Bijlage 1. Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda en Economisch Arbeidsmarktbeleid.pdf

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda en Economisch Arbeidsmarktbeleid Augustus 2024 - augustus 2025

MBO-Agenda en Economisch Arbeids­marktbeleid MBO-Agenda

Economisch Arbeidsmarktbeleid

Inzet vanuit beide agenda’s

1 Gezamenlijke investering bedrijfsleven en onderwijs in opleiden en begeleiden Voortgang: • De Stagepact-beweging groeit: 100+ bedrijven zijn aangesloten bij het Amsterdams Stagepact en er zijn afspraken gemaakt over centrale stagebureaus op ieder mbo-college. • Gemeente neemt verantwoordelijkheid als werkgever: 300+ mbo-stageplekken waarvan 79 op mbo-niveau 1 en 2. • Publiek-private samenwerkingen, zoals onder andere Huis van Talent en Kindprofessional, zorgen voor een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt doordat onderwijsinstellingen en bedrijven gezamenlijk investeren in praktijkgericht onderwijs dat aansluit op de actuele vraag van werkgevers.

2 Toeleiding naar het mbo Voortgang: • Gelijkwaardigheid mbo: (1) 12.500 mbo-studenten namen deel aan de culturele INTROWEEK MBO (2) mbo-studenten sporten tegen studententarief bij Universitair Sportcentrum en (3) eerste mbostudentenvereniging van Amsterdam opgericht: SV Unity. • Vo-leerlingen zien wat het mbo te bieden heeft door evenementen als Week van het Vakmanschap en Skills the Finals.

4 Extra inzet via het Plusprogramma

5 Duurzame inzetbaarheid en Leven Lang Ontwikkelen

6 Kansen bevorderen voor individuen

Voortgang: • 600 overbelaste jongeren volgen op kleinschalige locaties onderwijs met extra ondersteuning waardoor ze door kunnen stromen naar niveau 3, niveau 4 of een baan. • Professionalisering van deze Plusscholen door investeringen in personeel, een nieuwe naam ‘Mbo op Maat’, stagebureau op locatie en verbetering van de zorgstructuur.

Voortgang: • Modulaire trajecten en mbo-certifi­ caten ontwikkeld binnen zorg, techniek en media waardoor zij-instromers zich gemakkelijker kunnen laten omscholen naar deze kansrijke sectoren. • Start programma ‘Loopbaanroutes’ in Nieuw-West waarmee jongeren kennismaken met kansrijke sectoren zoals zorg en techniek. Door middel van baangaranties is er een grotere kans dat zij kiezen voor deze sectoren.

Voortgang: • De arbeidsmarktpositie van deel­ nemers met diverse achtergronden bevorderen we met de Z3 Academie en Technoord. Binnen de eerste pilots zijn 52 deelnemers gecertificeerd of hebben een diploma behaald. • Met de Aanpak Arbeidsmigratie Regio Amsterdam krijgen arbeidsmigranten betere kansen en een stevigere positie op de arbeidsmarkt.

3 Aantrekkelijk en hoog­ waardig mbo-onderwijs Voortgang: • Studenten kunnen hun talenten verder ontwikkelen en bedrijven laten zien wat het mbo te bieden heeft via ‘Iconen van de Stad’ (twee lichtingen in dit schooljaar). • Om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk studenten, ook die extra onder­ steuning nodig hebben, hun diploma halen, hebben mentoren en stage­ begeleiders meer tijd om hen te ondersteunen. En ­krijgen ze trainingen om verder te professio­naliseren.

7 Ondersteunen van werkgevers bij personeelstekorten Voortgang: • ADI krijgt een doorstart in 2026 om werkgevers te ondersteunen op het gebied van diversiteit en inclusie. • Een samenwerkingsconvenant van de arbeidsmarktregio Groot-Amster­dam is ondertekend, met daarin afspraken over onze samen­werking met het Werkcentrum door vertegenwoordigers van diverse gemeenten, werkgevers­ organisaties, vakbonden en onderwijsinstellingen.

2

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Inleiding Voor u ligt de tweede voortgangsrapportage van het tweede uitvoeringsjaar (2024-2025) van de MBO-Agenda en het Economisch Arbeidsmarktbeleid. Zoals we in de eerste voortgangsrapportage benoemden, werkt de gemeente sinds 2015 nauw samen met de Amsterdamse mbo-instellingen en het Samenwerkingsverband VO. Deze samenwerking vormt de basis voor de ambities van de MBO-Agenda 2023-2027, waarmee we 35 miljoen euro investeren in de toekomst van het beroepsonderwijs. Dat doen we niet alleen: bedrijven spelen hierin een cruciale rol. Samen bieden we jongeren en volwassenen meer perspectief in een snel veranderende samenleving. Onze inzet vraagt ook om keuzes. Want gelijke kansen vragen om ongelijke investeringen. Daarom leggen we binnen de MBO-Agenda extra focus op het subsidiëren van projecten voor studenten die extra ondersteuning kunnen gebruiken. Dat doen wij voor projecten gericht op mbo-niveau 1 en 2, en in stadsdelen Nieuw-West, Noord en Zuidoost. Ook krijgen projecten die inspelen op actuele ontwikkelingen binnen de samenleving – en daarmee een innovatief karakter hebben – voorrang. Hiermee bouwen we aan beroepsonderwijs dat meebeweegt met de stad én met de mensen die er wonen. Met het Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026 investeren we aanvullend 5 miljoen euro in projecten die

de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt versterken. We verbinden bedrijven, onderwijs en gemeente om personeelstekorten aan te pakken en kansen te vergroten voor Amsterdammers. Dit doen we door te investeren in publiek-private samenwerkingen, het tegengaan van stagetekorten, innovatieve oplossingen voor zij-instroom en pioniersprojecten voor het toe- en opleiden van onbenut talent. We stimuleren onderwijsinnovatie en vernieuwing met actieve deelname van het bedrijfsleven, zoals in de innovatiedistricten. En we zoomen in op nieuwe kansen voor de arbeidsmarkt zoals digitalisering en AI. Bovendien richten we ons op het versterken van diversiteit en inclusie op de werkvloer van bedrijven.

Aanvullend beleid Naast deze twee agenda’s doet de gemeente meer voor het mbo in Amsterdam. Denk aan het tegengaan van voortijdig schoolverlaten, het bevorderen van schoolveiligheid en jongerenwerk op het mbo. Ook investeren we bijvoorbeeld in aanvullende ondersteuning voor mbostudenten via budgetcoaches en zijn we betrokken bij de begeleiding en matching van werkzoekenden bij passende werkgevers en aanpakken gericht op het tegengaan van personeelstekorten. Ook is het mbo onderdeel van onze inzet op burgerschap en het leesoffensief. Waar relevant benoemen we kort de inzet die hiermee verbonden is. ­ Dit is echter geen uitputtende beschrijving.

Leeswijzer In elk hoofdstuk staat een programmalijn van de MBO-Agenda en het Economisch Arbeidsmarktbeleid centraal. Elk hoofdstuk begint met een inleidende paragraaf. Daarna staat aangegeven wat de doelen zijn. Vervolgens nemen we u mee in de voortgang in het afgelopen schooljaar (’24-’25) en benoemen we projecten en concrete resultaten die op deze programmalijn en ambities zijn bereikt. Tot slot vindt u in de bijlagen een totaaloverzicht van de financiën (Bijlage 1) en een overzicht van de gesubsidieerde projecten (Bijlage 2). In deze rapportage ligt de focus vanuit de MBOAgenda op de lopende projecten uit de periode 2024-2026. De recent gehonoreerde projecten (voor de tranche ’25-’27) zijn in september 2025 van start gegaan. Deze projecten zijn opge­nomen in bijlage 2. Over de voortgang van deze projecten informeren wij u in de volgende voortgangsrapportage.

