Bijlage 1 Stedenbouwkundigplan deelplan 6 Weespersluis.pdf
Tekst van het document
Stedenbouwkundig Plan Weespersluis Deelplan 6
STEDENBOUWKUNDIG RAAMWERK Mulleners + Mulleners Architectuur, Stedenbouw, Landschap en VlugP buro voor stedebouw en landschapsarchitectuur i.o.v. GEM Bloemendalerpolder Augustus 2025
0 2
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
DE ESSENTIE VAN DEELPLAN 6 Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
3
H0 - DE ESSENTIE VAN DEELPLAN 6 Weespersluis heeft anno 2025 al een heel eigen identiteit. Het afwisselende karakter van de bebouwing door de verschillende korrelgroottes, variaties van stedenbouwkundige ensembles en architectonische uitstraling worden gewaardeerd.
Het verdichte deel, ‘Hofrijk’, ontleent zijn oorsprong aan de compactheid van het centrum van Vechtrijk, terwijl het met de formele straten en informele hofjes aan Lanenrijk refereert. Dit verdichte deel wordt aan de noord- en westkant omzoomd door ‘Veldrijk’, een deel dat zich - net als met name Waterrijk - op het landschap richt. Ondanks het feit dat Deelplan 6 door de
Belangrijke landschappelijke dragers van het
ruimtelijke verdichting afwijkt van het tot nu toe
plan zijn natuurgebied ’t Breedland, de centraal
gerealiseerde Weespersluis, heeft het hier door
gelegen waterpartij de Gouw, het park aan de
het voortzetten van ruimtelijke structuren alsnog
Muiderslotlaan, het Gouwpark en het Weesper-
een sterke link mee.
sluispark. Zij verbinden de verschillende woongebieden met elkaar en met het landschap.
Terwijl Deelplan 6 zich in de ruimtelijke structu-
Het ‘Rondje Gouw’, een recreatief pad, rijgt
ren van het bestaande Weespersluis voegt, kiest
al die onderdelen aan elkaar en geeft bij het
het zijn eigen weg als het gaat om de beeld-
bewandelen ervan een goede indruk van de ver-
kwaliteit en de uitstraling van de gebouwen en
scheidenheid die Weespersluis te bieden heeft.
het landschap. Hofrijk neemt de stoerheid van industriële gebouwen van rond 1900 als inspira-
Deelplan 6 is het slotakkoord van de gebieds-
tiebron, zoals die bijvoorbeeld ook bij de cacao-
ontwikkeling. Om recht te doen aan hedendaag-
fabriek in Weesp te vinden waren. Veldrijk zoekt
se uitdagingen in Weesp en in de Metropoolre-
zijn inspiratie juist in het dorpse en landelijke
gio Amsterdam, is met dit stedenbouwkundig
wonen. Verscheidenheid mag er zijn!
plan het oorspronkelijke masterplan van Wees-
4
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
persluis uit 2012 herijkt: Er is gezocht naar een
De openbare ruimte van Deelplan 6 onderscheidt
plan dat antwoord geeft op de vraag naar meer
zich vooral van het bestaande Weespersluis
woningen en meer voorzieningen. Deelplan 6
door de relatie met de Gouw en het ‘Natuur-
pakt veel van de elementen op die in de voor-
park’. Daardoor heeft het een meerwaarde voor
afgaande plannen voor Vechtrijk, Lanenrijk en
alle bewoners. Het Bassin, de Vaart en de Singel
Waterrijk zijn ontwikkeld.
maken het water over de volle lengte toeganke-
Terwijl het in velerlei opzicht familie is van de
lijk voor alle bewoners. Het Natuurpark brengt
bestaande en gewaardeerde wijken, zijn er ook
besef voor de ecologische waarde van ’t Breed-
duidelijke verschillen die dit deel van Weesper-
land en vormt hierdoor een educatieve schakel
sluis bijzonder en anders maken.
naar het vele groen dat Weespersluis omzoomt.
Waterrijk
Dit boekwerk neemt u mee in de ontstaansgeschiedenis en de ontwikkeling van het Stedenbouwkundig Plan van Deelplan 6.
Veldrijk
Veel leesplezier toegewenst!
Hofrijk Lanenrijk
Vechtrijk
Deelplan 6 als voortzetting van bestaande structuren Deelplan 6 als voortzetting van bestaande structuren
Natuurpark Gouwpark Singel
Vaart
Bassin Park Muiderslotlaan Weespersluispark
Lanenrijk, Vechtrijk en Waterrijk (van onder naar boven)
Deelplan 6 onderscheidt zich in zijn ‘groen’ en ‘blauw’ Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
5
INHOUDSOPGAVE
H0 - DE ESSENTIE VAN DEELPLAN 6
04
H4 - UITGANGSPUNTEN VOOR DEELPLAN 6
28
4.1 Essenties Ruimtelijk Kader Masterplan (2012)
28
H1 - INLEIDING
10
4.2 Twee buurtkernen in Weespersluis
29
1.1
10
4.3 Onderdeel van Weespersluis
29
1.2 Stedenbouwkundig raamwerk
11
4.4 Gebaseerd op het cultuurhistorische landschap
30
1.3 Vooruitblik
11
H5 - STEDENBOUWKUNDIG ONTWERP
34
Aanleiding en doel
H2 - HISTORIE EN ONTWIKKELING VAN DEELPLAN 6
14
5.1 Raamwerk
34
2.1 Masterplan, Ruimtelijk Kader en SUOK
14
5.2 Flexibiliteit
39
2.2 Vigerende bestemmingsplannen en SUOK Allonge 1
15
5.3 Bouwhoogtes
39
2.3 Wet Natuurbescherming en natuurcompensatieplan
16
5.4 Programma
40
2.4 Afspraken rondom Deelplan 6
16
5.5 Openbare ruimte
45
5.6 Geluid
49
H3 - RUIMTELIJKE CONTEXT DEELPLAN 6
20
3.1 Onderdeel van de groei van een stad
20
H6 - BEELDKWALITEIT BEBOUWING EN OPENBARE RUIMTE
56
3.2 Cultuurhistorisch landschap
22
6.1 Uitgangspunten voor beeldkwaliteit bebouwing
56
3.3 ’T Breedland
24
6.2 Uitgangspunten voor beeldkwaliteit openbare ruimte
56
6.3 Kwaliteitsteam
58
6
H7 - D UURZAAMHEID, KLIMAATADAPTIVITEIT, 7.1
NATUURINCLUSIVITEIT
62
Uitgangspunten voor Deelplan 6
62
7.2 Duurzame energie
62
7.3 Circulariteit
62
7.4 Beperken emissie
62
7.5 Waterstructuur
62
7.6 Klimaatadaptief
65
7.7 Natuurinclusiviteit
66
H8 - MOBILITEIT
70
H9 - TECHNIEK EN ONDERGROND
76
H10 - PARTICIPATIE
80
H11 - O NTWIKKELINGSSTRATEGIE
84
11.1 Omgevingsplan
84
11.2 Betrokken partijen en verantwoordelijkheden
84
11.3 Fasering
84
11.4 Flexibiliteit
84
Colofon
87
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
7
1 8
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
INLEIDING Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
9
H1 - INLEIDING In dit hoofdstuk is omschreven wat de aanleiding en het doel van dit document zijn. Ook wordt het vervolg op dit document beschreven.
