Bijlage 2_Halfjaarrapportage 2020 Zuidasdok v1.1.pdf

Halfjaarlijkse rapportage Zuidasdok Periode: 1 juli t/m 31 december 2020 Aute ur: Vrijgave : Ve rsie : Datum : Volgnr.: Status: Be stand:

Programmaorganisatie Zuidasdok Opdrachtgeversoverleg Zuidasdok 1.0 31-12-2020 17 Definitief ZDOK-1966948581-243

Zuidasdok OPENBAAR

Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding

3

1.1 1.2 1.3

3 3 3

Doel rapportage Leeswijzer Programmadoelstellingen

Hoofdstuk 2 Samenvatting

5

Hoofdstuk 3 Programmavoortgang

8

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

8 13 14 16 17

Openbaar Vervoer Terminal (OVT) S&C/ICT Metro Knooppunten Tunnels Programma

Hoofdstuk 4 Projectbeheersing

19

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7

19 19 21 27 32 33 34

Scope Planning Financiën Risico’s Veiligheid Organisatie Kwaliteit

Hoofdstuk 5 Omgeving & Communicatie

35

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6

35 36 38 38 39 40

Stakeholdermanagement Raakvlakprojecten Flankerende maatregelen Gezamenlijke communicatie Zuidas en Zuidasdok Publiekscommunicatie Media

Bijlagen

41

1. Mutatieoverzicht scope en projectbudget Zuidasdok 41 2. Mutatieoverzicht scope en projectbudget Knooppunten 44 3. Stand van zaken van de uitvoering van de aanbevelingen van mw. Dekker 45

Financiering

Zuidasdok OPENBAAR

49

Hoofdstuk 1

Inleiding 1.1 Doel rapportage Het doel van deze Halfjaarrapportage van het programma Zuidasdok is de opdrachtgevers te informeren en verantwoording af te leggen over de voortgang van het programma. De Halfjaarrapportage is openbaar. Door middel van deze rapportage kunnen Raden, Staten en de bestuursraad van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat worden geïnformeerd over de voortgang van het programma. Vanwege het openbare karakter is deze Halfjaarrapportage tevens een informatiebron voor belanghebbenden en belangstellenden. Het programma Zuidasdok is in transitie van één project naar een programma . In deze Halfjaarrapportage is er voor gekozen hoofdstuk 3 ‘programmavoortgang’ in te delen conform de nieuwe programmastructuur, bestaande uit een terugblik en vooruitblik van de vier projectteams en het programma als geheel. De overige hoofdstukken zijn opgebouwd zoals in de vorige Halfjaarrapportage. Deze Halfjaarrapportage heeft betrekking op de periode 1 juli 2020 tot en met 31 december 2020. 1.2 L eeswijzer In paragraaf 1.3 zijn de doelstellingen van het programma beschreven die in principe vigerend zijn voor de gehele duur van het programma. Deze programmadoelstellingen borduren voort op de projectdoelstellingen zoals geformuleerd in de structuurvisie, maar zijn geactualiseerd naar de huidige tijdgeest.

In hoofdstuk 2 worden de belangrijkste gebeurtenissen uit de betreffende verslagperiode samengevat. In hoofdstuk 3 wordt verantwoording afgelegd over de voortgang van het programma in de betreffende verslagperiode. Hoofdstuk 4 geeft verantwoording over de projectbeheersing van het programma. Tot slot wordt in hoofdstuk 5 verantwoording afgelegd over het omgevingsmanagement en de communicatie van het programma. 1.3 P rogrammadoelstellingen Op 9 juli 2012 hebben het Rijk, de Gemeente Amsterdam, de Vervoerregio Amsterdam en de Provincie Noord-Holland een voorkeursbeslissing genomen voor het project Zuidasdok. Deze is vastgelegd in de Bestuursovereenkomst Zuidasdok van 9 juli 2012 en de Structuurvisie Zuidasdok. Voor de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel is in de Bestuursovereenkomst overeengekomen dat deze in een gecombineerde aanpak met het project Zuidasdok worden voorbereid en gerealiseerd, waarbij de aanpak van de knooppunten voor rekening en risico van het Rijk is. Pagina: Datum : Status:

3/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

De volgende programmadoelstellingen, ontleend aan de Bestuursovereenkomst Zuidasdok en de structuurvisie Zuidasdok, worden gehanteerd bij het programma Zuidasdok: 1. Zuidasdok draagt bij aan de noodzakelijke verbetering van de bereikbaarheid van Amsterdam en de noordelijke randstad die van grote economische importantie zijn. 2. Door Zuidasdok kan de Zuidas verder uitgroeien tot internationale toplocatie als integraal onderdeel van de regio en stad Amsterdam. 3. De realisatie van Zuidasdok zorgt voor een kwalitatief hoogwaardig OVknooppunt van internationale allure dat voorziet in een optimaal functionerend hoogwaardig verkeer- en vervoerssysteem. 4. Duurzame inpassing van de infrastructuur in de ontwikkeling van het Zuidasgebied teneinde de barrièrewerking te verminderen en de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. Deze programmadoelstellingen borduren voort op de projectdoelstellingen zoals geformuleerd in de structuurvisie, maar zijn geactualiseerd naar de huidige tijdgeest. Belangrijke aandachtspunten bij de realisatie van deze doelstellingen zijn de zorg voor een complete stad en infrastructuur in elke fase van de bouw van het project. Vooral de bereikbaarheid en leefbaarheid van het gebied zijn van essentieel belang tijdens de uitvoering van het project. Het programma Zuidasdok behelst: 1.

Het uitbreiden van de capaciteit en ontvlechting van de A10-zuid van knooppunt De Nieuwe Meer tot en met knooppunt Amstel, inclusief ondergrondse ligging ter hoogte van Zuidas, waarmee het doorgaande en het bestemmingsverkeer van elkaar wordt gescheiden in een hoofd - en een parallelrijbaan; 2. Een duurzame inpassing van de weginfrastructuur door het ondergronds situeren van de A10 ter hoogte van het centrumgebied van Zuidas, zodat ruimte ontstaat voor de openbaarvervoersterminal en het versterken van het centrummilieu van Zuidas; 3. De ontwikkeling van een hoogwaardige openbaarvervoersterminal (OVT) voor trein en metro, accommodatie groei treinverkeer en ruimtereservering voor een vijfde en zesde spoor (Derde perron); 4. Een optimale inpassing van het regionale en stedelijke openbaar vervoer (metro, tram en bus) in de openbaarvervoersterminal, inclusief dubbelsporige aanlanding van de Noord/Zuidlijn; 5. De inrichting van de openbare ruimte met stadsstraten en pleinen, realisatie van fietsonderdoorgang ter hoogte van de RAI en inpassing van de A10 ten behoeve van de ruimtelijke kwaliteit en leefomgeving.

Pagina: Datum : Status:

4/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Hoofdstuk 2

Samenvatting P rogrammavoortgang deze verslagperiode Zuidasdok heeft in de afgelopen periode de transitie van een project naar een programma verder vormgegeven. Er zijn in dat kader vier projectteams gevormd: OVT, S&C/ICT Metro, knooppunten en tunnels.

OVT Op het moment van beëindiging van het contract met ZuidPlus, was het DO -OVT voor 25-40% gereed. Voor het DO-OVT is de productie de afgelopen maanden, door de maatregelen in het kader van COVID-19, minder efficiënt gebleken door het opstellen van ontwerpproducten vanuit verschillende locaties en op digitale wijze. De uitwerking van het DO-OVT ligt nog op schema, maar dit heeft veel extra inzet gevraagd van de medewerkers. Ook de komende periode wordt extra aanvullende inzet voorzien om het DO-OVT conform planning in Q2 2021 af te ronden. Ondanks deze extra inzet blijft het een enorme opgave het DO -OVT, zeker als de COVID-19 maatregelen langer voortduren, binnen de planning af te ronden. In oktober 2020 zijn het inkoopplan voor OVT-1 en OVT-2 en de leidraad voor de selectiefase intern afgerond en voorgelegd aan de Landsadvocaat en de Tenderboard Zuidasdok. Na verwerking van het commentaar van de Landsadvocaat en de Tenderboard zijn beide documenten door de programmadirectie vastgesteld. Op 3 november 2020 is de selectiefase gestart met de publicatie van de selectieleidraad op Tenderned. In totaal hebben vier partijen zich aangemeld voor de selectie van vier naar drie partijen. Na beoordeling is op 18 december 2020 de uitslag van de ze selectie aan de partijen kenbaar gemaakt. De partijen hebben tot 6 januari 2021 de mogelijkheid om in beroep te gaan tegen het besluit.

Op 7 januari 2021, na afloop van de be roepsperiode, heeft Zuidasdok kenbaar gemaakt dat drie bouwcombinaties zijn geselecteerd. Deze drie overgebleven partijen gaan door in de dialoogfase.