3

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

1

Gezamenlijke investering bedrijfsleven en onderwijs in opleiden en begeleiden 4

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeids­markt is van sociaal en economisch belang. Samenwerking en gezamenlijk opleiden zorgt ervoor dat jongeren goed toegerust de arbeidsmarkt op gaan. Veel studenten zijn ontevreden over hun stage. Ze vinden dat de stagebegeleiding beter kan, ze geven aan dat de stagevergoeding te laag is of ontbreekt en dat er te weinig passende stages zijn bij hun behoeften. Met het Amsterdams Stagepact MBO hebben de gemeente Amsterdam, mbo-instellingen, bedrijven en Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven

(SBB) de handen ineengeslagen om dit te veranderen. Dankzij het Amsterdams Stagepact MBO en de versterkte publiek-private samenwerkingen (PPS’en) wordt de aansluiting tussen het mbo en de arbeidsmarkt steeds beter. Studenten krijgen bijvoorbeeld betere begeleiding en een hogere stagevergoeding. Deze gezamenlijke inzet vergroot de kansen van studenten, voorkomt uitval en zorgt ervoor dat zij beter voorbereid de arbeidsmarkt betreden. Dit draagt bij aan een sterke, innovatieve en inclusieve arbeidsmarkt in Amsterdam.

Doelen • Innovatieve en alternatieve stagevormen (zoals simulatieleren) om meer plekken te realiseren. • Minimaal 300 mbo-stageplekken per jaar binnen de gemeente, waarvan 50 op niveau 1 en 2. • Meer stage- en baankansen, onder andere voor jongeren op niveau 1 en 2. • Professionalisering van stagebegeleiders om kwaliteit te verbeteren en stagediscriminatie tegen te gaan. • Jaarlijkse stagemarkt waar bedrijven en studenten elkaar ontmoeten. • Regionaal stagepact met afspraken over kwaliteit en gelijke kansen. • Jongeren zonder diploma vergroten hun kansen door certificaten. • Nieuwe, opgeschaalde en verduurzaamde PPS-en.

Amsterdams Stagepact MBO Op 13 juni 2025 is de raad middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de voortgang van het Amsterdams Stagepact MBO. In deze voortgangsrapportage borduren we daarop voort en stippen we de belangrijkste vorderingen aan op de eerder benoemde actiepunten. Viering van éénjarig bestaan Stagepact. Fotografie: Chenoa Molenaar

5

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Sectorale aanpak voor concrete acties Bedrijven, mbo-instellingen, SBB en de gemeente vertalen de vier ambities van het Stagepact tijdens sectortafels naar concrete acties en projecten. Een voorbeeld hiervan is de sectortafel Zorg en Welzijn. Hierbinnen zijn Amsta, Cordaan, Amstelring en Evean gestart met een intensieve samenwerking. Zij hebben de intentie uitgesproken om gezamenlijk garant te staan voor een minimaal aantal stageplekken.

Interne stages: een voorbeeldrol als werkgever We blijven inzetten op voldoende kwalitatief goede stageplekken met een stagenorm van drie stagiairs per 50 FTE, waarvan minimaal één mbo-student. Jaarlijks bieden we op die manier ruim 300 mbo-stageplekken, waarvan minimaal 50 plekken voor mbo-studenten op niveau 1 en 2. Ook dit schooljaar (2024-2025) is vanuit de MBOAgenda een projectleider mbo-niveau 1 en 2 aangesteld. De focus lag op het creëren van nieuwe stageplekken en het duurzaam borgen van bestaande stageplekken bij onder andere stadsdeel West, het Facilitair Bureau en Beveiliging. We leggen ook nadrukkelijk de verbinding met de stadsdelen Noord, Nieuw-West en Zuidoost, mede omdat we met de MBO-Agenda ongelijk investeren in gelijke kansen. De stadsdelen hebben de mbo-stagenorm van 36 plekken in 2025 al behaald door op dit moment in totaal al 87 stage­plekken te hebben vervuld. Stagejaar

Stagenorm

Vervulde stages

Waarvan mbo 1 en 2

2022

319

392

28

2023

341

447

52

2024

350

476

79

Tabel 1 aantal stages binnen de gemeente

Om voor meer stageplekken voor mbo-studenten op niveau 1 en 2 te zorgen, financiert de gemeente voor schooljaar 2025-2026 de stagevergoeding voor ruim 250 stageplekken binnen de eigen organisatie. We weten namelijk dat deze laatste groep studenten extra begeleiding nodig heeft, en dat de bekostiging van de stagevergoeding een uitdaging kan zijn.

Stagebureaus op alle mbo’s De aankomende periode zetten we onder andere in op het opzetten van een centraal stagebureau op ieder mbocollege. Een centraal stagebureau zorgt ervoor dat er meer tijd en aandacht komt voor goede stages. Het zorgt er ook voor dat stagebegeleiders voldoende tijd hebben voor student en leerbedrijf. We hopen hiermee te bereiken dat studenten positiever worden over hun begeleiding vanuit de school. Meer contactmomenten met de leerbedrijven is daarbij de insteek. ROCvA MBO College Noord heeft, onder andere met behulp van een subsidie van de MBO-Agenda, een centraal stagebureau ingericht. Vanaf september 2025 krijgen ook ROCvA MBO College Westpoort en Mediacollege Amsterdam subsidie voor de ontwikkeling van stagebureaus.

‘Fit to receive’ training voor praktijkopleiders De ontwikkeling van de nieuwe ‘fit to receive’ training met SBB is afgerond. We hebben de Stagepactbedrijven gevraagd naar hun mening over het huidige opleidings­ aanbod voor leerbedrijven, zoals de basistraining van SBB die al door meerdere ondertekenaars is gevolgd. SBB heeft op basis van deze feedback een verdiepende training samengesteld die aandacht besteedt aan thema’s als generatieverschillen, sociale veiligheid en begeleiding op maat voor studenten met een aanvullende ondersteuningsbehoefte. De training is interactief en geeft deelnemers de ruimte om van elkaar te leren. Vanaf september 2025 kunnen Stagepactbedrijven de ‘fit to receive’ training volgen.

Uitbannen stagediscriminatie Het ROCvA ontwikkelt een training die begeleiders helpt om het gesprek aan te gaan met leerbedrijven waarover zij signalen van stagediscriminatie of onveilige situaties ontvangen. Deze training zal in schooljaar 2025-2026 worden aangeboden. Uit onderzoek binnen het ROCvA bleek nogmaals de noodzaak om naast het bevorderen van de meldingsbereidheid van studenten ook meer handelingsperspectief te bieden aan stagebegeleiders. Tegelijkertijd hebben verschillende Stagepactbedrijven de workshop ‘objectief werven en selecteren van stagiairs’ gevolgd. Deze training geeft een voorproefje van de Communities of Practice, waarin werkgevers een jaar lang samen oefenen met deze bewezen methode, en waar meerdere ondertekenaars van het Stagepact zich al voor hebben aangemeld. We zullen deze workshop de komende periode opnieuw aan de ondertekenaars van het Stagepact aanbieden.

Passende stagevergoeding We hebben de Tweede Kamer middels een position paper opgeroepen om door te pakken op een wettelijk verplichte stagevergoeding voor álle mbo-studenten. Dat deden we samen met een aantal ondertekenaars van het Stagepact – waaronder het ROC van Amsterdam, Luchtvaart Community Schiphol, Alliander, Nationale Opera & Ballet, RAI Amsterdam – en andere stakeholders als de FNV, JOBmbo en de MBO-raad. De ondertekenaars van het Stagepact betalen stagiairs altijd al een passende stagevergoeding, maar we zien helaas ook dat ruim de helft van de Nederlandse mbo-studenten geen vergoeding ontvangt1. Om deze situatie recht te zetten is daadkracht vanuit het Rijk van groot belang. De resultaten van deze lobby zijn voorzichtig positief: volgens demissionair minister van 1  www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2025/07/stages-en-banen-van-studenten-inhet-mbo-en-ho-2023-24

6

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

OCW Moes zouden de contouren van een nieuwe wet voor de zomer van 2026 klaar moeten zijn. We blijven deze ontwikkeling volgen en blijven waar nodig druk uitoefenen.

