Bijlage 2. Jaarverslag AFK 2024_def_met ondertekende controleverklaring accountant.pdf

Boys Won’t Be Boys. Foto: Jessie Kamp

JAARVERSLAG 2024

KIP Republic. Foto: Ruby Cruden

INLEIDING

Dit jaarverslag ziet het licht aan het begin van een nieuwe kunstenplan­ periode. Dat betekent dat we niet alleen terugblikken op het afgelopen jaar, maar ook op de voorbije vierjarige beleidsperiode. In het eerste deel staan we stil bij de ontwikkelingen die ons werk in 2024 tekenden; alle regelingen, pilots, acties, events en campagnes, de beweging van in- en doorstromende aanvragers en de meebewegende organisatie. In het tweede deel kijken we aan de hand van de verschillende regelingen terug op de beleidsperiode 2021-2024, en hoe we met de pijlers onder ons beleid vorm hebben gegeven aan onze missie ‘fantastische kunst voor alle Amsterdammers’, de toekoms­bestendig­heid van een krachtige culturele sector en de groei van het AFK als toegankelijk fonds.

2

JAARVERSLAG 2024

Blond & Cynisch, Circusnachten. Foto: Kamerich & Budwilowitz

INHOUD

Inleiding2 Terugblik op 2024 4 Regelingen, activiteiten en bewegingen 5 Communicatie12 Organisatie en financiën 16 De raad van toezicht over 2024 26 Codes, integriteit, bestuur en toezicht 28 Beleidsperiode 2021-2024

35

Jaarrekening 2024

52

Projecten toekenningen

85

3

JAARVERSLAG 2024

Hairstyles From the Smiling Coast, OSCAM

TERUGBLIK OP 2024

OSCAM x Concertgebouw ‘From Southeast With Love’, Noni Madeleine

REGELINGEN, ACTIVITEITEN EN BEWEGINGEN In 2024 voerden we tien regelingen tegelijk

Terugblik op 2024: een bewogen jaar

uit, waarvan de vierjarige er één is. Met het

In het vorige jaarverslag spraken we, vooruitblikkend

pakket van regelingen en activiteiten ­bereiken

op 2024, de verwachting uit dat het een bewogen jaar

we de gehele range van de Amsterdamse

zou worden. Dat klopte helemaal. We voerden tien

cultuursector: van de kwetsbaarste ­eenpitter

regelingen uit, behandelden een recordaantal vierja­

tot grote instituten, van hoeders van ons

rige aanvragen voor de nieuwe beleidsperiode, én een

erfgoed tot de vooruitstrevende voorhoede

recordaantal projectaanvragen. Ondertussen experi­

van artistiek experiment, en van beginnende

menteerden we met nieuwe regelingen en werkwijzen

makers tot doorgewinterde kunstenaars.

in stadsdelen, en waren we er volop voor kunstenaars,

Niet alleen voor de vierjarige regeling maar ook

kunst in ontwikkeling en cultuurmakers in de vrije tijd.

voor onze projectregelingen voor professionele kunst en cultuurmakers kregen we een recordaantal aanvragen binnen – waarmee vóór het einde van het jaar de grenzen van het beschikbare budget werden bereikt. Dat was nog afgezien van de extra aanvragen die loskwamen door een aantal tijdelijke regelingen in 2024. We experimenteerden met nieuwe aanvraagprocedures en het bereiken van nieuwe ­doelgroepen. We zetten het laatste restje van het Steunplan Corona in om meer risicovolle producties het licht te laten zien. We lieten de nacht leven met nieuwe regelingen en nieuw bereik. We zorgden dat kunstenaars ruimte hadden voor hun artistieke en zakelijke ontwikkeling. We verkenden de stadsdelen en spraken op locatie met aanvragers en jonge makers die overwogen een aanvraag te doen. We reikten de Amsterdamprijs voor de Kunst uit aan dragcollectief House of Hopelezz, de tentoonstelling People’s Forum van Farida Sedoc en dj Joost van Bellen, en zetten de vijftien talenten van de 3Package Deal in de spotlights. En we werkten, met al die activiteiten en gerichte acties, ook aan de voorbereidingen van de volgende beleidsperiode 2025-2028.

5

JAARVERSLAG 2024

Reza Mirabi op het International Art Talent Festival. Foto: Koosje Koolbergen

De resultaten van onze regelingen in 2024 bespreken we verderop als onderdeel van de terugblik op al onze activiteiten in de afgelopen beleidsperiode 2021-2024, en zijn ook weergegeven in de factsheets. Hier staan we alvast stil bij wat er bij uitstek kenmerkend was voor 2024. Over de hele linie was het een jaar van maatschappelijke opschudding die de Amsterdamse cultuur beroerde. Een jaar waarin we bij het AFK tegelijkertijd werkten aan het fundament van de sector voor de komende vier jaar, flink investeerden in nieuwe instroom, en volop ­doorstroom zagen van aanvragers die eerder nieuw waren en nu de stad veroveren.

Vierjarige subsidies 2025-2028 In 2024 draaiden we overuren ten behoeve van de vierjarige aanvragen. Aan het begin van het jaar werden de laatste vragen van aanvragers beantwoord en stond vrijwel de gehele organisatie klaar om te zorgen dat alles soepel zou verlopen. Met een aantal aanvragers die letterlijk in de laatste vier seconden voor de deadline op 1 februari nog op de knop ‘aanvraag verzenden’ drukten, was het tot op het laatste moment spannend. Daarna gingen negen adviescommissies aan de slag met het recordaantal aanvragen. Dat kwam niet alleen doordat 29 organisaties die voorheen bij de gemeente hun aanvraag deden dit keer bij het AFK moesten zijn, maar ook door een flinke aanwas van nieuwe aanvragers. Er kwamen 275 aanvragen binnen, waaronder 122 van organisaties die in 2021-2024 geen vierjarige subsidie ontvingen. Bij elkaar werd er voor een totaalbedrag van € 72.154.725 aan­ gevraagd, waarmee het beschikbare budget ongeveer 1,4 keer was overvraagd. Dit vereiste scherpe keuzes bij het verdelen van de beschikbare financiële middelen.

6

JAARVERSLAG 2024

Dat de overvraag niet groter was, kwam overigens niet doordat de nood in het veld niet hoog is. Het AFK verwerkte in de regeling een bepaling dat organisaties die in 2023 meer dan 600.000 euro ontvingen, nauwelijks méér mochten aanvragen. Deze ingreep, die bijdroeg aan kansen­ gelijkheid onder aanvragers en in- en doorstroom, kon in het veld rekenen op zowel begrip als zorg. We konden 164 aanvragen toekennen. Negen organisaties belandden op de beruchte ‘zaaglijn’ en kregen maar een deel van het geadviseerde bedrag. Het merendeel daarvan werd bij de vaststelling van het Kunstenplan aan het eind van het jaar door de gemeente aangevuld tot het geadviseerde bedrag. Dat is een welkome aanvulling op het financiële fundament onder de Amsterdamse cultuursector. 111 organisaties (veertig procent) ontvingen een afwijzing. Ongeveer de helft hiervan kreeg die ondanks een positief advies als gevolg van ontoereikend budget. Dit veroorzaakte de nodige media-aandacht en soms ook publieke acties, waaruit onder meer blijkt hoezeer Amsterdammers begaan zijn met ‘hun’ culturele instellingen. De onafhankelijke bezwaarcommissie van het AFK behandelde uiteindelijk 21 bezwaren tegen de vierjarige besluiten. Dit is minder dan in de vorige ronde terwijl er meer aanvragen binnenkwamen. In 2025 vindt de evaluatie plaats over de vierjarige ronde, door zowel het AFK als de gemeente Amsterdam.

Meer met betrekking tot de vierjarige besluiten van het AFK over 2025-2028 is te vinden op onze website, inclusief de bijbehorende adviezen en uitgebreide inleiding met analyse van de uitkomsten. Daarin is ook te zien hoe de uitkomsten bijdragen aan de speer­ punten van het Kunstenplan. De inzet van het team Communicatie was er in het kader van de regeling Vierjarige subsidies op gericht om bij te dragen aan begrip en draagvlak voor de besluiten van het AFK. We vonden het van groot belang om het culturele veld, raadsleden en media mee te nemen in de werkwijze van het AFK en de kaders waarbinnen we werken. We wilden de verschillende (belanghebbende) partijen informeren en betrekken door vanuit openheid te investeren in ­relaties, inzicht, begrip en rolvastheid. Met deze aanpak maakten we onze werkwijze op meerdere niveaus inzichtelijk, en lieten we zien hoe het AFK de regeling Vierjarige subsidies in lijn met de Hoofdlijnen Kunstenplan zelfstandig en zorgvuldig uitvoert op basis van door het college vastgestelde beoordelingscriteria. Begin juni praatten we raadsleden bij tijdens een technische briefing in samenwerking met Kunst en Cultuur, die inzicht gaf in hoe de route van beleid naar besluiten loopt en hoe het AFK bij de behandeling van aanvragen te werk gaat. Eenzelfde sessie hadden we met portefeuille­houders van de verschillende stadsdelen.

