bijlage 2 NvB Inspraakreacties def 02112021.docx

Nota van Beantwoording Inspraakreacties Behorende bij Ontwikkelstrategie Landschapspark De Oeverlanden

Versie 26 oktober 2021

1

Inhoudsopgave 1 Inleiding en leeswijzer ................................................................................................3 1.1 Totstandkoming ontwikkelstrategie ...........................................................................................3 1.2 Inspraak......................................................................................................................................4 2 Samenvatting............................................................................................................6 3 Inspraakreacties van algemene aard............................................................................8 3.1 De aanleiding om te veranderen .................................................................................................8 3.2 Behouden authenticiteit Oeverlanden ........................................................................................9 4 Inspraakreacties op specifieke thema’s ......................................................................10 4.1 Natuur en recreatie...................................................................................................................10 4.1.1 Vergroten natuur- én recreatiewaarden .................................................................................10 4.1.2 Zonering: rust en

reuring........................................................................................................11 4.1.3 Versnippering en de natuurkwaliteit.......................................................................................12 4.1.4 Waterbeheer..........................................................................................................................13 4.1.5 Sport en spel ..........................................................................................................................15 4.1.6 Horeca en evenementen in De Oeverlanden ..........................................................................16 4.1.7 Klimaatbestendigheid en duurzaamheid ................................................................................17 4.2 Infrastructuur ...........................................................................................................................18 4.2.1 Bereikbaarheid ......................................................................................................................18 4.2.2 Toegangswegen vanuit Nieuw-West .....................................................................................19 4.2.3 Prettig wandel- en verblijfsgebied..........................................................................................19 4.2.4

Parkeren................................................................................................................................20 4.2.5 Openbaar vervoer..................................................................................................................21 4.3 Cruisen .....................................................................................................................................22 4.4 Handhaving en beheer .............................................................................................................25 4.4.1 Algemeen beheer ..................................................................................................................25 4.4.2 Toezicht en veiligheid............................................................................................................26 4.4.3 Verkeer op het water .............................................................................................................26 4.4.4 Afval ......................................................................................................................................27 4.5 Overige onderwerpen ...............................................................................................................27 4.5.1

Educatie.................................................................................................................................27 4.5.2 Pont en bruggen....................................................................................................................28 4.5.3 Toegankelijkheid mindervaliden ............................................................................................28 4.5.4 SADC-strook .........................................................................................................................29 4.5.5 Naaktrecreatie ......................................................................................................................29 4.5.6 Detailsuggesties ....................................................................................................................30 4.6 Kaartbeelden............................................................................................................................30 5 Inspraakreacties op proces ........................................................................................31 6 Colofon ...................................................................................................................33

2

1 Inleiding en leeswijzer

1.1 Totstandkoming ontwikkelstrategie De Ontwikkelstrategie Landschapspark De Oeverlanden (verder ontwikkelstrategie) is, onder leiding van Ruimte en Duurzaamheid, opgesteld door de projectgroep Oeverlanden. Deze projectgroep bestaat uit medewerkers van de gemeentelijke directies Sport en Bos, Verkeer & Openbare Ruimte, stadsdeel Nieuw-West, Ingenieursbureau, Ruimte en Duurzaamheid en Economische Zaken. Op specifieke onderwerpen is ook de samenwerking gezocht met het Juridisch Bureau, de directies Stadswerken, Juridische Zaken, Toezicht Handhaving Openbare Ruimte en met de VRA. De projectgroep heeft gebruik gemaakt van de informatie die is verzameld in het project “Groot Amsterdamse Bos”, waarbij in 2018 en 2019 een flink aantal ontwerpateliers uitgebreide informatie en wensen heeft opgeleverd van belanghebbenden binnen en buiten het gebied. Daarnaast is er nieuwe informatie toegevoegd door gebruik te maken van actuele resultaten van het Groot Groenonderzoek en ook door in co-creatie samen te werken met stakeholders uit het gebied. Tenslotte is de projectgroep regelmatig op werkbezoek in het gebied geweest. De ontwikkelstrategie is opgesteld in nauwe samenwerking met het kernteam Oeverlanden - Sloten. Vier grote gebruikers van De Oeverlanden hadden zich naar, aanleiding van het project Groot Amsterdamse Bos, verenigd en een kernteam samengesteld.

De vier partijen die in het kernteam zijn vertegenwoordigd, zijn vereniging De Oeverlanden Blijven, tuinpark Ons Buiten, watersportvereniging Onklaar Anker (en daaraan verbonden de watersportbond en meerdere jachthavens) en kunstenaarscomplex de Nieuw en Meer. De samenwerking tussen het kernteam en de gemeente was in het afgelopen anderhalf jaar constructief met veel openheid en aandacht voor elkaars kennis en standpunten. De inhoud van de ontwikkelstrategie is dan ook grotendeels in lijn met de ideeën van het kernteam. Dat de gemeente heeft samengewerkt met dit kernteam komt voort uit een raadsadres uit 2018/2019. Het kernteam had in dat raadsadres de zorg geuit over het ontbreken van gebied specifieke kennis in de gebiedsuitwerking Groot Amsterdamse Bos, met name ten aanzien van de geschiedenis van De Oeverlanden, de aanwezige natuurwaarden en biodiversiteit en de opgaven én kansen die breder in het gebied spelen. Om die inbreng beter te borgen is in de bestuursopdracht Ontwikkelstrategie Landschapsperk De Oeverlanden aangegeven dat er met dit kernteam samengewerkt zou moeten worden.

Naast de samenwerking met het kernteam heeft de gemeentelijke projectgroep in 2020 en 2021 verschillende gesprekken en wandelingen georganiseerd met vertegenwoordigers van COC Amsterdam, Stichting Platform Keelbos en de vrijwilligers waarin is gesproken over de historie van het gedooggebied voor cruisen en de opgaven die er spelen ten aanzien van het cruisen, bezien vanuit de verschillende doelgroepen. Ook zijn er in de afgelopen anderhalf jaar gesprekken en ontmoetingen geweest met andere relevante organisaties waaronder Amsterdam Windsurfing, hotel Mercure, vertegenwoordigers van het Riekerbusinesspark, Aquarius, Nauta Plan Ontwikkeling B.V. (de ontwikkelaar van de voormalige commerciële jachthaven De Boekanier op de Landtong) en ook met verschillende individuele bewoners en gebruikers. Ook deze gesprekken waren open en over het algemeen constructief van aard en hebben een breed inzicht opgeleverd over de geschiedenis van De Oeverlanden, de opgaven die spelen en mogelijke oplossingsrichtingen. Deze kennis en informatie is, naast de input van het kernteam, van groot belang geweest voor de kwaliteit en inhoud van de ontwikkelstrategie. 3

De grote betrokkenheid van de huidige gebruikers van het gebied en de duidelijke invloed die ze hadden en hebben op de inrichting en het beheer van het gebied maken De Oeverlanden uniek op Amsterdamse schaal. Het is mede aan deze betrokkenheid te danken dat De Oeverlanden zo groen zijn, hoge natuurwaarden hebben en op veel plaatsen een ruig karakter. De samenwerking met het kernteam en andere betrokkenen bij de totstandkoming van de ontwikkelstrategie maakt dat er van het begin af aan, vanuit de inbreng van gebied specifieke kennis, aandacht was voor de unieke kwaliteiten van het gebied en de specifieke opgaven die er spelen. Tegelijkertijd was er transparantie over de opdracht om De Oeverlanden in de toekomst ook aan andere, nieuwe gebruikers te presenteren. Ontwikkelingen in de nabije toekomst in de nabijheid van De Oeverlanden betekenen namelijk dat er een groeiend aantal bezoekers naar het gebied gaat komen om te wandelen, fietsen, zwemmen, zonnen, sporten, ontmoeten, lunchen of werken. De ontwikkelstrategie biedt enerzijds een afwegingskader voor toekomstige ruimtelijke claims en geeft daarnaast een wervend perspectief hoe De Oeverlanden er in de toekomst uit kúnnen komen te zien zodat het toenemend aantal bezoekers ook kan genieten zonder dat het ten koste hoeft te gaan van de bijzondere natuur.

