bijlage 2 Amsterdammers_en_hun_beleving_van_de_verkeersveiligheid_-_Najaar_2021.pdf

Figuur 4.8.1: Vervoerswijzen, één of twee vormen die inwoners van stadsgebied Weesp het vaakst gebruiken (n=120).

Figuur 4.8.2: Gevoel van verkeersveiligheid in de buurt van inwoners van stadsgebied Weesp (n=100) en stadsbreed (n=2339).

100

100

90

%

90

Wat maakt Weesp verkeersonveilig? De enquête laat zien dat bewoners in Weesp zich over meerdere verkeersaspecten zorgen maken. Wat onder meer speelt is de verkeersdrukte in het stadsgebied. Vooral de drukke spits baart bewoners zorgen. Er zijn dan veel kinderen onderweg naar school, terwijl er veel (vracht)verkeer is. Weespers zien bovendien dat het sluipverkeer en het recreatief verkeer (groepjes wielrenners en motoren) toeneemt. “Locatie rondom [verpleeghuis] Hogewey is vaak een chaos. Vooral rond spitstijd, waarbij scholieren over de stoep fietsen en in tegengestelde richting in fietsen. De infrastructuur is op deze locatie (Hogewey) zo slecht ingericht. Levert gevaarlijke situaties op!”

Figuur 4.8.3: Gedrag dat leidt tot onveilige verkeerssituaties volgens inwoners van stadsgebied Weesp (n=98) en Amsterdammers (n=2208). 100 90 80

%

70

80

80

60

70

70

50

60

60

40

50

50

30

40

40

20

30

30

10

20

20

0

10

10

0

Weesp Voet

Fiets

Elektrische fiets

83

Amsterdam Openbaar vervoer Scooter

Taxi

Auto

0

%

Weesp Te hard rijden

1 Zeer onveilig

2

Weesp

Amsterdam

3

4

5 Zeer veilig

Amsterdam Afleiding mobiel

Door rood rijden of lopen

Fietsers zonder licht

Onder invloed van alcohol of drugs

Anders

Ik ben iha te spreken over het gedrag van anderen

gemeente Amsterdam

Enquête en stadsgesprekken verkeers­veiligheid

0

10

Top-10 locaties 1

Lange Muiderweg

2

Stationsweg (rotonde)

3

Herensingel kruising Papelaan

4

Meidoornlaan kruising Plataanlaan

5

Nieuwstad kruising Binneveer

6

Hoogstraat

7

Nieuwstad kruising Breedstraat

8

Landscronerlaan kruising Bloemendalerpoldersingel

9

Herensingel kruising Stationsweg

10

Julianastraat

Figuur 4.8.4: Locaties in stadsgebied Weesp die men verkeersonveilig vindt.

84

gemeente Amsterdam

Enquête en stadsgesprekken verkeers­veiligheid

0

4

Top-5 locaties 1

Groeneweg

2

Nieuwstad

3

Stationsplein

4

Leeuwerveldseweg

5

Oudegracht

Figuur 4.8.5: Locaties in stadsgebied Weesp waar men de verkeersveiligheid verbeterd vindt.

85

gemeente Amsterdam

Enquête en stadsgesprekken verkeers­veiligheid

“De Lange Muiderweg waar ik aan woon is niet ingericht voor de grote hoeveelheden met name recreatief verkeer en sluipverkeer. […] Het is wachten op (nog meer) ongelukken.”

Volgens de Weespers betreffen verkeersovertredingen in Weesp vooral het negeren van het zebrapad, het negeren van rood licht, foutparkeren en het tegen de rijrichting in fietsen.

Bewoners geven aan dat vooral auto’s en vrachtwagens vaak veel te hard rijden. Ook wielrenners en bestuurders van elektrische bakfietsen noemen zij ‘snelheidsduivels’.

Welke oplossingen zien bewoners?

Weesp heeft volgens de bewoners een gebrekkige verkeersinfrastructuur. Ze noemen verkeersborden die het zicht belemmeren of verkeerd geplaatst zijn, een slechte weginrichting, slechte verkeersverlichting en het ontbreken van stoepen en zebrapaden. De verkeersverbindingen binnen en met het stadsgebied zijn een belangrijk punt van zorg: “Onze buurt zelf is veilig, maar de verbinding met de binnenstad en sport en school niet.” Sommige wegen zijn volgens de bewoners erg smal. Dat zorgt voor gevaarlijke situaties omdat er te weinig ruimte voor de weggebruikers is: “Ik woon op een smalle dijkweg. Soms is passeren lastig omdat er veel auto’s langs de weg geparkeerd staan. Er zijn een paar onoverzichtelijke bochten, maar met rustig rijden is dat te overzien.” De plaats op de weg die weggebruikers soms noodgedwongen innemen, bestempelen bewoners als onveilig. Dat geldt voor wielrenners en hardlopers op de weg, maar vooral voor fietsers die op de stoep rijden: “Fietsers fietsen over de stoepen om rood licht te ontlopen!”