Met oog op het belang van genuanceerde berichtgeving organiseerden we in juli een perspresentatie bij het AFK, waarbij we inzicht gaven in de route van beleid naar besluitvorming, uitleg gaven bij het proces en vragen ­beantwoordden over de criteria die het AFK hanteert.

7

JAARVERSLAG 2024

Mami Kang. Foto: Bas de Brouwer

In juli werd duidelijk waar bij de verdeling van landelijke middelen de klappen in Amsterdam gingen vallen als gevolg van de inzet op regionale spreiding door de rijkscultuurfondsen. Op 1 augustus, de dag dat het AFK de besluiten bekendmaakten, verschenen in het Parool, NRC en De Volkskrant interviews met directeur-bestuurder Laurien Saraber. Zij verscheen ook voor de camera van AT5 om de besluiten en werkwijze van het AFK toe te lichten. Op de website publiceerden we alle besluiten en een uitgebreide toelichting, voorzien van graphics die ­bewegingen, verschuivingen en ontwikkelingen in de stad zichtbaar maken.

Instroom Beginnende aanvragers, onder wie veel individuele makers, kloppen in eerste instantie aan bij de projectregelingen voor professionele kunst of cultuurmakers. Mijn Eerste Aanvraag op elke laatste dinsdag van de maand blijft ongekend populair. Zodanig dat we in november een lotingssysteem lanceerden om de kans op toegang zo eerlijk mogelijk te maken voor iedereen. Dit haalde een groot deel van de ‘knopstress’ weg op de ochtend van aanmelden en zorgde voor rust bij zowel aanvragers als het AFK. Het lotingssysteem zetten we vanaf 2025 ook in bij andere regelingen waar de druk groot is, zoals de Stimuleringsregeling Eigentijdse Dans. In 2024 zetten we ook andere deuren open voor nieuwkomers bij het AFK; met de p ­ ilotregeling Nieuw Bereik konden aanvragers in Zuidoost, Noord en Nieuw-West in een pitch hun plan toelichten en in gesprek gaan met de behandelaars van het fonds. We organiseerden pitchdagen in Heesterveld, Sexyland en broedplaats De Vlugt. Behalve interessante gesprekken en leuke kennismakingen, leverde dit ook 65 toekenningen op in deze stadsdelen voor heel uiteenlopende projecten. In Zuidoost bijvoorbeeld realiseert Ian Del Angel Lehmann een fotodocumentaire over hedendaagse Afrikaanse haarstijlen, familietradities en natuur: Hairstyles from the smiling coast.

In Noord deed Irene Brok vooronderzoek voor een textielinstallatie over de architectuur van dromen in haar project Rapid Eye Movement.

8

JAARVERSLAG 2024

We beoordeelden licht, met de kracht van het idee of concept als basis voor een toekenning. De aanvragers kregen binnen een week de uitslag, inclusief nuttige feedback over het project en/of hun praktijk. We legden hun meteen een aantal evaluatievragen voor. De reacties van aanvragers waren vrijwel unaniem positief. Ze stelden het persoonlijk contact op prijs en waren soms verbaasd door de benaderbaarheid van het AFK en de relatieve eenvoud van een aanvraag. Ook de regeling Projecten Nachtcultuur leverde een flink aantal nieuwe aanvragers op, voor wie het vaak een verrassing was dat dat zij bij het AFK een aanvraag konden doen. Er was in die regeling een categorie die specifiek was bedoeld voor organisaties die zich r­ ichten op talentontwikkeling in de nachtcultuur. Met als resultaat acht plekken die € 50.000 kregen voor het uitbouwen van activiteiten op dit gebied. Club Raum, in het Sloterdijkgebied, organiseert een aantal residenties waar kunstenaars en de organisatie over en weer van elkaar leren. Radiostation Echobox werkt samen met productiehuis Nowhere om talent toegang te geven tot ontwikkelmogelijkheden die voorheen niet gangbaar waren voor makers en organisatoren die opereren in de nacht. De evaluatie van de nachtcultuurregelingen vindt plaats in 2025.

Doorstroom Een groot aantal aanvragers kan blijvend terecht in de projectregelingen. Er zijn er echter ook die in Amsterdam voor vastere grond onder de voeten nog een slag in hun werk of ­organisatie willen maken. In 2024 konden 83 stipendia worden toegekend voor inhoudelijke en ­zakelijke ontwikkeling van makers, waaraan een bijdrage van de Werkdesk Kunst en Cultuur dit jaar een belangrijke extra impuls heeft gegeven. De regeling Ontwikkeling is voor jonge ­organisaties van twee tot en met zes jaar oud, die zich ontwikkelen op artistiek of zakelijk vlak en/of op het gebied van publiek en bereik. Het is inmiddels een beproefde regeling waarmee ­organisaties grote stappen zetten, en ook een opstap naar meer structurele f­inanciering. Van de twintig organisaties uit de regeling Ontwikkeling die een aanvraag indienden voor de regeling Vierjarige subsidies, zijn er vijftien toegekend, waaronder bijvoorbeeld Circusbende, Theaterstraat, BAU, OSCAM en Oxville Cinema. De regeling Ontwikkeling werd in 2024 herzien. Voortaan wordt de aanvraag gedaan in twee fases, waarbij aanvragers in eerste instantie in gesprek gaan met de behandelaars en ­adviseurs. Op basis van de aanvraag en het gesprek stromen zij al dan niet door naar de volgende fase.

Deze aanpak vergroot de persoonlijke connectie tussen fonds en aanvragers, geeft de aanvragers meer kans om het plan beter over het voetlicht te brengen, en het AFK om door te vragen waar we nog lacunes zien in het plan. Van de 35 aanvragers die een aan­ vraag indienden, konden er zestien door naar de tweede ronde. De besluiten van de tweede ronde worden in 2025 bekend gemaakt. In het kader van de Wijkimpuls kregen in 2024 elf organisaties in Noord, Nieuw-West en Zuidoost een bijdrage om de inbedding van de organisatie in het stadsdeel te versterken. Vaak ging het om organisaties die niet eerder een aanvraag bij het AFK indienden. Van elf eerdere Wijkimpuls-ontvangers die in 2024 een aanvraag indienden voor de vierjarige ­regeling, werden er tien positief beoordeeld en konden er acht daadwerkelijk worden gehonoreerd (72 procent). Andere aanvragers uit de Wijkimpuls konden goed terecht in de reguliere

9

JAARVERSLAG 2024

GROND, Bajeskwartier

projectregelingen. In 2025-2028 is het budget voor Wijkimpuls verhoogd en wordt ook Weesp meegenomen in de ontwikkeling van de infrastructuur in de stad.

Opschudding en vervreemding Afgezien van de ontwikkelingen op het gebied van landelijke en wereldwijde politiek, mensenrechten, klimaat en woningnood, zagen we afgelopen jaar ook hoe Amsterdam op de kaart van Nederland een virtueel eiland werd, door campagnes van politieke partijen maar ook door de meerjarige besluiten van de landelijke fondsen die voor onze stad negatief uitpakten en voorbij leken te gaan aan de landelijke (en internationale) betekenis van hier gevestigde organisaties. Het AFK ontwaart onder makers groeiend activisme en toenemende collectiviteit rond maatschappelijke vraagstukken. Om twee sprekende voorbeelden te noemen: Grond, in het Bajeskwartier, houdt zich bezig met ‘ontvreemden’, dat wil zeggen hoe we ons ontdoen van de verschillende vormen van vervreemding die onze complexe, kapitalistische en individualistische samenleving veroorzaakt. De Ceuvel in Noord richt zich op de ontmoeting tussen de wijkbewoners en de geschiedenis van de wijk, en de rol die natuur daarin kan spelen. Grond en De Ceuvel kregen in 2024 een bijdrage uit de pilot Programmering Broedplaatsen. We constateren ook dat op wereldschaal persoonlijke expressie in toenemende mate onder druk staat en verworven mensenrechten niet meer vanzelfsprekend zijn.