1.2 Inspraak Op 18 mei 2021 is de concept Ontwikkelstrategie Landschapspark De Oeverlanden (hierna ontwikkelstrategie) vastgesteld en vrijgegeven voor inspraak. De periode waarin mensen konden reageren op de ontwikkelstrategie liep van 26 mei tot 6 juli. Tijdens deze periode was de ontwikkelstrategie door iedereen op te vragen via het e-mailadres van het project. Mensen die tijdens de totstandkoming van het project hebben aangegeven geïnteresseerd te zijn in de ontwikkelingen van het project zijn proactief benaderd. Verder is er via de webinar, website en andere media gecommuniceerd over het inspraak proces. Ook lagen er gedrukte exemplaren op het stadhuis en op de stadsdeelloketten van Nieuw-West en Zuid. Deze Nota van Beantwoording Inspraakreacties biedt een overzicht van de 36 ingediende inspraakreacties en de vanuit de projectgroep geformuleerde antwoorden daarop. Per onderwerp is aangegeven wat er met de betreffende reacties in relatie tot de definitieve ontwikkelstrategie wordt gedaan. De Nota van Beantwoording is conform de inspraakverordening vastgesteld door het college. Apart is een Nota van Beantwoording Stadsdelen opgesteld, waarin de reacties en adviezen van stadsdeel Nieuw-West en stadsdeel Zuid zijn beantwoord. De ontwikkelstrategie is een visiedocument dat dient als leidraad voor de invulling die aan het gebied wordt gegeven in de komende 20 jaar.

Zodoende is de ontwikkelstrategie op een zeker abstractieniveau geschreven. In de beantwoording van de inspraakreacties is de relevantie voor de ontwikkelstrategie een belangrijk toetsingscriterium geweest. Gedetailleerde opmerkingen zijn daarom niet altijd meegenomen of beantwoord, wel is aangegeven op welke wijze deze opmerkingen een plek (in het vervolgproces) hebben gekregen en of ze zijn neergelegd bij degenen die er wel iets mee kunnen, zoals stadsdelen. De beantwoording van de inspraakreacties is themagewijs in deze nota opgenomen. Reacties over hetzelfde thema worden vaak in één keer behandeld. Inspraakreacties die bestonden uit meer thema’s, zijn op verschillende plekken van deze nota terug te vinden.

4

Elke inspraakreactie heeft een unieke code meegekregen, waardoor iedere indiener van een inspraakreactie kan zoeken op het eigen nummer en tegelijkertijd de anonimiteit van burgers is gewaarborgd. Organisaties die een inspraakreactie hebben ingediend zijn: Kernteam Oeverlanden – Sloten, Waternet, waterschap Amstel, Gooi en Vecht, Fietsersbond Amsterdam, Stichting Ambassade, Plankzeilvereniging Amsterdam Windsurfing, Politie Basiseenheid Nieuw-West, vereniging De Oeverlanden Blijven!, COC Amsterdam en Stichting Platform Keelbos. De inspraakreacties zijn op thema samengevat en cursief weergegeven. De antwoorden op samengevatte inspraakreacties worden afgesloten met één van de vijf mogelijke conclusies: - Al opgenomen in de ontwikkelstrategie, - Niet overnemen, - Wijzigingsvoorstel (tekstueel of inhoudelijk), - Ter kennisneming, of - Meenemen in de uitvoering. Wijzingen die (naar aanleiding van inspraakreacties) zijn aangebracht in de definitieve versie van de ontwikkelstrategie zijn weergegeven in deze Nota van Beantwoording. De ordening en beantwoording van de inspraakreacties is met de grootst mogelijke zorg uitgevoerd. Mocht onverhoopt blijken dat hierin iets is misgelopen, neem dan contact op via Oeverlanden@amsterdam.nl.

5

2 Samenvatting

Algemene indruk De grote waarde die De Oeverlanden heeft voor de hoofdgroenstructuur en de natuurwaarden in de regio en de stad wordt breed herkend. Ook het uitgangspunt dat die natuurwaarden en aanwezige biodiversiteit de belangrijkste onderleggers zijn voor de visie in de ontwikkelstrategie, wordt, zo blijkt uit de inspraakreacties, breed gesteund. Veel inspraakreacties waren positief en overwegend ondersteunend van toon. Ook de werkwijze waarbij in de totstandkoming van de concept ontwikkelstrategie nauw is samengewerkt met de vier grootste stakeholders uit De Oeverlanden is over het algemeen positief ontvangen. Door te kiezen voor co-creatie is er veel lokale en specifieke kennis vanuit het gebied ingebracht wat volgens de insprekers tot een meerwaarde in de ambities en strategie heeft geleid. Daarnaast is ook in het gebied begrip ontstaan voor de lastige meervoudige opgave en de keuzen die hierdoor moeten worden gemaakt. Aantal inspraakreacties Er zijn 36 reacties binnengekomen. Daarbij zijn zowel reacties van organisaties en stakeholders als inspraakreacties van privépersonen die interesse of een belang hebben bij De Oeverlanden. Soms was de inspraakreactie 1 of meerdere zinnen, soms waren het meer dan 4 of 5 pagina’s. Gemiddeld waren de reacties 2 a 3 A4tjes.

Dominerende onderwerpen Onder de inspraakreacties, ideeën en kritieken springen er enkele uit, met name vanwege de kracht van de argumenten of de felheid van toon. Dat zijn: - De aanwezigheid en de omvang van het gedooggebied voor cruisen; - Het behoud van de natuurwaarden van De Oeverlanden mede in relatie tot de mogelijke entree vanaf de Johan Huizingalaan; - De vraag waarom er überhaupt iets moet veranderen in De Oeverlanden, het is er al mooi en bovendien heel groen. Wat betreft de mogelijkheid om te cruisen in De Oeverlanden maken mensen zich enerzijds zorgen over het ‘wegpesten’ van de cruisegemeenschap door de voorstellen het gebied aan te passen in ligging en omvang en de mogelijke realisatie van nieuwe toegangsroutes, anderzijds zijn er zorgen van mensen over de overlast die cruisen met zich meebrengt binnen (de gehele) Oeverlanden. Ook het voorstel een formele plek aan te wijzen voor naaktrecreatie en de risico’s op spanningen tussen verschillende doelgroepen heeft emotie opgeroepen. Ten slotte zijn er in de inspraak zorgen geuit over de consequenties van de voorstellen uit de ontwikkelstrategie en het veranderen van de sfeer en het karakter van De Oeverlanden en het (mogelijk) verdwijnen van natuur en biodiversiteit. De komst van meer bezoekers en het faciliteren van deze (nieuwe) bezoekers met extra (recreatieve) voorzieningen baart veel mensen zorgen.