S&C/ICT Metro In deze verslagperiode zijn voorbereidingen getroffen voor de werkzaamheden die uitgevoerd gaan worden tijdens de buitendienststellingen in 2021/2022. Tijdens de buitendienststellingen worden er zowel aan het metrobeveiliging- en besturingssysteem (S&C 1) als aan de ICT-systemen diverse aanpassingen 1

S&C = signalling & controlling

Pagina: Datum : Status:

5/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

doorgevoerd. Naast het verwijderen en herplaatsen van S&C -elementen in de spoorbaan brengt dit de implementatie van een software-update met zich mee. Voor ICT zullen met name de camera’s, bewegwijzering etc. worden aangepast. De ontwerpen van deze aanpassingen zijn in voorbereiding.

Knooppunten In het najaar van 2020 is de voorbereiding van de aanbesteding van KNM, op basis van de inkoopstrategie Zuidasdok, gestart met het opstellen van het inkoopplan. Er is voor gekozen de werkzaamheden aan KNM in twee contracten aan te besteden. Er wordt een voorloopcontract opgesteld voor het realiseren van de tijdelijke bediening van het Schinkelcomplex en een hoofdcontract voor de reconstructie van het knooppunt. De start aanbesteding van het hoofdcontract is voorzien in Q2 2021.

Tunnels Op basis van de bouwtechnische keuzes en het ontwerp wordt in Q2 2021, in lijn met de inkoopstrategie Zuidasdok, gestart met het opstellen van het inkoopplan voor beide tunnels (Noord en Zuid). Daarna volgt de contractvoorbereidingsfase, waarbij het uitgangspunt is de bouw van beide tunnels in één contract aan te besteden. Scope Er zijn in de afgelopen verslagperiode geen scopewijzigingen doorgevoerd. P lanning Vanaf medio 2020 zijn de deterministische projectplanningen voor OVT-1, OVT-2 en knooppunt De Nieuwe Meer in detail uitgewerkt. Voor deze projecten is de voorbereiding van de aanbesteding gestart. In het OGO van 18 november 2020 zijn voor het programma Zuidasdok stuurmijlpalen met bandbreedtes vastgesteld. Financiën Middels een brief van de Minister van IenW van 26 maart 2020 zijn de Tweede Kamer, gemeenteraad Amsterdam, Provinciale Staten en de Vervoerregio Amsterdam geïnformeerd over het financiële tekort van het programma Zuidasdok, waarbij is aangegeven dat de kostenraming nog getoetst en gehard gaat worden. Inmiddels is de kostenraming gehard en zijn de uitkomsten beoordeeld door een onafhankelijk reviewteam, bestaande uit vertegenwoordigers van ProRail, RWS en Amsterdam, aangevuld met PwC. Op basis van de kostenraming is sprake van een budgettekort van 1.091,5 M€.

Dit is in oktober 2020 aan de bestuurders voorgelegd, waarbij zij hebben verzocht een tweede review op de kostenraming te laten uitvoeren. Deze tweede review wordt door een extern bureau uitgevoerd. De concept resultaten hiervan worden begin 2021 verwacht en zullen, voorzien van een management reactie vanuit de programma organisatie, aan de opdrachtgevers worden opgeleverd ten behoeve van verdere besluitvorming ten aanzien van het budgettekort.

Pagina: Datum : Status:

6/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Ris ico’s In de H-rapportages wordt gerapporteerd over de ontwikkeling van het risicoprofiel van het programma Zuidasdok aan de hand van de ontwikkeling van de top 10 risico’s. In deze samenvatting vermelden we de drie toprisico’s. P ositie H2 2020

Ris ico

1

De besluitvorming over het toekennen van aanvullend budget voor Zuidasdok neemt te veel tijd in beslag

2

Er is onvoldoende coördinatie tussen de projecten

3

De transitie naar de nieuwe werkwijze en filosofie verloopt onvoldoende voortvarend

Pagina: Datum : Status:

7/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Hoofdstuk 3

Programmavoortgang In dit hoofdstuk worden de belangrijkste ontwikkelingen binnen het programma Zuidasdok genoemd in de rapportageperiode 1 juli tot en met 31 december 2020. De opzet van dit hoofdstuk wijkt af van de vorige H-rapportage en sluit aan bij de nieuwe opzet van het programma Zuidasdok en de verdeling in vier projectteams (OVT, S&C/ICT Metro, knopen en tunnels). Voor elk projectteam en voor het programma wordt een terugblik gegeven op het afgelopen half jaar en een vooruitblik op het komende half jaar. De peildatum voor deze Halfjaarrapportage is 31 december 2020. 3 .1

O penbaar Vervoer Terminal (OVT)

Planning Werkzaamheden

Contract

OVT-1 en OVT-2: 2020 – 2031 OVT-3: 2025 – 2036 Realiseren Openbaarvervoerterminal in drie delen OVT-1: realisatie van de (nieuwe) Brittenpassage en omklappen metroperrons en stijgpunten metro in de Minervapassage. OVT-2: verbreden en vernieuwen van de (bestaande) Minervapassage en verbreden bestaande treinperrons. OVT-3: realisatie koppen van de stationspassages, de noordelijke stationsplint met commerciële voorzieningen en de zuidelijke stationsplint met commerciële voorzieningen en aanleg openbare ruimte OVT-1 en OVT-2: E&C-contract, met OVT-2 optioneel OVT-3: n.t.b. (2025)

Terugblik Organisatie OVT In de afgelopen periode heeft het projectteam OVT zich op drie onderdelen gericht: • voorbereiding van de uitvoeringswerkzaamheden in 2021 van de buitendienststellingen (BDS) ZuidPlus; • afronding van het definitief ontwerp OVT (DO-OVT); • voorbereiding van de aanbesteding van OVT-1 en OVT-2.

Uitvoeringswerkzaamheden BDS ZuidPlus Als onderdeel van de op 19 juni 2020 vastgestelde vaststellingsovereenkomst is besloten dat ZuidPlus alle ontwerp- en uitvoeringswerkzaamheden beëindigt, behoudens de realisatie van fundaties/landhoofden en spoordragende dekken onder treinspoor 4 (T4) en metrospoor 1 (M1) ten behoeve van de Pagina: Datum : Status:

8/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Brittenpassage, zie figuur 1. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd in de (reeds geplande) buitendienststellingen (BDS) in 2021. Deze BDSwerkzaamheden zijn gepland met Pasen 2021 (vrijdag 2 tot dinsdag 6 april) en in de zomer 2021 (vrijdag 20 tot maandag 23 augustus).

Figuur 1 Overzicht van de verschillende dekken De uitvoeringsontwerpen voor de bovengenoemde BDS-werkzaamheden zijn inmiddels opgeleverd. De voorbouwwerkzaamheden verlopen voorspoedig. De voorbouw voor dek M1 is afgerond en de voorbouw van de landhoofden voor M1 en T4 is inmiddels gestart. Na de BDS Pasen wordt gestart met de voorbouw van dek T4. De werkzaamheden zijn via webcams te volgen. De voorbereidende werkzaamheden hebben niet geleid tot klachten vanuit de omgeving. In het OGO van 4 maart 2020 is besloten de bouwfasering van de treinsporen binnen OVT-1 zo in te richten dat het treindek voor de sporen 1 en 6 (T1/T6) en het treindek voor spoor 4 (T4) direct op de definitieve plek worden gelegd zodat de Brittenpassage eerder en completer kan worden opengesteld. De afgelopen periode is dit uitgewerkt en als wijziging op het contract met ZuidPlus doorgevoerd. De optimalisering in de bouwfasering zorgt ervoor dat treindek T4 en metrodek M1 door ZuidPlus in één keer in één BDS-TBGN (buitendienststelling - tijdelijke buiten-gebruikname) samen ingeschoven gaan worden. Hierdoor vervalt het BDS-TBGN weekend van 4 en 5 december 2021. Het voordeel hiervan is dat ZuidPlus eerder gereed is met het werk en een betere work-flow gedurende het werk heeft. Ook is er minder hinder voor de reiziger (één BDS-TBGN weekend

Pagina: Datum : Status:

9/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

minder nodig). Er zijn wel aanvullende werkzaamheden nodig om twee dekken gelijktijdig op het bouwterrein te bouwen en te stallen. Dek T1/T6 wordt door de nieuwe opdrachtnemer OVT in een later stadium ingeschoven. Er hebben zich in deze verslagperiode geen incidenten voorgedaan ten aanzien van de uitgevoerde (voorbereidende) bouwwerkzaamheden door ZuidPlus. Ten behoeve van een veilige uitvoering van de BDS-werkzaamheden in 2021, is er op regelmatige basis overleg tussen opdrachtgever en opdrachtnemer.

