Bijlage 1 Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022 toegankelijke webversie.pdf

Nieuwe 15G tram De 15G tram rijdt inmiddels al ruim twee jaar. Deze tram heeft plek voor twee rolstoelen en is voorzien van twee deuren met uitschuifplanken in plaats van één. In de praktijk is echter gebleken dat de 15G tram niet door iedere rolstoelgebruiker (zelfstandig) gebruikt kan worden. De vlakke vloerhoogte van de tram is namelijk hoger dan die van de andere tram (de Combino) en er zitten drempels in de plank. Dit heeft te maken met het feit dat de plank is ingebouwd in de vloer en het een automatische in plaats van handmatige plank betreft. GVB is samen met de leverancier van de trams (CAF) op zoek naar een passende oplossing. Hiertoe is er in 2022 een brainstormsessie gehouden met GVB, de gemeente, Vervoerregio en Cliëntenbelang Amsterdam. Concrete uitwerkingen zijn in de maak: zo wordt op lijn 25 in Amstelveen nu een handmatige plank gebruikt die door de conducteur kan worden uitgeklapt, net zoals in de andere tram (de Combino). De fabrikant is daarnaast voorstellen aan het uitwerken die in de stad bruikbaar zijn: één met een handmatige plank zoals de Combino en één voorstel met een mobiele plank. Het college dringt er daarnaast bij GVB op aan om lessen te trekken uit de

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

21

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

5. Conclusies

6. Bijlagen

problemen met de 15G-tram en dergelijke problemen bij de aanschaf van toekomstig materieel te voorkomen. Over liften in het OV (en storingen) Binnen Amsterdam zijn er bij de metro 82 liften waarvoor gemeente Amsterdam namens de Vervoerregio aan GVB opdracht geeft voor het beheer en onderhoud hiervan. Deze liften kunnen voor reizigers essentieel zijn om hun reis te maken. De Vervoerregio en gemeente hebben voor de beschikbaarheid van liften een prestatie-indi­ cator afgesproken over een minimale gemiddelde beschikbaarheid van 95% van deze liften. Ondanks dat gemeente Amsterdam en GVB ruim aan de gestelde norm voldoen komt het helaas voor dat enkele specifieke liften langdurig buiten gebruik zijn, zoals is gebeurd bijvoorbeeld bij het Rietlandpark. Het langdurig buiten gebruik zijn van liften beperkt de toegankelijkheid en inclusiviteit wat voor sommige reizigers de reis onmogelijk maakt. In het kader van de nieuwe samenwerkingsstructuur binnen de OV concessie Amsterdam (ook wel OV Governance genoemd) willen de Vervoerregio en GVB daarom verbeterde afspraken maken over de toegankelijkheidsnormen van stations, met daarin specifiek aandacht voor de beschikbaarheid van liften. Bij Rietlandpark is een tijdelijke toegankelijke lift bijgeplaatst.

Vorige pagina

Tijdelijke lift bij halte Rietlandpark Daarnaast kent Amsterdam gedeelde stationsgebieden met NS en ProRail waarbij gemeente Amsterdam niet alle liften beheert. Zo zijn er dus ook liften in beheer van NS/ ProRail. In 2021 waren er problemen met de lift van de Metro op Sloterdijk die in beheer is van NS. De Vervoer-

regio brengt het belang van toegankelijkheid bij deze partijen onder de aandacht en zet hierbij in op het maken van goede afspraken met deze partijen over de toegankelijkheid van stations en daarmee dus ook de liften.

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

22

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

Vrijwilligersvervoer Eén van de alternatieven voor het AOV waar het college aan werkt is vrijwilligersvervoer. Om het vrijwilligers­ vervoer te ondersteunen, is de gemeente in 2022 gestart met het uitwerken van een stedelijke subsidieregeling. Van mens tot mens leveren zij maatwerk dat geen enkele overheid kan bieden. Bereidwillige burgers helpen hun medeburgers met een eenvoudige dienst. Feitelijk doen zij wat wij bedoelen met ‘samenredzaamheid’ of de ‘participatiesamenleving’. De hoge klanttevredenheid van deze diensten is logisch te verklaren. De vrijwilliger-­ chauffeur kiest er bewust voor en neemt tijd voor zijn stadsgenoot. De chauffeur neemt de Amsterdammer bijvoorbeeld mee aan de arm om zijn weg te vinden in het ziekenhuis. Het mes snijdt hier aan twee kanten. De vrijwilliger is niet alleen de chauffeur, maar ook een echt vervoersmaatje’. Feitelijk is dit de praktijk die de Wmo 2015 beoogt. Met de subsidieregeling Impuls Vrijwilligersvervoer13 wil de gemeente initiatieven ondersteunen, die aansluit bij de initiatieven die er zijn en ontstaan. OV-coach (Vervoerregio Amsterdam) De Vervoerregio Amsterdam voert sinds 2020 het project OV-coach uit. Iedereen vanaf 12 jaar die zelfstandig wil leren reizen kan gratis gebruik maken van een OV-coach. De reiziger betaalt alleen zijn of haar eigen reiskosten. Bijna alle deelnemers hebben een beperking. De

13 https://www.amsterdam.nl/veelgevraagd/?productid=%7BD24FB50D-63FE-4F41-81ED-31260DC51CA6%7D

Vorige pagina

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

OV-coach wil een zo breed mogelijke doelgroep aanspreken. Naast mensen met autisme en of met een verstandelijke beperking kunnen mensen in andere situaties die behoefte hebben aan zelfstandig leren reizen ook deelnemen aan het project OV-coach. In de training die aan de stagiaires en OV-coach wordt aangeboden, wordt veel aandacht gegeven aan het omgaan met deze beperkingen. Zelfstandig leren reizen kan met het openbaar vervoer, scootmobiel, fiets of lopend. Over de afgelopen drie jaar zijn, ondanks corona, toch maar liefst 356 aanmeldingen voor een OV-coach traject binnen­ gekomen. Daarvan hebben 217 deelnemers inmiddels zelfstandig leren reizen. De Vervoerregio ziet dat 87% van de deelnemers zelfstandig blijft reizen. Zie voor meer informatie https://ov-coach.nl/. Groepstrainingen Speciaal voor leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs heeft de OV-coach Sterk op Reis ontwikkeld. Sterk op Reis bereidt leerlingen in vier lessen voor op het reizen in het openbaar vervoer. Afsluitend gaan de leerlingen mee met een bustour (waar bijvoorbeeld rollenspellen worden uitgevoerd) of bezoeken de tramremise van het GVB. Tot aan december 2022 zijn er 61 Sterk op Reis trainingen gegeven waar in totaal 486 leerlingen aan hebben meegedaan. Voor het jaar 2023 staan er al minimaal 23 Sterk op Reis trainingen gepland.

De OV-coach werkt in de Sterk op Reis training samen met de scholen, Verkeer & Meer en vervoerders (EBS, Connexxion en GVB).

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

5. Conclusies

6. Bijlagen

Tabel: Aanmeldingen OV-coach en Sterk op reis in de afgelopen 3 jaar (2020-2021-2022) OV-coach

356

Sterk op reis

486

OV en Ouderen De OV-coach wil ouderen ook meer bekend en bekwaam maken met de alternatieven op het Wmo-vervoer (AOV-busjes). Dit doet de Vervoerregio door met ouderen in groeps- en individuele trajecten te oefenen en voorlichting te geven. Daarbij kijkt men ook naar het grotere plaatje en denkt de Vervoerregio mee over hoe de ouderen en in hun omgeving een gedragsverandering kunnen krijgen waarin naast het Wmo-vervoer ook wordt gekeken naar andere veilige vervoerskeuzes. Trainingen personeel en bewustwording bij reizigers In 2022 heeft de Vervoerregio een bewustwordings­ campagne uitgevoerd waarbij zowel reizigers als het rijdend personeel attent worden gemaakt op het feit dat sommige reizigers meer tijd of hulp nodig hebben bij hun OV-reis. Het doel van de campagne is om meer begrip voor elkaar te creëren, waardoor alle reizigers zich welkom voelen in het OV. Daarnaast biedt GVB een training aan voor het rijdend personeel in samenwerking met Cliëntenbelang Amsterdam. Het rijdend personeel wordt opgeleid om reizigers met een mobiliteits­ beperking goed te kunnen ondersteunen.

