Bijlage 2 Halfjaarrapportage H2-2024 versie 1.0.pdf

Halfjaarrapportage Zuidasdok 1 juli t/m 31 december 2024

Aanvoer damwanden Knooppunt De Nieuwe Meer, november 2024

2

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

3

1.1

Doel rapportage

3

1.2

Leeswijzer

3

1.3

Programmadoelstellingen

3

2.

Samenvatting & actualiteit

5

3.

Programmavoortgang

8

3.1

Programma

8

3.2

Openbaar Vervoer Terminal (OVT)

8

3.3

S&C/ICT Metro

11

3.4

Knooppunten

11

3.5

Tunnel

13

3.6

Projectoverstijgend

14

3.7

Integrale veiligheid

16

Omgeving & Communicatie

19

4.1

Stakeholdermanagement

19

4.2

Bereikbaarheid en leefbaarheid

20

4.3

Communicatie

23

Programmabeheersing

25

5.1

Scope

25

5.2

Planning

25

5.3

Financiën

27

5.4

Risico’s

32

5.5

Organisatie en kwaliteit

37

4.

5.

Bijlagen 1.

38 Mutatieoverzicht scope en projectbudget Zuidasdok (Artikel 17)

2.

(Artikel 12) Financiering

Auteur:

Programmaorganisatie Zuidasdok

Versie:

1.0

Datum:

18 maart 2025

Status:

Definitief

38

Mutatieoverzicht scope en projectbudget Knooppunten 40 41

3

1. Inleiding 1.1

Doel rapportage

Het doel van deze Halfjaarrapportage van het programma Zuidasdok is de opdrachtgevers te informeren en verantwoording af te leggen over de voortgang van het programma. Deze Halfjaarrapportage heeft betrekking op de periode 1 juli tot en met 31 december 2024.

1.2

Leeswijzer

In paragraaf 1.3 zijn de doelstellingen van het programma beschreven die vigerend zijn voor de gehele duur van het programma. In hoofdstuk 2 worden de belangrijkste gebeurtenissen uit de betreffende verslagperiode samengevat. In hoofdstuk 3 wordt een toelichting gegeven over de voortgang van het programma in de betreffende verslagperiode. Hoofdstuk 4 rapporteert over het omgevingsmanagement en de communicatie van het programma. Tot slot geeft hoofdstuk 5 inzicht in de stand van zaken van de beheersing van het programma.

1.3

Programmadoelstellingen

Op 9 juli 2012 hebben het Rijk, de Gemeente Amsterdam, de Vervoerregio Amsterdam en de Provincie Noord-Holland een voorkeursbeslissing genomen voor het project Zuidasdok. Deze is vastgelegd in de Bestuursovereenkomst Zuidasdok van 9 juli 2012 en de Structuurvisie Zuidasdok van 16 augustus 2012. Voor de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel is in de Bestuursovereenkomst overeengekomen dat deze in een gecombineerde aanpak met het project Zuidasdok worden voorbereid en gerealiseerd, waarbij de aanpak van de knooppunten voor rekening en risico van het Rijk is. De volgende programmadoelstellingen, ontleend aan de Bestuursovereenkomst Zuidasdok en de structuurvisie Zuidasdok, worden gehanteerd bij Zuidasdok: 1.

Zuidasdok draagt bij aan de noodzakelijke verbetering van de bereikbaarheid van Amsterdam en de noordelijke Randstad die van grote economische importantie is;

2.

Door Zuidasdok kan de Zuidas verder uitgroeien tot internationale toplocatie als integraal onderdeel van de regio en stad Amsterdam;

3.

De realisatie van Zuidasdok zorgt voor een kwalitatief hoogwaardig OVknooppunt van internationale allure dat voorziet in een optimaal functionerend hoogwaardig verkeer- en vervoerssysteem;

4.

Duurzame inpassing van de infrastructuur in de ontwikkeling van het Zuidasgebied teneinde de barrièrewerking te verminderen en de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren.

Belangrijke aandachtspunten bij de realisatie van deze doelstellingen zijn de zorg voor een complete stad en infrastructuur in elke fase van de bouw van het project. Vooral de bereikbaarheid en leefbaarheid van het gebied zijn van essentieel belang tijdens de uitvoering van het project. Het programma Zuidasdok behelst: 1.

Het uitbreiden van de capaciteit en ontvlechting van de A10-Zuid van knooppunt De Nieuwe Meer tot en met knooppunt Amstel, inclusief

4

ondergrondse ligging ter hoogte van Zuidas, waarmee het doorgaande en het bestemmingsverkeer van elkaar wordt gescheiden in een hoofd- en een parallelrijbaan; 2.

Een duurzame inpassing van de weginfrastructuur door het ondergronds situeren van de A10 ter hoogte van het centrumgebied van Zuidas, zodat ruimte ontstaat voor de openbaarvervoersterminal en het versterken van het centrummilieu van Zuidas;

3.

De ontwikkeling van een hoogwaardige openbaarvervoersterminal (OVT) voor trein en metro, accommodatie groei treinverkeer en ruimtereservering voor een vijfde en zesde spoor (Derde perron);

4.

Een optimale inpassing van het regionale en stedelijke openbaar vervoer (metro, tram en bus) in de openbaarvervoersterminal, inclusief dubbelsporige aanlanding van de Noord/Zuidlijn;

5.

De inrichting van de openbare ruimte met stadsstraten en pleinen, realisatie van fietsonderdoorgang ter hoogte van de RAI en inpassing van de A10 ten behoeve van de ruimtelijke kwaliteit en leefomgeving.

5

2. Samenvatting & actualiteit Zuidasdok werkt aan een betere bereikbaarheid van de noordelijke Randstad over weg en spoor. Zuidasdok realiseert dit door in de komende jaren station Amsterdam Zuid (OVT) compleet te vernieuwen en de verkeersknooppunten De Nieuwe Meer en Amstel te verbreden en volledig aan te passen. Ter hoogte van het centrum van Zuidas verdwijnt de snelweg onder de grond waardoor bovengronds ruimte komt voor een derde treinperron en openbare ruimte aan de stad wordt toegevoegd. In deze rapportage leest u de voortgang in de tweede helft van 2024 en wordt ingegaan op de belangrijkste ontwikkelingen. Zuidasdok volop in uitvoering De projecten OVT en Knooppunten hebben buiten belangrijke voortgang geboekt in de tweede helft van 2024.

OVT – zomerwerkzaamheden In juli en augustus vonden omvangrijke werkzaamheden plaats op station Amsterdam Zuid. Hiervoor was het nodig dat metro’s een aangepaste dienstregeling reden en de A10 Zuid meerdere keren werd afgesloten. De verkeersluwe maanden zijn benut om de laatste dakdelen van de nieuwe stationspassage op hun plek te brengen. Boven de bestaande passage is een metrodek gebouwd dat de volledige toekomstige breedte overspant. Dit dek is ingeschoven terwijl het station in gebruik bleef. Ook de laatste ontgravingswerkzaamheden in de Brittenpassage zijn verricht waarna een doorkijk door de nieuwe stationspassage mogelijk werd. Tot slot is het noordelijke metrospoor verlegd en op definitieve hoogte gebracht en zijn de ICT- en treinbeveiligingssystemen daarop aangepast.

OVT - opgangen naar nieuwe treinperrons Na de werkzaamheden in de zomer stond de stationsvernieuwing in het teken van de nieuwe en definitieve treinperrons voor de Brittenpassage die in januari en maart 2025 worden gerealiseerd. In de tweede helft van 2024 is gewerkt aan de betonnen wanden voor de opgangen en perrons. Ook zijn alle definitieve kolommen gebouwd waarop het dak van de passage ligt. De oude steunpunten zijn weggehaald en de vloer van de kruipruimtes is gestort.

OVT - kabels en leidingen voor de Brittenpassage In september zijn de werkzaamheden gestart om de nieuwe stationspassage te voorzien van warmte, water, elektra en telecom. De werkzaamheden hebben geleid tot hinder voor gebruikers aan de zuidzijde van het station.

Knooppunten - funderingswerk in volle gang In knooppunt De Nieuwe Meer is doorgewerkt aan de voorbereiding van de wegverbreding. Zo zijn bouwwegen gemaakt en in gebruik genomen, bomen gekapt, vernagelde grondconstructies aangebracht en honderden damwandplanken de grond ingebracht. De werkzaamheden vonden pal naast de A10 Zuid plaats, waardoor de snelweg meerdere keren moest worden afgesloten.

6

Knooppunten - sloop bedientorens Zowel aan de noord- als aan de zuidzijde van de A10 Zuid is gestart met de sloop van de bedientorens voor de Schinkelbrug. De torens zijn grotendeels van binnenuit met een robot gesloopt om de hinder voor de omgeving zo veel mogelijk te beperken.