Dit is ook voelbaar in Amsterdam waar bijvoorbeeld de behoefte wordt uitgesproken aan inclusieve, lhbtiq+-vriendelijke plekken in de nachtcultuur, en mensen uit de drag scene aangeven zich niet meer veilig te voelen. Theatermaker en drag artist Lars Brinkman bracht dit heel dichtbij in zijn korte ­voorstelling tijdens het International Art Talent Festival in Felix Meritis. Club Raum is één van de plekken in de nachtcultuur met een uitgesproken queer-inclusieve uitstraling. Geopolitieke ontwikkelingen zorgen voor oplopende spanningen in de stad en leiden soms tot opstand. In de voorstelling Verzet! maakt Sahand Sahebdivani dit voelbaar.

10

JAARVERSLAG 2024

Komitee Marokkaanse Arbeiders in Nederland (KMAN), Marokkaan in Mokum

In deze context is het wellicht niet verwonderlijk dat er ook projecten ontstaan die juist over het activisme op zich gaan. Stories On Sound maakt bijvoorbeeld VoorVechters, een serie audioverhalen over personages die zich door de geschiedenis heen gemanifesteerd hebben als activisten tegen onrechtvaardige wetten en zo controversiële vraagstukken van hun tijd aan de kaak stelden. Een wat lichtvoetiger reflectie op deze tijd – inclusief genderidentiteit, feminisme en de verhouding tussen kunst en werkelijkheid – serveert Blond & Cynisch met een ode aan de verbeelding en een pleidooi voor plezier in Circusnachten. Migratiegeschiedenis en -identiteit kreeg in dit jaar dat de viering van de 750ste v ­ erjaardag van Amsterdam begon een extra feestelijk tintje met een concert en fototentoonstelling die het Amsterdams Turks Volksmuziek Koor wijdde aan zestig jaar Turkse arbeidsmigratie. De Marokkaanse roots van ongeveer een tiende van de Amsterdamse bevolking worden belicht in Marokkaan in Mokum, een programma met een tentoonstelling, ontmoetingen en debatten.

11

JAARVERSLAG 2024

Vogelbuurt Parade. Foto: Omri Bigetz

COMMUNICATIE In 2024 openden verschillende regelingen, onder meer de regeling Tweejarige subsidies Cultuurmakers, regeling Ontwikkeling, regeling Nachtcultuur, regeling Risicovolle programmering en de regeling Meerjarige subsidies Cultuurcoach. Omdat deze regelingen zijn toegespitst op vrij uiteenlopende aanvragersgroepen, kozen we bij de promotie voor verschillende benaderingen: van direct mail tot een event in een nachtclub.

Campagnes Voor de regeling Tweejarige subsidies Cultuurmakers en de regeling Nachtcultuur richtten we ons met specifieke campagnes op een brede groep aanvragers die ons vaak nog niet kende. Door deze regelingen bij de doelgroepen uitnodigend onder de aandacht te brengen, droegen de campagnes ook bij aan het imago van het AFK als toegankelijk fonds met een divers aanbod aan regelingen. Voor de promotie van het International Talent Art Festival ontwikkelden we ook een online campagne. J Laat de nachtleven De online campagne Laat de nachtleven – met dank aan creatief bureau Buutvrij voor de woordspeling in de call to action – die ook door sleutelfiguren als de ­nachtburgemeester werd verspreid, trok ruim 250 makers uit de Amsterdamse nachtcultuur naar de kick-off in nachtclub Garage Noord. Hier werden ze toegesproken door wethouder Touria Meliani, kregen ze van AFK-adviseurs een toelichting op de regeling en was er een Q&A. Na het plenaire gedeelte konden zij netwerken met collega’s en adviseurs van het AFK. In het najaar voerden we opnieuw campagne op social media en volgde er een onlinebijeenkomst specifiek voor de categorie talentontwikkeling nachtcultuur.

12

JAARVERSLAG 2024

J Wat maak jij nou? Voor de promotie van deze regeling richtten we ons met de campagne Wat maak jij nou? op groepen makers die in de vrije tijd cultuur maken. Via sociale media lieten we de verscheidenheid aan disciplines binnen de regeling zien. In buurthuizen hingen we posters op en via onze cultuurverkenners verspreidden we kaartjes in de wijken. De informatiebijeenkomsten in buurthuis de Bonte Kraai in Zuidoost en in Ru Paré in Nieuw-West, werden door zestig potentiële aanvragers bezocht. In totaal ondersteunt het AFK 255 Amsterdamse groepen cultuurmakers in 2025 en 2026, dat is acht procent meer ten opzichte van de periode 2023-2024. J Art happens here Voor het jaarlijks terugkerende International Art Talent Festival, de publieke slotmanifestatie van de 3Package Deal, ontwikkelden we vormgeving om het evenement visueel onderscheidend onder de aandacht te brengen van publiek. Met de nieuwe propositie Art happens here zetten we een online campagne in, die we versterkten in een samenwerking met DPG Media. Het aantal bezoekers groeide met zo’n 45 procent flink ten opzichte van 2023. Ruim 800 bezoekers bezochten de avond in Felix Meritis. Van een kleine maar representatieve groep bezoekers die deelnam aan een enquête, kwamen we te weten dat 48 procent van het festival had gehoord via een van onze eigen kanalen.

Gemiddeld waardeerden zij het festival met een zeven en tachtig procent zou het volgend jaar aanbevelen aan vrienden en familie.

Zichtbaarheid in de stadsdelen Al ruim vijftien jaar zijn de cultuurverkenners de oren en ogen van het AFK in de stadsdelen. 2024 was een jaar van wisselingen in het team. We namen afscheid van Jaleesa Clows (NieuwWest), Jessica van Halteren (Noord) en Jet Nugter (Zuidoost) en verwelkomden in hun plaats respectievelijk Han Husain, Pam Hermelink en Gabriela Akyea. In 2024 viel het team cultuurverkenners nog onder de afdeling communicatie. Met ingang van 2025 maakt het team deel uit van het subsidiebureau. De afgelopen jaren spande het AFK zich in om nieuwe en deels jonge groepen te bereiken die de weg naar het fonds nog niet goed kennen, en een cultureel divers en inclusief aanbod te stimuleren dat beter verspreid is door de stad en een breder publiek bereikt. Er is geïnvesteerd in veldgesprekken met jonge makers en in samenwerking met kenners van de stadsdelen. In 2024 was het AFK zichtbaar in de stadsdelen en voor nieuwe doelgroepen en aanvragers, met Speeddates (vijfmaal), Art Tours (vijfmaal) en met de experimentele pilotregeling Nieuw Bereik in Noord, Nieuw-West en Zuidoost. De cultuurverkenners speelden hierbij een coördinerende rol. Voor de communicatie rond de pilotregeling werkten we samen met sleutelfiguren in de wijken.

13

JAARVERSLAG 2024

Uitreiking Amsterdamprijs voor de Kunst aan Joost van Bellen. Foto: Eva Plevier

Amsterdamprijs voor de Kunst In 2024 bouwde het AFK verder op de aan­ gescherpte positionering van de jaarlijkse Amsterdamprijs als de belangrijkste kunstprijs van de stad. Voor het verzamelen van de ­voordrachten richtten we een online campagne in samen met DPG Media en AT5. Dit resulteerde in meer dan 1.000 voordrachten van Amsterdammers. In aanloop naar de uitreiking publiceerde Het Parool portretten van alle genomineerden en waren er op AT5 videoportretten van de genomineerden te zien. De bekendmaking van de genomineerden vond in 2024 weer plaats in de ambtswoning van de burgemeester, waar wethouder Touria Meliani als gastvrouw de genodigden ontving en toesprak. De uitreiking van de Amsterdamprijs voor de Kunst in Internationaal Theater Amsterdam werd door ruim 350 mensen bezocht. Opnieuw kozen we voor een meer theatrale en feestelijke setting, met ruimte voor ­performances. Dragcollectief House of Hopelezz won de Stimuleringsprijs, People’s Forum van Farida Sedoc ging met het Werk van het Jaar aan de haal en dj Joost van Bellen werd bekroond in de categorie Bewezen Kwaliteit. Wethouder Touria Meliani, stadsdeelvoorzitter Centrum Lotte Terwel en AFK-directeur Laurien Saraber reikten de prijzen uit. Na de uitreiking verschenen in NRC en Het Parool nieuwsberichten over de uitreiking en een interview met winnaar Bewezen Kwaliteit Joost van Bellen.