Door een deel van
In Deelplan 6 is het
Deelplan 6 zet de huidi-
De voorzieningen in
Verschillende (semi-)
Deelplan 6 sterker te
woningaanbod meer
ge duurzaamheidsam-
Deelplan 6 vervullen de
openbare ruimtes en
verdichten, huisvest
gedifferentieerd. Zo
bities van Weespersluis
behoeften van alle be-
functies brengen de
Deelplan 6 relatief meer
worden bijvoorbeeld ook
voort en overstijgt deze
woners van Weespersluis
verschillende doelgroe-
Deelplan 6 is het slotakkoord in de ruimtelijke
woningen dan de andere
woningen voor kleine
waar mogelijk.
en verrijken Weesp. Aan
pen van Deelplan 6 en
ontwikkeling van Weespersluis, het woonland-
wijken van Weespersluis.
huishoudens gebouwd.
onderwijs, sport en spel
Weespersluis bij elkaar.
1.1
AANLEIDING EN DOEL
is bijzondere aandacht
schap in de Bloemendalerpolder. Voor dit deelplan was in beginsel een voortzetting van
Kernpunten van de ontwikkeling van Deelplan 6
de eerdere deelgebieden voorzien. Dit veranderde naar aanleiding van het verzoek van de gemeente Amsterdam aan de GEM (Grond Exploitatie Maatschappij) Bloemendalerpolder om meer woningen te realiseren dan oorspronkelijk gepland. Tevens is gezocht naar meer differentiatie in het woonaanbod, ook voor ouderen en starters, meer betaalbaarheid in koop en huur. Er is ook ruimte gezocht voor meer (maatschappelijke) voorzieningen, voor onder meer de vele kinderen in de wijk. Er is gezocht naar een verdichting die in bouwstijl en bouwhoogte past bij de andere deelgebieden en tegelijkertijd de kwalitatieve openbare ruimte voor verblijf en recreatie biedt die bewoners van Weespersluis waarderen. Er is gestreefd naar een plan dat niet inlevert op sporten, spelen en activiteiten. Zo blijft Weespersluis een kindvriendelijke en groene wijk met veel ruimte voor iedereen, van elke leeftijd, om gezond buiten actief te zijn. Deelplan 6 heeft hierbij wat minder water en groen dan oorspronkelijk voorzien, maar doet nog steeds volop mee in de groen-blauwe setting Plangebied van het Stedenbouwkundig plan Deelplan 6 en het omgevingsplan inclusief Waterrijk 5C2
10
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
geschonken.
van Weespersluis. Deelplan 6 voldoet hierbij
zullen de uitgangspunten en spelregels voor de
volop aan alle Amsterdamse normen hiervoor
beeldkwaliteit voor bebouwing en openbare
– Weespersluis blijft een wijk ingebed in een
ruimte in woord en beeld worden toegelicht.
Stedenbouwkundig plan
Beeldkwaliteitsplan
overmaat aan water, groen en natuur. Daarnaast zijn de kansen voor verdere verduurzaming van
Omgevingsplan
Weespersluis in beeld gebracht Resultaat van
Voor de ontwikkeling van Deelplan 6 wordt
deze vraagstelling is dit Stedenbouwkundig
een nieuw omgevingsplan opgesteld.
Plan, een raamwerk ten behoeve van de verdere
De reden hiervoor is dat Deelplan 6 op een
uitwerking van Deelplan 6. Door de verruiming
aantal belangrijke punten anders wordt ingevuld
van het woningaantal zal Weespersluis in zijn
dan oorspronkelijk beoogd. Zo wordt voorzien
geheel ruimte bieden aan circa 3.550 huis-
in een groter aantal woningen, zijn de
houdens. Het plan is ontstaan in samenwerking
parkeernormen aangepast en loopt de hoofd-
tussen de GEM Bloemendalerpolder en
verkeersstructuur anders dan destijds bedacht.
gemeente Amsterdam.
De ambitie is om Deelplan 6 snel en flexibel te
SMP 0 (Stedenbouwkundig MatenPlan 0)
DEELGEBIED 1 SMP 1
DEELGEBIED 2 SMP 1
DEELGEBIED 3 SMP 1
...
ontwikkelen. Het omgevingsplan zal daarom,
1.2 STEDENBOUWKUNDIG RAAMWERK
net als de vigerende bestemmingsplannen, een
Dit Stedenbouwkundig plan zal als steden-
globaal karakter kennen. Dit omgevingsplan
bouwkundig raamwerk fungeren. Het raamwerk
zal aan de noordoosthoek ook een onderdeel
VIOR
schept de ruimtelijke kaders voor de verdere
(Waterrijk 5C2) van een ander deelplan omvat-
uitwerking van de deelgebieden binnen het
ten waarvoor, naar aanleiding van de verdichting
(voorlopig inrichtingsplan)
plan in de vorm van verkavelingsplannen voor
in aantallen, een verruiming van het programma
de woningen en voorzieningen, en in de vorm
noodzakelijk is. In totaal gaat het om maximaal
DIOR
van inrichtingsplannen voor de openbare ruimte.
990 woningen in Deelplan 6 en Waterrijk 5C2.
(definitief inrichtingsplan)
Het raamwerk is ook de onderlegger voor het omgevingsplan en, samen met het Beeldkwa-
Uitwerking in deelgebieden
liteitsplan, het toetsingskader voor de verdere
De verdere uitwerking van het stedenbouw-
uitwerking van het gebied.
kundig ontwerp van Deelplan 6 zal geschieden
Gebouwontwikkeling
De vervolgstappen na het Stedenbouwkundig plan en het Beeldkwaliteitsplan
in deelgebiedsplannen. Deze deelgebieds-
1.3 VOORUITBLIK
plannen zullen bestaan uit een stedenbouwkun-
Vaststelling Stedenbouwkundig plan
dig matenplan met de verkaveling (uitgeefbaar
Deelplan 6 en Beeldkwaliteitsplan
terrein) en een inrichtingsplan (openbaar terrein).