DO OVT Op het moment van beëindiging van het contract met ZuidPlus, was het DO -OVT voor 25-40% gereed. De programmaorganisatie Zuidasdok maakt onder eigen regie het DO-OVT verder af, samen met het IBZ (Ingenieursbureau Zuidasdok). Voor het DO-OVT is de productie de afgelopen maanden, door de maatregelen in het kader van COVID-19, minder efficiënt gebleken door het opstellen van ontwerpproducten vanuit verschillende locaties en op digitale wijze. De uitwerking van het DO-OVT ligt nog op schema, maar dit heeft veel extra inzet gevraagd van de medewerkers. Ook de komende periode wordt extra aanvullende inzet voorzien om het DO-OVT conform planning in Q2 2021 af te ronden. Ondanks deze extra inzet blijft het een enorme opgave het DO-OVT, zeker als de COVID-19 maatregelen langer voortduren, binnen de planning af te ronden. Dit sluit aan bij programmarisico 3 “De transitie naar de nieuwe werkwijze en filosofie verloopt onvoldoende voortvarend”, zie paragraaf 4.4. Als onderdeel van de DO-OVT werkzaamheden wordt gewerkt aan het opstellen van het definitief ontwerp voor de werkzaamheden aan de Brittenpassage die tijdens de BDS Zomer 2022 worden uitgevoerd. Dit zijn de werkzaamheden waar de te contracteren opdrachtnemer OVT direct na gunning mee start.

Met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied is een overlegreeks gestart om de Omgevingsdienst als bevoegd gezag op een juiste wijze te betrekken bij de totstandkoming van het DO-OVT. Op basis van het DO OVT zal het project in mei 2021 bij de Omgevingsdienst een omgevingsvergunning aanvragen voor de bouw van OVT-1 en 2. Na indiening van de vergunningsaanvraag is de verwachting dat de vergunning in oktober 2021 kan worden verleend. Deze datum is exclusief mogelijk behandeltermijnen als gevolg van bezwaar- en beroepsprocedures. Met de Omgevingsdienst is eveneens een uitvoeringsoverleg gestart in voorbereiding op de buitendienststellingen in 2021. De Omgevingsdienst heeft aangegeven dat de samenwerking en de wijze waarop zij betrokken wordt in deze fase naar wens verloopt.

Aanbesteding OVT-1 en OVT-2 In oktober 2020 zijn het inkoopplan voor OVT-1 en OVT-2 en de leidraad voor de selectiefase intern afgerond en voorgelegd aan de Landsadvocaat en de Tenderboard Zuidasdok. Na verwerking van het commentaar van de Landsadvocaat en de Tenderboard zijn beide documenten door de Pagina: Datum : Status:

10/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

programmadirectie vastgesteld. Op 3 nove mber 2020 is de selectiefase gestart met de publicatie van de selectieleidraad op Tenderned. In totaal hebben vier partijen zich aangemeld voor de selectie van vier naar drie partijen. Na beoordeling is op 18 december 2020 de uitslag van de ze selectie aan de partijen kenbaar gemaakt. De partijen hebben tot 6 januari 2021 de mogelijkheid om in beroep te gaan tegen het besluit. Daarna gaan de drie overgebleven partijen door in de dialoogfase. Parallel aan de selectiefase zijn op basis van het inkoopplan de leidraad dialoogen inschrijffase, de overeenkomsten en de overige contractdocumenten overeenkomstig de planning verder uitgewerkt. De Landsadvocaat wordt bij de verdere uitwerking betrokken. In deze verslagperiode is gewerkt aan het opstellen van de aanbestedingsdocumenten. In oktober 2020 heeft een eerste Kad 2-toets plaatsgevonden op de concept aanbestedingsdocumenten, welke waardevolle input heeft opgeleverd voor de verdere uitwerking van het aanbestedingsdossier. Het aanbestedingsdossier is eind 2020 grotendeels gereed. Dit aanbestedingsdossier wordt begin 2021 getoetst, via een Kad-95% toets, door het specifiek voor Zuidasdok samengestelde KAd-team, bestaande uit vertegenwoordigers van ProRail, RWS en Amsterdam.

Aanbesteding voorloopcontracten Vooruitlopend op de aanbesteding van OVT-1 en 2 is in de afgelopen periode de aanbesteding van twee voorloopcontracten gestart. Het betreft het aanbrengen van metro-overloopwissels, voorzien in Q3 2021, en het inkorten van de Noord/Zuidlijn, voorzien in Q2 2022. Deze voorloopcontracten zijn conditionerend voor werkpakket OVT-1, het zorgt voor een ruimer werkterrein en vermindert het aantal buitendienststellingen dat nodig is tijdens de bouw van OVT-1. Voor de metro-overloopwissels zijn op peildatum twee aanbiedingen ontvangen, gunning is voorzien in Q1 2021. De gunning voor van het voorloopcontract inkorten Noord/Zuidlijn is voorzien in Q2 2021.

Planning TBGN 2022 Om de planning van OVT-1 robuuster te maken, en de werkzaamheden van twee aannemers te scheiden, heeft Zuidasdok het OGO verzocht de 3-daagse TBGN (tijdelijke buiten gebruikname) van de Noord/Zuidlijn, die gepland staat in de zomer van 2022, te verplaatsen naar het voorjaar van 2022. Bij het uitwerken van dit voorstel is gebleken dat een eerdere inschatting van een 3-daagse TBGN te optimistisch was en dat 5 tot 6 dagen nodig zijn om de werkzaamheden uit te voeren, onder meer vanwege noodzakelijke veiligheidsmaatregelen. De Amsterdamse OV-partijen hebben vervolgens aangegeven niet in te stemmen met de verplaatsing van de TBGN omdat er bij een TBGN van meer dan vier dagen altijd een “gewone” werkdag is. Omdat het aantal reizigers dan te groot is, is het 2

Kad = Kwalite it aanbestedingsdossier

Pagina: Datum : Status:

11/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

niet mogelijk om tot een acceptabel alternatief vervoersplan te komen en zouden gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Om de planning van OVT-1 toch voldoende robuust te houden, wordt onderzocht o f enkele kleinere (voorbereidende) activiteiten uit OVT-1 (bijv. het verbreden van de inrit van een werkterrein), kunnen worden uitgevoerd in een voorloopcontract.

Stikstofdepositie Er zijn AERIUS 2020 berekeningen uitgevoerd voor het bepalen van de stikstofdepositie ten behoeve van de bouwfase en gebruiksfase, om vast te stellen of sprake is van effecten op Natura 2000 gebieden. Deze berekeningen worden ingediend met de aanvraag voor de omgevingsvergunning voor de OVT. Voor de OVT zijn er twee bevoegde gezagen; de minister van LNV voor het treinspoor en de provincie Noord-Holland voor het gemeentelijk OV (metro, tram en bus). De uitkomst van de berekeningen is dat er in de bouwfase een stikstofdepositie is die valt binnen de bandbreedte van de redeneerlijn die het ministerie van LNV en de provincies hanteren voor kleine tijdelijke deposities waarvoor geen vergunning is vereist. Voor de gebruiksfase is vastgesteld dat er geen stikstofdepositie is. Overleg met de provincie hierover zal afgerond moeten worden voordat het DO OVT ingediend wordt voor het aanvragen van de omgevingsvergunning in mei 2021.

Vooruitblik Uitvoeringswerkzaamheden BDS ZuidPlus en voorloopcontracten In 2021 worden de buitendienststellingen door Zuidplus voorbereid en uitgevoerd. In het paasweekend (2 tot 6 april 2021) worden de landhoofden van de Brittenpassage en dekken T4 en M1 gerealiseerd. In de zomer (20 tot 23 augustus 2021) worden dekken T4 en M1 ingeschoven. Verschillende maatregelen zijn en worden getroffen om de uitvoering ‘COVID-19 proof’ te laten verlopen. Zo werken werknemers gespreid over de bouwplaats, en worden er tenten geplaatst om in de buitenlucht in een grote ruimte te pauzeren. Eventueel aanvullende COVID-19 maatregelen kunnen leiden tot extra kosten om een ‘COVID-19 proof’ uitvoering te blijven garanderen. Na gunning van het voorloopcontract metro -overloopwissels worden de werkzaamheden gestart waaronder het definitief aanvragen van de TBGNweekenden inclusief het Vervangend Vervoerplan.

Ontwerpwerkzaamheden • DO BDS2022 Het DO voor de BDS2022 is eind Q4 2020 voor 80% gereed. Bij start dialoog (Q1 2021) wordt het ontwerp aan de drie geselecteerde aannemers verstrekt. Voorafgaand aan de inschrijffase (Q2 2021) is het DO van dit onderdeel 100% gereed (afhankelijk van de COVID-19 maatregelen). •

DO-OVT Het DO OVT wordt begin Q2 2021 getoetst en afgerond.

Pagina: Datum : Status:

12/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

UO inkorten Noord/Zuidlijn

•

Het UO voor het inkorten Noord/Zuidlijn wordt in Q1-2021 opgeleverd.

