staat het hotelaanbod in de MRA centraal: het aantal hotels, kamers en bedden en de kamerbezetting en -prijs. Het woord ‘hotels’ wordt hier gebruikt als verzamelnaam voor hotels en andere logiesaccommodaties met een vergelijkbare dienstverlening en minimaal vijf bedden, waaronder hostels, boerenkamers, pensions en appartementenhotels. O&S volgt de landelijke definitie van logiesaccommodaties van het CBS. Meer actuele en gedetailleerde cijfers en informatie over de databronnen, methode en definities staat in bijlage 1 en 2 van dit rapport en online in het Dashboard Metropoolregio en het Dossier Toerisme.
2.1 Kleine afname hotelcapaciteit in Amsterdam, groei in rest van regio De MRA telt medio 2025 858 hotels, die samen bijna 60.000 kamers en circa 132.000 bedden beschikbaar stellen (zie tabel 2.1). Dit is 40 procent van de landelijke kamer- en beddencapaciteit. Van alle kamers en bedden in de MRA bevindt 70 procent zich in Amsterdam. Ten opzichte van medio 2024 nam de kamercapaciteit in de MRA met 0,1 procent toe en de beddencapaciteit met 0,8 procent toe. Landelijk is er in dezelfde periode juist sprake van een kleine afname. In Amsterdam zien we wel een afname van het aantal kamers (-1,1 procent) en slaapplaatsen (-0,3 procent), al is deze minder sterk dan het landelijke beeld. Dit komt vooral doordat een aantal hotels een andere functie heeft gekregen, zoals de tijdelijke opvang van vluchtelingen en asielzoekers. Deze functiewijziging wordt sinds dit jaar verwerkt in de data. De regionale groei zit vooral in de rest van de regio: daar nam de kamer-en beddencapaciteit met 3,2 procent toe. Tabel 2.1 Hotelcapaciteit Metropoolregio Amsterdam en Nederland, 2024-2025 2024
hotels totaal Nederland
2024
kamers
t.o.v. 2024
t.o.v. 2024
t.o.v. 2024
%
%
%
slaapplaatsen
hotels
kamers
slaapplaatsen
3.552 146.507 325.707
-6,8
-2,1
-0,7
2024 2025* slaaphotels plaatsen
3.813 149.695 328.003
2025*
kamers
2025*
totaal MRA, waaronder
850
59.662 130.833
858
59.699 131.844
0,9
0,1
0,8
Amsterdam (incl. Weesp)
544
41.634
92.111
544
41.168
91.875
0,0
-1,1
-0,3
rest regio
306
18.028
38.722
314
18.531
39.969
2,6
2,8
3,2
Bron: CBS/O&S * Het gaat hier om de vergelijking van de standgegevens op 1 juli 2024 en 1 januari 2025. Hierin zijn de enquêtegegevens in het begin van 2025 verwerkt
23
Hieronder volgt een beknopte analyse van de ontwikkelingen in het afgelopen jaar. Meer gedetailleerde cijfers op het niveau van stadsdelen, gemeenten en deelregio’s zijn te vinden in Bijlage 1. Amsterdam 2024-2025: In 2025 telt Amsterdam 544 hotels, met in totaal afgerond 41.000 kamers en 92.000 slaapplaatsen (voorlopige cijfers). Dat is per saldo 500 kamers en 200 slaapplaatsen minder dan in 2024 (zie tabel 2.1). In deze periode zijn er enkele nieuwe hotels gerealiseerd (o.a. The Diamond, Cabins Hotel Amsterdam, Bens The Walton en Bens The Highdocks). Tegelijkertijd geven sommige accommodaties aan dat ze permanent of tijdelijk zijn gesloten (o.a. The Bridge) of momenteel een andere functie hebben (bijvoorbeeld als noodopvang voor vluchtelingen, o.a. Savoy). We kunnen in de komende jaren een toename verwachten wanneer enkele lang verwachte hotels opengaan (zoals Maritiem). MRA-regio 2024-2025: In 2025 telt de MRA-regio (exclusief Amsterdam en Weesp) 314 accommodaties en afgerond 19.000 kamers en 40.000 bedden. Dat is per saldo 500 kamers en 1.100 bedden minder dan in 2024 (tabel 2.1). In deze periode zijn nieuwe hotels geopend (zoals City Trip Hostels Amsterdam-Zaandam, Distrikt Hotels Amsterdam Zaandam en OZO Hotels Antares Airport in Hoofddorp), maar ook hotels permanent of tijdelijk gesloten. Andere hotels hebben tijdelijk een andere functie (vluchtelingenopvang, o.a.