Het voorliggend Stedenbouwkundig plan en
Beide plannen zullen voldoen aan de uitgangs-
het bijbehorende Beeldkwaliteitsplan worden
punten die in het Stedenbouwkundig plan
tegelijkertijd aan de Gemeenteraad ter vast-
Deelplan 6 en het bijbehorende Beeldkwaliteits-
stelling aangeboden. In het Beeldkwaliteitsplan
plan zijn omschreven en weergegeven.
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
11
2 12
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
HISTORIE EN ONTWIKKELING VAN DEELPLAN 6 Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
13
H2 - H ISTORIE EN ONTWIKKELING VAN DEELPLAN 6 Weespersluis is een grote gebiedsontwikkeling en kent een lange geschiedenis, die in 2005 begon. Dit hoofdstuk geeft een overzicht van de ontwikkelingen en de beleidsmatige context van de toenmalige gemeenten Weesp en Muiden, later van de gemeente Amsterdam (na aanpassing van de grens tussen Muiden en Weesp per 1 januari 2016 en vervolgens de fusie tussen de gemeenten Weesp en Amsterdam per 24 maart 2022). 2.1 MASTERPLAN, RUIMTELIJK KADER EN SUOK Masterplan Vanaf 2005 werkten de Grond Exploitatie Maatschappij (GEM) Bloemendalerpolder, bestaande uit BPD, Adriaan van Erk, AM, Blauwhoed en Van Wijnen, samen met diverse overheden (Provincie Noord-Holland, gemeente Weesp, gemeente Muiden, Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht, Rijksvastgoed- en Ontwikkelingsbedrijf) aan de visie voor de Bloemendalerpolder. In deze visie transformeert de Bloemendalerpolder van een groen en grotendeels agrarisch gebied naar een woon-, natuuren recreatiegebied. Groen, water en woongebieden versterken elkaar en de verwevenheid tussen deze elementen zorgt voor een kwalitatief hoogwaardig plan. In een uniek landschap worden verschillende woonmilieus gecreëerd. Ook is er gekeken naar het toegankelijk maken van de Vecht en haar oever en de landschappelijke inpassing van de A1. Ruimtelijk raamwerk (2012)
14
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
Gelijktijdig met de bestemmingsplannen zijn een
uitgangspunten voor de samenwerking en een
2.2 VIGERENDE BESTEMMINGSPLANNEN
op basis van de visie opgesteld Masterplan in
Weespersluis kent twee vigerende bestemmings-
landschapsontwikkelingsplan (LOP) vastgesteld.
2012 bekrachtigd. In de gebiedsontwikkeling is
plannen, aangezien het plangebied oorspronke-
Nog voor de definitieve vaststelling van de
in dit akkoord plaats voor maximaal 2.750 wonin-
lijk deel uitmaakte de twee toenmalige
bestemmingsplannen hebben de provincie
gen. Een derde deel van het plangebied wordt
gemeenten Weesp (nu Amsterdam) en Muiden
Noord-Holland en de Staat, in het kader van
ingericht als groen/blauw, voornamelijk aan de
(nu Gooise Meren).
de gemeentelijke herindeling van onder meer
Met het akkoord van 30 juni 2011 werden de
beeldkwaliteitsplan op hoofdlijnen (BKP) en een
de gemeente Muiden, een grenswijziging
noordkant van het gebied. Ook komen in het woongebied een royale waterpartij, groene
Uitgangspunt waren globale bestemmings-
vastgesteld. Daarmee is het deel van de
wiggen vanuit het landschap en diverse parken.
plannen met zoveel mogelijk directe bouwtitel.
Bloemendalerpolder, dat eerder onder de
Door bepaalde delen meer gedetailleerd te
gemeente Muiden viel, per 1 januari 2016
Ruimtelijk Kader en SUOK
bestemmen of door deelgebieden te voorzien
bij de gemeente Weesp gaan horen.
De ruimtelijke aspecten van het akkoord van
van extra regels, wordt ingezet op een balans
30 juni 2011 zijn nader uitgewerkt in het
tussen behoud van flexibiliteit en het borgen
Ruimtelijk Kader. De gemeenteraden van Weesp
van kwaliteiten en belangen. Beide bestem-
en Muiden hebben voor de ontwikkeling van
mingsplannen zijn op 11 juli 2016 onherroepelijk
de Bloemendalerpolder in september 2012 het
vastgesteld.
Verbeelding vigerend bestemmingsplan Bloemendalerpolder voormalig grondgebied Muiden
Ruimtelijk Kader met het Ruimtelijk Raamwerk vastgesteld, de hoofdstructuren en essenties
Het bestemmingsplan van het gebied dat deel
van het plan. Ook is eind 2012 de Samenwer-
uitmaakte van de toenmalige gemeente Weesp,
kings- en Uitvoeringsovereenkomst (SUOK)
‘Bloemendalerpolder Weesp’, kent de bestem-
Bloemendalerpolder getekend. De SUOK
ming ‘Wonen’ op het deel dat in Deelplan 6
bevat alle afspraken over de gebiedsontwikke-
valt. Het bestemmingsplan ‘Bloemendalerpolder
ling, zoals over het woningbouwprogramma en
voormalig grondgebied Muiden’ bevat ter plaat-
het opstellen van een beeldkwaliteitsplan op
se van Deelplan 6 de bestemmingsomschrijvin-
hoofdlijnen. In de SUOK is ook vastgelegd dat
gen ‘Wonen’ en ‘Agrarisch met waarden’ (over-
de gehele gebiedsontwikkeling, inclusief
grote deel). Op ‘Agrarisch met Waarden’ berust
openbaar gebied, infrastructuur, groen en water,
een wijzigingsbevoegdheid om de bestemming
voor rekening en risico van de GEM Bloemen-
om te zetten naar ‘Woongebied’, met dien ver-
dalerpolder wordt uitgevoerd. Daarnaast veran-
stande dat geldt dat binnen het wijzigings-
kert de SUOK de Programma’s van Eisen van de
gebied 275 woningen zijn toegestaan.
gemeenten, provincie en waterschap die bepalend zijn voor de inrichting van de openbare ruimte (rood, groen, blauw en grijs).