Financiën De Tweede Kamer en gemeenteraad zijn in december 2023 door de bestuurders geïnformeerd over het tekort dat Zuidasdok verwacht van € 600 – 800 miljoen. Dit tekort wordt veroorzaakt door prijsstijgingen, inflatie en een risicoaverse markt. Afgesproken is een taakstelling toe te passen van € 70 miljoen, die behaald moet worden door het soberder realiseren van de scope van Zuidasdok. Eén van die versoberingen, behaald door de samenloop van OVT-3 en het project Derde perron, heeft in deze verslagperiode geleid tot een lichte afname van het tekort. De opdrachtgevers van Zuidasdok hebben daarnaast ingestemd met een reeks versoberingen betreffende het hoofdwegennet, de tunnel en de openbare ruimte. In het eerste kwartaal van 2025 worden deze versoberingen in de financiële prognose verwerkt. Met deze versoberingen wordt de gewenste taakstelling van 70 M€ besparing naar verwachting ingevuld. Met oog op het tekort en het lopende ontwerpproces van de tunnel hebben de opdrachtgevers afgesproken uiterlijk in de tweede helft van 2025 een besluit te nemen. Openstelling Brittenpassage De bandbreedte voor de tussenmijlpaal openstelling Brittenpassage is 20262027. Intern is steeds gestuurd op begin 2026. Voor de uitvoeringsontwerpen en het afbouwen en testen is echter meer tijd nodig dan eerder gedacht, naar verwachting 6 tot 9 maanden.

Dit brengt met zich mee dat de Brittenpassage ten opzichte van de interne planning later open kan (maar nog wel uiterlijk in 2027), en dat daardoor de verbouwing van de Minervapassage later zal starten en dus ook later gereed zal zijn. Hoeveel later is afhankelijk van het herplannen van twee 18-weekse buitendienststellingen. In de eerste helft van 2025 verwacht Zuidasdok meer inzicht te hebben in de exacte omvang van de vertraging en worden mogelijke gevolgen voor andere projecten van Zuidasdok inzichtelijk. Gunning en ontwerp van de tunnel In september is het ontwerp en de bouw van de tunnel definitief gegund aan VolkerWessels Infra. Daarmee is ook de bouwteamfase van start gegaan. In het bouwteam (een samenwerkingsverband tussen Zuidasdok en VolkerWessels Infra) wordt het tunnelontwerp gemaakt, van voorontwerp tot definitief ontwerp. Het gereedkomen van het integrale voorontwerp van de tunnel staat gepland voor het vierde kwartaal van 2025. Aanbesteding Knooppunt Amstel gestart In november is de aanbesteding van knooppunt Amstel gestart. Twee bouwcombinaties zijn inmiddels geselecteerd voor het doorlopen van de aanbestedingsprocedure: Amstel Verbindt (Boskalis, Mobilis en Van Gelder) en Combinatie Amstel10 (Heijmans, Dura Vermeer en BAM). Gunning is gepland in november 2025.

Bereikbaarheidsaanpak vastgesteld Voor de verkeershinder door werkzaamheden van Zuidasdok is een bereikbaarheidsaanpak opgesteld die ook de basis vormt voor de regionale bereikbaarheidsaanpak. Dit zorgt voor eenduidigheid in de voorbereiding en

7

uitvoering van verkeersfaseringen en afsluitingen. Onderdeel van de aanpak zijn extra maatregelen om verkeershinder te beheersen tot een acceptabel niveau. Wijzigingstracébesluit onherroepelijk Over de verwerving van ligplaatsen in de Nieuwe Meer is overeenstemming bereikt. Daarop is het beroep bij de Raad van State ingetrokken en werd het wijzigingstracébesluit onherroepelijk. Een onherroepelijk wijzigingstracébesluit is de juridische basis voor het aanvragen van vergunningen. De programmarisico’s In de top 10 programmarisico’s zijn twee risico’s toegenomen (krapte op de arbeidsmarkt en de bouwteamfase tunnel) en is er een gedaald (aanbesteding van de realisatiecontracten). De cumulatie van planningseffecten is als nieuw risico opgenomen. Dit betekent dat er extra druk op de totaalplanning van Zuidasdok komt. Om dit risico te beheersen, wordt de haalbaarheid van de buitendienststellingen continu gemonitord en wordt onderzocht of planningen op onderdelen minder afhankelijk van elkaar gemaakt kunnen worden. Het risico op het niet verkrijgen van een onherroepelijk wijzigingstracébesluit is vervallen.

8

3. Programmavoortgang In dit hoofdstuk worden de belangrijkste ontwikkelingen binnen Zuidasdok beschreven in de rapportageperiode 1 juli tot en met 31 december 2024.

3.1 Programma Onderzoek versoberingsmogelijkheden In de eerste helft van 2024 heeft het OGO, vanwege het financiële tekort van Zuidasdok, de opdracht van de bestuurders gekregen mogelijkheden voor versobering van Zuidasdok te onderzoeken. Op basis van dit onderzoek is afgesproken een taakstelling van 70 M€ toe te passen, die behaald moet worden door het soberder realiseren van de projectscope. Ook hebben de bestuurders verzocht de mogelijkheid van een robuustere bouwmethode te onderzoeken, waarbij sneller, eenvoudiger en goedkoper bouwen wordt afgezet tegen het veroorzaken van meer bouwhinder en verkeershinder. Besluitvorming is daarna aan de bestuurders. De versoberingsmogelijkheden in het kader van de taakstelling worden in verschillende tranches aan het OGO voorgelegd voor besluitvorming. In deze verslagperiode heeft het OGO besloten een reeks versoberingen door te voeren betreffende het hoofdwegennet, de tunnel en de openbare ruimte. Met de versoberingen wordt de gewenste taakstelling van 70 M€ naar verwachting ingevuld. De eerste resultaten van de taakstelling zijn in de prognoses verwerkt. Een versobering van ca. 22 M€ is gerealiseerd door een synergievoordeel van OVT-3 Zuid met de realisatie van het project Derde Perron te benutten. In het eerste kwartaal van 2025 worden de versoberingen verder uitgewerkt.

3.2 Openbaar Vervoer Terminal (OVT) Planning Werkzaamheden

Contract

OVT-1 en OVT-2: 2020 – 2031 OVT-3: 2026 – 2036 Realiseren Openbaarvervoerterminal in drie delen OVT-1: realisatie van de (nieuwe) Brittenpassage en omklappen metroperrons en stijgpunten metro in de Minervapassage. OVT-2: verbreden en vernieuwen van de (bestaande) Minervapassage en verbreden bestaande treinperrons. OVT-3: realisatie koppen van de stationspassages, de noordelijke stationsplint met commerciële voorzieningen en de zuidelijke stationsplint met commerciële voorzieningen en aanleg openbare ruimte OVT-1 en OVT-2: E&C-contract OVT-3: n.t.b.

Uitvoeringswerkzaamheden

Zomerwerkzaamheden Tussen 7 juli en 26 augustus 2024 vonden omvangrijke werkzaamheden plaats rond het noordelijke metrospoor van station Amsterdam Zuid. Tijdens deze periode reden de metro’s een aangepaste dienstregeling en waren er meerdere afsluitingen van de A10 Zuid richting A4/Schiphol.

9

Alle dakdelen van de Brittenpassage liggen op hun plek De laatste twee dakdelen van de nieuwe Brittenpassage zijn deze verslagperiode op hun definitieve plek geschoven. De ontgravingswerkzaamheden zijn afgerond en voor het eerst is een doorkijk door de Brittenpassage van noord naar zuid mogelijk.

Metrodek Minervapassage geplaatst Voor de bestaande Minervapassage is het tweede metrodek gebouwd en op zijn plek geschoven terwijl het station open bleef. In 2025 wordt het derde en laatste dakdeel onder het metrospoor bij de Minervapassage geplaatst.

Noordelijk metrospoor op definitieve plek De zomer is ook benut om het noordelijke metrospoor tussen de Beethovenstraat en Parnassusweg te verleggen en verhogen en voor de bouw van een nieuw metroviaduct. De aanpassing van de viaducten over de Parnassusweg en Beethovenstraat is goed verlopen. Het terugbouwen van het spoor liep vertraging op. In nauwe samenwerking met het GVB is het metrospoor twee dagen later dan gepland alsnog in dienst genomen. De latere indienstneming komt door vertraging in de spoorwerkzaamheden (perronbouw, energievoorziening en spoorbouw). Zuidasdok, Bouwcombinatie Nieuw-Zuid en andere betrokken partijen, zoals het GVB, hebben de werkzaamheden geëvalueerd. Leerpunten worden meegenomen voor de werkzaamheden aan het zuidelijke metrospoor komende zomer.