Hotel Raecks in Haarlem en Ewart Hotel Schiphol te Haarlemmermeer). Hotelbeleid 2024 Het college zet al een aantal jaren in op het afremmen van de groei van nieuwe hotels. Met de 20 mln. overnachtingen als bovengrens uit de Verordening op toerisme in balans Amsterdam en de prognoses voor de jaren 2025 tot 2027 zet het college extra maatregelen in om het aantal toeristenovernachtingen niet nog verder te laten toenemen. Het Hotelbeleid 2024, dat het overnachtingsbeleid heeft vervangen, richt zich op het herstel van de balans tussen bewoners en bezoekers door geen medewerking meer te verlenen aan nieuwe hotelinitiatieven, tenzij er sprake is van een uitruil tussen een oud hotel en een nieuw hotel. De overnachtingscapaciteit mag in dat geval niet toenemen en het nieuwe hotel is van hoge kwaliteit. De gemeenteraad heeft op 22 december 2022 het college middels een motie verzocht te onderzoeken of als beheermaatregel voor het beperken van de groei van het aantal overnachtingen tevens voor de nee, tenzij-gebieden een ‘nieuw-voor-oud-regeling’ kan worden opgenomen. Opdat alleen wordt meegewerkt aan de toevoeging van nieuwe hotelkamers als elders in de stad hetzelfde aantal hotelkamers/bedden uit de markt wordt gehaald. Het onderscheid tussen nee- en nee, tenzij gebieden wordt daarmee opgeheven.
2.2 Stijging kamerbezetting en -prijs na coronadip Kamerbezetting Tabel 2.2 laat de kamerbezetting per (ster)segment in de MRA zien. In deze rapportage wordt uitgegaan van de vrijwillige deelname aan de sterclassificatie. Gegevens van afzonderlijke sterklassen zijn in de bijlage te vinden. De kamerbezetting laat het percentage bezette kamers ten opzichte van het totaal aantal kamers per jaar zien. Dit is een indicatie van de vraag naar een bepaald segment en/of locatie.
24
Zowel in Amsterdam (78 procent) als in de regio (68 procent) is de kamerbezetting in 2024 toegenomen sinds 2023. In Amsterdam ligt de bezetting nog wel lager dan in het pre-coronajaar 2019, maar in de regio is de bezetting weer ongeveer gelijk aan het precorona niveau. De grootste vraag in Amsterdam was naar het middensegment (kamerbezetting 84 procent) en het stadscentrum (kamerbezetting 79 procent). Buiten Amsterdam was er relatief veel vraag naar het midden- en luxe segment (kamerbezetting 73 procent) en juist minder naar het lage segment (kamerbezetting 61 procent). Tabel 2.2 Kamerbezetting in hotels naar segment*, 2019-2024 bezetting bezetting bezetting bezetting bezetting bezetting %
%
%
%
%
%
2019
2020
2021
2022
2023
2024
gemiddeld laag segment* (0-2 sterren) middensegment (3 sterren) luxe segment (4-5 sterren)
84
26
31
70
76
78
81
23
29
66
70
73
89
28
33
74
84
84
84
27
32
70
76
79
locatie in Centrum
83
25
31
75
80
79
locatie buiten Centrum
85
26
31
65
73
77
gemiddeld laag segment* (0-2 sterren) middensegment (3 sterren)
69
30
40
63
64
68
64
27
39
59
57
61
69
25
37
61
65
73
luxe segment (4-5 sterren)
74
42
47
72
73
73
Amsterdam
overig MRA-regio
bron: enquête O&S * De sterclassificatie is vrijwillig: accommodaties zonder sterklasse worden ingedeeld in het laagste segment
De gemiddelde kamerbezetting in Amsterdam is seizoensgebonden en varieert per maand. De drukste periode begint rond Pasen en eindigt in oktober. In de perioden januari tot maart en november tot december is de bezettingsgraad lager. De bezettingsgraad in 2024 lag het grootste deel van het jaar iets hoger dan in 2023, alleen rond april was in 2023 de kamerbezetting hoger. De kamerbezetting ligt wel nog een stuk lager dan het pre-coronaniveau (figuur 2.3).