Verbeelding vigerend bestemmingsplan Bloemendalerpolder Weesp
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
15
Het inrichten van het gebied voor een meta-
Hierdoor wordt een levensvatbare meta-popula-
vastgelegd dat 200 woningen, waarvan 150 in
2.3 WET NATUURBESCHERMING EN NATUURCOMPENSATIEPLAN
populatie van de heikikker geeft de grootst
tie ontwikkeld. Het proces wordt gemonitord en
het sociale huursegment, aan het woonprogram-
De Wet natuurbescherming (Wnb) is per
mogelijke zekerheid voor het handhaven van een
begeleid door ecologen. Het beheer is gericht
ma toegevoegd kunnen worden. Het totaal
1 januari 2024 geïntegreerd in de Omgevings-
duurzaam levensvatbare populatie van de heikik-
op verschraling en het geschikt houden van de
aantal te bouwen woningen werd hiermee
wet. In de Wet natuurbescherming staan regels
ker en daarmee de andere soorten. Er is een
habitat.
verruimd naar maximaal 2.950.
opgenomen ter bescherming van flora en fauna.
kerngebied ter hoogte van de Eendenkooi inge-
Om Weespersluis te realiseren, heeft de GEM
richt met een voor de heikikker geoptimaliseerd
2.4 AFSPRAKEN RONDOM DEELPLAN 6
Bloemendalerpolder eerder al ontheffingen
habitat van 40 hectare. Tussen deze locatie en
Na de grenscorrectie op 1 januari 2016 kwam
verkregen. Natuurcompensatie is de maatregel
de bestaande faunapassage over de A1 langs de
het projectgebied, oorspronkelijk onderdeel van
die de GEM neemt om het voorziene verlies
Vecht ligt een ‘verbindingszone’ van gemiddeld
Weesp en Muiden, volledig binnen de toenmali-
aan natuur, gerelateerd aan de ontheffingen ten
100 meter breedte. Deze verbindingszone wordt
ge gemeente Weesp te liggen. De naam
gevolge van het uitvoeren van het project
ingericht als habitat voor de te compenseren
Weespersluis werd in februari 2016 bekend
Weespersluis, te compenseren. De verleende
soorten. Hierdoor ontstaat een totaal natuur-
gemaakt, in de aanloop naar de vaststelling
ontheffingen blijven ook na opname van de
compensatiegebied van ruim 100 hectare met
van de bestemmingsplannen.
Wnb in de Omgevingswet geldig.
een driemaal zo hoge draagkracht. Het natuur-
In 2020 is in een Allonge 1 op de SUOK
Bloemendalerpolder Een uniek woonlandschap tussen Muiden en Weesp aan de Vecht Ruimtelijk kader oktober 201 2
Natuurcompensatieplan
BEELDKWALITEITSPLAN OP HOOFDLIJNEN Projectbureau Bloemendalerpolder mei 2016
gebied ten noorden van de A1, de Waterlandtak,
Op 24 maart 2022 werd Weesp onderdeel
wordt door middel van faunapassages ontsloten.
van de gemeente Amsterdam als stadsgebied
Om in de 300 hectare Bloemendalerpolder een woonwijk te ontwikkelen is onderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van en de effecten op beschermde diersoorten. Hieruit is gebleken dat er effecten zijn op beschermde soorten die in de polder voorkomen. Door de bouw van de woningen wordt de omvang van de Bloemendalerpolder, althans het leefgebied binnen het weidegebied, zo gering in omvang
LANDSCHAPSONTWIKKELINGSPLAN
dat voor veel dieren geen levensvatbare populatie meer mogelijk zou zijn. De heikikker is daarbij de maatgevende soort. Voor het compenseren
Projectbureau Bloemendalerpolder mei 2016
van de effecten is een natuurcompensatieplan opgesteld, waarin de heikikker bepalend is voor de inrichting en oppervlakte van het natuurcompensatiegebied ‘t Breedland.
Natuurcompensatiegebied ’t Breedland
16
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
op de intensiteit van het verkeer, er mag geen
1. Drie zones met een eigen strategie Er zijn drie zones met een verschillende context en mogelijkheden m.b.t. ve A. Zone A: bestaande planvorming: verdichting door aanpassingen lopende vindt plaats binnen de ruimtelijke randvoorwaarden van de lopende pla extra woningen. De bestaande verdichtingsopgave van Vechtrijk en Cen 20 woningen moetenInnog gevondenis afgesproken worden.datDe de Kansenverkenning er architect Zone C: uitwerkingsgebied, nieuw bestemde in Allonge 1 op de SUOK gemaakte afspra- 80 woningen. circa 15.000m² extra uitgeefbaar terrein wordt mingsplan (omgevingsplan) met ruimte voor ken uit 2020, levert de kansenverkenning een dit als taakstelling mee. gerealiseerd om diverse extra kosten, resultemeer ingrijpende planaanpassingen. bijdrage aan het terugdringen van het woningteraakt A en Bteen binnen bestaand uit deaan afspraken, deels compenseren. kort in de Metropoolregio Amsterdam. B. Zone B: overgangszone: gebied dat rend is besloten om 10.000m2 ruimte te Naast de extra maatschappelijke voorzieningen waardoor planaanpassingen beperktTevens mogelijk zijn. Deze zone laat meer reserveren voor twee scholen met BSO en wordt er uitgegaan van een toevoeging van Dit heeft geleid tot een tweede allonge met deze worden beperkt door procesrisico's (draagvlak omwonenden, aanp kinderopvang.
Deze oppervlaktes zullen in circa 600 woningen, waarmee het totaal aantal afspraken tussen de Gemeente Amsterdam en mindering komen op het geplande in heel Weespersluis uitkomt op circa de GEM over: etc.).woningen Conform de accupunctuurstudies, handhaving vangroen-blauw de ruimtelijke h in de plannen. De oorspronkelijk geplande 3.550. Deze afspraken zijn vastgelegd in 2023 in - Het beoogde aanvullende programma en te verdichting op strategische plekken. Zeer beperkte aanpassing van de w oppervlakte groen-blauw bedroeg circa de tweede allonge op de SUOK. hanteren parkeernorm; 150 woningen 170 hectare en wordt met deze afspraken met DezeTaakstelling; tweede allonge is reeds akkoord bevon- De uitgangspunten voor groen, water, verkeer,Gouw. circa 3% verminderd. den door de gemeente Amsterdam, de GEM duurzaamheid en overige kwalitatieve C. Zone C: uitwerkingsgebied, nieuw bestemmingsplan (omgevingsplan): g Bloemendalerpolder en de provincie Noorduitgangspunten; termijn aan de beurt komt, Holland. Waterschap AGV moet nog een met besluit ruimte voor meer ingrijpende planaanp - De afspraken ten aanzien van financiën, nemen over de tweede allonge. proces en samenwerking. we met een beschrijving van de mogelijkheden op de langere termijn: ta Besloten is dat de lopende plannen van Wees- woningen.
congestie ontstaan door autogebruik. Fiets- en
persluis al rekening zouden houden met een ze-
voetgangersverbindingen in Weesp zijn daar-
kere verdichting en differentiatie van woningen.
voor van groot belang. Onder de kernopgave
De extra maatschappelijke voorzieningen landen
valt ook het verminderen van het woningtekort
echter vrijwel allemaal in Deelplan 6.