23

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

5. Conclusies

6. Bijlagen

2.4 Werk, Participatie, Inkomen Het college heeft de ambitie om zoveel mogelijk Amsterdammers met een arbeidsbeperking te onder­ steunen en aan het werk te helpen. Bij het vinden van werk voor deze mensen staan hun wensen en mogelijk­ heden centraal. Vanuit Werk, Participatie en Inkomen worden meerdere acties en programma’s uitgevoerd om deelname aan de samenleving door werk te stimuleren. In de reguliere voortgangsrapportages Werk Partici­ patie en Inkomen (WPI) worden de belangrijkste resultaten hiervan getoond en worden ook andere relevante programma’s en opgaven binnen WPI be­ schreven. In deze rapportage over toegankelijkheid wordt vooral ingegaan op sociaal werk voor mensen met een (arbeids)­beperking en een specifieke armoede­regeling. Sociaal werk - werk met een arbeidsbeperking Begin 2018 heeft de gemeente Amsterdam de ambitie geformuleerd om in Sociaal Werk te groeien van 4.000 werknemers in 2018 naar 4.500 werknemers eind 2022. Het gaat om werk met ondersteuning voor: mensen die nog onder de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) werk­zaam zijn. en vanaf 2015 om mensen die de gemeente vanuit de Participatiewet in een zo regulier mogelijke setting ondersteunt bij hun werk en richting nieuw werk.

Bron: Factsheet Resultaten en Ontwikkelingen Sociaal Werk 202214 Cijfers eind 2022 De Sociale Werkkoepel is opgericht om de transitie te ondersteunen en de groei te helpen realiseren. Ondanks de crisis wordt nog steeds een groot aantal Amsterdamse werkzoekenden in Sociaal Werk aan een baan geholpen.

Na een korte teruggang in de eerste helft van 2020 is het aantal Amsterdammers dat aan het werk is met de instrumenten van de Participatiewet weer gegroeid. Deze groei was echter niet genoeg om de teruggang in het aantal werkenden onder de Wsw te compenseren; jaarlijks daalt hun aantal met ca. 6 procent.

14 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/12362794/1/09012f9 780b0db57

Vorige pagina

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

24

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

Dit betekent dat nu bijna 4.300 Amsterdammers werkzaam zijn via Sociaal Werk. Per 1 januari 2023 betrof dit 1.794 Amsterdammers vallend onder de Participatiewet, exclusief Amsterdammers die in de in de sociale werkvoorziening zitten. Dit is een stijging van ruim 12 procent ten opzichte van begin 2022. Daarvan werken er 1.469 met loonwaardesubsidie en/of jobcoaching en 334 in Beschut Werk. Daarnaast komen enkele tientallen werknemers in Sociaal Werk volledig regulier aan het werk, zonder extra begeleiding en subsidie voor loonkosten. Voor 2023 wordt vooralsnog vastgehouden aan de oorspronkelijke doelstelling van 4.500 Amsterdammers die werkzaam zijn in Sociaal Werk. Hiervoor worden extra jobcoaches en jobhunters ingezet14 Aandacht voor jongeren De inspanningen vanuit Sociaal Werk richt zich niet alleen op volwassenen: ook jongeren die extra begeleiding nodig hebben, krijgen de aandacht. Ondersteuning van jongeren varieert van jobcoaching en loonkostensubsidie tot beschut werk. Binnen Sociaal Werk zijn gespecialiseerde jongerenteams actief die deze jongeren dagelijks begeleiden en ondersteunen. Opmerkelijk is dat veel van deze jongeren wel profiteren van de ondersteuning door een jobcoach, maar geen loonkostensubsidie ontvangen omdat dit in hun specifieke situatie niet nodig is. Voor de komende periode heeft de gemeente het

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

voornemen om instrumenten zoals loonkostensubsidie en jobcoaching beschikbaar te stellen voor een bredere groep Amsterdammers: diegenen met een Participatiewet uitkering die een grote afstand tot de arbeidsmarkt ervaren, maar bij wie het nog niet duidelijk is of ze een arbeidsbeperking hebben. Deze aanpak opent nieuwe deuren en biedt kansen, met name ook voor jongeren met een begeleidingsbehoefte. Ambitie De ambitie is dat eind 2023 2.100 Amsterdammers vanuit de Participatiewet actief werkzaam zijn in of via Sociaal Werk. Hiervoor is extra budget vrijgemaakt in de Voorjaarsnota. Deze ambitie is dermate groot dat we het als een werk- en participatie-brede opgave zien, veel verschillende afdelingen zullen een inspanning gaan leveren om meer Amsterdammers via Sociaal Werk extra ondersteuning te bieden. Voor een verdere groei in de jaren 2024-2026 is bestuurlijke besluitvorming in voorbereiding. Kern hiervan is dat we Sociaal Werk voor een bredere doelgroep willen inzetten, meer dan alleen voor degenen met een medische arbeidsbeperking. We zien namelijk de groep Amsterdammers die extra onder­steuning nodig heeft groeien. Over de voortgang in Sociaal Werk wordt met enige regelmaat gerapporteerd. Regeling tegemoetkoming meerkosten Mensen met een laag inkomen kunnen een vergoeding krijgen voor de extra kosten die zij maken vanwege hun

5. Conclusies

6. Bijlagen

ziekte of beperking of die van de kinderen. De Regeling tegemoetkoming meerkosten (Rtm) bedraagt maximaal € 91,25 per maand. Het aantal deelnemers groeit ieder jaar sinds de voorziening in 2015 is ingevoerd.15 Tabel Aantal gebruikers Rtm Jaar

Totaal

Jaar

Totaal

2018

14.400

2021

15.900

2019

15.030

2022

16.400

2020

15.370

Ondanks het feit dat het totaalaantal deelnemers onverminderd toeneemt, zijn er in 2021/2022 signalen binnengekomen dat de Rtm nog lang niet bekend is bij alle professionals en Amsterdammers die mogelijk recht hebben op de regeling. In 2023 wordt de Rtm verder onder de aandacht gebracht bij Amsterdammers middels Pak je Kans folders, voorlichtingen en een artikel in de MUG Magazine. Professionals die de doelgroep ondersteunen worden geïnformeerd middels online thema­ sessies en ook zorginstellingen worden proactief benaderd om haar cliënten te informeren over de regeling. Eind 2022 is de energiecomponent van de Rtm eenmalig verhoogd met 100 euro om de stijgende energiekosten te compenseren. Ongeveer 14.400 Amsterdammers hadden hier recht op.

15 https://www.amsterdam.nl/veelgevraagd/?caseid=%7B18541BAA-AC C6-41E2-AE21-C10EF7B51D9D%7D 14 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/12362794/1/09012f9 780b0db57

Vorige pagina

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

25

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

5. Conclusies

6. Bijlagen

2.5 Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)/Zorg Amsterdam zorgt ervoor dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig kunnen leven en participeren in de samenleving en voorziet, voor hen die dat nodig hebben, in diverse collectieve en individuele Wmo-voorzieningen. Inzicht in de uitvoering van de maatschappelijke onder­­steuning en het gebruik dat ervan wordt gemaakt staat vermeld in de jaarlijkse bestuursrapportage Wmo. In deze voortgangsrapportage worden enkele onderwerpen belicht waarbij specifiek aandacht is gegeven aan toegankelijkheid.

Zorg en ondersteuning is daarmee beter vindbaar voor de inwoners. In totaal zijn er 34 buurtteams. Naast de eigen locaties werken de buurtteammedewerkers vanuit 84 satellietlocaties, denk hierbij aan een buurthuis, school en voedselbank) verspreid over de stad. Deze locaties zijn veelal gericht op het bereiken van specifieke doelgroepen met als doel de zichtbaarheid en vindbaarheid van de buurtteams voor Amsterdammers te bevorderen.

Speerpunt 8 van de Amsterdamse inclusie-agenda uit 2020 geeft aan dat Amsterdammer met een beperking (en hun naasten) de toegang en indicatiestelling voor Wmo-voorzieningen graag verbeterd zien. De opstellers hadden een aanbeveling om één Wmo-loket te maken waar men terecht kan voor vragen om een betere communicatie te realiseren en het leveren van maatwerk voor de hulpvrager.