Bouwen aan opgangen naar nieuwe treinperrons Na de werkzaamheden in de zomer is de bouw met volle kracht voortgegaan. Alles stond in het teken van de nieuwe en definitieve treinperrons voor de Brittenpassage die in januari en maart 2025 worden gerealiseerd. In deze verslagperiode is gewerkt aan de betonnen wanden voor de perronopgangen waarop de perrons gebouwd gaan worden. Daarnaast zijn alle definitieve kolommen gebouwd waarop het dak van de passage komt te liggen. De oude steunpunten zijn weggehaald en vloer van de kruipruimtes gestort.

Openstelling Brittenpassage De bandbreedte voor de tussenmijlpaal openstelling Brittenpassage is 20262027. Intern is echter steeds gestuurd op begin 2026. Voor de

10

uitvoeringsontwerpen en het afbouwen en testen is echter meer tijd nodig dan eerder gedacht, naar verwachting 6 tot 9 maanden. Dit brengt met zich mee dat de Brittenpassage ten opzichte van de interne planning later open kan (maar nog wel uiterlijk in 2027), en dat daardoor de verbouwing van de Minervapassage later kan starten en dus ook later gereed zal zijn. Hoeveel later is afhankelijk van het herplannen van twee 18-weekse buitendienststellingen waarvan de start nu gepland staat in Q3 en Q4 2026. Het besluit hierover vindt plaats op de landelijke planningstafel van ProRail, waar deze vertraging in samenhang met alle andere spoorprojecten in de regio Amsterdam wordt bekeken. In de eerste helft van 2025 verwacht Zuidasdok meer inzicht te hebben in de exacte omvang van de vertraging en worden mogelijke gevolgen voor andere projecten van Zuidasdok inzichtelijk. Ontwerpwerkzaamheden

Voortgang uitvoeringsontwerpen OVT-1 Het opstellen van de uitvoeringsontwerpen door Bouwcombinatie Nieuw-Zuid en toetsing daarvan door Zuidasdok heeft ondanks beheersmaatregelen vertraging opgelopen. Voor de bouwcombinatie blijft het verkrijgen van extra ontwerp- en uitvoeringscapaciteit (zowel voor OVT-1 als voor OVT-2) lastig in de bijzonder krappe arbeidsmarkt.

Nieuwe generatie seinen Door Zuidasdok wordt het railverkeer technisch ontwerp (RVTO) opgesteld en aangeleverd aan Bouwcombinatie Nieuw-Zuid. Bij dit ontwerp is er rekening gehouden met een nieuwe generatie seinen. Inmiddels heeft ProRail aangegeven dat deze seinen nog niet leverbaar zijn. Zuidasdok zoekt samen met ProRail RVT en NS naar alternatieven waarbij het ontwerp niet hoeft te worden aangepast. Overige zaken

Raakvlak OVT-3 en Derde Perron In het eerste kwartaal van 2024 is de plan- en studiefase voor het toekomstig derde treinperron voor station Amsterdam Zuid gestart. Binnen de scope van Zuidasdok wordt rekening gehouden met een derde treinperron. Conform afspraken in het OGO van 6 oktober 2021 wordt uiterlijk in Q1-2027 gekeken hoe OVT-3 en het ProRail-project Derde Perron kunnen worden samengevoegd.

Kabels en leidingen naar de Brittenpassage Voor de aansluiting van de Brittenpassage moeten kabels en leidingen aangelegd worden op het Gustav Mahlerplein. Onder regie van Zuidasdok vindt deze aanleg plaats door de nutsbedrijven. In september zijn de voorbereidende werkzaamheden, zoals uitwerken van het ontwerp en de contractering van een aannemer, gestart. De werkzaamheden leiden tot hinder voor gebruikers aan de zuidzijde van het station. Er is nauw contact met de aanliggende kantoren over het te allen tijde kunnen gebruiken van de nooduitgangen, brandweervoorzieningen en expeditie-uitgangen.

Tijdelijke openbare ruimte bij openstelling Brittenpassage Bij de openstelling van de Brittenpassage moet de openbare ruimte aan de noord- en zuidzijde ingericht worden, passend bij een volwaardige stations entree. Aangezien op deze locatie de tunnel zal worden gebouwd, wordt de inrichting van tijdelijke aard volgens het Handboek Inrichting tijdelijke openbare ruimte dat in samenwerking met de gemeente Amsterdam is ontwikkeld. Het definitief ontwerp voor de openbare ruimte is opgesteld en binnenkort starten de werkzaamheden.

11

3.3 S&C/ICT Metro Planning Werkzaamheden

Contract

2020 – 2031 Realiseren ICT-systemen (kaartverkoopautomaten, OVchipkaartpoorten, camera’s etc.) en werkzaamheden aan de metrobeveiliging- en besturingssystemen (S&C) Er wordt gebruik gemaakt van bestaande raamcontracten (van het GVB) met S&C- en ICTleveranciers.

Voor de verhoging van het noordelijke metrospoor- en perron zijn aanpassingen doorgevoerd aan de ICT-componenten (OVCP-poorten, trein-tv systemen, camera’s, dynamisch reizigersinformatie systeem, omroep, intercom, communicatienetwerk, wayfinding en wachtvoorzieningen) en aan het CBTCsysteem (Communication Based Train Control). Het nieuwe gelijkrichterstation aan de Parnassusweg is vanaf het vierde kwartaal uitgebreid getest. Het testprogramma wordt in het eerste kwartaal van 2025 afgerond, waarna de metro vanuit dit station zal worden gevoed. Ook zijn de voorbereidingen voor het verhogen van het meest zuidelijke metrospoor en het verleggen van de metroperrons volop gaande. De engineering door opdrachtnemer S&C (Alstom) loopt voorspoedig, de eerste installatiewerkzaamheden worden in het tweede kwartaal van 2025 verwacht. Het werven van technisch specialisten voor het project S&C/ICT is succesvol door Zuidasdok opgepakt. Hiermee is het risico op vertraging van de voorbereidingen voor het verleggen van de metroperrons beheersbaar. De druk op de capaciteit van deze specialisten bij het GVB en de aannemer blijft echter hoog.

3.4 Knooppunten Planning Werkzaamheden Contract

2021 – 2036 Realiseren reconstructie knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel, incl. vervanging Rozenoordbrug Knooppunt De Nieuwe Meer D&C-contract, knooppunt Amstel maatwerk twee-fasen contract

Knooppunt De Nieuwe Meer Bouwcombinatie TriAX stelt het definitief ontwerp (DO) op voor knooppunt De Nieuwe Meer. Bij het DO wordt het integraal voorontwerp (IVO) als uitgangspunt gehanteerd. Het DO wordt in zes batches uitgewerkt en er zijn inmiddels vijf batches door het project en de stakeholders gereviewd. In het eerste kwartaal van 2025 volgt de laatste batch, die in combinatie met lopende contractwijzigingen veel inspanning vraagt van TriAX. De impact van de lopende contractwijzigingen wordt in samenspraak met TriAX in het eerste kwartaal van 2025 verder behandeld. Tegelijkertijd worden de eerste werkzaamheden buiten uitgevoerd. Het Piet Kranenbergpad is vanaf augustus 2024 afgesloten en wordt gebruikt als bouwweg voor aan- en afvoer naar de bouwterreinen. Tijdens de spits kan het Piet Kranenbergpad wel door fietsers worden gebruikt zodat de hinder zo beperkt mogelijk blijft. Door passende verkeersmaatregelen, afzettingen en verkeersregelaars, wordt de veiligheid geborgd. In het derde weekend van september is de A10 Zuid richting Hengelo/Utrecht afgesloten geweest voor het aanbrengen van damwanden. Tijdens deze

12

werkzaamheden is er een scheur in het asfalt ontstaan doordat de weg is verzakt. Vanwege herstelwerk is een rijstrook van de A4 enkele dagen afgesloten geweest. Naar aanleiding hiervan zijn maatregelen genomen om herhaling te voorkomen. Het weekend daarna is de A10 Zuid noordzijde afgesloten voor het kappen van bomen zodat kan worden gestart met de aanleg van de nieuwe fly-over. In november en december 2024 is in drie weekenden de A10 Zuid gedeeltelijk afgesloten geweest ten behoeve van het aanbrengen van diverse damwandschermen, onder ander ter plaatse van het spoortalud van ProRail. De werkzaamheden zijn beheerst verlopen en de A10 is weer tijdig opengesteld. Daarnaast is in het laatste kwartaal van 2024 het bodempeil bij de Schinkel minder diep gemaakt, zijn er vernagelde grondconstructies ter hoogte van de Schinkelbrug en het gebouw Zuidcirkel aangebracht, zijn de bedientorens grotendeels gesloopt en is de eerste fundering aangebracht.

