Bijlage 2. Jaarverslag AFK 2024_def_met ondertekende controleverklaring accountant.pdf
Tekst van het document
Werving van nieuwe leden van de raad van toezicht geschiedt openbaar en volgens een vooraf opgesteld profiel dat past bij de opgave van de organisatie in de komende jaren en per werving wordt aangepast. Nieuwe leden worden volgens het door de gemeente gestelde protocol geworven en voorgedragen aan het college van B en W. De nieuwe leden volgen een op hen toegespitst introductieprogramma. De raad ontvangt geen vergoeding of vacatiegeld.
32
JAARVERSLAG 2024
Activiteiten en nevenactiviteiten bestuur en raad van toezicht Laurien Saraber, directeur-bestuurder Nevenactiviteiten: J Lid van de Adviescommissie Kunsten van het Vlaamse departement voor Cultuur, Jeugd en Media
Simone van den Ende, voorzitter raad van toezicht Activiteiten: J Van den Ende Coaching – presentatiecoach, mediatrainer en Creative Drama Consultant Nevenactiviteiten: J Lid van de raad van toezicht van Pan Asian Collective (PAC) J Bestuurslid Vrouwen in Beeld
Bertan Selim, lid raad van toezicht en financiële commissie Activiteiten: J Tot 1 oktober: Hoofd Development Nederlands Dans Theater (NDT), Den Haag J Vanaf 1 oktober: Manager Programmes and Development, TSH Talent Foundation Nevenactiviteiten: J Oprichter VID Foundation for Photography J Portfolio Reviewer New York Times J Lid van raad van bestuur van DokuFest, Prizren (Kosovo)
Sietze Haringa, lid raad van toezicht en financiële commissie Activiteiten: J Zelfstandig adviseur Nevenactiviteiten: J Lid raad van toezicht Frans Hals Museum Haarlem J Lid raad van toezicht ArtEZ University for the Arts Arnhem J Lid raad van toezicht Dunamare Voortgezet Onderwijs Haarlem J Voorzitter Stichting Evenementen Terschelling J Lid bestuur Stichting Oer-IJ Castricum J Lid Jury Lutineprijs Terschelling
Rachelle Virginia Sanders, lid raad van toezicht en financiële commissie Activiteiten: J Senior toezichthouder bij De Nederlandsche Bank (i.s.m. de Europese Centrale Bank) Nevenactiviteiten: J Lid Kunstcommissie DNB
33
JAARVERSLAG 2024
Rahma el Mouden, lid raad van toezicht J Activiteiten: J Oprichter/eigenaar MAS Dienstverleners groep J Directeur MAS Zorg B.V. Nevenactiviteiten: J Lid Ledenraad Rabobank Amsterdam J Lid Raad van Commissarissen Johan Cruijff ArenA J Lid Raad van Advies Goldschmeding Foundation J Voorzitter Z3 Academie/Verrijking J Lid mediaraad van de Publieke Omroep Amsterdam J Voorzitter Raad van Toezicht Zone3 J Bestuurslid Kenniscentrum Arbeidsmigranten J Lid Maatschappijraad Stadgenoot J Voorzitter RLD Platform J Voorzitter Zuidoost City J Bestuurslid Breathing Music J Lid Amsterdam Economic Board J Lid comité van aanbeveling Stichting Emergo J Ambassadeur – The Experience Award J Ambassadeur RIGHTABOUTNOW Inc J Ambassadeur ZakiChildHeArt Foundation
Denise Harleman, lid raad van toezicht Activiteiten: J Creatief producent, adviseur, docent en oprichter van Collectief Kapitaal J Adviseur culturele organisaties op het gebied van strategie en bedrijfsvoering Nevenactiviteiten J Docent bij diverse onderwijsinstellingen waaronder de master DAS Creative Producing
34
JAARVERSLAG 2024
Perrine Philomeen & Iris Haverkamp Begemann, Power Sisters. Foto: Iris Haverkamp Begemann
BELEIDSPERIODE 2021-2024
Fantastische kunst voor alle Amsterdammers in een culturele wereldstad We startten de beleidsperiode 2021-2024 met een nieuwe missie: Fantastische kunst voor alle Amsterdammers. Ambitieus, maar met meer dan 3.500 toekenningen in de periode van 2021 tot en met 2024 konden we in ieder geval rekenen op een groot en zichtbaar cultuuraanbod in de stad voor een breed publiek: van heel lokaal zoals de feestelijke viering van 120 jaar Wester Harmonie tot internationale activiteiten bij Framer Framed en Read My World, van kleinschalig artistiek onderzoek zoals Prins op de Witte BMX van Ocho (bekend van ‘Ocho & Ibs’) tot voorstellingen met volle zalen in Bellevue, en festivals zoals Fringe die duizenden bezoekers trekken. Er is voor iedereen dagelijks wel iets te beleven in Amsterdam. Ons plan voor de beleidsperiode 2021-2024 stelden we op in een wereld die even stilstond. Ieders beweegruimte werd op meerdere manieren beknot door de coronapandemie en de cultuursector werd keihard geraakt: zalen bleven leeg, festivals werden afgeblazen, leslokalen werden vervangen door onlinevergadersystemen. We overlegden in de werkgroep Cultuur & Corona hoe we de sector in leven konden houden. Een vaccin was nog niet in zicht.
Bij het smeden van onze plannen voor de nabije toekomst was er dus meer onzekerheid dan anders en kwamen accenten tijdelijk ook anders te liggen, omdat de behoeften van het veld drastisch
Framer Framed, Past Disquiet. Foto: Maarten Nauw
veranderden.
36
JAARVERSLAG 2024
Zone2Source
Toch zagen we in 2021-2024 binnen die sociaal-maatschappelijke en economische onrust en verschuivingen toch weer fantastische dingen gebeuren. Wie had kunnen voorzien dat Rembrandt in 2022 zij aan zij met AiRich zou hangen, in OSCAM in Zuidoost? Dat er een levensgrote koekoek-kalkoen boven de Ten Katemarkt in West zou bungelen, of dat Nieuw-West een heus filmhuis zou krijgen? En waar we aan het begin van de beleidsperiode nog thuis zaten en massaal troost zochten bij Netflix, bordspellen en brood bakken, draaiden in 2024 de musea, theaters en festivals weer op volle toeren, en droegen we bij aan 64 projecten voor nachtcultuur en konden we weer clubs en andere nachtelijke events bezoeken. Makers en organisaties zetten publiek aan tot zelfreflectie en onderzoek van de eigen identiteit, als mens en (wereld)burger. We zagen ook meer samenwerking en collectiviteit, bijvoorbeeld bij How 2 Have a Happy Ending van Fadi Hindash, over drag, seks en intimiteit. Of What the World Needs Now van Stichting Publieke Werken, waarin makers, burgers en activisten een antwoord formuleren op die belangrijke vraag. Er was groeiend activisme bij aanvragers en meer aandacht voor hen die niet (genoeg) worden gehoord of gezien.
Zo maakt Theaterstraat samen met huurders van krakkemikkige huizen voorstellingen over de energietransitie, terwijl No Limits Art Castle ’outsider art’ ontwikkelt en laat zien, en Zone2Source de relatie onderzoekt tussen cultuur, maatschappij en ecologie.
Groei De grote lijnen over 2021-2024 laten vooral groei zien. Het totale aantal aanvragen (met uitzondering van de regeling Vierjarige subsidies, regeling Tweejarige subsidies Cultuurmakers en regeling Meerjarige subsidies Cultuurcoach) dat bij het AFK werd ingediend steeg tussen 2021 en 20242 met 65 procent. De meeste aanvragen kwamen binnen voor projectregelingen ten behoeve van professionele kunst en cultuurmakers samen. Die groeiden met 38 procent. Omdat juist makers gebruik maken van de projectregelingen (gemiddeld tachtig procent van
2
Cijfers 2021-2024 zonder Tweejarige regeling Cultuurmakers en regeling Vierjarige subsidies.