Onderzoek naar eerste ervaringen De gemeente vindt het belangrijk om te weten de doel­stellingen bij het inrichten van de buurtteams ook in de praktijk zo door Amsterdammers ervaren worden. In 2022 is er daarom onderzoek gedaan naar de ervaring van Amsterdammers die in 2021 voor het eerst in contact kwamen met een buurtteam. Het onderzoek is in 2022 uit­gevoerd door onafhankelijke onderzoeksteams van Meetellen Amsterdam en het Centrum voor Cliënt­ ervaringen van Cliëntenbelang Amsterdam.16 De vragenlijst is door 903 deelnemers ingevuld. Eén van de vragen in het onderzoek was hoe Amsterdammers de toegankelijkheid van het buurtteam ervaren: • 70% van de respondenten gaf aan zich welkom te voelen in het buurtteam; • 78% van de respondenten was positief over de vindbaarheid (ook digitaal).

Buurtteams Uitwerking van dit speerpunt zien we terug door de oprichting in april 2021 van Amsterdamse buurtteams die samen met formele en informele organisaties in de buurt zowel kort- als langdurende ondersteuning bieden aan Amsterdammers van 18 jaar en ouder (zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig). Ondersteuning voor de Amsterdammer wordt hiermee dichtbij en in samenhang georganiseerd: eenvoudig, herkenbaar en laagdrempelig.

Aandachtspunten die naar voren kwamen uit het cliënt­ ervaringsonderzoek zijn: • dat in enkele gevallen de fysieke toegankelijkheid van de buurtteamlocaties om verbetering vroeg; • de communicatie over de mogelijkheid van onafhankelijke cliëntondersteuning; • de communicatie over de wachttijd. Naar aanleiding van het cliëntervaringsonderzoek zijn of worden de volgende verbeteracties ten behoeve van de toegankelijkheid doorgevoerd: • De informatie over de inzet van een onafhankelijke cliëntondersteuner wordt breed verspreid (posters, folders) en wordt in het introductietraject voor nieuwe buurtteamondersteuners behandeld. • Bredere communicatie over de buurtteams, waarbij rekening wordt gehouden met anderstaligen om bekendheid van de buurtteams te vergroten. Er is inmiddels informatie (via folders/ website e.d.) in zes extra talen beschikbaar. • Buurtteams werken aan de aanmeldroute: waarvoor komt een Amsterdammer en welke medewerker kan passende ondersteuning bieden. Het verbeteren van de aanmeldroute moet leiden tot minder ‘no show’ en meer vertrouwen. • Buurtteammedewerkers werken outreachend door op satellietlocaties (buurthuis, gezondheidscentrum, voedselbank) te werken.

16 Zie https://wijknetwerken.amsterdam/buurtteams/onderzoek-eerste-clientervaringen-buurtteams/#:~:text=Bijna%20driekwart%20 (72%2C2%25),zich%20welkom%20bij%20het%20buurtteam.&text=Dit%20betrof%20onder%20andere%20of,ondervraagden%20 positief%20over%20de%20informatie.

Vorige pagina

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

26

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

• Cliëntenbelang Amsterdam komt op locaties om te beoordelen op toegankelijkheid voor mensen met een beperking. Aan de hand daarvan zullen gerichte verbeteringen doorgevoerd worden. Ook zullen Mystery Guests ingezet worden om gericht te ervaren hoe de toegankelijkheid en de kwaliteit van de dienstverlening is. • Er gaan pilots plaatsvinden met avondopenstelling. Met al deze acties worden de knelpunten die ervaren worden bij de Buurtteams opgepakt. De sociale basis in de wijk (stadsdelen) De voorzieningen en activiteiten in de wijken vormen de sociale basis. Het Stedelijk kader 2020-2023 ‘Een stevige sociale basis in Amsterdam’17 draagt bij aan de bestrijding van eenzaamheid, het stimuleren van inclusiviteit en het bieden van gelijke kansen. In 2023 wordt gewerkt aan een nieuw kader, voorafgegaan door een hoofd­ lijnenbesluit, met als doel om per januari 2025 een nieuw beleidskader sociale basis te hebben. De 7 stadsdelen en de 23 gebieden waarin de stad is opgedeeld hebben een belangrijke rol in het aanbieden van laagdrempelige activiteiten in de wijk. Sociale en fysieke toegankelijkheid van deze activiteiten is een voorwaarde van mensen met een beperking om in

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

de stadsdelen mee te doen. Daarnaast is er veel aandacht voor de specifieke behoeftes in buurten. Vanwege de grote diversiteit onder Amsterdammers worden er veel activiteiten georganiseerd voor, door en met zeer diverse groepen Amsterdammers. De sociale basis gaat over de collectieve voorzieningen in de stad. Vanzelfsprekend staat daarom toegankelijkheid, herkenbaarheid en laagdrempeligheid centraal bij elke activiteit die wordt georganiseerd. 1. Zelforganisaties, vrijwillige inzet en dergelijke In Amsterdam zijn heel veel verschillende en diverse groepen bewoners actief. Ondersteuning van deze vrijwilligers en het aanbod in de wijk sluit aan op lokale bevolking en behoeftes. Vaak wordt met sleutelfiguren samengewerkt om specifieke groepen te bereiken. 2. GGZ in de wijk In diverse stadsdelen is aandacht voor GGZ in de wijk, tegenwoordig W in de wijk genoemd. GGZ/W in de wijk heeft tot doel het welzijn en de zelfredzaamheid te verbeteren van bewoners, die kwetsbaar zijn als gevolg van psychische en psychiatrische problematiek, zodat ze volwaardig kunnen meedoen in de wijk. Stadsdelen doen dit samen met zorg, welzijn en ervaringsdeskundigen. Via https://ggz-indewijk.nl/ Is veel informatie te vinden over de verschillende initiatieven in de stad.

5. Conclusies

6. Bijlagen

(Zie ook de paragraaf over Amsterdam Vitaal en gezond hieronder.) Een voorbeeld uit stadsdeel Zuid is dat in 2022 de GGZ-coaches van GGZ in de wijk en TeamED betrokken waren bij de samenhangende aanpakken in diverse buurten in Zuid. In bijna al deze buurten zijn inmiddels werkgroepen van bewoners en professionals actief. Zij willen een bijdragen leveren aan dat iedereen zich in de buurt welkom voelt. Het gaat om het ondersteunen van Amsterdammers met GGZ-problematiek, het ondersteunen van professionals en vrijwilligers die in deze buurten actief zijn en het ondersteunen van de bewoners die zich zorgen maken over hun buren met GGZ-problematiek of die overlast ervaren van buren met onbegrepen gedrag. 3. Sportactiviteiten in de buurt De gemeente ondersteunt partijen waar nodig om laagdrempelig beweegaanbod te versterken of uit te breiden en om nieuwe groepen bewoners te kunnen bereiken. Bij sport wordt bij alle wijkactiviteiten de Amsterdammer met een beperking zo veel mogelijk – gewoon – meegenomen. De inzet van de Beweegcoach/Team Beweeg Mee (MEE AZ) is een belangrijke schakel voor begeleiding van bewoners met een beperking naar het beweegaanbod in de buurt.

17 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/7597727/1/ Bijlage_1_Stedelijk_kader_2020-2023,_Samen_Vooruit_Op_weg_naar_ een_stevige_sociale_basis_in_Amsterdam_

Vorige pagina

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

27

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

4. Digitale toegankelijkheid Er zijn meerdere voorbeelden van lokale initiatieven om de digitale toegankelijkheid van bewoners te verbeteren. Er is bijvoorbeeld aandacht voor het verbeteren van digitale toegankelijkheid (computers, wifi, multimediatoepassingen) in Oosterparkhuis. Cybersoek richt zich vooral op het vergroten van digitale vaardigheden: voor alle vragen over computers en internet. De coronaperiode heeft de sociale basis voor de uitdaging gesteld om fysieke activiteiten om te bouwen tot onlineactiviteiten. Hier heeft Cybersoek met allerlei hulp en ondersteuning, juist voor de digitaal mindervaardige Amsterdammers, veel op ingezet. Door de nood gedwongen bleek een deel van de betreffende Amsterdammers ook veel meer digitaal te kunnen dan zij zelf verwacht hadden. Zo bleef de toegankelijkheid gewaarborgd. Een voorbeeld hiervan is https://voorelkaarinamsterdam.nl/. 5. Overige voorbeelden Daarnaast worden bijvoorbeeld ook laagdrempelige taallessen in de buurt aangeboden, activiteiten voor mensen met dementie, ondersteuning voor mantelzorgers, activiteiten gericht op participatie en voorkomen van eenzaamheid, trajecten die zich richten op leren en werken. Binnen de sociale basis wordt op nog veel meer gebieden gewerkt aan toegankelijkheid. Zowel in sociaal als fysiek opzicht.