25
Figuur 2.3 Gemiddelde kamerbezetting* in Amsterdam per maand, 2019-2025 (procenten) 2019
2023
2024
2025*
% 100 91 88
90 79
80
85
90
82
85 83
83
71 72 69
70
90
60 50 40 30 20 10 0
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
* in hotels waar minimaal 1 gast verblijft (cijfers 2025 voorlopig) bron: VisitorData in opdracht van amsterdam&partners
Bedbezetting Wanneer alle bedden het hele jaar bezet zouden zijn, een bedbezettingsgraad van 100 procent, komt het aantal overnachtingen ruim boven de dertig miljoen uit. In de praktijk is de maximale bedbezettingsgraad ooit gemeten 75 procent, die piek wordt bereikt rond de zomermaanden. Ook ligt de bedbezettingsgraad buiten de zomermaanden een stuk lager, meestal tussen de 50 en 60 procent. Het daadwerkelijk aantal overnachtingen is daardoor een stuk lager dan het theoretisch maximum op basis van de beddencapaciteit. Kamerprijzen De kamerprijzen per (ster)segment in tabel 2.4 geven een indicatie van het prijsniveau van elk jaar. Hierbij vergelijken we de gemiddelde prijzen van een tweepersoonskamer per nacht (inclusief btw en exclusief toeristenbelasting). De kamerprijzen in Amsterdam liggen sinds 2022 fors boven het pre-corona niveau en zijn tussen 2023 en 2024 licht toegenomen. In Amsterdam is de gemiddelde prijs voor een 2-persoonskamer €177 en in de rest van de regio €117. In Amsterdam zien we een prijsstijging in de lage en middensegmenten, terwijl het luxe segment een prijsdaling laat zien. Ook is de gemiddelde prijs gestegen in het Centrum en afgenomen daarbuiten. In de regio zien we een prijsstijging in het lage segment, en een daling in de midden- en luxesegmenten. alle segmenten, in de regio alleen in het luxe segment.
Dat de kamerprijzen sinds 2022 hoger liggen dan vóór corona is een gevolg van de inflatiedruk en de gestegen kosten voor energie en personeel. Daarnaast spelen de 26
bezettingsgraden een rol bij het kiezen van een prijsstrategie: hoe hoger de bezetting is, hoe exclusiever de resterende beschikbare kamers zijn. Met een kleiner aanbod komt een hogere waarde (bron: Hotel Tech Report, 2025). Tabel 2.4 Kamerprijzen** in hotels naar segment*, 2019-2024 prijs prijs prijs
prijs
prijs
prijs
€ per nacht
€ per nacht
€ per nacht
€ per nacht
€ per nacht
€ per nacht
2019
2020
2021
2022
2023
2024
gemiddeld
135
96
108
164
175
177
laag segment* (0-2 sterren)
115
75
86
121
141
149
middensegment (3 sterren)
115
74
82
134
140
145
luxe segment (4-5 sterren)
186
146
163
236
253
237
locatie in Centrum
154
112
124
187
193
198
locatie buiten Centrum
114
80
86
136
157
149
gemiddeld
107
87
94
115
116
117
laag segment* (0-2 sterren)
114
88
95
111
105
113
Amsterdam
overig MRA-regio
middensegment (3 sterren)
95
72
95
108
102
102
luxe segment (4-5 sterren)
108
105
96
127
145
136
bron: enquête O&S * De sterclassificatie is vrijwillig: accommodaties zonder sterklasse worden ingedeeld in het laagste segment ** Kamerprijzen incl. 9 procent btw en excl. gemeentelijke toeristenbelasting
27
3 Toeristisch verblijf in woningen in Amsterdam (2024)
Dit hoofdstuk beschrijft het verblijfstoerisme in woningen (bed & breakfast, short stay, vakantieverhuur. Omdat betrouwbare registraties en harde cijfers over de afgelopen jaren vaak ontbreken, geeft dit hoofdstuk een indicatie van het verblijf in woningen. De cijfers zijn verkregen op basis van InsideAirbnb en schattingen. Meer informatie over de databronnen, methoden en definities staat in bijlage 1 en 2 van dit rapport en online in het Dashboard Metropoolregio en het Dossier Toerisme. De voorwaarden van toeristisch verblijf in woningen in Amsterdam (vakantieverhuur, bed & breakfast en short stay) zijn te vinden in Bijlage 3.