37
JAARVERSLAG 2024
de projectaanvragen komt ten goede aan makers), werd vanaf 2021 de projectregeling in een aantal rondes aangevuld met middelen uit het herstelplan corona van de wethouder. Hierdoor bleef het budget voor projecten en ontwikkeling, dat aan het begin van de kunstenplanperiode door een samenloop van besluiten in de gemeenteraad flink verkleind was, toch op peil in de periode 2021-2024. Wat we nu zien in het culturele veld in Amsterdam is dat de toename van aanvragen doorzet. Als gevolg van enerzijds de groei van de stad en anderzijds investeringen van het AFK in het bereiken van nieuwe aanvragers, is het budget voor de projectregelingen sneller op dan in eerdere jaren. Dat maakt het noodzakelijk om scherpere keuzes te gaan maken en tegelijkertijd voor nieuwe groepen aanvragers laagdrempelig te blijven. Dit alles is voor het AFK en de stad een balanceeract tussen nieuwe en gevestigde makers en organisaties, avontuur en behoud, beweging en stabiliteit. Amsterdam is al 750 jaar een stad die zich steeds ontwikkelt en nieuwe mensen, ideeën en opvattingen over onze cultuur omarmt. Tussen 2025 en 2030 zal het inwonersaantal naar schatting van gemeente Amsterdam verder groeien naar 954.000 inwoners3. Die vestigen zich vooral in de nieuwe wijken aan de randen van de stad: Noord, Nieuw-West, Oost en Zuidoost.
Des te belangrijker dat er in die wijken extra aandacht is voor het vergroten van culturele voorzieningen en activiteiten.
Ons beleid kende in deze periode drie pijlers: J Kunstenaars en organisaties er is een fantastisch kunstaanbod J Amsterdammers kunst is van en voor alle Amsterdammers J Sector Amsterdam is een culturele wereldstad
3
Bron: Onderzoek en Statistiek, gemeente Amsterdam.
38
JAARVERSLAG 2024
Kunstenaars en organisaties Om een fantastisch kunstaanbod mogelijk te maken zette het AFK in op sterk werk, door bij te dragen aan overtuigende en ambitieuze (meerjaren)plannen en projecten met impact en zichtbaarheid in de stad. Ook investeerden we in futureproof makers en instellingen, waarmee we niet alleen opkomend talent, innovatie en ontwikkeling in de sector stimuleerden, maar ook de wederopbouw van de sector na de coronacrisis.
Sterk werk De regelingen van het AFK sluiten op elkaar aan en bieden kunstenaars en organisaties vruchtbare grond om hun initiatieven en activiteiten te realiseren. In 2021-2024 kwam dit samenhangende bouwwerk van regelingen steeds beter in beeld en werd de betekenis ervan heel duidelijk wat betreft in- en doorstroom. Organisaties die een bijdrage kregen in het kader van de regeling Ontwikkeling of de Wijkimpuls, stroomden door naar de vierjarige regeling. De versterkte vertegenwoordiging van Amsterdam Zuidoost in de vierjarige regeling is mede hieraan te danken met bijvoorbeeld B! Music School en Foundation. Maar onder andere ook Oxville Cinema en het Van Eesterenmuseum in Nieuw-West, en Theaterstraat in Noord stroomden door naar vierjarige financiering. Er waren er ook die ondanks de financiële impuls uit bijvoorbeeld de Wijkimpuls alsnog extra hulp nodig bleven hebben bij het doen van reguliere aanvragen. Zij zijn een belangrijke sparringpartner bij het ontwikkelen van nieuwe regelingen, communicatiestrategieën en aanvraagwijzen. J Regeling Vierjarige subsidies In 2021-2024 ontvingen 126 organisaties jaarlijks een bijdrage uit de regeling Vierjarige subsidies 2021-2024 en voerde het AFK monitoring uit van deze aanvragers door tenminste eens per jaar een gesprek op basis van hun jaarverslag. Voor 2025-2028 waren
© Foam. Foto: Almicheal Fraay
er 122 nieuwe aanvragers, die in 2021-2024 geen vierjarige subsidie hadden. De besluiten
39
JAARVERSLAG 2024
met onderliggende adviezen werden gepubliceerd op de website van het AFK op 1 augustus 2024. Een analyse van de aanvragen en toekenningen is opgenomen in de inleiding, die ook te vinden is op de website van het AFK. J Risicovolle programmering Voor presenterende organisaties met meerjarige Kunstenplan subsidie was in 2024 aanvullende financiering mogelijk voor programmering waar meer financiële risico’s aan verbonden waren dan gebruikelijk. De regeling Risicovolle programmering werd opgezet in samenspraak met de doelgroep en uitgevoerd met geld uit het herstelplan corona van de gemeente. Er werden 64 aanvragen ingediend waarvan er 58 konden worden toegekend. De Kleine Komedie bijvoorbeeld programmeerde relatief onbekend comedytalent Yunas Aktas en Nina’s Femilicious Posse, een multidisciplinaire voorstelling met (voornamelijk) vrouwelijk talent. Zelf was De Kleine Komedie overtuigd van deze programmering, maar of het publiek er voldoende op af zou komen was onzeker. Het risico kon met deze bijdrage worden opgevangen. De aanvraagwijze was relatief eenvoudig gemaakt, maar toch bleef het aantal aanvragen achter bij de verwachting. Navraag bij de beoogde aanvragers leverde hiervoor geen duidelijke verklaring op. J Projectsubsidies professionele kunst Het Kunstenplan van wethouder Meliani schept ruimte voor de nieuwe verhalen van de stad.
Dit brengt ook steeds meer nieuwe makers en organisaties in beweging die de weg naar het AFK weten te vinden. Tussen 2021 en 2024 steeg het jaarlijkse aantal aanvragen in de regeling projectsubsidies Professionele Kunst van 852 naar 1.093 (+28 procent). Ook het aangevraagde bedrag steeg, van iets meer dan 11 miljoen naar bijna 14,5 miljoen euro4 per jaar. In de komende periode verwachten we nog meer druk op het projectenbudget. J Nieuw bereik en nachtcultuur Het AFK heeft een breed bereik in de stad, maar met de veranderende stad zien we steeds nieuwe creatieve community’s ontstaan die de weg naar het AFK dan niet meteen goed weten te vinden. Het AFK bracht de ‘aanvragersreis’ in beeld om te onderzoeken in welke fasen van het proces het spaak kan lopen. De reis loopt van bekend raken met het fonds via overwegen een aanvraag in te dienen naar invullen van het aanvraagformulier en verantwoorden van de aanvraag. De aanvragersreis wijst uit dat er soms op het gebied van de regeling of procedure een bijgestelde werkwijze nodig is, of dat de oplossing ligt in de manier van communiceren. Met de aanvragersreis in de hand gingen we in gesprek met potentiële aanvragers in onder meer Amsterdam Zuidoost en ontwierpen we twee nieuwe tijdelijke regelingen om uit te zoeken waar effectieve aanpassingen in de werkwijze mogelijk waren.
4
Totaal aangevraagd in regeling projectsubsidies Professionele Kunst, in 2021: € 11.064.425, in 2024: € 14.463.727.
40
JAARVERSLAG 2024
De pilotregeling Nieuw Bereik startte in 2023 en de regelingen voor nachtcultuur in 2024, met vooronderzoek in 2023. De regelingen hadden een heel eigen communicatiestrategie en in het aanvraagproces werkten we met pitches of aanvraaggesprekken. De besluittermijn was relatief kort; aanvragers kregen binnen een week uitslag en binnen een maand meer uitgebreide feedback in hun mailbox. Er kwamen heel verschillende aanvragen binnen, ook binnen één regeling. Bij de pilot regeling Nieuw Bereik werd er bijvoorbeeld vooronderzoek gedaan voor een project over geïncorporeerde kennis in Zuidoost (Being An Archive) en zongen The Joyful Neighbours samen in de straten van de Van der Pekbuurt. In de nachtcultuur liepen aanvragen uiteen van Surinaamse clubavonden van GOWTU tot een project om aandacht te vestigen op afvalstromen rondom club events: Rave Rubbish. Er konden in de experimentele regelingen vanwege het beschikbare budget 226 aanvragen worden behandeld: 82 in de pilotregeling en 144 voor nachtcultuur waarvan 27 specifiek voor het huren van ruimte om te maken. Voor die laatste regeling Makersruimte was in de voorgesprekken expliciete behoefte aangegeven, maar het aantal aanvragen bleef sterk achter bij de verwachting; er konden maar 17 toekenningen de deur uit. Aanvragen voor de projectregelingen, zowel voor nachtcultuur als nieuw bereik, kwamen daarentegen snel binnen.