Ontwerpwerkzaamheden ‘no regret’ maatregelen doortrekken Noord/Zuidlijn

•

Recent zijn plannen gelanceerd om de Noord/Zuidlijn door te trekken richting Schiphol. Deze plannen hebben invloed op het huidige ontwerp van Station Amsterdam-Zuid in het kader van Zuidasdok. Aan de projectorganisatie Zuidasdok is gevraagd te onderzoeken in welke mate het ontwerp van Zuidasdok moet/kan worden aangepast om een toekomstige doortrekking niet onmogelijk te maken. Het ontwerpproces voor deze ‘no regret’ maatregelen (o.a. verbrede M3-brug) is eind 2020 gestart. Besluitvorming inzake realisatie van deze ‘no-regret’ maatregelen moet eind Q2-2021 plaats vinden.

Aanbesteding In januari 2021 zal de laatste hand worden gelegd aan het vervolmaken van het aanbestedingsdossier OVT-1 en OVT-2. Dit zal mede worden gedaan op basis van eventuele aanbevelingen die vanuit de Kad-95% toets en de kostenpooltoets worden gedaan. In februari 2021 zal de dialoogfase starten met de drie geselecteerde partijen. In februari 2021 zal een startbijeenkomst worden gehouden waarna in de periode maart tot half april 2021 de inhoudelijke dialooggesprekken zullen worden gevoerd. Daarnaast worden twee kleinere OVT-pakketten aanbesteed: het aanbrengen van metro-overloopwissels en het inkorten van de Noord/Zuidlijn. Deze pakketten zijn conditionerend voor OVT-1, het zorgt voor een ruimer werkterrein en vermindert het aantal buitendienststellingen dat nodig is tijdens de bouw van OVT-1. Het eerste werkpakket wordt in Q4 2021 uitgevoerd, en het inkorten van de Noord/Zuidlijn in de zomer van 2022. 3 .2

S& C/ICT Metro

Planning Werkzaamheden

Contract

2020 – 2029 Realiseren ICT-systemen (kaartverkoopautomaten, OVchipkaartpoorten, camera’s etc.) en werkzaamheden aan de metrobeveiliging- en besturingssystemen (S&C) Er wordt gebruik gemaakt van bestaande raamcontracten met S&C- en ICT-leveranciers.

Het project verricht werkzaamheden aan zowel de S&C - als de ICT-systemen van de metro. S&C is de afkorting van Signalling and Control. Dit is het systeem voor metrobeveiliging en -besturing. Onder ICT vallen verschillende systemen zoals bijvoorbeeld camera’s, kaartverkoopautomaten en OV-chipkaartpoorten. De werkzaamheden worden uitgevoerd in samenwerking met reeds gecontracteerde opdrachtnemers van Metro en Tram van de gemeente Amsterdam. Met deze werkwijze wordt beoogd om de risico's van het werk aan de metrosystemen te

Pagina: Datum : Status:

13/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

beheersen en op die manier de veilige werking van het metrosysteem gedurende de hele looptijd van het programma Zuidasdok te waarborgen.

Terugblik In deze verslagperiode zijn voorbereidingen getroffen voor de werkzaamheden die uitgevoerd gaan worden tijdens de buitendienststellingen in 2021/2022. Tijdens de buitendienststellingen worden er zowel aan het S&C-systeem als aan de ICTsystemen diverse aanpassingen doorgevoerd. Naast het verwijderen en herplaatsen van S&C-elementen in de spoorbaan brengt dit de implementatie van een software-update met zich mee. Voor ICT zullen met name de camera’s, bewegwijzering etc. worden aangepast. De ontwerpen van deze aanpassingen zijn in voorbereiding. Voor het definitief ontwerp OVT-1 en OVT-2 zijn er voor wat betreft ICT diverse deelontwerpen opgesteld voor de diverse systemen. Voor wat betreft S&C is er een raakvlak met de uitrol van het nieuwe S&C-systeem CBTC op het bestaande net. CBTC staat voor Communication Based Train Control. De raakvlakken tussen het programma ZuidasDok en de uitrol van dit nieuwe S&C-systeem op het bestaande net is inzichtelijk gemaakt voor de periode tot en met 2025.

Vooruitblik De ICT-onderdelen in het definitief ontwerp OVT-1 en OVT-2 zullen in samenwerking met deelproject OVT worden afgerond. Bij de realisatie van de landhoofden ter plaatse van metrospoor M1 zullen diverse elementen van het metrobeveiliging- en besturingssysteem verwijderd en weer herplaatst worden. Om de werkzaamheden, die zijn gepland in 2023 uit te kunnen voeren, zal in maart 2021 de basisinformatie aangereikt moeten worden voor wat betreft de aanpassingen aan het S&C-systeem. Deze voorlooptijd is nodig om aanpassingen in de software voor te bereiden. Vanaf februari 2021 wordt gestart met het proefbedrijf CBTC. De definitieve uitrol van CBTC is voorzien in 2021. Het bestaande S&C-systeem dient na invoering van CBTC nog drie maanden in dienst te blijven als terugval. Dit wordt ook meegenomen in de voorbereiding van de werkzaamheden. 3 .3

Kn ooppunten

Planning Werkzaamheden Contract

2020 - 2030 Realiseren reconstructie knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel D&C-contract

Terugblik Bij de transitie van een project naar een programma is er in juli 2020 een projectteam gevormd voor het realiseren van de knooppunten De Nieuwe Meer

Pagina: Datum : Status:

14/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

(KNM) en Amstel (KNA). De IPM3-rollen en een deel van de adviseursrollen binnen het projectteam zijn ingevuld. Er ontbreken nog enkele adviseursrollen welke begin 2021 ingevuld gaan worden. In het najaar van 2020 is de voorbereiding van de aanbesteding van KNM, op basis van de inkoopstrategie Zuidasdok, gestart met het opstellen van het inkoopplan. Er is voor gekozen de werkzaamheden aan KNM in twee contracten aan te besteden. Er wordt een voorloopcontract opgesteld voor het realiseren van de tijdelijke bediening van het Schinkelcomplex en een hoofdcontract voor de reconstructie van het knooppunt. Er is een conceptversie van het inkoopplan besproken met de Tenderboard. De opmerkingen van de Tenderboard worden verwerkt in het inkoopplan. In het OGO is besloten om de koppeling tussen de projecten KNM en Tunnel (Zuid) los te laten. Die koppeling, die was gelegd door het voormalige bouwconsortium ZuidPlus, bestond uit een vroegtijdig door het project KNM te realiseren voorziening voor een tijdelijke bouwweg ten behoeve van het project Tunnels. Met deze bouwweg beoogde ZuidPlus om bouwverkeer voor de zuidelijke tunnel direct van het hoofdwegennet te leiden zonder gebruikmaking van het onderliggend wegennet. Door wel te kiezen voor het gebruik van het onderliggend wegennet voor toegang naar de bouwplaats worden de projecten KNM en Tunnel ontkoppeld.

Dit heeft het voordeel dat de realisatie van het KNM en de zuidelijke tunnel eigenstandig kunnen worden opgepakt. Hierdoor kan de zuidelijke tunnel mogelijk vervroegd worden aangelegd, de hinder beperkt blijven en kan het vervallen van een hulpkunstwerk tot een kostenbesparing leiden. Aan de noordzijde blijft de koppeling met van KNM met de tunnel (Noord; omklappen toerit S108) wel bestaan. Op 23 november 2020 heeft de Rechtbank Amsterdam uitspraak gedaan over het beroep van de Vereniging De Oeverlanden Blijven! en tuinpark Ons Buiten tegen de omgevingsvergunning verleend door de gemeente Amsterdam voor het realiseren van een werkterrein en het kappen van bomen langs de Oude Haagseweg en de Riekerweg. Het beroep is ongegrond verklaard. Tot en met 4 januari 2021 kan hoger beroep worden ingesteld bij de Raad van State. Een eventueel hoger beroep conflicteert niet met de planning voor de realisatie. Het gebouw Zuidcirkel is gelegen in het project knooppunt Nieuwe Meer. Ten behoeve van de nieuwbouw van een flyover heeft het project Zuidasdok nabij Zuidcirkel grond verworven van de eigenaren. Daarnaast heeft het project tijdelijk grond nodig van Zuidcirkel om de flyover te kunnen realis eren.

Het programma Zuidasdok is in afwachting van de uitspraak van de rechtbank over de grondwaarde van de reeds onteigende grond en op een uitspraak over de waarde van de tijdelijk door het programma Zuidasdok benodigde grond bij teruglevering aan Zuidcirkel. De verwachte uitspraak van de rechtbank heeft geen 3

Er wordt ge we rk t m et het Integraal Projectmanagement-model (IPM)

Pagina: Datum : Status:

15/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

consequenties voor de planning van de realisatie ter hoogte van Zuidcirkel. De uitspraak wordt in Q1 2021 verwacht.

