Bijlage 1. Voortgangsrapportage MBO-Agenda en Economisch Arbeidsmarktbeleid.pdf

MBO-Agenda en Economisch Arbeidsmarktbeleid juli 2023-september 2024

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

MBO-Agenda en Economisch Arbeids­ marktbeleid MBO-Agenda Economisch Arbeidsmarktbeleid Inzet vanuit beide agenda’s

Binnen de MBO-Agenda 2023 - 2027 werken we aan doel 1 t/m 5. Bij het Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026 richten we ons op doel 6 en 7.

1 Gezamenlijke investering bedrijfsleven en onderwijs in opleiden en begeleiden Voortgang: • Ondertekening van het Amsterdams Stagepact MBO • 447 mbo-stageplekken vervuld bij de gemeente in 2023 • Publiek-private samenwerkingen gericht op beroepen in de ICT, kinder­ opvang, energietransitie en op niveau 1 en 2 • Twaalf subsidies toegekend om onderwijs­innovaties te ontwikkelen

2 Toeleiding naar het mbo Voortgang: • Alle eerstejaars mbo-studenten ontvingen een studentenkaart tijdens de start van het schooljaar 2024-2025 • Eerste editie van de culturele INTROWEEK MBO. • Ondertekening van het convenant Doorlopend Leren Amsterdam 2023-2027

4 Extra inzet via het Plusprogramma

5 Duurzame inzetbaarheid en Leven Lang Ontwikkelen

6 Kansen bevorderen voor individuen

Voortgang: • Ondertekening samenwerkings­ overeenkomst Plusscholen 2024-2027 • Start team mbo-leerplichtambtenaren op de Plusscholen

Voortgang: • Er heeft een ontwerpsessie over het ontwikkelen van modulair onderwijs­ aanbod plaatsgevonden • Aftrap van de integrale dienstverlening voor ‘Leren en Werken’ heeft plaats­ gevonden

Voortgang: • Campagne ‘Er zit geld in Tech’: • Er is een pilot van Z3 Academie gestart waarmee schooluitvallers en andere jongeren naar werk in de bouw worden begeleid

3 Aantrekkelijk en hoogwaardig mboonderwijs Voortgang: • Deelnemers van de MBO-denktank hebben drie adviezen gegeven • Start talentontwikkelingsprogramma Iconen van de Stad • Start MBO-traineeship Gemeente Amsterdam

7 Ondersteunen van werkgevers bij personeelstekorten Voortgang: • Uitreiking Slimste Handen van Amsterdam 2024 • De pilot Amsterdam -Divers & Inclusief is afgerond en heeft een netwerk ruim 160 bedrijven en organisaties opgebouwd. • Ruim 40 culturele organisaties namen deel aan een training sociale veiligheid

2

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Inleiding Voor u ligt de eerste voortgangsrapportage over het eerste uitvoeringsjaar (schooljaar 2023-2024) van de MBO-Agenda en het Economisch Arbeidsmarktbeleid. Al sinds 2015 werken we als gemeente intensief samen met de Amsterdamse mbo-instellingen en het Samen­ werkingsverband VO. Met de MBO-Agenda 2023-2027 investeren we 35 miljoen euro in het versterken van het beroepsonderwijs. Daarmee bieden we veel jongeren en volwassenen toekomstperspectief. We werken hierbij nauw samen met het bedrijfsleven. Als gemeente investeren we ongelijk voor gelijke kansen. Binnen de MBO-Agenda zetten we daarom met nadruk in op projecten voor jongeren die dit het hardst nodig hebben. Denk bijvoorbeeld aan projecten gericht op studenten op niveau 1 en 2. Of aan projecten die met name bijdragen aan de ontwikkeling van jongeren in Nieuw-West, Noord en Zuidoost. Tot slot financieren we met voorrang projecten die een duidelijk innovatief karakter hebben. Met het Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026 wordt nog eens 5 miljoen euro geïnvesteerd in het bevorderen van brede welvaart, waarin alle Amsterdammers mee (blijven) doen op de snel veranderende arbeidsmarkt. In een brede welvaartseconomie stimuleren we de maatschappelijke participatie door bedrijven in cruciale sectoren te ondersteunen bij personeelstekorten.

Andere gemeentelijke inzet mbo

Kick-off Iconen van de Stad. Fotograaf: Tim Antoni.

Naast de MBO-Agenda en het Economisch Arbeidsmarkt­ beleid zijn we als gemeente op andere manieren betrokken bij het Amsterdamse mbo. Bijvoorbeeld via het beleid op voortijdig schoolverlaten (vsv). Hiernaast investeren we bijvoorbeeld in aanvullende ondersteuning voor mbostudenten via budgetcoaches en in het mentale welzijn van jongeren via het mbo-jeugdteam. Deze rapportage gaat alleen over de voortgang van de MBO-Agenda en het Economisch Arbeidsmarktbeleid.

3

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

1

Gezamenlijke investering bedrijfsleven en onderwijs in opleiden en begeleiden 4

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Het Amsterdams Stagepact MBO Doelen • Innovatieve stage-mogelijkheden, onder andere voor niveau 1 en 2. • Meer stageplekken in de tekortsectoren: inzet op het anders vormgeven van stage(begeleiding), bijvoorbeeld door simulatieleren. • Minimaal 300 mbo-stageplekken per jaar binnen de gemeente, waarvan 50 stageplekken op niveau 1 en 2. • Een jaarlijkse stagemarkt, waar bedrijven en studenten elkaar vinden. • Een regionaal stagepact. Hierin hebben onderwijs en bedrijfsleven afspraken gemaakt over kwalitatief goede stages en het tegengaan van stagediscriminatie. Alle partijen houden zich aan gemaakte afspraken. • Er zijn meer mbo-professionals die geschoold zijn in het geven van kwalitatief goede stagebegeleiding en het tegengaan van stagediscriminatie. • Meer kans op een baan voor jongeren op niveau 1 en 2. • Jongeren die zonder diploma het mbo verlaten hebben een beter arbeidsmarktperspectief door het verkrijgen van een certificaat of praktijk­ verklaring. • Nieuwe, opgeschaalde en verduurzaamde PPS-en. • Een PPS ontwikkeld in samenwerking met de Plusscholen

Stages zijn belangrijk voor de ontwikkeling van studenten. Maar ook voor het bedrijfsleven zijn ze belangrijk: een stagiair is misschien wel een toekomstige werknemer! Toch is er op dit gebied nog een hoop werk aan de winkel: uit onderzoek is bijvoorbeeld gebleken dat maar 55% van de studenten tevreden is over de stagebegeleiding die zij vanuit school krijgen (BPV Monitor SBB 2023). 60% van de studenten ontvangt geen stagevergoeding (2024). In het Amsterdams Stagepact MBO hebben de gemeente, SBB, het onderwijs en het bedrijfsleven de handen ineen­ geslagen. Het Stagepact is op 9 april 2024 onder­tekend door de Amsterdamse mbo-instellingen, gemeente, koepelorganisaties, SBB en ruim veertig individuele bedrijven. De ondertekenaars willen er gezamenlijk voor zorgen dat nog voor 2027 elke mbo-student een goede stage heeft – een passende stage, met goede begeleiding en een eerlijke stagevergoeding. Het Stagepact zet in op vier doelstellingen: 1. We zorgen voor voldoende stageplekken en een betere match tussen vraag en aanbod. 2. We bevorderen inclusie en sociale veiligheid bij stages. We (h)erkennen en voorkomen stagediscriminatie en pakken de oorzaken hiervan aan. 3. We verbeteren de stagebegeleiding vanuit de mboinstelling en het leerbedrijf. 4. Elke student krijgt een passende onkosten- en stage­ vergoeding.

Rahma el Mouden MAS Dienstverleners “Iedereen verdient een kans. Ik heb met eigen ogen gezien hoe je studenten kunt optillen. Hoe ze boven zichzelf uitstijgen als je ze een kans en vertrouwen geeft. Er zitten echt uitblinkers bij!”