TriAX heeft bij de voorbereiding van de fundatiewerkzaamheden bij het Infinity gebouw geconstateerd dat er grondankers in de grond zijn achtergebleven. Deze grondankers waren destijds nodig voor de bouw van het Infinity gebouw en zouden na de bouw weer verwijderd worden. Dit blijkt niet het geval. Er hebben gesprekken plaatsgevonden met de eigenaar van het Infinity gebouw en Zuidasdok is met TriAX in gesprek over de consequenties voor de werkzaamheden.

Watercompensatie In het derde kwartaal is de vergunning verleend door het Hoogheemraadschap van Rijnland voor werkzaamheden waarbij extra wateroppervlakte wordt gerealiseerd bij de watersportvereniging in de Nieuwe Meer en onder de Schinkelbrug.

Ligplaatsen in de Nieuwe Meer Door de uitbreiding van de Schinkelbrug moet aan de zuidzijde van de A10 een aantal ligplaatsen van twee eigenaren in de Nieuwe Meer worden verwijderd. Met een van de eigenaren was al eerder overeenstemming bereikt, in deze verslagperiode is ook met de andere eigenaar overeenstemming bereikt. De bewuste ligplaatsen zijn inmiddels verwijderd.

13

Planning van wegafsluitingen Bij de uitwerking van het definitief ontwerp en de fasering van de werkzaamheden is door TriAX aangegeven dat het voor een veilige bouw van een pijler van de fly-over van de A10 Zuid noodzakelijk is de verbinding van de A10 West naar de A10 Zuid af te sluiten. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd tijdens de 16-daagse wegafsluiting voor OVT en knooppunt De Nieuwe Meer die in juni 2025 start.

Stalen vallen Schinkelbrug Rijkswaterstaat heeft Zuidasdok gevraagd een impactanalyse uit te voeren naar de gevolgen van nieuwe eisen ten aanzien van vermoeiing van de stalen vallen van de Schinkelbrug. Deze worden naar verwachting in 2028 van kracht. De nieuwe eisen brengen met zich mee dat het ontwerp van de Schinkelbrug moet worden aangepast. De omvang en het effect van de benodigde aanpassing is uitgewerkt en zal resulteren in een contractwijziging met TriAX. Inmiddels heeft Rijkswaterstaat opdracht verleend voor het aanpassen van het ontwerp (zie paragraaf 5.1.). De omvang en het effect van de benodigde aanpassing wordt, inclusief eventuele planningseffecten, uitgewerkt en zal resulteren in een contractwijziging met TriAX voor rekening en risico van Rijkswaterstaat. Knooppunt Amstel De aanbesteding van knooppunt Amstel is voorbereid in een portfolio-aanpak bestaande uit twee delen (Zuid en Noord) die gefaseerd worden opgedragen. Daarbij wordt voor de zuidzijde, inclusief de vervanging van de Rozenoordbrug, een tweefasen-aanpak gehanteerd. Het inkoopplan hiervoor is op 19 september 2024 door het OGO vastgesteld. Deze aanpak is inmiddels verwerkt in de planning en raming voor beide deelovereenkomsten. Het moment van oplevering van knooppunt Amstel zal bepalend worden voor de eindmijlpaal van Zuidasdok (zie H5.2 Planning).

Doel van de aanbesteding is het sluiten van een koepelovereenkomst, bestaande uit twee deelovereenkomsten, met één opdrachtnemer. Bij opdrachtverlening van de koepelovereenkomst wordt meteen opdracht verleend voor de deelovereenkomst knooppunt Amstel-Zuid. Deelovereenkomst knooppunt Amstel-Noord wordt opgedragen nadat bestuurlijke besluitvorming heeft plaatsgevonden over het financieel tekort van Zuidasdok en na voldoende performance van de opdrachtnemer. De definitieve aankondiging van de aanbesteding is gepubliceerd op 8 november 2024. De dialoog vindt plaats in het voorjaar van 2025 waarna de inschrijving voor de zomer van 2025 moet zijn ontvangen. Gunning is gepland in november 2025.

3.5 Tunnel Planning Werkzaamheden Contract

2023 – 2035 Realiseren tunnel A10 (Zuid en Noord) Maatwerk-bouwteamovereenkomst voor het ontwerp t/m DO+ en een E&C-contract voor de uitvoering

Gunning Deze verslagperiode is het ontwerp en de bouw van de tunnel definitief gegund aan VolkerWessels Infra. Op 3 september is het contract ondertekend en is de bouwteamfase van start gegaan. Bouwteam In het bouwteam (een samenwerkingsverband tussen Zuidasdok en VolkerWessels Infra) wordt het tunnelontwerp uitgewerkt. Het integraal

14

Voorontwerp van de gehele tunnel staat gepland voor het vierde kwartaal van 2025. De eerste fase behelst het mobiliseren en inrichten van de bouwteamorganisatie, onder andere door het opstellen van het bouwteammanagementplan en deelmanagementplannen om zo een goede basis te leggen voor het doorlopen van de complexe ontwerpfases. Parallel aan dit traject is er een document- en eisenanalyse uitgevoerd als onderdeel van de systeemontwerpfase. Voortgang versoberingsopgage Zoals in de eerste halfjaarrapportage van 2024 aangegeven, is met de bestuurders afgesproken om versoberingsmogelijkheden te onderzoeken die behaald moeten worden door het soberder realiseren van de projectscope. Met het realisatieconcept van opdrachtnemer wordt onderzocht of de eerder bedachte versoberingsmogelijkheden voor tunnel realiseerbaar en kansrijk zijn. Voorbereidende werkzaamheden

Verwijderen kabels en leidingen Verlaten kabels en leidingen aan de westzijde van de Parnassusweg zijn eind 2024 verwijderd. Voor het verwijderen van verlaten kabels en leidingen in het resterende deel van de Parnassusweg en in de Beethovenstraat wordt zoveel mogelijk aangesloten bij werkzaamheden van OVT om hinder voor de omgeving zo beperkt mogelijk te houden.

3.6 Projectoverstijgend Juridisch planologisch

Wijzigingstracébesluit In deze verslagperiode is de overeenkomst ondertekend voor het verwerven van ligplaatsen in een jachthaven aan de Nieuwe Meer. De jachthaven heeft daarop het beroep bij de Raad van State ingetrokken. Daarmee werd het wijzigingstracébesluit onherroepelijk, wat een positief effect heeft op het risicoprofiel van het programma. Door de jachthaven zijn steigers en andere zaken inmiddels verwijderd.

Inpassing Tracébesluit in bestemmingsplan De gemeenten Amsterdam en Ouder-Amstel hebben voor de inpassing van het Tracébesluit en voor door de gemeente Amsterdam bijbestelde geluidschermen een bestemmingsplan voorbereid voor het gebied aan weerszijden van de tunnelmonden. De gemeenteraad van Amsterdam heeft het bestemmingsplan op 13 november 2024 vastgesteld. Begin december 2024 is het bestemmingsplan door de gemeenteraad van Ouder-Amstel vastgesteld. Werkterreinen Er is grote behoefte aan werkterreinen. Zuidasdok is in gesprek met de gemeente Amsterdam over de mogelijkheden voor de uitvoering van Tunnel en Knooppunten.

Tunnel De gemeente Amsterdam heeft de besluitvorming omtrent de werkterreinen voor Tunnel in voorbereiding en heeft hiervoor een rapport opgesteld. In dit rapport zijn de mogelijkheden voor werkterreinen voor Tunnel uitgewerkt in concrete voorstellen. Dit wordt begin 2025 ter besluitvorming voorgelegd aan de betrokken wethouder van Amsterdam. In het algemeen geldt dat een tekort aan werkterreinen negatieve gevolgen heeft voor de uitvoering, ten koste gaat van de efficiency en veiligheid en de hinder doet toenemen. Dit alles heeft ook effect op de uitvoeringskosten. Met de start van de ontwerpfase van Tunnel is

15

het van belang dat de afspraken over beschikbare werkterreinen op korte termijn formeel worden bekrachtigd en planologisch worden afgewikkeld.