Weesp met een gekozen bestuurscommissie. De bestuursleden adviseren het college van Amsterdam. De bestuurscommissie van stadsgebied Weesp heeft in een programma akkoord de doelen voor de jaren 2022 tot en met 2026 vastgelegd. Vooral Kernopgave C uit dit akkoord was van invloed op de verdere ontwikkeling van Deelplan 6 in Weespersluis. In Kernopgave C, Gelijke Kansen in stadsgebied Weesp, wordt de aandacht gevestigd op de realisatie van goede maatschappelijke voorzieningen zoals buurthuizen, onderwijshuisvesting en kinderopvang. De faciliteiten en voorzieningen dienen mee te groeien met de groei van Weesp. Deze groei heeft ook een groot effect
in het betaalbare segment. Er moet een plek blijven voor bewoners met een kleine beurs,
In de kansenverkenning zijn drie zones gedefini-
starters, ouderen, de politieagent, de verpleeg-
eerd met verschillend potentiaal tot verdichting,
kundige en de onderwijzer.
inspelend op het tijdspad van de ontwikkeling.
Kansenverkenning Weespersluis
Zone A: bestaande planvorming
In 2021 hebben de Gemeente Amsterdam en
Verdichting binnen de ruimtelijke
de GEM Bloemendalerpolder op verzoek van
randvoorwaarden van de lopende plannen.
de gemeente Amsterdam onderzocht hoe de gebiedsontwikkeling Weespersluis beter kan
Zone B: overgangszone
aansluiten bij de behoeften en uitdagingen die
Handhaving van de ruimtelijke hoofdstructuur,
in Amsterdam een rol spelen. Daarnaast is in de
verdichting op strategische plekken. Zeer be-
Kansenverkenning gekeken naar het woningaan-
perkte aanpassing van de rand langs de Gouw.
tal en de woningdifferentiatie. In aanvulling op De drie zones van de kansenverkenning Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
17
3 18
AM GEBIEDSONTWIKKELING | Weespersluis projectnaam | 11 september 2024
RUIMTELIJKE CONTEXT DEELPLAN 6 AM GEBIEDSONTWIKKELING | Weespersluis projectnaam | 11 september 2024
19
H3 - RUIMTELIJKE CONTEXT DEELPLAN 6 Weesp heeft een rijke historie, die duidelijk in stad en landschap afleesbaar is. Deze historie diende in al haar facetten als inspiratiebron en onderlegger voor Deelplan 6.
stokerijen van cruciaal belang. Het vervoer van
na 1850 met de komst van Van Houten Cacao.
om de economie te stimuleren. Daartoe behoor-
en naar Weesp en het achterland gebeurde
Na de aanleg van het Merwedekanaal
de het uitvoeren van grote werkgelegenheids-
via de Vecht en de Zuiderzee. Rond 1600 telde
(1880-1893) tussen Amsterdam en Utrecht
projecten, zoals de verbreding van het Merwede
Weesp ruim 2.000 inwoners. In die periode werd
verloor de Keulse en daarmee de Vecht verder
Kanaal (het huidige Amsterdam-Rijnkanaal) en
het kanaal Smal Weesp gegraven, waardoor
aan betekenis voor de vrachtvaart.
het bouwen van nieuwe bruggen over deze waterweg. Aan de Weesper zijde van het kanaal
Amsterdam via de Gaasp een rechtstreekse
3.1 ONDERDEEL VAN DE GROEI VAN EEN STAD
verbinding met de Vecht kreeg. In 1639 werd
Door industrialisering en de aanleg van de
werd een nieuwe provinciale weg aangelegd.
de Weespertrekvaart gegraven en kwam er zo
spoorlijn Amsterdam-Amersfoort groeide het
Zo kreeg Weesp in 1936 via ‘de werkverschaf-
Al voor het begin van onze jaartelling werd het
een nog snellere verbinding tussen Weesp en
inwonersaantal van Weesp in de tweede helft
fing’ een goede wegverbinding naar Bussum/
grondgebied van Weesp bewoond. De naam
Amsterdam. Weesp bloeide verder op en werd
van de 19e eeuw. In 1880 telde Weesp 3.617
Hilversum en Amsterdam.
Wispe of Wesopa dook voor het eerst rond 1150
de water- en bier, later jeneverleverancier van
inwoners, twintig jaar later waren dat er al 6.683.
op. Weesp verkreeg in 1355 stadsrechten en
Amsterdam.
In het eerste kwart van de twintigste eeuw kreeg
In de twintigste eeuw veranderde de stad
de stad water, gas en elektra.
Weesp ingrijpend. In de jaren zestig verdween
werd na 1672 een vestingstad om Amsterdam Weesp verloor het uiteindelijk van Schiedam dat
Vecht, ooit een belangrijke vaarroute.