Het voorstel van een nieuwe entree in het verlengde van de Johan Huizingalaan, de voorstellen van nieuwe stranden en andere recreatieve voorzieningen brengen bij een aantal insprekers het beeld met zich mee dat die voorstellen ten koste gaan van de nu aanwezige bomen en ander groen en dat er een risico is dat De Oeverlanden een aangeharkt park gaan worden. Naar aanleiding van sommige reacties zijn er wijzigingsvoorstellen gedaan ten behoeve van de definitieve ontwikkelstrategie. Zie hiervoor de paragraaf hieronder. Veelal hebben de reacties geleid tot een betere uitleg in de tekst van de ontwikkelstrategie of in aanpassing en met name verduidelijking van de kaartbeelden zodat duidelijker is hoe de visie is opgebouwd en op welke wijze bijvoorbeeld de natuurwaarden en de biodiversiteit ten grondslag hebben gelegen aan de voorstellen in de ontwikkelstrategie. 6

Breed draagvlak Uit de inspraakreacties komt een breed draagvlak naar voren voor de doelstelling van het college van burgemeester en wethouders, het groen houden van De Oeverlanden, de nadruk op het behouden van de natuurwaarden, biodiversiteit en authenticiteit van het gebied en het in ieder geval niet toestaan van woningbouw en kantoorontwikkeling. De meeste inspraakreacties benoemen de bijzondere waarde van De Oeverlanden voor de natuur maar ook voor de bezoekers en de stad. Uit de inspraakreacties blijkt dat de waarde van De Oeverlanden uniek en bijzonder is, een rafelrand die voor de stad moet worden behouden, inclusief de bijzondere delen zoals de Stelling van Amsterdam, de Rijkshemelvaart, de volkstuinen en de (historische waarde van) het cruisen. De ontwikkelstrategie heeft om deze reden zeven belangrijke uitgangspunten die de basis vormden voor de keuzes die zijn voorgesteld. Belangrijkste wijzigingen naar aanleiding van inspraakreacties In het volgende hoofdstuk is per thema aangegeven of een reactie tot wijziging van de definitieve ontwikkelstrategie heeft geleid of niet. In deze samenvatting worden kort de belangrijkste punten genoemd die tot een aanpassing hebben geleid: - Cruisen. Het gebied waar cruisen mogelijk is, is in de definitieve ontwikkelstrategie als een aparte ontwerpopgave opgenomen.

In de uitwerking is de belangrijkste vraag wat de afbakening is van de zone waar de mogelijkheid is om te cruisen en hoe die afbakening er het beste uit kan zien zodat voor iedereen duidelijk is waar de zone begint en waar het eindigt. Het streven daarbij is de functionele gebruiksomvang van de zone waarin cruisen mogelijk is in de toekomst ongeveer gelijk te houden aan de functionele gebruiksomvang op dit moment, dat wil zeggen de omvang zoals aangegeven op de huidige borden. Bij de uitwerking van deze ontwerpopgave wordt tevens rekening gehouden met het ruimteverdelingsvraagstuk binnen De Oeverlanden en de overige ambities van de ontwikkelstrategie waaronder het beschermen van de kwetsbare natuur en het vergroten van de toegankelijkheid van het Riekerbos. In hoofdstuk 4.3 wordt nader op dit vraagstuk ingegaan. - Nieuwe entree ter hoogte van de Johan Huizingalaan. De voorgestelde nieuwe entree ter hoogte van de Johan Huizingalaan wordt als ontwerpopgave gekoppeld aan de voorgestelde verlenging van het Christoffel Plantijnpad. Het koppelen van beide verbindingen tot één entree heeft als voordeel dat het ruimtebeslag kleiner is dan in het oorspronkelijke voorstel en er daardoor meer ruimte beschikbaar blijft voor de natuur en de aanwezige doelgroepen en dat er minder risico is op versnippering van de natuur in het Riekerbos.

Het voorstel van de gekoppelde entree is zowel in kaart als in de tekst aangepast zodat duidelijker is dat de opgave beter aansluit bij de gestelde ambities van De Oeverlanden en de aanwezige natuurwaarden in die zone, waaronder het moerasbos. - Naaktrecreatie. De zone voor naaktrecreatie die in de concept ontwikkelstrategie bij de Geniebaai was aangeduid is niet opgenomen in de definitieve ontwikkelstrategie. Wel wordt nader onderzocht of en op welke wijze de naaktrecreatie alsnog een plek kan krijgen in De Oeverlanden zonder dat er risico is op toenemende spanningen tussen de verschillende doelgroepen. Recht doen aan iedereen In totaal zijn er 36 inspraakreacties binnengekomen. Uit de reacties blijkt veel betrokkenheid van de inzenders bij De Oeverlanden. De projectgroep waardeert de betrokkenheid en het effect daarvan op de doorwerking van de uiteindelijke visie in de praktijk. Er zijn ook mensen en organisaties die zich wel bij het gebied betrokken voelen, maar niet hebben ingesproken. In het vervolgtraject (de ontwerp- en uitvoeringsfasen) – wordt daarom niet alleen recht gedaan aan de mensen die een inspraakreactie hebben ingediend, maar ook andere mensen en organisaties die in de komende fase een rol willen en kunnen spelen.

7

3 Inspraakreacties van algemene aard

3.1 De aanleiding om te veranderen Waarom is het natuurgebied De Oeverlanden in zijn huidige vorm niet voldoende als groen in een verdicht stedelijk gebied? Minder of niets doen is beter. Inspraak reacties: 1004, 1013, 1016, 1019, 1020, 1024, 1033. De Oeverlanden vormen een gewaardeerd natuurgebied. Het huidige college heeft groen en natuur als een belangrijke ambitie omarmd en in het coalitieakkoord verankerd. In de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 is rigoureus vergroenen één van de vijf strategische keuzes. Waarom dan toch ingrijpen in de Oeverlanden? Juist óm de natuurlijke kwaliteiten te waarborgen, en de kwetsbare natuur en de hoge biodiversiteit te beschermen is het noodzakelijk wel maatregelen te nemen. Wat is er namelijk aan de hand? 1. In Amsterdam is de laatste decennia sprake van een toenemend gebruik van het groen, met name parken en het groen in de (directe) woonomgeving. Uit het laatste Grote Groenonderzoek (2018) blijkt dat vooral groene plekken aan het water in trek zijn. Mensen zoeken deze plekken op, ook als ze niet zijn ingericht voor andere vrijetijdsactiviteiten dan natuurgerichte recreatie. Dat is ook waarneembaar in De Oeverlanden; het aantal bezoekers is de laatste jaren al flink toegenomen, met name in de zomerperiode maar ook gedurende het jaar is duidelijk zichtbaar dat er meer bezoekers zijn dan een aantal jaar geleden. 2.

Bovendien zullen aan de randen van De Oeverlanden nieuwe stadswijken ontstaan. Verdi op de Zuidas, Schinkelkwartier en het Innovatiedistrict Nieuwe Meer. Er worden circa 13.000 woningen (= ruim 20.ooo bewoners), ruim 1 miljoen m2 werkruimte en 35.000 m2 voorzieningen toegevoegd. Bewoners, werkers en bezoekers in deze nieuwe gebieden zullen gebruik gaan maken van De Oeverlanden, of het voor dat nieuwe gebruik is ingericht of niet. 3. Daarnaast blijkt ook dat het recreatiegedrag van stedelingen de afgelopen jaren is veranderd. Nog steeds zijn genieten van de natuur (flora en fauna), wandelen en fietsen veel uitgeoefende activiteiten. Maar vandaag de dag maken stedelingen ook steeds vaker gebruik van recreatiegelegenheden om te zwemmen, chillen, werken, studeren, picknicken en dergelijke. De corona-pandemie heeft duidelijk gemaakt dat het gebruik van groen in de nabijheid van de eigen woning nog meer gestegen is en belangrijker gevonden wordt: om er een veelheid aan activiteiten te ontplooien, met de nadruk op ontmoeten en het lopen van een ‘dagelijks rondje’. Het belang van toegankelijke openbare ruimte ‘om de hoek’ neemt dus flink toe en dat gaat ook niet meer weg. Het belang van De Oeverlanden voor Nieuw Sloten en in de toekomst het Schinkelkwartier is dan ook groot.

Het college heeft naar aanleiding van bovenstaande ontwikkelingen besloten na te gaan hoe je die sterk toenemende recreatieve druk op het gebied kunt opvangen en tegelijkertijd de belangrijke natuurwaarden die De Oeverlanden kenmerkt kan beschermen. Daarbij worden de meest natuurlijke gebieden ontzien, beschermd en verder ontwikkeld, en worden specifieke zones ingericht voor recreatief medegebruik. Die inrichting moet zo zijn dat dit zoveel als mogelijk tegemoetkomt aan de wensen van alle gebruikers van het gebied. Niets doen is geen optie omdat er sprake is van een (autonoom) toenemende stroom bezoekers die De Oeverlanden sowieso gaan gebruiken voor uiteenlopende doelen.