Knooppunt Amstel Het principebesluit van de gemeente Amsterdam voor de Europaboulevard als locatie voor het Erotisch Centrum betekent dat de druk op beschikbare werkterreinen in het Zuidasgebied is vergroot. Voor de realisatie van het Erotisch Centrum is het een voorwaarde dat er een alternatief werkterrein voor knooppunt Amstel wordt gevonden. Inmiddels is in samenwerking met de gemeente Amsterdam de zoektocht naar een vervangend werkterrein voor knooppunt Amstel opgestart. Het risico “Er is mogelijk te weinig fysieke ruimte (werkterreinen) om het programma uit te voeren binnen de vigerende kaders” is, zo lang werkterreinen voor knooppunt Amstel en Tunnel nog niet zeker zijn, nog altijd een van de grotere risico’s van Zuidasdok. Openbare ruimte kerngebied Zuidas

Baseline ontwerp

Het baseline ontwerp (BO) voor de openbare ruimte in het kerngebied van Zuidas in de eindsituatie van Zuidasdok is in juli afgerond. Met dit BO kan de impact van wijzigingsvoorstellen van de gemeente Amsterdam en de VRA (o.a. toepassen van éénrichtingsverkeer in het carré van het kerngebied en het realiseren van het DokDakpark op de noordelijke plint van het station) eenduidig worden bepaald. Het overleg tussen de gemeente, VRA en overige betrokken stakeholders over de wijzigingsvoorstellen is opgestart. Te zijner tijd worden de voorstellen aan opdrachtgevers voorgelegd. Ook Zuidasdok is bij dit overleg aangesloten om eventuele knel- en aandachtspunten in een vroeg stadium te signaleren.

Tijdelijke openbare ruimte Zuidasdok is in overleg met de gemeente Amsterdam over hergebruik van materialen binnen de tijdelijk in te richten openbare ruimte (uitgangspunt van het Handboek Inrichting tijdelijke openbare ruimte). De insteek is om voornamelijk materialen (bijv. verhardingsmaterialen) te gebruiken die vrijkomen bij projecten van de gemeente. De eerste toepassing is eind eerste kwartaal 2025 bij het herinrichten van de Arnold Schönberglaan na het aanleggen van de kabels en leidingen voor de Brittenpassage.

Openbare ruimte buiten TB-grens Als gevolg van de openstelling van de Brittenpassage, en daarmee de verschuiving van het station naar het westen, veranderen de loop- en fietsstromen van en naar station Amsterdam Zuid. Dit vereist ook aanpassing in de inrichting van de openbare ruimte in het deel van het kerngebied gelegen buiten de scope van Zuidasdok. Dit betreft bijvoorbeeld de Benjamin Brittenstraat, waarvan de inrichting in de huidige situatie niet geschikt is voor grote reizigersstromen. Zuidasdok en de gemeente Amsterdam zijn over de benodigde aanpassingen in overleg. Het initiatief en de verantwoordelijkheid voor dergelijke aanpassingen ligt bij de gemeente Amsterdam. Waterhuishouding

Binnendijkse Buitenveldertse Polder Uit de eerder uitgevoerde analyse van de Binnendijkse Buitenveldertse Polder blijkt dat in de bouwfase van Zuidasdok (met name tijdens realisatie Tunnel) sprake is van een tekort van ca. 4.700 m² aan watercompensatie (zie voor een uitgebreide toelichting de H2-2023 rapportage). Zuidasdok heeft een oplossing voorgesteld waarbij, ondanks een tekort aan watercompensatie, de polder in de realisatiefase blijft functioneren. Belangrijkste onderdeel van deze oplossing is het relatief vroegtijdig realiseren van een grote duiker onder de A10 Zuid en de

16

sporen. Waternet heeft aangegeven open te staan voor deze oplossing, maar een definitief besluit is nog niet genomen. Dit besluit volgt naar verwachting in het eerste kwartaal van 2025.

Waterkwaliteit In het Deelrapport Water van het Milieueffectrapport Zuidasdok (uit 2015) is voor de waterkwaliteit uitgegaan van het ‘stand-still’ principe (waterkwaliteit mag niet verslechteren). Vanaf 2027 moet de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater in Nederland voldoen aan de doelen van de Kaderrichtlijn Water. Zuidasdok is in overleg met het waterschap Amstel, Gooi en Vecht en het hoogheemraadschap van Rijnland over de eisen en verwachtingen. Uit de afstemming blijkt dat maatregelen nodig zijn om verslechtering te voorkomen. Afgelopen periode is een principeoplossing met de waterschappen afgestemd en momenteel wordt deze oplossing voor knooppunt De Nieuwe Meer uitgewerkt. Bij deze uitwerking wordt ook Rijkswaterstaat als toekomstig beheerder betrokken. Parallel is gestart met het inzichtelijk maken van de problematiek bij de overige projecten van Zuidasdok en waar bij deze projecten maatregelen nodig zijn om een verslechtering van de waterkwaliteit te voorkomen. Aziatische duizendknoop In het plangebied van Zuidasdok komt de Aziatische duizendknoop voor. Overleg van Zuidasdok, Zuidas en de beheerders (GVB, V&OR, RWS, ProRail) over de aanpak heeft deze verslagperiode geleid tot inzicht in mogelijke saneringsmethoden. In het eerste kwartaal van 2025 wordt meer duidelijkheid verwacht over planning, financiën en aanpak per groeilocatie.

Schadeclaims In deze verslagperiode is een vervolg gegeven aan twee verzoeken tot nadeelcompensatie. Het gaat om twee woonboten die in de bouwveiligheidszone aan de noordzijde van de Schinkelbrug liggen. De woonark die het dichtst bij de noordelijke Schinkelbrug ligt, is door de staat verworven. De woonark is 1 november 2024 overgedragen. Met de eigenaar van de tweede woonark is een overeenkomst ondertekend, waarin de veiligheid van de bewoners tijdens de uitvoering wordt geborgd. Grondoverdrachten Er wordt gewerkt aan de afronding van een aantal verwervingsdossiers. Dit betreft voornamelijk terreinen die nodig zijn voor de uitvoering van Zuidasdok. Daarnaast is onlangs met de verschillende publieke eigenaren en beheerders van de terreinen overeengekomen dat de grond in de eindsituatie, na oplevering van Zuidasdok, in principe definitief wordt overgedragen aan de beheerders. Verwacht wordt dat dit in 2025 wordt bekrachtigd.

3.7 Integrale veiligheid Lopende acties In deze verslagperiode zijn diverse acties gedaan in lijn met het Actieplan Veiligheid 2024. Dit betreft in het bijzonder: • Het Strategisch Integraal Veiligheidsplan (SIVP) Zuidasdok is volledig geactualiseerd en is getoetst door de Commissie Integrale Veiligheid (CIV), waarin de bij integrale veiligheid betrokken stakeholders zijn vertegenwoordigd. De nieuwe versie zal in het OGO ter vaststelling worden geagendeerd. • Samenhangend met de herziening van het SIVP is ook het Veiligheidsmanagementplan (VMP) geactualiseerd. Het VMP is een nadere uitwerking op het SIVP voor de veiligheidsdomeinen arbeids- en omgevingsveiligheid.

17

•

•

Op 26 september 2024 heeft het halfjaarlijkse overleg met de commissie integrale veiligheid (CIV) Zuidasdok plaatsgevonden. In dit overleg zijn de stakeholders betrokken bij de actualisatie van het SIVP en verzocht om het SIVP te reviewen. Een nieuw Actieplan Veiligheid voor 2025 is opgesteld in samenwerking met de projecten. In het actieplan staan de acties beschreven die we programmabreed op gebied van integrale veiligheid nemen.

Veiligheidscultuur Naar aanleiding van de nulmeting veiligheidscultuur die begin 2024 is uitgevoerd zijn diverse acties uitgevoerd. Dit zijn bijvoorbeeld het bespreken van de resultaten in de projectmanagementteams, het formuleren van specifieke teamacties en het actief delen en verspreiden van safety alerts. In 2025 wordt de veiligheidscultuur per project en op programmaniveau opnieuw gemeten. Sociale veiligheid Zuidasdok besteedt aandacht aan de sociale veiligheid in de organisatie. In juli is een enquête uitgevoerd waarvan de resultaten in september zijn gedeeld met alle medewerkers. In totaliteit is beter gescoord dan in 2022. Ook zijn er twee vertrouwenscontactpersonen aangesteld. Veiligheid tijdens de uitvoering De voorbereiding en goedkeuring van hijs- en funderingswerkzaamheden bij Zuidasdok vragen veel aandacht. Het betreft specifiek de situaties waarbij het valbereik rond bouwmachines in de directe omgeving van de bouwplaats niet zonder meer vrijgemaakt kan worden, bijvoorbeeld omdat dat een langdurige afsluiting van de A10 zou betekenen. Hierover vindt voortdurend afstemming plaats door Zuidasdok en de Omgevingsdienst, waarbij de afweging hijsveiligheid en bereikbaarheid niet eenvoudig te maken blijkt. Het risico bestaat dat werkzaamheden hierdoor niet uitgevoerd kunnen worden zoals beoogd, wat zowel tijd- als kostenconsequenties kan hebben.