De gesprekken hiervoor vroegen relatief veel tijd en aandacht. Behalve onze vaste stafmedewerkers werden ook behandelaars uit de nachtcultuur specifiek betrokken bij de aanvragen over nachtcultuur. Zij waren een waardevolle aanvulling op het toch al heel diverse behandelteam van het AFK. Aanvragers waardeerden het persoonlijke contact en de directe feedback op hun plannen en ideeën. Ze hadden veel aan de hulpdocumenten die we opstelden en werden door de strikte deadline gedwongen om snel concreet te worden. Wel gaven zij aan meer van tevoren te willen weten wat er precies van hen verwacht werd. De bevindingen uit de experimentele regelingen voeden direct de ontwikkeling van de nieuwe projectregelingen in 2025. J Mijn Eerste Aanvraag De laatste dinsdag van de maand is het druk op kantoor bij het AFK want dan vinden de aanvraaggesprekken plaats in het kader van Mijn Eerste Aanvraag (MEA). Dit speciale ‘luikje’ naar de projectregelingen is bedoeld voor aanvragers die voor het eerst bij ons aankloppen. Zij kunnen hun aanvraag toelichten in een gesprek en krijgen waardevolle feedback van de behandelaars. Deze rondes zijn zo populair dat we in 2024 een lotingssysteem ontwikkelden om de kans op een plekje eerlijk te verdelen. Tussen 2021 en 2024 kwamen er 946 eerste aanvragers hun project toelichten uit, waarvan er 534 direct konden worden toegekend.
Veel afgewezen aanvragers uit de MEA’s zien we later alsnog terug in de projectregeling, waarbij ze de feedback die ze kregen tijdens het gesprek meenemen in de aanvraag. Eerste aanvragers mogen overigens ook direct op de reguliere manier aanvragen.
41
JAARVERSLAG 2024
Cheyenne Toney op het International Art Talent Festival. Foto: Koosje Koolbergen
Futureproof makers en organisaties De coronacrisis maakte de kwetsbaarheid van de sector pijnlijk zichtbaar. Bij organisaties bleek vaak het zakelijke fundament minder solide dan gehoopt, maar de zwaarste klappen vielen bij de individuele makers wier bestaanszekerheid ernstig werd aangetast. Dat het lastig is om fair practice te opereren in een wereld waarin alle budgetten onder druk staan, is geen verrassing. De prijzen stijgen en het is moeilijk om woon- en/of werkruimte te vinden die betaalbaar is. Om zakelijke stevigheid op te bouwen en tegelijkertijd te werken aan de artistieke ontwikkeling van makers en organisaties, biedt het AFK een aantal regelingen voor verschillende lagen van de sector. J Regeling Ontwikkeling Deze tweejarige subsidie ondersteunt jonge organisaties van twee tot zes jaar oud bij hun professionalisering en groei. We zagen een groot aandeel organisaties met een diverse en/of inclusieve signatuur, zoals KIP Republic, Oxville, Boys Won’t Be Boys en We Are On The Move. Veel van de aanvragers willen een stap zetten op zakelijk gebied, zoals OSCAM die van een persoonlijk passieproject uit kon groeien tot een professionele organisatie én springplank voor jong curatorentalent. Maar ook voor artistieke ontwikkeling of publieks ambities was volop ruimte. In 2021-2024 werden 85 aanvragen ingediend, waarvan er 44 konden worden toegekend5.
J Stipendia De wethouder en het AFK hadden in de nasleep van corona specifieke aandacht voor de makers in de stad. Tijdens corona zagen we hoe de vele makers die als zzp’er werken - bij gebrek aan mogelijkheden om werk te presenteren aan publiek - vaker aanvroegen voor hun eigen ontwikkeling in plaats van projecten. Het aantal aanvragen voor AFK-stipendia steeg snel, en die beweging is na corona gebleven. Werden in 2021 nog 42 aanvragen ingediend, in 2024 waren dat er 163. In de hele periode 2021-2024 creëerden 435 AFK- stipendia voor professionele kunstenaars ruimte voor artistieke, zakelijke en communicatieve ontwikkeling. Tijdens corona zagen we ook dat veel professionals het werkveld verlieten en er een tekort ontstond aan mensen met kennis en kunde op het gebied van bijvoorbeeld theatertechniek en sectorspecifieke marketing. J 3Package Deal Vijftien kunstenaars per jaar, dus in totaal 60 makers, konden stevige stappen zetten in het kader van de 3Package Deal, waarbij zij niet alleen ontwikkelbudget kregen maar ook woon-werkruimte (in samenwerking met Bureau Broedplaatsen) en toegang tot een
5
Categorie B, voor uitgevallen vierjarige aanvragers in 2021 en 2022, is hierin niet meegeteld.
42
JAARVERSLAG 2024
professioneel netwerk (in samenwerking met circa vijftig culturele organisaties in de stad). J Stimuleringsregeling Eigentijdse Dans In 2021-2024 werden 190 aanvragen van dansers toegekend voor een bijdrage in de huurkosten vanuit de Stimuleringsregeling Eigentijdse Dans. Deze bijzondere regeling krijgt in 2025 en 2026 opvolging in de regeling Werkruimte Professionele Kunst om de bestaanszekerheid van ook kunstenaars in andere disciplines te verstevigen. J Cultuurherstel, Amsterdamse Cultuurlening en voordekunst Amsterdam is naast een cultureel knooppunt voor Nederland en daarbuiten ook altijd een stad geweest van handel en ondernemerschap. Met het lanceren van Cultuurherstel door de Amsterdamse Kunstraad, het AFK, gemeente Amsterdam en provincie Noord-Holland, is een belangrijke stap gezet in het bij elkaar brengen van de culturele en private sector. In dit programma krijgen culturele organisaties bij specifieke zakelijke vraagstukken coaching van experts uit het bedrijfsleven. Sinds 2021 is een netwerk opgebouwd van 78 professionals afkomstig uit de bancaire sector, marketing, HR, consultancy en media. Er zijn 51 coachingstrajecten succesvol afgerond. Ook instrumenten als de Amsterdamse Cultuurlening (uitgevoerd door Cultuur+Ondernemen) en crowdfundingplatform voordekunst (ondersteund door het AFK) geven
Winter Wieringa, Niemand is een eiland. Foto: Keith Montgomery
zakelijke prikkels. Zo werken we samen door aan een toekomst- en schokbestendige sector.
43
JAARVERSLAG 2024
Amsterdammers Amsterdammers zijn voor het AFK de cultuurmakers, het publiek en de eigenaar van de fantastische kunst in de stad. We zetten daarom in de kunstenplanperiode nadrukkelijk in op deelnemen aan kunst en zien en ervaren van kunst.
Deelnemen Het AFK heeft verschillende regelingen om Amsterdammers die in hun vrije tijd met kunst bezig zijn te ondersteunen. J Subsidies cultuurmakers Via projectsubsidies en tweejarige ondersteuning voor cultuurmakers kunnen Amsterdammers in hun vrije tijd actief met kunst aan de slag. De tweejarige regeling kreeg in 2021 een update en werd toegankelijker gemaakt in de opzet, de aanvraagprocedure en het taalgebruik. Dat we sindsdien niet meer van amateurkunst spreken maar van cultuurmakers, heeft een positief effect gehad op de aanwas en verscheidenheid van aanvragers in veel meer verschillende kunstdisciplines. Zo vond Big Toilet Radio de weg naar het AFK, die met een levendige line-up van liveoptredens, dj-sets, talkshows, interviews, discussies, kookprogramma’s elke twee weken livestreamt vanuit hun studio in Broedplaats De Vlugt. En Collectief Creatief organiseerde bijeenkomsten bij Buurtwerkplaats Noorderhof met artist talks, groepsgesprekken, creatieve workshops en essays. In 2021-2024 haalden we tijdens een aantal sessies met organisaties van cultuurmakers kennis op over de kansen en uitdagingen van deze bijzondere en belangrijke laag van de Amsterdamse cultuurpraktijk. Zo bleek er behoefte te bestaan aan meer samenwerking en aan betaalbare repetitie- en presentatieruimtes in de stad. De inzichten die we opdeden voeden de herziening van de projectregelingen in 2025.
J Subsidies cultuurcoaches In 2021-2024 voerden we ook een pilot én meerjarige regeling uit voor cultuurcoaches in het Amsterdamse onderwijs, en dan in het bijzonder op scholen waar leerlingen een vergrote kans hebben op een leerachterstand. Door deze nauwe samenwerking tussen AFK, Mocca, gemeente Amsterdam en het Jeugdfonds Cultuur en Sport komen duizenden jonge Amsterdammers binnen en buiten school in contact met kunst en cultuur. Onder andere de aanvraag van EYE sprong in het oog, omdat er sprake was van verregaande samenwerking tussen EYE, Filmhub Noord-Holland, Cinekid, Taartrovers en NurLimonade Media. Hierdoor werden het bereik en de impact flink vergroot. In 2022 gingen zeventien organisaties aan de slag met cultuurcoaches, op ongeveer tachtig scholen in Amsterdam. Eind 2024 ging de aanvraagronde open voor de nieuwe beleidsperiode; er werden 28 aanvragen ingediend, de besluiten volgen in 2025.