Publiek-private samenwerking Binnen de MBO-agenda en het Economisch Arbeids­ markt­beleid krijgt de samenwerking tussen overheid, bedrijfs­leven en onderwijs vorm in een PPS. Deze samenwerking heeft drie doelen, namelijk (1) de beroepspraktijk vernieuwen door nieuwe manieren van werken en leren te ontwikkelen, (2) komen tot nieuwe vormen van arbeidsproductiviteit en (3) technologische vernieuwingen invoeren en toepassen. In het tweede uitvoeringsjaar (2024-2025) zijn we een onderzoek gestart voor de evaluatie van de PPS-en in samenwerking met provincie Noord-Holland en Katapult. We kijken daarbij of de PPS-en effect hebben, of dit de juiste manier is om tot het gewenste resultaat te komen, en hoe we dit opschalen naar andere PPS-en. De resultaten worden in het eerste kwartaal van 2026 verwacht.

Lancering Huis van Talent in maart 2025 bij het ROCvA. Fotografie: Jean Counet

in ­zowel het basisonderwijs als de kinderopvang. Daarna kunnen studenten doorleren bij de IPABO.

PPS Kindprofessional PPS Kindprofessional is een innovatieve aanpak om kinderen kwalitatief goede kinderopvang en onderwijs te bieden in integrale kindcentra en tegelijkertijd te werken aan tekorten in de kinderopvang en het onderwijs door het breder inzetbaar maken van mbo-studenten. Dit wordt gerealiseerd door het ROCvA, het primair onderwijs, kinderopvang­ organisaties, Hogeschool IPABO met steun van gemeenten Amsterdam en Amstelveen. Mbo-studenten worden breed opgeleid tot mbo Kindprofessional. Een belangrijke meerwaarde van deze opleiding is dat studenten hiermee een dubbele kwalificatie krijgen. Op deze manier zijn ze straks breed inzetbaar binnen een Integraal Kind Centrum

Het project bestaat uit 4 verschillende leerhubs waarvan 3 in Amsterdam (Noord, Nieuw-West en Zuidoost) en 1 in Amstelveen. In het kader van het practoraat de mbo’er als onderzoeker doen studenten onderzoek naar de doorlopende ontwikkeling van kinderen in de kinderopvang en het onderwijs. De opleiding Kindprofessional is in september 2025 gestart en vanaf januari 2026 gaan 45 studenten stagelopen. Het project liep deels niet volgens planning, omdat het aantal te werven stagiairs lager was dan verwacht. Studenten waren nog niet bekend met deze bredere opleiding tot Kindprofessional. Dit is opgelost met extra wervingsactiviteiten.

PPS Huis van Talent We zien dat een groot aantal jongeren op mbo-niveau 1 en 2 gebaat is bij een andere manieren van leren dan klassikaal leren. Sinds 2024 bouwen we Huis van Talent uit als publiek-­ private samenwerking. Dit is een samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en gemeente om mbo-niveau 1- en niveau 2-studenten duurzaam toe te leiden naar sectoren met grote personeelstekorten. Het programma biedt oriën­ tatie, hybride leeromgevingen, begeleiding op maat en kennis­ontwikkeling aan. Het bouwt voort op de ervaringen en resul­taten van PPS Talentontwikkeling Amsterdam en wordt in deze fase verbreed en verdiept naar meerdere mbo-colleges en sectoren. Bij Huis van Talent zijn naast het ROCvA 52 samenwerkende bedrijven betrokken.

7

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Met 255 deelnemers en 112 diploma’s in 2024-2025 laat Huis van Talent zijn impact zien. Er zijn 40 hybride leer­ omgevingen gecreëerd bij 25 bedrijven, waarin studenten direct op de werkvloer worden opgeleid door een docent en door praktijkbegeleiders uit het bedrijfs­leven. Daarnaast zijn 31 praktijkopleiders opgeleid en gecertificeerd om begeleiding te bieden die aansluit bij de specifieke leeren ondersteuningsbehoeften van de studenten. De samenwerking met bedrijven is verder verdiept via gastcolleges, leerwerktrajecten en trainingen voor praktijk­ opleiders. Ook is er een pilot gestart met de inzet van jobcoaches. Op die manier krijgen studenten al tijdens hun opleiding extra begeleiding richting duurzaam werk. Deze aanpak sluit aan bij de nieuwe wet Van school naar duurzaam werk en wordt in het schooljaar 2025-2026 verder uitgebreid. De wet Van school naar duurzaam werk verplicht scholen, gemeenten en arbeidsmarktregio’s om vanaf 2026 samen jongeren tot 27 jaar beter te begeleiden bij de overgang van opleiding naar werk en bij het behouden van werk. De groei van Huis van Talent wordt de komende jaren stapsgewijs voortgezet. Wat begon bij MBO College Zuidoost is als eerste uitgebreid naar MBO Startcollege Wibaut. Dankzij subsidie vanuit MBO-agenda en Economisch Arbeidsmarktbeleid zijn beide colleges nu volledig aangesloten.

De colleges gaan door met de samenwerking en de activiteiten met het bedrijfsleven. In 2025 worden de voorbereidingen getroffen voor de aan­ sluiting van MBO College Westpoort en MBO College Noord.

Green Tech Campus MRA (Metropool Regio Amsterdam) Green Tech Campus (GTC) MRA is gericht op het vergroten van de instroom van vakmensen in de technische sector en het versnellen van de energietransitie in de Metropoolregio Amsterdam. Het is een high impact PPS, waarin meerdere publiek-private samenwerkingen, waaronder Vakschool Technische Installaties Amsterdam (VTI), NexTechnician,

House of Digital, ASTA, de BouwAcademie, Be an Engineer en City Net Zero, zijn gebundeld. GTC MRA werkt aan de thema’s infrastructuur, duurzame energie en e-mobiliteit. De doelgroep bestaat uit potentiële studenten en zij-instromers die een overstap naar de techniek­­sector willen maken. In het eerste jaar (20232024) lag de nadruk op opbouw, experimenteren en netwerkvorming. In het tweede jaar (2024-2025) werd de samenwerking verder verstevigd, het netwerk uitgebreid en zijn de vijf programmalijnen van start gegaan. Binnen programmalijn ecosysteemontwikkeling zijn 101 bedrijven aangesloten. 44.904 scholieren hebben deelgenomen aan LOB-activiteiten binnen programmalijn oriëntatie. In programmalijn leren zijn 54 flexibele opleidingen ontwikkeld en in programmalijn werken zijn 22 LLO-modules beschikbaar gesteld voor werkenden. Tot slot zijn er 32 learning communities opgezet in programmalijn innovatie. GTC MRA ontwikkelt modulair onderwijs per technische deelsector om vaardigheden efficiënt en praktijkgericht over te brengen. Daarnaast wordt, in samenwerking met ROCvA MBO College Westpoort, ASTA en het Werkcentrum Groot-Amsterdam, gewerkt aan de ontwikkeling van een derde leerweg in de techniek.

Dit is een flexibele verkorte mbo-opleiding voor werkenden en werkzoekenden die werken en leren combineert, maar zonder de vaste urennormen bij de Beroepsbegeleidende Leerweg (BBL) en de Beroepsopleidende Leerweg (BOL). Het doel is om snel en persoonlijk in te spelen op eerdere werk- en leerervaring. Hierdoor kan de opleiding korter duren. De derde leerweg kan leiden tot een erkend mbo-diploma, een mbo-certificaat of een praktijkverklaring en is bedoeld voor Leven Lang Ontwikkelen (LLO). De eerste resultaten worden in het komende jaar (2025-2026) verwacht.

Fatima Projectleider Huis van Talent “Huis van Talent brengt bedrijven, onderwijsinstellingen en de Gemeente Amsterdam samen om jongeren zonder netwerk of startvoordeel een eerlijke kans te geven op een succesvolle toekomst. Bedrijven doen hierbij meer dan alleen toekijken – ze zijn medearchitect van mogelijke oplossingen. Door hun deuren te openen, kennis te delen en leeromgevingen te creëren die aansluiten op de praktijk, maken ze écht het verschil.”