8

Als er geen investeringen worden gedaan in natuurbehoud én –ontwikkeling, in (recreatieve) voorzieningen en of in het verbeteren van de bereikbaarheid is er een risico op verwaarlozing van de natuur en het overlopen ván die kwetsbare natuur en de nu beperkt aanwezige (recreatieve) voorzieningen door de groeiende groep bezoekers. Met de vaststelling van de ontwikkelstrategie geeft het college duidelijk aan dat De Oeverlanden, ondanks de toenemende stroom bezoekers, een blijvende groenbestemming hebben, daar waar het gebied in het verleden ook vaak is gezien als gebied waar stedelijke ontwikkeling plaats kan vinden. Niet overnemen

3.2 Behouden authenticiteit Oeverlanden De Oeverlanden hebben een bijzonder karakter. Dat authentieke karakter moet ook in de toekomst behouden worden zodat De Oeverlanden geen aangeharkt landschapspark wordt. Inspraakreacties: 1000, 1003, 1004, 1006, 1007, 1008, 1010, 1013, 1019, 1020, 1023, 1024, 1025, 1028, 1033. Zoals in vorige alinea aangegeven is nietsdoen in De Oeverlanden geen optie. Dat betekent echter niet dat het karakter van De Oeverlanden wijzigt in een aangeharkt recreatief park of dat er ruimte komt voor stedelijke ontwikkeling. De ontwikkelstrategie gaat in haar voorstellen namelijk uit van een blijvende groenbestemming, het behouden en verder ontwikkelen van het bijzondere en unieke karakter van het gebied. Het college heeft, bij het vrijgeven van de ontwikkelstrategie ook het uitgangspunt gesteld dat het authentieke groene karakter van De Oeverlanden behouden moet blijven, waarbij met authentiek wordt bedoeld het bijzondere, gevarieerde, en soms ruige karakter van dit gebied in de brede groene rafelrand tussen de dichte stad en het open water. Door de jaren heen is vaak naar De Oeverlanden gekeken als mogelijke locatie voor stedelijke ontwikkeling.

In deze ontwikkelstrategie kiest het college heel duidelijk voor het groen houden van De Oeverlanden, het versterken van de natuur te versterken, het mogelijk maken van recreatie maar in ieder geval geen woningbouw en kantoorontwikkeling toe te staan. Om de natuurwaarden te beschermen maar tegelijkertijd ook het (autonoom) groeiende aantal bezoekers te faciliteren is in de ontwikkelstrategie een zonering voorgesteld waarbij de meest kwetsbare zones in De Oeverlanden gevrijwaard blijven van (grote stromen) bezoekers en die zones op een aantal punten verder ontwikkeld. De toenemende drukte wordt gefaciliteerd in de zones die dat het beste kunnen dragen. Tenslotte blijft de authenticiteit van De Oeverlanden ook behouden door in de visie aandacht te hebben voor de bijzondere elementen die het gebied in zich heeft (zoals het moerasbos, het Jaagpadbos, de Stelling van Amsterdam, de volkstuinen en de zone waar cruisen wordt gedoogd) en voorstellen te doen waardoor het karakter van die elementen behouden kan blijven en waar mogelijk ook wordt versterkt. Al opgenomen in de ontwikkelstrategie

9

4 Inspraakreacties op specifieke thema’s

4.1 Natuur en recreatie 4.1.1 Vergroten natuur- én recreatiewaarden De Oeverlanden kenmerken zich als gebied met een hoge en bijzondere natuurwaarden. Hoe is de dubbeldoelstelling van het vergroten van de natuur- én recreatiewaarden mogelijk? Inspraakreacties: 1001, 1002, 1003, 1012, 1018, 1019, 1020, 1023, 1024, 1025, 1030, 1031 De bestuursopdracht die ten grondslag ligt aan de ontwikkelstrategie kent inderdaad een complexe dubbeldoelstelling vanwege de spanning tussen natuur, de hoge natuurwaarden en de belangrijke ecologische functie van De Oeverlanden enerzijds en de (toenemende) recreatieve druk anderzijds. Het uitgangspunt binnen de ontwikkelstrategie is zoals gezegd het behouden van de authenticiteit van De Oeverlanden, het beschermen en tevens uitbreiden of kwalitatief verbeteren van het huidige groen en de aanwezige natuurwaarden. Daarnaast is het ook de opdracht om de gebruikswaarde voor recreanten kwalitatief te verbeteren zodat De Oeverlanden de toenemende stroom bezoekers in de (nabije) toekomst goed aan kan. Ook al is de opgave complex, het is niet onmogelijk de natuurwaarden en tegelijkertijd de recreatiewaarden te versterken. Daarnaast is het gewoon noodzakelijk omdat verstedelijking niet zonder vergroening kan. Er zijn echter wel duidelijke keuzes noodzakelijk met bijbehorende investeringen of afspraken over een lange termijn investeringsstrategie.

De meest in het oog springende suggesties uit de ontwikkelstrategie die tegemoetkomen aan het realiseren van de dubbeldoelstelling zijn als volgt: Versterken van de natuurwaarden: - Ter hoogte van het Riekerbos wordt voorgesteld in het relatief ondiepe natuureilanden toe te voegen aan de oever om daarmee een luwe oeverzone met riet en waterplanten te kunnen realiseren. De zone van oevernatuur is op dit moment gefragmenteerd en kwetsbaar en wordt door middel van natuureilanden op een robuuste manier versterkt door in het ecosyteem een nu nog ontbrekende schakel te vormen tussen bos en water; - In de diepere Geniebaai is het voorstel om drijvende rieteilanden te realiseren, om ook daarmee het lokale ecosysteem tussen bos en water te versterken en specifiek een gunstig habitat te realiseren voor de zeldzame Europese meerval; - Mogelijk wordt er in de rieteilanden een visdief-eiland opgenomen om de habitat van die vogelsoort te versterken binnen De Oeverlanden; - Langs de overige oevers worden voor vissen en driehoeksmosselen rifballen en mosselstructuren voorgesteld, zo mogelijk in combinatie met extra drijvende rietoevers; - In bestaande gebieden zoals het Jaagpadbos is het voorstel enkele nieuwe open plekken met ruigtes en bosrandstruwelen te realiseren en beheren; - In het centrale moerasbos wordt het watersysteem en de ruimte voor moerasvegetatie geoptimaliseerd; - Door het

hele gebied worden nieuwe vleermuiskasten, ringslang-broeihopen en insectenvoorzieningen aangebracht; - Entrees en paden worden zo ingericht dat ze de natuur goed beleefbaar maken, maar de grootste hoeveelheid recreanten weghouden van de kwetsbare natuur. 10

Voorstellen ter vergroting van de recreatiewaarden: - Het verbeteren van entrees en de interne routestructuur zodat deze duidelijker, aantrekkelijker, veiliger en toegankelijker is, inclusief de realisatie van een snelfietspad tussen de Zuidas en Schiphol waardoor er een duidelijke hiërarchie in het netwerk ontstaat voor doorgaand fietsverkeer en bestemmingsverkeer; - Het aanleggen van nieuwe bij de oeverzone passende stranden aan het Nieuwe Meer en het verbeteren van de (omgeving) van de huidige strandjes; - Nieuwe kleinschalige sport- en speel/klimvoorzieningen en bestaande voorzieningen waar nodig verbeteren; - Stimulatie van kunstprogrammering in De Oeverlanden; - Het aanleggen van een vlonder langs de Riekerkaap; - Het (op termijn) verkennen van mogelijkheden voor passende horeca binnen De Oeverlanden die het huidige aanbod versterken. Bovengenoemde voorstellen zijn niet allemaal op korte termijn te realiseren. Sterker nog, er is voor het kunnen realiseren van de meest complexe voorstellen, eerst een investeringsstrategie nodig. Daarbij is het ook van belang tijdig samenwerkingspartners te zoeken die willen mee investeren. Tevens is het belangrijk goed te faseren omdat niet alle voorstellen tegelijkertijd kunnen maar ook niet tegelijkertijd hóeven te worden gerealiseerd. De ontwikkelstrategie schetst echter wel de kaders en biedt een afwegingskader voor de toekomst.