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

Een voorbeeld is Onbeperkt West dat het stadsdeel adviseert over de toegankelijkheid. Dankzij de stedelijke subsidieregeling ‘vergroten toegankelijkheid’, die actief was van 2019-2022, heeft bijvoorbeeld MidWest en Buurtwerkplaatsen haar locaties toegankelijker kunnen maken. Ook hebben de Huizen van de Wijk aandacht voor het toegankelijk houden van de locaties. In Zuidoost wordt samengewerkt met sleutelfiguren om doelgroepen te bereiken. Een ander voorbeeld uit een stadsdeel komt uit NieuwWest. In 2022 is het Herman Hellingplantsoen in het kader van toegankelijkheid een gehandicaptenparkeerplaats gerealiseerd. De komende tijd wordt ook gewerkt om de Confuciusspeeltuin toegankelijk te maken. Er worden speeltoestellen voor kinderen met een beperking geplaatst en de speeltuin wordt toegankelijker gemaakt. Dit jaar wordt met de projectgroep een participatietraject in gegaan waarin de huidige en de nieuwe Amsterdammers worden gevraagd om mee te denken over het toegankelijk maken van de speeltuin. In Zuid zijn de locaties de Buurtkamer Quellijn en buurthuis Huis van de Wijk Lydia verbouwd met de coalitiemiddelen toegankelijkheid uit de vorige bestuursperiode 2018-2022, zodat Amsterdammers met een fysieke beperking ook toegang hebben tot deze

5. Conclusies

6. Bijlagen

ontmoetingsplekken. De Buurtkamer Quellijn is een ontmoetingsplek in de Noord-Pijp die door stichting Prisma wordt geëxploiteerd en waar iedereen welkom is, met speciale aandacht voor Amsterdammers met een licht verstandelijk beperking. Het buurthuis Huis van de Wijk Lydia is een (wijk)ontmoetingsruimte in Oud-Zuid voor en door Amsterdammers, waar onder meer Combiwel haar Huis van de Wijk-activiteiten organiseert. In Noord is de toegankelijkheid van het buurthuis de Meeuw verbeterd door een deur te plaatsten naar de tuin. Amsterdam Vitaal en Gezond (AV&G) Op 19 november 2021 is de gemeenteraad via een raadsinformatie-brief geïnformeerd over de voortgang van AV&G.18 Gezamenlijk zetten de partners van AV&G, te weten de gemeente, Zilveren Kruis, zorg- en welzijnsaanbieders verenigd in SIGRA en Cliëntenbelang Amsterdam zich in voor een toekomstbestendige zorg en welzijn in Amsterdam en voor gezonde en vitale burgers. De AV&G partners hebben zich gecommitteerd aan twee doelen: alle Amsterdammers gelijke kansen op een goede gezondheid en tien gezonde levensjaren erbij voor alle kwetsbare Amsterdammers in 2040. Om binnen AV&G te focussen op de doelgroepen en de thema’s waar samenwerking meer dan gemiddeld op nodig is, zijn acht coalities gevormd. Vier doelgroep coalities zijn

18 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/10847916/1/ 09012f978045541a

online Vorige pagina

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

28

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

opgestart voor de doelgroepen ouderen, mentale gezondheid, chronisch zieken en jeugd en gezin. Daarnaast zijn er vier thema coalities rondom de opgaven arbeidsmarkt en onderwijs, digitale zorg, groei van de groene stad en acute zorg. Op 9 maart 2023 is er een raadsinformatiebrief opgesteld met de stand van zaken 2022 en vooruitblik 2023.19 In deze rapportage benoemen we slechts enkele voor­ beelden van deze coalities en uit de uitvoerings­agenda. Pilot GGZ vriendelijke wijk in Zuidoost Vanuit de coalitie Mentale Gezondheid is in Zuidoost de pilot ‘GGZ vriendelijke Wijk’ van start gegaan met een netwerk van partners uit de nulde, eerste en tweedelijns zorg, ervaringsdeskundigen en vertegenwoordigers van lokale bewonersinitiatieven (zie ook paragraaf GGZ in de wijk). Vanaf 2022 wordt deze pilot en werkwijze ook in andere wijken geïntroduceerd. Bij twee huisartsenpraktijken in stadsdeel Zuidoost is de aanpak ‘Wegwijs GGZ’ gestart. Deze twee praktijken worden ondersteund om het gesprek te voeren met mensen die zich bij hen melden met mentale problematiek om zo tot een zorg­vuldige diagnose te komen en mensen goed te verwijzen naar het sociaal domein of de specialistische

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

GGZ. Deze aanpak loopt vooruit op de in het IZA beschreven werkwijze van de Mentale Gezondheidscentra, waarbij een brede intake met ook het sociaal domein erbij wordt gedaan, voordat de huisarts doorverwijst naar de GGZ. Coalitie Ouderen: Valpreventie Een valincident heeft vaak grote impact op iemands functioneren en daarmee zijn/haar zelfredzaamheid. Met de aanpak ‘Laat je niet vallen’ maakt de GGD Amsterdam ouderen ervan bewust dat zij zelf iets kunnen doen om vallen te voorkomen. Dit doet de GGD met informatiebijeenkomsten, tips en een breed aanbod aan trainingen in de buurt waarvan bewezen is dat ze werken. Daarnaast werkt de GGD aan netwerkvorming en deskundigheidsbevordering van professionals en intermediairs. In oktober 2022 organiseerde de GGD het ‘Laat je niet vallen Kennisfestival’ waarbij ruim 70 professionals uit zorg en welzijn en onderzoekers aanwezig waren. Tijdens het festival werd de factsheet valongevallen gepresenteerd. In 2022 zijn 23 valpreventieve cursussen gegeven met gemiddeld 10 deelnemers per cursus. In 2023 wordt verder gewerkt aan het versterken van de netwerken en deskundigheidsbevordering rondom valpreventie en wordt verder ingezet op communicatie en bewust­ wording en het uitbreiden van het cursusaanbod.

5. Conclusies

6. Bijlagen

Coalitie ouderen: Ondersteuning en zorg voor mensen met dementie Het aantal mensen met dementie stijgt enorm de komende jaren. Tegelijkertijd laat de huidige praktijk zien dat het knelt in de ondersteuning van Amsterdammers met dementie en hun naasten. Amsterdammers met dementie krijgen meestal te maken met ondersteuning en zorg die geleverd wordt vanuit verschillende zorgwetten. Het is een gezamenlijke opgave waar we de komende jaren met de financiers (Zilveren Kruis en gemeente) en de vele Amsterdamse zorg- en ondersteuningspartijen uit sociaal en medisch domein aan gaan werken. Er is daarom, in opdracht van de Coalitie Ouderen van Amsterdam Vitaal & Gezond, een Amsterdams Actieplan Dementie 2023 opgesteld. Het doel van het actieplan is om samen toe te werken naar beter passende en toekomstbestendige zorg en ondersteuning voor mensen met dementie en hun naasten. Er gebeurt al veel op het gebied van zorg en ondersteuning voor mensen met dementie en hun naasten. Belangrijk is dan ook zoveel mogelijk aan te sluiten bij wat er in de stadsdelen aanwezig is. Het actieplan draagt bij aan een meer dementievriendelijke samenleving. Coalitie Chronisch zieken: Welzijn op Recept 66 % van de huisartsenpraktijken in de stad hebben in 2022 samengewerkt met Welzijn op Recept (WoR). Na

19 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/12603193/1/09012f9 780c21087

Vorige pagina

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

29

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

een recept (doorverwijzing) van de huisarts motiveert en begeleidt de welzijnscoach Amsterdammers met lichte psychosociale problematiek naar activiteiten in de sociale basis. Dit jaar zijn er 948 cliënten doorverwezen en heeft 65% van de trajecten een duurzame match opgeleverd (na drie maanden nog steeds deelname aan de activiteit). Coalitie groeiende stad Er is in de coalitie groeiende stad een ‘Bouwstenenboek voor een Inclusieve Stad’20 gemaakt waarin zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, corporaties, belangenbehartigers, gemeente en zorgverzekeraar hun visie op de inrichting van een toekomstbestendig woonzorglandschap hebben vastgelegd. De bouwstenen in het boek geven ‘stadsmakers’ handvatten voor het ontwerpen en realiseren van een gezonde leefomgeving waar mensen langer zelfstandig en prettig kunnen wonen. Op basis van het bouwstenenboek heeft de coalitie deelgenomen aan de planvorming voor de nieuwe wijk Strandeiland. Amsterdammers met een licht verstandelijke beperking Mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) ervaren vaker een beperkte toegang tot (gemeentelijke) hulp- en dienstverlening. Ze worden vaker overschat of juist onderschat, waardoor ze minder passende begeleiding of hulp krijgen en vaker in problemen komen.