Herpositionering Cultuurherstel In 2024 bereidde Cultuurherstel in aanloop naar het nieuwe Kunstenplan een ­herpositionering voor, die in 2025 zijn beslag krijgt, inclusief een nieuwe naam die het ‘herstel’ overstijgt. Vanuit de overtuiging dat de culturele sector meer zekerheid verdient, heeft het team van Cultuurherstel in samenwerking met het AFK en de Kunstraad de visie en missie opnieuw ­geformuleerd en is tot een heldere propositie gekomen. Daarmee verstevigt Cultuurherstel in 2025 onder een nieuwe naam haar diensten voor de culturele sector en breidt die uit.

14

JAARVERSLAG 2024

Vernieuwen afk.nl In het najaar van 2024 is een start gemaakt met de voorbereidingen voor vernieuwing en herinrichting van de website. Doel: beter faciliteren van aanvragen en makkelijker v ­ indbaar maken van informatie, toelichting en antwoorden op vragen – ook voor mensen met een ­functiebeperking, conform het besluit digitale toegankelijkheid overheid. Er zijn vijf verschillende gebruikersgroepen geïdentificeerd en user stories geformuleerd. Deze vormen de basis voor het ontwerp van de user flow en helpen bij het bepalen van de structuur van de website, die in 2025 wordt ontwikkeld.

Kanalen afk.nl

 101.000 actieve gebruikers

nieuwsbrief

 2.586 abonnees

instagram

 9.671 volgers

linkedin

 8.821 volgers

facebook

 7.601 volgers

Hyphae Clubnight en Expo in De Sering

 Gemiddelde percentage geopend: 52,2% (Gemiddelde click rate: 6%)

15

JAARVERSLAG 2024

ICK Dans Amsterdam, New Adventures 2024. Foto: Alwin Poiana

ORGANISATIE EN FINANCIËN In 2024 stond de organisatie in het teken van transitie en voorbereiding op de kunstenplanperiode 2025-2028. Het AFK maakte stappen richting de grotere opdracht die in aantocht was, zowel door groei van de organisatie, door processen op te ­schalen als in de rol van strategische partner binnen de Amsterdamse culturele infrastructuur. Daarnaast lag de nadruk op de afronding van de aflopende planperiode en de transitie naar de Kunstenplanperiode 2025-2028. Dit betekende een intensieve periode van beleidsvoor­bereiding, overleg met de gemeente en andere stakeholders, raadpleging van het veld en het inrichten van de benodigde structuren en procedures voor de komende jaren. In samenwerking met directie Kunst & Cultuur van de gemeente Amsterdam werden ook ­voorbereidingen getroffen voor de implementatie van nieuwe of uitbreiding van bestaande subsidieregelingen. De samenwerking en communicatie met het stadhuis was hecht, open en constructief: in de eerste plaats met Kunst en Cultuur en op specifieke onderwerpen met andere afdelingen zoals Vastgoed, Juridische Zaken en Onderwijs. Door de flexibiliteit en de betrokkenheid van het team, bleef het AFK in control en kon het een solide basis leggen voor de periode 2025-2028.

Goede samenwerking met de gemeente en de sector was daarbij cruciaal, en blijft dat ook om de stabiliteit en effectiviteit van het fonds te waarborgen. Het totale budget voor 2024 bedroeg circa 43,5 miljoen euro, inclusief indexatie en e ­ ventuele aanvullende gemeentelijke bijdragen voor onder meer tijdelijke uitvoeringskosten en Cultuurherstel. Dit budget werd geoormerkt ingezet voor zowel directe subsidiëring van makers en organisaties via regelingen en activiteiten, als voor de bedrijfsvoering van het AFK.

16

JAARVERSLAG 2024

Activiteiten De subsidievraag bleef in 2024 hoog, vooral binnen de projectregelingen. De toename van het aantal aanvragen bevestigt de vitaliteit van de Amsterdamse culturele sector, maar stelde het AFK ook voor de uitdaging om binnen de beschikbare middelen een zo evenwichtig mogelijke verdeling te realiseren. Door strategisch gebruik te maken van bestemmingsfondsen kon het AFK inspelen op fluctuaties in de vraag en de impact van eventuele tekorten beperken. Het positieve saldo op de activiteiten van ongeveer 1,5 miljoen euro komt doordat er 0,8 miljoen euro, die vorig jaar al is besteed aan een regeling voor meerdere jaren, dit jaar is ontvangen; daarnaast is er in overleg met de gemeente ongeveer 0,4 miljoen euro doorgeschoven naar 2025 en is voor ongeveer 0,3 miljoen aan bestemmingsfondsen vrijgevallen aan de gemeente. Daarnaast is er dit jaar ongeveer 0,6 miljoen euro grotendeels afkomstig van lager vastgestelde of ingetrokken bijdragen. Voor de kunstenplanperiode 2025-2028 is de financiering vastgelegd, maar structurele indexatie en flexibiliteit in het budget blijven aandachtspunten. Het AFK is voor het financieren van de sector volledig afhankelijk van de gemeente, waardoor politieke en budgettaire wijzigingen een direct effect kunnen hebben op de sector.

Beheerslasten De beheerslasten zijn gestegen, vooral door de extra inzet voor de behandeling van de ­aanvragen voor de vierjarige regeling. Het verklaart het negatieve beheersaldo op de bedrijfsvoering van 1,4 miljoen euro. Dit wordt gedekt door een bestemmingsfonds Behandeling meerjarige aanvragen, waarin van 2021 tot en met 2023 circa 0,9 miljoen euro is opgespaard, een dotatie vanuit lager vastgestelde of ingetrokken middelen van 0,2 miljoen euro en een verschuiving van een bestemmingsfonds voor 0,3 miljoen euro. Het percentage beheerslasten ten opzichte van de totale lasten kwam in 2024 uit op 13,3 procent, een tijdelijke stijging eens in de vier jaar als gevolg van de behandeling van de ­vierjarige aanvragen 2025-20281. Zonder de kosten voor de behandeling van de aanvragen voor de vierjarige regeling komt het percentage beheerslasten in 2024 uit op 10,4 procent. Ook dat is eenmalig hoger dan in andere jaren, vanwege tijdelijke uitvoeringskosten en kosten voor het nieuwe behandelprogramma. Fluctuerende loonkosten, huurprijsstijgingen en noodzakelijke investeringen zetten wel druk op de bedrijfsvoering. Zoals ook het toenemend aantal aanvragen druk zet op de uitvoeringscapaciteit. Met de gemeente blijven we in gesprek over meer zekerheid vooraf over uitvoeringsbudget voor regelingen die piekbelasting geven, zoals tijdelijke regelingen en de vierjarige regeling.

1 Dit omvat de kosten voor behandeling van vierjarige aanvragen 2025-2028, en de totale jaarlasten uit 2024. Dit vertekent het percentage. In 2025 verdubbelt immers het budget van het AFK door de grotere vierjarige portefeuille. Wordt daarmee gerekend, dan is het een lager percentage beheerslasten.

17

JAARVERSLAG 2024

De implementatie van voorgenomen organisatorische verbeteringen verliep volgens p ­ lanning. Het versterken van het servicebureau, de komst van een parttime HR-specialist en de uitbreiding van de flexibele schil voor subsidiebeoordeling zorgden ervoor dat de werkdruk beheersbaar bleef. De behandeling van de vierjarige subsidies 2025-2028 werd opgepakt met extra adviserende en administratieve capaciteit. De samenwerking met externe adviseurs en de bezetting van beoordelingscommissies werd uitgebreid en geactualiseerd, om de beoordeling van het grotere aantal en een ander type aanvragen te kunnen uitvoeren met deskundigheid en onafhankelijkheid. De implementatie van het nieuwe subsidiebehandelingssysteem vorderde, met een gefaseerde overgang van bestaande systemen. Er is proactieve aandacht voor eventuele kwetsbaarheden in de digitale infrastructuur en benodigde beveiligingsmaatregelen. In 2024 vervolgden we onze samenwerking met en ondersteuning van Cultuurherstel en Stichting Amsterdam 750. Het AFK beheert het budget van Cultuurherstel en verantwoordt dat in de jaarrekening onder 27. Overige ondersteuning. Stichting Amsterdam 750 is door de gemeente opgericht om bij te dragen aan culturele en maatschappelijke initiatieven rond de feestelijke viering van Amsterdam 750 jaar.

AFK ondersteunt deze stichting op basis van een samenwerkingsovereenkomst bij het maken en uitvoeren van hun regelingen, de (financieel-)administratieve afhandeling en ICT-inrichting.