8

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

PPS House of Digital Voortbouwend op de in 2024 aangevraagde subsidie bij het Regionaal Investeringsfonds mbo, heeft PPS House of Digital in de afgelopen periode stappen gezet in de geplande opschaling. De vorige fase richtte zich met name op ICT, maar intussen is de verbreding naar de sectoren creatieve industrie en zakelijke dienstverlening succesvol ingezet. Het netwerk is door opschaling en werving van nieuwe partners uit de domeinen Media & Vormgeving, Handel & Ondernemen en Zakelijke Dienstverlening uitgebreid. Daarnaast is er één hybride leeromgeving gestart bij AT5. Hier krijgen leerlingen les in de opnameruimtes voor het maken van podcasts, in de studio's van de OBA en op de set van tv-shows. De docent geeft les bij AT5 en op het ROCvA. Voor het nieuwe schooljaar wordt een tweede hybride leeromgeving opgestart. Voor de komende periode ligt de focus op het verdiepen van de samenwerking met de nieuw aangehaakte partners. Dit doen we onder meer door ontwikkeling van concrete onderwijsmodules en ‘challenges’ uit het bedrijfsleven. House of Digital heeft hiermee de opschalingsfase succesvol gelanceerd.

PPS House of Safety In co-creatie met 29 partners uit het werkveld en (regionale) overheden worden learning safety labs opgezet. Hierin werken studenten, docenten en professionals samen aan actuele vraagstukken in het veiligheidsdomein zoals digitalisering, maatschappelijke polarisatie en veiligheid in winkelgebieden. Deze labs worden geïntegreerd in het onderwijs en maken het curriculum toekomstbestendig en beter afgestemd op de praktijk. Vanuit de MBO-Agenda geven we een subsidie aan het Amsterdamse mbo binnen House of Safety. De subsidie

Studenten werken aan een aflevering voor AT5. Fotografie: AT5

levert een bijdrage aan de ambitielijnen die zich richten op de toeleiding naar het mbo, een brede oriënterende start binnen het mbo-veiligheidsonderwijs en professionalisering van docenten. Dit moet leiden tot onderwijsinnovatie, maatschappelijke ontwikkeling en lokale versterking binnen de veiligheidssector. De officiële lancering van House of Safety vond plaats op 20 november 2025.

Hybride leeromgeving handhaving Sinds september 2023 is binnen de gemeente, in samen­ werking met het ROCvA, met vijftien studenten de pilot ‘hybride leeromgeving handhaving’ gestart. Het is een leeren werktraject waarbij theorie en praktijk elkaar afwisselen.

Dit vergemakkelijkt de overstap van mbo-studenten naar de arbeidsmarkt. Van de eerste lichting zijn inmiddels elf studenten in dienst genomen bij de gemeente. In september 2024 is een nieuwe groep van zeventien studenten gestart met de hybride leeromgeving. Recent is besloten deze hybride leeromgeving te verlengen tot en met januari 2028. De samenwerking tussen het ROCvA en de directie THOR van de gemeente Amsterdam wordt daarmee voortgezet. Beide partijen worden gezamenlijk verantwoordelijk voor de kosten van het project. Deze leeromgeving is een mooi voorbeeld van hoe onderwijs, overheid en bedrijfsleven samen investeren in stagekansen en duurzame instroom van mbo-studenten.

9

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Fotografie door Robin Bozuwa (mbo-stagiair bij ROC van Amsterdam)

2

Meer toeleiding naar het mbo

10

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Nog altijd maken te veel jongeren vanuit het voortgezet onderwijs (vo) een studiekeuze die niet goed bij hen past, wat leidt tot negatieve ervaringen of zelfs uitval. Door onze inzet worden vo-leerlingen beter voorbereid op wat het mbo écht te bieden heeft. Via loopbaanoriëntatie, voor­lichting over kansrijke beroepen, de Week van het Vakmanschap en intensieve samenwerking met scholen ontstaan sterkere, door­lopende leerroutes. Tegelijkertijd groeit de maatschappe­lijke waardering voor het mbo. Mbo-studenten krijgen zichtbaarheid, gelijke studenten­ voorzieningen en een plek in het studentenleven – met als mijlpalen de mbo-introweek, studentenkaart en studenten­vereniging SV Unity. Zo investeren we duurzaam in gelijke kansen, voorkomen we uitval en maken we van het mbo een krachtige en ­gelijkwaardige pijler in het ­ msterdamse onderwijs. A

Imago en gelijkwaardigheid Maatschappelijke waardering voor het mbo en gelijke waardering van de mbo-student ten opzichte van andere vervolgopleidingen is noodzakelijk. Het afgelopen studiejaar hebben we positieve zichtbaarheid gegenereerd voor het mbo en de mbo-studenten in de stad. Bij de start van studiejaar 2025-2026 vond voor de tweede keer de culturele INTROWEEK MBO plaats. Dit jaar maakten, mede dankzij een financiële bijdrage uit de MBO-Agenda, ongeveer 12.500 studenten kennis met meer dan 60 musea en culturele instellingen in Amsterdam. Daarmee was deze week een succesvolle opschaling van de eerste editie in september 2024. Ook bood de introductieweek mbo-studenten de kans om kennis te maken met hun medestudenten. Doel is om de introductieweek een vast onderdeel te laten zijn van de start van het studiejaar voor Amsterdamse mbo-studenten. Het voornemen is om hierbij in de toekomst ook studenten van hbo- en wo-instellingen te verwelkomen.

Met ingang van studiejaar 2024-2025 hebben alle eerste­ jaars mbo-studenten een nieuwe, herkenbare studenten­ kaart ontvangen. Met deze kaart krijgen mbo-studenten dezelfde kortingen en voordelen als studenten op het hbo en wo. In studiejaar 2025-2026 worden de voordelen die mbo-studenten met deze kaart ontvangen verder uitgebreid. Dat gebeurt aan de hand van een tweejarige pilot, waarmee alle studenten van het ROCvA de mogelijkheid krijgen om tegen het gereduceerde studententarief te sporten bij het Universitair Sportcentrum (USC). Als de pilot een succes wordt, zullen we dit duurzaam borgen. We willen graag dat alle Amsterdamse studenten hiervan gebruik kunnen maken. Gelijke behandeling van mbo-studenten ten opzichte van hbo- en wo-studenten betekent ook gelijke toegang tot het studentenleven. Daarom faciliteren we initiatieven die hieraan bijdragen. Steeds meer Amsterdamse studenten­ verenigingen staan open voor mbo-studenten. Wij stimuleren dit door met verenigingen in gesprek te gaan en mbo-studenten beter de weg ernaartoe te wijzen. Zo zal er aankomend studiejaar een verenigingenmarkt worden georganiseerd om mbo-studenten en verenigingen met elkaar te laten kennismaken.

Doelen • Meer zichtbaarheid van het mbo in de stad. • Geen gebruik meer van termen als hoger- en lager gekwalificeerd in gemeentelijke communicatie. • Bestuurlijke afspraken met vo, mbo en hbo over doorlopende leerroutes; minimaal aantal routes vastgesteld tot 2027. • Stimuleren van mbo-hbo aansluiting, onder andere via promotie en ontwikkeling van Associate Degrees (niveau tussen mbo-4 en hbo). • Meer leerlingen uit praktijkonderwijs, vso en vmbo-b behalen mbo-diploma of certificaat (praktijkleren). • Op alle vo-scholen voorlichting over mbo, met nadruk op kansrijke en duurzame arbeidsmarkt­ perspectieven. Inzet van kennismakelaars ‘kansrijke beroepen’. • Versterkte inzet op loopbaanoriëntatie (LOB) in po, vo en mbo voor een beter beeld van beroeps­ gericht onderwijs. • Mbo-studenten vinden hun weg naar de gemeentelijke mbo-website voor actuele informatie over kansrijke studies en beroepen.

Daarnaast dragen we bij aan de opstart van de eerste mbo-studentenvereniging van Amsterdam, SV Unity. Deze vereniging is opgericht door mbo-studenten vóór mbo-studenten en is een stap in de richting van een gelijkwaardig en toegankelijk studentenleven voor mbo’ers. Met dit initiatief willen de oprichters aan mbo-studenten dezelfde kansen bieden om zich binnen een vereniging te ontwikkelen, zoals hbo- en wo-studenten dat tijdens hun studententijd kunnen. Met activiteiten die zijn toegespitst op de specifieke behoeften van mbo-studenten.