Dit is van belang om toekomstige ontwikkelingen te begeleiden en af te weren wat onwenselijk is. Het actieplan korte termijn geeft aan waar het beste mee gestart kan worden, op basis van de beschikbare middelen en kennis over mogelijke samenwerkingspartners en subsidiemogelijkheden. Tevens schets de ontwikkelstrategie de manier waarop de lange termijnmaatregelen verder geconcretiseerd kunnen worden. Eén van de samenwerkingen die op korte termijn verder vorm krijgt is met het project Westeinderscheg (in opdracht van de provincie Noord-Holland). Vanuit dat project wordt ook de mogelijkheid geboden om subsidie aan te vragen voor projecten die onder meer de landschapsontwikkeling ondersteunen en of een verbetering betekenen van de recreatieve mogelijkheden (over water). De Oeverlanden is de noordelijke kop van de Westeinderscheg. Daarnaast wordt op korte termijn de samenwerking gezocht met het Amsterdamse Bos om de vraag over een toekomstige beheerorganisatie verder te onderzoeken en is een samenwerking besproken in relatie tot de realisatie van een snelfietspad tussen Schiphol en de Zuidas. Wijzigingsvoorstel Het onderscheid tussen realisatie van voorstellen op de korte en de lange termijn beter duiden en uitleggen en daarbij nadrukkelijker ingaan op de bijbehorende stappen en randvoorwaarden.

Actuele kansen en ontwikkelingen benoemen die in dit kader relevant zijn zoals de aansluiting bij het project Westeinderscheg.

4.1.2 Zonering: rust en reuring Hoe kunnen alle voorstellen die de natuur- en recreatiewaarden moeten verhogen een plek krijgen binnen De Oeverlanden zonder het authentieke karakter aan te tasten? Inspraakreacties: 1000, 1001, 1008, 1012, 1019, 1020, 1023, 1025, 1030, 1031 Met het in april 2020 vaststellen van de Uitgangspuntennotitie Oeverlanden – Sloten is onder meer bepaald dat de ligging aan het water de identiteit van het gebied bepaald én dat de kwetsbare, waardevolle natuur en hoge biodiversiteit een belangrijke onderlegger voor het uiteindelijke ontwerp van het gebied is.

11

Echter, door de forse stedelijke ontwikkeling nabij de Oeverlanden, zoals het Schinkelkwartier en de Zuidas, neemt de recreatieve druk op de Oeverlanden toe. De ontwikkelstrategie schetst dat die recreatie in goede banen kan worden geleid door middel van passende zonering. De Oeverlanden blijven op die manier, ook in de toekomst, een ruig en authentiek natuurgebied met bijzondere flora en fauna met een belangrijke rol in het gehele ecologische netwerk van Amsterdam en de regio. Tegelijkertijd kan het gebied zo een belangrijke functie vervullen voor de toenemende behoefte aan recreatiemogelijkheden aan het water. Het gezoneerde ontwerp van De Oeverlanden laat bijvoorbeeld het ruige en authentieke centrale moerasbos, Jaagpadbos en Geniebos nagenoeg ongemoeid, terwijl er daarnaast, in andere, minder kwetsbare delen juist (meer) voorzieningen komen om te recreëren en te sporten. Ook wordt er geïnvesteerd in (nieuwe) natuur(versterking) en in specifieke recreatieve voorzieningen om de bezoekers te faciliteren op plekken die dat kunnen dragen, waarbij de interne routestructuur zo wordt vormgegeven dat in invloed van de bezoekersstromen zo min mogelijk effect heeft op de natuur. Zie ook de voorstellen uit de vorige paragraaf. De voorstellen in de ontwikkelstrategie zijn niet kwantitatief onderbouwd ten aanzien van verstoringsafstanden - de afstand waarop dieren verstoord worden.

Gezien de gebiedsontwikkeling van het nabijgelegen Schinkelkwartier, de mogelijke komst van een nieuwe metrohalte ter hoogte van de Johan Huizingalaan en de (uit onderzoek gebleken) toename van het gebruik van groengebieden in de nabijheid van de woonomgeving is die luxe er ook niet. Met de keuzes in de ontwikkelstrategie wordt vooral een zo evenwichtig en realistische mogelijke verdeling voorgesteld die recht doet aan beide opgaven en daarnaast recreatieve concentraties voorstelt zodat er ook relatief rustige natuurzones kunnen (blijven) bestaan. In de ‘rust en reuring’-kaart is conceptueel weergegeven hoe de balans tussen rust (natuur) en reuring (recreatie) eruit kan komen te zien. De grootte van de bol op de kaart geeft de intensiteit weer van de rust of reuring: hoe groter de bol op de kaart hoe belangrijker die locatie is voor het gebied. Zo is te zien dat rustige plekken een belangrijke rol spelen in De Oeverlanden. Daarnaast zijn de twee grootste reuring locaties vooral plekken waar gebruikers het gebied binnenkomen en zones waar nu al wordt gerecreëerd. De balans tussen beide en de ruimtelijke verdeling is feitelijk de kern van de ontwikkelstrategie. In de volgende fase en de uitwerking van de verschillende ontwerpopgaven moet blijken of de duiding op de zoneringskaart de juiste is of dat de zones wellicht iets moeten schuiven of kleiner c.q. groter moeten zijn.

Het gaat dan zowel om de vraag hoe de natuur een impuls kan krijgen en een oase van rust voor flora en fauna kan blijven als om de vraag waar bezoekers dit kunnen ervaren en waar ze optimaal kunnen recreëren. Al opgenomen in de ontwikkelstrategie

4.1.3 Versnippering en de natuurkwaliteit Zonering en doorkruisingen van het gebied met nieuwe paden zorgen voor versnippering van de natuur in De Oeverlanden. Daarnaast heeft het gebied onvoldoende draagkracht voor de toenemende recreatieve druk. Inspraakreacties: 1000, 1001, 1002, 1003, 1006, 1012, 1013, 1016, 1017, 1018, 1019, 1020, 1023, 1024, 1025, 1030, 1031, 1033 Geen investeringen doen in extra (recreatieve) voorzieningen of in het verbeteren van de bereikbaarheid en de routestructuur is gezien de groeiende stad en daarmee het toenemend aantal bezoekers geen optie. Niets doen betekent namelijk niet dat het aantal bezoekers naar De Oeverlanden niet groeit, de recreatieve druk neemt hoe dan ook toe. De toenemende stroom bezoekers zal, als er bijvoorbeeld niet wordt geïnvesteerd in nieuwe toegangswegen, via de huidige routes het gebied inkomen en gebruik moeten maken van de huidige aanwezige recreatieve voorzieningen. 12

Beide schieten tekort, in omvang en kwaliteit, zeker gezien het aantal bezoekers dat in de (nabije) toekomst minimaal zal verviervoudigen. Niet investeren brengt dan ook een zeer aannemelijk risico met zich mee, namelijk dat de kwetsbare natuur wordt ‘overlopen’ en inboet aan kwaliteit. De in de ontwikkelstrategie voorgestelde zonering is bedoeld om de kwaliteiten van de natuur te behouden én tegelijkertijd ruimte te bieden aan meer bezoekers. Dat de natuur in De Oeverlanden daardoor (enigszins) versnippert wordt onderkend, maar dat betekent niet dat de natuurkwaliteit af hoeft te nemen. De ontwikkelstrategie zet namelijk in op het ontwikkelen van robuustere natuurzones, door naast een goede zonering ook te investeren in uitbreiding van de natuurkernen, zo mogelijk door ontbrekende elementen toe te voegen. Dus, door naast investeringen te doen in bereikbaarheid en (nieuwe) recreatieve voorzieningen óók te investeren in natuurbehoud, –versterking én ontwikkeling. De zorg over versnippering speelt in de inspraakreacties vooral rond de mogelijk nieuwe entree bij de Johan Huizingalaan en het moerasbos. Zodra het Schinkelkwartier is gerealiseerd en er mogelijk ook een nieuwe metrohalte komt, is een afgesloten groene wand langs de Oude Haagseweg, zoals in de huidige situatie, geen optie meer.

