Bijlage 2.3_Overige bijlagen concept-investeringsnota NMbuurt.pdf

6.5 Amstel III: IKEA-kavel IKEA aan de Hullenbergweg gaat zijn huidige pand afstoten en schuift met nieuwe huisvesting en een nieuw concept op, richting het spoor. De locatie van de huidige IKEA komt dan vrij en komt weer in handen van de gemeente. IKEA staat open voor functies op het dak van de nieuwe huisvesting. Daarmee ontstaat één grote kavel waar zowel op maaiveldniveau als op het dak nieuwe functies kunnen komen. De plek ligt centraal in Amstel III én in de toekomst aan het eind (of het begin) van het Hondsrugwegpark. In het straks dichtbebouwde Amstel II is dit dé locatie om een levendige plek van te maken, met functies die passen bij de kruising van groen en stedelijkheid. Een invulling met (openbare) sport, horeca (bijvoorbeeld de huidige brouwerij) en groen/kleinschalige stadslandbouw zou, eventueel aangevuld met woningbouw aan de randen, een mooie invulling kunnen zijn van deze plek. Met betrokkenen en initiatiefnemers kan bepaald worden welke functies op het dak en welke op maaiveld kunnen komen.

Referenties op deze en de volgende pagina zijn Klunkerkranich in de wijk Neukölln in Berlijn, de Dakkas in Haarlem en, kleinschaliger, dakterras HOPP in Amsterdam oost. Voor (openbare) sport en beweging op daken zijn in Rotterdam verschillende voorbeelden te vinden.

27

28

6.6 ArenAPoort Arenapoort is en blijft het grootstedelijke uitgaans- leisure en sportgebied van Amsterdam. In Arenapoort worden de komende jaren woningen gebouwd, waarbij de ambitie is dat het gebied meer een onderdeel wordt van de stedelijke omgeving, in plaats van een denkbeeldig eiland waar alleen bezoekers komen. De verbindingen vanuit het dichtbebouwde en drukke Arenapoort naar de ruimte en het groen in de omgeving (de sport in de Nieuwe Kern, het Mandelapark) moeten goed en aantrekkelijk zijn. Als referentie voor Arenapoort wordt wel het gebied rond stadion Wembley in Londen genoemd. Het leisureprofiel van ArenAPoort kan worden aangevuld en versterkt met geschikte (grootschalige) leisurefuncties. Het is in Arenapoort-West niet gewenst om culturele functies toe te voegen die vooral gericht zijn op de huidige en nieuwe bewoners van Zuidoost, zoals een wijktheater of bibliotheek. Deze functies zouden ondergesneeuwd raken in de grote voorzieningen van het gebied en horen aan de oostkant van het gebied, bij of aan het Anton de Komplein. Hier kan meer een sfeer van centrum op lager schaalniveau, de huiskamer van Zuidoost, gecreëerd worden. Het toevoegen van maatschappelijke voorzieningen en dagelijkse detailhandel en horeca kan bijdragen aan een betere verweving met de stad en de directe omgeving.

Voor de toe te voegen horeca kan een verbinding met de Bijlmer worden gemaakt door ondernemers vanuit de World of Food hier een kans te geven, bijvoorbeeld in de vorm van kiosken. Daarnaast kan die verbinding worden gelegd met huisvesting van ruimtezoekende functies, zoals op dit moment de brassbands van Zuidoost, en verschillende kerken. Dat Arenapoort erg goed bereikbaar is met openbaar vervoer, maakt het ook geschikt voor maatschappelijke voorzieningen met een groter bereik. Arenapoort draagt daarbij, net als de andere deelgebieden, bij aan (tijdelijke) oplossing voor Amsterdammers in nood. Om die redenen stellen wij voor om de winteropvang voor daklozen een plek te geven in Arenapoort. Meer hierover in hoofdstuk 7.

6.7 Duivendrecht/ De Nieuwe Kern Bij de 4500 woningen die in De Nieuwe Kern worden gebouwd, hoort een voorzieningenniveau op buurtniveau. Maar de omgeving van station Duivendrecht is vanwege de bereikbaarheid met alle modaliteiten en de nabijheid tot heel veel

bewoners, zeer geschikt voor grotere publiektrekkers. ‡–œ‘—‰‘‡†œ‹ŒƒŽ•—‹˜‡†”‡ Š–Ȁ‹‡–‡‡Ǯ‹‹-”‡ƒ’‘‘”–ǯǡƒƒ”‡‡ gebied met een heel eigen karakter wordt. Dat kan door hier te koersen op de combinatie sport en onderwijs. Ajax ligt om de hoek en breidt in de toekomst verder uit. In het sporthoofdstuk is hier een sportpark opgenomen (ook onderdeel van de huidige planvorming). De locatie is de beste plek voor de twee scholen voor voortgezet onderwijs die uit de Uitvoeringsagenda Zuidoost komen (voor de argumentatie daarvoor zie hoofdstuk 7), inclusief de sporthal die daarbij hoort. De locatie is daarnaast zeer geschikt voor (boven-)regionale sport. Vanuit Sport&Bos ligt het verzoek om ruimte te reserveren voor een nader in te vullen sportfunctie op hoger schaalniveau. Daarmee ontstaat een helder profiel en een goede programmering van sport en onderwijs. Mocht er ruimte voor zijn, dan zou een ruimtereservering voor een eventuele internationale school een goede aanvulling zijn. 29

7.

”‘‰”ƒƒǯ•˜‘‘”†‡‡‡Ž‰‡„‹‡†‡ Onderwijshuisvesting: primair en voortgezet onderwijs, gymcapaciteit;

In de voorgaande hoofdstukken zijn de (bronnen voor) †‡”—‹–‡Ž‹Œ‡’”‘‰”ƒƒǯ• beschreven. Daaruit volgt een programmering voor: -

Jeugd: onder voorzieningen voor de jeugd vallen: Ouder Kind Team (OKT):ontmoetingsplek voor de ouder- en kindadviseurs en een laagdrempelige inloopvoorziening voor ouders en jeugdigen, zeker in de leeftijd van 0-4 jaar Jeugdhulpverlening: flexruimte voor ambulante begeleiding: spreekkamers, speltherapie, omgangsregelingsruimte, kantoor, vergaderruimte

maatschappelijke voorzieningen; sportvoorzieningen; commerciële functies: detailhandel, horeca en leisure; plekken met een (potentiële) programmatische betekenis die uitstijgt boven de functionele verzorgende voorzieningen (de specials).

Basisvoorzieningen Ȃ Ontmoetingsruimte Huis van de wijk: centrum voor ontmoeting, cursussen, activering, samen koken/eten, informatie en advies, spreekuurruimtes wijkteams, sociaal loket. Met goede keuken Buurtkamer: ontmoetingsruimte. Bijv. huiskamer met grootkeuken, vergaderlocatie voor actieve bewoners, ontmoeting en activering. Faciliteren van samenzijn, activeren, versterken, talent ontwikkelen, ondersteunen, hulp verlenen Basisvoorzieningen jongerencentra: ontmoeting, activiteiten, advies, vergaderen, kantoor: sportzaal/podium, studio, activiteitenruimte/vergaderzaal, inloopruimte/chillruimte, keuken, opbergruimte, kantoor

Zowel van onderop (verzorgend voor het betreffende gebied) als vanuit het grotere ‰‡Š‡‡Žǡ˜‘Ž‰‡†ƒƒ”˜‘‘”œ‹‡‹‰‡’”‘‰”ƒƒǯ•—‹–˜‘‘”†‡˜‡”• Š‹ŽŽ‡†‡ deelgebieden. In dit hoofdstuk beschrijven we die per deelgebied. Achtereenvolgens komen aan bod: Amstel III, ArenApoort/Bijlmer centrum, Bijlmer oost, Gaasperdam, De Nieuwe Kern en Amstel Business park Zuid. Voor de maatschappelijke voorzieningen is de bron de Uitvoeringsagenda maatschappelijke voorzieningen Zuidoost. Voor de commerciële voorzieningen (detailhandel, horeca) is de bron het eerder beschreven rapport van BSP (bijlage). Voor sport is de bron het sportrapport (bijlage).

Zorg-gezondheidscentra: cluster van huisartsen, eerstelijnszorg, wijkzorg en apotheek. Wisselende combinaties van behandelkamers, spreek- en wachtruimtens, oefenruimten, kantoren en flexibele werkplekken Zorg-dagbestedingslocaties: huiskamer, rustig. Buitenruimte en keuken gewenst. Veelal voor mensen met dementie Zorg-maatschappelijke opvang en beschermd wonen: 24-uursopvang voor diverse doelgroepen, o.a. dak- en thuisloze mensen, mensen met psychiatrische problematiek, verslaving, verstandelijke beperking, autisme. Units met keukenblokje en eigen sanitair (slapen/wonen), kantoren, gemeenschappelijke ruimte. Winteropvang: gebruik door cliënten van 17.00 uur tot 9.00 uur. Overdag geen cliënten aanwezig. Van medio november tot medio april.