In het tweede half jaar van 2024 hebben drie arbeidsongevallen met letsel plaatsgevonden die hebben geleid tot arbeidsverzuim (van enkele dagen tot een maximum van 16 werkdagen). Twee daarvan hebben plaatsgevonden bij OVT en één bij knooppunt De Nieuwe Meer. De voortschrijdende IF-rate1 van Zuidasdok is 1,7. De doelstelling bedraagt een IF-rate van maximaal 3. Niet alleen incidenten, ook bijna-incidenten, worden intern geëvalueerd met als doel er lering uit te trekken en de arbeidsveiligheid te vergroten. Tijdens de zomerbuitendienststelling heeft bij OVT een ernstig bijna-ongeval plaatsgevonden. Bij werkzaamheden aan de stroomvoorziening van het metrospoor, de zogenaamde 3e rail, bleken onderdelen daarvan niet spanningsloos. Bij nadering van de 3e rail door een monteur sloeg een vonk over die vervolgens kortsluiting veroorzaakte in het systeem. Er is een intern onderzoek naar dit incident uitgevoerd waarvan de definitieve resultaten in november zijn gepresenteerd. Maatregelen zijn en worden genomen. Bij voorloopwerkzaamheden van Tunnel heeft eind november ook een bijnaongeval plaatsgevonden met betrekking tot elektrische veiligheid. Een kraan

Incident frequency rate (IF-rate) = aantal ongevallen met arbeidsverzuim van meer dan 24 uur per miljoen gewerkte arbeidsuren. De voortschrijdende IF-rate wordt berekend op basis van het totaal aantal arbeidsuren vanaf het begin van de uitvoering bij Zuidasdok. 1

18

heeft tijdens graafwerkzaamheden de bovenleiding van de tram geraakt. Dit heeft niet geleid tot letsel of verdere schade. Op basis van de meldingen van risicovolle situaties bij OVT, Tunnel en knooppunt De Nieuwe Meer zien we een duidelijke top 3 aan veiligheidsrisico’s, die gelijk is aan de vorige rapportageperiode. Dit zijn: 1. Aanrijdgevaar, 2. Vallen (van hoogte) en 3. Geraakt worden door materiaal/materieel. Op projectniveau wordt hieraan verdere invulling gegeven. Bijvoorbeeld door instructies (toolboxen) over deze onderwerpen.

19

4. Omgeving & Communicatie In de huidige verslagperiode hebben de reguliere overleggen met de omgevingspartijen plaatsgevonden. Hieronder staan de belangrijkste bespreekpunten vermeld. De inhoudelijke resultaten per project zijn vermeld in het hoofdstuk Programmavoortgang.

4.1 Stakeholdermanagement Beheerders Om co-eigenaarschap te behouden en bevorderen werkt de programmaorganisatie aan het uitbouwen van de relatie met de beheerders van toekomstige onderdelen van het programma en worden zij betrokken bij het programma. Dit gebeurt zowel op programmaniveau als vanuit de verschillende projecten. Vanuit het programma zijn de directie-overleggen met Rijkswaterstaat, ProRail, V&OR (gemeente Amsterdam), GVB Rail Infra en Waternet regulier terugkerende afspraken. Met de beheerders wordt via beheerdersverklaringen geborgd dat de uitwerking van klanteisen tot de uiteindelijk gerealiseerde en over te dragen objecten in overeenstemming blijft met de wensen en eisen van de beheerders. In het kader van goed relatiebeheer zijn in de overleggen de beheerders ook meegenomen in de actualiteiten rondom de versoberingstaakstelling en verschillende raakvlakken met de omgeving. Dit zal binnen de volgende (aangepaste) beheerdersverklaringen worden verwerkt. Gebruikers Ook met de verschillende gebruikersgroepen wordt iedere verslagperiode overleg gevoerd. Middels deze overleggen wordt de mogelijkheid geboden om gebruikers mee te nemen in de afwegingen en dilemma’s en ook de inbreng en belangen goed mee te wegen in het programma.

In deze verslagperiode zijn de volgende overleggen met gebruikers- en belangengroepen gevoerd: • Het Gebruikersoverleg Weg en Spoor (drie keer per jaar) met daarin, naast de opdrachtgevende organisaties, ook vertegenwoordigers van NS Reizigers en GVB. In het Gebruikersoverleg zijn de gebruikers meegenomen in de versoberingssporen, in de actuele werkzaamheden (met een doorkijk naar de komende jaren) en zijn de gevolgen voor bereikbaarheid vooraf zo veel mogelijk inzichtelijk gemaakt. Aan de orde is gekomen de zes weekendbuitendienststellingen van de A10 Zuid in de tweede helft van 2024 voor knooppunt De Nieuwe Meer. Daarnaast zijn de raakvlakken met andere projecten in het verkeersnetwerk toegelicht i.c.m. de bereikbaarheidsaanpak. • In het directieoverleg met NS Stations (drie keer per jaar) over de voortgang en de actualiteiten is gesproken over de tijdelijke voorzieningen in het station tijdens de uitvoering van OVT en de planning van OVT-1 in het algemeen. Daarnaast is NS Stations als partner op de hoogte gehouden van het versoberingsonderzoek. • Diverse overleggen en bijeenkomsten met (vertegenwoordigers van) het bedrijfsleven. Zowel ORAM (Ondernemend Amsterdam), Taskforce Bereikbaarheid als Hello Zuidas zijn structureel betrokken bij de ontwikkelingen in het programma.

Deels via individuele gesprekken, deels via presentaties en gesprekken in de diverse werkgroepen en platforms. Voor de Taskforce Bereikbaarheid is een bijeenkomst

20

•

•

•

•

georganiseerd met het thema mobiliteit en parkeren en een bijeenkomst waar het plan van aanpak fietsparkeren station Amsterdam Zuid aan de orde kwam. Aanvullend zijn vanuit het programma diverse overleggen gevoerd met bedrijven en organisaties zoals CBRE Investment Management, de RAI en de VU over specifieke raakvlakken of zorgen die leven. Met de nieuwe eigenaar van het ABN AMRO-gebouw zijn afgelopen periode gesprekken gevoerd over de raakvlakken in de plannen voor de herontwikkeling van het voormalig kantoorgebouw. Aan het complex wordt een aanzienlijk programma aan woningen, kantoren en andere voorzieningen toegevoegd. In de afgelopen periode zijn de raakvlakken verkend, zowel OVT als Tunnel kennen raakvlakken met de uitvoering van deze meerjarige grootschalige vastgoedontwikkeling. In 2025 worden de plannen van de ontwikkelaar concreter en kunnen ook de raakvlakken scherper in beeld worden gebracht. De bewonersplatforms zoals de Vereniging Irenebuurt Amsterdam (VIA) en het Zuidzone Overleg (VVE’s en bewonerscommissies van het centrumgebied Zuidas) worden vooral vanuit de projecten benaderd waarbij, wanneer dit passend is, ook projectoverstijgende thema’s worden besproken. Zo schuift de omgevingsmanager OVT maandelijks aan bij de bestuursvergadering VIA met de gemeente Amsterdam en Zuidasdok.

De omgevingsmanager van de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel onderhoudt contact met de betreffende stakeholders in de knooppunten waaronder bijvoorbeeld met de Stichting Woonschepen Zuid bij de Schinkel. OVT en Tunnel hebben regulier overleg met de Reizigers Advies Raad (RAR). Het overleg gaat over de verschillende werkzaamheden, gevolgen daarvan voor bereikbaarheid en toegankelijkheid en de inrichting van de (tijdelijke) openbare ruimte.

Omgevingsdienst Sinds begin 2024 loopt een regulier coördinatieoverleg tussen Zuidasdok en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied op de onderwerpen Veiligheid, Vergunningen en Integraliteit. Tevens komen projectoverstijgende thema’s aan bod. Hiermee is er voldoende contact met de ambtelijke laag van de Omgevingsdienst, die haar directie regulier op de hoogte houdt van de ontwikkelingen bij Zuidasdok. Het overleg met de directie van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied op directieniveau is derhalve van vier naar twee keer per jaar gegaan. Deze verslagperiode zijn o.a. de gevolgen van versoberingen voor toekomstige vergunningsaanvragen aan bod gekomen. Vervolg locatiebesluit Erotisch Centrum (gemeente Amsterdam) Dit halfjaar zijn Amsterdam en Zuidasdok met elkaar in gesprek geweest over de door Zuidasdok gestelde voorwaarden, zoals de beschikbaarheid van een alternatief werkterrein. Maar ook over de raakvlakken bij gelijktijdige uitvoering van het Erotisch Centrum en knooppunt Amstel. Deze gesprekken worden voortgezet in 2025. Aangezien deze voorstellen aan het OGO en aan de minister worden voorgelegd vindt ook nauwe afstemming met het ministerie plaats.