44
JAARVERSLAG 2024
Zien en ervaren We vinden het belangrijk dat zoveel mogelijk mensen in aanraking komen met de fantastische kunst die er in onze stad wordt gemaakt en in een breed aanbod de rijkdom ervan ervaren. J Divers en inclusief aanbod Dat het Amsterdamse aanbod ook divers en inclusief van aard en in bereik is, zou als vanzelf moeten voortvloeien uit de diversiteit van onze stad. Toch zien we dat er gerichte actie nodig is om dat uit de schaduw te trekken, zodat zoveel mogelijk Amsterdammers zich herkennen in het aanbod. In 2021-2024 hadden we onverminderd aandacht voor inclusie en diversiteit, wat zijn weerslag kreeg in de criteria die we hanteren in onze regelingen zoals de vierjarige regeling en – soms onder andere benamingen – in andere regelingen. De diversiteit van het Amsterdamse veld is niet alleen zichtbaar in onze regelingen en de aanvragen die we ontvangen. Ook zien we dat de voordrachten – en winnaars – voor de Amsterdamprijs voor de Kunst steeds meer gezichten laten zien die vooralsnog niet veel gerepresenteerd werden, bekendheid genoten of erkenning kregen. Om een aantal voorbeelden van winnaars te noemen uit de periode 2021-2024: House of Hopelezz, Rainbow Soulclub, Aslan Muziekcentrum, Cherella Gessel, Farida Sedoc en Echobox Radio. J Spreiding We willen dat er overal in de stad van kunst en cultuur te genieten is.
In het Kunstenplan 2021-2024 lag nadruk op het verbeteren van spreiding van activiteiten en publieksbereik buiten het centrum, en groei van cultuur in de wijken. De criteria van verschillende regelingen van het AFK stuurden hierop, en er waren daarnaast gerichte programma’s voor stadsdelen en wijken. In de tweede helft van de beleidsperiode zagen we in de resultaten van de projectregelingen dat in het centrum het aandeel van de geplande activiteiten van aanvragers inderdaad afnam ten gunste van andere stadsdelen. Bij een evenredige verdeling over zeven stads delen zou je per stadsdeel rond de veertien procent verwachten. In Zuid en Oost werd in deze periode elk rond de twaalf procent van de activiteiten gepland, in Noord rond de vijftien procent en West rond de negentien procent. We zagen echter ook dat er weinig beweging was in door aanvragers geplande activiteiten in Nieuw-West (negen procent) en Zuidoost (vijf procent). Het aandeel toekenningen liep er in de pas met het aandeel aanvragen. Een algemeen criterium voor spreiding buiten het centrum bleek echter niet genoeg om in deze stadsdelen voor verandering te zorgen, onder andere doordat daar relatief weinig plekken zijn om werk te tonen.
In de laatste anderhalf jaar van de kunstenplanperiode zijn we daarom onderzoek gaan doen naar oorzaken en mogelijke oplossingen om verder te komen in de stadsdelen Noord, Zuidoost en Nieuw-West. Dankzij middelen voor projectsubsidies uit het herstelplan corona
45
JAARVERSLAG 2024
van de wethouder konden we dat koppelen aan gerichte subsidies voor 65 projecten, initiatieven en makers in deze stadsdelen. Zo ontstond de pilot Nieuw Bereik, waar voornamelijk onafhankelijk werkende makers en creatieven gebruik van maakten. Ook de regelingen Nachtcultuur landden vaker in deze drie stadsdelen. Alles bij elkaar heeft dit ervoor gezorgd dat er in 2024 een aanzienlijk groter aantal projectaanvragen en -toekenningen kwam uit Noord, Nieuw-West en Zuidoost. Procentueel was het effect nog klein, omdat over de hele linie het aantal projectaanvragen steeg. Maar we hebben wel gezien dat gerichte investering in makers en infrastructuur ter plekke loont. De pilot Nieuw Bereik vormde een mooie aanvulling op de AFK-Wijkimpuls in Noord, Zuidoost en Nieuw-West, die sinds 2021 al 38 organisaties in deze stadsdelen steun in de rug heeft gegeven. Stadsdelen dragen zelf kandidaten voor en het AFK betrekt ook de cultuurverkenners bij dit programma. Zo ging er Wijkimpuls naar onder meer Bijlmerbios, Kazerne Reigersbos, Bureau Postjesweg, Cascoland, Expocafé Zamen, Heesterveld Creative Community, Museum Amsterdam Noord, Pexpo, SAMA, De Sering, The New Amsterdam, The Village Academy, Van Eesterenmuseum, Productiehuis Noord, ZO Jazz Stage, Het Zonnehuis.
Samen met Bureau Broedplaatsen van de gemeente ontsloten we daarnaast tien broedplaatsen voor buurtbewoners, door middel van verbouwingen en culturele programmering. Bij het ontwerp van de vierjarige regeling 2025-2028 richtten we in samenhang met de nieuwe Hoofdlijnen Kunstenplan het criterium spreiding nu expliciet op de stadsdelen Noord, Zuidoost en Nieuw-West. Deze ingreep leverde vooruitgang op. Ten opzichte van de periode 2021-2024 neemt het aandeel van de geplande activiteiten in Zuidoost, Nieuw-West en Noord toe, en daalt het aandeel in Centrum en West. Centrum is met 28 procent nog steeds in trek als presentatieplek, maar in Noord (vijftien procent), Nieuw-West (twaalf procent) en Zuidoost (elf procent) is het aandeel activiteiten inmiddels vergelijkbaar met of zelfs hoger dan in de andere stadsdelen (Zuid tien procent, West elf procent, Oost dertien procent). Ook de nieuwe regeling stuurt niet op vestigingsplaats, waardoor het beeld in dat opzicht minder eenduidig is. Er waren aanzienlijk meer toekenningen van in Zuidoost g evestigde organisaties dan vorige keer, maar in Noord bleef dit effect uit. Een aantal prominente organisaties viel daar uit de regeling. Beleidsmatig roept dat de vraag of er voor prille infrastructuur in deze drie stadsdelen een zekere mate van bescherming nodig of wenselijk is. Het AFK denkt daar graag over mee.
46
JAARVERSLAG 2024
Simon Wald Lasowski, Welcome Stranger
J Subsidies voor beeldende kunst in de openbare ruimte Met de subsidies voor beeldende kunst in de openbare ruimte krijgt het straatbeeld kleur en is kunst aanwezig in de dagelijkse leefomgeving van Amsterdammers. In 2021-2024 kreeg de samenwerking met het Stadscuratorium vorm. Hierdoor is er een meer integrale visie op kunst in het straatbeeld van Amsterdam en is voor aanvragers duidelijker waar zij terecht kunnen met hun aanvraag. Ook zag de Handreiking kunst in de openbare ruimte het licht: deel 1 van het AFK over hoe kunst in de openbare ruimte succesvol te organiseren; en deel 2 van het Stadscuratorium over de rol van kunst in de Amsterdamse openbare ruimte. In de beleidsperiode werden 54 aanvragen toegekend. Een bijzonder in het oog springend project is het Nelson Mandela gedenkteken in het gelijknamige park in Zuidoost, dat niet de beeltenis draagt van de charismatische Zuidafrikaan, maar vier gezichten laat zien van mensen die in zijn voetsporen treden op Nederlandse (Amsterdamse) bodem. Het project werd toegekend in 2020 en opgeleverd in 2022 en trok meteen landelijk de aandacht.
47
JAARVERSLAG 2024
Sector Het AFK draagt bij aan een krachtige toekomstbestendige sector over de volle breedte. Het AFK evalueert in het licht daarvan regelmatig zijn regelingen. Daarin worden verschillende d imensies meegenomen zoals de ervaring van de aanvrager bij het indienen, de informatievoorziening rondom de regeling en de aanvraag, het behandelproces aan de ‘achterkant’ bij het AFK en hoe en – zo mogelijk – in welke mate de uitkomsten bijdragen aan het realiseren van de beleids ambities. De ‘aanvragersreis’, zoals beschreven in de paragraaf over kunstenaars en organisaties, hanteren we als leidraad om de onderzoeksvragen te identificeren en ook om aanpassingen te doen in regelingen of nieuw instrumentarium te ontwikkelen. Zo voerden we in 2024 een evaluatie uit van de pilotregeling Nieuw Bereik door de aanvragers én de behandelaars onmiddellijk na de pitches te vragen naar hun ervaringen. De b evindingen leverden waardevolle informatie op voor onze nieuwe projectregelingen in de maak. Maar ze werden ook meteen geïmplementeerd in de regeling Projecten Nachtcultuur, met aanvragen door middel van pitches, minimale schriftelijke informatie en verschillende aanvraagcategorieën. In 2021 evalueerden we uitgebreid de vierjarige regeling met een extern onderzoeker.