Hiernaast staat een korte inhoudelijke beschrijving van de verschillende ƒƒ–• Šƒ’’‡Ž‹Œ‡˜‘‘”œ‹‡‹‰‡†‹‡‹†‡’”‘‰”ƒƒǯ•œ‹Œ‘’‰‡‘‡Ǥ

Sport: Veldsport, zaalsport, zwembaden. Sport in de openbare ruimte. De sportnormen zijn toegepast, met een voorbeelduitwerking door Sport&Bos

30

Kunst en cultuur: Cultuurclusters, broedplaatsen

7.1

Amstel III

•–‡Ž „‡•–ƒƒ–—‹–‡‡Ǯ„‡†”‹Œ˜‡•–”‘‘ǯ‡‡‡Ǯƒ–‘”‡•–”‘‘ǯǤDe bedrijvenstrook ligt tussen de A2 en de Holterbergweg. De kantorenstrook ligt tussen de Holterbergweg en het spoor. Alleen aan de kantorenstrook worden woningen toegevoegd, waardoor het gebied transformeert van een kantorengebied in een gemengde stadswijk met wonen, werken en voorzieningen. Het transformatiegebied ligt aan weerszijden van de A9: ten zuiden daarvan ligt het Paasheuvelweggebied en ten noorden ligt Bullewijk. Beide wijken zijn goed bereikbaar met openbaar vervoer. Het Paasheuvelweggebied via station Holendrecht en Bullewijk via het gelijknamige metrostation. De Uitvoeringsagenda Zuidoost heeft gerekend met 9.900 nieuwe woningen in Amstel III tot 2030. Het Ruimtelijk en Programmatisch Ontwikkelperspectief Amstel III (vastgesteld december 2017) geeft aan dat dit gebied in potentie plek kan bieden aan ongeveer 15.000 woningen tot circa 2040. De maatschappelijke en commerciële voorzieningen zullen zowel aan de kantoren- als de bedrijvenstrook worden toegevoegd. Het verschil van 5.000 woningen tussen de Uitvoeringsagenda en de potentiële ruimte geeft wel aan dat het voorzieningenprogramma waarmee is gerekend eerder aan de krappe dan aan de ruimte kant is. Wordt dit voorzieningenprogramma al niet gehaald, dan is er in feite geen basis om meer dan 10.000 woningen te realiseren in Amstel III.

7.1.1 Gemengde stadswijk Amstel III is een belangrijk werkgebied binnen de metropoolregio Amsterdam. Het ArenAPoort- Amstel III gebied is qua bedrijvigheid en werkgelegenheid de derde werklocatie van Amsterdam. De kantorenstrook van Amstel III is een monofunctioneel werkgebied dat onvoldoende aansluit bij de eisen en wensen van deze tijd. Moderne kantoren en bedrijven willen zich vestigen in gemengde stedelijke milieus, met naast wonen een mix aan voorzieningen. Amstel III omvat in de huidige situatie 720.000 m2 bvo kantoren en 300 bedrijven in 120 gebouwen. Het doel is om Amstel III zijn waarde

voor de werkgelegenheid te laten behouden en tegelijkertijd woningen en voorzieningen aan het gebied toe te voegen. Het streven is om het bestaande aantal vierkante meters kantoren te behouden. In Amstel III zal naar verwachting een onderscheid ontstaan tussen Bullewijk en Paasheuvelweggebied.) Bullewijk heeft de potentie om zich te ontwikkelen tot een nieuw type gemengd stedelijk milieu buiten de ring. Deze wijk zal zich kenmerken door functiemenging, kleinschalige werkfuncties in de plinten en op de eerste verdieping, kantoor-bedrijfsverzamelgebouwen en werken aan huis. Paasheuvelweggebied heeft kansen om zich te ontwikkelen tot een innovatiedistrict. Innovatiedistricten zijn werk-woongebieden rond een kennisinstituut met clusters van bedrijven en start-ups en nieuwe innovatieve bedrijfsconcepten in combinatie met wonen. In de uitvoeringsagenda Zuidoost zijn voor Amstel III twee woonmilieus gehanteerd: centrum stedelijk ten noorden van de A9 en gemengd stedelijk ten zuiden daarvan.

7.1.2. Hiërarchie stratenpatroon en Transit Oriented Development (TOD) Doorgaans zijn in stadsbuurten in de bredere doorgaande straten en op hoekpunten van straten winkels en horecagelegenheden te vinden. In de achtergelegen smallere woonstraten is detailhandel en horeca vaak niet haalbaar. Er is in bestaande wijken een hiërarchie in straten. Voor een goede en logische structuur is het ook voor Amstel III van belang om een duidelijkere hiërarchie te creëren in het stratenpatroon met hoofdstraten, secundaire straten, woonstraten en paden. De Hoogoorddreef , Karspeldreef en Meibergdreef hebben de potentie om zich te ontwikkelen tot een hoofdstraat. Deze drie straten koppelen Amstel III aan de Bijlmer, aan Gaasperdam en de Gooiseweg. Van deze drie straten heeft de Karspeldreef, vanwege zijn centrale ligging in het hart van het gebied, op korte termijn de meeste potentie. Het is een logische keuze om maatschappelijke en commerciële voorzieningen te clusteren aan de Karspeldreef. 31

Daarnaast wordt in Amstel III ingezet op TOD. Dat is een principe van ontwikkelen waarbij het woonprogramma, de kantoren en de commerciële en maatschappelijke voorzieningen zoveel mogelijk worden geconcentreerd op loopafstand van OV knooppunten en stations, met het doel om autogebruik terug te dringen. De transit oriënted development moet plaatsvinden rond de stations Bullewijk en Holendrecht. Het spoor wordt als de ruggengraat en aanjager van de stedelijke ontwikkeling gezien. Dat betekent dat de kavels/deelgebieden in Amstel III nabij de stations een gemengd (hoog)stedelijk karakter zullen krijgen. De kavels/ deelgebieden die wat verder van de stations zijn gelegen, krijgen een meer residentieel karakter met minder functiemenging.

7.1.3

Opgave voor maatschappelijke voorzieningen Amstel III, per deelgebied In het figuur hiernaast staan de lopende initiatieven in Amstel III voor de komende 5 jaar. Per initiatief staat het aantal m2 kantoren en m2 wonen aangegeven en het aantal units (=aantal woningen). Het programma voor de maatschappelijke voorzieningen, gebaseerd op de aantallen uit de Uitvoeringsagenda Zuidoost (voorheen MIPSA), landt op de volgende wijze in de lopende projecten en deelgebieden Bullewijk, Paasheuvelweggebied en bedrijvenstrook: 7.1.3.1 Deelgebied Bullewijk: Karspeldreef 14-16 (Oplevering in 2021) 517 woningen, hoogstedelijk karakter en functiemenging 1 x Gezondheidscentrum vlgs groeimodel van 200 m2 tot ca 1000 m2 incl. apotheek; Tijdelijke kantoorruimte in leegstaande ruimten. De Directie Vastgoed is met de ontwikkelaars overeengekomen om in het project Karspeldreef 14-16 maximaal 2.000 m2 aan te huren of te kopen, deels op de begane grond, deels op de 1e verdieping. De exacte locatie van de ruimtes is nog

32

niet bepaald. Dit gebeurt pas op basis van het DO, bij het sluiten van de realisatieovereenkomst in 2019. Hogehilweggebied-Hogehilweg 5-11 (Oplevering 2020-2025) 1081 woningen, hoogstedelijk woon-werkmilieu en maximale functiemenging. Jongerencentrum/talentcentrum 300-350 m2. Vanwege het gebiedsoverstijgend karakter naast metrostation Bullewijk. 1 x Alles-in-één-school 1 x Buurtkamer van 150 m2 Sport in de openbare ruimte en speelplekken, conform de Amsterdamse Referentienorm In de Alles-in-een-school in het Hogehilweggebied zullen tegelijkertijd twee schoolbesturen starten om de school al in de beginfase zoveel mogelijk te vullen. Als het leerlingaantal groeit zal t.z.t. één van de schoolbesturen verhuizen naar de nieuwe Alles-in-een-school in het Hessenbergweggebied. Hessenbergweggebied (Oplevering 2025) Ȃ Deelgebiedsvisie ca. 2500 woningen. Deze aantallen gelden voor het hele gebied exclusief de twee gemeentelijke kavels aan de Holterbergweg, waarvan één kavel is gereserveerd voor statushouders, jongeren en studenten. Dit deelgebied krijgt een residentieel karakter en minder functiemenging. 1 x Alles-in-één-school centraal in het gebied 1 x Praktijkruimte jeugdhulpverlening in/nabij de school 1 x Behandel- en wooneenheid t.b.v. jeugd tussen reguliere woningen van 200 m2 1 x Buurtkamer van 150 m2, eventueel gecombineerd met een ontmoetingsruimte in het gebouw t.b.v.

statushouders, jongeren en studenten aan de Holterbergweg. 1 x Dagbestedingslocatie van 150 m2 t.b.v. demente ouderen naast/nabij de woningen voor demente ouderen indien deze worden gerealiseerd Sport in de openbare ruimte en speelplekken, conform de Amsterdamse Referentienorm; Groen conform de Amsterdamse Referentienorm; 1 x kerk

IKEA-kavel Op de IKEA-kavel worden functies verschoven. IKEA schuift op richting Cisco en realiseert daar een nieuw gebouw. De plek waar het huidige IKEA gebouw staat, komt vrij. Er is binnen de huidige plannen ruimte op het dak van de toekomstige IKEA en er is ruimte op maaiveld. Ons voorstel is, om hier een stedelijke plek te maken. Binnen het dichtbebouwde Amstel III is hier ruimte. Ons voorstel is, om die ruimte te benutten voor een mix van functies, zowel op het dak als op maaiveld. Bijvoorbeeld sport op het dak, stadslandbouw, horeca, groen en spelen op maaiveld. Of (gedeeltelijk) andersom. Zie verder hoofdstuk 6: Specials: bovenlokale en bijzondere plekken Overige maatschappelijke voorzieningen 1 à 2 particuliere kinderdagverblijven, los van de basisscholen; ca 6 particuliere buurtkamers Na 2025: 1 x OKT van 650 m2 1 x kleinschalig cultuurcluster van 1000 m2 Er wordt momenteel gezocht naar een locatie in leegstaande kantoorgebouwen voor een tijdelijk cultuurcluster. Dit cultuurcluster betreft een samenwerking tussen het Bijlmerparktheater, het Centrum voor Beeldende Kunst Zuidoost en IMC.