Vooruitblik Op basis van het advies van de Tenderboard wordt het inkoopplan voor KNM afgerond waarna het in januari 2021 door de programmadirectie wordt vastgesteld. De aanbestedingsleidraad en het aanbestedingsdossier worden opgesteld. De start aanbesteding is voorzien in Q2 2021. Tijdens een inspectie is scheurvorming geconstateerd in de Rozenoordbrug4. Rijkswaterstaat onderzoekt samen met TNO de oorzaak, verdere ontwikkelingen en mogelijke beheersmaatregelen. Deze beheersmaatregelen kunnen gevolgen hebben voor de scope van Zuidasdok en wellicht ook voor de planning van het project KNA. De Rozenoordbrug ligt binnen het projectgebied van Knooppunt Amstel (KNA) maar (eventuele) beheersmaatregelen zijn geen onderdeel van de scope van het programma Zuidasdok. 3 .4

Tu nnels

Planning Werkzaamheden Contract

2022 – 2033 Realiseren tunnels A10 (Zuid en Noord) ntb

Terugblik Bij de transitie van een project naar een programma is er eind 2020 een projectteam gevormd voor het realiseren van de tunnels in de A10 aan de zuid en noordkant. Drie van de vijf IPM-rollen zijn inmiddels ingevuld.

Vooruitblik Het komende kwartaal staat in het teken van het verder invullen van de projectorganisatie. De IPM-rollen Contractmanager en Technisch manager worden geworven evenals diverse adviseursrollen. De verwachting is dat het projectteam aan het einde van het eerste kwartaal voor een groot deel is ingevuld. De komende periode zal op basis van het voorlopig ontwerp (VO) worden gestart met het opstellen van de aanbestedingsdocumenten. Bij de verdere uitwerking van het ontwerp wordt ten eerste gekeken naar de toe te passen bouwmethode van de tunnels. Hier wordt de omgeving bij betrokken. Er wordt een multicriteriaanalyse uitgevoerd waarbij de bouwmethode zoals ZuidPlus die had uitgewerkt, de zogenaamde wanden-dakmethode, en de (goedkopere) openbouwkuipmethode waarvoor een referentieontwerp wordt gemaakt, met elkaar worden vergeleken. Ten tweede wordt naar aanleiding van de vernieuwde Regeling Aanvullende Regels Veiligheid Wegtunnels (RARVW) nagegaan of nieuwe eisen uit de RARVW impact hebben op het ontwerp. 4

Zoals vermeld in de kamerbrief van 26 november 2020 ten aanzien van het BO MIRT.

Pagina: Datum : Status:

16/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Op basis van de bouwtechnische keuzes en het ontwerp wordt in Q2 2021, in lijn met de inkoopstrategie Zuidasdok, gestart met het opstellen van het inkoopplan voor beide tunnels (Noord en Zuid). Daarna volgt de contractvoorbereidingsfase, waarbij het uitgangspunt is de bouw van beide tunnels in één contract aan te besteden. 3 .5

P rogramma

Wijzigingstracébesluit Op 15 augustus 2018 is het Tracébesluit (TB) Zuidasdok onherroepelijk geworden. Eerder is gerapporteerd dat op basis van de uitwerking van het voorontwerp en de uitkomsten van de verkeersveiligheidsaudit, er een aantal afwijkingen blijkt te zijn ten opzichte van dat Tracébesluit. Als onderdeel van de doorstart van het project, zijn maatregelen om deze afwijkingen te herstellen weer in gang gezet. Voor een aantal afwijkingen wordt een besluit tot wijziging van het Tracébesluit voorbereid (WTB). In het OGO van 30 september 2020 is herbevestigd dat het programma Zuidasdok de procedure voor een WTB zal voortzetten. Vervolgens is afgestemd over de opzet van het WTB en daarvoor benodigde onderzoeken met juristen van RWS en het ministerie van I&W . Het ontwerp WTB wordt in de eerste helft van 2021 uitgewerkt. Met de gemeente Amsterdam vinden gesprekken plaats om het TB in het bestemmingsplan in te passen overeenkomstig de Tracéwet.

Schadeclaims Er zijn deze verslagperiode geen nieuwe schadeclaims ingediend. Tot 31 december 2020 zijn er in totaal 28 schadeclaims ingediend, die vallen onder de Beleidsregel nadeelcompensatie Infrastructuur en Waterstaat 2019. 26 Claims voor nadeelcompensatie/planschade van eigenaren en huurders van kantoorruimte in het bedrijfsverzamelgebouw Zuidcirkel zijn inmiddels afgedaan. Twee claims hebben betrekking op woons chepen in de Schinkelbuurt, waarover in deze verslagperiode een besluit is genomen en waartegen nog tot medio januari 2021 de mogelijkheid van bezwaar openstaat. Voor een aantal claims heeft de Schadeadviescommissie Zuidasdok adviezen uitgebracht, welke zijn meegenomen in de besluitvorming over de ingediende claims.

Verwervingsdossiers Er wordt gewerkt aan de afronding van een aantal verwervingsdossiers die gaan over eigendomsveranderingen tussen verschillende opdrachtgevers. De verwachting is dat deze dossiers in 2021 afgerond worden.

Werkterreinen De overdracht van de werkterreinen van ZuidPlus naar Zuidasdok is voltooid. De verwachting is dat in het eerste kwartaal van 2021 een bruikleenovereenkomst voor het terrein aan de Oude Haagseweg kan worden afgesloten met het Stadsdeel West.

Pagina: Datum : Status:

17/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Door de programmatische aanpak van Zuidasdok is de verwachting dat de vraag naar werkterreinen groter is dan eerder voorzien. Het is belangrijk om met name in het kerngebied ruimte te zoeken voor werkterreinen. In dit kader wordt bijvoorbeeld gesproken over een werkterrein in het Kenniskwartier en het verkrijgen van andere werkterreinen in het Zuidasdokgebied, bijvoorbeeld het terrein ten westen van de EMA (kavel 13) en kavel Den Boer ten westen van de Nieuwe Rechtbank.

Ecologie Om de informatie over soorten in het projectgebied te actualiseren is, na de ecologische veldinventarisatie in het voorjaar, dit najaar een ecologische quickscan uitgevoerd en onderzoek gedaan naar vleermuizen, beschermde nesten van roofvogels en kraaien. Met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (bevoegd gezag) heeft vooroverleg plaatsgevonden over de soortenontheffing die voor eind 2021 moet worden vernieuwd.

Ontheffing Wet Natuurbescherming (soortenbescherming). De huidige ontheffing Wet Natuurbescherming verloopt eind 2021. Overleg met RVO heeft uitgewezen dat vanwege aangepaste natuurwaarden, deze niet zomaar verlengd kan worden. De ontheffing dient nu geactualiseerd te worden. Bij de actualisatie gaat het om de soorten, de voorschriften, ontheffingsvoorwaarden, onderbouwing en de begrenzing van het plangebied, die op een paar punten afweek van het projectgebied. Besprekingen met RVO zijn opgestart en circa zes maanden voordat de huidige ontheffing verloopt, wordt een nieuwe aanvraag ingediend voor de periode 2022 t/m 2026.

Pagina: Datum : Status:

18/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Hoofdstuk 4

Projectbeheersing 4.1 Scope In bijlage 1 en 2 is een totaaloverzicht opgenomen waarin de scopewijzigingen (en eventuele aanvullende financiële bijdragen) sinds de bestuursovereenkomst van juli 2012 zijn vermeld.

Scopewijzigingen Er zijn in de afgelopen verslagperiode geen scopewijzigingen doorgevoerd.

Ontwikkelingen scope Er zijn geen ontwikkelingen. 4.2 P lanning Vanaf medio 2020 zijn de deterministische projectplanningen voor OVT-1, OVT-2 en knooppunt De Nieuwe Meer in detail uitgewerkt. Voor deze projecten is de voorbereiding van de aanbesteding gestart. De overige projecten liggen verder in de tijd en zullen daarom later uitgedetailleerd worden in de planning. In het OGO van 18 november 2020 zijn voor het programma Zuidasdok stuurmijlpalen met bandbreedtes vastgesteld. Zuidasdok zal in de H-rapportage de actuele stand van deze mijlpalen melden en toelichten. In tabel 1 is de actuele stand per 31 december 2020 vermeld. In de volgende H-rapportage (H1-2021) wordt de stand van de mijlpalen per 30 juni 2021 vermeld en de ontwikkeling ten opzichte van 31 december 2020 toegelicht. In de Kamerbrief van maart 2020 hebben de bestuurders aangegeven dat de huidige verwachting is dat het laatste deelproject in de periode 2032-2036 wordt opgeleverd. Daarbij geldt een voorbehoud, de haalbaarheid van de planning is afhankelijk van de besluitvorming over het budget.