11

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Amsterdam 750 Het Amsterdamse mbo speelt een prominente rol in de viering van de 750e verjaardag van Amsterdam. De mboinstellingen investeren actief in projecten met kennis, creativiteit en menskracht. In het curriculum is aandacht voor de viering. Via de MBO-Hub werken studenten aan opdrachten uit het bedrijfsleven, waarmee zij direct bijdragen aan de activiteiten in de stad. In juni 2025 was het mbo ook vertegenwoordigd tijdens de Toekomst Tiendaagse. Het Mediacollege Amsterdam en het Houten Meubileringscollege organiseerden bijvoorbeeld een expositie waarin zij, als vakscholen van de stad, lieten zien dat hun studenten de makers, designers en kunstenaars van morgen zijn. Door het werk van deze jonge makers zichtbaar te maken, werd hun essentiële rol benadrukt in het bouwen van een innovatieve, duurzame en inclusieve stad. Daarnaast was het Amsterdamse mbo als kennispartner verbonden aan Amsterdam 750, samen met andere onderwijs- en kennisinstellingen uit de stad. Tijdens het Festival op de Ring vormden de kennispartners de ‘Stad van de Toekomst’, waarin studenten, docenten en onderzoekers van het mbo, hbo en wo lieten zien hoe zij nu al samenwerken aan oplossingen voor de stad van morgen. De ambitie ligt er om deze samenwerking na het jubileumjaar voort te zetten.

Beroepsgerichte onderwijsroutes vo-mbo-hbo In mei 2024 is het convenant Doorlopend Leren ondertekend door de Amsterdamse mbo-instellingen, de vo-besturen ZAAM, Esprit, VOVA en MSA, het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs VO en de gemeente Amsterdam. Het doel van het convenant is om een breed gedragen stedelijk beleid te voeren op de onderwijsroutes voor leerlingen en mbo-studenten, waarbij vo-scholen en mbo-instellingen met elkaar samenwerken.

De uitreiking van Skills The Finals op 21 maart 2025.

Vanuit het convenant wordt er bijvoorbeeld gewerkt aan het opschalen van het aantal doorlopende leerroutes. Hiermee worden leerlingen beter voorbereid op de stap naar het mbo en kunnen ze een goed geïnformeerde studiekeuze maken. En dat betekent meer uitdaging, en vaker sneller een mbo-diploma.

mbo-niveau 4 die op het Terra Nova College is ontwikkeld. Vo-leerlingen komen op die manier actief in aanraking met wat het mbo te bieden heeft. De gemeentelijke subsidie loopt tot eind 2025. De projecten en samenwerkingsverbanden zullen hierna worden voortgezet door het onderwijs zelf.

In 2024 en 2025 zijn met subsidie van de gemeente 9 projecten gestart waarbij in totaal 12 vo-scholen en de 3 Amsterdamse mbo-instellingen met elkaar samenwerken om diverse doorlopende leerlijnen op te zetten. Denk bijvoorbeeld aan de overdraagbare doorlopende leerlijn

Week van het Vakmanschap & Skills the Finals In maart 2025 vond de eerste Week van het Vakmanschap plaats. Het doel van deze week is om vo-leerlingen op een actieve manier in contact te brengen met het vakmanschap van Amsterdamse bedrijven en om de veelzijdigheid van

12

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

het mbo te laten zien. We informeren leerlingen over de mogelijkheden van verschillende opleidingen en beroepen. Zo kunnen zij een beter onderbouwde studiekeuze maken. Naast financiële ondersteuning heeft de gemeente deze week ondersteund door actief bedrijven en organisaties te betrekken die ook bij Amsterdam 750 zijn aangesloten. Er zijn door bedrijven 35 activiteiten georganiseerd waar leerlingen van 10 Amsterdamse vo-scholen aan meededen. Het hoogtepunt van de week was het landelijke evenement Skills the Finals in de RAI. Naast de vakwedstrijden voor vmbo’ers en mbo’ers is de LOB Xperience een integraal onderdeel van het evenement. Ruim 30.000 jongeren dompelden zich onder in acht beroepenwerelden van de LOB Xperience. Met meer dan 100 activiteiten konden zij zelf ervaren hoe het is om in een bepaald vakgebied te werken. Vanuit de regio Amsterdam hebben ruim 4000 vo-leerlingen van 35 vo-scholen deelgenomen. Voor het eerst hebben er ook 944 leerlingen van 20 Amsterdamse basisscholen meegedaan.

Begeleiding praktijkonderwijs en vmbo naar het mbo In Amsterdam volgen jaarlijks ongeveer 1500 jongeren praktijkonderwijs (pro) en 1000 jongeren voortgezet speciaal onderwijs (vso-cluster 2, 3 en 4). Een grote groep pro- en vso-leerlingen heeft de capaciteiten om een Entreeopleiding te volgen. Hiervoor zijn in de regio Amsterdam de zogeheten pro/vso ROC-opleidingen

ingericht. In schooljaar 2024/2025 volgden zo’n 250 pro/vso leerlingen de pro/vso ROC-route. In 2024 zijn de scholen opnieuw een samenwerkingsovereenkomst aangegaan om deze succesvolle route te bestendigen. Vanuit de MBO-Agenda zijn er voor het schooljaar 20252026 middelen vrijgemaakt om voor deze groep leerlingen reiskosten te betalen. We doen dit om kansengelijkheid te creëren, de kans op een passende stageplek te vergroten en om uitval te voorkomen.

deze studenten een entreediploma te laten behalen en ze goed voor te bereiden op de doorstroom naar niveau 2 of naar werk. En (2), het verbeteren van de infrastructuur rond de overstap vso-mbo. Vroegtijdige voorbereiding op het vso, goed op elkaar afgestemde procedures rond de intake en ondersteuning van de (toekomstige) student en betere samenwerking tussen vso en mbo moeten bijdragen aan het verhogen van de studieresultaten van deze studenten.

Instroom onderwijsprofessionals Overstap vso naar mbo Jongeren ervaren knelpunten in de overstap van vso naar mbo (Staat van het Onderwijs 2021; Regioplan, 2023). Hier zijn uiteenlopende oorzaken voor. Naar aanleiding van landelijke onderzoeken hebben de vso-cluster IV-scholen (Orion College en iHUB) en het ROCvA hier onderzoek naar gedaan. Uit dit onderzoek blijkt dat de Amsterdamse cijfers en patronen overeenkomen met het landelijke beeld. Daarnaast bevat het onderzoek concrete aanbevelingen om de overstap van vso-leerlingen naar het mbo te verbeteren. ROCvA gaat met de hulp van subsidies van de MBO-Agenda aan de slag met de aanbevelingen en start een project om de overstap vso-mbo te verbeteren. Het project zet in op 2 ontwikkellijnen: (1) een maatwerkroute binnen de entree opleidingen voor vso-cluster IV-leerlingen waarmee een veilige en gestructureerde leeromgeving met extra ondersteuning wordt ontwikkeld. Het doel is om meer van

Binnen Amsterdam hebben we concrete stappen gezet om het mbo te versterken. Het mbo krijgt via de Lerarenagenda steeds meer aandacht binnen de campagne Liever voor de Klas. Via de website besteden we extra aandacht aan de mogelijkheden om in het mbo voor de klas te staan door middel van persoonlijk advies voor potentiële zijinstromers. Dit gebeurt door mensen die via onze helpdesk contact opnemen, te informeren over de mogelijkheden in het mbo als leraar. Ook werken we toe naar mbo specifieke webpagina’s op de website van Liever voor de Klas in 2026. We verkennen nu al hoe vacatures en informatie toegankelijker gepresenteerd kunnen worden. Daarnaast hebben we voor het eerst mbo-meeloopplekken aangeboden binnen de campagne Leraar voor een Dag. Hoewel de opkomst beperkt was, hebben we waardevolle lessen geleerd. We zullen deze meenemen naar de komende edities in de nieuwe communicatiestrategie.

13

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Fotografie door Robin Bozuwa (mbo-stagiair bij ROC van Amsterdam)

3

Aantrekkelijk, innovatief en hoogwaardig mbo-onderwijs 14

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Amsterdam investeert in een mbo waarin studenten zich gezien, gehoord en uitgedaagd voelen. Met initiatieven als Iconen van de Stad, de MBO-denktank, en het MBO-Traineeship bij de gemeente, groeit hun invloed én toekomstperspectief. Ook binnen de klas wordt geïnvesteerd: met extra begeleiding op niveau 3 en 4, professionalisering van docenten en innovatieve projecten als de Peer Academy en de Open Lab Experience bij het Health and Innovation District (HID). Via samenwerking met het bedrijfsleven en actieve participatie in de stad, ontwikkelen studenten vaardigheden die ertoe doen. Zo bouwt Amsterdam aan een aantrekkelijk mbo dat recht doet aan de ambities van haar studenten én de uitdagingen van de stad.