3.1 Verhuuraanbod via online platforms in Amsterdam in 2019-2024 Wereldwijd is Airbnb het grootste platform voor vakantieverhuur met meer dan 3 miljoen advertenties. Ook op de Amsterdamse markt van de toeristische verhuur van woonruimte is Airbnb verreweg de grootste aanbieder met naar schatting 80 procent van het totale aanbod die beschikbaar zijn voor vakantieverhuur (Gemeente Amsterdam, 2022). Via InsideAirbnb zijn er data beschikbaar over het aanbod en het aantal reviews op Airbnb. Niet van alle andere aanbieders zijn cijfers over het hele jaar beschikbaar, en bovendien bestaat er overlap tussen Airbnb en andere platforms. Om deze reden gaan we bij de schatting van het totale aanbod vakantieverhuur uit van de verdeling 80 procent Airbnb en 20 procent overige platforms. Naast vakantieverhuurwoningen adverteren ook B&B’s, hotels, hostels en appartementenhotels via Airbnb. Deze accommodaties vallen buiten het vakantieverhuurbeleid en zijn daarom niet gebonden aan een maximaal aantal verhuurdagen. Ruim 12.000 listings, meer aanbod dan in 2023 Gedurende de periode januari 2024 – december 2024 waren er 12.100 listings op online platforms in Amsterdam (exclusief Weesp). Dat zijn er meer dan tijdens dezelfde periode in 2023, toen er 10.800 listings waren. In 2019 bedroeg het aanbod nog ruim 28.000 listings, en tijdens de coronacrisis trad een daling in.
De sterke afname van het aanbod na 2021 is een direct gevolg van de aangescherpte regelgeving rondom vakantieverhuur van woningen. Er is sinds 2020 een vergunning nodig, waar kosten aan verbonden zijn en die het volgende kalenderjaar op 1 april weer afloopt. Daarnaast is er sinds 2021 een registratieplicht, waarbij iedere advertentie zonder registratienummer verwijderd wordt. Ook moet iedere verhuur van een woonobject gemeld worden aan de gemeente. Deze maatregelen hebben de drempel verhoogd om een woning voor vakantieverhuur aan te bieden. Dit valt samen met een halvering van het aanbod tussen 2021 en 2022. Sindsdien neemt het aantal wel jaarlijks weer toe.
28
Van de listings op online platforms betrof 9.800 een volledige woning, ofwel 79 procent. Daarnaast zijn er bijna 2.300 kamers (21 procent) aangeboden. Het merendeel daarvan betreft een privékamer, maar er worden ook enkele gedeelde kamers en hotelkamers aangeboden. Ten opzichte van 2023 is het aantal aangeboden woningen sterker toegenomen (+14 procent) dan het aantal kamers (+2 procent). Het aandeel woningen ten opzichte van kamers blijft door de tijd redelijk stabiel (figuur 3.1). Figuur 3.1 Totaal aantal listings aangeboden via Airbnb naar type, 2019-2024 30.000 94 25.000
5.704 517
20.000
gedeelde kamer 82 5.258 212
4.390 hotelkamer
129
15.000
10.000
privékamer 56
21.889 18.643
15.860
42 2.329 71
5.000 6.973 0
2019
2020
2021
2022
54 2.170 62
8.553
2023
79 2.136 59
volledige woning
9.820
2024
bron: InsideAirbnb (2025)
3.2 Schatting boekingen, aanmeldingen en vergunningen Het aantal boekingen kan worden geschat op basis van het aantal recensies dat bij advertenties wordt geplaatst. Een recensie kan immers pas worden geplaatst nadat een overnachting heeft plaatsgevonden. In Bijlage 2 staat beschreven hoe deze schatting tot stand is gekomen. Daarnaast zijn er cijfers beschikbaar van het aantal afgegeven vergunningen voor vakantieverhuur en B&B, en ook van het aantal aangemelde verhuurperiodes van vakantieverhuur. Bij 4.400 listings is in 2024 geen review geplaatst (36 procent), waardoor niet met zekerheid valt te zeggen of deze geboekt zijn. Van 7.700 listings (64 procent) kan worden vastgesteld dat deze minimaal één keer zijn geboekt in 2024. Ten opzichte van 2023 zijn er relatief meer listings zonder reviews, in dat jaar ging het om 30 procent (figuur 3.2).