4.2

Bereikbaarheid en leefbaarheid

Leefbaarheidsstrategie Nu twee projecten volop in uitvoering zijn, heeft Zuidasdok op 27 november 2024 de leefbaarheidsstrategie Zuidasdok vastgesteld. Deze strategie is opgesteld in afstemming met stadsdeel Zuid en de gemeente Amsterdam. Zuidasdok zet extra in op de leefbaarheid en op het projectgebied omdat de projecten van Zuidasdok een zeer lange looptijd kennen en zich afspelen in een

21

druk stuk bestaande stad. Daarnaast is Zuidasdok in die periode niet het enige project in uitvoering in deze omgeving. De realisatie van Zuidasdok gaat hand in hand met de gebiedsontwikkeling van Zuidas en projecten van V&OR. Dit zorgt voor cumulatie van hinder voor belanghebbenden. De combinatie van een langdurige realisatieperiode en de hindercumulatie maken dat Zuidasdok een leefbaarheidsstrategie heeft opgesteld. Daarmee beoogt de programmaorganisatie het vertrouwen in en het begrip voor de projecten van Zuidasdok op peil te houden. Zuidasdok doet dat in samenwerking met stadsdeel Zuid en de gemeente Amsterdam. Verkeershinder De werkzaamheden van OVT en knooppunt De Nieuwe Meer zijn in volle gang. In de Minervapassage ervaren reizigers dit door geluidhinder, afzettingen, andere looproutes, een beperkte dienstregeling of een tijdelijk ingerichte openbare ruimte. In de uitvoering maakt OVT steeds een afweging tussen de belangen van bewoners, bedrijven, reizigers en gebruikers van het gebied. Ook de werkzaamheden bij knooppunt De Nieuwe Meer zorgen in toenemende mate voor hinder door afsluitingen en omleidingen. In het weekend van 21-22 september was de A10 Zuid richting Utrecht dicht wat leidde tot een vertraging tot circa 30 minuten. In de weekenden van 28-29 september en 5-6 oktober was de A10 Zuid richting Schiphol dicht.

Dit zorgde voor ernstige vertraging tot 60 minuten op het stedelijk netwerk, waarbij in combinatie met ongevallen de vertraging incidenteel zelfs nog verder is opgelopen. Na de zomer van 2024 zijn op de A10 Zuid in beide richtingen tussen knooppunt De Nieuwe Meer en de aansluiting S108 de rijstroken versmald en de snelheid verlaagd tot 90 km/uur. Dit is nodig om ruimte te maken voor de bouw van knooppunt De Nieuwe Meer. Tijdens de weekendafsluitingen van de A4 in knooppunt De Nieuwe Meer in de eerste drie weekenden van december is – mede door de verkeershinder tijdens eerdere weekenden – opgeschaald in (verkeers)maatregelen en communicatie. Mede daardoor zijn de weekenden voorspoedig verlopen en is de vertraging beperkt gebleven tot 15-30 minuten. Ongeplande hinder Tijdens de weekendafsluitingen van 13 juli 2024 (OVT) en 21 september 2024 (knooppunt De Nieuwe Meer) is schade ontstaan aan het asfalt waardoor er na de weekendafsluitingen ongeplande verkeershinder is ontstaan. Aan het einde van de 7-weekse zomerbuitendienststelling van OVT heeft het terugbouwen van het spoor vertraging opgelopen. Dit heeft ertoe geleid dat het metrospoor op 28 augustus, twee dagen later dan gepland, in dienst is genomen. Bereikbaarheidsaanpak In het voorjaar van 2024 is het hinderbeeld uit 2021 geactualiseerd.

Hierin staat de verwachte hinder aangaande de eigen werkzaamheden per project en totaal, tot het einde van het programma. De afgelopen periode is dit hinderbeeld vertaald naar een strategie voor de bereikbaarheidsaanpak van Zuidasdok. Deze aanpak is binnen Zuidasdok toegelicht en vastgesteld. Ook is de bereikbaarheidsaanpak verder uitgewerkt en afgestemd met beheerders en stakeholders. De integrale aanpak sluit aan op de Rijkswaterstaat Hinderaanpak en vormt de basis voor regionale en overstijgende aanpak om voor de “grootste hinderopgave ooit” 20 procent van het verkeer van de weg te halen. De herkenbare aanpak zorgt voor eenduidigheid in de voorbereiding en uitvoering

22

van verkeersfaseringen en afsluitingen. Bij zware verkeershinder gaat meer dan voorheen ingezet worden op een maatregelenmix van verkeer- en mobiliteitsmanagement, communicatie en reisadvies. Concreet betekent dit bijvoorbeeld dat maatregelen worden ingezet zoals – OV-acties, fiets of P&R locaties – om verkeershinder te beheersen tot acceptabel niveau. Hinder is niet te voorkomen. Raakvlakken Naast de interne raakvlakken binnen Zuidasdok en de gemeente Amsterdam moet ook rekening worden gehouden met andere geplande werkzaamheden in de regio. Intensieve afstemming met andere projecten blijft nodig om te voorkomen dat de regionale planning onvoldoende ruimte biedt voor de benodigde afsluitingen van Zuidasdok. Dit wordt o.a. geborgd door tweewekelijks te overleggen in Cluster Zuid, een overleg met alle betrokken partijen rondom Amsterdam Zuid en onderdeel van Amsterdam Bereikbaar. Ook blijkt dat afstemming met werkzaamheden in andere regio’s noodzakelijk is, waaronder werkzaamheden aan de A12 en A2 bij Utrecht. Daarnaast vindt frequent afstemming plaats met ProRail en Rijkswaterstaat voor de lange(re) termijn voor planning en raakvlakken. Ondanks deze proactieve aanpak neemt de druk op het beschikbare netwerk toe, waardoor er steeds minder ruimte lijkt te ontstaan voor het inplannen van de noodzakelijke werkzaamheden of het verschuiven van werkzaamheden door omstandigheden.

Deze problematiek wordt nog eens versterkt door alle evenementen die zijn of nog worden gepland in de regio, welke juist leiden tot een toename van het verkeer. De opgave voor 2025 is toegelicht in Bestuurlijk Overleg van de metropoolregio op 6 november en in het OGO van 28 november. Zie onderstaand overzicht met (een selectie van) de raakvlakken.

Afgesproken is om projectoverstijgende inzet van mobiliteitsmaatregelen en communicatie o.a. via Amsterdam Bereikbaar te organiseren en intensiveren. Samen met de grootste veroorzakers van hinder (Coentunnel en Groot Variabel Onderhoud) wordt vanuit Zuidasdok actief bijgedragen aan het realiseren van een compleet pakket aan mitigerende maatregelen. Fietsparkeren rond station Amsterdam Zuid In deze periode is door de gemeente Amsterdam, Zuidasdok en V&OR de laatste hand gelegd aan het plan van aanpak fietsparkeren voor de omgeving van station Amsterdam Zuid. Daarbij is de input verwerkt van betrokken organisaties als ProRail, de Vervoerregio, NS Stations, Toezicht Handhaving Openbare Ruimte van de gemeente en stadsdeel Zuid. Eind november 2024 is het plan van aanpak vastgesteld. Hierin wordt beschreven hoe het fietsparkeren rond het station georganiseerd wordt voor de jaren t/m 2036.

23

Belangrijk onderdeel van het plan van aanpak is het feit dat er in zowel de tijdelijke als de definitieve situatie vervangende fietsparkeerplekken zijn. Zo realiseert Zuidasdok in de tijdelijke situatie 3000 fietsparkeerplekken in de openbare ruimte. In de eindsituatie gaat het om een kleine 15.000 inpandige fietsparkeerplekken. Gedurende de looptijd van Zuidasdok worden de fietsparkeerprognoses van de gemeente Amsterdam en ProRail gemonitord. Om ervoor te zorgen dat fietsers hun fietsen parkeren in de daarvoor bestemde voorzieningen en we de openbare ruimte veilig en toegankelijk houden, zet de gemeente Amsterdam extra handhavers in en Zuidasdok extra fietscoaches. Dit gebeurt in eerste instantie voor de duur van één jaar, vanaf het moment dat de Brittenpassage wordt opengesteld. Bij succes is het de intentie om de inzet van handhaving en fietscoaches te verlengen. Tenslotte ziet het plan van aanpak op duidelijke communicatie en wayfinding.