Voorzieningenkaart gebied Bullewijk

33

7.1.3.2 Deelgebied Paasheuvelweggebied: Paasheuvelweggebied (Oplevering 2020-2025) - Deelgebiedsvisie ͘͘͘͜™‘‹‰‡Ǥ‡‹†‡–‹–‡‹–˜ƒ†‹–†‡‡Ž‰‡„‹‡†‹•‡‡Dz—”„ƒ˜‹ŽŽƒ‰‡dzǤ‡‰”‘‡‡ corridor van 15m-25m breed vormt de drager van dit gebied. Paalbergweg 9-11, de Amsterdam Community Campus (ACC) (Oplevering in 2020) 1560 woningen Maatschappelijk/ sport maximaal 1.500m2 BVO nader in te vullen; 2 x Alles-in-één-scholen na 2025; één op de gemeentelijke kavel van de tijdelijke studentenhuisvesting Blue-Gray en één op de locatie Paasheuvelweg 26; 1 x praktijkruimte jeugdhulpverlening nabij één van de scholen; 1 x behandel- en wooneenheid t.b.v. jeugd tussen reguliere woningen van 200 m2; 2 x buurtkamers à 150 m2 (tussen 2020-2025), verspreid over het gebied; Permanente praktijkruimtes eerstelijns zorg en spreekkamers aan hoofdstraat; 1 x apotheek aan de hoofdstraat van het gebied (tot 2025 kunnen bewoners gebruik maken van GAZO Holendrecht); Sport in de openbare ruimte en speelplekken, conform de Amsterdamse Referentienorm; Groen conform de Amsterdamse Referentienorm; Sport, spelen en groen vindt plaats in het Spoorpark, de (groene) Corridor, zoals vastgelegd in de Deelgebiedsvisie, de Meibergdreefzone eventueel het talud langs de A9 en op de toekomstige schoolpleinen.

Bovenwijkse voorzieningen in Paasheuvelweggebied: 1 x 24-uurs opvang van 1000 m2 in rustige omgeving, bijvoorbeeld in het groene gebied rondom het AMC; 1 x winteropvang (en zomerhostel) van 1000 m2 nabij metrostation Holendrecht (NB: alleen indien er geen locatie kan worden gevonden in ArenApoort!); 1 x kerk

Voorzieningenkaart Paasheuvelweggebied 7.1.3.3 Deelgebied Bedrijvenstrook Laarderhoogtweg 51 Het betreft een grote kavel van 150m x 118m gelegen aan de Laarderhoogtweg/Muntbergweg, tegenover de kantorenstrook. Op deze kavel rust †‡„‡•–‡‹‰Dzƒƒ–• Šƒ’’‡Ž‹Œdz˜‘Ž‰‡•Š‡–„‡•–‡‹‰•’Žƒ•–‡Ž ‡•–Ǥ De huidige eigenaar wil op deze locatie een datacenter realiseren. Vanuit de Directie EZ is een datacentrum in de bedrijvenstrook Amstel III wenselijk. Omdat de gemeente nauwelijks grondposities heeft en om op deze kavel een meer gemengd programma te realiseren dat beter aansluit bij de ontwikkelingen in de kantorenstrook aan de overzijde van de Holterbergweg/Muntbergweg is het wenselijk om een deel van deze kavel voor maatschappelijke en commerciële voorzieningen te behouden en daarnaast/boven een datacenter te realiseren. 34

Uitgangspunt is om in te zetten op een publieksfuncties in de plint aan de Muntbergweg met op de hoek Muntbergweg/Luttenbergweg horeca in de plint en daarboven kantoren en op de hoek Muntbergweg/Laarderhoogtweg 4000 m2 te reserveren voor een (commerciële) sportfunctie. In eerste instantie is gekeken naar de mogelijkheden voor een zwembad. Dat bleek niet haalbaar. Uitgangspunt nu is tenminste 2.500 m2 sport in het particuliere segment, waaronder USC (Universitair Sportcentrum). Dit wordt momenteel nader onderzocht. Deze sport telt niet mee voor de sportnorm en staat daarom niet op de voorzieningenkaart, maar is wel belangrijk voor Amstel III.

project Karspeldreef 14-16, op basis van een groeimodel van 200 m2 in de beginfase tot ca 1000 m2 in een latere fase, inclusief apotheek. Na 2025 ontstaat behoefte aan een extra gezondheidscentrum, bij voorkeur in het Paasheuvelweggebied. De toekomstige bewoners van Paashevelweggebied kunnen de komende jaren terecht in het bestaande gezondheidscentrum Holendrecht van stichting GAZO, aangezien dit gezondheidscentrum nog capaciteit over heeft.

7.1.3.2 Aandachtspunten maatschappelijke voorzieningen: Bij de inpassing van de voorzieningen in Amstel III, spelen de volgende aandachtspunten: Alles-in-één-scholen Op grond van de Uitvoeringsagenda Zuidoost is bij 9.900 woningen tot 2030 behoefte aan 5 à 6 alles-in-één-scholen in Amstel III. Dat betekent dat in het gebied Bullewijk en/of het Paasheuvelweggebied nog een plek moet worden gereserveerd voor een alles-in-één-school. Voor het Paasheuvelweggebied wordt dat een lastige opgave, aangezien bijna het gehele gebied binnen de contour luchtkwaliteit valt. Binnen die contouren mogen op grond van Amsterdams beleid geen basisscholen worden gebouwd. In dit rapport wordt voorgesteld om de ruimte voor een basisschool te zoeken in Gaasperdam, dus aan de andere kant van het spoor. Als locatie wordt voorgesteld de zuidflank van de Gaasperdammertunnel, ten westen van het Abcouderpad. Deze school kan in de toekomst zowel gebruikt worden door bewoners van Holendrecht en bewoners van de nieuwe woningen aan de tunnel A9, als door bewoners van het Paasheuvelweggebied. Indien in Amstel III toch meer woningen worden gerealiseerd, hetzij tot 2030, of daarna, ontstaat er behoefte aan nog meer alles-in-één-scholen.

Voorzieningenkaart Amstel III bij 10.000 woningen

Gezondheidscentrum Holendrecht en huisartsenpost AMC Op grond van de Uitvoeringsagenda Zuidoost is bij 9.900 woningen tot 2030 behoefte aan 1 gezondheidscent”—‹•–‡Ž Ǥ‘ǯ entrum is nu voorzien in 35

7.1.4 Opgave voor detailhandel, dienstverlening en horeca voor Amstel III 7.1.4.1 Detailhandel •–‡Ž Š‡‡ˆ–‘’†‹–‘‡–‘‰™‡‹‹‰†”ƒƒ‰˜Žƒ˜‘‘”Dz‡‹‰‡dz ‘‡” ‹´Ž‡ voorzieningen zoals een (grote) supermarkt. De bewoners van de eerste fase zullen zich voor hun dagelijkse boodschappen voornamelijk richten op bestaande winkelcentra de Amsterdamse poort, Holendrecht en eventueel winkelcentrum Reigersbos. Een goede plek voor een toekomstige grote supermarkt is aan de Karspeldreef-Hessenbergweg. Om de supermarkt heen kan een kleinschalig aanbod van detailhandel en horeca ontstaan. De supermarkt fungeert dan als trekker langs de Karspeldreef. Š‡–˜‹‰‡”‡†‡•–‡”†ƒ•‡†‡–ƒ‹ŽŠƒ†‡Ž•„‡Ž‡‹†Dz•–‡”†ƒ‹‡Ž•–ƒ†ǡ‡‡ kwalit‡‹–ƒƒ™‹‡Ž‰‡„‹‡†‡dz‹•˜ƒ•–‰‡Ž‡‰††ƒ–—‹–„”‡‹†‹‰˜ƒŠ‡–ƒƒ–ƒŽ‹‡—™‡ winkelmeters in de stad wordt beperkt. De huidige detailhandelsstructuur van de stad omvat een scala aan onderscheidende winkelgebieden op aanvaardbare afstand van bewoners en andere gebruikers. De huidige kwaliteit aan bestaande winkelgebieden is kostbaar en moet gekoesterd worden. Nieuwe winkels op solitair gelegen plekken die nu geen winkelplek zijn, de zogenaamde weidewinkels, zijn in principe niet toegestaan.