Het Amsterdams Stagepact MBO is een groeiende beweging. Intussen zijn ruim 65 bedrijven aangesloten. ­­Op de website kunt u lezen welke bedrijven dit zijn. Binnen het pact zijn al drie sectortafels georganiseerd. Tijdens de bijeenkomsten maken onderwijs en bedrijfsleven (binnen een specifiek domein zoals techniek) kennis met elkaar en bespreken deelnemers sectorspecifieke uitdagingen rondom mbo-stages met elkaar. Waar de ene sector worstelt met een tekort aan begeleiders, heeft de andere sector juist moeite met het vinden van voldoende stagiairs. Daarnaast ligt de focus op sector overstijgende doelen, zoals het ontwikkelen van trainingen voor praktijk­ begeleiders en het delen van best practices op het gebied van diversiteit en inclusie. Er worden ook trainingen ontwikkeld voor studenten en praktijkbegeleiders ter voorbereiding op hun stage.

Het Amsterdams Stagepact MBO vormt een brug tussen onderwijsinstellingen en werkgevers. Samen pakken we onze gezamenlijke uitdagingen aan.

5

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Stages intern: een voorbeeldrol als werkgever Als gemeente willen we een gezonde en inclusieve organisatie zijn. Dit betekent ook dat we ons inzetten voor het aanbieden van kwalitatief goede stages, waarbij we als werkgever een voorbeeldrol willen vervullen. Daarom hanteren we een stagenorm van jaarlijks drie stagiairs op 50 FTE. Sinds 2021 is hieraan de inspanningsverplichting toegevoegd dat één van deze drie stagiairs een mbostagiair moet zijn. Jaarlijks vullen wij als gemeente dus meer dan 300 mbo-stageplekken. In de nieuwe MBO-Agenda hebben we bepaald dat van de 300 mbo-stageplekken er 50 stageplekken voor niveau 1 en 2 mbo-studenten bestemd zijn.

Mbo-stages binnen de gemeente Amsterdam Stagejaar

Stagenorm

Vervulde stages

Waarvan mbo 1 en 2

2022

319

392

28

2023

341

447

52

Om binnen de gemeentelijke directies en stadsdelen meer plekken voor niveau 1 en 2 mbo-studenten te creëren, hebben we vanuit de MBO-Agenda een projectleider mbo niveau 1 en 2 ingehuurd. Zo zijn er onder andere tien nieuwe duurzame plekken op niveau 2 gecreëerd bij stadsdeel West, bij het facilitair bureau en bij de beveiliging. Als gemeente gaan we stagediscriminatie actief tegen. Het afgelopen jaar hebben we een videoreeks gemaakt over dit onderwerp en verspreid binnen onze organisatie. Ook bieden we trainingen aan voor medewerkers die betrokken zijn bij de begeleiding van stagiairs.

Lancering Amsterdams Stagepact MBO. Fotograaf: Sanne Couprie

Publiek Private Samenwerking (PPS) De samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en onderwijs krijgt vorm in een Publiek Private Samenwerking (PPS). Deze samenwerking heeft drie doelen. Ze wil de beroepspraktijk vernieuwen door nieuwe manieren van werken en leren te ontwikkelen. Ze wil komen tot nieuwe vormen van arbeidsproductiviteit. En ze wil technologische vernieuwingen invoeren en toepassen. Binnen de PPS-en willen we het idee van ‘leven lang ontwikkelen’ stimuleren.

In het eerste uitvoeringsjaar hebben we vanuit de MBO-Agenda en het Economisch Arbeidsmarktbeleid gewerkt aan het uitbreiden en verduurzamen van succesvolle technische PPS-en, om zo de innovatie in de praktijk te bevorderen. We hebben ook gewerkt aan het opbouwen van een samenwerkingsverband dat zich richt op het vergroten van de economische impact van de klimaattransitie in de Metropool Regio Amsterdam (MRA) en aan het versterken van menselijk kapitaal.

6

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

In oktober 2024 is de bezuiniging op het Regionaal Investeringsfonds mbo (RIF) aangekondigd en dat deze vanaf 2028 wordt geschrapt. Veel PPS-en gericht op het opleiden van vakmensen van de toekomst zijn gefinan­ cierd door het RIF en cofinanciering vanuit het bedrijfs­ leven, gemeenten, provincies en andere partijen. Het schrappen van het RIF maakt het in de toekomst moei­ lijker om samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven te bewerk­stelligen.

Opschaling PPS House of Digital We werken aan de opschaling van PPS House of Digital. Onze missie daarbij is om het onderwijs continue af te stemmen op de ontwikkelingen in de digitale economie. De meerwaarde hiervan wordt gerealiseerd door het gebruik van computertechnologie. In een eerdere fase was House of Digital gericht op ICT-opleidingen en het aanleren van digitale vaardigheden van studenten, docenten en praktijkopleiders. Dit project richt zich op verbreding door het uitbreiden naar de sectoren creatieve industrie en zakelijke dienstverlening. Hiervoor worden de onderwijsdomeinen Media & Vormgeving, Handel & Ondernemen en Zakelijke Dienstverlening aangehaakt. Voor de opschaling van dit project is in 2024 een subsidie aangevraagd bij het Regionaal investeringsfonds mbo.

Ontwikkeling PPS Kind professional Op dit moment werken we aan de totstandkoming van de PPS Kind professional. Hierbij zijn het ROCvA, het primair onderwijs, kinderopvangorganisaties, de IPABO en de gemeenten Amsterdam en Amstelveen betrokken. Mbo-studenten van de opleidingen Gespecialiseerd Pedagogisch Medewerker, Onderwijsassistent en Sport worden binnen de zogenaamde leerhubs breed opgeleid tot Kind professional mbo. Op die manier zijn ze straks breed inzetbaar binnen een Integraal Kind Centrum (IKC) in zowel het basisonderwijs als de kinderopvang. Een hub is

een beroepsgerichte leeromgeving met een waarderende cultuur en groeimindset waarbij de student mede-eigenaar is van zijn eigen leertraject. Het project bestaat uit minimaal vier verschillende leerhubs waarvan drie in Amsterdam (Noord en Nieuw-West) en één in Amstelveen. Voor de oprichting van PPS Kind professional is in 2024 een subsidie aangevraagd bij het Regionaal investeringsfonds mbo.

Ontwikkeling PPS House of Talent PPS Talentontwikkeling/House of Talent helpt studenten op mbo-entreeniveau en op niveau 2 om via hybride leeromge­ vingen en samenwerking met bedrijven een duurzame plek op de arbeidsmarkt te vinden in sectoren zoals commercieel, zorg, beveiliging en techniek. Studenten op mbo-entree­ niveau en niveau 2 hebben vaak moeite met het vinden van een duurzame baan. Dit komt vaak door het gebrek aan een netwerk en onbekendheid met de arbeidsmarkt. Dit initiatief wil deze studenten, door middel van hybride leeromgevin­ gen en samenwerking met bedrijven, begeleiden naar een duurzame arbeidsplaats in verschillende sectoren. In 2024 zijn 17 bedrijven actief betrokken met hybride leer­ omgevingen op 88 locaties. Er zijn 25 praktijkopleiders op­ geleid en gecertificeerd. Het aantal studenten is gegroeid van 52 in 2023 naar 129 in 2024. Er zijn 117 diploma’s behaald via het hybride leertraject, en de samen­werking met bedrijven is verder versterkt door gast­colleges, leer­ werktrajecten en praktijkopleider-trainingen. De focus voor volgend jaar ligt op doorontwik­keling van pps voor studenten op mbo niveau 1 en 2, en op het aantrekken van meer bedrijven. We willen graag ook een breder scala aan studenten van verschillende leeftijden bereiken.