Treasury en vermogenspositie Het AFK bankierde in 2024 bij ING en ABN AMRO. Positieve renteresultaten op de spaartegoeden droegen bij aan een solide financiële positie. Het bestemmingsfonds ‘Behandeling meerjarige aanvragen 2025-2028’ werd benut voor de hoge werklasten in het kader van de Kunstenplanprocedure. Het treasurystatuut dat al lang meeging is in 2024 onder de loep ­genomen, en begin 2025 geactualiseerd. Met de gemeente werd en wordt afstemming gezocht over aanvullende financiële buffers voor de risicoreserve ter dekking van de toenemende subsidieverantwoordelijkheden. Dit was – en blijft – noodzakelijk gezien de uitbreiding van het AFK-mandaat en de toegenomen verantwoordelijkheid voor grotere subsidievolumes en complexere beoordelingsprocedures.

Risicobeheersing Het AFK werkt continu aan een stabiele en betrouwbare uitvoering van zijn publieke taak. Relevante risico’s daarbij hebben betrekking op financiële afhankelijkheid van de gemeente Amsterdam, operationele continuïteit, juridische procedures (zoals bezwaar- en beroepszaken), personeelsinzet en informatiebeveiliging. Met de gemeente onderhouden we goed contact, ook over de operationele capaciteit en het voldoen aan regelgeving en wettelijke vereisten. Het AFK beheerst risico’s door het opstellen van risicoanalyse, een algemene reserve en bestemmingsreserves aan te houden en actief te investeren in ICT-beveiliging en personele continuïteit. De raad van toezicht houdt toezicht op de risicobeheersing.

18

JAARVERSLAG 2024

Personeel Het AFK heeft een toegewijd team van medewerkers dat verantwoordelijk is voor de ­uitvoering van de subsidieregelingen en de bedrijfsvoering. In 2024 telde het AFK een vaste formatie van 23,6 fte. De vaste formatie 2024 kent een iets hoger aantal fte’s dan hier zichtbaar, doordat een aantal vacatures is ingevuld met tijdelijke inzet van externen. De groei van taken binnen het fonds is deels opgevangen met een flexibele schil en wordt in de volgende ontwikkelstap van het AFK Blond & Cynisch, Circusnachten. Foto: Anna Perger

omgezet in vaste formatie waar het doorlopend werk betreft. De uitbreiding van taken vraagt om flexibiliteit in het personeelsbeleid. Er is gewerkt met een mix van vaste en tijdelijke contracten, waarbij de focus ligt op behoud van expertise binnen het team. Het AFK heeft beleid voor hybride werken geformaliseerd, met een balans tussen thuis- en kantoorwerk, ondersteund door faciliteiten voor digitale samenwerking.

Het ziekteverzuimpercentage bleef vrijwel stabiel op 4,02 procent. Landelijk noemt het CBS over 2024 een gemiddeld verzuimpercentage van 5,23 procent. De samenwerking met ArboNed voor verzuimbegeleiding werd voortgezet. Daarnaast werden er in 2024 extra initiatieven ontplooid om het welzijn van medewerkers te ondersteunen, waaronder activiteiten gericht op werkdrukvermindering, professionele ontwikkeling en een gezonde werkcultuur. De implementatie van de HR-functie binnen de organisatie zorgde voor verdere professionalisering van personeelsbeleid en ondersteuning van medewerkers. Er werd geïnvesteerd in loopbaanontwikkeling en training, waarbij specifieke aandacht uitging naar financiële scholing en schrijftrainingen voor medewerkers van het subsidiebureau, ter voorbereiding op de vierjarige beoordelingsprocedure. Het AFK heeft een redelijk divers samengestelde organisatie in gender, generatie en c ­ ulturele achtergronden. Daar wordt doorlopend aan gewerkt omdat we de balans nog niet optimaal vinden, omdat het evenwicht bij elke vacature kan veranderen en omdat elke vacature ook een kans biedt. Bij selectie leggen we het proces stil als niet minimaal de helft van de kandidaten een biculturele achtergrond heeft. Voor een aantal functies is gewerkt met wervingsbureaus, waarbij het AFK in het opdrachtgeverschap nadrukkelijk de aandacht heeft gevestigd op

19

JAARVERSLAG 2024

Mooie Kinderboekenfestival. Foto: Chris van Houts

diversiteit in de organisatie. Voor de werving van adviseurs werken we samen met een divers samengestelde onafhankelijke selectiecommissie en een in diversiteit gespecialiseerd wervingsbureau. De medewerkersgids is geactualiseerd en er is daarbij aandacht gegeven aan het duurzaam verankeren van vertrouwelijkheid en sociale veiligheid. Het HR-beleid blijft zich ontwikkelen om een duurzame en professionele werkomgeving te waarborgen, passend bij de ambities van het AFK en de bredere culturele sector. De arbeidsmarkt is ook voor het AFK uitdagend. Het behoud en de doorontwikkeling van ­personeel kregen prioriteit binnen het HR-beleid.

Bezwaar en beroep Er werden in 2024 veertien bezwaren ingediend bij de projectregelingen, waarvan er een niet-ontvankelijk werd verklaard. Vier bezwaren werden ingetrokken nadat de aanvrager en het AFK samen de behandeling en uitkomst hadden besproken. Acht bezwaren werden door de bezwaarcommissie ongegrond verklaard. In de regeling Ontwikkeling werd in 2024 een bezwaar ingediend, dat na een gesprek met het AFK werd ingetrokken. In de vierjarige regeling werd een bezwaar ingediend tegen de formele afwijzing. Dit bezwaar werd door de bezwaarcommissie niet-ontvankelijk verklaard. Verder kwamen er 29 i­nhoudelijke bezwaren binnen, waarvan er negen werden ingetrokken. Achttien bezwaren werden ­ongegrond verklaard, al dan niet met aanpassing van de motivering en/of score. Drie bezwaren werden gegrond verklaard, waarvan één deels. In één geval leidde dit ertoe dat alsnog een deel van het restbedrag van het subsidieplafond op de zaaglijn (€ 6.155) werd toegekend. Een gegrond bezwaar houdt niet altijd in dat er alsnog subsidie wordt toegekend, of dat het bezwaar leidt tot een hogere score bij een tenderregeling. Ook kan het zijn dat een bezwaar­ maker ondanks bijstelling van een waardering op één of meer criteria in de rangorde nog steeds een positie onder de zaaglijn heeft, zodat er nog altijd geen subsidie wordt toegekend.

20

JAARVERSLAG 2024

Vooruitblik 2025 Het AFK heeft voor de beleidsperiode 2025 - 2028 een beleidsplan opgesteld. Onderstaand is de jaarbegroting voor 2025 weergegeven.

Begroting 2025 Activiteiten Baten Meerjarige subsidies gemeente Amsterdam

54.650.615

Projectsubsidies gemeente Amsterdam

10.753.236

Totaal baten activiteiten

65.403.851

Lasten Meerjarige subsidies

54.650.615

Projectsubsidies

10.753.236

Totaal lasten activiteiten

65.403.851

Beheer Baten Bijdrage beheerslasten gemeente Amsterdam

4.305.100

Totaal baten beheer

4.305.100

Lasten Beheerslasten personeel

3.597.700

Beheerslasten materieel overig

599.750

Directe uitvoeringskosten + overige ondersteuning

208.800

Totaal lasten beheer

4.406.250

Exploitatiesaldo

-101.150

Overige baten en lasten

-28.750

RESULTAAT

-72.400

21

JAARVERSLAG 2024

Algemene cijfers 2024 Hoeveel aanvragen kwamen er binnen? Verdeling over regelingen 1.690 Aanvragen → € 21.735.595 959 Toekenningen → € 11.222.379 Aantal aangevraagd

Aangevraagd bedrag

Aantal toegekend

Toegekend bedrag

Projectregeling professionele kunst1

1093

€ 13.739.373

550

€ 6.109.736

Projectregeling cultuurmakers

169

€ 1.566.547

97

€ 717.972

Bijzonder2

41

€ 1.099.347

40

€ 1.194.345

Regeling Ontwikkeling 2021-2024

27

€ 2.122.606

16

€ 1.185.000

Stimuleringsregeling Eigentijdse Dans

70

€ 197.722

52

€ 145.326

Pilotregeling Nieuw Bereik

82

€ 362.500

65

€ 290.000

Risicovolle programmering

64

€ 640.000

58

€ 580.000

Nachtcultuur3

144

€ 2.007.500

81

€ 1.000.000

Aantal aanvragen projectregelingen Professionele kunst en Cultuurmakers per discipline