86

Voor wegen die volgens bewoners niet goed met elkaar verbonden zijn, zien zij verschillende oplossingen: •  De aanleg van extra fietsroutes of fietssnelwegen. •  De aanleg van fiets- en voetgangerstunnels in het centrum bij het spoor en richting de buitengebieden. •  Het ondergronds maken van het station. “Het zou fantastisch zijn als er nog meer aandacht is voor goede lekker lopende fietsroutes van noord naar zuid en van oost naar west. Zonder hobbelig slecht wegdek en zonder haakse hoeken.” Omleiding van het doorgaand verkeer zou volgens bewoners een oplossing kunnen zijn voor het sluipverkeer. De verkeersveiligheid zou verder kunnen worden vergroot door verlaging van de maximumsnelheid en de aanleg van fietsstraten in het stadsgebied. Fietsers krijgen zo meer ruimte, terwijl auto’s te gast zijn en langzamer rijden: “In Amsterdam zijn er enkele fietswegen waar auto’s te gast zijn. Iets dergelijks zou goed zijn in de Papelaan, specifiek de kruising met de Pr. Irenelaan te Weesp.” Voor de Muiderweg stellen bewoners meer passeeren minder parkeerplekken voor auto’s voor. Dat zou deze lange en smalle dijkweg overzichtelijker en daarmee veiliger maken.

Ter verbetering van de verkeersveiligheid in het donker pleiten bewoners voor meer en betere straatverlichting. Ook opperde een bewoner om scholieren gratis fietslampjes aan te bieden. Verder zou het volgens bewoners goed zijn om kinderen meer verkeerslessen aan te bieden. Ook pleiten zij voor meer handhaving, met een accent op snelheidsovertredingen en sluipverkeer in plaats van foutparkeren.

Bezorgdiensten en bestel- en vrachtverkeer Bewoners van stadsgebied Weesp maken iets vaker gebruik van bezorgdiensten dan de gemiddelde Amsterdammer. 36% doet dit vaak (zeker wekelijks), 43% soms (één keer per maand) en 21% slechts zelden. Voor de gemiddelde Amsterdammer is dit respectievelijk 28%, 39% en 33%. Over de veiligheid van flits- en maaltijdbezorgers maken Weespers zich minder zorgen dan de gemiddelde Amsterdammer (paragraaf 3.1). Over pakket- en bestelbezorgers en bezorgauto’s van supermarkten zijn zij juist kritischer. Respectievelijk 60% en 41% van de Weespers vindt hun rijgedrag (zeer) onveilig. Net als stadsbreed scoren maaltijdbezorgers op scooters in stadsgebied Weesp wel het slechtst: 62% van de Weespers vindt hun rijgedrag (zeer) onveilig. Voor flitsbezorgers die je boodschappen binnen 10 minuten thuisbezorgen is dit 50% en voor maaltijdbezorgers op elektrische fietsen 42%. Als het om bezorgdiensten gaat noemen bewoners in de enquête vooral het wild parkeren op de stoep of op de weg dat voor gevaarlijke situaties zorgt. Ook rijden bezorgers vaak over de stoep:

gemeente Amsterdam

Enquête en stadsgesprekken verkeers­veiligheid

“B ezorgers rijden veel te hard, scheuren vaak ook over de stoep.”

Figuur 4.8.6: Stelling “het instellen van schoolstraten zorgt voor meer verkeersveiligheid bij de school” (n=93).

zelf ook sneller voor de auto. Ze nemen het zekere voor het onzekere.

Gesprek met bewoners

100

Het gesprek met bewoners werd ingeleid door wethouder John Vos. Hij stelde drie gespreksonderwerpen aan de orde die Weespers veel bezighouden: veilige schoolomgeving, verkeersdrukte in het stadsgebied en snelheid. Over het thema ‘veilig naar school’ uitten Weespers zich ook in de enquête.