Pagina: Datum : Status:

19/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

Mijlpaal

Programma 1 Integraal voorontwerp Zuidasdok gereed 2 Programma Zuidasdok gereed BDS2019 3 BDS2019 werkzaamheden gereed OVT-1 Bouw Brittenpassage 4 Start aanbesteding OVT-1 (OVT-2 mee als optie) 5 Start bouw OVT-1 6 Voorbouwlocaties treindekken zuidzijde vrij (Brittenpassage en Vivaldi) 7 Ingebruikname Brittenpassage en dubbelsporige aanlanding Noord/Zuidlijn op station Zuid 8 Project OVT-1 gereed OVT-2 Verbreding Minervapassage 9 Besluit lichten optie OVT-2 10 Start aanbesteding OVT-2 (als optie niet gelicht wordt) 11 Start bouw OVT-2 12 Ingebruikname verbrede Minervapassage 13 Project OVT-2 gereed Tunnels 14 Start aanbesteding Tunnels 15 Start bouw tunnel Zuid 16 Start bouw tunnel Noord 17 Ingebruikname tramstation Arnold Schönberglaan 18 Ingebruikname busstation Eduard van Beinumstraat 19 Ingebruikname tunnel Zuid en verbreding A10 Zuid (zuidbaan) 20 Ingebruikname tunnel Noord en verbreding A10 Zuid (noordbaan) 21 Project tunnels gereed Knooppunt De Nieuwe Meer (KNM) 22 Start aanbesteding KNM 23 Start bouw KNM 24 Zuidelijke kunstwerken Piet Kranenbergpad en Amstelveenseweg gereed 25 Ingebruikname noordelijke parallelstructuur (PRR) en omklap S108 noord 26 Project KNM gereed Knooppunt Amstel (KNA) 27 Start aanbesteding KNA 28 Start bouw KNA 29 Project KNA gereed OVT-3 Koppen en plinten station 30 Besluit combineren 5e/6e spoor (derde perron) met OVT-3 Zuid 31 Besluit meenemen

Dokdakpark in OVT-3 Noord 32 Start aanbesteding OVT-3 33 Start bouw OVT-3 Zuid 34 Start bouw OVT-3 Noord 35 Koppen en plinten zuidzijde station Zuid gereed 36 Koppen en plinten noordzijde station Zuid gereed 37 Ingebruikname Vivaldipassage 38 Project OVT-3 gereed

H2 2020

Vastgestelde bandbreedte

Q1 2020 Q1 2034

Q1 2020 2032-2036

Q3 2021

Q4 2021

Q4 2020 Q2 2022 Q3 2023

Q4 2020 Q2 2022 2023-2024

Q1 2026

2025-2027

Q2 2026

2025-2027

Q3 2022 Q1 2023 Q1 2026 Q3 2028 Q3 2028

Q3 2022 Q1 2023 2025-2027 2028-2031 2028-2031

Q2 2022 Q1 2026 Q1 2028 Q4 2028 Q1 2030 Q4 2030 Q1 2033 Q1 2033

Q2 2022 2024-2027 2026-2029 2027-2031 2028-2031 2029-2034 2031-2035 2031-2035

Q2 2021 Q4 2023 Q3 2026 Q2 2027 Q2 2030

Q2 2021 2023-2024 2025-2026 2026-2028 2028-2031

Q2 2023 Q1 2025 Q1 2030

2023 2025-2026 2028-2033

Q1 2027 Q1 2027 Q1 2028 Q4 2030 Q1 2033 Q2 2032 Q1 2034 Q1 2034 Q1 2034

2024-2028 2024-2028 2025-2029 2029-2034 2031-2035 2030-2036 2032-2036 2032-2036 2032-2036

Tabel 1 Mijlpalen programma Zuidasdok

Mijlpaal 1 ‘Integraal voorontwerp Zuidasdok gereed’ en mijlpaal 4 ‘Start aanbesteding OVT-1 (OVT-2 mee als optie)’ zijn gereed. De laatste mijlpaal is in de rapportageperiode behaald, conform planning.

Pagina: Datum : Status:

20/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

In afwijking van de overall inkoopstrategie wordt voor de aanbesteding van KNM toch een dialoogfase voorzien. Hierdoor duurt de aanbesteding circa 4 maanden langer. Voor het KNM speelt verder dat er onzekerheid is over de benodigde zettingstijden welke invloed kunnen hebben op de doorlooptijd van de uitvoering van dit project. Mijlpaal 24 ‘Zuidelijke kunstwerken Piet Kranenbergpad en Amstelveenseweg’ was van belang voor de start van tunnel zuid, maar in het OGO van 18 november 2020 is besloten het bouwverkeer voor tunnel zuid niet over deze kunstwerken in KNM te leiden, maar via de S108 en de Amstelveenseweg. Hierdoor is deze mijlpaal niet meer van belang voor de sturing van het programma. De actuele stand van de mijlpalen past binnen de in het OGO afgesproken bandbreedtes.

4.3 Financiën In deze H2-2020 rapportage, met standlijn 31 december 2020, worden de mutaties aangegeven ten opzichte van de stand per 30 juni 2020, zoals gerapporteerd in de H1-2020 rapportage. In maart 2020 zijn de Tweede Kamer, Raden en Staten geïnformeerd over de ontwikkelingen van het project Zuidasdok. Het betrof onder andere de resultaten van de door mw . Dekker uitgevoerde verkenning naar nut en noodzaak van het project. De kernboodschap van haar advies was: ga voortvarend door met de realisatie van het project Zuidasdok. In de brief aan de Kamer, Raden en Staten is ook aangegeven dat er naar verwachting een fors budgettekort is voorzien . Deze inschatting van het budgettekort was opgesteld ter ondersteuning van de keuze wel of niet door met de aannemerscombinatie ZuidPlus, en was gebaseerd o p een grove inschatting van kostenposten. Er was op dat moment nog geen voorlopig ontwerp beschikbaar op basis waarvan een integrale raming opgesteld kon worden. Op het moment van de herbevestiging van de scope en het besluit tot afscheid van ZuidPlus is aangegeven dat de meerkosten nog zorgvuldig moesten worden uitgehard. De afgelopen periode is de kostenraming gehard en zijn de uitkomsten beoordeeld door een onafhankelijk reviewteam, bestaande uit vertegenwoordigers van ProRail, RWS en Amsterdam aangevuld met PwC.

Op basis daarvan is sprake van een budgettekort van 1.091,5 M€ (P50, pp 2020). Deze kostenraming is gebaseerd op het geaccepteerde Integraal Voorontwerp, dat medio februari 2020 werd geaccepteerd. Tot die tijd was het ontwerp nog in beweging. Het budgettekort is in oktober 2020 aan de bestuurders voorgelegd, waarbij zij hebben verzocht een tweede review op de kostenraming te laten uitvoeren. Deze tweede review wordt door een extern bureau uitgevoerd. De concept resultaten hiervan worden begin 2021 verwacht en zullen, voorzien van een management reactie vanuit de programma organisatie, aan de opdrachtgevers worden Pagina: Datum : Status:

21/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

opgeleverd ten behoeve van verdere besluitvorming ten aanzien van het budgettekort.

4.3.1 Budget en bijdragen partijen Onderstaande tabel laat de ontwikkeling van het budget zien ten opzichte van de halfjaarrapportage per 30 juni 2020. Een chronologisch mutatieoverzicht van scope- en budgetmutaties vanaf de bestuursovereenkomst 9 juli 2012 is in bijlage 1 en 2 opgenomen. [0]

[1]

[2]

[3]=[1]+[2]

Budge tonderdeel

Halfjaarrapportage H1-2020

Mutaties

Actue e l 31-12-2020 H2-2020

pp 2020

pp 2020

O VT

394,4

-

394,4

A10 e n tunnel

836,2

-

836,2

Ge ne riek & openbare ruimte

184,3

-

184,3

Proje ctorganisatie

278,6

-

278,6

T otaal Zuidasdok

1 .693,5

-

1 .693,5

R isicoreservering Zuidasdok

176,1

-1,0

175,1

T otaal Knooppunten

3 15,5

-

3 15,5

R isicoreservering Knooppunten T otaal Zuidasdok & Knooppunten

30,6 2 .009,0

30,6 -

2 .009,0

Tabel 2 budget in M€ (incl. BTW Rijksinfrastructuur)

Toelichting mutaties onderdeel Zuidasdok (artikel 17 Rijksbegroting) In de afgelopen periode is het totaal van het budget voor het onderdeel Zuidasdok niet gemuteerd. Het budget van de beschikbare risicoreservering voor Zuidasdok is in de afgelopen verslagperiode per saldo afgenomen met 1,0 M€. en bedraagt op dit moment 175,1 M€ (incl. BTW Rijksinfrastructuur). De onttrekking uit de risicoreservering is het gevolg van opgedragen contractwijzigingen die nog voortvloeien uit het inmiddels afgesloten realisatiecontract met ZuidPlus. Zie bijlage 1.

Toelichting mutaties onderdeel Knooppunten (artikel 12 Rijksbegroting) Het budget voor het onderdeel Knooppunten is in de afgelopen periode gelijk gebleven. De beschikbare risicoreservering (budget) voor de Knooppunten is in de afgelopen verslagperiode eveneens niet gemuteerd en bedraagt op dit moment 30,6 M€ (inclusief BTW). Zie bijlage 2.