Een nieuwe entree vanaf de Johan Huizingalaan is in die nieuwe situatie logisch en wenselijk. Ook al is deze nieuwe entree een nog uit te werken ontwerpopgave, in de ontwikkelstrategie is er naar aanleiding van de inspraakreacties, voor gekozen een koppeling te leggen tussen deze mogelijk nieuwe entree vanaf de Johan Huizingalaan en de gewenste verlenging van het Christoffel Plantijnpad naar De Oeverlanden. Door beide verbindingen te koppelen is het ruimtebeslag in het Riekerbos kleiner en is er daardoor meer ruimte voor de natuur. De aanwezige natuurwaarden, zoals ook het moerasbos zijn uiteindelijk medebepalend voor de ligging en maatvoering van deze nieuwe entree die beide verbindingen koppelt. Een nieuwe metrohalte bij De Oeverlanden biedt overigens ook kansen om nieuwe bezoekers kennis te laten maken met de (bijzondere) natuur van De Oeverlanden zoals het moerasbos, het Jaagpadbos en de oevers van het Nieuwe Meer. Er bestaan goede voorbeelden van goed ingepaste voorzieningen, bijvoorbeeld met in het bos geïntegreerde vlonderpaadjes of het voorstel van een onderwaterobservatorium. De uitwerking van deze ideeën (in maat en materiaal) is essentieel. Deze zullen nog nader onderzocht moeten worden en toegepast op basis van de in de ontwikkelstrategie genoemde uitgangspunten. Tekstueel wijzigingsvoorstel.

In de tekst van de ontwikkelstrategie wordt duidelijker aangegeven: - Dat de ontwerpopgave rondom de entree van de Johan Huizingalaan is aangepast door deze te koppelen aan de verlenging van het Christoffel Plantijnpad; - Dat de inpassing van deze voorgestelde entree een belangrijke ontwerpopgave voor de toekomst is waarbij rekening wordt gehouden met de aanwezige natuurwaardes van het moerasbos en versnippering zoveel mogelijk wordt geminimaliseerd; - Dat er een belangrijke afhankelijkheid is tussen een mogelijke nieuwe entree, de realisatie van het Schinkelkwartier en een nieuwe metrohalte.

4.1.4 Waterbeheer Hoe wordt het waterbeheer in De Oeverlanden gewaarborgd en verbeterd? Inspraakreacties: 1000, 1004, 1005, 1014, 1021, 1024 Een aantal inspraakreacties gaat in op de waterkwaliteit, het polderwater, het water van het Nieuwe Meer en de recreatie op en in het water. Daarvoor zijn in de ontwikkelstrategie een aantal maatregelen en verbeteringen benoemd, die in de definitieve visie worden verduidelijkt en/of aangevuld conform onderstaande teksten.

13

Polderwatersysteem Bij het benoemen van de verbeteringen aan het watersysteem van de volkstuinparken is zowel het functioneren van het poldersysteem van de Riekerpolder zelf als het beperken van lozingen en afspoeling in deze gebieden, die feitelijk aan de basis van de slechte waterkwaliteit ligt, onderbelicht gebleven. Het functioneren van de polder als geheel, met waterkeringen en kunstwerken als het gemaal, is impliciet wel steeds het uitgangspunt geweest. De uitwerking van beter beleid en de voorzieningen ten aanzien van lozingen en afspoeling zal in het Omgevingsprogramma Riolering van de gemeente Amsterdam worden opgenomen. In de ontwikkelstrategie wordt de koppeling aan dit beleid opgenomen als onderdeel van de volgende fase en de verschillende ontwerpopgaven voor De Oeverlanden. Hierbij worden de waterbeheerders van dit gebied, Waternet, waterschap Amstel, Gooi en Vecht en hoogheemraadschap Rijnland, nadrukkelijk worden betrokken.

Tekstueel wijzigingsvoorstel In de tekst van de ontwikkelstrategie wordt duidelijker aangeven: - Dat het uitgangspunt is dat het basis functioneren van het poldersysteem wordt behouden en welke stakeholders daarin een rol spelen; - Dat de inzet is het beperken van lozingen in het gebied, met name in de volkstuinparken, zoals in gemeentelijk rioleringsbeleid wordt beschreven; - Dat de waterbeheerders partners zijn in de uitwerking van voorstellen rondom waterkwaliteit en waterbeheer. Waterkwaliteit De verbetering van de kwaliteit van het water van het Nieuwe Meer wordt gestimuleerd door de voorstellen voor oeverontwikkeling, drijvende rietlanden en onderwaterstructuren. Dit levert verbetering van het waterecosysteem, maar tevens verbetering van de waterkwaliteit voor zwemmers en andere waterrecreatie. De maatregelen die voorgesteld worden om meer oevermilieus te realiseren (met luwte-eilanden, drijvende rietlanden, onderwater-mosselstructuren en rifballen) zullen allen bijdragen aan een betere waterkwaliteit, dus ook voor de zwemmers. Naast zachte elementen als waterriet en boomwortels hebben ook toegevoegde harde elementen als de rifballen en mosselstructuren een bewezen zuiverende functie in het watersysteem. Deze elementen worden, daar waar mogelijk, ook in de ontwikkelstrategie ingezet voor verbetering van het watersysteem.

De wijze waarop de drijvende rietlanden en ecologische oeverontwikkeling worden gerealiseerd wordt nader onderzocht, onder andere in het project 'gevouwen oevers' van Erik Hobijn en Stichting Ambassade. Het idee is om een concrete pilot met verschillende opties te realiseren nabij de Schinkelhoek, tevens gekoppeld aan aantrekkelijke publieksinformatie over het watersysteem en de invloed van ecologische onderwater- en drijvende structuren daarop. Het toevoegen van extra zwemvoorzieningen kan de huidige waterkwaliteit van het Nieuwe Meer (mogelijk) beïnvloeden: het gebruik van zonnebrand en de afwezigheid van sanitaire voorzieningen kunnen de hoeveelheid toxines verhogen in het water. De afgelopen jaren zijn op twee punten het water van de Nieuwe Meer gemonitord. Van 2001 tot 2020 is het zwemwater altijd als uitstekend gecategoriseerd, ondanks de toenemende drukte in deze periode. Door de nieuwe en huidige locaties te voorzien van afvalbakken en sanitaire voorzieningen in combinatie met het beter informeren van bezoekers over de schadelijke effecten van onder meer zonnebrand op waterkwaliteit en het structureel monitoren van de situatie kunnen de negatieve gevolgen voor de waterkwaliteit mogelijk worden beperkt. Aanvullend is het verplicht vanuit de kaderrichtlijn water om een zorgvuldige beoordeling te maken bij het aanwijzen van nieuwe zwemwaterlocaties.

Meenemen in de uitvoering

14

Recreatie In de ontwikkelstrategie is een aantal specifieke locaties aangewezen waar recreatie kan plaatsvinden en/of kan worden geïntensiveerd. In de ‘rust en reuring’-kaart zijn de zones visueel geduid. De ambitiekaart op pagina 43 schetst een beeld van hoe het gebied zich tot 2040 zou kunnen ontwikkelen. Daarbij is ook ruimte om te zwemmen ingetekend, bij de Geniebaai, het Anderlechtstrand, het Huizingastrand en het Riekerstrand. De Schinkelhoek is op de ‘rust en reuring’-kaart aangeduid met een blauwe bol. Dat wil zeggen dat hier ruimte is voor meer recreatie zoals voor watergebonden activiteiten en bijvoorbeeld een nieuwe botenhelling. Voor alle aangegeven recreatieconcentraties moet nog verder uitgezocht worden hoe de voorstellen uit de ontwikkelstrategie zich naar de toekomst vertalen. In dat verdere onderzoek zal ook rekening worden gehouden met de veiligheid van de gebruikers van de eventueel nieuw te faciliteren recreatiefuncties. Tekstueel wijzigingsvoorstel In de tekst van de ontwikkelstrategie wordt duidelijker aangeven: - Waar in De Oeverlanden (officiële) zwemlocaties zijn. Verder meenemen in de uitvoering.