90

De gespreksdeelnemers waren het erover eens dat auto’s niet dicht bij de school zouden moeten kunnen komen. Ze zouden daarom graag zien dat er gebruik wordt gemaakt van schoolstraten. Kiss&Ride is een optie als het echt niet anders kan.

Veilige schoolomgeving

20

In de enquête zei 27% van de bewoners van stadsgebied Weesp (de zorg voor) kinderen in de basisschoolleeftijd te hebben. 23% liet deze vraag onbeantwoord. Het aantal respondenten is klein. Van de 32 mensen die antwoordden dat zij de zorg voor kinderen in de basisschoolleeftijd hebben, vulden slechts 19 mensen in hoe zij hun kinderen naar school brengen. Dit aantal is te klein om uit te splitsen. Er kan daarom geen betrouwbare uitspraak worden gedaan over de manier waarop Weespers hun kinderen naar school brengen en of de verkeersveiligheid daarbij een rol speelt. Figuur 4.8.6 laat zien wat Weespers verwachten van de instelling van schoolstraten. Met de stelling dat dit bijdraagt aan meer verkeersveiligheid bij de school lijken ze het minder eens dan de gemiddelde Amsterdammer, maar dit verschil is niet significant. In de toelichting die men in de enquête kon geven, wordt opgemerkt dat de route naar de school gevaarlijker is dan de verkeerssituatie bij de school. De instelling van een schoolstraat zou daarom geen zin hebben. Een ander vindt echter dat dit zeker kan helpen: “Er komt [nu] nogal eens een vuilniswagen of laad- en losverkeer de straat in precies op het moment

87

%

80 70 60 50 40

Het thema veilige schoolomgeving komt ook aan bod bij de stadsdelen Oost, Nieuw-West, Noord, Zuid, Zuidoost en West.

30 10 0

Zeer mee eens

Mee eens

Weesp

Amsterdam

Neutraal

Mee oneens

Zeer mee oneens

dat de school opent of sluit.” Sommigen zoeken het in andere oplossingen, zoals een stoplicht oversteekplaats of voorrangsverandering op bepaalde punten of tijdelijk ruimte voor het kortstondig in-/uitstappen, of het stimuleren van lopen en fietsen naar school. In het gesprek met de wethouder stelden de gespreksdeelnemers dat gedrag een bepalende factor is als het gaat om de verkeersveiligheid rond scholen. Veel ouders oordelen kritisch over die veiligheid, terwijl hun eigen gedrag hiermee strijdig is. Vaak willen ze er als eerste zijn en snel weer weg. Ze houden maar weinig rekening met andere verkeersdeelnemers. Zo vergeten ze maar al te vaak dat kinderen niet in staat zijn om het hele verkeer te overzien en een langere reactietijd hebben.

Met de auto bij de school? Pas op! Kinderen overzien niet het hele verkeer en hebben een langere reactietijd.

Een groeiend aantal auto’s bij de school is een proces dat zichzelf versterkt. Als ouders zien dat het vanwege die auto’s gevaarlijk is voor hun kinderen, kiezen ze

gemeente Amsterdam

Enquête en stadsgesprekken verkeers­veiligheid

•  Maak een knip en leid het doorgaand verkeer om het oude centrum heen. •  Zorg voor een duidelijke scheiding tussen voetpad, fietspad en rijbaan. •  Voorzie fietspaden van een rode markering. •  Leg op smalle wegen fietsstraten aan. •  Pak complexe verkeersknooppunten aan, maak ze eenvoudiger en overzichtelijker. •  Handhaaf op overtredingen, bijvoorbeeld met verkeerscamera’s.

Verkeersdrukte in het stadsgebied Veel Weespers maken zich zorgen over racend verkeer en (te) zwaar vrachtverkeer. Vooral voor fietsers en voetgangers levert dit gevaar op. Uit de enquête blijkt dat 68% van de Weespers het vracht- en bestelverkeer de afgelopen twee jaar onveiliger vindt geworden. Dat is veel meer dan stadsbreed (43%). Slechts 2% van de Weespers vindt dat het veiliger is geworden en 29% vindt dat er niets is veranderd. Stadsbreed is dit respectievelijk 8% en 49%. In het gesprek met de wethouder merkte een deelnemer op dat een aantal knelpunten voor fietsers en voetgangers al jarenlang bestaat, vooral omdat snel en zwaar verkeer permanent voorrang heeft. Veel Weespers zijn die knelpunten al wel dertig jaar een doorn in het oog. De invoering van een maximumsnelheid van 30 km/uur zal zeker helpen. Andere oplossingen die werden genoemd: •  Maak heel Weesp binnen de bebouwde kom 30 km/uur. •  Vergroot de verblijfskwaliteit in het centrum.