29
Figuur 3.2 Het aandeel listings dat minimaal één keer is geboekt en het aandeel listings zonder reviews binnen het totale aanbod, in procenten 2019-2024 100%
30 80%
42
36
53 67
geen boeking bekend
79
60%
minimaal 1x geboekt 40% 70 58
64
47
20%
33 21
0%
2019
2020
2021
2022
2023
2024
bron: Inside Airbnb (2024)
Bij de 7.700 minimaal één keer geboekte listings zijn in totaal circa 94.000 reviews geplaatst. Dat betekent dat deze listings gemiddeld minimaal twaalf keer geboekt zijn. Het geschatte gemiddeld aantal boekingen per listing verschilt ook tussen volledige woningen en kamers. Kamers worden vaker geboekt dan woningen: 31 keer, tegenover zeven keer voor woningen (figuur 3.3). Dit wordt waarschijnlijk verklaard door het feit dat veel kamers via B&B’s, of zelfs via hotels of hostels, worden aangeboden. Deze gelegenheden mogen het hele jaar door verhuren, terwijl woningen gebonden zijn aan de dertig-dagen regel. Het gemiddeld aantal boekingen per listing is tussen 2019 en 2020 sterk gedaald als gevolg van de coronacrisis, bij kamers sterker dan bij woningen. Tussen 2020 en 2022 is er weer sprake van een toename van het gemiddeld aantal boekingen, en sinds 2022 daalt dit aantal weer, van gemiddeld 17 in 2022 naar gemiddeld 12 in 2024. Waar het aantal boekingen bij woningen ten opzichte van 2023 stabiel is gebleven zien we bij kamers een daling (figuur 3.3).
30
Figuur 3.3 Het gemiddeld aantal boekingen per jaar per listing, 2019-2024 40
35
34
34 31
30 27 25
totaal
20 17
volledige woningen
17
15 12
13 12
10
12
10
kamers
8 7 5
0 2019
7
6
7
7
2023
2024
4
2020
2021
2022
bron: O&S/ Toezicht & Handhaving, Wonen (2022)/ InsideAirbnb (2024)
3.3 Vergunningen in Amsterdam per stadsdeel Op 31 december 2024 waren er 5.322 vergunningen voor vakantieverhuur afgegeven (tabel 3.4). Daarvan waren de meeste afgegeven in stadsdeel West (1.810), gevolgd door Zuid (1.075), Centrum (862) en Oost (817). Er is sprake van een afname ten opzichte van 31 december 2023, toen er 5.475 vergunningen waren afgegeven (-3 procent). Weesp (-34 procent) en Zuidoost (-10 procent) kenden de sterkste afname, maar hier zijn de aantallen ook relatief klein. Ook in Oost (-7 procent) nam het aantal vergunningen relatief sterk af. Centrum (+4 procent) en Noord (+3 procent) zijn de enige stadsdelen waar het aantal vergunningen is toegenomen. In maart 2025 waren er 2.266 vergunningen voor bed and breakfast (B&B) afgegeven, waarvan de meeste in het Centrum (903), gevolgd door West (340), Zuid (310) en oost (293). Sinds januari 2024 is het aantal vergunningen licht afgenomen (-28). Vooral in Centrum (-55) en Oost (-12) is sprake van een daling. In Zuid (+31) en West (+8) is het aantal vergunningen juist toegenomen.
31
Tabel 3.4 Vergunningen voor vakantieverhuur in 2023 en 2024, en vergunningen voor B&B in 2024 en 2025 vergunningen vergunningen vergunningen vergunningen vakantieverhuur, vakantieverhuur, B&B, B&B, 31-dec-23
31-dec-24
1-jan-24
maart 2025
West
1.861
1.810
332
340
Zuid
1.131
1.075
279
310
Centrum
831
862
955
903
Oost
881
817
305
293
Noord
443
458
223
222
Nieuw-West
225
216
133
130
Zuidoost
68
61
58
55
Weesp
35
23
9
12
5.475
5.322
2.294
2.266
Amsterdam
(bron: Wonen/ vergunningeninformatie Amsterdam)
3.4 Schatting aantal gasten en overnachtingen Het aantal gasten dat een woning of een kamer via online platforms huurt is niet exact bekend, maar wordt op basis van cijfers van InsideAirbnb geschat rond 356.000 in Amsterdam in 2024. Dat is iets minder dan in 2023, toen er ruim 371.000 gasten waren (4 procent). Het aantal gasten ligt veel lager dan vóór de coronacrisis en de invoering van de registratieplicht. In 2019 waren er nog 810.000 gasten. Bijna 199.000 gasten hebben overnacht in volledige woningen (vakantieverhuur), dat is iets meer dan in 2023 (+5 procent). Circa 158.000 gasten verbleven in kamers die via online platforms aangeboden werden (B&B), een daling van 14 procent ten opzichte van 2023. Samen hebben deze gasten gezorgd voor bijna 1,3 miljoen overnachtingen: ruim 699.000 in volledige woningen en ruim 562.000 in kamers (figuur 3.5). In totaal nam het aantal overnachtingen met 1 procent af sinds 2023. Deze daling komt vooral voor rekening van kamers (-11 procent), bij woningen zien we juist een stijging (+9 procent).