Green Tech Campus MRA (Metropool Regio Amsterdam) De technische sector in de MRA kampt met een tekort aan geschoolde vakmensen. Hierdoor kan de energietransitie mogelijk niet snel genoeg gerealiseerd worden. Green Tech Campus MRA richt zich op het versterken van de samen­ werking tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid met als

Kevin van de Kamp Projectleider PPS House of Digital “In een wereld waar innovatie en vooruit­ gang de enige constante is, slaan het onderwijs, bedrijven en de gemeente de handen weer in één om het succes van House of Digital door te zetten en te blijven investeren in de ICT-sector. We kijken daarbij naar het ICT-onderwijs, maar ook naar de sectoren waarbij de ICT-component steeds sterker aanwezig is.”

doel de instroom van personeel naar de energietransitie in de MRA te versnellen. We willen een duurzaam ecosysteem opzetten waarin onderwijs, bedrijven en overheden samen­ werken om vakmensen op te leiden, innovatieve techno­ logieën te ontwikkelen en de instroom in de technieksector te vergroten. Het initiatief werkt aan een duurzame infra­ structuur voor onderwijs en arbeidsmarkt, met een focus op de gebouwde omgeving, energie en e-mobility. Binnen de vijf programmalijnen van de Green Tech Campus – ecosysteemontwikkeling, oriëntatie, leren, werken en innovatie – zijn al in het eerste jaar aanzienlijke resultaten behaald. Er zijn onder meer vier zij-instroomevents georganiseerd met gemiddeld tachtig bezoekers. In samenwerking met bedrijven is modulair onderwijsaanbod ontwikkeld, zoals ‘Basis onderhoud van een cv-ketel’, waaraan 150 personen hebben deelgenomen. Verder zijn er zeventien hybride techniekdocenten opgeleid – vakmensen die hun baan in de techniek combineren met een baan voor de klas. En er hebben meerdere trainingen plaatsgevonden om docenten bij te scholen, bijvoorbeeld op het gebied van waterstoftechnologie.

7

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Aan het woord Dennis Freriks Regiomanager Kwikfit Groot-Amsterdam

Het draait echt allemaal om aandacht! Met een grote A! Ongeveer een jaar geleden ging Kwikfit een bijzondere publiek private samen­ werking aan met het ROC van Amsterdam en de gemeente Amsterdam. Tien mbo niveau 1 & 2 studenten lopen sindsdien in het bedrijf rond om het vak van auto­ monteur op de werkvloer te leren – met daarnaast een opleidingstraject onder intensieve begeleiding. Dennis is bijzonder te spreken over de resultaten – en over de samenwerking tussen de verschillende partijen. Lees hieronder zijn verhaal. Even kennismaken? “Ik ben Dennis, ik ben 53 jaar. Twee jaar geleden ben ik bij Kwikfit komen werken, als regio salesmanager voor de regio groot-Amsterdam. Daarvoor werkte ik zo’n 25

jaar in de olie- en gasindustrie – dus ook in de mobiliteit, zou je kunnen zeggen. Kwikfit is een bijzonder bedrijf. We hebben zo’n 160 filialen door heel Nederland, met ongeveer 1.400 werknemers. In Amsterdam hebben wij negen filialen, en daar ga ik over! We doen echt alles, banden, uitlaten, Apk-keuringen – heel breed kunnen onze klanten hier bij ons terecht. Ik ben voor de Amsterdamse filialen – en een aantal filialen hier vlakbij in de regio – eigenlijk zo’n beetje voor alles verantwoordelijk: voor de sales, de financiën, de bezetting/bemensing en ik ga dus ook over de werving van nieuwe mensen. Maar vooral reken ik het welzijn van onze mensen tot mijn taak – ik vind het belangrijk dat iedereen hier met plezier zijn werk kan doen.”

gemotiveerde jonge vakmensen schaars. Wij als bedrijf hebben ze nodig – want ons werk is heel specialistisch – en daar heb ik gecertificeerde vaklieden voor nodig. Onze klant moet immers veilig de weg op kunnen als ie hier weer wegrijdt?”

Leren op de werkvloer

Zo ziet deze samenwerking eruit

“Gemotiveerde studenten heb ik hier graag. Ten eerste omdat de jeugd de toekomst is. Zij zijn onze toekomstige werknemers! Ik hoop ze hier te interesseren voor ons mooie vak – jongeren kiezen niet zo vaak meer voor techniek – en dat maakt

“Wij hebben in verschillende filialen van ons plek gecreëerd voor in totaal tien leerwerkplaatsen. In het najaar van 2023 zijn er verschillende kandidaten aangedragen door Mirte Hamers, de projectleider van het ROC van Amsterdam. Het ROC van Amsterdam

8

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

organiseerde een meet en greet tussen de kandidaten en hun toekomstige collega’s. Een goede matching is voorwaardelijk voor het succes van dit project. Daarbij selecteerde ik ook enkele ervaren medewerkers die graag werkbegeleider wilden zijn. Tijdens de ontmoeting hebben we heel goed gekeken wie met wie een klik had. Daarnaast keek ik bijvoorbeeld naar waar een jongen woonde – is de werklocatie goed te bereizen? Daar zocht ik het meest geschikte filiaal van ons bij. Verschillende monteurs namen de jongens mee in ons bedrijf en de werkzaamheden hier. Eén van onze mannen hier – Dirk Jan – is hier ooit als veger begonnen en heeft nu een eigen filiaal. Dat maakte indruk! Ik wilde onze kandidaten ook laten zien dat je – als je voor ons bedrijf kiest – hier kunt groeien, dat je je hier kunt ontwikkelen.”

Het mooie van deze samenwerking “Het is totaal anders dan de begeleiding van de BBL’ers en BOL’ers. De begeleiding vanuit de opleiding ervaren we bij zulke studenten als heel wisselend. Het is allemaal vrij schools – en echt heel veel contact met de school is er vaak niet. In de samenwerking die we nu hebben is dat totaal anders. Ik heb iedere week contact met Mirte van het ROCvA over de voortgang. Maatwerk, dat is het! Iedere deelnemer kan hier in zijn eigen tempo leren en zich nieuwe vaardigheden eigen maken. Als bedrijf monitoren we dat zorgvuldig.”

Dit levert het op “We zijn nu bijna een jaar bezig. De meeste jongens kunnen al zelfstandig servicebeurten verrichten, ze kunnen echt al heel veel. Het begint een hechte club te worden. Dit diverse gezelschap past prima binnen onze

vaste bezetting want onze werknemers komen overal vandaan. Er zijn al verschillende hechte vriendschappen ontstaan. Van de tien zijn er twee afgehaakt, die tijdens het traject ontdekt hebben dat hun interesse toch buiten de mobiliteit lag. Een jongen is richting de ICT gegaan, de ander is gediplomeerd op niveau 1 en op zoek naar een andere opleiding. Ook prima natuurlijk – als dit traject je laat ontdekken wat je niet wilt.”

Handvaten voor onze werkmeesters “Ook echt heel goed geregeld in deze samenwerking. Wij hadden al mensen in dienst die goed zijn in het opleiden van jonge medewerkers, maar voor deze doelgroep is er wat extra aanbod. Al onze praktijk­ begeleiders konden bij het ROC trainingsdagen volgen – waarbij onder meer ook focus op het omgaan met deze specifieke doelgroep. Ze kregen nuttige tips en handvaten. Voor de mensen in ons bedrijf die deze stap maakten, ook een mooie stap voorwaarts. Want ook zij ontwikkelen zich – in hun rol als leermeester! Ook deze collega’s zie ik groeien.”

Hoe verder “Binnenkort start er een tweede lichting binnen ons bedrijf. Die zijn we nu aan het selecteren. Ook weer een groep van ongeveer tien, en niet meer. Worden het er meer, dan kun je immers die persoonlijke aandacht niet meer bieden dit die project zo succesvol maakt. Het moet dus echt op deze kleinschalige manier! Al onze zittende jongens van de eerste lichting hebben intussen een nulurencontact bij ons. Dat betekent dat zij in hun vakanties – of in de weekends, als zij willen – extra diensten bij ons kunnen draaien, tegen een normaal salaris. Onderschat dat niet, wat deze jongens allemaal

“Iedere deelnemer kan hier in zijn eigen tempo leren en zich nieuwe vaardigheden eigen maken. Als bedrijf monitoren we dat zorgvuldig.”

laten zien – ze zijn immers al vijf dagen per week met school en stage aan de slag – en dat is op zich al een pittige werkweek!”

De familie Kwikfit? “Ik denk zeker dat we aan dit traject een aantal zeer gemotiveerde, trouwe nieuwe medewerkers gaan overhouden. Daar zijn we blij mee. Het mes snijdt aan twee kanten. En dat komt ook een beetje door de familie die we zijn als bedrijf. De gezelligheid om het werk heen – de barbecues die we van de zomer met elkaar hadden. De oprechte aandacht voor elkaar – dat maakt dat iedereen binnen ons bedrijf kan floreren. Het is een vorm van maatschappelijk ondernemen waar wij als bedrijf erg enthousiast van worden. Zo zou het moeten zijn, de samenleving in het klein. We hopen als bedrijf in de nabije en verdere toekomst nog veel talentvolle jonge mensen op te leiden – en liefst ook aan ons te binden!”