gunstiger lag voor de aanvoer van graan en het
Tijdens de crisisjaren dertig van de vorige eeuw
(cacao), De Magneet (rijwielen) en Geesink
transport van jenever. De stad verarmde en ziek-
ontkwam ook Weesp niet aan de neergang van
(reinigings- en brandweermaterieel). Het graven
De Vecht en haar water waren vanaf de veertiende
tes brachten ellende. Een nieuwe periode van
de wereldeconomie. Halverwege de jaren dertig
van de industriehaven in 1964 wilde niet meer
eeuw voor bierbrouwerijen en later voor jenever-
opbouw, bloei en industrialisatie kwam pas weer
kwam de regering met een omvangrijk programma
baten om de traditionele industrie te doen
Gezicht op Weesp, gezien over de Vecht (1674)
20
de traditionele industrie zoals Van Houten
te beschermen. De plaats ligt aan de rivier de
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
Van Houten Cacao
Weesp rond 1850
Weesp rond 1925
Weesp rond 1950
Weesp rond 1975
Weesp rond 2000
opleven. De nieuwe bedrijven richtten zich op handel en dienstverlening, en brachten bovendien veel van hun eigen personeel mee. In de jaren negentig werd de haven alweer gedempt en bebouwd. Van 1920 tot 1950 is het inwoneraantal ongeveer gelijk gebleven met ongeveer 7.700 personen. Pas na 1950 stijgt het aantal inwoners van Weesp weer. De voor Weesp sterke groei is ontstaan door nieuwbouw, vanuit de vesting richting de provinciale weg aan de zuidzijde van Weesp. Door de afgenomen werkgelegenheid zoeken de inwoners van Weesp elders werk, vooral in Amsterdam en omgeving, later ook in Almere. De toegenomen mobiliteit en veel sociale woningbouw hebben gevolgen voor het aanbod van producten en diensten in de stad. Aan het einde van de 20e eeuw telde Weesp zo’n 18.000 inwoners. Met de realisatie van Weespersluis groeit Weesp vanaf 2017 in zeer korte tijd weer hard.
Weespersluis - onderdeel van de groei van een stad (luchtfoto uit 2024) Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
21
3.2 CULTUURHISTORISCH LANDSCHAP
Bloemendalerpolder genoemd. Hoewel er
tige bouwblokken tot gevolg gehad. Daarom
en eind enkele bomen en opgaand groen.
De Bloemendaler- en de Gemeenschapspolder,
vanwege de slappe veenondergrond zand op
is ervoor gekozen om alleen de schuine lijn ter
De weg zal met zijn smalle profiel als een histo-
aan de noordkant van Weesp gelegen, zijn
dit oude landschap wordt aangebracht om de
plekke van het Galgenveld te behouden.
risch element in het landschap afleesbaar blijven
eeuwenlang een moerassig veenweidegebied
bodem stabiel genoeg te maken voor bebou-
geweest met de kenmerkende slagenstructuur
wing, zijn de voornamelijk noord-zuid georiën-
De Oude Papelaan
worden opgehoogd. Door dit verschil in hoogte
in het landschap. Het ruimtelijk raamwerk van
teerde richtingen van de slagenstructuren van
De Papelaan staat al op de eerste kaarten van
blijft de Oude Papelaan zich onderscheiden van
Weespersluis is gebaseerd op deze historische
de polders de inspiratie voor de kavelstructuren
Weesp en is één van de vier middeleeuwse rou-
zijn omgeving en vormt, mede door de belen-
verkavelingen. Naast de slagenstructuur zijn er
van Deelplan 6. De stratenpatronen zetten de
tes naar de stad. De weg ligt opgespannen tus-
dende bermen en sloten, een sterke visuele
ook cultuurhistorische elementen in het land-
sterke noord-zuidrichting van de Gemeen-
sen de Zuiderzeedijk en het riviertje Smal Weesp
verbinding met het landschap en een karakteris-
schap te vinden, te weten de Oude Papelaan,
schapspolder door. Hierdoor blijft een visuele
in het centrum van Weesp. De Oude Papelaan
tieke herinnering aan de historie van Weesp.
het Galgenveld en overblijfselen van het
verbinding vanuit de straten met ’t Breedland.
vormde de scheiding tussen de oorspronkelijke
De weg wordt onderdeel van het recreatieve
radarstation Seeadler.
Deze richtingen zullen worden benadrukt met
Bloemendaler- en de Gemeenschapspolder.
routesysteem voor wandelaars en fietsers.
landschappelijke elementen, zoals bomenrijen.
Door de aanleg van de spoorlijn en de snelweg
Het Slagenlandschap
De slagen van de Gemeenschapspolder kennen
is de Papelaan op meerdere plekken onderbro-
Het Galgenveld
Strikt genomen bevindt Deelplan 6 zich in de
in de zuidoost hoek een bijzondere draaiing
ken. In Weespersluisis is de Oude Papelaan nog
Op de voormalige grens van Muiden en Weesp
Gemeenschapspolder, maar gemakshalve wordt
langs een ‘breuklijn’. De ‘collisie’ van de noord-
in de vorm van een smalle asfaltweg aanwezig,
ligt langs de Oude Papelaan een bijzondere
het hele plangebied voor Weespersluis de
zuid en de schuine slagen had zeer onregelma-
begeleid door smalle sloten met aan het begin
plek, het Galgenveld. Hier stond, door drie sloten
en zal, in tegenstelling tot zijn omgeving, niet
Oude Papelaan
Galgenveld
Gemeenschapspolder
Bloemendalerpolder
Historische waterstructuur van de Bloemendaler- en Gemeenschapspolder
22
Papelaan
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
De Papelaan en het Galgenveld op een kaart uit 1726
omgeven, de galg, mogelijk al vanaf 1225.
Bij dit onderzoek vonden zij resten van de 5
Radarstation Seeadler
tuigen. Met luchtdoelartillerie en jachtvliegtui-
Vanaf het moment dat Weesp stadsrechten
meter brede galgenput. In het huidige land-
Ten oosten van de Oude Papelaan, buiten het
gen werden de aanvallers bestreden. Seeadler
kreeg, beschikte het over eigen onafhankelijke
schap valt de plek nauwelijks op.
gebied van Deelplan 6, bevinden zich twee
was één van de ongeveer 300 radarstellingen
torenfunderingen van het in de Tweede
die in Duitsland en de bezette gebieden werden gebouwd.
rechtspraak. De doodstraf gold voor verschillende misdrijven en werd in het laatmiddeleeuwse
De driehoekige vorm van het Galgenveld komt
Wereldoorlog gebouwde radarstation Seeadler.
Weesp regelmatig ten uitvoer gebracht.
voort uit de twee verschillende verkavelings-
De radarstelling had als doel om bij te dragen
Reizigers die te voet of te paard van Amsterdam
richtingen van de Gemeenschapspolder.
aan de onderschepping van overvliegende
kwamen, kwamen langs de op het Galgenveld
De vorm markeert daarmee deze landschappelijke
geallieerde bommenwerpers en jachtvlieg-
bungelende misdadigers. Hiermee werd een
overgang.
duidelijk signaal afgegeven: in Weesp wordt rechtgesproken en worden vonnissen geveld.