We deelden de uitkomsten van het aanvragersonderzoek met het team dat voor de gemeente de evaluatie van het gehele Kunstenplan verzorgde, en betrokken de ervaringen zelf bij het ontwerp van de regeling en aanvraagformulieren 2025-2028. We voerden in 2021-2024 twee pilots uit: de pilot Programmering Broedplaatsen leidde tot een programmeringsregeling van Bureau Broedplaatsen waarvoor het AFK vanaf 2025 de advisering verzorgt. De pilot Cultuurcoaches leidde tot de driejarige regeling Cultuurcoach 2022-2024, die op zijn beurt weer uitgebreid werd geëvalueerd samen met gemeente Amsterdam en met een feedbacksessie van aanvragers. De bevindingen namen we mee in de ontwikkeling van de meerjarige regeling Cultuurcoach die in 2025 werd behandeld. We organiseerden een aantal disciplinespecifieke bijeenkomsten voor aanvragers van de projectregeling Cultuurmakers om struikelblokken te identificeren en de regeling bij te stellen. Ook Mijn Eerste Aanvraag werd tegen het licht gehouden; dit leidde eind 2024 onder meer tot het introduceren van een lotingsysteem voor een. In de praktijk zijn we steeds meer een centraal punt geworden voor kennis over de sector. Bij het uitvoeren van alle regelingen en andere activiteiten, is het vergaren van informatie over de Amsterdamse cultuursector voor het AFK niet moeilijk, maar het ontsluiten van onze kennis voor verschillende belanghebbenden soms wel.
Voor de gemeente Amsterdam vormden onze bevindingen en cijfers telkens een waardevolle aanvulling op onderzoeksgegevens en analyses van het veld. De cijfermatige overzichten in het jaarverslag, zoals opgenomen vanaf 2022, zijn hierbij behulpzaam.
48
JAARVERSLAG 2024
We delen onze kennis en expertise op bijeenkomsten in het veld en doen daar ook zelf nieuwe inzichten op. Zo waren we bij verschillende netwerken, conferenties en symposia over bijvoorbeeld diversiteit, inclusie, ondernemerschap en AI. We wisselen regelmatig kennis uit met andere fondsen en overheden, onder meer op het gebied van aanvraagprocedures. We droegen bij aan onderzoek naar onder meer diversifiëring van soorten publiek, het meten van impact en verduurzaming van de sector (nog bezig).
Toegankelijkheid en support Onze cultuurverkenners leggen betekenisvolle verbindingen en houden het fonds op de hoogte van wat er speelt in de verschillende delen van de stad. Cultuurverkenners worden voor drie jaar aangesteld, zodat er telkens vanuit wisselende perspectieven naar de stadsdelen wordt gekeken. Zo was een eerdere cultuurverkenner Noord, die inmiddels stafmedewerker bij het AFK is, vooral begaan met cultuurmakers en participatie, terwijl haar opvolger een netwerk meebracht van creatieve makers die gehuisvest zijn aan de randen van de stad. Zij die voor subsidie in aanmerking komen, kennen het AFK steeds beter – al blijft dit met een continu veranderende stad en het ontstaan van nieuwe community’s natuurlijk voortdurend een aandachtspunt. We hebben tot nu toe goede stappen kunnen zetten met onder meer een inclusievere communicatiestrategie. Ook hebben we frequent in de verschillende stadsdelen instrumenten ingezet – zij het in 2021 en 2022 door corona slechts beperkt – zoals enkele art
Speeddates Noord Juli 2024. Foto: Eva Plevier
talks, negen stadsdeeltours en veertien speeddates.
49
JAARVERSLAG 2024
Overzicht beleidsperiode 2021-2024 Totale aanvragen en toekenningen
Totaal aantal aanvragen per regeling 2021-2024
Projectregelingen professionele kunst en cultuurmakers, bijzondere aanvragen, regeling Ontwikkeling, Stimuleringsregeling Eigentijdse Dans, pilotregeling Nieuw Bereik, Risicovolle programmering en Nachtcultuur. De vierjarige regeling, tweejarige regeling cultuurmakers
Vierjarige regeling
totaal
en meerjarige regelingen voor cultuurcoaches zijn hier
5.614
niet in meegeteld.
275
1021 Aanvragen
2021
568 Toekenningen
1064 Aanvragen
2022
634 Toekenningen
1286 Aanvragen
2023
741 Toekenningen
1690 Aanvragen
2024
PK incl MEA
3.840
Cultuurmakers
452
Bijzondere aanvragen*
158
Ontwikkeling
101
Stimuleringsregeling Eigentijdse Dans
220
Tweejarig cultuurmakers
488
Cultuurcoaches (pilot en meerjarig)
65
Pilot Nieuw Bereik
82
Risicovolle programmering
64
Nachtcultuur projecten
117
Nachtcultuur makersruimte
27
959 Toekenningen
Totaal aantal aanvraaggesprekken Mijn Eerste Aanvraag 2021-2024
Aanvullende regelingen voor specifieke doeleinden
946
Aanvragen
Aantallen aanvragen, regelingen in 2024 Pilot Nieuw Bereik
totaal
290
82
Risicovolle programmering
64
Nachtcultuur projecten
117
Nachtcultuur makersruimte
27
Aanvragen en toekenningen projectregelingen Projectaanvragen voor professionele kunst en cultuurmakers 169
130 93
60
87
440
852
97
64
38
477
856
1.039
592
1.093
550
aanvragen toekenningen
aanvragen toekenningen
aanvragen toekenningen
aanvragen toekenningen
2021
2022
2023
2024
Projectregeling Professionele Kunst
Projectregeling Cultuurmakers
*Bijzondere aanvragen zijn onder meer Wijkimpuls, Pilot Programmering Broedplaatsen, 3Package Deal.
Overzicht beleidsperiode 2021-2024 Waar waren aanvragers gevestigd? Vestigingsadres van aanvragers van de projectregelingen voor professionele kunst, cultuurmakers, pilotregeling nieuw bereik en nachtcultuur 2022
2023
2024
Centrum
116
21%
108
16%
151
Nieuw-West (incl. Westpoort)
42
7%
65
10%
71
19% 9%
Noord
53
9%
78
12%
103
13%
Oost
93
17%
92
14%
117
15%
West
103
18%
122
18%
143
18%
Zuid
50
9%
65
10%
71
9%
Zuidoost
30
5%
36
5%
40
5%
Weesp
0
0%
5
1%
4
1%
Buiten Amsterdam
76
13%
107
16%
93
12%
Regeling Ontwikkeling 2021-2024 17 Aanvragen
2021
8 Toekenningen
23 Aanvragen
2022
13 Toekenningen
18 Aanvragen 7 Toekenningen
2023
27 Aanvragen
2024
16 Toekenningen
De aanvragen in categorie B, in 2021, zijn niet meegenomen in dit overzicht
Cultuurherstel (vanaf 2025: Culturis) Culturele instellingen met strategische, financiële of
Totaal aantal aanvragen voor stipendia (professionele kunst) en ontwikkelbudget (cultuurmakers)
organisatorische vraagstukken krijgen via Cultuurherstel, een initiatief van de Amsterdamse Kunstraad, het AFK, gemeente Amsterdam en provincie Noord-Holland,
2021
44 Aanvragen
2022
91 Aanvragen
2023
141 Aanvragen
2024
169 Aanvragen
coaching van experts uit het bedrijfsleven. Sinds 2021 is een netwerk opgebouwd van 78 professionals afkomstig uit de bancaire sector, marketing, hr, consultancy en media. Er zijn 51 coachingstrajecten succesvol afgerond.