In het eerder samengevatte onderzoek van BSP (hoofdstuk 5), staat dat Amstel III in 2040 genoeg draagvlak heeft voor een volledig wijkwinkelcentrum/geclusterde winkelstrip langs de Karspeldreef. Voor het wijkwinkelcentrum is het advies om een naar draagvlak groeiend centrumgebied/cluster te realiseren aan de Karspeldreef van circa 5.600 m2 bvo. Een modern en toekomstbestendig wijkwinkelcentrum heeft een moderne maat van 5.000 Ȃ 6.000 m2 bvo, een focus op dagelijkse boodschappen, twee reguliere, liefst complementaire, supermarkten van elk circa 1.500 Ȃ2.000 m2 bvo, aanvullende dagelijkse speciaalzaken, zoals een bakker, slager etc. en een beperkt aanbod aan niet-dagelijkse producten, aan dienstverlening en leisure.

7.1.4.2 Horeca Amstel III is een gebied in transitie. Er is sprake van een klein aantal initiatieven op het gebied van horeca, met een tijdelijk of definitief karakter, zoals bierbrouwerij Kleiburg naast de IKEA, café Bullewijck en horeca-werkplek Carte Blanche aan de Paasheuvelweg. Horecavoorzieningen dragen bij aan het vestigingsklimaat: bewoners, bedrijven en instellingen laten hun vestigingsplaatskeuze mede afhangen van de attractiviteit van het voorzieningenniveau. Horeca fungeert, naast consumptie- en ontmoetingsplek, ook als werkplek nieuwe stijl. Logische locaties voor horeca zijn de hoofdstraten, zoals de Karspeldreef, hoeklocaties, markante en aantrekkelijke plekken, zoals aan het toekomstige Hondsrugpark. In Amstel III als geheel is volgens het onderzoek van BSP ruimte voor het toevoegen van circa 8.200 m2 horeca.

7.1.4.3 Detailhandel en horeca naar deelgebied in Amstel III Aangezien de ontwikkelingen in Amstel III al een paar jaar aan de gang zijn, zijn er reeds afspraken gemaakt met de eerste ontwikkelaars in het gebied, de zogenaamde pioniers. Dit betreft een afspraak voor 1500 m2 en 3000 m2 dienstverlening in het project Amsterdam Community Campus aan de Paalbergweg en een afspraak voor 1528 m2 detailhandel en dienstverlening en 1833 m2 commerciële sportvoorziening (= dienstverlening) in het Hogehilweggebied. Dat betekent dat de conclusies uit het onderzoek van BSP m.b.t. een wijkwinkelcentrum van 5.600 m2 aan de Karspeldreef niet overeenkomen met de praktijk. Het onderzoek van BSP wordt wel gebruikt bij de verdere planontwikkeling. Paasheuvelweggebied In project Amsterdam Community Campus (Paalbergweg 9-11, de Amsterdamse 36

Community Campus, oplevering 2020) wordt het volgende maximale programma gerealiseerd: detailhandel maximaal 1.500m2 BVO waaronder een buurtsupermarkt van ca. 600 aan de Meibergdreef, de rest is nog niet duidelijk. horeca maximaal 1.000m2 BVO waaronder een restaurant van ca. 300 m2 bij Spoorpark en een horeca paviljoen van 250 m2 consumentverzorgende dienstverlening maximaal 3.000 m2 BVO, waaronder een fitnessschool van 1100 m2 Bullewijk In project Karspeldreef 14-16 (oplevering 2021) worden naar verwachting o.a. twee horecavestigingen gerealiseerd, Voor de locatie Hogehilweggebied-Hogehilweg 5-11 (Oplevering 2020-2025) is het maximale niet-woonprogramma: 1528 m2 detailhandel en dienstverlening (dagelijkse detailhandel, klein oppervlak, waarschijnlijk een buurtsuper van 350 m2) 1833 m2 commerciële sportvoorziening = dienstverlening 1100 m2 horeca Voor de IKEA kavel zijn momenteel nog geen plannen bekend bij de gemeente. Bedrijvenstrook Amstel III In het project Laarderhoogtweg 51 is een horecavestiging gepland aan de Muntbergweg.

37

Samengevat programma advies voor Amstel III Programma maatschappelijk Alles-in-één-school

aantal 5

oppervlakte 4.000 m2 bvo 1.740 m2 (buiten)

Kinderopvang zelfstandig

1à2

1 x 720 of 2 x 360 m2 bvo

Kleinschalige praktijkruimte eerstelijnszorg Gezondheidscentrum; 900m2 prakrijkruimtes eerstelijnszorg en 350m2 maatschappelijke dienstverlening en wijkzorg Praktijkruimte voor jeugdhulpverlening

1 1

1.250 m2

2

170 m2

Jeugd behandel- woonlocatie

2

200 m2

Buurtkamer (maatschappelijk)

4

150 m2

Buurtkamer particulier

9

Dagbesteding

1

250 m2

1 in Bullewijk 1 in Paasheuvelweggebied 1 in Bullewijk 1 in Paasheuvelweggebied 2 in Bullewijk 2 in Paasheuvelweggebied 6 in Bullewijk 3 in Paasheuvelweggebied Bullewijk

Ouder-kind Team Jongerencentrum Cultuurcluster Programma sport Overige sport Openbare sport Detailhandel / horeca / werken Detailhandel

1 1 1

650 m2 300 Ȃ 350 m2 1.000 m2

Bullewijk Bullewijk Bullewijk

2 -

10.000 m2

IKEA kavel Verspreid over gebied: Spoorpark, Hondsrugwegpark

5.600 m2

Karspeldreef

8.200 m2

Diverse locaties

Horeca Bovenwijks programma 24- uursopvang

1

(zoek)locatie (deelgebied) 2 in Bullewijk 2 in Paasheuvelweggebied 1 in Gaasperdam (zuidflank A9) voor Paasheuvelweggebied Bullewijk

Overig / specifiek

Paasheuvelweggebied Bullewijk

Combinatie met gezondheidscentrum mogelijk Tussen reguliere woningen Flexibel te gebruiken Collectieve ruimtes voor de buurt, geen subsidie flexibele dagbestedingslocatie bovenwijks (inloop/meewerkvoorziening, doelgroep n.t.b.)

Wijkwinkelcentrum, volledig draagvlak in 2040, gefaseerd ontwikkelen

Paasheuvelweggebied of AMC

38

7.4

basis van het onderzoek in de Uitvoeringsagenda Zuidoost een plek moeten krijgen in Arenapoort en Bijlmer Centrum. We bezien de opgave voor maatschappelijke voorzieningen op de schaal van Bijlmer Centrum, omdat het gebied Arenapoort onderdeel is van dit gebied en er een centrumfunctie in vervuld. De voorzieningen in Arenapoort bedienen ook de bewoners van Bijlmer Centrum en vice versa.

Arenapoort en Bijlmer Centrum

De Arenapoort fungeert momenteel al als een voorzieningencentrum op alle • ŠƒƒŽ‹˜‡ƒ—ǯ•Ǥƒ†‡‘‘•–œ‹Œ†‡˜ƒŠ‡–•’‘‘”staat het winkelcentrum Amsterdamse Poort, met naast alle winkels en horeca, onder andere een nieuwe bibliotheek en een passantenhotel voor vrouwen. Voor bewoners van Bijlmer Centrum en, op grotere schaal, voor de bewoners van Zuidoost en Diemen, is dit hét winkel en voorzieningengebied in de buurt. Het gebied aan de westkant van het spoor is een regionale bestemming, voor kantoormedewerkers in het gebied en voor bezoekers van de uitgaansgelegenheden en van de grootschalige detailhandel. Hier bevinden zich onder meer de Johan Cruyff Arena, de Ziggo Dome, Afas Live en grote winkels als de Decathlon, Mediamarkt en de woonwinkels in de Villa Arena. In totaal worden in het gebied Arenapoort tot 2030 maximaal 6800 woningen toegevoegd. Doel is een hoogstedelijke stadswijk te maken. De grote menging moet op alle momenten van de dag bewoners, bezoekers en werkenden in het gebied kunnen bedienen.

In de Uitvoeringsagenda is voor Arenapoort en Bijlmer Centrum het volgende voorzieningenprogramma tot 2030 opgenomen (exclusief sport- en speelruimte): 6 basisscholen (3 in Arenapoort, 2 in Bijlmer Centrum + 1 uitbreidingslocatie) 4 gymzalen tbv de internationale school 4 kleinschalige praktijkruimtes eerstelijns zorg 1 gezondheidscentrum 1 praktijkruimte voor jeugdhulpverlening 1 jeugdbehandel/-woonlocatie 1 buurtkamer 2 buurthuizen 2 dagbestedingslocaties 1 Ouder-kindteamlocatie

Daarnaast worden in de luwere woongebieden van Bijlmer Centrum op diverse plekken woningen toegevoegd, waaronder Mandelapark, cluster 6 (= woningen rondom het stadsdeelkantoor en het Bijlmer sportcentrum), de H-buurt, op langere termijn woningbouw in de D-buurt. In totaal gaat het in Bijlmer centrum ‘œ‘ǯ͘͘͘͜™‘‹‰‡–‘–͚͛͘͘Ǥ Het totaal komt daarmee voor het hele deelgebied op circa 11.000 woningen.