9

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Subsidies: Gezamenlijke investering in bedrijfsleven en onderwijs in opleiden en begeleiden Deze programmalijn van de MBO-Agenda geeft Amster­damse mbo-instellingen de kans om onderwijs­ innovaties te ontwikkelen, met een focus op stages en praktijkgericht onderwijs dat aansluit op de behoeften van de arbeidsmarkt. Binnen deze programmalijn zijn twaalf subsidies toegekend. Sinds september 2023 is bijvoorbeeld binnen de gemeente, in samenwerking met het ROC van Amsterdam, met vijftien studenten de pilot ‘hybride leeromgeving handhaving’ gestart. Het is een leer- en werktraject van twee jaar waarbij theorie en praktijk elkaar afwisselen. Dit maakt de overstap naar de arbeidsmarkt makkelijker voor studenten. De subsidies worden gedeeltelijk ingezet om mbo-docenten begeleiding te bieden op de werkvloer – een oplossing voor het tekort aan stagebegeleiders in het bedrijfsleven, zoals bijvoorbeeld in de zorg en kinderopvang. Studenten van het HMC. Fotograaf: Sanne Couprie

Sjoerd de Groot (Gemeente Amsterdam, THOR) “Met de hybride leerweg voorkomen we uitval op het mbo en verhogen we de kans op instroom bij THOR. Voor ons is dit de ideale manier om jonge, gemotiveerde nieuwe collega’s binnen te krijgen. De studenten krijgen door de praktische, langdurige persoonlijke begeleiding een goede kijk op het werk als handhaver. Hierdoor maken ze na hun opleiding bewustere keuzes voor het vervolg van hun carrière.”

10

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

2

Toeleiding naar het mbo

11

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Imago en gelijkwaardigheid van het mbo Doelen • Meer zichtbaarheid van het mbo in de stad. Het mbo is aanwezig op toonaangevende evenementen (zoals Amsterdam 750, nationale opening mbo in Amsterdam, Skills the Finals). We laten de inzet, prestaties en meerwaarde van mbo-studenten met nog meer nadruk zien in de stad – en daarbuiten. • In alle communicatie-uitingen vanuit de gemeente gebruiken we niet langer de hoger-, en lagerkwalificatie. • We maken bestuurlijk afspraken met het vo, mbo en hbo over beroepsgericht doorlopend leren in Amsterdam. We stellen een minimumaantal doorlopende leerroutes vast die we tot 2027 gaan ontwikkelen in de stad. We geven daarbij ook aan waar die routes moeten komen, en op welke vakgebieden. • We stimuleren projecten met als doel bevordering van de aansluiting tussen het mbo en hbo, waaronder ontwikkeling en bekendheid van tweejarige hbo opleidingen met een niveau tussen mbo-4 en een hbobachelor, de zogenaamde Associate Degrees.

• Meer jongeren uit het praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs en de richting vmbo-basis behalen een mbo-diploma of mbo-certificaat (praktijkleren). • Op alle vo-scholen (vmbo en havo) wordt studiekeuze­ voorlichting gegeven over de mogelijk­heden die het mbo biedt. Specifieke aandacht is er daarbij voor (kansrijk en duurzaam) arbeidsmarktperspectief. We maken hierbij gebruik van kennismakelaars ‘kansrijke beroepen’. • Meer aandacht voor loopbaanoriëntatie & begeleiding (lob) programma’s op po- en vo-scholen en mboinstellingen heeft ertoe geleid dat jongeren een beter beeld hebben van beroepsgericht onderwijs en kansrijke beroepen. • Mbo-studenten weten de website over het Amsterdamse mbo te vinden. Ze kunnen hier actuele informatie over (kansrijke) studie- en beroepsmogelijkheden vinden.

De afgelopen periode hebben we veel positieve aandacht voor het mbo en de mbo-studenten gegenereerd. Met ingang van het studiejaar 2024-2025 hebben alle eerstejaars mbo-studenten in Amsterdam een nieuwe, herkenbare studentenkaart ontvangen. Met deze kaart krijgen mbo-studenten dezelfde kortingen en voordelen als studenten op het hbo en wo. Er is ook een nieuwe website gelanceerd voor zowel studenten als bedrijven over het gebruik van deze studentenkaart. Studenten kunnen via de website melding maken van misstanden – als ze bijvoorbeeld geen korting of toegang krijgen, terwijl ze er wel recht op hebben. In september 2024 vond voor de eerste keer in Amsterdam de culturele INTROWEEK MBO plaats. Ongeveer 2000 studenten maakten kennis met 32 musea en culturele instellingen in Amsterdam. Deze culturele introductieweek bood mbo-studenten ook de kans om kennis te maken met hun medestudenten. Het Amsterdamse mbo speelt ook een belangrijke rol bij de viering van Amsterdam 750 jaar en investeert in publieksprogramma-onderdelen met kennis en menskracht. De mbo-instellingen besteden in hun curriculum aandacht aan de viering: ze organiseren activiteiten tijdens de Toekomst Tiendaagse en mbo-studenten werken aan opdrachten vanuit het bedrijfsleven via de MBO-Hub. Om die reden is het Amsterdamse mbo ook kennispartner van Amsterdam 750.

12

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Van 17 tot en met 21 maart 2025 vindt – in het kader van 750 jaar Amsterdam – de eerste ‘Week van het Vakmanschap’ plaats. Het doel van deze week is om (jonge) Amsterdammers te informeren over de mogelijk­heden van vakmanschap in het onderwijs en het bedrijfs­leven. Er worden onder meer bedrijfsbezoeken, open dagen en opleidingsmarkten georganiseerd. De week wordt afgesloten met het grootste jaarlijkse vakmanschaps­ evenement van Nederland, Skills te Finals. Hier kunnen studenten bij uitstek hun vakmanschap laten zien. Dit vindt weer plaats in Amsterdam.

Convenant doorlopend leren We willen dat meer Amsterdamse jongeren kiezen voor het mbo en de opleiding die bij ze past. We stimuleren dit door bijvoorbeeld opschaling van het aantal beroepsgerichte onderwijsroutes v(s)o-mbo-hbo en via projecten gericht op voorlichting, opleidingsoriëntatie en beroepskeuze. In mei 2024 is het convenant Doorlopend Leren Amsterdam 2023-2027 ondertekend door de Amsterdamse voschoolbesturen ZAAM, VOvA, Esprit, MSA, het samen­ werkingsverband VO Amsterdam-Diemen (SWV), de Amsterdamse mbo-instellingen en de gemeente Amsterdam. Hierin spraken we af om de komende jaren het aantal doorlopende leerlijnen op te schalen. In een doorlopende leerlijn worden mbo en vo vanaf het derde leerjaar gecombineerd tot één onderwijsprogramma. Zo voorkomen we overlap in lesstof en is er ruimte voor meer verdieping in de les. Vo-leerlingen krijgen les op het mbo en krijgen om een goed beeld te krijgen van mogelijke vervolgopleidingen. We willen bestaande PrO-ROC route breder beschikbaar maken: in de PrO-ROC Route heeft de leerling één dag les op het mbo, één dag les op de eigen praktijkschool en drie dagen stage. Tot slot willen we de rol van loopbaanoriëntatie en begeleiding (lob)

Uitreiking studentenkaart. Fotograaf: Alyssa Kuijper, 3e jaars student Photographic Designer, Mediacollege Amsterdam

in het curriculum op het vo en mbo verstevigen. Het samenwerkingsverband VO Amsterdam-Diemen heeft subsidie ontvangen vanuit de MBO-Agenda om hiermee aan de slag te gaan. Vanuit het convenant zijn verschillende projecten gestart waarbij vo-scholen en mbo-instellingen met elkaar samenwerken om nieuwe doorlopende leer­ routes te ontwikkelen. Ook zetten we in op kennisdeling en visievorming over lob voor scholen.

13

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Subsidies: meer toeleiding naar het mbo Dankzij subsidies binnen deze programmalijn kunnen de Amsterdamse mbo-instellingen en het SWV AmsterdamDiemen nauwer samenwerken om de aansluiting tussen het vo en het mbo te versterken. De projecten die met deze subsidies worden gerealiseerd, richten zich op doorlopende leerlijnen vo-mbo, oriëntatie­programma’s en projecten voor zij-instromers. Binnen deze programmalijn zijn twaalf subsidies toegekend.