32
Figuur 3.5 Gasten en gastenovernachtingen in volledige woningen en kamers, 2024 1.400.000 1.200.000 1.000.000
562.100
800.000
kamers
600.000
volledige woningen
400.000
699.200 157.500
200.000 198.800 0
gasten
gastenovernachtingen
bron: InsideAirbnb (2024)
Figuur die het aantal gasten en gastenovernachtingen in volledige woningen en kamers in 2024 weergeeft (in absolute aantallen). Ook het aantal gastenovernachtingen is als gevolg van de coronacrisis en de registratieplicht sterk gedaald. In 2019, het laatste jaar vóór de coronacrisis, waren er nog 2,8 miljoen gastenovernachtingen via online platforms. Na 2019 is het aantal gastenovernachtingen door de coronacrisis in een vrije val terecht gekomen: in 2020 waren er 669.000 overnachtingen, en in 2021 is dit verder gedaald naar bijna 463.000. Tussen 2021 en 2022 is er weer sprake van een verdubbeling (+105 procent), die verklaard kan worden door het vervallen van de meeste coronamaatregelen met een aantrekkend toerisme als gevolg. Deze stijging zet door, maar vlakt wel af, tussen 2022 en 2023 (+33 procent). Sinds 2023 is er een lichte daling (-1 procent). Het aantal overnachtingen blijft echter ver achter bij de aantallen vóór de coronacrisis. Ten opzichte van 2019 is er in 2024 sprake van een daling van -55 procent. Dat kan worden verklaard door het verkleinde aanbod als gevolg van de registratieplicht. Bij volledige woningen groeit het aantal gastenovernachtingen (+9 procent), terwijl bij kamers een daling zichtbaar is (-11 procent). Sinds 2023 ligt het aantal overnachtingen in volledige woningen ook weer hoger dan het aantal overnachtingen in kamers.
Bij kamers zien we dat de groei van het aantal overnachtingen sinds 2022 eerst afvlakt en er vervolgens een daling intreedt (figuur 3.6 en tabel 3.7).
33
Figuur 3.6 Gastenovernachtingen via online platforms, 2019-2024 3000000
2500000
totaal
2000000
volledige woningen
1500000
1000000
kamers 500000
0 2019
2020
2021
2022
2023
2024
bron: O&S/ Toezicht & Handhaving, Wonen (2022)/ InsideAirbnb (2024) Tabel 3.7 Het aantal gasten, object- en gastenovernachtingen via online platforms, 2019-2024 mutatie mutatie 201920232019 2020 2021 2022 2023 2024 2024 2024 % % volledige woning gasten objectovernachtingen gastenovernachtingen
420.000 100.000
65.000 120.000
188.800
198.800
5
-53
476.300 112.500
73.800 136.300
213.800
232.500
9
-51
1.428.800 338.800 220.000 407.500
642.500
699.200
9
-51
kamers gasten
390.000
96.300
71.300 158.800
182.500
157.500
-14
-60
objectovernachtingen
663.800 165.000 121.300 271.300
311.300
275.000
-12
-59
gastenovernachtingen totaal woningen en kamers gasten
1.326.300 328.800 242.500 541.300
621.300
562.100
-11
-58
810.000 196.300 136.300 278.800
371.300
356.300
-4
-56
objectovernachtingen
1.140.000 277.500 195.000 406.300
525.000
508.800
-3
-55
gastenovernachtingen
2.755.000 668.800 462.500 948.800 1.263.800 1.261.300
-1
-55
bron: O&S/ Toezicht & Handhaving, Wonen (2022)/ InsideAirbnb (2024)
34