Aanvullend stellen wij voor om in samenwerking met eigenaren en bewoners in het gebied op een aantal plekken particuliere buurtkamers te realiseren. Dit zijn de plekken waar tegen een lage vergoeding allerlei buurtactiviteiten plaats kunnen vinden; van kleinschalige religieuze bijeenkomsten, waar in Zuidoost een grote behoefte aan is, tot verjaardagsfeestjes of huiswerkbegeleiding.

Opgave voor maatschappelijke voorzieningen Gezien de woningaantallen, is duidelijk dat ook hier de vraag naar maatschappelijke voorzieningen gaat toenemen in de komende jaren. Onderstaande kaart geeft inzicht in de maatschappelijke voorzieningen die op

Voor de aangegeven zoeklocaties voor maatschappelijke voorzieningen worden haalbaarheidsonderzoeken gestart in samenwerking met de directie Onderwijs,

39

Jeugd en Zorg (OJZ), en met ontwikkelaars en mogelijke exploitanten van voorzieningen. Ook is het gewenst om op projectniveau een ontwikkelstrategie voor de maatschappelijke voorzieningen op te stellen. Daarin moet aan de hand van de geplande en feitelijke bouw- en bevolkingsontwikkeling aangegeven worden welke ruimtelijke en financiële acties op welke momenten vereist zijn.

van 6 scholen worden opgelost binnen het gebied Arenapoort/Bijlmer centrum. Arenapoort is zoals gezegd een centrale plek in Bijlmer Centrum. Dit geldt ook voor de westzijde van ArenAPoort als schakel tussen de toekomstige woongebieden van Bullenwijk en De Nieuwe Kern, verbonden door de fietsroute Hondsrugweg/Haaksbergweg/Passage. Een school draagt er aan bij om van deze gebieden als geheel een aantrekkelijke vestigingslocatie voor (internationale) bedrijven te maken. Hier kunnen werknemers en hun gezinnen aantrekkelijk wonen, werken en een dagelijks leven opbouwen.

Aandachtspunten voor maatschappelijke voorzieningen Voor een aantal voorzieningen is het aangeven van kansrijke zoeklocaties een grote uitdaging. Dat geldt met name voor basisscholen en de bijbehorende gymzalen. Maar ook voor een winteropvang, een stedelijke functie waarvoor binnen het totale gebied in dit rapport een locatie gezocht wordt op een goed per OV ontsloten locatie buiten een woonbuurt. Naast de bereikbaarheid, komt het voorstel om deze voorziening in Arenapoort te realiseren ook voort uit het gegeven dat de bestaande woonbuurten in de Bijlmer en Gaasperdam al diverse maatschappelijke opvangvoorzieningen hebben.

Geluid en luchkwaliteit De wettelijke eisen voor onderwijshuisvesting zijn mede bepalend voor locaties voor onderwijs. Eis is onder meer voor dat een basisschool op 100 meter van het transport van gevaarlijke stoffen over een spoorlijn (in dit geval de spoorlijn Utrecht-Amsterdam) ligt en in ieder geval 50 meter van een drukke weg. Daarnaast geldt een geluidseis (>33 db). Dit betekent enerzijds een duidelijke afstand tot het spoor en anderzijds tot de Hoogoorddreef en de Holterbergweg. Met een groeiend aantal bewoners in het gebied zullen deze drie lijnen, die al druk zijn, nog drukker worden. In Arenapoort West bevinden zich bovendien een aantal grote evenementenlocaties die geluidsoverlast en verkeersstromen veroorzaken. Aannemelijk is dat het geluid van deze locaties vooral geproduceerd wordt na reguliere schooltijden, maar het verkeer zal ook buiten de spitstijden erg intensief zijn. Verder onderzoek moet dus uitwijzen of het toepassen van geluidwerende maatregelen vereist is op de aangewezen zoeklocaties.

Basisonderwijs Één van de opgaven voor Arenapoort en Bijlmer Centrum is het realiseren van 6 basisscholen in Arenapoort en Bijlmer centrum gezamenlijk. Het reserveren van ruimte voor basisonderwijs is niet alleen een manier om te voldoen aan de wettelijke verplichting onderwijs aan te bieden, het biedt ook een belangrijke kans om een aantrekkelijk vestigingsklimaat te creëren en de sociale samenhang en uitwisseling tussen de drie woongebieden te stimuleren. Voor het basisonderwijs z‹Œ‡”‰‡‡‘‰‡Ž‹ŒŠ‡†‡‘Ǯ—‹––‡™‹Œ‡ǯƒƒ” andere deelgebieden. Het aangrenzende Amstel III heeft zelf al een hele kluif aan de basisscholen die er moeten komen. De Nieuwe Kern heeft voor de eigen bevolking en met de scholen voor voortgezet onderwijs al een behoorlijk onderwijsprogramma. Bovendien ligt de Nieuwe Kern in Ouder Amstel en is daarmee geen optie. De Venserpolder ligt te ver. Daarom moet het programma

Juridische en ruimtelijke randvoorwaarden De combinatie van een school met de in Arenapoort West beoogde hoogbouw en onderliggende parkeergarages vergt nader onderzoek, zowel in termen van eigenaarschap van het vastgoed, Europese aanbestedingseisen, als voor wat betreft de ruimtelijke randvoorwaarden voor binnen- en buitenruimte.

40

speelruimte als aan de straat, voor het halen en brengen van kinderen en fietsparkeren. De geplande hoge dichtheid en drukke openbare ruimte in Arenapoort maken het realiseren hiervan een extra uitdaging.

Ruimtelijk uitgangspunt is dat de scholen zich aan de binnenzijde van een bouwblok moeten bevinden, met goed begrensde en aantrekkelijk ingerichte buitenruimten. Bij het realiseren van onderwijsvoorzieningen in Arenapoort is daarnaast buitenruimte een grote opgave, zowel binnen een blok als

Ontwikkelplannen langs een weg met een wegklasse van 6 of hoger. Situatie met ontwikkeld plan (2030). Bron: Rapport Geluidsaspecten M+P.

41

Zoeklocaties basisonderwijs Voor basisonderwijs in Arenapoort en Bijlmer centrum is een aparte afwegingsnotitie opgesteld (Ruimte voor alles-in-één-basisscholen in Bijlmer centrum en Arenapoort Ȃ planologen R&D en adviseurs team MV, 8 maart 2019). In de notitie zijn locaties onderzocht. De conclusies uit de notitie zijn in dit rapport overgenomen. Zes onderzochte locaties (Dreeftoren, sportcluster De Nieuwe Kern, HVA Arenapoort oost, Zandkasteel, Cluster 7 Arenapoort oost en Cluster 6 Bijlmer centrum) zijn afgevallen, waarvan cluster 6 (rondom het Bijlmer sportcentrum) terug zou komen als optie, indien het project onverhoopt niet zou doorgaan met de huidige ontwikkelaar. ”‹‡Ž‘ ƒ–‹‡••–ƒƒ‘’Ǯ‰”‘‡ǯǤ ‡–‰ƒƒ–‘Š‡–”‡‡ˆ™ƒ”–‹‡”ȋƒ˜‡Ž͙͚Ȍ‹”‡ƒ’‘‘”–ǡ de D-buurt ȋǮ™ƒ–‡”™‹ŒǯȌ en de oostflank van het Nelson Mandelapark. Vier locaties kunnen nader onderzocht worden: Arenapoort west stationskwartier, Hbuurt Hoogoord (voormalige parkeergarage), H-buurt Hofgeest ALTRA of Haag en Veld en H-buurt uitbreiding Rozemarn, Achtsprong (capaciteit uitbreiding maximaal een halve school). Geen van deze locatie is een eenvoudige locatie. Wanneer in het uiterste geval niet genoeg onderwijslocaties gevonden worden die nodig zijn voor het woningbouwprogramma in Arenapoort en Bijlmer centrum, moet het woningbouwprogramma worden verlaagd.

Het is niet gewenst om bewust een eenzijdig gebied met een grote dominantie van kleine woningen te creëren, om zo het woningbouwprogramma aan te passen aan de mogelijk beperkte ruimte voor basisonderwijs.

Winteropvang Arenapoort Het gemeentebestuur van Amsterdam heeft zichzelf tot taak gesteld te bij een nachtvorst ‘†‡”†‡͟‰”ƒ†‡–‡œ‘”‰‡˜‘‘”‘’˜ƒ‰˜‘‘”†ƒŽ‘œ‡Ǥ‘ǯŽ‘ ƒ–‹‡‘‡–˜ƒ‘˜‡„‡” –‘–ƒ’”‹Ž˜ƒ˜‹Œˆ——”ǯ•ƒ˜‘†•–‘–‡‰‡——”ǯ•‘ Š–‡†•„‡• Š‹„ƒƒ”œ‹Œ‘‘†erdak te bieden wanneer het vriest. Één van de zoeklocaties voor deze voorziening is Zuidoost. Omdat de locatie goed bereikbaar moet zijn met het openbaar vervoer en bij voorkeur niet te dicht in de buurt van reguliere bewoning, wordt voor deze voorziening in eerste instantie gezocht naar een locatie in Arenapoort. In 2018 sluit de Johan Cruyff Arena een sociaal convenant met de gemeente Amsterdam, waarin het met de stad overeenkomt zich in te zetten voor sociale doeleinden. Dit convenant biedt een kans voor de winteropvang op kavel 16, ten noorden van de Arena en naast station Strandvliet.