Het ROCvA heeft vanuit de MBO-Agenda subsidie gekregen voor het ontwikkelen van een nieuwe Associate Degree (AD) opleiding e-commerce en voor promotie van de al bestaande AD’s. Het doel hiervan is om de samenwerking tussen het ROCvA en de Hogeschool van Amsterdam te versterken bij het ontwikkelen van nieuwe opleidingen. Gezamenlijk willen zij leren hoe zij AD’s effectief kunnen vormgeven en promoten zodat zij voldoen aan de wensen en behoeften van de student.

Deze projecten maken het mogelijk om sterke, door­ lopende beroepsgerichte leerroutes in de stad op te zetten. Daarmee willen we verschillende doelgroepen stimuleren om voor een opleiding met een duurzaam arbeidsmarktperspectief te kiezen. Zo werken het Samen­ werkingsverband Voortgezet Onderwijs, het ROCvA en de gemeente Amsterdam samen aan een passende beroepsroute voor 16+ jongeren in internationale schakel­ klassen. Daarmee kunnen zij toegang krijgen tot aantrekke­ lijk en hoogwaardig vervolgonderwijs. Ook langdurig thuiszitters in Amsterdam Zuidoost en Noord stimuleren we om een oriëntatieprogramma te volgen. Zo kunnen zij doorstromen naar een mbo-opleiding die bij hen past. Tot slot ontwikkelt het ROCvA een nieuwe niveau 4 BBLopleiding ‘Flex Leidinggevende Bakkerij’ voor zij-instromers en theoretisch geschoolden.

Student Mediacollege Amsterdam. Fotograaf: Sanne Couprie

14

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

3

Aantrekkelijk en hoogwaardig mbo-onderwijs

15

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Studentparticipatie en talentontwikkeling Doelen • Zij-instromers, startende docenten en instructeurs krijgen een begeleidingstraject en blijven hierdoor langer werkzaam in het Amsterdamse mbo. • Mbo-onderwijsprofessionals zijn nog beter verbonden met het bedrijfsleven. • Een deel van de mentoren in het mbo heeft zich (bij)geschoold. • Het mbo-diner en de docentenconferentie hebben succesvol plaatsgevonden en worden positief beoordeeld door mbo-professionals. • Er is aanvullende begeleiding op niveau 3 en 4 voor studenten die dit nodig hebben. • Mbo-instellingen nemen actief deel aan de innovatiedistricten in de stad. • Mbo-instellingen ontwikkelen nieuwe innovatieve practoraten. • Minimaal 100 mbo-studenten nemen jaarlijks deel aan talentontwikkelingsprogramma’s, zoals de MBODenktank en Madeby020. • Het mbo-traineeship binnen de gemeente Amsterdam is in september 2023 succesvol gestart en wordt doorontwikkeld.

We hebben oog voor de mening van de studenten zelf. Daarom zijn studentenparticipatie en talentontwikkeling van mbo-studenten essentieel. Het afgelopen schooljaar hebben mbo-studenten van de Amsterdamse mboinstellingen weer deel kunnen nemen aan stadsbrede projecten zoals de MBO-Denktank en het Amsterdams ­ MBO-Studentendebat. Dit studiejaar start het programma ‘Iconen van de Stad’.

Laura Heijgen student-reporter bij Iconen van de Stad (ROCvA) “Graag kom ik in contact met bedrijven die ik nog niet ken. Ik wil er verslag van doen, en er een mooi item van maken.”

De MBO-denktank Onder jongeren is politieke participatie en actieve maat­ schappelijke betrokkenheid relatief laag. Dit geldt ook voor jongeren op het mbo. Om deze reden hebben we besloten om door te gaan met de MBO-denktank. Studenten krijgen hierbij een plek aan de beleidstafel en kunnen hun stem kunnen laten horen. Studenten krijgen daarnaast de kans om te werken aan hun persoonlijke ontwikkeling o.a. via workshops. De MBO-denktank brengt studenten van verschillende opleidingen en niveaus samen en biedt ze de kans om kennis te maken met beleidsmakers.

standpunten te begrijpen en vergroot hun politieke (zelf) vertrouwen. Het debat zet de mbo-student in een positief daglicht en maakt de kracht van het mbo goed zichtbaar. Tijdens het evenement in de Raadszaal debatteren teams van studenten, begeleid door politici, om de titel ‘beste mbo-debatteam van Amsterdam’. Voorafgaand aan het debatevenement volgen de deelnemers twee debatworkshops.

Iconen van de Stad Afgelopen schooljaar hebben vijftien studenten uit verschillende opleidingsrichtingen van de mbo-instellingen in de stad deelgenomen aan de MBO-denktank. Zij gaven advies over onderwerpen zoals verhoging van de verkiezings­deelname onder jongeren, communicatie over gemeente­lijke armoederegelingen voor minderjarige mbo-studenten en voorlichting over seksuele en relationele vorming.

Het Amsterdams MBO-Studentendebat Om politieke betrokkenheid te bevorderen, organiseren we jaarlijks het Amsterdams MBO-Studentendebat. Dit project helpt studenten om essentiële denk-, spreek- en luistervaardigheden te ontwikkelen, leert ze verschillende

In november 2024 is het nieuwe talentontwikkelings­ programma Iconen van de Stad gestart, ter gelegenheid van de viering van Amsterdam 750. Met dit programma ontmoeten de iconen van de toekomst (de mbo-studenten) de iconen van nu (Amsterdamse organisaties en bedrijven). Centraal staat dat het een gelijkwaardige ontmoeting is tussen het bedrijfsleven en studenten. Enerzijds ontwik­ kelen studenten nieuwe vaardigheden en komen zij in contact met toonaangevende organisaties. Anderzijds komen deze organisaties in contact met mbo-studenten en krijgen zij inzicht in wat mbo’ers hun organisatie kunnen bieden. Twee keer per schooljaar nemen zo’n 60 studenten in ongeveer negen weken deel aan het programma. Het eerste traject is gestart in november 2024 en het tweede traject in het voorjaar van 2025.

16

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Inzet voor onderwijsprofessionals in het mbo Zonder onderwijsprofessional geen aantrekkelijk mboonderwijs. Daarom organiseren we vanuit de MBO-Agenda verschillende evenementen als blijk van waardering voor de inzet van de Amsterdamse mbo-professionals. We organiseren ook evenementen om kennis en inspiratie te delen. In het studiejaar 2023-2024 vonden het MBO-diner en de MBO-Docentenconferentie plaats. Ontmoeting en uitwisseling van kennis en ervaringen stonden daarbij centraal. Ook heeft de eerste kennisdelingssessie tussen projectleiders van de projectplannen van de MBO-Agenda plaatsgevonden. Het doel? Leren van elkaar, en nog beter samenwerken.

MBO-Traineeship Het MBO-Traineeship is in samenwerking tussen de afdelingen Onderwijs en Personeel & Organisatie van de gemeente Amsterdam gestart. De pilot loopt van september 2023 tot en met juni 2025. Intussen zijn veertien trainees op verschillende functies binnen onze organisatie geplaatst, onder meer als inkoopadviseur, als functioneel beheerder ICT en als junior leerplichtambtenaar. De trainees krijgen, bij goed functioneren, na afloop van het traineeship een baan aangeboden. Het draagvlak voor het traineeship groeit binnen onze eigen organisatie. Steeds meer directies binnen de gemeente willen werkplekken aanbieden. Het succes van het mbo-traineeship werd onderstreept doordat we als gemeente de Vakjuryprijs Recruitment bij de Werf& Awards wonnen. De jury bestempelde onze manier van werven en selecteren als vooruitstrevend en inclusief,

MBO-traineeship. Fotograaf: Fotomatic

en als een mooi voorbeeld voor andere gemeentes en organisaties. In het selectieproces is alleen gekeken naar competenties en vaardigheden en niet naar opleiding en werkervaring. Een mooi voorbeeld hiervan is een trainee met koksopleiding (mbo niveau 3) die is aangenomen op de functie van functioneel beheerder bij onze ICT-afdeling. In de zomer van 2024 heeft een tussentijdse evaluatie van het mbo-traineeship plaatsgevonden. Eén van de conclusies

is dat het traineeship heeft bijgedragen aan een grotere zichtbaarheid en meer waardering voor mbo’ers binnen de gemeente. Daarnaast maakten de trainees zichtbaar grote stappen in hun persoonlijke ontwikkeling en vakkennis. Er is veel ruimte om te experimenteren. Dit biedt de trainees de vrijheid om te ontdekken wat bij hen past, te experimenteren met verschillende rollen en taken en hun eigen leerproces vorm te geven.