4.3

Communicatie

Zomerwerkzaamheden OVT Veel publiciteit is in deze verslagperiode gericht geweest op de werkzaamheden voor de stationsvernieuwing: de verhoging van het noordelijke metrospoor, de bouw van een nieuw metroviaduct boven de Parnassusweg, het inschuiven van twee dakdelen en de gevolgen voor de omgeving. De werkzaamheden zijn breed aangekondigd op de website, social media en in persberichten. Gunning Tunnel en start aanbesteding knooppunt Amstel Het resultaat van de gunning van Tunnel heeft begin september 2024 uitgebreid aandacht gekregen via de eigen kanalen, die van VolkerWessels Infra, Rijkswaterstaat en de media. De aanbesteding van de reconstructie van knooppunt Amstel is op 8 november 2024 bekend gemaakt. Uitvoering knooppunt De Nieuwe Meer De langdurige afsluiting van veelgebruikte voet- en fietspaden heeft in deze periode om zorgvuldige communicatie gevraagd. Evenals meerdere weekenden met afsluitingen van de A10 Zuid vanwege het intrillen van damwanden en bomenkap. De herstelwerkzaamheden van de verzakking in september zijn breed gecommuniceerd via de eigen kanalen, die van Rijkswaterstaat, Ask&Go en de media. Website verbeterd Zuidasdok.nl is vernieuwd. Doel was hinder op de weg of het spoor direct vindbaar te presenteren op de homepage. Daarnaast is er nu een beeldbank en een newsalert bij calamiteiten.

Zomerwandelingen en -excursie Het Informatiecentrum Zuidas & Zuidasdok heeft in de maanden juli en augustus twee keer per week wandelingen georganiseerd. In totaal zijn op die manier 227 belangstellenden meegenomen in de ontwikkelingen rond station Amsterdam Zuid en de toekomstige tunnelbouw. Een kleine groep kreeg op zaterdag 13 juli een kijkje achter dezelfde schermen als onze verkeersexperts tijdens een afsluiting van de A10 Zuid voor werkzaamheden. Toegenomen belangstelling informatiecentrum Bezoekers weten het Informatiecentrum Zuidas & Zuidasdok steeds beter te vinden. Na topjaar 2023 met ruim 6000 bezoekers, is het bezoekersaantal in 2024 verder gestegen naar 7500 bezoekers. Hiervan namen circa 5000 bezoekers deel aan onze presentaties en rondleidingen.

24

Publiekonderzoek Zuidas In oktober en november hebben Zuidasdok en de gemeente Amsterdam het publieksonderzoek uit 2023 herhaald. In dit onderzoek worden online vragen gesteld over de wijk Zuidas, de vernieuwing van station Amsterdam Zuid, de A10-verbreding en -ondertunneling en de mate waarin men hinder ondervindt en informatie waardeert. De uitkomsten worden in januari 2025 verwacht.

25

5. Programmabeheersing 5.1

Scope

In bijlagen 1 en 2 is een totaaloverzicht opgenomen waarin de scopewijzigingen (en eventuele aanvullende financiële bijdragen) sinds de bestuursovereenkomst van juli 2012 zijn vermeld.

Scopewijzigingen In de afgelopen periode is er één scopewijziging doorgevoerd: • Aanpassen ontwerp stalen vallen Schinkelbrug voor rekening van Rijkswaterstaat. Rijkswaterstaat heeft in het vierde kwartaal van 2024 aan Zuidasdok de opdracht verstrekt om de nieuwste richtlijnen toe te passen op de beweegbare Rijkswaterstaat bruggen over de Schinkel. De hieruit volgende aanpassing aan het valontwerp hebben kostenconsequenties tot gevolg, bestaande uit extra uitvoeringskosten, extra engineeringskosten en staalkosten en mogelijk planningseffecten tot gevolg. De kosten van de extra investering wordt ingeschat op € 22,5 mln. inclusief BTW.

5.2

Planning

In het OGO van 18 november 2020 zijn voor Zuidasdok stuurmijlpalen met bandbreedtes vastgesteld. In het OGO van 30 mei 2023 is een aantal wijzigingen hierop vastgesteld. In de halfjaarrapportage wordt de actuele deterministische stand van deze mijlpalen toegelicht. In tabel 1 is vermeld: •

de stand van 30 juni 2024 (H1 2024);

•

de actuele stand per 31 december 2024 (H2 2024);

•

het verschil tussen deze en de vorige periode;

•

de door het OGO vastgestelde bandbreedte.

26

Mijlpaal

Programma 1 Integraal voorontwerp Zuidasdok gereed 2 Programma Zuidasdok gereed BDS2019 3 BDS2019 werkzaamheden gereed OVT-1 Bouw Brittenpassage 4 Start aanbesteding OVT-1 (OVT-2 mee als optie) 5 Start bouw OVT-1 7 Ingebruikname Brittenpassage en dubbelsporige aanlanding Noord/Zuidlijn op station Zuid 8 Project OVT-1 gereed OVT-2 Verbreding Minervapassage 9 Besluit lichten optie OVT-2 11 Start bouw OVT-2 12 Ingebruikname verbrede Minervapassage 13 Project OVT-2 gereed Tunnel 14 Start aanbesteding Tunnel 15 Start bouw tunnel Zuid 16 Start bouw tunnel Noord 17 Ingebruikname tramstation Arnold Schönberglaan 18 Ingebruikname busstation Eduard van Beinumstraat 19 Ingebruikname tunnel Zuid en verbreding A10 Zuid (zuidbaan) 20 Ingebruikname tunnel Noord en verbreding A10 Zuid (noordbaan) 21 Project Tunnel gereed Knooppunt De Nieuwe Meer (KNM) 22 Start aanbesteding KNM 23 Start bouw KNM 25 Ingebruikname noordelijke parallelstructuur (PRR) en omklap S108 noord 26 Project KNM gereed Knooppunt Amstel (KNA) 27 Start aanbesteding KNA 28 Start bouw KNA 29 Project KNA gereed OVT-3 Koppen en plinten station 30 Besluit combineren 5e /6e spoor (derde perron) met OVT-3

H1 2024

H2 2024

△H2 2024 -H1 2024 (Q's)

Vastgestelde bandbreedte

Q1 2020 Q3 2035

Q1 2020 Q3 2036

0 4

Q1 2020 2034-2036

Q3 2021

Q3 2021

0

Q4 2021

Q4 2020 Q2 2022 Q1 2026

0 0 2-3

Q4 2020 Q2 2022 2026-2027

Q4 2026

Q4 2020 Q2 2022 Q3 2026Q4 2026 Q4 2026

0

2026-2028

Q3 2022 Q4 2025 Q1 2029 Q2 2029

Q3 2022 Q4 2025* Q1 2029 Q2 2029

0 0 0 0

Q3 2022 2025-2027 2028-2031 2028-2031

Q3 2023 Q3 2027 Q3 2027 Q4 2032 Q3 2031 Q4 2033 Q1 2034 Q1 2034

Q3 2023 Q3 2027* Q3 2027* Q4 2032 Q3 2031 Q4 2033 Q1 2034 Q1 2034

0 0 0 0 0 0 0 0

2023 2026-2029 2026-2029 2032-2034 2031-2033 2033-2035 2033-2035 2033-2035

Q2 2021 Q2 2024 Q3 2027

Q2 2021 Q2 2024 Q3 2027

0 0 0

Q2 2021 2024 2027-2028

Q2 2030

Q2 2030

0

2029-2031

Q4 2024 Q4 2027 Q2 2035

Q4 2024 Q1 2028 Q3 2036

0 1 5

2024 2026-2027 2033-2036

Q1 2027

Q1 2027

0

2026-2028

Q1 2027 Q2 2030 Q1 2034 Q1 2034 Q3 2035 Q1 2035 Q3 2035 Q3 2035

Q1 2027 Q2 2030 Q1 2034 Q1 2034 Q3 2035 Q1 2035 Q3 2035 Q3 2035

0 0 0 0 0 0 0 0

2026-2028 2030-2032 2033-2035 2033-2035 2034-2036 2034-2036 2034-2036 2034-2036

Zuid

31 32 33 34 35 36 37 38

Besluit meenemen Dokdakpark in OVT-3 Noord Start aanbesteding OVT-3 Start bouw OVT-3 Zuid Start bouw OVT-3 Noord Koppen en plinten zuidzijde station Zuid gereed Koppen en plinten noordzijde station Zuid gereed Ingebruikname Vivaldipassage Project OVT-3 gereed

Legenda: groen = mijlpaal gerealiseerd; rood = mijlpaal buiten bandbreedte; blauw = uitloop nog te bepalen; * = effect uitloop mijlpaal 7 op deze mijlpaal wordt komend kwartaal onderzocht Tabel 1 Mijlpalen Zuidasdok