20 Zie https://vitaalgezond.amsterdam/thema/groei-van-de-stad/

Vorige pagina

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

Daarbij wordt de samenleving steeds complexer en meer digitaal, wat lastig is voor mensen met een LVB. Het Amsterdamse beleid is erop gericht geen groepen te labelen maar uit te gaan van wat mensen wel en niet kunnen. Samen met laaggeletterdheid en mensen met een psychische kwetsbaarheid wordt LVB meegenomen in het beleid van Zorg, Werk en Participatie, Armoede, Onderwijs en Dienstverlening. In 2022 is de inzet gecontinueerd en zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: • Vroegsignalering van schulden en financiële problemen bij mensen met een LVB. • Voorbeeld van hoe hier aan gewerkt wordt zijn de handvatten ontwikkeld voor professionals om mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) eerder te herkennen en passende begeleiding te kunnen bieden. Het blijkt namelijk dat het voor veel professionals lastig is om mensen met een LVB in een vroeg stadium te herkennen en het ontbreekt vaak aan de noodzakelijke kennis om op een passende manier in de begeleiding rekening te houden met de beperking. Om professionals bij bovenstaande punten te ondersteunen zijn handreikingen, infographics en achtergrondinformatie ontwikkeld voor vijf beroepsgroepen: schuldhulpverleners, uitvoerders van de participatiewet, bewindvoerders, incassomedewerkers en deurwaarders.21 • Het vergroten van de expertise over LVB en omgaan met LVB bij medewerkers van het buurtteam, begelei-

5. Conclusies

6. Bijlagen

ders ongedocumenteerden op woonlocaties, klant­ managers en inkomensconsulenten van WPI, medewerkers van woningcorporaties en huisartsen, assistenten en praktijkondersteuners huisartsen. • Het project Taal voor Allemaal van Dienstverlening om begrijpelijk te communiceren aan alle Amsterdammers. Werkplaats Sociaal Domein Amsterdam en omgeving: Onderzoek mensen met een licht verstandelijke beper­ king in de wijk Er is in 2022 een verkennend onderzoek gedaan door de HvA naar participatie van Amsterdammers met een licht verstandelijke beperking (LVB) in de sociale basis in Amsterdam. Amsterdammers met een LVB worden vanuit het beleid gestimuleerd zelfstandig te wonen in de wijk, met hulp van het formele en informele welzijnsaanbod in de ‘sociale basis’. Buurthuizen of Huizen van de Wijk nemen binnen de sociale basis een belangrijke plek in als ontmoetingsplaats voor bewoners en als locatie voor ‘meedoen’ in de samenleving. Vanuit de praktijk komen signalen dat dit niet altijd gemakkelijk gaat. Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat Amsterdammers met een LVB in de sociale basis een juiste verhouding nodig is van generieke deskundigheid en specifieke deskundigheid.

21 https://www.hva.nl/kmr/gedeelde-content/projecten/projecten-algemeen/2018/effectieve-aanpak-van-schulden-bij-mensen-met-een-lvb. html

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

30

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

Professionals en vrijwilligers zijn het erover eens dat Amsterdammers met een LVB net als iedereen zoveel mogelijk moeten kunnen meedoen, zich thuis voelen in hun wijk en de samenleving, en deelnemen aan activiteiten in de sociale basis. De conclusie van het rapport is dat het nog niet vanzelfsprekend is dat Amsterdammers met LVB net als ieder ander kunnen participeren in de wijk. Uit het onderzoek is gebleken dat professionals en vrijwilligers manieren van opereren hebben ontwikkeld die rekening houden met de specifieke ondersteuningsbehoeften van de doelgroep, waarbij zij het openlijk benoemen van LVB vermijden. Ook toont het onderzoek de noodzaak aan van doelgroep-sensitief handelen van professionals en vrijwilligers. Dit is cruciaal voor zowel de eerste ontvangst, de eerste ervaring, tijdens een activiteit, als voor het duurzaam aangehaakt blijven van de doelgroep. Doelgroep-specifieke kennis is nodig om doelgroep-sensitief te kunnen handelen. Voor Amsterdammers met een LVB is meedoen alleen mogelijk onder specifieke voorwaarden, die deze doelgroep-sensitieve aanpak dienen te waarborgen. Er is een factsheet met tips voor professionals en vrij­willigers gemaakt om bezoekers met een licht verstande­lijke beperking (LVB) te ondersteunen (Bron: ‘Gewoon meedoen’ is niet zo gewoon, Pamela Lucas, Saskia Welschen, Marc Hoijtink | m.m.v. Rosanne van Kommer Februari 2023)22

Adviesraad Lvb De Adviesraad Lvb23 is een Amsterdamse raad door en voor mensen met een licht verstandelijke beperking (Lvb). In de raad kunnen Amsterdammers met een Lvb meepraten en hun ervaring delen over onderwerpen die hen aangaan. Ze moeten kunnen meedenken en meebeslissen over hun leven, de zorg en het beleid daarover. De Adviesraad wordt ondersteund door Cliëntenbelang Amsterdam in samenwerking met Stichting Prisma. De Adviesraad Lvb heeft in 2022 adviezen uitgebracht over: 1. Het toegankelijker maken van het aanbod uit de sociale basis. 2. Het toegankelijker maken van het stemmen bij verkiezingen. 3. Een sportaanbod dat beter aansluit op de behoeften van de doelgroep. 4. Het reizen met het openbaar vervoer.

22 https://research.hva.nl/en/publications/gewoon-meedoen-is-niet-zogewoon-een-verkennend-onderzoek-naar-de

23 https://www.clientenbelangamsterdam.nl/platforms/adviesraad-licht-verstandelijke-beperking

Vorige pagina

5. Conclusies

6. Bijlagen

toegankelijke toiletten aanwezig. Indien mogelijk werd er gezorgd voor parkeerplekken voor mindervaliden. De GGD hield in het gehele proces rekening met doelgroep, hieronder vallen ook ouderen en mensen met een beperking. Denk hierbij aan de volgende zaken: • Verhogingen/afstapjes voorzien van ramp(traanplaat) voor gelijkmatig op- of afloop; • Bewegwijzering/aanduiding; • Ruimte tussen administratiebalies; • Ruimte in prikhokjes en wachtruimte; • Inzetten host voor begeleiding hulpbehoevende; • Doorzichtige mondkapjes zijn besteld; • De administratie, host en prikkers werden geïnformeerd over bijgevoegde tips/adviezen m.b.t. toeganke­lijkheid

GGD over de toegankelijkheid vaccinatielocaties en testlocaties In 2022 werden verschillende test- en vaccinatielocaties beschikbaar gesteld voor Amsterdammers. Hierbij is rekening gehouden met de minimale breedte van de toegangsdeuren voor rolstoelen en scootmobiels, waar­door deze toegankelijk werden voor Amsterdammers. Ook waren de locaties toegankelijk voor mensen met een (visuele) beperking. Op de locaties waren ook