Pagina: Datum : Status:

22/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

[0] Financierende partij per proje ctonderdeel

[1]

[2]

[3]=[1]+[2]

Halfjaarrapportage H1-2020

Mutaties

Actue e l 31-12-2020 H2-2020

pp 2020 R ijk

pp 2020

1.134,2

-

1.134,2

Ge m eente Amsterdam

227,8

-

227,8

Ve rvoe rregio Amsterdam

171,2

-

171,2

Provincie Noord-Holland

84,2

-

84,2

subtotaal BO K-partijen

1.617,4

-

1.617,4

bijdragen derden:

-

EU (TEN-T) NS

2,5

-

2,5

72,3

-

72,3

ProR ail

0,8

-

0,8

O ve rig

0,5

-

0,5

subtotaal derden

76,1

-

76,1

T otaal Zuidasdok

1 .693,5

-

1 .693,5

314,8

-

314,8

Ge m eente Amsterdam

0,6

-

0,6

De rde n

0,1

-

0,1

3 15,5

-

3 15,5

2 .009,0

-

2 .009,0

R ijk

T otaal Knooppunten T otaal Zuidasdok & Knooppunten

Tabel 3 bijdragen partijen in M€ sluitend op budget

De onderbouwing van de mutaties in Tabel 3 is weergegeven in bijlage 1 en 2 van deze halfjaarrapportage.

4.3.2 Geactualiseerde prognose eindstand Vanaf de H2- 2018 rapportage tot de H1-2020 rapportage is de prognose eindstand, hangende de bestuurlijke besluitvorming over de trajecten Dekker en Hertogh, niet geactualiseerd en is hier niet over gerapporteerd in de voortgangsrapportages. De prognose eindstand bedroeg 2.028,0 M€. In onderstaande tabel is de actuele prognose eindstand op basis van de nieuwe kostenraming, 3.100,5 M€, afgezet tegen de prognose eindstand en budgetspanning uit de tweede halfjaarrapportage over 2018 (stand per ultimo 2018 = stand per 30 juni 2020 / H1-2020).

Pagina: Datum : Status:

23/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

[0] Proje ctonderdeel

[1] Halfjaarrapportage H1-2020 (=H2-2018) pp 2018

[2]

[3]=[1]+[2]

Mutaties

Actue e l 31-12-2020 H2-2020 pp 2020

O VT

406,0

464,5

870,5

A10 e n tunnel

778,4

355,7

1.134,1

Ge ne riek & openbare ruimte

186,9

-94,7

92,2

Programmaorganisatie

339,2

161,8

501,0

1 .710,5

8 87,3

2 .597,8

T otaal prognose Zuidasdok

Δ Budget – Prognose Zuidasdok T otaal prognose Knooppunten

-904,3 3 17,5

1 85,2

Δ Budget – Prognose Knooppunten T otaal prognose Zuidasdok & K nooppunten

Δ Budget – Prognose Totaal

5 02,7

-187,2 2 .028,0

1 .072,5

3 .100,5

-1.091,5

Tabel 4 prognose kosten (o.b.v. P50 raming) Zuidasdok en Knooppunten in M€ (incl. BTW Rijksinfrastructuur)

De prognose is, na het opstellen van een nieuwe kostenraming op basis van het voorlopig ontwerp in 2020, gestegen naar 3.100,5 M€, wat een stijging van 1.091,5 M€ betekent. Inhoudelijk is de stijging van de kostenraming sinds het referentieontwerp (2015) en daarmee het budgettekort te verklaren aan de hand van een aantal hoofdoorzaken: 1. Scope uitbreidingen (ca. 10%). Ten tijde van het opgestelde referentieontwerp was nog niet definitief vast te stellen of de openbaar vervoerterminal robuust kon functioneren tot 2030. Er zijn daarom diverse scope uitbreidingen doorgevoerd die de kwaliteit en veiligheid van de OV-terminal moeten verbeteren. In 2016 is besloten om een voorinvestering op te nemen t.b.v. de realisatie van een 5e/6e spoor en de Daklaan (DokDakPark). Het betrof de funderingen en kolommen aan de noord- en zuidzijde van de Britten en Minervapassage. In 2017 is besloten om een tweede set voorinvesteringen op te nemen t.b.v. de realisatie van een 5e/6e spoor gecombineerd met een extra waterberging, het sluiten van het OV-carré door commerciële voorzieningen in de zuidplint en het inpandig maken en uitbreiden van de zuidwestelijke fietsenstalling (waarover nog een separate investeringsbeslissing moet worden genomen). Ander voorbeeld is het aanbrengen van aanvullende brandwerende voorzieningen in de tunnel. 2. Complexiteit (ca. 45%).

Het project Zuidasdok is een omvangrijk en complex project. Het project wordt gekenmerkt door veel raakvlakken en afhankelijkheden en wordt gerealiseerd in een relatief klein en intensief bebouwd binnenstedelijk gebied. Reeds eerder is gemeld dat het project complexer en risicovoller is dan op voorhand werd voorzien. Deze complexiteit uit zich in meerdere domeinen. Zo ligt de productiviteit tijdens die buitendienststellingen lager dan gedacht. Dit komt vooral door de extra tijd

Pagina: Datum : Status:

24/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

die nodig is voor de (de)mobilisatie van materieel en bouwgereed maken van de werkvakken (spoor/perrons weghalen, werkzaamheden uitvoeren, spoor/perrons weer terug aanbrengen) en door het feit dat door het kleine bouwterrein overal maatwerk moet worden toegepast en weinig repetitiewerk mogelijk is. Hierdoor zijn er meer buitendienststellingen incl. bijbehorende verkeersmaatregelen nodig om dezelfde werkzaamheden te realiseren. Ook moesten eerdere aannames ten aanzien van de benodigde hoeveelheden staal en beton worden bijgesteld. Er is sprake van een toename van het benodigde materiaal en constructies moeten zwaarder uitgevoerd worden dan eerder gedacht. 3. Risicobeheersing (ca. 25%). Voornoemde complexiteit van het project heeft geleid tot hogere risico opslagen. Dit en de langere looptijd van het project leidt tot meer projectbeheersingskosten, zowel aan de kant van de opdrachtnemers (zogenaamde indirecte kosten) als aan de kant van opdrachtgevers (risicomanagement, raakvlakmanagement en toezicht). Deze opwaartse trend is de laatste jaren in alle aanbestedingen van zowel ProRail als Rijkswaterstaat zichtbaar. Indirecte kosten worden bepaald door percentages over de directe kosten (bouwkosten). Een stijging van d e directe kosten leidt dus ook tot een stijging van de indirecte kosten.

Verwacht wordt dat met de andere manier van aanbesteden en de samenwerkingsgerichte aanpak een deel van deze risico’s nog te mitigeren zijn. 4. Overig (ca. 20%). De looptijd van het programma is aanzienlijk toegenomen, de openstelling van het laatste pakket was voorzien 2026 – 2028 en ligt nu in 2032 – 2036. Hierdoor nemen ook de kosten voor projectmanagement, administratie en toezicht toe. Daarnaast hebben prijsontwikkelingen in de markt ook geleid tot een toename van de totale kosten.

4.3.3 Realisatie en prognose uitgaven In Tabel 5 zijn de gerealiseerde uitgaven en de prognoses per projectonderdeel weergegeven. Het totaal van deze tabel sluit aan op de prognose kosten per 3 112-2020 zoals in paragraaf 4.3.2 is weergegeven.

Pagina: Datum : Status:

25/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

P rojectomschrijving O VT A 10 en tunnel G eneriek + inrichting O R P rogrammaorganisatie

t/m 2 0 19 1 0 2,0 7 0 ,5 7 6 ,3 1 4 1,5

2 0 20 3 0 ,8 3 2 ,8 8 ,3 1 8 ,7

2 0 21 3 1 ,0 1 ,7 7 ,0 2 7 ,2

2 0 22 6 1 ,2 1 3 ,1 0 ,6 2 9 ,3

2 0 23 8 6 ,5 4 6 ,6 3 1 ,6

2 0 24 1 0 6,4 7 4 ,5 3 3 ,3

2 0 25 9 7 ,1 8 6 ,7 3 2 ,8

L ater 3 5 5,5 8 0 8,2 1 8 6,6

T otaal 8 7 0,5 1 .1 34,1 9 2 ,2 5 0 1,0

T otaal prognose Zuidasdok Beschikbaar budget

3 9 0,3 3 9 0,3

9 0 ,6 9 0 ,6

6 6 ,9 6 6 ,3

1 0 4,2 8 9 ,4

1 6 4,7 1 2 9,5

2 1 4,2 1 3 5,7

2 1 6,6 1 .350,3 1 1 0,7 6 8 1,0

2 .597,8 1 .6 93,5

Budgettekort Zuidasdok

0 ,0

0 ,0

0 ,6

1 4 ,8

3 5 ,2

7 8 ,5

1 0 5,9

6 6 9,3

9 0 4,3

P rognose Knooppunten N ieuwe Meer en Amstel Beschikbaar budget

4 1 ,4 4 1 ,4

1 3 ,6 1 3 ,6

1 ,8 1 ,8

2 1 ,7 2 1 ,4

1 9 ,5 1 9 ,4

5 8 ,9 3 3 ,5

5 7 ,7 3 0 ,4

2 8 8,1 1 5 4,0

5 0 2,7 3 1 5,5

Budgettekort Knooppunten

0 ,0

0 ,0

0 ,0

0 ,3

0 ,1

2 5 ,4

2 7 ,3

1 3 4,1

1 8 7,2

4 3 1,7

1 0 4,2

6 8 ,7

1 2 5,9

1 8 4,2

2 7 3,1

2 7 4,3 1 .638,4

3 .100,5

8 4 ,1

1 3 ,6

1 ,8

2 1 ,7

1 9 ,5

5 8 ,9

5 7 ,7

2 8 8,1

5 4 5,4

3 4 7,6

9 0 ,6

6 6 ,9

1 0 4,2

1 6 4,7

2 1 4,2

2 1 6,6 1 .350,3

2 .5 55,1

T otaal Zuidasdok & K nooppunten T en laste van Artikel 12 'Wegen' T en laste van Artikel 17 'M egaprojecten'