Aanvragen en toekenningen regeling Vierjarige subsidies 2025-20284 275 Aanvragen

1.262 Aanvragen

164 Toekenningen Aangevraagd Toegekend

BK en CI1

436

BK en CI5

48

22

Cultuureducatie

1

Cultuureducatie

27

19

Dans

79

Dans

22

16

Film

178

Erfgoed (musea en immaterieel)

15

11

Muziek/Muziektheater

365

Film

16

12

Theater

156

Muziek en Muziektheater

57

28

Woordkunst

47

Podia voor Podiumkunsten en Debat

22

17

Theater

59

31

Woordkunst

9

8

Waar zijn aanvragers van projectregelingen Professionele Kunst en Cultuurmakers, pilotregeling Nieuw Bereik en Nachtcultuur gevestigd? aantal toekenningen

verdeling6 toekenningen

verdeling aanvragen

19%

Centrum

151

19%

Nieuw-West (incl. Westpoort)

71

9%

9%

Noord

103

13%

12%

Oost

117

15%

14%

West

143

18%

17%

Zuid

71

9%

9%

Zuidoost

40

5%

5%

Weesp

4

1%

1%

Buiten Amsterdam

93

12%

14%

Beeldende Kunst en Creatieve Industrie inclusief beeldende kunst in de openbare ruimte. 2Bijzondere aanvragen zijn onder meer Wijkimpuls, Pilot Programmering Broedplaatsen, 3Package Deal. 3Nachtcultuur is beide regelingen

1

samen: Projecten Nachtcultuur en Werkruimte Nachtcultuur. 4Deze aanvragen werden behandeld in 2024, de besluiten zijn geboekt op 2025. 5Beeldende Kunst en Creatieve Industrie. 6Afronding zorgt voor 101%.

Makers in de stad Waar werden de projecten van Mijn Eerste Aanvraag uitgevoerd?

Voor welke disciplines werd aangevraagd bij Mijn Eerste Aanvraag?

Uitvoeringslocaties van toegekende projecten.

Verdeling over disciplines toekenningen

Per aanvraag zijn meerdere locaties mogelijk.

213 Aanvragen → € 1.019.960 118 Toekenningen → € 555.279 Nieuw-West (inclusief Westpoort) 13→7%

Noord 26→15%

West 34→20%

Centrum 52→30%

Discipline

Oost 24→14%

Zuid 19→11%

Weesp 1→1%

Zuidoost 5→3%

Aanvragen

Toekenningen

BK en CI*

87

47

Dans

15

7

Film

30

22

Muziek / muziektheater

53

30

Theater

23

10

Woordkunst

5

2

Stipendia voor professionele kunstenaars en ontwikkelbudget voor cultuurmakers

Pilotregeling Nieuw Bereik

De stipendia werden in 2024 onder meer ondersteund

Nieuw-West en Zuidoost. De eerste ronde was in 2023

vanuit de Werkdesk Kunst en Cutluur van gemeente

maar de toekenningen zijn geboekt in 2024.

Deze regeling was voor nieuwe aanvragers in Noord,

Amsterdam.

169 Aanvragen

82 Aanvragen → € 362.500

86 Toekenningen

65 Toekenningen → € 290.000

Stimuleringsregeling Eigentijdse Dans

Regeling Risicovolle Programmering

Deze regeling levert een bijdrage in de huurkosten van

Met deze extra regeling konden meerjarig

dansfreelancers.

gesubsidieerde organisaties financieel risico afdekken van bijvoorbeeld experimentele producties.

70 Aanvragen → € 197.722

64 Aanvragen → € 64.000

52 Toekenningen → € 145.326

58 Toekenningen → € 58.000

Nachtcultuur Regeling Projecten Nachtcultuur. Niet altijd werd het volledige aangevraagde bedrag gehonoreerd.

117 Aanvragen → € 1.940.000 64 Toekenningen → € 957.500 Aanvragen

Aangevraagd

Toekenningen

Toegekend

Projecten € 5.000

14

€ 70.000

7

€ 35.000

Projecten € 10.000

58

€ 580.000

31

€ 255.000

Projecten € 20.000

32

€ 640.000

18

€ 267.500

Talentontwikkeling

13

€ 650.000

8

€ 400.000

*Beeldende Kunst en Creatieve Industrie

De hele stad Nieuw-West (inclusief Westpoort) 111→10%

Noord 167→15% West

193→18% Centrum

298→27%

Zuid 131→12%

Waar werden projecten uitgevoerd?

Oost 137→12%

Zuidoost 51→5%

Locaties van de activiteiten en presentaties

Weesp 12→1%

volgens de aanvragen projectsubsidies Professionele Kunst en Cultuurmakers

Waar zijn aanvragers van projectregelingen Professionele Kunst en Cultuurmakers, pilotregeling Nieuw Bereik en Nachtcultuur gevestigd? aantal toekenningen

verdeling6 toekenningen

verdeling aanvragen

Centrum

151

19%

19%

Nieuw-West (incl. Westpoort)

71

9%

9%

Noord

103

13%

12%

Oost

117

15%

14%

West

143

18%

17%

Zuid

71

9%

9%

Zuidoost

40

5%

5%

Weesp

4

1%

1%

Buiten Amsterdam

93

12%

14%

Tweejarige regeling Cultuurmakers: voor welke disciplines werd aangevraagd?

Regeling projectsubsidies Cultuurmakers: voor welke disciplines werd aangevraagd?

Verdeling disciplines in aantallen aanvragen, inclusief

Verdeling disciplines in aantallen aanvragen

formele afwijzingen. De toekenningen vallen in 2025.

261 aanvragen Beeldende Kunst

3

1%

169 aanvragen Beeldende kunst

31

18%

Dans

18

7%

Cultuureducatie

1

1%

Muziek/Muziektheater

194

74%

Dans

18

11%

Theater

35

13%

Film

9

5%

Woordkunst

2

1%

Muziek/muziektheater

73

43%

Interdisciplinair

9

3%

Theater

23

14%

Woordkunst

14

8%

Beeldende Kunst in de Openbare Ruimte (BKOR) 24 Aanvragen → € 526.550 13 Toekenningen → € 329.480

Bijzonder budget Wijkimpuls Voorgedragen organisaties Totaal budget

10 € 300.000

In 2024 werd daarnaast nog één aanvraag uit 2023 verwerkt

*

Afronding zorgt voor 101%.

Nieuwe verhalen, talenten en liefhebbers Regeling Ontwikkeling 2021-2024: aanvragen en toekenningen ronde 4 De aanvragen voor deze ronde werden ingediend in 2023 maar toegekend in 2024. Dit was het laatste jaar van het Kunstenplan 2021-2024; alle aanvragen waren voor één jaar (2024).

27 Aanvragen → € 2.122.606 16 Toekenningen → € 1.185.000

Categorie A

Aanvragen

Aangevraagd

Toekenningen

Toegekend

BK en CI*

5

€ 473.455

3

€ 225.455

Cultuureducatie

1

€ 76.000

1

€ 38.000

Dans

3

€ 210.089

1

€ 78.000

Erfgoed

2

€ 140.000

1

€ 98.203

Film

1

€ 50.377

1

€ 50.377

Muziek/Muziektheater

9

€ 693.300

4

€ 255.491

Theater

6

€ 556.015

5

€ 439.474

De aanvragen voor de volgende beleidsperiode

Stipendia voor professionele kunstenaars en ontwikkelbudget voor cultuurmakers

2025-2028 werden ingediend in 2024. De besluiten

De stipendia werden in 2024 onder meer ondersteund

vallen in 2025.

vanuit de Werkdesk Kunst en Cutluur van gemeente

Regeling Ontwikkeling 2025-2028

Amsterdam. Beeldende Kunst

5

Creatieve industrie

5

169 Aanvragen

Cultuureducatie

3

86 Toekenningen

Erfgoed

1

Film

1

Muziek-en-muziektheater

12

Stimuleringsregeling Eigentijdse Dans

Theater

7

Deze regeling levert een bijdrage in de huurkosten van

Woordkunst

1

dansfreelancers.

70 Aanvragen → € 197.722 52 Toekenningen → € 145.326

Nachtcultuur Regeling Projecten Nachtcultuur. Niet altijd werd het volledige aangevraagde bedrag gehonoreerd.