Kindercampus in dichtbebouwde omgeving: Ravel, Zuidas

Opgave voor detailhandel, dienstverlening en horeca Zoals eerder beschreven ziet BSP het bestaande voorzieningencluster van de Arenapoort als een cluster met grote herontwikkelings- en uitbreidingspotentie, in niet-dagelijkse detailhandel en ook dagelijkse detailhandel, horeca en leisure. Het ArenAPoort-gebied wordt gezien als een multimodaal knooppunt met een focus op een bijzondere mix van niet-dagelijkse detailhandel, horeca en grootstedelijke leisurevoorzieningen. In ruimtelijk opzicht komt ArenAPoort in aanmerking voor grootschalige leisurefuncties, vanwege de goede bereikbaarheid per HOV en auto, vanwege de fysieke mogelijkheden en vanwege de reeds aanwezige stadsdeeloverstijgende functies.

42

Er is in Arenapoort grote dynamiek in de wensen van en afspraken met ontwikkelaars van ruimte voor winkels, horeca en leisure. Daarnaast heeft de vastgoedeigenaar van de Amsterdamse Poort, CBRE, aangegeven ambities te hebben voor een grote uitbreiding van het winkelcentrum. Op het niveau van de metropoolregio moet besloten worden in welk winkelcentrum de berekende regionale uitbreidingscapaciteit moet landen. Die keuzes staan buiten de scope van dit rapport. Om die reden is daarover in dit rapport nog geen nadere studie of advies opgenomen. Hetzelfde geldt voor de toekomst van de grootschalige detailhandel in de Villa ArenA. De eigenaar, Klépierre, verricht onderzoek naar de toekomst van de woonwinkels in de Villa ArenA en hoe om te gaan met de aanwezige leegstand. Het onderzoek daarna en de gesprekken met de gemeente, bepalen de toekomst van de grootschalige detailhandel in ArenAPoort.

43

Samengevat programma advies voor Arenapoort en Bijlmer Centrum Programma maatschappelijk Alles-in-één-school

aantal 6

oppervlakte 4.000 m2 bvo 1.740 m2 (buiten)

Gymzalen (tbv internationale school Zandkasteel) Kleinschalige praktijkruimtes eerstelijnszorg, te verdelen over meerdere locaties

4 1

552 m2 1000 m2 totaal

Gezondheidscentrum; 900m2 prakrijkruimtes eerstelijnszorg en 350m2 maatschappelijke dienstverlening en wijkzorg Praktijkruimte voor jeugdhulpverlening Jeugd behandel- woonlocatie Buurtkamer (maatschappelijk) Dagbesteding

1

1.250 m2

1 1 1 1

Huis vd Wijk (buurthuis)

2

Ouder-kind Team Programma sport Sportpark Openbare sport

1

Detailhandel / horeca / werken Detailhandel Horeca Kantoren Bovenwijks programma Stedelijke voorziening: popzaal en theater UID Winteropvang (in de zomer te gebruiken als bv. hostel)

-

(zoek)locatie specifiek Arenapoort: Dreefkwartier (kavel 12), Stationskwartier Bijlmer centrum: D-buurt, NM Park Oost, Hoogoord, Hbuurt Hofgeest ALTRA of Haag en Veld, uitbreiding Rozemarn, Achtsprong Parkeergarage Hoogoord Verdeeld over zoeklocaties in Dreefkwartier, Stationsomgeving, Zandkasteel, parkeergarage Hoogoord ‹ŒŽ‡”†”‡‡ˆǯ†ƒ•‡‘‘”– Mandelapark oost (kleinschalig gezondheidscentrum)

Overig / specifiek Van de genoemde locaties zijn de cursieve locaties zeker mogelijk, de andere locaties zijn onderzoekslocaties.

170 m2 200 m2 150 m2 250 m2

Bijlmerdreefǡǯ†ƒ•‡‘‘”–Ǥ Nelson Mandelpark Oost Bijlmerdreef, evt. combinatie met gezondheidscentrum Zandkasteel

400 m2

Buurthuis Kwakoe, Bullewijkpad (beide Bijlmer Centrum) Cluster 6, Anton de Komplein

Combinatie met gezondheidscentrum mogelijk Tussen reguliere woningen Flexibel te gebruiken flexibele dagbestedingslocatie bovenwijks (inloop/meewerkvoorziening, doelgroep n.t.b.) Nieuwbouw (op locatie) voor buurthuis Kwakoe. Hiermee zou buurthuis Anansi kunnen sluiten. Buurthuis aan Bullewijkpad ter vervanging van buurtkamer de Handreiking en om aan te sluiten op Amstel III en G.tunnelzone vervangend voor OKT aan de Bijlmerdreef 1134

D-buurt Anton de Komplein, ArenA Boulevard, Hoekenrodeplein, onder de dreven & Burg. Stramanweg, Nelson Mandelapark

Velden en plekken met flexibele gebruiksmogelijkheden, sporten speelaanleidingen. Gebruikswaarde NMpark wordt vergroot icm verdichtingsopgave

10.000 m2

Allen in Arenapoort

1.100 m2 1.500 m2 2.500 2 1

5000m2 1000 m2

Urban Interactive District, ArenAPoort West Nabij metrostation Strandvliet (Kavel 16, Arenapoort),

44

Primaire zoeklocatie is Arenapoort ivm centrale ligging en grotere afstand tot regulier woongebied

Voorzieningenkaart Arenapoort en Bijlmer centrum

45

7.1

Bijlmer Oost

In Bijlmer oost vindt nog op twee locaties planvorming plaats: het project K-midden aan de Karspeldreef en in E-oost. Gezien de adviezen in de Uitvoeringsagenda ligt het voor de hand, om nog te realiseren programma grotendeels in project K-midden op te nemen. De beoogde ca 700 woningen in K-midden leiden tot een bescheiden voorzieningenvraag, omdat er al voorzieningen in de omgeving zijn die ook verzorgend kunnen zijn voor de nieuwe bewoners. K-midden is echter ook het ‹††‡Ž’—–˜ƒ†‡™‹Œǡ‡‡‡˜ƒ†‡ ‡–”ƒ‘’™‹Œ‹˜‡ƒ—†‹‡˜‘Ž‰‡•Ǯ‡Ž‹‘’ †‡‹ŒŽ‡”ǯ˜‡”•–‡”–‘‡–‡™‘”†‡Ǥ-midden heeft nu nog een wat eenzijdig programmatisch profiel, met vrijwel uitsluitend winkels (winkelcentrum de Kameleon) en maatschappelijke voorzieningen: met name verzorgingstehuizen, een buurthuis, medisch centrum en religieuze functies (moskee, kerken). Als we bedenken dat de K-buurt tweemaal zoveel inwoners

heeft als bijvoorbeeld het KNSM-eiland, én de Karspeldreef het centrum van die wijk zou moeten zijn, is het aantal en de diversiteit aan niet-wonenfuncties laag te noemen. Er is echter een kleine kentering waarneembaar, die ook zichtbaar is op de functiekaart. In de flat Kleiburg (binnen de cirkel) heeft zich bedrijvigheid gevestigd. Het zou goed zijn, als die ontwikkeling werd voortgezet in de blokken die nog ontwikkeld gaan worden.

Vergelijking functiekaarten Karspeldreef en KNSM-eiland: KNSM-eiland een variatie aan functies, Karspeldreef naast detailhandel en maatschappelijke voorzieningen (rood en groen) weinig diversiteit

46

Opgave voor maatschappelijke voorzieningen in Bijlmer oost Voor de maatschappelijke voorzieningen uit de Uitvoeringsagenda Zuidoost, stellen we voor om de voorzieningen die voor Bijlmer Oost zijn genoemd, een plek te geven in K-midden. Dat wil zeggen: 1 Ouder Kindteam 1 Huis van de wijk (uitgangspunt: ter vervanging van buurthuis de Bonte Kraai, nieuwbouw en vergroot) Bestaand medisch centrum In de Uitvoeringsagenda wordt ook gesproken van een dagbestedingslocatie in Bijlmer Oost. De dagbestedingslocatie is voor de doelgroep ouderen en dient ook in de nabijheid van ouderen gerealiseerd te worden. De dagbestedingslocatie wordt herontwikkeld in het Henriëtte Roland Holsthuis.. Wat betreft de bovenwijkse maatschappelijke voorzieningen, is K-midden een geschikte plek voor een praktijkruimte voor jeugdhulpverlening. Voor deze functie is een goede bereikbaarheid, vooral met openbaar vervoer, belangrijk. Voor de behandel woonlocatie voor jongeren, stellen wij voor, om deze functie in Eoost te realiserenǤ‘™‘”†‡†‡’”‘‰”ƒƒǯ•‡‹‰•œ‹•˜‡”†‡‡Ž†‘˜‡”‹ŒŽ‡”‘‘•–Ǥ Daarnaast is er een bestaand jongerencentrum (No Limit) in de buurt, waar de jongeren gebruik van kunnen maken.