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

31

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

5. Conclusies

6. Bijlagen

2.6 Jeugd(zorg) Amsterdam kent vele activiteiten op het gebied van jeugd. De missie van Amsterdam is dat kinderen en jongeren veilig en gezond opgroeien, hun talenten ontwikkelen en volwaardig en verantwoordelijk partici­ peren. Amsterdam biedt passende zorg voor jeugd (zo veel mogelijk) in de vertrouwde omgeving van gezin, school en buurt. Over Jeugd(zorg) wordt de raad geïnformeerd via o.a. de reguliere bestuursrapportages. In deze voortgangsrapportage wordt daarom alleen ingegaan op een paar specifieke onderwerpen. De specialistische jeugdhulp is in beweging: er gebeurt veel voor jeugdigen en ouders die hier gebruik van (willen) maken. Communicatie en goede informatie hierover zorgt voor meer zekerheid over het ontvangen van passende hulp. Samen met het Jeugdplatform en de (kern)partners binnen de jeugdhulp bekijkt de gemeente hoe zij alert op eventuele signalen kan reageren. Passende kinderdagopvang Passende kinderdagopvang wordt georganiseerd vanuit Onderwijs en Jeugd. Het doel is dat zoveel mogelijk kinderen naar de reguliere opvang kunnen, ongeacht hun gedrag, beperking of ontwikkelingsachterstand. Indien nodig wordt er adequaat gesignaleerd en bekeken welke hulp de juiste is. In 2022 werden 416 kinderen met extra steun (OKIDO) opgevangen in de reguliere kinderopvang. We zien hier een stijging in die

Vorige pagina

mede te verklaren is doordat kinderen door de coronamaatregelen niet altijd de juiste steun thuis hebben gehad. Ook spelen de personeelstekorten in de kinderopvang een grote rol waardoor adequaat handelen lastiger is. Voor het goed signaleren en om de juiste vervolgstappen te kunnen zetten is er een divers aanbod aan deskundigheidsbevordering voor personeel in de kinderopvang. Daar wordt door vele kinderopvangorganisaties gebruik van gemaakt. Voor de buitenschoolse opvang wordt onderzocht wat nodig is om ook aan deze groep kinderen (4+) het juiste aanbod te kunnen bieden. Inclusief onderwijs Speerpunt 6 van de Amsterdamse inclusie-agenda gaat over Inclusief Onderwijs. Amsterdammers met een beperking en hun vertegenwoordigers en belangen­ behartigers hebben het speerpunt zo geformuleerd: Kinderen met een beperking moeten meer in contact komen met andere kinderen en gelijke kansen krijgen. Het is belangrijk dat er speciaal onderwijs is voor kinderen die dat nodig hebben. Daarnaast is het ook van belang dat reguliere scholen mogelijkheden hebben zodat kinderen met een beperking zo veel mogelijk aansluiting vinden in regulier onderwijs waardoor ze samen naar school kunnen (d.m.v. ‘samen naar school’ klassen bijvoorbeeld) en goed in de samenleving integreren.

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

32

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

Het college van B&W vindt het ook belangrijk om inclusief onderwijs in de stad te stimuleren. In 2020 is het initiatiefvoorstel van raadslid Simons van Bij1, getiteld ‘Samen naar school in de hele stad’, aangenomen. Hierin wordt opgeroepen het beleid richting inclusie verder uit te werken en als start hiervoor een expertmeeting te organiseren. Deze expertmeeting heeft in mei 2021 plaatsgevonden. Een werkgroep, waarin ook de samenwerkingsverbanden en ouders vertegenwoordigd zijn, bekijkt hoe vanuit de opbrengst van de expertmeeting met scholen verder kan worden gewerkt aan inclusiever onderwijs in de stad. In 2022 hebben we maandelijkse werkgroep-bijeenkomsten georganiseerd om kennis te delen over inclusieve initiatieven en gewerkt aan communicatiemiddelen om goede voorbeelden te delen met het onderwijsveld in de stad (zoals het filmpje ‘de inclusieve school, zo doen wij het’ in samenwerking met Amsterdamse klas). Hiernaast is de gemeente bezig met het vormgeven van een nieuwe gezamenlijke ambitieagenda 2023-2026 met de samenwerkingsverbanden voor sterke samenwerking (passend) onderwijs en jeugdhulp. Het stimuleren van inclusief onderwijs is hierbinnen één van de speerpunten. Ons streven is om te bouwen aan scholen waar in principe alle kinderen welkom zijn en zich zo met hun eigen buurtgenootjes (PO) en leeftijdgenoten (VO)

Vorige pagina

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

5. Conclusies

6. Bijlagen

samen kunnen ontwikkelen. Als daarbij ondersteuning nodig is krijgt het kind die tijdig en zoveel mogelijk in de eigen omgeving, dus de eigen school, thuis of vanuit de wijk. Naast het kind bieden we waar nodig ondersteuning aan het hele gezin om de thuissituatie te verbeteren en kansenongelijkheid tegen te gaan. Sociale inclusie en vrije tijd Speerpunt 10 van de Amsterdamse inclusie-agenda gaat over sociale inclusie en vrije tijd. Amsterdammers met een beperking vinden het belangrijk te kunnen genie­ ten van vrijetijdsbesteding. Publieke evenementen en openbare plekken moeten daarom toegankelijk zijn. Denk bijvoorbeeld aan theaters met boven- en onder­ titeling, toegankelijke speeltuinen en buitenschoolse activiteiten voor kinderen met een beperking in iedere buurt. In paragraaf 2.7 en 2.8 leest u welke acties en plannen de gemeente heeft op het gebied van Sport en Kunst en Cultuur.

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

33

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

5. Conclusies

6. Bijlagen

2.7 Sport Stimuleren van sport en bewegen voor Amsterdammers met een beperking • In 2022 was er aandacht voor het stimuleren van sporten en bewegen voor Amsterdammers met een beperking. De volgende resultaten en activiteiten zijn behaald en gedaan: • Alle leerlingen in het speciaal onderwijs (ruim 3.000 leerlingen) hebben kennis gemaakt met laagdrempelig sport- en beweegaanbod op school en zijn waar mogelijk doorverwezen naar structureel aanbod in de buurt. • De Amsterdamse Pluim is een prijs voor sportaanbieders in Amsterdam die zich speciaal onderscheiden met een sportaanbod voor Amsterdammers met een beperking. De coördinatie ligt in handen van Cliëntenbelang Amsterdam. In 2022 is de pluim uitgereikt aan Revasport. Bij Revasport kunnen Amsterdammers met een lichamelijke of chronische beperking laagdrempelig sporten en bewegen, denk daarbij aan bijvoorbeeld Amsterdammers met reuma, hartklachten en niet aangeboren hersenletsel. • Er zijn sportadviesloketten voor Amsterdammers met beperkingen en verschillende leeftijdsgroepen. Deze bevinden zich bij verschillende samenwerkingspartners in het speciaal onderwijs en ook zijn er sportadviesloketten bij Reade. Bij Reade kunnen Amsterdammers met een beperking terecht met hun sportvragen.

In 2022 zijn 500 Amsterdammers met een beperking doorverwezen via het sportadviesloket. • Naar aanleiding van de motie Visie op de toegankelijkheid van sport voor mensen met een fysieke beperking en/of chronische aandoening (nr. 697/2021) is er een onderzoek gestart naar de visie op toegankelijkheid van sport en bewegen voor Amsterdammers met een fysieke beperking en chronische aandoening.24 Dit onderzoek wordt opgelevrd in de zomer van 2023 en de visie wordt aan de raad gepresenteerd in het vierde kwartaal van 2023. • Het Jeugdfonds Sport Amsterdam (JFSA) is sinds 1 november 2021 een project zwemles voor kinderen met een beperking gestart. Hierdoor kunnen kinderen van ouders die onder de armoedegrens vallen een vergoeding krijgen voor leszwemmen. In 2022 hebben 141 kinderen een vergoeding gekregen. • De drie topsport programma’s voor de paralympische sporten zijn in stand gehouden. De sporten Boccia, Para roeien en Rolstoelrugby zijn ondersteund door Topsport Amsterdam. Fysieke toegankelijkheid van sportaccommodaties • Voor sportparken wordt er met een groep ervarings­ deskundige vrijwilligers naar mogelijkheden en aan­passingen op de gemeentelijke sportparken gekeken.