117 Aanvragen → € 1.940.000 64 Toekenningen → € 957.500 Aanvragen

Aangevraagd

Toekenningen

Toegekend

Projecten € 5.000

14

€ 70.000

7

€ 35.000

Projecten € 10.000

58

€ 580.000

31

€ 255.000

Projecten € 20.000

32

€ 640.000

18

€ 267.500

Talentontwikkeling

13

€ 650.000

8

€ 400.000

*Beeldende Kunst en Creatieve Industrie

Lonely Species, Bodine Sutorius & Nikki Ong. Foto: Melissa Schriek

DE RAAD VAN TOEZICHT OVER 2024 Het afgelopen jaar stond voor het AFK in het teken van stevige stappen vooruit. In een snel veranderend cultureel landschap hebben wij als raad van toezicht nauwlettend meegekeken met de ontwikkelingen binnen het fonds. We zagen niet alleen een verdere versteviging van de organisatie, maar ook een groeiend bewustzijn van de rol die het AFK speelt in de stad, in het bijzonder in relatie tot de vierjarige regeling, de extra regelingen en het streven naar een rechtvaardige spreiding van middelen en aandacht. Een belangrijk aandachtspunt voor ons dit jaar was de voorbereiding en uitvoering van de regeling Vierjarige subsidies 2025–2028. Niet alleen vanwege het belang van een zorgvuldig proces, maar ook door de komst van nieuwe instellingen die voorheen onder de zogenoemde basisinfrastructuur vielen. Dit vraagt om extra aandacht voor de governance van het fonds, in het bijzonder rondom de balans tussen grotere instellingen en vele kleinere spelers en talenten die nu samen deel uitmaken van deze regeling. De voorbereiding en externe communicatie van deze procedure verliepen volgens ons met de scherpte en alertheid die bij deze fase horen. De gesprekken met de gemeente en de wethouder hierover waren open, goed en constructief.

Als raad hebben we daarnaast blijvende aandacht gevraagd voor de tijdige en duidelijke financiering van de extra kosten die het behandelproces van de vierjarige regeling en de grotere aanvragersgroep met zich meebrengt. Zeker in tijden waarin het culturele veld veel van fondsen verlangt, blijft helderheid hierover cruciaal. We voerden dit jaar een zelfevaluatie uit als raad van toezicht, begeleid door organisatieadviesbureau Leeuwendaal. Deze reflectie leidde tot waardevolle inzichten en concrete

26

JAARVERSLAG 2024

aandachtspunten. Eén daarvan was de wens om onze betrokkenheid bij inhoudelijke thema’s te verdiepen. Daaruit is onder meer het voornemen uitgesproken voor een extra commissie die zich buigt over onderwerpen als kwaliteit van communicatie, toegankelijkheid van regelingen en het bereiken van doelgroepen en wijken. Bij de evaluatie is ook stilgestaan bij de naleving van de verschillende codes en de aandacht voor actuele maatschappelijke thema’s zoals sociale veiligheid, culturele diversiteit en inclusie, zowel bij het fonds als in de samenstelling en het functioneren van de rvt. De komende tijd zal de samenstelling van de raad deels veranderen. Van Simone van den Ende (voorzitter) en Rachelle Virginia Sanders (lid rvt en financiële commissie) loopt de tweede zittingstermijn af. We nemen in 2025 afscheid van hen, met grote waardering voor hun bijdrage en betrokkenheid. Tegelijkertijd bereiden we de komst van nieuwe leden voor, met oog voor continuïteit en versterking op inhoud, toezicht en diversiteit. Hoogtepunten in 2024 waren de evaluatie van diverse regelingen, waaronder regeling Ontwikkeling en Nachtcultuur, en natuurlijk het proces en de toekenning van de vierjarige aanvragen. We zijn trots op de spreiding van subsidies over de stad, met specifieke aandacht voor de gebieden waar het fonds historisch minder zichtbaar was.

De pilots in Noord, Zuidoost en Nieuw-West, en de inzet van sterke cultuurverkenners in vijf van de zeven stadsdelen, hebben laten zien hoeveel kracht er schuilt in direct contact en lokale kennis. We zien ernaar uit om in 2025 alle stadsdelen te kunnen voorzien van een cultuurverkenner. We willen hier ook graag onze waardering uitspreken voor de winnaars van de Amsterdamprijs van dit jaar – toonaangevende makers die het culturele landschap van Amsterdam blijven ­inspireren en vernieuwen. Tot slot: we zien met plezier hoe het team binnen het AFK zich verder heeft geconsolideerd in een tijd waarin het fonds groeit in omvang én betekenis. Directeur-bestuurder Laurien Saraber blijft hierin een niet aflatende motor van energie en betrokkenheid. Als raad voelen wij ons diep verbonden met de kunsten in Amsterdam – met alles wat deze stad voortbrengt, bevraagt en verbeeldt. Wij blijven ons inzetten voor een sterk, betrokken en toekomstgericht AFK. Simone van den Ende Rahma El Mouden Rachelle Virginia Sanders Sietze Haringa Bertan Selim Denise Harleman

27

JAARVERSLAG 2024

Theater Bellevue, Annemarie Prins, Over de Bergen. Foto: Sanne Peper

CODES, INTEGRITEIT, BESTUUR EN TOEZICHT De Stichting Amsterdams Fonds voor de Kunst verstrekt subsidies aan organisaties die c ­ ulturele programma’s maken en presenteren. Voor de beoordeling van de aanvragende organisaties vraagt het AFK aan deze organisaties om de Governance Code Cultuur toe te passen en uit te leggen. Het AFK past de code ook zelf toe voor het bestuur en toezicht, en in het verlengde daarvan de Fair Practice Code en de Code Diversiteit en Inclusie. Het AFK realiseert zijn maatschappelijke doelstelling door het financieren van organisaties die culturele waarde creëren, overdragen en/of bewaren. De missie van het AFK is om te investeren in fantastische kunst voor alle Amsterdammers. Met de diverse regelingen die het AFK opstelt en uitvoert, in opdracht en binnen de beleidskaders van gemeente Amsterdam, is in 20212024 het beschikbare budget aan deze doelstelling besteed. Het jaarverslag is de weergave en verantwoording van deze activiteiten in 2024. De beleidslijnen voor de periode 20212024 zijn gedeeld met gemeente, rijk, Amsterdamse Kunstraad en binnen het overlegorgaan Amsterdamse Culturele Instellingen (ACI). Ze zijn ook te vinden op de website van het AFK. Bij het opstellen van regelingen raadpleegt het AFK de sector, om het veld van makers en culturele organisaties zo goed mogelijk te faciliteren.

Regelingen worden goedgekeurd door de directeur-bestuurder van het AFK en vastgesteld door het college van B en W van de gemeente Amsterdam. Het AFK neemt de subsidiebesluiten op basis van deze regelingen, en laat zich daarbij adviseren door deskundigen uit het veld (peer review). Formele en informele interactie met onze stakeholders is een van de pijlers van de werkwijze van het AFK. We borgen op deze wijze aansluiting bij de behoeftes van onze doelgroepen

28

JAARVERSLAG 2024

en bij bredere culturele en maatschappelijke ontwikkelingen. Die aansluiting is wezenlijk voor de kwaliteit en innovatie in onze regelingen. We doen dit door regelmatig consultaties en gesprekken te initiëren met het veld, evaluaties uit te voeren en deel te nemen aan landelijke, gemeentelijke en internationale debatten, symposia en zo mogelijk culturele missies. Met het oog op transparantie, zorgvuldigheid en uitvoerbaarheid van de regelingen stellen we ons daarnaast regelmatig op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in het bestuursrecht. Ook is er uitwisseling met lokale en landelijke collega-subsidiënten (publiek en privaat) over innovaties in subsidie-instrumentarium, aanvraagmethodes en beleid. Het AFK waarborgt transparantie over de manier waarop het zijn publieke taak uitoefent, om zo bij te dragen aan het vertrouwen van aanvragers en burgers in de stad. Dat doen we onder meer door de publicatie van onze subsidiebesluiten en volledige vierjarige adviezen, en door heldere uitleg van onze regelingen die de wijze van behandelen en beoordelen inzichtelijk maakt. Het AFK is méér dan een subsidieloket dat wacht op passende aanvragen die aan gestelde eisen voldoen. Onze cultuurverkenners zoeken actief naar talent in de wijken en begeleiden ze naar aanvragen.

Onze medewerkers helpen waar mogelijk kansrijke initiatieven te voldoen aan voorwaarden die de regelingen onvermijdelijk met zich meebrengen. Voorwaarden die ervoor zorgen dat toekenningen effectief, rechtvaardig en uitlegbaar zijn. Bij het ontwerpen van regelingen onderzoeken we hoe we stimulerend kunnen zijn om dingen mogelijk te maken en geen onnodige obstakels op te werpen. We investeren in een heldere communicatie over de kansen, mogelijkheden en voorwaarden voor steun aan makers, organisaties en initiatieven. Kansen bieden voor fantastische kunst in de stad is leidend.