Studentenparticipatie en talentontwikkeling Studentenparticipatie en talentontwikkeling zijn essentieel voor aantrekkelijk en hoogwaardig onderwijs. Het afgelopen studiejaar hebben mbo-studenten van de Amsterdamse mbo-instellingen weer deel kunnen nemen aan stadsbrede projecten zoals de MBO-denktank en het Amsterdams MBO-studentendebat. Ook is afgelopen studiejaar het tweede traject van het programma ‘Iconen van de Stad’ afgesloten. Recent is in het nieuwe studiejaar het derde traject van start gegaan.

Iconen van de Stad In november 2024 is, ter gelegenheid van de viering van Amsterdam 750 jaar, het talentontwikkelingsprogramma Iconen van de Stad van start gegaan. Het programma daagt mbo-studenten uit om in negen weken hun talenten te ontdekken en ontwikkelen. We willen mbo-studenten plekken laten zien waar ze normaal gesproken niet zo snel zouden komen. Met dit programma ontmoeten de iconen van de toekomst (de mbo-studenten) de iconen van nu (Amsterdamse organisaties en bedrijven). Het

programma biedt mbo-studenten niet alleen de kans om zich te oriënteren op verschillende werkvelden, maar laat bedrijven en organisaties ook kennismaken met het talent en de meerwaarde van mbo’ers voor hun organisatie. Ieder traject wordt afgesloten met een feestelijke dag waarbij directeuren van de bedrijven, de wethouder MBO en de studenten bij elkaar komen om van elkaar te leren. Intussen zijn er 2 succesvolle edities geweest in het najaar van 2024 en in het voorjaar van 2025. In totaal hebben er 100 studenten en 32 bedrijven deelgenomen. De ervaringen van studenten, bedrijven en organisaties en het projectteam waren zeer positief. Vanwege dit succes zullen we dit programma, met hulp van subsidie uit de MBOAgenda, in ieder geval tot en met juli 2027 organiseren. In die periode volgen nog vier nieuwe trajecten, waarvan het eerste traject start in oktober 2025. Gadar deed mee aan de tweede editie, en deelt graag zijn ervaringen. Lees op de volgende pagina’s zijn verhaal.

MBO-denktank Omdat we de maatschappelijke betrokkenheid van mbostudenten willen stimuleren, organiseren we de MBOdenktank. Studenten krijgen hierbij een plek aan de beleidstafel en kunnen hun stem laten horen. De MBOdenktank brengt studenten van verschillende opleidingen en niveaus samen en biedt ze de kans om kennis te maken met beleidsmakers. Daarnaast volgen de deelnemende studenten tijdens het traject verschillende workshops, waarmee zij werken aan hun persoonlijke ontwikkeling. Afgelopen studiejaar hebben vijftien studenten uit verschillende opleidingsrichtingen van de mboinstellingen in de stad deelgenomen. Zij gaven advies over onderwerpen zoals sport en bewegen onder mbostudenten, over een open en betrouwbare overheid en hoe die beter kan aansluiten op de leefwereld van mbostudenten, en over de ontwikkeling van de toekomstige

Doelen • Zij-instromers, startende docenten en instructeurs krijgen een begeleidingstraject en blijven hierdoor langer werkzaam in het Amsterdamse mbo. • Mbo-onderwijsprofessionals zijn nog beter verbonden met het bedrijfsleven. • Een deel van de mentoren in het mbo heeft zich (bij)geschoold. • Het mbo-diner en de docentenconferentie hebben succesvol plaatsgevonden en worden positief beoordeeld door mbo-professionals. • Er is aanvullende begeleiding op niveau 3 en 4 voor studenten die dit nodig hebben. • Mbo-instellingen nemen actief deel aan de innovatiedistricten in de stad. • Mbo-instellingen ontwikkelen nieuwe innovatieve practoraten. • Minimaal 100 mbo-studenten nemen jaarlijks deel aan talentontwikkelingsprogramma’s, zoals de MBODenktank en Madeby020. • Het mbo-traineeship binnen de gemeente Amsterdam is in september 2023 succesvol gestart. Hier gaan we mee door.

15

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Amsterdamse wijk ‘Havenstad’. Hier lees je de adviezen van de MBO-denktank: MBO-denktank: Zonder ons geen stad Gemeente Amsterdam. Mbo’ers kunnen niet alleen met de MBO-denktank meedenken over Amsterdams beleid, maar ook via de Jongerenadviesraad Amsterdam (JARA). De JARA adviseert de gemeenteraad en het college over onderwerpen die jongeren aangaan. De JARA bestaat uit jongeren tussen de 16 en 25 jaar, uit verschillende stadsdelen en met uiteenlopende achtergronden. Dit jaar zijn er twee mbostudenten aangesloten bij de JARA, als onderdeel van een groep van in totaal dertien deelnemers.

MBO-studentendebat Daarnaast zetten we ook in op het bevorderen van politieke betrokkenheid van mbo-studenten. Hiervoor organiseren we jaarlijks het Amsterdamse MBO-studentendebat. Dit project helpt studenten om essentiële denk-, spreek- en luistervaardigheden te ontwikkelen, leert ze verschillende standpunten te begrijpen en vergroot hun politieke (zelf)vertrouwen. Afgelopen studiejaar gingen zo’n 200 studenten in teams met elkaar in debat. Voorafgaand aan het debatevenement volgen de deelnemers twee debatworkshops. Dit jaar deden bijna 600 studenten mee aan de workshops.

Eindpresentaties MBO-denktank

16

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

In gesprek met Gadar Hassan Mbo-student en oud-deelnemer Iconen van de Stad

Even kennismaken “Ik ben Gadar, ik ben 18 jaar. Ik houd heel erg van foto’s maken, ik ben altijd op zoek naar unieke dingen om op de foto vast te leggen. Ik ga ook graag 2 keer per week naar kickboksen, dat is een mooie uitlaatklep. Ik ben nieuwsgierig aangelegd, ik ben altijd op zoek naar nieuwe dingen. Daarom meldde ik me ook aan voor Iconen van de Stad. Dit werd georganiseerd in het kader van Amsterdam 750 jaar, dus ook dat vond ik wel bijzonder! Ik heb het traject net afgerond, het was echt boven verwachting. Mijn netwerk is een stuk groter geworden. Ik heb zelfs nieuwe vrienden gemaakt. Dat had ik eigenlijk niet verwacht. En, o ja, ik studeer voor doktersassistent aan het ROC van Amsterdam, Ik ga straks aan mijn laatste jaar beginnen.”

Iconen van de Stad “Binnen onze opleiding is er een nieuwspagina, een schoolpagina. Daar staat vaak allerlei informatie op en dus ook een stukje over Iconen van de Stad. De video die erbij zat, trok mijn aandacht. Ik vond het interessant, en dus meldde ik me in november 2024 aan. Parallel daaraan deed ik mijn MDT – maatschappelijke

Fotografie: Henk Rougoor

diensttijd. Ik koos daarvoor omdat ik echt toe was aan allerlei nieuwe ervaringen. Je kon daarbij uit heel uiteenlopende richtingen kiezen, en daar begon ik eigenlijk met het verder bouwen aan mijn netwerk. Dat was ook een reden, overigens, om aan Iconen mee te doen.”

Een gave start “Bij de kennismakingsbijeenkomst was ik echt verrast: ik trof studenten van heel uiteenlopende opleidingen,

ze kwamen echt overal vandaan. Deze kick-off was echt heel leuk, enthousiasmerend. Dat kwam deels door de gave host, Jamal. Die bracht het heel leuk! Daarna begon een periode dat we met grote regelmaat bij bedrijven achter de schermen konden gaan kijken. In het begin werd je ingedeeld – later werd er ook meer rekening gehouden met jouw interesses. Het bezoek aan JC Decaux is mij bijgebleven. Nu je hun verhaal kent, zie je dat ze overal in de stad zijn! Dat realiseer je je niet, als je op de bus staat te wachten. Ook mijn bezoek aan

17

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

“‘Laat je problemen los en kijk vooruit.’ Die wijze les ga ik nooit vergeten.”