17

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Aan het woord Alison Jie Oud-student/oud lid MBO-denktank 2023-2024

MBO-denktank De MBO-denktank is een groep van twaalf tot vijftien mbo-studenten die afdelingen van de gemeente adviseert over vraagstukken die mbo’ers aangaan. De adviezen van de MBO-denktank zijn van meerwaarde voor het beleid van de gemeente. Daarnaast werken de studenten aan hun persoonlijke ontwikkeling en leggen zij bezoeken af aan uiteenlopende organisaties door de hele stad heen. Alison Jie was vorig jaar lid van de denktank en vertelt er meer over. Over mijzelf “Ik ben 26 jaar en studeer Esports, Game & Event Manager. Ik zit nu in mijn laatste jaar. Ik woon in Amsterdam, de opleiding die ik volg is gevestigd in Hilversum, maar is wel onderdeel van het ROC van Amsterdam. Ik ben al een tijdje actief in de studentenraad bij mij op de opleiding. Daarnaast ondersteun ik het secretariaat van het dagelijks bestuur

– een soort bijbaan met een onkostenvergoeding. Dat is heel interessant. De opleiding die ik volg is nog heel nieuw, er zit maar één lichting voor mijn jaar. Om die reden loopt nog niet alles zoals het naar mijn mening zou moeten, ik ben daar best kritisch op. Het kan altijd beter. Onder meer om die reden ben ik dan ook in de studentenraad gaan zitten.”

Mijn ervaring met de denktank “Via het portaal van mijn opleiding zag ik op een moment de oproep van de MBO-denktank voorbijkomen. Het leek me wel wat, ik was immers ook al actief binnen mijn eigen opleiding. Ik stelde me kandidaat en werd vervolgens gekozen. En dat maakte dat ik in een heel diverse groep jongeren terecht kwam, dat vond ik echt heel bijzonder. Ik heb er intussen een paar leuke vrienden aan overgehouden. Toen ik eraan begon, wist ik niet goed wat me precies te wachten stond. Persoonlijke ontwikkeling was wel één van mijn drijfveren, ik wilde graag beter leren presenteren. Er is beslist een wereld voor mij open gegaan. Ik wist weinig van de gemeente, en hoe zij georganiseerd is. Verbazingwekkend op hoeveel locaties de gemeente aan het werk is. Het is een grote organisatie! Van

18

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

“Veel van onze leeftijdgenoten herkennen zich niet in de politiek, of vinden dat hun belangen niet behartigd worden. Er is weinig vertrouwen.”

onderwijs wist ik iets meer – ik vond het erg interessant om met beleidsmakers in gesprek te gaan. Ik vond het ook goed dat wethouder Sofyan Mbarki geregeld zijn gezicht liet zien. Ook met hem voerden we gesprekken. Hij kwam op mij over als een betrokken iemand.”

Interessante werkbezoeken “Ik ben door de MBO-denktank op plekken gekomen waar ik normaal niet zo gauw zou zijn gekomen, denk ik. De ene plek trok me wat meer aan dan de ander. De geschiedenis van Het Schip vond ik bijvoorbeeld wel interessant, maar het gebouw zei me niet zoveel. In onze groep zat een student van het Hout- en Meubileringscollege, die vond het fantastisch. Snap ik wel, die is veel bezig met vormen van dingen. Ik vond het bezoek aan EYE wel een hoogtepunt, alleen al door het prachtige uitzicht over de stad. De bestuurskamer van de Beurs van Berlage is mij bijgebleven, misschien omdat ik zelf ook voor ons bestuur werk.”

die er vermoedelijk mee te maken hebben. Er wordt weinig over gepraat, de schaamte erover is heel groot. We hadden het vervolgens ook over de verkiezingen, en het feit dat maar weinig jongeren gaan stemmen. Waarom? Veel van onze leeftijdgenoten herkennen zich niet in de politiek, of vinden dat hun belangen niet behartigd worden. Er is weinig vertrouwen.”

Dit heeft de MBO-denktank mij gebracht “Ik heb veel geleerd over het werken in een diverse groep. Ik heb ontdekt dat er zoveel verschillende meningen zijn over een bepaald onderwerp. Dat vond ik een eyeopener! We hebben geleerd om respectvol naar elkaars mening te luisteren. Elkaar de ruimte te geven, het gesprek met elkaar te blijven voeren, ook over moeilijke onderwerpen. Dat vond ik waardevol. Ik heb mezelf altijd gezien als een persoon die redelijk open is, nou, ook ik heb geleerd het afgelopen jaar! De denktank heeft echt mijn horizon verbreed. Ik heb mezelf veel beter leren kennen.”

bijvoorbeeld, dat houdt onze generatie onder meer bezig. We ontvangen ook graag feedback op onze voorstellen, en horen graag wat de gemeente er mee doet!”

Meedoen aan de MBO-denktank? “Ja, dat raad ik al mijn leeftijdgenoten aan! Doen! Niet twijfelen. Er wordt echt naar je geluisterd, én je kunt invloed hebben op beslissingen die ons aangaan. Het is belangrijk dat iedereen meedoet, wat je achtergrond ook is. Het moet passen bij de enorm diverse stad die Amsterdam is. Niet aarzelen hoor! We zijn allemaal nodig. Wij zijn de toekomst van Amsterdam!”

Werken aan de hand van thema’s “Tijdens mijn zittingsperiode behandelden we verschillende thema’s. Eén ervan was armoede. In onze groep speelde dat niet, geloof ik. Wij voelden ons allemaal wel echt bevoorrecht. We kennen het niet vanuit huis. In onze opleidingen weten we wel studenten

Oproep aan beleidsmakers “Ik zou tegen ze allemaal willen zeggen – over welk onderwerp ze ook gaan – betrek ons bij jullie beleid, zoek ons actief op, en maak gebruik van ons! Haak nog meer aan op thema’s die ons echt raken. Huisvesting

19

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Subsidies: aantrekkelijk en hoogwaardig mbo-onderwijs De mbo-instellingen hebben binnen deze programmalijn de kans gegrepen om projecten te starten die het onder­ wijs aantrekkelijker maken – met een focus op onderwijs­ innovatie. Binnen deze programmalijn zijn tien subsidies toegekend. Daarmee kunnen het HMC, ROCvA en Ma kennislabs opzetten waarbij er leer-ecosystemen ontstaan met het bedrijfsleven en met andere onderwijsvormen (hbo, wo). Hier worden kennis, expertise en actuele ontwikkelingen gedeeld, en wordt er samen met studenten gewerkt aan real-life challenges. Deze projecten, zoals HMC Innoveert en het Usability & Innovatielab van het MA, fungeren als interdisciplinaire leeromgevingen die sterk gericht zijn op de praktijk.

Aanvullende begeleiding niveau 3 en 4 We stelden vast dat er ook mbo-studenten zijn op niveau 3 en 4 die aanvullende begeleiding nodig hebben – bijvoorbeeld Plusschoolstudenten die de overstap maken naar niveau 3 en 4. Het subsidiebudget dat eerdere jaren beschikbaar was voor extra begeleiding van niveau 2 mbostudenten (€ 1,2 miljoen jaarlijks) is hiervoor beschikbaar gesteld. Dankzij een hogere rijksbekostiging voor niveau 2-studenten hebben we deze middelen op een andere manier in kunnen zetten.

De beschikbare subsidie wordt ingezet voor extra begeleidingstijd en voor deskundigheidsbevordering van mentoren, docenten en ander onderwijspersoneel. De mbo-instellingen kunnen daarmee de ondersteuning bieden die past bij hun opleiding en hun studenten. De middelen worden ook besteed aan het organiseren van buitenschoolse activiteiten om meer sociale binding te creëren en het welzijn van de studenten te bevorderen. Daarnaast gaan er subsidies naar begeleiding van studenten die moeite hebben met het vinden van een stage (in bijlage 2 staat een overzicht van de subsidies).