Muurschilderingen Reimerswaalbuurt, Gino Bud Hoiting / Ymere
JAARREKENING 2024
Balans per 31 december 2024 (na bestemming van saldo van baten en lasten) noot
31 december 2024
31 december 2023
Immateriële vaste activa
1
243.767
30.025
Materiële vaste activa
2
71.085
60.525
Financiële vaste activa
3
19.470
19.470
334.322
110.020
652.786
25.687.246
ACTIVA
Vlottende activa Vorderingen en overlopende activa Vorderingen
4
Vooruitbetaalde kosten
5
16.223
177.407
669.009
25.864.653
25.388.744
9.389.382
Liquide middelen Spaarrekeningen en deposito’s
6
Betaalrekeningen
7
TOTAAL ACTIVA
208.106
122.107
25.596.850
9.511.489
26.600.181
35.486.161
PASSIVA Eigen vermogen Algemene reserve
8
910.595
933.773
Bestemmingsfondsen
9
3.913.628
3.584.422
4.824.223
4.518.195
Kortlopende schulden Nog te betalen projectbijdragen op toekenningen
10
2.864.615
2.712.606
Nog te betalen subsidiebijdragen meerjarig
11
50.000
26.699.750
Crediteuren en overige schulden
12
234.958
968.187
Belastingen/pensioenpremies/personeel
13
659.309
430.387
Nog te betalen kosten/vooruitontvangen bedragen
14
17.967.075
157.036
21.775.958
30.967.966
26.600.181
35.486.161
TOTAAL PASSIVA
53
JAARREKENING 2024
Staat van baten en lasten over 2024 noot
Realisatie 2024
Begroting 2024
Realisatie 2023
ACTIVITEITEN Activiteitenbaten Gemeente Amsterdam projectsubsidies
15
7.691.286
7.291.286
6.763.011
Gemeente Amsterdam subsidies meerjarige regelingen
16
28.659.016
28.959.017
27.542.410
Gemeente Amsterdam overige subsidies
17
2.646.065
646.065
614.131
Lager vastgestelde en ingetrokken bijdragen
18
222.310
-
410.132
39.218.677
36.896.368
35.329.684
Totaal activiteitenbaten Activiteitenlasten Projectsubsidies
19
7.297.707
6.991.286
7.347.238
Meerjarige regelingen
20
27.669.395
28.959.017
28.121.869
Activiteitenlasten overig verstrekte subsidies
21
2.739.671
946.065
819.698
37.706.773
36.896.368
36.288.805
1.511.904
-
-959.121
Totaal activiteitenlasten SALDO ACTIVITEITEN BEHEER Baten Bijdrage gemeente Amsterdam beheerslasten
22
4.154.520
3.938.728
3.616.522
Overige bijdragen
23
211.500
211.500
153.389
4.366.020
4.150.228
3.769.910
Beheerslasten Beheerslasten personeel
24
4.868.957
4.711.799
2.754.703
Beheerslasten materieel overig
25
427.777
413.150
405.112
Directe uitvoeringskosten
26
186.512
107.558
118.672
Overige ondersteuning
27
280.289
100.000
194.938
5.763.535
5.332.507
3.473.425
-1.397.515
-1.182.279
296.485
114.389
-1.182.279
-662.636
Totaal beheerslasten SALDO BEHEER (* inclusief Cultuurherstel) EXPLOITATIESALDO OVERIGEN Rentebaten (negatief is rentelast)
28
88.710
28.750
38.120
Overige baten en lasten
29
102.928
1.095.724
32.096
191.638
1.124.474
70.216
306.027
-57.805
-592.420
SALDO VAN BATEN EN LASTEN
Het positieve saldo activiteiten van ongeveer € 1,5 miljoen komt doordat er € 0,8 miljoen, dat vorig jaar al is besteed aan een regeling voor meerdere jaren, dit jaar is ontvangen; daarnaast is er in overleg met de gemeente ongeveer € 0,4 miljoen euro doorgeschoven na 2025 toevoegen en is voor ongeveer 0,3 miljoen aan bestemmingsfondsen vrijgevallen aan de gemeente. Daarnaast is er dit jaar ongeveer € 0,6 miljoen grotendeels afkomstig van lager vastgestelde of ingetrokken bijdragen. Het negatieve saldo van € 1,4 miljoen euro op beheer wordt veroorzaakt door de extra inzet voor de behandeling van de aanvragen voor de vierjarige regeling. Dit tekort wordt gedekt door een bestemmingsfonds Behandeling meerjarige aanvragen waarin tot en met 2023 circa € 0,9 miljoen is gereserveerd, een dotatie vanuit lager vastgestelde of ingetrokken middelen van € 0,2 miljoen en een verschuiving van een bestemmingsfonds voor € 0,3 miljoen. De resultaatbestemming 2024 voor activiteiten en beheer wordt op de volgende pagina weergegeven.
54
JAARREKENING 2024
Resultaatbestemming 2024 dotatie
onttrekking
Nog te besteden projectsubsidies Saldo bijdragen-bestedingen Professionele Kunst
463.862
Saldo bijdragen-bestedingen Pilotregeling Broedplaatsen
99.354
Saldo bijdragen-bestedingen Pilotregeling Nieuw Bereik Saldo bijdragen-bestedingen Culturele Voorzieningen in Nieuwe wijken
90.000 9
Saldo bijdragen-bestedingen Stimulering Eigentijdse Dans
4
Saldo bijdragen-bestedingen regeling Risicovolle Programmering
420.000
Herbesteedbare middelen Professionele Kunst
257.822
Saldo bijdragen-bestedingen Cultuurparticipatie/Cultuurmakers Herbesteedbare middelen Professionele Kunst, Cultuurparticipatie/Cultuurmakers
394.541 30.531
Behandeling meerjarige aanvragen Saldo bijdragen-bestedingen regeling Vierjarige subsidies 2021-2024
14.314
Herbesteedbare middelen regeling Vierjarige subsidies 2021-2024
267.379
Saldo bestedingen behandelkosten MJ4 2025-2028
1.373.284
Cultuurcoaches Saldo bijdragen-bestedingen Cultuurcoaches
49
Herziening subsidie uit het bestemmingsfonds Cultuurcoaches
116.594
Cultuurmakers Tweejarig Saldo bijdragen-bestedingen regeling Tweejarige subsidies Cultuurmakers
818.085
Herbesteedbare middelen regeling Tweejarige subsidies Cultuurmakers
9.000
Regeling Ontwikkeling Saldo bijdragen-bestedingen regeling Ontwikkeling
157.272
Reserve Kunstenplan-subsidies 2017-2020 Herziening subsidie uit het bestemmingsfonds Kunstenplansubsidies 2017-2020
225.828
Cultuurherstel Saldo bijdragen-bestedingen Cultuurherstel
29.711
Nieuw behandelprogramma Mira Saldo bijdrage gemeente investering nieuw behandelprogramma en afschrijvingskosten
160.874
Overigen Resultaat bedrijfsvoering
23.178
Totalen
2.628.859
Saldo mutaties bestemmingsfondsen
2.322.832
306.027
55
JAARREKENING 2024
Kasstroomoverzicht over 2024 2024
2023
306.027
-592.420
- afschrijvingen immateriële vaste activa
56.408
17.285
- afschrijvingen materiële vaste activa
23.020
18.200
79.428
35.485
Kasstroom uit operationele activiteiten Saldo van baten en lasten Aanpassing voor:
Veranderingen in werkkapitaal: - vorderingen
25.195.644
21.873.687
- kortlopende schulden
-9.192.008
-22.391.061
Kasstroom uit operationele activiteiten
16.389.091
-1.074.309
Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen immateriële vaste activa
-270.150
-
Investeringen materiële vaste activa
-33.579
-28.374
Kasstroom uit investeringsactiviteiten
-303.729
-28.374
Mutatie liquide middelen
16.085.362
-1.102.683
Saldo liquide middelen 1 januari
9.511.489
10.614.172
Saldo liquide middelen 31 december
25.596.850
9.511.489
56
JAARREKENING 2024
Toelichting op de jaarrekening De Stichting Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK), statutair gevestigd aan de Piet Heinkade 179 te Amsterdam, heeft ten doel het bevorderen van de kwaliteit, dynamiek en p luriformiteit van kunst en cultuur in Amsterdam binnen alle kunstdisciplines. Het AFK tracht haar doel te bereiken door het op meerjarige basis en het projectmatig verstrekken van verschillende subsidies en het geven van prijzen. Het AFK initieert en ondersteunt daarnaast bijzondere activiteiten voor de ontwikkeling, innovatie en stimulering van de Amsterdamse cultuursector, gericht op makers en organisaties - van bewezen kwaliteit tot jong talent. Het AFK is een belangrijke kennispartner voor de sector en de gemeente, en is er voor de ontwikkeling en stimulering van kunst in de hele stad, de stadsdelen en de wijken. Het AFK voert zijn taken uit in het kader van het kunstbeleid van de gemeente Amsterdam, zoals vast gelegd in de Verordening Amsterdamse culturele infrastructuur, de Hoofdlijnen kunst en cultuur en het gemeentelijk Kunstenplan. Het AFK is een zelfstandig bestuursorgaan. Leden van de raad van toezicht worden benoemd door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, uitsluitend op voordracht van de raad van toezicht, de directie gehoord hebbend.
Wijziging van de statuten kan door een besluit van de directie mits vooraf goedkeuring is verleend door de raad van toezicht en het college van B en W. De jaarrekening is opgesteld met als verslaggevingsperiode kalenderjaar 2024.