Integriteit Het voorkomen van belangenverstrengeling is essentieel voor een eerlijke, objectieve ­beoordeling van subsidieaanvragen. Adviseurs die betrokken zijn bij een aanvraag kunnen nooit adviseren over de betreffende aanvraag. Bij advisering in een commissie, zoals bij de regeling Vierjarige subsidies, kunnen zij in het geheel niet deelnemen aan de commissie voor die subsidieronde. Het AFK heeft verschillende instrumenten om belangenverstrengeling, en de schijn d ­ aarvan, tegen te gaan. Zo zijn er protocollen voor medewerkers en adviseurs, en het werken met onafhankelijke selecteurs en externe wervingsbureaus voor meerjarige adviseurs. Naast ­protocollaire maatregelen zorgen we voor een cultuur van alertheid en verantwoordelijkheid bij alle betrokkenen, zodat mogelijke belangenverstrengeling tijdig wordt herkend en gemeld. Het is een terugkerend onderwerp bij commissievergaderingen, vergaderingen van de raad van toezicht en andere vergaderstructuren. De bestuurder en toezichthouders zijn onafhankelijk en handelen integer. Zij zijn alert op en vermijden ongewenste belangenverstrengeling, en de schijn daarvan, en gaan op een transparante en zorgvuldige wijze om met tegenstrijdige belangen. Het voorkomen van (schijn van) belangenverstrengeling is een belangrijk onderdeel van het toegepaste reglement voor

29

JAARVERSLAG 2024

bestuurder en raad. In 2024 is steeds tijdig gehandeld wanneer er sprake bleek van mogelijke risico’s op belangenverstrengeling bij toezichthouders, bestuurder, medewerkers van het fonds inclusief subsidiebehandelaars of adviseurs. Indien nodig zijn er passende maatregelen genomen voordat de besluiten of adviezen tot stand zijn gekomen. Toezichthouders zijn per definitie niet bij de besluitvorming over subsidieaanvragen betrokken. De bestuurder en de toezichthouders zijn zich steeds bewust van hun taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Zij handelen naar het reglement waarin deze taken zijn vastgelegd. In het reglement is eveneens vastgelegd hoe en wanneer de raad geïnformeerd wordt. Om zijn rol goed te vervullen heeft de raad van toezicht te allen tijde ongelimiteerd en zonder restricties toegang tot alle onderdelen van het AFK.

Bestuur De directeur-bestuurder van het AFK is verantwoordelijk voor de algemene en dagelijkse leiding, het functioneren en de resultaten van de organisatie. De raad van toezicht houdt hier toezicht op, geeft gevraagd en ongevraagd advies en beoordeelt als werkgever de bestuurder jaarlijks. De bestuurder heeft voldoende mogelijkheden om zich professioneel te ontwikkelen en doet dat in de praktijk door intervisie, coaching en overleg met andere vakgenoten. Er is een opleidingsbudget beschikbaar. Het bestuur gaat zorgvuldig en verantwoord om met de mensen van de organisatie en de middelen. De gedrags- en integriteitscodes zijn geborgd in het huishoudelijk reglement van het AFK en in de personeelsvoorwaarden (medewerkersgids). In de personeelsvertegenwoordiging van het AFK hebben vier werknemers zitting uit verschillende geledingen van de organisatie. Toepassing van de Governance Code Cultuur is als voorwaarde opgenomen in verschillende regelingen van het AFK, waaronder meerjarige regelingen voor professionele kunst. De zorg voor een veilige werkomgeving wordt hierbij afzonderlijk en expliciet benoemd. Het is één van de mogelijkheden die het fonds in handen heeft om bij te dragen aan het voorkomen en bestrijden van grensoverschrijdend gedrag in de culturele sector.

Het AFK werkt doorlopend aan de lijn van handelen bij meldingen van ­grensoverschrijdend gedrag van kunstenaars en organisaties die door het AFK zijn gesubsidieerd en andere ­betrokkenen bij het AFK. Hiervoor trekt het AFK ook nauw op met de gemeente Amsterdam. Het AFK verkent de meldingen, maar binnen de grenzen van onze rol en verantwoordelijkheid als subsidiënt. Als de verkenning voldoende aanleiding geeft, gaan we in gesprek met directie of toezichthouders, of de betreffende kunstenaar. Voor interne zaken heeft het AFK een externe vertrouwenspersoon. In samenspraak met haar en het voltallige personeel is in 2023 een gedragscode ontwikkeld voor de organisatie.

30

JAARVERSLAG 2024

Boujloud Beats: Rhythms of Plurality, No Limits Art Castle

Een van de belangrijkste aandachtspunten naar de aanvragende organisaties is een goede afspiegeling van de samenstelling van de Amsterdamse bevolking in het personeelsbestand, bereik, activiteiten en locaties. De Code Diversiteit & Inclusie hanteren we ook voor het AFK zelf. Het AFK beschikt over een actieplan diversiteit & inclusie met aandacht voor de samenstelling, cultuur en kennis van de organisatie en de werving van nieuw personeel, adviseurs en toezichthouders. Bij sollicitatierondes moet minimaal de helft van de kandidaten een biculturele achtergrond hebben, anders wordt opnieuw geworven. Het AFK zorgt voor een goede spreiding van de eigen activiteiten in de stad en bij de beoordeling van de subsidieaanvragen wordt diversiteit & inclusie als een van de (sub)criteria toegepast. Een belangrijke rol bij het waarborgen van diversiteit bij toegekende aanvragen, spelen onze circa 180 adviseurs met zeer uiteenlopende achtergrond en expertise. Voor de selectie van adviseurs na brede openbare werving werken we met een onafhankelijke selectiecommissie, die in 2024 bestond uit Nanette Ris (voorzitter), Brian Elstak en Darija Kalkan. Voor de werving en selectie van meerjarige adviseurs wordt in aanvulling daarop gebruik gemaakt van specialistische wervingsbureaus met expertise op het gebied van diversiteit en inclusie.

In 2022 introduceerde het ministerie van OCW richtlijnen voor gendergelijkheid in het cultureel bestuur in Nederland. Het AFK voldeed in 2024 ruimschoots aan het minimum streefcijfer van 33 procent vrouwen in de top en subtop. Het managementteam bestond in 2024, inclusief de directeur-bestuurder, voor zestig procent uit vrouwen. Het inhoudelijk leidinggevend team van het subsidiebureau bestond in 2024 voor 75 procent uit vrouwen (de hoofden van de vakdisciplines).

31

JAARVERSLAG 2024

Ook de Fair Practice Code is opgenomen in de uitwerking van de regelingen van het AFK. Het speelt een rol in de beoordeling van het realisme van de begroting, met name aangaande personeelskosten, aspecten van de bedrijfsvoering zoals arbeidsvoorwaarden, en aandacht en budget voor ontwikkeling en scholing. Zelf hanteert het AFK de Fair Practice Code ook, waaronder op het gebied van beloning, transparantie, vertrouwen, ontwikkeling en scholing. Het AFK waarborgt een laagdrempelige manier om geschillen af te wikkelen, zowel buiten als binnen de organisatie.

Toezicht De raad van toezicht voert zijn toezichthoudende, adviserende en werkgeversrol op een professionele en onafhankelijke wijze aan de hand van een termijnagenda waarin belangrijke besluiten, taken en verantwoordelijkheden zijn geagendeerd. Van vergaderonderwerpen tot aandachtspunten en informele checks and balances; al deze zaken komen aan de orde in de vergaderingen van de raad en de financiële commissie. Hier valt ook de beoordeling van de directeur-bestuurder onder, de checks op de risicobeheersing, interne controle en de procedures van het AFK, evenals de terugkoppeling van de eventuele adviserende taken die buiten de vergadering hebben plaatsgevonden. In 2024 kwam de raad van toezicht viermaal bijeen en de financiële commissie viermaal. Aan het begin van 2024 liet de raad van toezicht een externe evaluatie uitvoeren door organisatieadviesbureau Leeuwendaal, die leidde tot een aantal aanbevelingen ten aanzien van het functioneren van de raad en het versterken van hun rol als sparringpartner voor inhoudelijke thema’s die belangrijk zijn voor het AFK. De raad is verantwoordelijk voor zijn eigen samenstelling en waarborgt daarbij deskundigheid, diversiteit en onafhankelijkheid. De rvt van het AFK voldeed in 2024 aan de bovenstaande richtlijn van het ministerie van OCW met vier vrouwelijke leden en twee mannelijke leden, van wie drie met een biculturele achtergrond.