Het driehoekige Galgenveld zal in Weespersluis
Vanaf 1795 werd het tentoonstellen van
als cultuurhistorisch element afleesbaar zijn.
geëxecuteerden als barbaars beschouwd
Net als de passerende Oude Papelaan zal het
en werden alle galgenvelden ontruimd.
niet worden opgehoogd. Samen met RAAP en
Het Weesper galgenveld raakte in vergetelheid.
de archeologische zal de landschapsarchitect
In 1980 onderzocht een groep amateurarcheo-
voor een gepaste inrichting zorgen.
logen het veld aan de Oude Papelaan grondig.
Seeadler garage
Overblijfselen van Seeadler: Fundamenten (F), garages (G), radarsokkels (R), toren-funderingen (T) Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
23
In het RAAP-rapport 2014 wordt het grond-
Het weidelandschap wordt deels door middel
Ook in de weg Over Holland, die vanaf de A1 in
vele duizenden zaailingen te planten in dit
radarstation Seeadler ingeschat als van hoge
van extensief natuurbeheer in stand gehouden
zuidelijke richting loopt en als ontsluiting dient
gebied. Zo ontstaat er een bos met vele
tot zeer hoge waarde. “Bij ruimtelijke ingrepen
door grote grazers.
voor de noordelijke woonvelden van Waterrijk,
duizenden bomen, dat de geluidsschermen
is een grote faunapassage aangebracht.
van de A1 deels aan het oog onttrekt.
zou zoveel mogelijk rekening moeten worden gehouden met de verschillende elementen en
In ‘t Breedland is ook de Waterlinie aangelegd,
de onderlinge samenhang. Behoud van dit
de ontsluitingsweg die vanaf de A1 via de
In de noordelijke strook van ‘t Breedland is een
ensemble dient te worden nagestreefd,
westzijde van Weespersluis naar Weesp loopt.
meer bossig gebied aangelegd. De GEM
aangezien het grondradarstation Seeadler een
Om fauna volop de mogelijkheid te geven om
Bloemendalerpolder plantte daarvoor meer dan
van de meest complete ensembles in Nederland
van de ene kant van ‘t Breedland naar de andere
duizend bomen aan. Daarnaast hebben bewo-
betreft”. Samen met RAAP en de archeologi-
kant te kunnen komen, zijn er in de Waterlinie
ners het initiatief genomen om in het voorjaar
sche dienst van de gemeente Amsterdam wordt
faunapassages aangelegd.
van 2021, in samenwerking met Meerbomen.nu,
onderzocht hoe deze overblijfselen een plek vinden in de ontwikkeling. A1
3.3 ‘T BREEDLAND Ten noorden en westen van het bebouwde
ie Waterlin
gebied van Weespersluis is het gebied omgedoopt tot ’t Breedland.
‘t Breedland
’t Breedland groeit in zijn rol als natuur-
we g
compensatiegebied. Het gebied wordt er
begrensd door de Rijksweg A1, de Korte
Dit natuurlijk landschapspark van circa 100
Deelplan 6
hectare is ingericht als natuurgebied met
ster Am
ruigtes, bos en natuurvriendelijke oevers.
-Rij
rugstreeppad. Voor de ringslang zijn er broed-
nk a
hopen aangelegd. ’t Breedland kent een be-
l naa
perkt recreatief gebruik, met een struinpad en een (onderhouds-)pad “Rondje Gouw” als de belangrijkste elementen.
’T Breedland Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
ht
d am
dieren, zoals de heikikker, de ringslang en de
Ve c
Het is een habitat voor meerdere beschermde
24
Ko r
te M
uid
Muiderweg en het Amsterdam-Rijnkanaal.
Extensief beheer door grote grazers
Bomenaanplant aan de noordkant van het gebied
Legakkers in ‘t Breedland
Faunapassage bij Over Holland Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
25
4 26
AM GEBIEDSONTWIKKELING | Weespersluis projectnaam | 11 september 2024
UITGANGSPUNTEN VOOR DEELPLAN 6 AM GEBIEDSONTWIKKELING | Weespersluis projectnaam | 11 september 2024
27
H4 - UITGANGSPUNTEN VOOR DEELPLAN 6
ling voor t voorjaar dere door heid ngs- en is dat derde deel eeld in een n van de der laat
Deelplan 6 is gebaseerd op de essenties van het Ruimtelijk Kader. Vanuit deze basis en de ruimtelijke en programmatische context zijn drie pijlers voor Deelplan 6 te benoemen.
De eerste pijler is een verdichte buurtkern met
Als tweede pijler is Deelplan 6 een ruimtelijke
De derde pijler zijn de landschappelijke en
maatschappelijke en kleinschalige voorzieningen,
voortzetting en doorontwikkeling van de andere
cultuurhistorische elementen die aan de basis
waardoor Weespersluis, naast de meer commer-
deelgebieden van Weespersluis, met tegelijker-
van de verkavelingsstructuur staan, net als bij
ciële buurtkern in Vechtrijk, een tweede kern
tijd zich duidelijk onderscheidende eigenheden.
de rest van Weespersluis.
krijgt.
4.1 E SSENTIES RUIMTELIJK KADER MASTERPLAN (2012) Het Masterplan Bloemendalerpolder kent een aantal basis ingrediënten. Deze ingrediënten, de essenties, zijn ook voor Deelplan 6 van toepassing. De essenties van het Masterplan zijn: 1. Bestaande landschappelijke structuur als basis
de legd. king.
2. Integratie van wonen en landschap 3. D e Vecht als identiteitsdrager 4. L andschappelijk inpassen van de snelweg A1 5. Uitbouw van de bestaande waterstructuur 6. R ijkdom in afwisselende woonsferen 7. V erbinden van centra (Weesp, stationsgebied, Leeuwenveld, voorzieningencentrum Weespersluis) 8. Recreatieve routes voor langzaam verkeer door het landschap 9. N ieuwe entree van Weesp door een nieuwe hoofdontsluitingsweg 10. Gebruik van cultuurhistorie Essenties van het Ruimtelijk Kader in beeld
28
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
De Essentiekaart
4.2 T WEE BUURTKERNEN IN WEESPERSLUIS
4.3 ONDERDEEL VAN WEESPERSLUIS
Weespersluispark, het Gouwpark en het
op zichzelf staan en twee rijken aan het reper-
Weespersluis bestaat uit drie deelgebieden die
commerciële centrum van Weespersluis, inclusief
toire van Weespersluis toevoegen. Hofrijk, het
In Vechtrijk is de buurtkern te vinden die
aan Deelplan 6 voorafgingen: Lanenrijk, Vechtrijk
een aantrekkelijk verblijfsgebied en een haven.
gebied rondom ‘het Bassin’ van de Gouw, is
Weespersluis en haar bewoners in de dagelijkse
en Waterrijk.