3.5 Spreiding listings en overnachtingen over stadsdelen en wijken in Amsterdam Tabel 3.8 laat zien dat de meerderheid van de listings op online platforms (85 procent) te vinden is in de stadsdelen binnen de ring (Centrum, West, Zuid en Oost). Dat is ongeveer gelijk aan 2023 (84 procent) maar minder dan in 2019 (88 procent). Net als in 2023 telt stadsdeel West het hoogste aantal listings: 3.500, ofwel 28 procent van het stedelijke totaal. Daarna volgen Centrum (2.530, 21 procent) en Zuid (2.385, 20 procent). Vijftien procent van het aanbod Oost (15 procent) bevindt zich in Oost. Het aanbod buiten de ring, en vooral in Zuidoost en Weesp, is aanzienlijk kleiner. Voor stadsgebied Weesp zijn alleen cijfers bekend voor de wijk Driemond. Het aanbod is in alle stadsdelen afgenomen tussen 2019 en 2024, met de sterkste afname in Nieuw-West (-63 procent) en Centrum (-61 procent), en de kleinste afname in Noord (-39 procent) en Zuidoost (-41 procent). Tussen 2023 en 2024 heeft in alle stadsdelen een stijging plaatsgevonden, het meest in West (+16 procent). In Centrum groeit de voorraad minder sterk (+7 procent). Tabel 3.8 Aanbod listings op online platforms naar stadsdeel, 2019-2024
29
20232024 verschil % 16
20192024 verschil % -59
2.500
21
7
-61
2.100
2.400
20
12
-60
1.600
1.800
15
14
-60
800
900
1.100
9
14
-39
1.000
500
500
600
5
7
-63
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2024
abs
abs
abs
abs
abs
abs
%
West
8.500
6.700
6.300
2.400
3.000
3.500
Centrum
6.500
4.700
4.300
2.500
2.400
Zuid
6.000
4.700
4.400
1.800
Oost
4.600
3.700
3.400
1.300
Noord
1.800
1.400
1.400
Nieuw-West
1.500
1.200
Zuidoost
300
200
400
100
200
200
2
12
-41
Weesp
.
.
.
.
.
.
0
14
.
Westpoort
0
0
0
0
.
.
.
.
.
onbekend
.
.
.
.
.
.
.
.
.
Amsterdam
29.300
22.700
21.200
9.600
10.800
12.100
100
12
-59
bron: O&S/ Toezicht & Handhaving, Wonen (2022)/ InsideAirbnb (2024)
Wanneer we kijken naar de spreiding over de wijken valt een sterke concentratie op in de wijken in Centrum, West en Zuid. Het grootste aantal listings per 1000 inwoners wordt gevonden in Burgwallen-Nieuwe Zijde (48), gevolgd door Da Costabuurt (41), De Weteringschans en Burgwallen-Oude Zijde (beide 38) (figuur 3.9). Landelijk Noord telt ook relatief veel listings per 1000 inwoners, maar het gaat hier om kleine absolute aantallen listings en inwoners. In absolute zin telt de Jordaan de meeste listings: 575, waarvan 423 actief. Van Weesp zijn geen data over 2024 bekend, met uitzondering van Driemond.
35
Figuur 3.9 Het aantal listings op online platforms per 1000 inwoners per wijk, 2024
bron: O&S/ InsideAirbnb (2024)
Bij overnachtingen via online platforms zien we een sterke concentratie in stadsdeel Centrum: 37 procent van alle overnachtingen heeft hier plaatsgevonden (tabel 3.10). Dat is een lichte stijging ten opzichte van 2023 (36 procent) en ook hoger dan in 2019 (33 procent). Tijdens de coronajaren werd er relatief vaker in Centrum overnacht. Op ruime afstand van Centrum volgen stadsdelen West (21 procent), Zuid (15 procent) en Oost (11 procent). In absolute zin is het aantal overnachtingen in vrijwel ieder stadsdeel sterk gedaald tussen 2019 en 2024, een afname tussen de -39 procent (in Noord) en -61 procent (in Nieuw-West). Alleen in Zuidoost bleef het aantal overnachtingen gelijk. Tussen 2023 en 2024 zien we in de meeste stadsdelen een lichte stijging of stabilisatie van het aantal overnachtingen. Alleen Nieuw-West kent een sterke afname en Zuidoost en Weesp een toename. Het gaat in deze drie stadsdelen wel om relatief kleine aantallen.