Binnen deze programmalijn krijgen studenten die extra begeleiding nodig hebben alle aandacht. De MBOAgenda biedt mbo-instellingen de mogelijkheid om hun begeleidingsstructuur te versterken. Het Mediacollege doet dit bijvoorbeeld door voor extra begeleiding alumni en professionals in te zetten.

MBO-diner 2024. Fotograaf: Tyron van de Beek

20

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

4

Extra inzet via het Plusprogramma

21

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Doelen • Circa 600 jongeren per jaar kunnen onderwijs in een lager tempo en in kleinere klassen volgen. • Studenten krijgen onderwijs op de mooiste scholen en de beste plekken: de Plusscholen bieden aantrekkelijk onderwijs, stage-, en werk­ mogelijkheden door verbinding met interessante bedrijven onder andere via publiek private samen­ werking. Er zijn goede faciliteiten en studenten krijgen de ondersteuning die zij nodig hebben. • Voor jongeren die in aanraking (dreigen te) komen met criminaliteit biedt het mbo-onderwijs een duurzaam perspectief.

Samenwerkingsovereenkomst Plusscholen 2024 – 2027 De Amsterdamse Plusscholen zijn onmisbaar in de stad. Ze begeleiden jongeren, die binnen het regulier onderwijs vanwege gestapelde problematiek uitvallen, om hun diploma te behalen. De Plusscholen zijn er voor de student met gestapelde problematiek in meerdere leefgebieden. Vaak kampen zij met schulden, dakloosheid en/of een onveilige thuissituatie. Op de Plusschool voelen de studenten zich gezien en gewaardeerd om hun talenten. Afgelopen schooljaar zijn er nieuwe, ambitieuzere afspraken gemaakt tussen de gemeente en het ROCvA om het onderwijs voor de Plusschoolstudenten de komende drie schooljaar verder te verbeteren. Dit is vastgelegd in de Samenwerkingsovereenkomst Plusscholen 2024-2027. Hieronder een overzicht van de belangrijkste afspraken. 1. Lagere huisvestingskosten: De gemeentelijke bijdrage aan de huisvestingskosten gaat omlaag, zodat meer gemeentelijke subsidie direct naar het onderwijs en begeleiding van studenten kan gaan. 2. Uitbreiding van stagebegeleiding: De stagebegeleidings­ uren worden flink uitgebreid ten opzichte van het regu­ liere onderwijs. Scholen helpen werkgevers om voor een goede ondersteuning voor iedere jongere te zorgen. Dat vergroot hun kans op succes. 3.

Samenwerking met het bedrijfsleven: Er wordt meer samengewerkt met bedrijven via publiek-private samenwerkingen (pps) en innovatieve stagetrajecten. Samen met AmsterdamWerkt wordt bijvoorbeeld een voorbereidende stage ontwikkeld voor jongeren die nog niet klaar zijn om zelfstandig een stage te lopen.

4. Loopbaan Expertise Centrum (LEC): de LEC’s van de MBO Colleges West en Zuidoost (ROCvA) verbinden zich met de Amsterdamse Plusscholen door de inzet van het MBO Jeugdteam, Passend Onderwijs en Budgetcoaching op de locaties van de Plusscholen. In nog nauwere samenwerking met de leerplichtambtenaren en de jongerenadviseurs van het Jongerenpunt wordt de begeleiding van de Plussschoolstudent nog meer verbetert. 5. Extra waardering voor de Plusschoolmedewerkers: Om de beste medewerkers aan te trekken en te behouden, wordt er ingezet op meer waardering, ondersteuning en deskundigheidsbevordering voor de Plusschoolmedewerkers in de stad. Mijlpalen van het afgelopen schooljaar: • In 2023 – 2024 volgden ongeveer 600 studenten onderwijs op de Plusscholen. • 281 studenten behaalden een niveau 1 of niveau 2 diploma. • Een team mbo-leerplichtambtenaren startte dit schooljaar op de Plusscholen. Zij hebben extra tijd gekregen om deze doelgroep zo goed mogelijk te bedienen. • Er hebben studiedagen plaatsgevonden voor 80 plus­ schoolmedewerkers, waarin van gedachten werd gewisseld over de ideale Plusschool. Komend jaar wordt verdere invulling gegeven aan de afspraken die gemaakt zijn in de samenwerkings­ overeenkomst Plusscholen 2024-2027.

22

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Aan het woord Martijn Otte, Janine Colina, Samir Kalmoua Alle drie werkzaam bij het ROC Op Maat West, vestiging Erik de Roodestraat 18, Amsterdam

Om op deze school het verschil te kunnen maken, heb je vaardigheden nodig die je niet zomaar uit boekjes kunt leren Voor overbelaste jongeren die niet op een gewone manier tot leren komen, zijn er in Amsterdam de Plusscholen. Sinds 2009 subsidieert de gemeente Amsterdam deze bijzondere voorziening. Op een Plusschool kan een student kleinschalig onderwijs volgen, met extra begeleiding. De school leidt een jongere in principe toe naar een diploma, maar heeft ook veel aandacht voor brede talentontwikkeling. Het team van de Plusschool aan de Erik de Roodestraat is minstens zo bijzonder als zijn studenten. Maar allen hebben ze een grote betrokkenheid bij hun studenten gemeen. Janine, Martijn en Samir vertellen.

Mijn rol op deze opleiding

Mijn passie en uitdaging

Janine: “Op een opleiding als de onze ben je eigenlijk heel veel verschillende dingen tegelijk. Ik ben mentor. Ik ben docent Zorg en Welzijn niveau 2. Ik doe werk- en stagebegeleiding van mijn studenten. Ik ben coach in het onderwijs, ik coach stagiaires die een docenten opleiding volgen. Ik heb 21 studenten onder mijn hoede. Samir: “Ik ben stage coördinator op deze school. Dat betekent dat ik studenten begeleid bij de zoektocht naar een geschikte stageplek. Ik onderhoud contacten met bedrijven en help de student om een plek te vinden die past bij zijn interesses en talenten. En wat voor Janine geldt, geldt voor mij en Martijn eigenlijk ook. Op deze school ben je altijd meer dan de functie zoals die er op papier uitziet. Omdat persoonlijke aandacht voor onze studenten erg belangrijk is.”

Janine: “Studenten komen in de regel via een door­ verwijzing bij ons. Soms krijgen wij hier ook studenten die het op onze reguliere opleiding op de laan van Spartaan net niet redden. Yuti onze schoolpsycholoog, doet de intakes en overlegt vaak met onze zorg coördinator Samira wat een individuele student nodig heeft. Zelf heb ik ooit pedagogiek gestudeerd. Ik ben geïnteresseerd in gedrag van mensen. Ik liep ooit stage op het Calvijn College. Hun leerling populatie gold in die tijd al als best moeilijk. Dat was voor mij een enorme leerschool – een leerschool waar ik in mijn dagelijkse werk nog altijd heel veel aan heb. De zorg voor de individuele student gaat mij aan het hart. Deze jonge mensen hebben een hoop bagage als ze hier komen. Wij zijn vaak hun laatste strohalm. Te vaak hebben ze gehoord dat het niks met ze zal worden. Dat is voor mij een enorme drive om ze verder te helpen.”

23

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Martijn Otte Samir: “Ik ga het liefst tot het uiterste om voor al onze jongeren een goede stageplek te vinden. Onze studenten lopen twee dagen per week stage – het zijn over het algemeen doeners, en van die stage leren ze. Ja, soms best lastig om de juiste plek te vinden, al heb ik intussen een aardig netwerk opgebouwd. Met een goede begeleiding kunnen onze studenten veel. Ik ga meestal mee naar de stagegesprekken, ik kijk hoe het loopt. Daarbij houden we zoveel mogelijk rekening met de wensen van een student: wat vindt hij of zij leuk? Is het niet te ver van huis af?” Martijn: “Sorry dat ik wat later aanschoof! Er waren wat problemen met een student. Soms loopt het hier zo. Verder een prima knul, hij is aan het leren voor elektricien en zijn stagebedrijf is tevreden over hem! Ach, mijn passie? Ik heb altijd een zwak gehad voor mensen die afwijken van de norm. Ik kijk altijd naar de persoon erachter, en dat doe ik ook met mijn studenten. Er zijn er veel met angsten, met trauma’s, en juist met deze studenten heb ik iets. Ik heb me door de jaren heen ontwikkeld in de echt moeilijke gevallen. Jongens die met een enkelband op school komen, om maar wat te noemen. Het is zaak om duidelijke grenzen te stellen, maar ze tegelijk te laten voelen dat ze er toe doen. Dat doen wij alle drie op een heel eigen manier, maar altijd staat daarbij het welzijn van onze studenten centraal.”