Tabel 5 realisatie en prognose uitgaven in M€.5

In het tweede halfjaar van 2020 is een herziene meerjarige kasprognose opgesteld op basis van de geharde raming en de actuele planning. De kasrealisatie over 2020 bedraagt € 104,2 mln.; dit komt overeen met 93% van de kasprognose 2020 van € 112,0 mln. zoals die in de eerste halfjaarrapportage is afgegeven. De onderbesteding van € 7,8 mln. wordt voor het grootste deel veroorzaakt door het doorschuiven van geplande vastgoedtransacties naar volgend jaar.

4.3.4 Realisatie en prognose bijdragen en ontvangsten In Tabel 6 zijn de geplande bijdragen van de diverse financiers opgenomen, aansluitend op het actuele budget. P artijen Bijdrage Rijk Bijdrage gemeente Amsterdam Bijdrage Vervoerregio Amsterdam Bijdrage provincie N oord-Holland E U -ontvangsten (TEN-T) Bijdragen derden A rtikel 1 7 (Zuidasdok)

t/m 2 0 19 2 92,4 5 4 ,1 4 0 ,7

2 0 20 5 4 ,2 4 ,8 3 ,5 2 8 ,1

2 0 21 1 4 ,7 1 3 ,7 1 0 ,4 2 8 ,1

2 0 22 2 0 23 5 6 ,4 1 21,8 1 1 ,3 2 4 ,5 8 ,5 1 8 ,4 2 8 ,0

2 0 24 1 58,5 3 1 ,8 2 3 ,9

2 0 25 1 60,2 3 2 ,2 2 4 ,2

L ater 2 76,0 5 5 ,4 4 1 ,6

2 ,5 0 ,6 3 90,3

9 0 ,6

6 6 ,9

1 04,2 1 64,7

2 14,2

2 16,6

7 3 ,0 4 46,0

T otaal 1 .134,2 2 2 7,8 1 7 1,2 8 4 ,2 2 ,5 7 3 ,6 1 .693,5

A rtikel 1 2 (Knooppunten)

4 1 ,4

1 3 ,6

1 ,8

2 1 ,5

3 5 ,3

3 0 ,4

1 52,1

3 1 5,5

T otaal Zuidasdok & Knooppunten

4 3 1,7 1 0 4,2

6 8 ,7

1 2 5,7 1 8 4,1 2 4 9,5 2 4 7,0 5 9 8,1 2 .009,0

1 9 ,4

Tabel 6 realisatie en prognose bijdragen en ontvangsten in M€. (prijspeil 2020)

Alle geplande bijdragen voor 2020 van de diverse financiers zijn dit jaar volgens planning ontvangen. 5

De re alisatie en prognose voor Zuidasdok komt niet overeen met artikel 17 en die voor Knooppunten komt niet overeen m et artikel 12. Dit wordt ve roorzaakt doordat in de jare n tot 2015 alle k osten (42,6 M€) op artikel 12 zijn geboekt. Pagina: Datum : Status:

26/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

4.3.5 Aangegane verplichtingen In Tabel 7 is zichtbaar welke mutatie heeft plaatsgevonden in de aangegane verplichtingen ten opzichte van de vorige rapportage. In deze periode is de beëindiging van het contract met ZuidPlus geëffectueerd, waardoor de bijbehorende aangegane verplichtingen zijn vrijgevallen. Daarnaast zijn beëindigingsvergoedingen betaald. Per saldo leidt dit tot een afname van de verplichtingenstand in het tweede halfjaar met € 999,6 mln. Per 31 december 2020 is in totaal € 573,7 mln. verplicht, ofwel 29% van het taakstellend budget.

Proje ctonderdeel

Halfjaarrapportage H1-2020

Mutaties

Actue e l 31-12-2020 H2-2020

O VT (incl. keersporen)

307,1

-161,5

145,6

A10 e n tunnel

692,9

-588,6

104,3

Ge ne riek & openbare ruimte

152,6

-67,2

85,4

Proje ctorganisatie

153,7

29,4

183,1

T otaal Zuidasdok

1 .306,3

- 787,9

5 18,4

2 67,0

- 211,7

5 5,3

1 .573,3

- 999,6

5 73,7

T otaal Knooppunten Totaal Zuidasdok & Knooppunten

Tabel 7 Stand van de aangegane verplichtingen

4.4 Ris ico’s Het proces van risicomanagement is binnen Zuidasdok breed ingericht, waarbij sprake is van zowel een bottom-up als topdown benadering. Bottom-up doorlopen projecten zelf risicomanagement cycli en de projectrisico’s worden beheerst en beheerd op projectniveau. Op programmaniveau worden meer topdown risico’s en beheersmaatregelen geformuleerd, gekwantificeerd en beheerst vanuit het overall perspectief van Zuidasdok. De aansluiting tussen de bottom-up benadering vanuit de projecten en de topdown benadering op programmaniveau wordt bewaakt. De belangrijkste risico’s op programmaniveau w orden in de voortgangsrapportages per kwartaal opgenomen, waarbij ontwikkelingen in deze risico’s worden toegelicht. In de H-rapportage wordt gerapporteerd over de ontwikkeling van het risicoprofiel van het programma Zuidasdok aan de hand van de ontwikkeling van de top 10 risico’s. Ten opzichte van de H1-2020 rapportage is het overzicht van de toprisico’s uitgebreid van een top 5 naar een top 10. Met een overzicht van de top 10 programmarisico’s is er een beter inzicht in het risicoprofiel van het programma en de wijze waarop het programma stuurt op beheersing van de programmarisico’s. Ook kan het programma haar partners hierdoor beter informeren.

Pagina: Datum : Status:

27/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR

De top 10 programmarisico’s van Zuidasdok ziet er als volgt uit: P ositie H2 2 0 20

O n twikkeling t .o.v. H1 2 0 20

Ris ico

1

De besluitvorming over het toekennen van aanvullend budget voor Zuidasdok neemt te veel tijd in beslag

Nw

2

Er is onvoldoende coördinatie tussen de projecten

=

3

De transitie naar de nieuwe werkwijze en filosofie verloopt onvoldoende voortvarend

4

Er ontstaat weerstand in de omgeving ten aanzien van hinder

=

5

Het programma kan onvoldoende slagvaardig opereren

=

6

Er ontstaan significante tegenvallers in de uitvoering

=

7

Er ontstaat spanning tussen het honoreren van wensen van stakeholders (adaptiviteit) en het stabiel houden van de scope (stabiliteit)

Nw

8

Er is te weinig fysieke ruimte om het programma uit te voeren

Nw

9

Er zijn onvoldoende werkvensters om het werk uit te kunnen voeren

Nw

10

Er ontstaan onveilige situaties tijdens de bouw

Nw

(N w: nieuw risico, =: het risico is gelijk gebleven,

: het risico is gestegen,

: het risico is gedaald)

Tabel 8 Top 10 programmarisico’s

Ten opzicht van de H1-2020 rapportage is het aantal programmarisico’s uitgebreid naar 10 en is de formulering van een aantal risico’s aangepast. Hieronder wordt een toelichting op de top 10 programmarisico’s gegeven. 1. De besluitvorming over het toekennen van aanvullend budget voor Zuidasdok n eemt te veel tijd in beslag Dit is een nieuw risico dat het gevolg is van het ontstane verschil tussen het beschikbare programmabudget en de actuele raming van het programma, waardoor er een forse budgetspanning bestaat. Om deze budgetspanning weg te nemen is Zuidasdok afhankelijk van de besluitvorming hierover door de financiers van het programma. Zuidasdok heeft te maken met de mogelijk grote gevolgen van de budgetspanning, naarmate de besluitvorming langer uitblijft. Zolang er sprake is van een budgettekort bestaat er onzekerheid over het aangaan van nieuwe verplichtingen bijvoorbeeld bij de gunning van contracten. Dit kan leiden

Pagina: Datum : Status:

28/49 31-12-2020 Definitief

Zuidasdok OPENBAAR