De Melkweg ga ik echt nooit vergeten. We kregen eerst een rondleiding, later een workshop. Heel bijzonder. Het werd geleid door iemand die veel met familie had meegemaakt. “Laat je problemen los en kijk vooruit”, was één van zijn wijze lessen. Dat ga ik nooit vergeten!”

Ieder bedrijf hoort hieraan mee te doen! “Ja, vind ik wel! Leuk dat er al zoveel bedrijven zijn aangehaakt, maar dat kan nog beter. Het is toch interessant om jongeren de toekomst van de stad te laten zien, via jouw bedrijf? Andersom heeft een bedrijf er natuurlijk ook wat aan, want wij mbo-studenten zijn misschien wel hun toekomstige werknemers. Goed dus om als bedrijf je nek uit te steken.”

“Het is goed om als bedrijf je nek uit te steken.”

Imago van het mbo-onderwijs “Tot voor kort niet zo best helaas. Hoe dat komt? Je hoort veel verhalen over studenten die eigenlijk niet zo gemotiveerd zijn. Dat maakt dan misschien ook wel dat docenten minder betrokken zijn. Ik had aanvankelijk ook niet zoveel met het mbo, ik zat op de havo, en rekende erop een hbo-opleiding te kunnen gaan volgen. Ik zakte voor mijn havo, mijn motivatie ging daardoor flink achteruit. Ik kwam vervolgens op een punt dat ik toch koos voor een mbo-opleiding verpleegkunde. Door mijn stage heb ik werkelijk geleerd wat je als mbo’er allemaal voor de samenleving kunt betekenen. Ik heb ontdekt dat dit eigenlijk heel erg goed past bij de persoon die ik ben. Achteraf heb ik geen spijt dat ik naar het mbo ben gegaan. Volgend jaar ga ik mijn laatste jaar in, en rond ik de opleiding tot doktersassistent af. Daarna? Bij de spoedeisende hulp werken in een ziekenhuis. Dat zou ik graag willen! Daar kun je echt iets betekenen. Mijn volgende stage ga ik als triagist aan de slag bij een huisartsenpost. Ik ben heel benieuwd!”

Award “Oh ja, da’s waar ook, ik kreeg een award, als ambassadeur van Iconen van de Stad. Waarom? Ik weet het eigenlijk niet. Misschien door gewoon mijzelf te zijn? Ik heb door dit traject heel veel teruggekregen. Bij de Award kreeg ik een certificaat, en een etentje bij Hotel Jakarta voor 2 personen. Heel leuk. Ik heb er nog aan gedacht om bij het volgende traject ook coach

te worden voor leeftijdgenoten van mij. Maar ik twijfel nog. Ik ben zes dagen per week in de weer met school en met stage, het wordt best wel veel. Het wordt straks 1 jaar nog echt knallen voor mij, en dan is mijn studie klaar. Ik hoop dan ergens in de verpleging aan de slag te gaan, en wil me graag van daaruit verder ontwikkelen. Psychologie vind ik ook boeiend. Gedrag van mensen vind ik interessant, waarom ze dingen doen, maar soms ook laten.”

Een advies aan mijn medestudenten/ leeftijdgenoten “Laatst kreeg ik een groot compliment van een mede­ student van mij. Hij heeft zo’n beetje gevolgd wat ik bij Iconen allemaal gedaan heb. Nou, hij had spijt dat hij zich niet had opgegeven. Hij gaat nu voor een volgende ronde. Ik denk dat ik een beetje een voorbeeld voor hem ben geweest, daar ben ik trots op. Tegen leeftijd­ genoten en mijn medestudenten zou ik willen zeggen: Sta open voor alles wat op jouw pad komt! Vind niet te gauw dingen eng, stap daar overheen. Van nieuwe dingen uitproberen kun je heel veel leren. Blijf nieuws­ gierig. En dan zul je merken: hoe vaker je dingen onderneemt, hoe makkelijker het wordt. Je zult op enig moment in je leven stappen moeten maken om verder te komen. Nu dus, denk ik. Dit is het moment!”

18

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Talentontwikkeling in de stadsdelen Studentparticipatie en talentontwikkeling zijn belangrijke onderwerpen in de masterplangebieden. Zo worden er verschillende (mentor)programma’s en jongerenplatforms ontwikkeld, denk aan MBO-Connected in Nieuw-West, MBO& in Noord en Bright Mindz in Zuidoost. Binnen deze programma’s werken jongeren aan hun persoonlijke ontwikkeling. Daarnaast kunnen jongeren hun netwerk en leefwereld ermee vergroten. Hiervoor wordt met verschillende werkgevers en andere partners uit het stadsdeel samengewerkt. Positief aan deze programma’s is dat ze goed aansluiten bij de community en de vraag van de studenten uit deze stadsdelen. In het kader van ongelijk investeren voor gelijke kansen hebben we vanuit de MBOAgenda extra aandacht voor de stadsdelen Noord, NieuwWest en Zuidoost. Dit betekent ook dat we een actieve bijdrage leveren binnen de netwerkstructuur van deze stadsdelen. We proberen succesvolle lokale initiatieven te verbinden aan stedelijk beleid. MBO-Traineeship In september 2023 is, in samenwerking met de afdelingen Onderwijs en Personeel & Organisatie van de gemeente Amsterdam, het MBO-Traineeship van start gegaan. Deze pilot liep van september 2023 tot en met juni 2025.

Veertien trainees deden in een periode van twee jaar praktijkervaring op in diverse functies binnen de gemeentelijke organisatie, waaronder als inkoopadviseur en als junior leerplichtambtenaar. Met het MBO-Traineeship is een stevige basis gelegd om afgestudeerde mbo’ers een loopbaan binnen de gemeente te bieden. De pilot heeft laten zien hoe waardevol mbotalent is voor onze organisatie. Het benadrukt het belang van een diverse en inclusieve ambtelijke organisatie. Het traineeship draagt bij aan de emancipatie van het mbo en

de erkenning van de mbo’er als waardevolle professional binnen de overheid. Het traineeship dient bovendien als inspirerend voorbeeld voor het bedrijfsleven en andere (overheids)organisaties. De gemeente Apeldoorn is in navolging van de gemeente Amsterdam ook een MBOTraineeship gestart. Vanwege het succes en het groeiende draagvlak binnen de organisatie is in september 2025 een nieuwe mbotraineepool gestart. Voor deze nieuwe lichting stellen nog meer directies binnen de gemeente werkplekken beschikbaar, waaronder de GGD, verschillende stadsdeel­ organisaties, Green Office en de afdeling Zorg. Op deze manier verstevigt de gemeente Amsterdam haar positie als aantrekkelijke werkgever voor mbo-talent. Aanvullende begeleiding (niveau 3 en 4) We stelden vast dat er ook mbo-studenten op niveau 3 en 4 zijn die aanvullende begeleiding nodig hebben – bijvoorbeeld Plusschoolstudenten die de overstap maken naar deze niveaus. Daarom is er een jaarlijks subsidiebudget (€1,2 miljoen) beschikbaar gesteld voor de hele looptijd van de MBO-agenda 2023-2027. Deze beschikbare subsidie wordt ingezet voor extra begeleidingstijd en voor deskundigheidsbevordering van mentoren, docenten en ander onderwijspersoneel. De mbo-instellingen kunnen daarmee de ondersteuning bieden die past bij hun opleiding en bij hun studenten.

Het studiejaar 2024-2025 konden Amsterdamse mbo’s voor het eerst gebruik maken van deze subsidie. Alle mbo-instellingen organiseren meer begeleidingstijd voor de studenten en meer tijd voor de professionalisering van hun onderwijspersoneel, maar elk mbo-college geeft daar op eigen wijze invulling aan. Zo werkt MBO College West onder andere met een Duomentoraat, en volgen expert-studieloopbaanbegeleiders een train-de-trainer traject om hun collega’s te trainen.