Aanvullend op de Uitvoeringsagenda Zuidoost, is het voorstel om rekening te houden met de volgende functies: Een groter of twee kleinere kinderdagverblijven: totaal 720 m2 (eigen afsluitbare buitenruimte vereist). De reden daarvoor is, dat er recent in K-midden ten zuiden van de Karspeldreef verschillende wijkjes met laagbouwwoningen zijn gerealiseerd. Dat in combinatie met de nog te bouwen woningen, verantwoordt een ruimtereservering voor zelfstandige kinderopvang. Voor de inpassing van een kinderdagverblijf gelden specifieke eisen. Zo moet de kinderopvang geheel op de begane grond worden ingepast. Daarnaast is er een aangesloten en afsluitbare

buitenruimte vereist. En tenslotte verdient het aanbeveling, om een maatschappelijke grondprijs te hanteren en in een tender maximale huurprijzen voor de kinderopvang af te spreken. Kinderopvang opnemen in een plan heeft dus zijn consequenties. Het verdient daarom aanbeveling, om met de branchevereniging en/of enkele ondernemers in de haalbaarheid van een kinderdagverblijf op deze locatie te bespreken. De openbare ruimte aan de Karspeldreef wordt met de komst van nieuwe woningen opnieuw ingericht. Maar nu al zijn er aantrekkelijke speel- en sportplekken ten noorden van de dreef, die goed gebruikt kunnen worden voor kinderopvang. Daarnaast kan, in aanvulling op de bestaande kerken en moskee, ruimte gereserveerd worden voor een religieverzamelgebouw zoals de Kandelaar en de Nieuwe Stad (resp 969 en 1430 m2). De ruimte zou tevens gebruikt moeten kunnen worden voor feesten/ceremonies. Uit het onderzoek naar kerken in Zuidoost blijkt, dat het belangrijk is dat er ruimte is voor zowel vieringen als voor de uitloop daarvan (ontmoeting). Een aparte ruimte voor de viering en voor ontmoeting maakt het gebouw flexibeler in gebruik. Dat zou in een tender meegenomen kunnen worden. Een losstaand gebouw heeft de voorkeur. Tenslotte stellen we voor, om de mogelijkheid van een sportpark in het noordwestelijk deel van de Bijlmerweide te onderzoeken.

Op die plek kan een compact sportpark voor de wijk worden gemaakt, in combinatie met bestaande voorzieningen (jongerencentrum en basisscholen). Sport op deze plek zorgt voor een betere spreiding van sportvoorzieningen in Zuidoost Opgave voor winkels en horeca in BSP-rapport Op basis van het woningbouwprogramma voor Bijlmer oost conform de Uitvoeringsagenda Zuidoost, ziet BSP voor de Bijlmer oost ruimte voor toevoeging 2 2 2 van 1.100 m bvo detailhandel (waarvan 100 m niet-dagelijks) en 700 m horeca. Bij horeca is de kanttekening, dat de toevoeging in de Bijlmer in het rapport van BSP

47

bovenop de huidige World of Food komt, wat een tijdelijke functie is. Ook is de kanttekening, dat er nu nog relatief erg weinig horeca (met name restaurants) is, en dat de horeca een grote vlucht kan nemen als een plek in de smaak valt of als er meer koopkracht in de wijk komt. Al met al is dat o.i. reden, om de metrages horeca hoger te nemen dan in het BSP advies. Advies EZ voor K-midden De directie EZ heeft voor K-midden een programmatisch advies gegeven voor de niet-wonenfuncties. Gelukkig is er beleidsmatig weer ruimte om bedrijfs/werkruimten in Zuidoost te maken. Want dat heeft de Bijlmer hard nodig om er een enigszins gemengd gebied van te maken. De Bijlmer blinkt ook op stedelijk niveau uit in monofunctionaliteit. EZ stelt in haar advies voor om 2500 m2 bedrijfsruimte te maken, inclusief ontmoetings- en flexwerkruimtes en broedplaatsen. Daarnaast stelt EZ voor om 1900 m2 te maken met hogere plafonds (8 meter) voor productiebedrijven. Bij dat laatste is de vraag hoe realistisch dat is. Productiebedrijven die dergelijke ‡‹•‡Š‡„„‡ǡ×‰‡“—ƒ‹Ž‹‡—™‡–‰‡˜‹‰‹‡–‹œ‘ǯ™‘‘‰‡„‹‡†ǡƒŽ–Šƒ•‹‡– verticaal gemengd. Dat zou alleen met dure voorzieningen mogelijk gemaakt kunnen worden, voorzieningen die waarschijnlijk tot huurniveaus leiden die dergelijke bedrijven niet kunnen opbrengen. Het voorstel is daarom, om wel hogere plinten te mak1 en, maar niet van 8 meter.

In totaal stellen wij voor, om 4.200 m2 plint te maken, waarvan voor 1500 m2 wordt gerekend met horeca en voor 200 m2 met een broedplaats. Vanuit Kunst&Cultuur is opgemerkt, dat het belangrijk is dat de broedplaats aansluit bij de ontwikkeling van de buurt. Die aanbeveling sluit volledig aan bij de uitgebreide participatie in het kader van de planvorming voor K-midden. Binnen horeca zouden ook restaurants moeten mogen en niet alleen daghoreca. Dit

is de enige plek in de K-buurt en directe omgeving waar nog horeca gemaakt kan worden. Er is erg weinig voor een gebied van die omvang, dus we mogen best koersen op een flinke uitbreiding. Wat betreft de bedrijfsruimten, is het voorstel om minimaal de 2.500 m2 uit het advies van EZ te maken. Meer mag, en is afhankelijk van hoeveel in de (plinten van) de blokken past en wat ruimtelijk het goede evenwicht tussen wonen en niet-wonen is. Van de 2.500 m2 zou in de grex rekening gehouden moeten worden met 50% kantoorachtige invulling en 50% invulling met bijvoorbeeld culturele functies. Ondersteunende detailhandel is impliciet onderdeel van de bedrijfsruimten. Samengevat programma advies voor Bijlmer oost Samengevat, bestaat het programma voor Bijlmer oost uit de volgende onderdelen: 1 Ouder Kindteam 1 compact stedelijk sportpark 1 Huis van de wijk (ter vervanging van buurthuis de Bonte Kraai, nieuwbouw en vergroot) 1 kinderdagverblijf Bestaand medisch centrum Woon-behandelruimte jongeren Stedelijke functie: praktijk jeugdhulpverlening Religie verzamelgebouw met ontmoetingsruimte 1.100 m2 detailhandel 2.500 m2 kantoren/bedrijven, waarvan 50% met lage grondprijs bedrijven 1.500 m2 horeca 200 m2 broedplaats

48

Programma advies voor Bijlmer oost

Programma maatschappelijk

aantal

Ouder Kindteam Huis van de wijk Medisch centrum Praktijk jeugdhulpverlening Broedplaats Kinderdagverblijf

1 1 1 1 1 1 of 2

Programma sport Sportpark Openbare sport Detailhandel / horeca / werken Detailhandel Horeca Werkfuncties Bovenwijks programma Woon-behandel jeugd Religieverzamelgebouw

NTB -

1 1

M2 per functie (uitbreiding)

200 720 (bij 1) of 2X360 m2 bvo

Locatie specifiek K-midden K-midden K-midden K-midden K-midden K-midden

Vervanging bestaand bestaand

NTB

Bijlmerweide noordwest

1.100 m2 1.500 m2 2.500 m2

K-midden (bij Kameleon) K-midden

1.500

Overig / specifiek

Moet worden uitgewerkt, ruimtelijke inschatting 3 hockey Bijlmer oost heeft al veel sport in de openbare ruimte

50% lage grondprijs E-oost K-midden

49

Voorzieningenkaart Bijlmer oost

50

7.2

Gaasperdam incl. ontwikkelzones A9

In Gaasperdam liggen verschillende locaties waar in de toekomst woningen ontwikkeld kunnen worden: de flanken van de overkluisde A9, de centra van Gein en Reigersbos, woningbouw langs de dreven en aan de zuidzijde van de Gaasperplas, transformatie van de stadsdeelwerf aan de Meerkerkdreef. Gaasperdam heeft twee ontwikkelbuurten: Reigersbos en Holendrecht. Gaasperdam is het gebied met een flinke bandbreedte in het aantal woningen dat er bij kan komen. Van een aantal locaties is nog niet zeker wanneer, en zelfs óf, er woningen komen. Voorbeelden daarvan zijn de zuidzijde van de Gaasperplas en het terrein van de stadsdeelwerf aan de Meerkerkdreef. Daarnaast is het woningaantal dat in de flanken van de A9 wordt gemaakt, nog onzeker (volgens de gebiedsuitwerking Gaasperdam van Koers 2025, kan dat variëren van circa 1000 tot maximaal 3500, inclusief de woningbouw aan de noordzijde van de A9). Al met al zit er een flinke marge in het totaal aantal van 5000 tot 8000 toe te voegen woningen. Sowieso is er met die aantallen een flinke toename van 30 tot 50% ten opzichte van de bestaande voorraad (ca 15.000 woningen). Op korte termijn speelt in Gaasperdam de ontwikkeling van (centrum) Reigersbos. Voor de ontwikkelbuurten Reigersbos en Holendrecht is resp. wordt een principenota opgesteld.