Waarom Plus-onderwijs Janine: “Om deze mooie, maar onzekere jonge mensen op de rit te houden, mee te laten doen aan de samen­ leving. Ik hoop dat ik ze ertoe kan zetten iets van het leven te maken, ze hoop te kunnen geven op een mooie toekomst, waarin ze zichzelf kunnen zijn.”

Martijn: “Omdat juist ook deze jongeren er toe doen. Ze verdienen een kans, extra ondersteuning om toch iets te bereiken in het leven. Ze hebben al zoveel meegemaakt in het leven – vaak al op jonge leeftijd. Op deze school krijgen we de ruimte om daar als lid van het team invulling aan te geven. Ik heb ooit aan de Rietveld academie gestudeerd. Ik doe veel met kunst en creativiteit met mijn studenten. Ik merk dat – wanneer er veel onrust is – een creatieve opdracht vaak veel rust kan brengen. Ook op die manier kun je veel toevoegen.” Samir: “Omdat de ruimte er is om deze jongeren altijd positief te blijven benaderen. Ik blijf lachen, grenzen zoeken, praten om een jongere de juiste kant op te helpen.”

Dit moet je hiervoor in huis hebben! Martijn: “Wat wij hier doen leer je voor een groot deel niet op een opleiding of uit boeken. Uiteraard hebben we alle drie een goede basis – maar voor dit werk leer je vooral veel in de praktijk, door te zien, te doen, te ervaren en te luisteren. De wil, de drive bij jezelf om het verschil te maken, moet ergens van nature in je zitten. Misschien is het zelfs wel onze morele plicht. Waarom zitten onze jongeren in de situatie waarin ze zitten? Daar is onze maatschappij mede schuldig aan.” Janine: “We willen graag zoveel mogelijk van onze tijd met onze studenten doorbrengen, onze tijd gericht besteden aan hun welzijn. Trainingen en studiedagen – hoe noodzakelijk ook – vinden we dan soms wel erg tijdrovend. Alle drie denken we dan soms: ik had ook mijn studenten in deze tijd verder kunnen helpen. Die afweging zit altijd in ons hoofd!”

“Ik kijk altijd naar de persoon erachter, en dat doe ik ook met mijn studenten.”

Trots op Janine: “Ik ben enorm trots als ik een student naar het diploma kan leiden. Ik ben trots als ik zie dat het goed gaat. Soms hoor ik na jaren wat terug van studenten, het maakt me dan blij te horen dat ze hun plekje hebben gevonden!” Martijn: “Ik ben ook trots op ons team – juist op deze school. Er is weinig verloop, we werken nauw samen, iedereen is er voor het welzijn van onze studenten. We vervullen echt een voorbeeldfunctie voor de Amsterdamse Plusscholen, en ook daar ben ik trots op. Dat ik daaraan kan bijdragen! Janine en ik zitten vaak in de sollicitatiecommissie als we een nieuwe collega nodig hebben. Dan weegt vooral het gevoel zwaar: Heeft iemand hart voor deze jongeren?” Samir: “Trots ben ik ook op bedrijven die onze studenten de ruimte gunnen, ze een kans willen bieden. Ik investeer veel in zulke goede contacten. Het doet me dan soms ook pijn als een bedrijf een jongere niet ziet zitten. En ja, trots op dit team, op deze collega’s. Iedereen op deze school wordt gezien!”

24

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

5

Duurzame inzetbaarheid en Leven Lang Ontwikkelen (LLO) 25

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Modulair onderwijsaanbod Doelen • Er is meer modulair beroepsonderwijsaanbod voor zowel studenten als voor werkenden en werkzoekenden. Het combineren van werken en leren wordt eenvoudiger, met name in het publiek domein. • Meer jongeren, zij-instromers en werkenden met opleidingsachtergrond mbo niveau 1 en 2 maken gebruik van de mogelijkheden voor LLO op de mboinstellingen. • Een steviger positie van het mbo in het netwerk van het Regionaal Werk Centrum (RWC) en het Regionaal mobiliteitsteam (RMT).

• Voor de sectoren bouw & techniek, zorg & welzijn, ICT en logistiek zijn loopbaanpaden ontwikkeld waar zij-instromers gebruik van maken. • Met name mbo-geschoolden en werkenden in beroepen met weinig toekomstperspectief maken optimaal gebruik van (financierings)mogelijkheden voor om- en bijscholing. • Ontwikkeling van ondernemersvaardigheden tijdens en na de opleiding voor (toekomstige) zelfstandige ondernemers via het programma Oplus.

Het ontwikkelen van meer modulair onderwijsaanbod vraagt veel van mbo’s omdat zij primair zijn ingericht op initieel onderwijs. Om structureel in te kunnen spelen op de behoefte van de arbeidsmarkt zijn een visie, kaders en concrete afspraken nodig. Om de samenwerking van het mbo en de gemeente hierop verder te brengen, heeft in oktober 2024 een ontwerpsessie plaatsgevonden met alle betrokken partijen. Vanuit de gemeente werken we momenteel toe naar een integraal arbeidsmarktbeleid waarin we bepalen hoe we uiteenlopende vraagstukken zo goed mogelijk aan kunnen pakken. Hier is LLO een belangrijk onderdeel van.

Loopbaanpaden Om de arbeidsmarkttekorten zoveel mogelijk tegen te gaan, zetten we vooral in op het opleiden richting kansrijke sectoren. Dit doen we onder andere met loopbaanpaden die we samen met het Regionaal Werkcentrum ontwikkelen voor de sectoren transport & logistiek, IT, bouw & techniek en zorg & welzijn. Daarin zijn oriëntatie, scholing en de stap naar werk gebundeld. Deze loopbaanpaden ontwikkelen zich verschillend, maar ze versterken allen de verbindingen tussen de branches, werkgevers en opleiders. Er zijn nog wel uitdagingen bijvoorbeeld op het gebied van het vergroten van het bereik en het betrekken van het mbo. Er loopt een aanbesteding voor de loopbaanpaden.

26

Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Integrale dienstverlening voor ‘Leren en Werken’ Om werkenden en werkzoekenden zo goed mogelijk te bedienen wordt momenteel vanuit het Regionaal Werkcentrum een gezamenlijke dienstverlening opgezet tussen het ROCvA, SBB, UWV en de gemeente. Dit betekent dat alle partners die kandidaten (mede) begeleiden naar werk of scholing op de hoogte zijn van elkaars mogelijkheden. Gezamenlijk zorgen we ervoor dat iedere kandidaat verder geholpen wordt in zijn stap naar scholing of werk. In juni 2024 heeft een gezamenlijke aftrap plaatsgevonden. In februari 2025 gaat het project daadwerkelijk van start.

Publiek Private Samenwerkingen (PPS-en) Het mbo en de gemeente zijn betrokken bij verschillende PPS-en waarbij ingezet wordt op LLO. Zoals Bouwacademie, NexTechnician, VTI en Green Tech Campus. Deze zijn allen gericht op het aantrekkelijk en laagdrempelig maken van een carrièrestap richting de techniek met als doelgroep zij-instromers en potentiële studenten. Zo wordt nu bijvoorbeeld vanuit Green Tech Campus het plan opgezet om voor iedere sub-sector in de techniek modulair onderwijs te ontwikkelen voor het bijbrengen van vaardigheden. Daarnaast voeren we momenteel gesprekken met ROCvA MBO College Westpoort, ASTA en RWC over de ontwikkeling van een derde leerweg in de techniek. De ambitie is om de belemmeringen waardoor veel zijinstromers uitvallen, weg te nemen. Naar verwachting worden volgend jaar de eerste resultaten geboekt.