88

Ook de subjectieve veiligheid is belangrijk, werd benadrukt. Je voelt je echt veilig als de ruimte prettig is om in te verblijven. Dat geldt vooral voor kinderen, ouderen en mensen met een beperking. Zorg daarom voor trottoirs en looproutes van kwaliteit, goed bereikbare OV-haltes en goede oversteekmogelijkheden.

Snelheid In Weesp wordt vaak (te) hard gereden. Daarover waren de gespreksdeelnemers het roerend eens. Op specifieke plekken hebben bewoners onder meer last van fietsers, wielrenners en motorrijders, hoewel de hinder door die laatste groep wel wat is afgenomen. Over elektrische bakfietsen groeien de zorgen daarentegen. Snelheidsbeperkende maatregelen zijn niet altijd mogelijk. Bijvoorbeeld omdat de weg vooral voor industrieel verkeer bestemd is en er daarom geen drempels kunnen worden geplaatst. Versmallen is daarom soms ook geen optie. Sommige snelle verkeersdeelnemers hoor je niet, wat vooral gevaarlijk is voor kinderen en mensen met een beperking. Een oplossing zou zijn om fietsers en/ of groepen wielrenners een kenteken te geven. Dat maakt het makkelijker om te handhaven.

Het doorgaand verkeer om het oude centrum van Weesp heen. En daar meer plek voor voetgangers en fietsers. Wat zou dat heerlijk zijn…

Over de instelling van een maximumsnelheid van 30 km/uur waren de gespreksdeelnemers positief. Dat heft de gevaarlijke snelheidsverschillen op, terwijl het tijdverlies (vooral in Weesp) minimaal is. Desalniettemin moet er per locatie gekeken worden:

gemeente Amsterdam

Enquête en stadsgesprekken verkeers­veiligheid

welke maatregel is nodig en welke gevolgen heeft dit misschien op een andere locatie? Soms helpt alleen handhaving. Van de gemeente verwachten de gespreksdeelnemers meer slagvaardigheid. In Weesp wordt veel onderzoek verricht maar weinig actie ondernomen, werd gezegd. Suggesties van bewoners zijn vaak goed uitvoerbaar, maar die uitvoering laat meestal lang op zich wachten. Met de uitkomsten van de gesprekken die de gemeente met bewoners voert, wordt bovendien niet altijd wat gedaan. Een pragmatische aanpak zou het verschil kunnen maken. Het thema snelheid komt ook aan bod bij de stadsdelen Oost, Nieuw-West, Noord, Zuidoost en West.

89

Verkeersveiligheidsproblemen kun je vaak heel goed snel en praktisch oplossen. Niet praten maar poetsen!

gemeente Amsterdam

Enquête en stadsgesprekken verkeers­veiligheid

Bijlage I Overzicht aangeschreven stakeholders Twintig stakeholders zijn gevraagd naar hun visie op de verkeersveiligheid in de stad. De volgende stakeholders maakten hun visie kenbaar: • Cliëntenbelang • Connexxion • De Fietsprofessor • Evofenedex, ondernemersvereniging • Fietsersbond Amsterdam • Gemeentelijk Vervoer Bedrijf • Politie • Reizigers Advies Raad • Rover Vereniging Reizigers Openbaar Vervoer • Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid • Transport en Logistiek Nederland • Veilig Verkeer Nederland, regio West • Voetgangersvereniging Nederland

90

gemeente Amsterdam

Enquête en stadsgesprekken verkeers­veiligheid

Bijlage II Vragenlijst stadsbrede enquête Bijlage II vindt u hier https://www.amsterdam.nl/verkeersveiligheid

Colofon Uitgave Gemeente Amsterdam, Verkeer en Openbare ruimte Dit document en het digitale kaartmateriaal is met zorg samengesteld door de gemeente Amsterdam. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. Tekst en redactie Wiebe van der Veen, Sietze Faber, Jos Sinnema (tekstschrijver), Sara Aghattass, Marjolein Versteeg, Pieter Swinkels, Lisa van Wijk Illustraties Bas Köhler Vormgeving Vorm de Stad, Tom van Veenhuijzen

91

gemeente Amsterdam

Enquête en stadsgesprekken verkeers­veiligheid

VRM21_702