Daarnaast is in Gaasperdam actueel de planvorming voor het Gaasperplaspark, met een uitvoerig participatietraject. Opgave voor maatschappelijke voorzieningen In de Uitvoeringsagenda Zuidoost, is voor Gaasperdam gerekend met 6250 nieuwe woningen tot 2030. Dat kunnen er in de praktijk dus minder zijn, maar ook moet er rekening mee gehouden worden dat op de langere termijn nog meer woningen worden toegevoegd.

Ons voorstel voor locaties voor de voorzieningen, is grotendeels conform de Uitvoeringsagenda. Een uitzondering is de verdeling van de alles-in-1-school. In de Uitvoeringsagenda wordt voorgesteld, om alle 2 tot 4 alles-in-1-scholen te verdelen over de huidige schoollocaties. Die zijn in Gaasperdam ruim, en met sloopnieuwbouw kan een flinke intensivering bereikt worden. Ons voorstel is om dat inderdaad te doen, maar niet om de bestaande locaties te verdubbelen. Op onderstaande kaart is uitgegaan van 2 nieuwe locaties voor volledige scholen: een aan de zuidzijde Gaasperplas en een bij de Meerkerkdreef, en 4 tot 5 verdichtingslocaties bij bestaande scholen, waar steeds een halve school aan wordt toegevoegd. Met team MV en de accounthouders Zuidoost van Onderwijshuisvesting moet afgestemd worden of dit organisatorisch haalbaar is. Naast de scholen voor Gaasperdam zelf, stellen we voor om één van de basisscholen die nodig zijn voor het Paasheuvelweggebied, te realiseren in Gaasperdam. De te onderzoeken plek is de zuidflank A9. Op deze plek, op loopafstand tot het Paasheuvelweggebied, zou de combinatie van onderwijs-sportwonen onderzocht moeten worden. Belangrijk bij de precieze situering, is de (loop-) afstand tot het Paasheuvelweggebied. Een plek ten westen van het Abcouderpad is noodzakelijk om de afstand tot de kern van het Paasheuvelweggebied te beperken tot circa 500 meter.

Daarnaast stellen we voor, om het aantal buurtwerkkamers uit te breiden met 3 particuliere buurtwerkkamers. Wat betreft broedplaatsen, zegt de Uitvoeringsagenda dat de bestaande broedplaatsen voorzien in de huidige behoefte. Als er meer woningen komen, zou het aantal broedplaatsen volgens de Uitvoeringsagenda ook moeten toenemen. Voor Gaasperdam gaan we uit van tenminste één broedplaats. Meest logisch is, om die te vestigen in het centrum van Gaasperdam, centrum Reigersbos. Daarnaast zou de provinciale weg 22 een optie kunnen zijn voor een broedplaats die meer op groen gericht is. Provinciale weg 22 is

51

een pand dichtbij de Gaasperplas, dat door de gemeente Amsterdam (Vastgoed) is aangekocht. Het pand staat onder een hoogspanningsmast en vanwege rijksbeleid mag er niet meer in gewoond worden. Gezocht wordt naar een andere bestemming. In het algemeen geeft Kunst&Cultuur aan, dat de broedplaatsen aansluiten bij de ontwikkeling van de buurten waar zij een plek krijgen.

opgenomen voor Gaasperdam. BSP gaat uit van het jaar 2030 en een toename met 4250 extra woningen ten opzichte van nu (NB; dat zijn er dus minder dan in de Uitvoeringsagenda Zuidoost). Wat betreft de uitbreiding met detailhandel, adviseert BSP om in Gaasperdam volledig in te zetten op centrum Reigersbos. De andere centra, Holendrecht en Gein, komen in aanmerking voor revitalisering resp. herstructurering, beide zonder uitbreiding. BSP stelt voor om de uitbreiding van horeca te concentreren in Reigersbos en terughoudend om te gaan met de andere centra in Gaasperdam. Naast de metrages in onderstaande tabel, ziet BSP ruimte voor de toevoeging van ca 6000 m2 horeca voor heel Zuidoost buiten de bestaande centra. Daarbij worden bijvoorbeeld het Mandelapark en de Gaasperplas genoemd. Daarnaast is er ruimte voor de categorie health & beauty (fitness, kappers etc). Het programma en de verdeling over de verschillende locaties in Gaasperdam, ziet er in het rapport van BSP als volgt uit:

Voor de sportopgave gelden centraal park Gaasperdam en de flanken en dek tunnel A9 als voorkeurslocaties voor nieuwe sportparken. Beide plekken lenen zich voor een divers aanbod aan georganiseerde en ongeorganiseerde sport, met mogelijkheden voor combinaties sport/onderwijs en voor versterking van het sporten beweeglandschap tussen sportpark, stad en landschap. Tenslotte is een toevoeging, een museumlocatie aan de Gaasperplas. Zie daarvoor hoofdstuk 6. Opgave voor commerciële voorzieningen In het advies van BSP voor de commerciële voorzieningen, is een flinke toename Uitbreiding functie Dagelijkse boodschappen Niet-dagelijks Horeca Leisure Dienstverlening Health & Beauty Totaal

Centrum Reigersbos 2.300 600 1.900

Centru m Gein

400

Centrum Holendrecht

400

Gaasperplas

Totaal

PM; deel van 6.000 m2 900

2.300 600 2.700 ex Gaasperplas 900

1.200 6.000

1.200 300

400

900

7.700

52

Toelichting

Door BSP niet uitgesplitst naar locatie, uitsplitsing=voorstel R&D Containerbegrip, van museum tot family-entertainment. BSP noemt als voorbeeld welnesscentrum aan Gaasperplas

Samengevat programma advies voor Gaasperdam Programma maatschappelijk Alles in 1 basisschool

aantal 1 3+1

Gezondheidscentrum Broedplaats Dagbesteding Buurtkamer regulier Buurtkamer particulier

1 1à2 1 2 4

M2 per functie 4.000 m2 bvo per alles in 1 school 200 200 200 150 150

Jongerencentrum cultuurcluster Programma sport Sportpark

1 1

300-350 1.000

NTB

NTB

Openbare sport Detailhandel / horeca / werken Detailhandel Horeca

-

4.000 m2 totaal

Dienstverlening Health & Beauty Werkfuncties Bovenwijks programma Woon-behandel jeugd Museum Leisure

1 2

2

2.900 m2 2.700 m2 1.200 volgt 1

200

Locatie specifiek Bestaande scholen, plus: flank A9 (voor Amstel III), Meerkerkdreef Zuidzijde Gaasperplas Nellestein Reigersbos centrum. Evt. Provinciale weg 22 Nellestein Nellestein. Plus Reigersbos (reeds in ontwikkeling) Bij woningbouwlocaties: Gein, zuidzijde Gaasperplas/werf, verdichting Holendrecht, flank A9 Centrum Reigersbos Centrum Reigersbos

Overig / specifiek 6x uitbreiding bestaande locatie met halve school 2 à 3 nieuwe (bij meer dan 4.200 woningen) Uitbreiding bestaand

Centraal Park Gaasperdam Zuidflank A9 4 x dak A9, 2 x Gaasperplas, 1 x centraal park Gaasperdam

Moet worden uitgewerkt, inschatting ruimtelijke capaciteit: 5 voetbal, 4 hockey, 1 overige sport

Wc Reigersbos 1.900 centrum Reigersbos, 200 centrum Gein, 300 centrum Holendrecht, 700 overig, m.n. Gaasperplas Centrum Reigersbos

Flank A9 Gaasperplas

900

Containerbegrip, als voorbeeld wordt genoemd wellness aan Gaasperplas

3 basisscholen voor Gaasperdam en 1 basisschool voor het verzorgingsgebied Paasheuvelweggebied;

Het team MV heeft in haar reactie op het concept rapport aangegeven, dat de grootte van een jongerencentrum volgens het Strategisch Huisvestingsplan 300 m2 bvo is. In de vastgestelde 2 Uitvoeringsagenda is voor jongerencentra 350 m2 bvo opgenomen. Daarom is in dit rapport een bandbreedte van 300 tot 350 m bvo gehanteerd.

53

Voorzieningenkaart Gaasperdam

54

7.5

De Nieuwe Kern

Ook De Nieuwe Kern (DNK) is opgenomen in dit rapport. De Nieuwe Kern ligt in de gemeente Ouder Amstel, maar de gemeente Amsterdam is grondeigenaar. Ouder Amstel heeft een structuurvisie opgesteld voor De Nieuwe Kern. Er is een bestuurlijke afspraak tussen Amsterdam en Ouder Amstel (intentie-overeenkomst, 5 maart 2018), dat voor het gebied Amstel-Arena de referentienormen van Amsterdam voor maatschappelijke voorzieningen uitgangspunt zijn. DNK is geen onderdeel van het stadsdeel Zuidoost en dus niet meegenomen in de Uitvoeringsagenda Zuidoost. Daarom is voor DNK een aparte uitdraai van het Amsterdamse voorzieningenmodel opgevraagd. Er is gerekend met 4.500 woningen in een gemengd stedelijk milieu. Opgave voor maatschappelijke voorzieningen op basis van 4.500 woningen Voor de bewoners van DNK zelf, zijn volgens de Amsterdamse referentienormen afgerond naar boven, de volgende voorzieningen nodig.