Het Hout- en Meubileringscollege werkt met een aanwezigheidsregisseur gericht op ondersteuning van de teams en op het oppakken van complexere casuïstiek. In bijlage 2 treft u een overzicht van de inzet per instelling. Health and Innovation District: Open Lab Experience Health and Innovation District (HID) is een ecosysteem gefaciliteerd door Sanquin. HID heeft vanuit de gemeente een subsidie ontvangen voor het oprichten van een Lab Experience. HID wil een innovatieve leeromgeving vormgeven waarin begeleiders van HID, docenten en studenten van het ROCvA samenwerken. Deze omgeving biedt studenten de mogelijkheid om praktijkervaring op te doen met moderne apparatuur. Dit verrijkt onder meer de leerervaring. De praktijkervaring wordt verzorgd in samenwerking met 22 bedrijven waaronder Sanquin, OLVG en CRCbioscreen. De leerervaring heeft als doelen: (1) de instroom naar de laboratorium­opleiding te vergroten door studenten vroegtijdig te enthousiasmeren en realistische praktijk­ ervaring te bieden; (2) de uitval in de eerste twee studie­ jaren terug te dringen via een praktijk­gerichte leerroute die de motivatie verhoogt en (3) personeels­tekorten bij bedrijven op HID te verminderen door studenten gericht op te leiden en al tijdens de opleiding in te werken. De komende periode staat in het teken van de voor­ bereiding en realisatie van het lab.

De eerste studenten moeten er in het schooljaar 2025-2026 gebruik van kunnen maken. HID is het eerste project waarin het mbo een rol speelt binnen de innovatiedistricten. Dit draagt bij aan een sterkere betrokkenheid van het mbo bij de stedelijke innovatieontwikkeling.

19

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Fotografie door Robin Bozuwa (mbo-stagiair bij ROC van Amsterdam)

4

Extra inzet via het Plusprogramma

20

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

(Nog) niet alle jongeren komen in het reguliere mbo tot hun recht, daarom ondersteunt de gemeente Amsterdam scholen die hen intensieve begeleiding, kleinschalig onderwijs en realistische toekomstkansen bieden. Jaarlijks krijgen zo’n 600 jongeren onderwijs, begeleiding en stagekansen op kleinschalige locaties, met steun van betrokken bedrijven en professionals. Het ROCvA zet mooie stappen in de professionalisering van het Plusprogramma – vanaf 2025 bekend als Mbo op Maat. De scholen groeien uit tot expertisecentra in het werken met jongeren met meervoudige problematiek. Nieuwe investeringen in professionele zorgstructuren; stages en doorlopende begeleiding vergroten de kans op een diploma en duurzame participatie in samenleving en arbeidsmarkt. Met deze inzet bieden we niet alleen onderwijs, maar een stevig perspectief – juist voor jongeren die dat het hardst nodig hebben.

Huisvesting Het ROCvA is verantwoordelijk voor de huisvesting. Daarbij hebben we afgesproken dat we minimaal 5 en maximaal 7 locaties verspreid over de stad willen met maximaal 150 studenten per locatie. Op dit moment zijn er 5 locaties. De locatie in stadsdeel Oost, het Javaplantsoen, is sinds vorig schooljaar gesloten omdat de locatie niet meer aan de eisen voldeed. Er wordt gezocht naar een nieuwe locatie. De gemeente zal het ROCvA hierin ondersteunen. De bijdrage aan de huisvesting van ROC op Maat wordt het komende schooljaar helemaal afgebouwd zodat de gemeentelijke subsidie naar het onderwijs en de begeleiding van studenten kan gaan.

Stage Zoals afgesproken in de samenwerkingsovereenkomst is er in schooljaar 2024/2025 een bovenschools stagebureau opgericht. Er zijn twee BPV-coördinatoren gestart om meer passende stageplekken voor de studenten te vinden.

Zij zijn ook actief betrokken bij het stage vervangend programma van de Verrijking en bij de samenwerking met Amsterdamwerkt!. Amsterdamwerkt! is het leerwerkbedrijf van de gemeente Amsterdam. Hier krijgen studenten de kans zich goed voor te bereiden op de stage en de mogelijkheid om werknemersvaardigheden en beroepsvaardigheden te leren. Samenwerking Samenwerking is een belangrijk onderdeel van de overeenkomst. Naast de inzet van het mbo-jeugdteam, de aanpak gezonde school en inzet van Jellinek/Arkin is de samenwerking tussen de scholen, Leerplicht en het Jongerenpunt het afgelopen schooljaar verbeterd. Naast leerplichtambtenaren en jongerenadviseurs kunnen nu ook jobcoaches en de expertise van het werkgeversservicepunt ingezet worden om de kansen van de studenten vergroten. Er is gewerkt aan een vaste en stabiele groep collega’s die elkaar weet te vinden waardoor de jongere telkens de best passende ondersteuning krijgt. Door deze samenwerking raken minder jongeren uit beeld en loopt de begeleiding naar werk, leerwerktrajecten of hulpverlening normaal door.

Doelen • Circa 600 jongeren per jaar kunnen onderwijs in een lager tempo en in kleinere klassen volgen. • Studenten krijgen onderwijs op de mooiste scholen en de beste plekken: de Plusscholen bieden aantrekkelijk onderwijs, stage- en werkmogelijk­ heden door verbinding met interessante bedrijven onder andere via publiek private samenwerking. Er zijn goede faciliteiten. Studenten krijgen de ondersteuning die zij nodig hebben. • Voor jongeren die in aanraking (dreigen te) komen met criminaliteit biedt het mbo-onderwijs een duurzaam perspectief.

Schoolmaaltijden Net als afgelopen jaren krijgen de locaties ook een budget om ontbijt en lunch voor de studenten te verzorgen. Dit draagt onder andere bij aan de aanwezigheid, concentratie en verbinding in de scholen.

Professionalisering Zoals met elkaar afgesproken is het ROCvA bezig met het verder ontwikkelen van HR-beleid specifiek gericht op de Mbo op Maat-scholen. Dit komt het onderwijs en de begeleiding van de studenten ten goede. Met hetzelfde doel organiseren we gezamenlijk 4 keer per jaar een studiedag voor alle professionals van de Mbo op Maatscholen. Met ingang van dit schooljaar hebben de Mbo op Maat-scholen hun eigen LEC-manager die de zorgstructuur gaat verbeteren en zorgt voor aansluiting bij het aanbod van de andere colleges van het ROCvA. We hebben afgesproken dat het Mbo op Maat een kennis­ centrum wordt voor alle professionals die werken met overbelaste jongeren in het onderwijs. Hier zullen we de komende jaren mee aan de slag gaan.

21

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Fotografie door Robin Bozuwa (mbo-stagiair bij ROC van Amsterdam)

5

Duurzame inzetbaarheid en Leven Lang Ontwikkelen (LLO) 22

Tweede Voortgangsrapportage MBO-Agenda 2023-2027 en Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026

Leven Lang Ontwikkelen (LLO) is essentieel voor een wendbare arbeidsmarkt en duurzame inzetbaarheid van alle Amsterdammers. Zeker voor jongeren en werkenden in kwetsbare posities biedt doorleren en omscholen perspectief op structureel werk. De gemeente ziet dit belang, en speelt hierin een ondersteunende rol: de regie en doorontwikkeling ligt bij het onderwijs en de werkgevers. Hoewel er eerste stappen zijn gezet – zoals modulaire trajecten en samenwerking in stadsdelen als Nieuw-West en Zuidoost – is de uitdaging nog groot. Het ontwikkelen van toegankelijk, modulair onderwijs en het realiseren van doorlopende loopbaanpaden vraagt om een lange adem en intensieve samenwerking. De gemeente ondersteunt deze beweging door kennis te delen, partners te verbinden en waar mogelijk financiële ruimte te bieden. Daarbij werken we steeds meer in de structuur van de arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam. Het thema LLO is door de partners in de regio als een van de hoofdthema’s aangewezen waar we gezamenlijk de komende jaren op gaan inzetten. Alleen samen kunnen we bouwen aan een infrastructuur die het voor álle Amsterdammers mogelijk maakt om zich een leven lang te blijven ontwikkelen.