• Elke overdekte sportaccommodatie die in beheer is van de Gemeente Amsterdam, wordt vernieuwd of gebouwd. Ook hier wordt rekening gehouden met de richtlijnen van het programma. • Op de pagina sportaccommodatie verhuur wordt bij accommodaties vermeld of deze toegankelijk zijn voor Amsterdammers met een beperking. De ambities voor 2023 en verder • In 2023 zal besluitvorming plaatsvinden over een overdekt zwembad bij het Flevoparkbad. De ambitie is dat het doelgroepenbad bij dit zwembad een zorgprofiel krijgt. Ook bij de renovatie van het De Mirandabad zal het uitgangspunt voor de plannen een zwembad met zorgprofiel zijn. De ambitie van Amsterdam is om in elke windrichting een zwembad te hebben dat voor extra fysieke maatregelen een zorgprofiel heeft (Agenda zwembaden 2025). • In 2023 is het traject gestart naar de visieontwikkeling van toekomstbestendige sportparken. Het visietraject draait alleen om sportparken, en niet om binnensportaccommodaties, zwembaden, etc. In het ontwerpproces wordt rekening gehouden met de (fysieke) toegankelijkheid voor Amsterdammers met een beperking waarbij aandacht is voor toegankelijk, betaalbaar, bereikbaar en begrijpelijk.

24 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/12408860/2/ Afd_+motie+697accent_21

Vorige pagina

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

34

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

Toegankelijk sporten en bewegen in de openbare ruimte (Zie ook 2.2 Toegankelijke speelplekken) In 2022 zijn er verschillende initiatieven geweest waarbij aandacht was voor een toegankelijke inrichting van sport en bewegen in de openbare ruimte. Hierin zoeken we samenwerking met stadsdelen en waar mogelijk lokale organisaties en landelijke organisaties met expertise op dit gebied. In 2022 is meegedacht met onder andere: • Vernieuwing speelplek Amsterdamse Bos • Toegankelijk maken van de sportcontainer in het Gerbrandypark voor mensen met een beperking (vraag loopt). • Verkenning toegankelijke speelplek in Zuidoost

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

verbeteren van webpagina’s, het bestelproces van sportkaartjes en het huren van sportaccommodaties. De lijn van verbeteren van digitale informatievoorziening wordt doorgezet en er is aandacht voor bij het ontwerpen van nieuwe processen. In 2023 wordt de digitale toegankelijkheid van sport- en beweegaanbod voor mensen met een beperking verbeterd. De vindbaarheid van het aanbod en informatie over sporten en bewegen was ondermaats. Er is een Amsterdamse pagina van Uniek Sporten (zie https://www.unieksporten.nl/amsterdam) met een communicatie-campagne om de mogelijkheden meer onder de aandacht te brengen.

De ambities voor 2023 en verder Bij het maken of vernieuwen van speelpleinen vergroten we de aandacht voor toegankelijkheid. We concretiseren waar mogelijk de eisen die aan ‘inclusiviteit’ van speelpleinen worden gesteld. En voor de speelpleinen die inclusiever zijn (gemaakt) vergroten we de bekendheid ervan (bijvoorbeeld via websites). Ook worden samenspeel-initiatieven gestimuleerd. De doelgroep wordt bij al deze acties zoveel mogelijk betrokken.

Beweegactiviteiten in de buurt in relatie tot zorg De gemeente ondersteunt partijen waar nodig om laagdrempelig beweegaanbod te versterken of uit te breiden en om nieuwe groepen bewoners te kunnen bereiken. Bij sport wordt bij alle wijkactiviteiten de Amsterdammer met een beperking zo veel mogelijk – gewoon – meegenomen. De inzet van de beweegcoach (MEE AZ en Doras) is een belangrijke schakel voor begeleiding van kwetsbare bewoners en participatie vanuit WPI naar passend beweegaanbod in de buurt.

Toegankelijke (digitale) informatievoorziening In 2022 is er aandacht geweest voor (digitale) infor­ matievoorziening bij onder andere het ontwerpen en

De gecombineerde leefstijl interventie (GLI) is bedoeld voor Amsterdammers met overgewicht. Zij krijgen een bepaalde periode begeleiding van een GLI coach om

Vorige pagina

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

5. Conclusies

6. Bijlagen

hun leefstijl gezonder te maken. Binnen Amsterdam Vitaal & Gezond wordt samengewerkt aan de doorontwikkeling van de GLI en de leefstijl netwerken. Deze samenwerking betreft zowel het gebruik van activiteitenaanbod in de sociale basis om het gedrag van GLI deelnemers duurzaam te veranderen, als het samenwerken met en het doorverwijzen naar de Buurtteams door de GLI coach wanneer er sprake is van bredere sociale problematiek. De ambities voor 2023 en verder Voor 2023-2024 wordt er nauwer samen gewerkt met Welzijn op Recept en GLI. En is er nog meer passend beweegaanbod gerealiseerd vanuit lokale sociale beweegnetwerken.

35

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

5. Conclusies

6. Bijlagen

2.8 Kunst en Cultuur De cultuursector is weer open. Maar de uitdagingen zijn nog altijd groot, zoals herstel na corona, de energie­ crisis, de hoge inflatie en de krapte op de arbeidsmarkt. De prioriteit ligt nog altijd bij het werken aan goed herstel van de sector. Daarnaast werkt Kunst en Cultuur toe naar de volgende Kunstenplanperiode 2025-2028, waarbij vanuit het Coalitie Akkoord toegankelijkheid voor mensen met een beperking als één van de speer­ punten wordt benoemd. De gemeente vraagt aan alle instellingen die in aanmerking willen komen voor een vierjarige Kunstenplan­ subsidie een actieplan op te stellen over diversiteit en inclusie. De gemeente volgt hierbij de nieuwe Code Diversiteit & Inclusie. Met het naleven van deze code ontstaat een culturele en creatieve sector waarin iedereen zich welkom voelt, ongeacht culturele achtergrond, gender, seksuele voorkeur, beperking, leeftijd of economische status. Elk jaar monitort de gemeente de voortgang van de actieplannen. In 2023 wordt een tussentijdse rapportage verwacht van de ontwikkelingen onder de gesubsidieerde instellingen. Hierin zal fysieke/ sociale toegankelijkheid ook een plek krijgen. In 2020 is er een pilot gestart Divers en Inclusief aan de top. De afdeling Kunst en Cultuur heeft samen met

Vorige pagina

Broedplaatsen mogelijk gemaakt dat 17 instellingen een jong lid als trainee toe te voegen aan hun Raad van Toezicht. Deze trainee wordt begeleid door een extern adviesbureau met ervaring in culturele diversiteit. Ook de Raad van Toezicht krijgt een training. In 2022 is de tweede lichting trainees van start gegaan. In 2021 en 2022 hebben 25 instellingen op maat gemaakt advies ontvangen over hun toegankelijkheid van Buro De Uitvoerders. Het advies bestond uit verschillende onder­ delen zoals een fysieke scan van het pand, sessies met personeel, aanbevelingen en/of hulp bij het verwijzen naar mogelijke subsidies voor financiering van aanpassingen. Een ander belangrijk thema in de Hoofdlijnen en het Kunstenplan 2021-2024 is werkgeverschap. In samenspraak met Economische Zaken (EZ) wordt de inclusieve arbeidsmarktagenda vormgegeven. De afdeling Kunst en Cultuur kijkt hierbij samen met EZ naar de mogelijkheid om samen te werken met organisaties die al een meer een inclusieve kijk en focus hebben bij het werven van personeel. Kunst en Cultuur is en blijft in gesprek met diverse partners in de stad om de toegankelijkheid van kunst en cultuur te vergroten in het huidige Kunstenplan en in het nieuwe Kunstenplan vanaf 2025. Gesprekspartners zijn bijvoorbeeld het Rijksmuseum, Handicap NL en De Uitvoerders.

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

Tastbare Maquette voor bezoekers die slechtziend of blind zijn van het Museum Ons’ Lieve heer op Solder.