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Algemeen De presentatie van de balans en de staat van baten en lasten is gebaseerd op de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving, met name richtlijn RJ 640 en de bepalingen van en krachtens de WNT. Hiermee streeft het AFK ernaar de gebruikers van de jaarrekening een zodanig inzicht te bieden dat zij zich een verantwoord oordeel kunnen vormen over het behaalde resultaat en het vermogen. Per 1 januari 2016 is het AFK door de Belastingdienst aangemerkt als ondernemer voor de omzetbelasting. Dit betekent dat de beheerslasten en de hiervoor bestemde bijdrage exclusief btw zijn opgenomen in de staat van baten en lasten. Het AFK ontvangt meerjarige subsidie van de gemeente Amsterdam, waarop de Algemene Subsidieverordening Amsterdam 2023 (ASA2023) en de Algemene Wet Bestuursrecht (AWB) van toepassing zijn. De bijdrage van de gemeente Amsterdam is gebaseerd op het activiteitenplan en de meerjarenbegroting zoals opgenomen in het AFK Beleidsplan 2021-2024 ‘Fantastische kunst voor alle Amsterdammers’. De toegekende subsidie voor de periode 2021-2024 wordt jaarlijks door
57
JAARREKENING 2024
de gemeente Amsterdam berekend en bepaald. De meerjarige subsidiebeschikking kent een begrotingsvoorbehoud van de gemeente, waarbij dit afhankelijk is gesteld van de goedkeuring door de gemeenteraad in haar begrotingsvergadering (elk jaar in november). De bijdrage voor de jaren 2021-2024 is bepaald door de gemeenteraad in haar vergaderingen van november en december 2020, op basis van het Kunstenplan 2021-2024 van de gemeente Amsterdam. In de toekenningen 2024 is rekening gehouden met een nominale indexatie van 5,2 procent en extra nominaal bedrag, dat evenredig versleuteld is over de diverse regelingen en bedrijfsvoeringslasten. De opstelling van de jaarrekening vereist dat het bestuur schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen, en van baten en lasten, en die voorts naar de mening van het bestuur het meest kritisch zijn voor het weergeven van de financiële positie. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden voortdurend beoordeeld. Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schatting wordt herzien en in toekomstige perioden waarvoor de herziening gevolgen heeft. Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteits veronderstelling.
Alle bedragen zijn vermeld in euro’s en afgerond op hele euro’s. De vergelijkende cijfers zijn soms anders gerubriceerd in vergelijking met 2023, door aanpassingen in de wijze van verslaglegging in 2024.
Grondslagen voor de waardering van activa en passiva Tenzij anders vermeld zijn activa en passiva gewaardeerd tegen historische kostprijzen. Een actief wordt in de balans opgenomen wanneer het waarschijnlijk is dat de toekomstige economische voordelen ervan naar de organisatie zullen toevloeien en de waarde daarvan betrouwbaar kan worden vastgesteld. Een verplichting wordt in de balans opgenomen wanneer het waarschijnlijk is dat de afwikkeling daarvan gepaard zal gaan met een uitstroom van middelen die economische voordelen in zich herbergen en de omvang van het bedrag daarvan betrouwbaar kan worden vastgesteld. Materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen hun kostprijs, verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en eventuele bijzondere waardeverminderingen. De kostprijs bestaat uit de verkrijgings- of vervaardigingsprijs en overige kosten om de activa op hun plaats en in de staat te krijgen als noodzakelijk voor het beoogde gebruik. De materiële vaste activa worden naar tijdsgelang afgeschreven op basis van de verwachte economische levensduur. Bij aanschaffingen in de loop van het jaar worden de afschrijvingspercentages pro rato toegepast, ingaande het kwartaal na aanschaf of vervaardiging. De volgende afschrijvingstermijnen worden gehanteerd: kantoorautomatisering, ICT en kantoorinrichting vijf jaar.
Ook voor verbouwingen hanteren we een afschrijvingstermijn van vijf jaar. De financiële vaste activa betreffen een tweetal waarborgsommen.
58
JAARREKENING 2024
Liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde en zijn ter vrije beschikking. Vorderingen worden opgenomen tegen nominale waarde, onder aftrek van de noodzakelijk geachte voorzieningen voor oninbaarheid. Deze voorzieningen worden periodiek bepaald op basis van individuele beoordeling van de vorderingen. Ten aanzien van de bestemmingsfondsen die het AFK heeft, geldt dat de beperking van de bestedingsmogelijkheid door de gemeente is bepaald, vanwege de opbouw uit de subsidiemiddelen. Verplichtingen uit hoofde van verleende projectbijdragen, en de hieraan gerelateerde activiteitenlasten, worden verantwoord op het moment dat een besluit tot verlening van de bijdrage is genomen en dit schriftelijk kenbaar is gemaakt aan de ontvanger van de bijdrage, zodanig dat een in rechte afdwingbare verplichting ontstaat. Verplichtingen in het kader van meerjarige regelingen die zijn aangegaan voor een volgende kunstenplanperiode worden per verslagjaar 2024 opgenomen onder de paragraaf Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen. Een in rechte afdwingbare verplichting kan echter ook op andere wijze ontstaan.
Indien een transactie ertoe leidt dat alle of nagenoeg alle toekomstige economische voordelen en alle of nagenoeg alle risico’s met betrekking tot een actief of verplichting aan een derde zijn overgedragen, wordt het actief of de verplichting niet langer in de balans opgenomen. Verder worden activa en verplichtingen niet meer in de balans opgenomen vanaf het tijdstip waarop niet meer wordt voldaan aan de voorwaarden van waarschijnlijkheid van de toekomstige economische voordelen en betrouwbaarheid van de bepaling van de waarde. Kortlopende schulden worden opgenomen tegen de nominale waarde.
Grondslagen voor de bepaling van het saldo van baten en lasten Baten worden in de staat van baten en lasten opgenomen wanneer een vermeerdering van het economisch potentieel, samenhangend met een vermeerdering van een actief of een vermindering van een verplichting, heeft plaatsgevonden, waarvan de omvang betrouwbaar kan worden vastgesteld. Lasten worden verwerkt wanneer een vermindering van het economisch potentieel, samenhangend met een vermindering van een actief of een vermeerdering van een verplichting, heeft plaatsgevonden, waarvan de omvang betrouwbaar kan worden vastgesteld. Subsidies worden als baten verantwoord zodra er redelijke zekerheid bestaat dat zij zullen worden ontvangen en dat de organisatie zal voldoen aan de daaraan verbonden voorwaarden. Bijdragen ter compensatie van door de organisatie gemaakte kosten worden systematisch als opbrengsten in de staat van baten en lasten opgenomen in dezelfde periode als die waarin de kosten worden gemaakt. De beloningen van het personeel worden als last in de staat van baten en lasten verantwoord in de periode waarin de arbeidsprestatie wordt verricht en, voor zover nog niet uitbetaald, als verplichting op de balans opgenomen. De in de verslagperiode te verwerken pensioenlast is gelijk aan de over die periode aan het pensioenfonds verschuldigde pensioenpremies.
59
JAARREKENING 2024
Op grond van Richtlijn 271 ‘Personeelsbeloningen’ van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving heeft het AFK geen (extra) pensioenvoorziening opgenomen in de jaarrekening. Dit komt doordat het AFK vrijwillig is aangesloten bij het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP). Voor alle werknemers voldoet het AFK aan zijn premiebijdragen aan het ABP. Het AFK is niet verplicht tot het voldoen van aanvullende bijdragen bij een tekort bij het ABP. Voor zover de verschuldigde premies op de balansdatum nog niet zijn voldaan, wordt hiervoor een verplichting opgenomen. Kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht wordt opgesteld op basis van de indirecte methode. De rentebaten vormen onderdeel van de kasstroom uit operationele activiteiten.
60
JAARREKENING 2024
Toelichting op de balans ACTIVA 1. Immateriële vaste activa Het verloop van de post Immateriële vaste activa (IMVA) is als volgt: Website/ MijnAFK.nl
Mira Behandelprogramma
Totaal
Aanschafwaarde
86.425
-
86.425
Cumulatieve afschrijvingen
-56.400
-
-56.400
Boekwaarde per 1 januari
30.025
-
30.025
Investeringen 2024
-
270.150
270.150
Afschrijvingen 2024
-17.282
-39.126
-56.408
Aanschafwaarde
86.425
270.150
356.575
Cumulatieve afschrijvingen
-73.682
-39.126
-112.808
12.743
231.024
243.767
Stand per 1 januari 2024
Mutaties:
Stand per 31 december
Boekwaarde per 31 december 2024
Het ontwikkelde subsidiebehandelprogramma Mira dat in de periode tot 2024 ontwikkeld is en vanaf 2024 in gebruik is, is geactiveerd bij immateriële vaste activa voor de gemaakte ontwikkelkosten. De afschrijving vindt plaats in vijf jaar.