4.1.5 Sport en spel Hoe wordt er met de indeling van het gebied met betrekking tot recreatie rekening gehouden met de veiligheid op het water? Inspraakreacties: 1034 In de inspraak zijn er zorgen geuit over het toevoegen van extra recreatieve voorzieningen en specifieke sportvoorzieningen en de locatie waar deze mogelijk geplaatst worden. Ook worden erop gewezen dat er door het toevoegen van extra faciliteiten en natuurfuncties op en rond het water complicaties kunnen ontstaan. Dat het drukker wordt in De Oeverlanden en op het Nieuwe Meer klopt. Die ontwikkeling is al enige jaren gaande en het bezoekersaantal zal ook zonder de voorstellen uit de ontwikkelstrategie de komende jaren toenemen. De ontwikkelstrategie beoogt die autonoom in gang gezette ontwikkeling in goede banen te leiden door gerichte maatregelen voor te stellen en door de toenemende bezoekersstroom vanuit onder meer het Schinkelkwartier een (bij De Oeverlanden en de bezoeker) passend aanbod te doen. De ontwikkelstrategie geeft op die manier ruimtelijk sturing aan dit vraagstuk. Bij de voorstellen wordt rekening gehouden met de huidige natuurwaarden, plekken waar de natuurwaarde hoog is zullen vermeden worden als (intensieve) sport/recreatieplekken. Aanvullend worden de natuurwaarden versterkt waar het kan. Zo ontstaat er een robuust natuurnetwerk waar sport en spel op gepaste wijze worden toegevoegd.

Daarnaast wordt het type sport en spel afgewogen ten opzichte van het karakter van De Oeverlanden. Grote ruimtevragers als voetbal en hockey passen bijvoorbeeld niet in het relatief kleinschalige Oeverlanden. Sporten zoals basketbal en (beach-)volleybal passen mogelijk wel, bijvoorbeeld op de Riekerkaap. De voorstellen in de ontwikkelstrategie gaan over veldjes en voorzieningen die goed ingepast kunnen worden in de omgeving, die openbaar toegankelijk zijn en waar geen (grootschalige) aanvullende voorzieningen nodig zijn zoals kleedruimtes.

15

In combinatie met het verplaatsen van de botenhelling zal de algehele verharding in en rondom de Riekerkaap minder worden waardoor het verblijfsklimaat voor de gebruikers tijdens warme dagen aangenamer zal worden en er een bijdrage kan worden geleverd aan de toenemende hittestress. Door het voorstel voor de realisatie van de natuureilanden verbetert de waterkwaliteit en wordt de biodiversiteit in de Oeverlanden versterkt. Wel neemt de functionele omvang van het Nieuwe Meer voor watersport mogelijk iets af. Voor realisatie van de eilanden geldt dat het relatief ondiepe onderwaterreliëf en versterking van het naastgelegen Riekerbos in grote mate sturend zijn. Voor de natuureilanden moet echter nog nader worden uitgezocht hoe de realisatie eruit kan zien, maatvoering en ligging worden daarbij meegenomen en daarmee ook de in de inspraak gestelde vraag. Tenslotte geldt natuurlijk dat als er in de toekomst gevaarlijke situaties ontstaan op het water door de toegenomen drukte daar middels de APV op kan worden ingespeeld. In De Oeverlanden zijn er twee mogelijke zoekgebieden aangewezen voor kleinschalige sportvoorzieningen waaronder tennis. Deze zoekgebieden lijken na een eerste inventarisatie het meest haalbaar op basis van bereikbaarheid, natuurwaarden, afmeting en veiligheid.

Nader onderzoek moet uitwijzen of dit ook echt mogelijk is, onder welke randvoorwaarden en op welke termijn. Tenslotte worden de huidige speelfaciliteiten vernieuwd. Ook zijn er voorstellen voor nieuwe natuurspeeltuinen, mogelijk gekoppeld aan het huidige natuur- en educatiecentrum de Waterkant en in het relatief ruige Jaagpadbos. Tenslotte is het mogelijk om kleinere sport- en spelfaciliteiten te realiseren bij de onderdoorgangen en andere ‘reuring’ locaties mits het passend is bij de locatie. Tekstueel wijzigingsvoorstel - In de tekst van de Ontwikkelstrategie wordt duidelijker aangeven waar in De Oeverlanden officiële zwemplekken zijn; - De locatie voor de natuureilanden en het Huizingastrand zijn op de ambitiekaart iets in westelijke richting verschoven, ook is de punt bij de Riekerkaap kleiner aangeduid. Deze voorstellen komen voort uit de bezwaren dat de ruimte voor de watersport in die zone te klein zou worden met de voorstellen zoals opgenomen in de concept ontwikkelstrategie.

4.1.6 Horeca en evenementen in De Oeverlanden Welke ruimte wordt er in de Oeverlanden gegeven aan horeca en evenementen? Houd het natuurlijke karakter van De Oeverlanden in stand en beperk horeca en evenementen tot een minimum. Inspraakreacties: 1000, 1003, 1004, 1006, 1019, 1025 Uit de analyses van de verschillende Grote Groenonderzoeken die tussen 1996 en 2018 zijn gehouden, blijkt dat horecagelegenheden een onmisbare voorziening in parken en recreatiegebieden zijn. In parken en recreatiegebieden waar horeca ontbreekt, staat de wens om (extra) horeca vaak hoog in het lijstje welke voorziening men mist in het gebied. Horeca en groen gaan hand in hand. Momenteel kent het gebied twee horecagelegenheden: Paviljoen Aquarius en de horeca bij Jachthaven De Boekanier. De eerste kent vaak onregelmatige openingstijden, de tweede is officieel publiek toegankelijk, maar het entreegebied van de haven is niet uitnodigend, zodat de horeca slechts beperkt bekend is bij het publiek van de Oeverlanden. De kantine bij Onklaar Anker is alleen toegankelijk voor leden van de vereniging, evenals de kantine bij Ons Buiten.

16

In de ontwikkelstrategie is de ambitie uitgesproken meer ruimte te bieden voor plekken waar bezoekers iets te eten en/of te drinken kunnen kopen, in bij het gebied passende horeca. Daartoe doet de ontwikkelstrategie een aantal suggesties voor de langere termijn: het (deels) openbaar maken van de bestaande horeca bij Onklaar Anker (gekoppeld aan het voorstel een aparte openbaar toegankelijke entree van het terrein te maken), het mogelijk koppelen van natuureducatie in de Waterkant aan kleinschalige (maatschappelijke) horeca, het mogelijk maken van een kioskplaatsing bij de Schinkelhoek en het verbeteren van de aansluiting van de voorziening op de Landtong bij de rest van De Oeverlanden zodat bezoekers zich ook daar welkom voelen. Ook de huidige kiosk bij de huidige strandjes kan hier mogelijk een rol spelen. De ambitie voor extra horeca is niet op korte termijn aan de orde, en is onder meer gekoppeld aan de fasering van het Schinkelkwartier en de mogelijke komst van een metrohalte. Het is sowieso uitdrukkelijk niet de bedoeling nieuwe, grootschalige commerciële horeca toe te laten of horeca ten behoeve van evenementen toe te staan. Daarvoor zijn twee redenen: deze vormen van horeca passen niet bij de ambities van De Oeverlanden en de (geluids-)overlast door de ligging van De Oeverlanden aan het water is ontoelaatbaar.