36

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

5. Conclusies

6. Bijlagen

2.9 Amsterdam als toegankelijke gemeente Speerpunt 9 van de Amsterdamse inclusie-agenda gaat over het feit dat Amsterdammers verschillende behoef­ tes hebben voor contact als het gaat om informatie en meldvoorzieningen. Informatie en meldvoorzieningen van de gemeente moeten daarom toegankelijk zijn op diverse manieren. Bijvoorbeeld door middel van persoonlijk contact, een online app, het web en andere niet-digitale opties. Het college geeft aan dat zij drempels wil wegnemen en mensen ondersteunen zodat zij zelf hun leefomgeving vorm kunnen geven. De wereld wordt daarnaast steeds digitaler. Het is belangrijk dat informatie begrijpelijk en toegankelijk is voor iedereen. Ook als je een licht verstandelijke beperking hebt of problemen hebt met zien, horen of met het bedienen van een computer. Taal voor Allemaal: inbedding Naar schatting heeft 1 op de 5 Amsterdammers moeite om informatie van de gemeente goed te begrijpen. Daardoor hebben ze onvoldoende toegang tot informatie over hun rechten, plichten, gezondheid en veiligheid. En is het onnodig ingewikkeld om zelf hun zaken met de gemeente te regelen. In april 2021 heeft het gemeentelijk managementteam (GMT) besloten om met Taal voor Allemaal deze voor hen onmisbare informatie begrijpelijk te maken voor alle

Vorige pagina

Amsterdammers. In concrete verbeter- en vernieuwingstrajecten wordt Taal voor Allemaal nu ingezet als een instrument voor inclusieve dienstverlening. Zo heeft de gemeente de informatie over Belastingen en op het gebied van Burgerzaken eenvoudiger gemaakt met de inzet van Taal voor Allemaal. Het lukt echter nog onvoldoende om de begrijpelijkheid van informatie te testen bij Amsterdammers. Dat wil de gemeente in 2023 verbeteren. Daarnaast traint de gemeente in 2023 ook 75 redacteuren om informatie begrijpelijker te maken met Taal voor Allemaal. Schrijfwijzer voor ambtenaren De Schrijfwijzer helpt ambtenaren om duidelijke teksten te schrijven volgens de Stijl van Amsterdam. In de wijzer staat hoe de kernwaarden ‘actief, open en integer’ toegepast in brieven, beleidsteksten en e-mails. In de schrijfwijzer staan veel tips en afspraken over heldere taal. Bijvoorbeeld welke eenvoudige woorden men kan gebruiken in plaats van jargon of ouderwetse woorden. In 2023 is de Schrijfwijzer uitgebreid met een module over inclusief communiceren waarin de huidige onderdelen met regenboogtaaltips, schrijven voor laaggeletterden en de beeldwijzer worden meegenomen. Dit helpt de medewerkers van de gemeente om toegankelijker teksten te schrijven. De ambitie is om een Inclusieve taalgids op te nemen in de Schrijfwijzer als onderdeel van de huisstijl, met het oog op toegankelijkheid van taal.

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

Website Zoals vermeld in de vorige rapportage voldoet de website Amsterdam.nl aan de eisen van toegankelijkheid, WCGA2. In 2021 is men begonnen met het inventariseren van de toegankelijkheid van andere websites waar de gemeente Amsterdam mede opdrachtgever van is. Naast digitale informatie en dienstverlening biedt de gemeente Amsterdammers uiteraard de mogelijkheid om telefonisch en fysiek contact te krijgen met de gemeente, ook tijdens de beperkingen vanwege de coronamaatregelen. Zie is er een aangepaste dienst­ verlening (op afspraak) bij de stadsloketten. Data en toegankelijkheid Amsterdam for All Binnen de afdeling Digitalisering en Innovatie werken we aan het Amsterdam for All project. Dit project meet de toegankelijkheid van de stad en maakt dit zichtbaar en uitvoerbaar. Onze belangrijkste ambitie met alle projecten in 2022 was om verschillende onderwerpen te kiezen en te onderzoeken wat Artificiële intelligentie (AI) zou kunnen doen om de problemen op te lossen. Na de verschillende richtingen te hebben onderzocht, was het ook prima om een ‘nee, het is niet de moeite waard om met deze pilot door te gaan’ als antwoord te hebben. Het was een ontdekkingsfase, zodat we daarna een richting konden vinden die haalbaar is en de meeste impact

37

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

heeft voor de stad. Zie hieronder voor een korte toelichting op de verschillende projecten van 2022. • Stoepbreedte: we hebben in kaart gebracht wat de stoepbreedtes zijn in Amsterdam als je de obstakels meerekent (bijvoorbeeld fietsen, prullenbakken, geveltuinen). We hebben hiervoor zogenaamde ‘point cloud data’ gebruikt (letterlijk is dat 3D puntenwolk data). Zie voor meer informatie; ttps://openresearch. amsterdam/nl/page/83864/3d-point-cloud • Project Sidewalk: dit is een samenwerking met de Universiteit van Washington en het bedrijf Spectrum Intelligence. We maken hiervoor gebruik van crowd sources data (panorama beelden) om bijvoorbeeld zebrapaden, stoepverlagingen en andere toegankelijkheidsobstakels in het algemeen in kaart te brengen. • Toegankelijkheid van gebouwen: met behulp van point cloud data (3D data) hebben we gekeken of gebouwen rolstoeltoegankelijk zijn (bijvoorbeeld traptreden voor een ingang) en we zijn momenteel ook bezig met het analyseren van Google reviews of het binnenin een gebouw ook rolstoel vriendelijk is. Grachtenrelingen: met panorama beelden vanaf een boot hebben we gekeken waar er een relingen is langs de grachten. Fout geparkeerde fiets voorspelling: we hebben geanalyseerd waar de fietsen voornamelijk op de

Vorige pagina

3. Financiën

4. Overzicht doelen en resultaten

5. Conclusies

6. Bijlagen

Ambities Amsterdam for all Voor 2023 en/of 2024 is het de ambitie de onderstaande projecten uit voeren.

Voorbeeld van point cloud data stoepen staan geparkeerd en hiervoor hebben we ook een voorspelling gemaakt. Leesbaarheid van teksten: Afgelopen jaar hebben twee stagiaires gewerkt aan een tool die tekst scant (zoals autocorrectie) en tips geeft over moeilijke woorden, zinslengte en structuur. Deze tool is bedoeld om moeilijk begrijpbare tekst te herkennen en wijzigingen voor te stellen op basis van het taalniveau A2/B1. Voor het vervolg hierop gaan we samenwerken met de UvA, die hiervoor een PhD-student inzet voor verder onderzoek naar een mogelijke tool hiervoor.

Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022

Verzamelde data over toegankelijkheid door (ervarings) deskundigen van Cliëntenbelang Amsterdam • Project Sidewalk: binnen twee stageprojecten zijn we nu aan het kijken of we de eerder verzamelde data kunnen gebruiken om een AI-model te trainen dat vervolgens dit soort obstakels breder in kaart kan brengen.

38

Volgende pagina

1. Inleiding

2. Resultaten, plannen en ambities

• Kapotte liften: het Concept Team is bezig om proto­ type oplossingen voor het signaleren van kapotte liften. In dit project willen we burgers zo snel mogelijk informeren over een kapotte lift en hen de hulp en alternatieven geven die ze nodig hebben om op hun bestemming te komen. Het Concept Team bouwt binnen een aantal maanden een prototype, zowel software als hardware, om snel te kunnen te testen of een idee een werkbare oplossing is. • Deelscooter locatie (geo-fencing): we willen graag in kaart brengen waar de deelscooters op een stoep geparkeerd staan. Hiervoor gebruiken we real life data. • Pilot toegankelijkheid in Amsterdam Noord: Het ingenieursbureau en de buitenslands organisatie World Enabled willen een pilotlocatie in Amsterdam Noord gebruiken om te kijken hoe AI gebruikt kan worden om te laten zien hoe je de openbare ruimte toegankelijk kan inrichten. • Beschadigingen op de stoep: we gaan onderzoeken of we met behulp van panoramabeelden en point cloud data, ook beschadigingen op een stoep kunnen herkennen. • Prototype routeplanner: er wordt een prototype voor een digitale routeplanner gemaakt. Hiervoor is zowel de eerder opgehaalde informatie over de stoepbreedtes, stoep verlagingen, zebrapaden, lift informatie, toegankelijkheid van de OV haltes etc. nodig. Het is