2. Materiële vaste activa Het verloop van de post Materiële vaste activa (MVA) is als volgt: Kantoorinrichting
Kantoorapparatuur
Kantoor automatisering ICT
Verbouwing
Totaal
Aanschafwaarde
45.050
11.573
77.501
100.282
234.406
Activa in ontwikkeling
9.722
5.591
1.052
-
16.365
Stand per 1 januari 2024
Cumulatieve afschrijvingen
-41.321
-6.135
-43.380
-99.409
-190.245
Boekwaarde per 1 januari
13.451
11.029
35.173
873
60.525
Mutaties: Investeringen 2024
3.967
-
29.612
-
33.579
Afschrijvingen 2024
-5.580
-2.836
-13.731
-873
-23.020
Aanschafwaarde
58.739
17.164
108.165
100.282
284.350
Cumulatieve afschrijvingen
-46.901
-8.971
-57.111
-100.282
-213.265
11.838
8.193
51.054
-
71.085
Stand per 31 december
Boekwaarde per 31 december 2024
In 2024 is geïnvesteerd in vervanging van de computers, conform het vervangingsbeleid dat hiervoor is opgezet. Ter verbetering van werkplekken is geïnvesteerd in bureaus en de vervanging van bureaustoelen. De gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn vijf jaar. 61
JAARREKENING 2024
3. Financiële vaste activa 31 december 2024
31 december 2023
Waarborgsom TNT Post
1.220
1.220
Waarborgsom Stadsherstel huurcontract
18.250
18.250
19.470
19.470
31 december 2024
31 december 2023
De financiële vaste activa zijn twee uitstaande waarborgsommen.
4. Vorderingen en overlopende activa
4.1 Vorderingen Gemeente Amsterdam inzake werkdeskgelden projectregeling
500.000
-
Gemeente Amsterdam inzake regeling Vierjarige subsidies 2021-2024
-
23.947.207
Gemeente Amsterdam inzake regeling Driejarige subsidies Cultuurcoach
-
1.563.084
Gemeente Amsterdam inzake regeling Ontwikkeling 2022-2023
-
1.624.616
Gemeente Amsterdam inzake regeling Ontwikkeling 2022-2023 Correctie 2022
-
-1.580.108
Gemeente Amsterdam inzake regeling Tweejarige subsidies Cultuurmakers 2021-2022
-
-32.482
Nog te ontvangen rente
53.092
12.112
Nog te ontvangen bedragen
94.710
32.539
Debiteuren
4.382
26.039
4.2 Overlopende activa
Tussenrekeningen voorgeschoten bedragen
602
339
-
93.900
652.786
25.687.246
Verstrekte lening
Het AFK voert voor de gemeente Amsterdam diverse regelingen voor projectsubsidies en diverse meerjarige regelingen uit. Projectsubsidies worden verwerkt als baten in het betreffende boekjaar. De gemeente staat garant voor meerjarige subsidies (met een voorbehoud van goedkeuring gemeentebegroting elk najaar). Voor de kunstenplanperiode 2021-2024 zijn de vorderingen voor de meerjarige regelingen op de balans geplaatst tegen de verplichtingen jegens de organisaties die een meerjarige subsidiebeschikking ontvangen, waarbij we de ontvangsten van de gemeente in enig jaar dan in mindering op de vordering brengen. Hierdoor loopt de vordering voor de regeling Vierjarige subsidies 2021-2024 ultimo 2024 op nul. De verplichtingen die eind 2024 zijn aangegaan voor de meerjarige regelingen in het kader van de kunstenplanperiode 2025-2028 zijn opgenomen onder Niet uit de balans blijkende verplichtingen. Nog te ontvangen bedragen en debiteuren betreffen enkele facturen voor verrichte werkzaam heden aan of door derden, die in 2025 zijn voldaan. Nog te ontvangen rente betreft de uitbetaling in januari 2025 van de rentes over voorgaande periode op de saldi van de spaar rekeningen bij de banken. Een verstrekte lening is in 2024 geheel afgehandeld.
62
JAARREKENING 2024
5. Vooruitbetaalde kosten 31 december 2024
31 december 2023
ICT-kosten jaaroverstijgend
5.634
5.666
Overigen
4.204
2.868
Abonnementen
4.034
2.957
Printers lease
1.986
1.923
Verzekeringen
365
351
-
163.642
16.223
177.407
Vooruitbetaalde kosten nieuw behandelprogramma
Bovenstaande betreft de in 2024 betaalde kosten voor verslagjaar 2025 (of later). De vooruitbetaalde kosten voor het nieuwe behandelprogramma zijn per 2024 verwerkt. De specifieke ontwikkelkosten zijn geactiveerd bij immateriële vaste activa en worden per 2024 afgeschreven. Kosten voor begeleiding en projectmanagement zijn direct verwerkt in de lasten.
6. Liquide middelen spaarrekeningen 31 december 2024
31 december 2023
ING
24.033.559
8.077.147
ABN AMRO
1.355.185
1.312.235
25.388.744
9.389.382
Spaarrekeningen
Het AFK heeft de ING als ‘huisbankier’. Hier lopen de betaalrekeningen en enkele spaarrekeningen. Conform het treasury beleid wordt gewerkt met ABN AMRO als tweede bank, waarbij geen enkele instelling meer dan 60 procent van de tegoeden beheert. Op basis van de liquiditeits prognose wordt bepaald welk deel van de middelen direct liquide blijft en welk deel wordt uitgezet op spaar- of depositorekening. Er wordt niet belegd. De liquiditeit eind 2024 (een momentopname) is hoog omdat toen de subsidies zijn ontvangen voor het eerste kwartaal van 2025.
7. Liquide middelen betaalrekeningen 31 december 2024
31 december 2023
ING
111.390
25.189
ABN AMRO
96.716
96.918
totaal
208.106
122.107
Betaalrekeningen
63
JAARREKENING 2024
PASSIVA Het eigen vermogen van AFK bestaat uit een algemene reserve en bestemmingsfondsen. Het resultaat wordt verwerkt in de bestemmingsfondsen (zie resultaatbestemming en bij noot 9. Bestemmingsfondsen). De diverse bestemmingsfondsen hebben elk een specifieke doelstelling. Het gaat om gelden, waarbij toestemming van de gemeente voor een eventueel andere besteding vereist is.
8. Eigen vermogen 8. Algemene reserve
9. Bestemmingsfondsen
Totaal
933.773
3.584.422
4.518.195
Resultaatverdeling
-23.178
329.206
306.028
Stand per 31 december 2024
910.595
3.913.628
4.824.223
Stand per 31 december 2023 Bestemming saldo 2024:
De algemene reserve dient als buffer voor eventuele calamiteiten in de bedrijfsvoering.
64
JAARREKENING 2024
9. Bestemmingsfondsen
Stand per 1 januari 2023
Risicoreserve Kunstenplan beroepen en bezwaren
Reserve Kunstenplansubsidies 2017-2020
Behandeling meerjarige aanvragen
Nog te besteden projectsubsidies
Cultuurcoaches
Regeling Ontwikkeling
Regeling Tweejarige subsidies Cultuurmakers
Cultuurherstel
Investering nieuw behandelprogramma
Personele lasten bijzondere omstandigheden
Totaal
2.000.000
375.828
595.724
1.024.208
344.133
1.341.410
-
75.648
-
-
5.756.950
-
-150.000
308.954
-765.868
1.649
147.876
-560.353
55.451
250.000
119.871
Bestemming saldo 2023: Mutatiesaldo 2023 Gemeente Amsterdam inzake regeling Ontwikkeling 2022-2023 Correctie verslagjaar 2022 Stand per 31 december 2023
-1.580.108 2.000.000
225.828
904.678
258.340
345.782
-90.822
-592.420 -1.580.108
-560.353
131.099
250.000
119.871
3.584.422
Bestemming saldo 2024: Toevoegingen 2024 Activiteiten Ingezette middelen tbv projectregeling Professionele Kunst, incl SED, Amsterdamprijs
463.868
Saldi bijdragen-bestedingen regeling Risicovolle Programmering
420.000
Herbesteedbare middelen Projectregelingen
463.868 420.000
288.353
288.353
Saldi bijdragen-bestedingen regeling Vierjarige subsidies 2021-2024
14.314
14.314
Herbesteedbare middelen Vierjarige subsidies 2021-2024
267.379
267.379