36
Tabel 3.10 Aantal overnachtingen via online platforms naar stadsdeel, 2019-2024 (absolute aantallen en procenten) 20232019 2020 2021 2022 2023 2024 2024 2024 verschil stadsdeel abs. abs. abs. abs. abs. abs. % %
20192024 verschi l%
Centrum
907.500
265.000
198.800
358.800
451.250
461.300
37
2
-49
West
657.500
146.300
92.500
173.800
263.800
265.000
21
0
-60
Zuid
483.800
100.000
65.000
150.000
193.800
193.800
15
0
-60
Oost
342.500
75.000
47.500
97.500
140.000
141.300
11
1
-59
Noord
177.500
41.300
25.000
76.300
105.000
107.500
9
2
-39
Nieuw-West
152.500
33.800
27.500
52.500
77.500
60.000
5
-23
-61
Zuidoost
31.300
7.500
5.000
15.000
26.300
31.300
2
19
0
.
.
.
15.000
0
1.300
0
.
.
Westpoort
1.300
0
0
1.300
.
.
.
.
onbekend
.
.
1.300
10.000
6.250
.
.
.
Amsterdam
2.755.000
668.800
462.500
948.800
1.263.800
1.261.300
100
Weesp
0
bron: O&S/ Toezicht & Handhaving, Wonen (2022)/ InsideAirbnb (2024)
De spreiding over wijken toont eveneens een sterke concentratie in het Centrum. Van de tien wijken met de meeste overnachtingen per 1000 inwoners liggen er acht in Centrum en twee in West. Het grootste aantal overnachtingen per 1000 inwoners wordt gevonden in Burgwallen-Nieuwe Zijde (9.800), Burgwallen-Oude Zijde (9.300), Grachtengordel-West (7.100) en De Weteringschans (6.800) (figuur 3.11). In absolute zin telt de Jordaan de meeste overnachtingen (86.400). Buiten het Centrum kennen vooral de Da Costabuurt (4.500) en de Vondelparkbuurt (5.200) relatief veel overnachtingen per 1000 inwoners. In de Oude Pijp en de Nieuwe Pijp vinden in absolute zin ook veel overnachtingen plaats.
37
-54
Figuur 3.11 Het aantal gastenovernachtingen via online platforms per 1000 inwoners per wijk, 2024
bron: O&S/ InsideAirbnb (2024)
3.6 Listings en overnachtingen in de MRA Sweco en de Universiteit Utrecht publiceren cijfers over vakantieverhuur via online platforms op het niveau van de MRA en de afzonderlijke gemeenten. Hierbij worden zowel actieve listings op de platforms Airbnb en Vrbo (listings die minimaal één keer geboekt zijn) en gereserveerde nachten gepubliceerd. Accommodaties worden via Airbnb of Vrbo voor een aantal nachten gereserveerd. Gemiddeld ligt dit rond de 3,1 nachten, maar het kan fluctueren van een enkele nacht tot langere perioden. De data bevat geen informatie over het aantal gasten dat in een accommodatie verblijft en kan daarom niet direct vergeleken worden met toeristische overnachtingsstatistieken van het CBS (Sweco & Universiteit Utrecht, 2023). Sweco en de Universiteit Utrecht hanteren andere definities van een listing dan InsideAirbnb, het gaat hier om actieve listings: woningen of kamers die in de afgelopen 12 maanden ten minste één keer verhuurd zijn geweest. Verder gaat het bij deze databron over gereserveerde nachten en niet om gastenovernachtingen. Binnen de MRA heeft Amsterdam met afstand de meeste listings en gereserveerde nachten. In de rest van de regio heeft Haarlem de meeste listings (1.089), gevolgd door Zandvoort (833). Op ruime afstand volgen Haarlemmermeer (390) en Waterland (376). Zandvoort telt in de rest van de regio de meeste gereserveerde nachten (109.000).
Op afstand volgen Haarlem (68.400), Haarlemmermeer (40.600) en Waterland (46.700). In 38
totaal telt de MRA ruim 14.000 listings en 1,2 miljoen gereserveerde nachten (figuur 3.12 en figuur 3.13). Figuur 3.12 Actieve listings via online platforms in de MRA per gemeente, 2022