Verder wordt in de ontwikkelstrategie aangegeven dat het organiseren van (grootschalige) evenementen in De Oeverlanden niet gewenst zijn. Kleinschalige programmering of festivalletjes die passen bij de ambities, de sfeer van het gebied en de opgave zijn mogelijk indien daar tijdig en op de juiste manier vergunningen voor zijn aangevraagd. Al opgenomen in ontwikkelstrategie

4.1.7 Klimaatbestendigheid en duurzaamheid Waarom wordt er in de ontwikkelstrategie niet meer aandacht gegeven aan duurzaamheid en klimaatbestendigheid? Inspraakreacties: 1014, 1019, 1021, 1034 Het klopt dat er geen specifieke voorstellen zijn gedaan in dit kader. Wel ondersteunen verschillende voorstellen uit de ontwikkelstrategie de ambities en doelen rondom deze thema’s. Voorbeelden zijn het investeren in nieuwe natuur, het ontharden van de zogenaamde ‘landingsbaan’ bij de huidige strandjes en de voorstellen voor het gebruik van natuurlijke materialen bij de realisatie van (nieuwe) recreatieve voorzieningen. Evident is de potentiële betekenis van het diepe water van het Nieuwe Meer als bron van koelte. Hierover worden in de ontwikkelstrategie geen uitspraken gedaan, wat betekent dat de huidige functie ongewijzigd door kan worden ontwikkeld, voor zover dit de kernwaarden van het gebied niet negatief beïnvloedt. In de verdere uitwerking van thema’s van de ontwikkelstrategie zijn wat betreft duurzaamheid meerdere thema’s denkbaar, zoals natuurinclusief bouwen, hittestress, water (wateropslag, rainproof, waterveiligheid, droogte). Binnen de gemeente Amsterdam werken gebiedsadviseurs Duurzaamheid die indien aan de orde, betrokken zullen worden.

Vanuit het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht zijn specifiek suggesties gedaan over de klimaatbestendigheid van het poldersysteem van de Riekerpolder, bijvoorbeeld extra waterberging of het aanpassen van waterkeringen. Deze aanpassingen kunnen een kans bieden voor versterking van de kwaliteit van de Oeverlanden. Afstemming en samenwerking met de waterbeheerders, zoals Waternet is daarvoor cruciaal. Daarnaast zijn ook klimaataspecten of -kansen van het Nieuwe Meer zelf, zoals kansen van diep water voor bijvoorbeeld koelingsopties, interessant. In de ontwikkelstrategie zal dit in de tekst worden opgenomen.

17

Meenemen in de uitvoering en tekstueel wijzigingsvoorstel In de tekst van de ontwikkelstrategie wordt duidelijker aangeven dat klimaataanpassingen in de Riekerpolder een kans bieden voor kwaliteitsverbetering van het water en een aandachtspunt zijn in de uitwerking. Bij de uitwerking wordt de samenwerking met Waternet en Waterschap Amstel, Gooi en Vecht opgezocht.

4.2 Infrastructuur 4.2.1 Bereikbaarheid Waarom is het nodig om iets te doen aan de bereikbaarheid van De Oeverlanden? De Oeverlanden zijn nu ook goed bereikbaar. Er moeten niet meer nieuwe bezoekers worden aangetrokken door de bereikbaarheid te vergroten en een nieuwe entree ter hoogte van de Johan Huizingalaan is dus niet nodig. Inspraakreacties: 1001, 1002, 1004, 1007, 1012, 1017, 1018, 1019, 1020, 1025, 1035 Het klopt dat de bereikbaarheid van De Oeverlanden vanuit stadsdeel Zuid via het Jaagpad en de Riekerweg in de huidige situatie inderdaad redelijk goed is, maar vanuit Nieuw-West zijn de toegangswegen naar het gebied onduidelijk maar vooral ook onveilig. Met name de route vanuit Nieuw Sloten via de Anderlechtlaan verdient verbetering. Naast onveilige situaties onderweg (denk bijvoorbeeld aan de rotonde ter hoogte van de Sloterweg/Anderlechtlaan en de kruisingen van de Anderlechtlaan met de op/afritten van de A4) is het bij aankomst bij De Oeverlanden vanuit zowel Nieuw-West als vanuit stadsdeel Zuid onduidelijk hoe de interne routing is en welke kant de bezoeker het beste op kan gaan om zijn gewenste bestemming te bereiken. Ook voor doorgaande fietsers tussen oost en west is er op dit moment geen heldere route vanwege het grote aantal bochten en onduidelijke kruispunten onderweg. Onveilige routes en onderdoorgangen betekenen ook vaak sociaal onveilige situaties.

Om de bereikbaarheid en toegankelijkheid te vergroten, en daarmee tevens de (sociale) veiligheid te verbeteren, zijn er in de ontwikkelstrategie op een aantal plekken van/naar en binnen De Oeverlanden verbeteringen voorgesteld. Naar aanleiding van een aantal specifieke vragen over de Anderlechtlaan wordt dit punt nadrukkelijker opgenomen als op korte termijn te verbeteren route in de ontwikkelstrategie. De Johan Huizingalaan is een belangrijke verkeersverbinding van en naar het nieuwe Schinkelkwartier en het Innovatiedistrict Nieuwe Meer. In de Kansenkaart Nieuwe Meer - Het Innovatiedistrict van Amsterdam en de projectnota Schinkelkwartier is de Johan Huizingalaan een centrale route, die wat betreft verkeer wordt afgewaardeerd en meer wordt ingericht als verblijfsruimte. Vanaf deze centrale ruimte zullen veel gebruikers van De Oeverlanden hun weg zoeken naar het natuurrecreatiegebied. De huidige entree vanaf de Johan Huizingalaan naar de Riekerweg en De Oeverlanden ligt verstopt en afgelegen en daardoor is ook de route onduidelijk. Daarnaast sluiten de maat en vormgeving onvoldoende aan bij de toekomstige stroom bezoekers die worden verwacht vanuit met name het Schinkelkwartier. Een nieuwe ingang in het verlengde van de Johan Huizingalaan kan de bezoekers beter naar de juiste bestemmingen in het gebied geleiden.

De ontwerpopgave hierbij is het vinden van de juiste vorm en omvang passend bij het karakter van de Oeverlanden, bij het aanwezige kwetsbare moerasbos en de natuurkwaliteiten in het Riekerbos. Daarbij wordt onderzocht of deze nieuwe entree gekoppeld kan worden aan een wenselijke verlenging van het Christoffel Plantijnpad, zodat het ruimtebeslag beperkter is. Een beoogde metrohalte aan de Johan Huizingalaan bij De Oeverlanden maakt een zorgvuldig ontwerp van een ingang op deze plek sowieso nog dwingender.

18

Het achterwege laten van investeringen in de bereikbaarheid en de entrees van De Oeverlanden betekent dat er onduidelijke en soms ook onveilige routes (zoals nu bij de Anderlechtlaan) blijven bestaan en dat het voor de (nieuwe) bezoekers niet duidelijk is wat de beste route naar de gewenste bestemming is. Onduidelijkheid maakt ook vaak onveilig omdat mensen zich niet goed kunnen oriënteren. Tenslotte neemt het aantal bezoekers met name vanuit de richting Johan Huizingalaan in de (nabije) toekomst dermate toe dat de huidige entree vanuit die richting sowieso verbetering behoeft. De groene wand zoals De Oeverlanden ter hoogte van de Johan Huizingalaan nu is, is in de nieuwe situatie geen optie. Een goede inpassing van de voorgestelde verbeteringen en de nieuwe entree is een belangrijke voorwaarde voor het vervolgproces waarbij ook samengewerkt gaat worden met relevante stakeholders. Wijzigingsvoorstel - Nadrukkelijker opnemen dat het verbeteren van de bestaande routes vanuit Nieuw-West en ook vanuit Zuid eerste prioriteit hebben en dat specifiek de entree via de Anderlechtlaan verbetering behoeft. Voorstel in het actieplan korte termijn is verkeerskundig te kijken welke opgaven er op die route spelen en welke bijbehorende verbeteringsmogelijkheden passend en realistisch zijn.