Ook maatschappelijke functies zijn hier te
qua verkavelingsstructuur een voortzetting van
vinden.
Lanenrijk, qua dichtheid sluit het meer aan op
benodigdheden voorziet met een supermarkt en
Vechtrijk. De noordelijke en westelijke randen
andere detailhandel, met daarnaast een
Lanenrijk is een buurt met singels, lanen en
sportstudio en een grand café. Ook vindt men
hofjes in het groen, met een architectuur die
In Waterrijk wordt het karakter bepaald door
van Deelplan 6, genaamd Veldrijk, sluiten aan bij
hier een brede school met een gymzaal, een
past bij dit lommerrijke karakter: Fin de siècle.
groen en water. Hier liggen de woningen ruim in
de eerdere ontwikkeling van Waterrijk, maar dan
kinderdagverblijf en een gezondheidscentrum
Het Park aan de Muiderslotlaan is de grote
het groen of aan het water met een architectuur
met meer groen in plaats van ‘blauw’.
met onder meer een huisartsenpraktijk, fysio,
drager van dit deel van de wijk.
die past in de typering ‘Hollands Water’.
apotheek en tandartsen. De tweede buurtkern
Rieten kappen zijn een kenmerkend onderdeel
Hofrijk wordt gekenmerkt door stoere bouw-
van Weespersluis in Deelplan 6 zal anders van
Vechtrijk heeft karaktereigenschappen van een
van deze buurt en de kleur wit en hout aan de
blokken, in stijl op meerdere plekken refererend
aard zijn. Het scholencluster met twee basis-
vestingstadje. De architectuur is wat formeler
gevel komen veel voor.
naar een 19e-eeuwse industriële architectuur
scholen is voor heel Weespersluis van belang.
en de straten zijn wat smaller. De woningtypo-
Andere voorzieningen zijn kleinschaliger van
logie bestaat vooral uit rijwoningen en apparte-
Deelplan 6 is een doorontwikkeling van de
De typologieën zijn vooral appartementen en
omvang en minder commercieel dan in Vechtrijk.
menten. De parcellering is kleinschaliger dan in
bestaande ‘rijken’ als het gaat om de ruimtelijke
rijwoningen met ook hier en daar wat vrijstaande
Te denken valt bijvoorbeeld aan kleinschalige
Lanenrijk, de woningen vaker individueel
opzet. Qua uitstraling en beeldkwaliteit van
en twee-onder-één-kapwoningen.
dienstverlening, een sportschool of horeca.
vormgegeven. Hier bevinden zich ook het
architectuur en openbare ruimte zal Deelplan 6
zoals ook in Weesp toentertijd te vinden was.
Waterrijk Veldrijk
Hofrijk
In Deelplan 6 komt een tweede kern met kleinschalige voorzieningen en een scholencluster
Lanenrijk
Vechtrijk
De verschillende rijken van Weespersluis Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
29
De Oude Papelaan en het Galgenveld zullen van
De openbare ruimte heeft een stedelijk karakter
4.4 G EBASEERD OP HET CULTUURHISTORISCHE LANDSCHAP
en fungeert als ontmoetingsplek.
De onderliggende structuur van het raamwerk
onderdeel van het recreatief langzaam verkeers-
van Weespersluis is gebaseerd op de historische
netwerk. Het groene Galgenveld met zijn
In Veldrijk, de ‘zoom’ van Hofrijk, is de ruimte
verkaveling en de landschappelijke slagen van
driehoekige vorm, ligt tussen het woongebied
tussen de woningen groter en groener en de
het veenweidegebied. De weg- en groenstruc-
en de Oude Papelaan in. Het Galgenveld is uit
typologieën zijn uiteindelijk meer vrijstaande en
turen van Deelplan 6 zullen de oude structuur
respect voor het verleden alleen voor flora en
twee-onder-één-kapwoningen. De meer losse
benadrukken en visueel met de slagen van
fauna bestemd.
bebouwing van Veldrijk refereert aan een meer
’t Breedland verbinden. Naast deze slagenstruc-
landelijke stijl. De openbare ruimte heeft een
tuur zijn de aanwezige cultuurhistorische ele-
landelijke, natuurlijke sfeer en wordt minder
menten belangrijk. Deze worden ingepast.
De bouwblokken zijn nagenoeg gesloten.
het verleden getuigen. De Oude Papelaan wordt
intensief gebruikt dan in Hofrijk.
Impressie Hofrijk
30
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
Impressie Veldrijk
Galgenveld
Cultuurhistorisch landschap in en om Deelplan 6
Oude Papelaan Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
31
5 32
AM GEBIEDSONTWIKKELING | Weespersluis projectnaam | 11 september 2024
STEDENBOUWKUNDIG ONTWERP AM GEBIEDSONTWIKKELING | Weespersluis projectnaam | 11 september 2024
33
H5 - STEDENBOUWKUNDIG ONTWERP 5.1 RAAMWERK Het stedenbouwkundig plan van Deelplan 6 is een raamwerk dat de ruimtelijke kaders schept voor de verdere uitwerking van de deelgebieden binnen het plan, de verkavelingsplannen voor de woningen en voorzieningen en de inrichtingsplannen voor de openbare ruimte. Het raamwerk is tevens de onderlegger voor het omgevingsplan en het toetsingskader voor de verdere uitwerkingen van het gebied. Onderlegger voor het raamwerk is het cultuurlandschap. Binnen het raamwerk kenmerken verschillende elementen de essentie van het plan. Zo kent Deelplan 6 het meer verdichte gebied met wonen en voorzieningen, Hofrijk, en het gebied waar wonen in het landschap kenmerkend is, Veldrijk. Deelplan 6 wordt doorkruist door de Gouw met haar Bassin, Vaart en Singel. Het Scholencluster en het Plantsoen zijn belangrijke elementen van educatieve en sociaal-maatschappelijke voorzieningen en interactie binnen Hofrijk. Het Natuurpark en het Weesperlint zijn belangrijke groene elementen in de wijk. De zichtassen borgen visuele verbindingen tussen de bebouwde delen en het omringende cultuurlandschap. Architectonische verbijzonderingen markeren belangrijke punten. Het Rondje Gouw passeert verschillende onderdelen van Deelplan 6 en levert hierdoor een bijdrage aan de variatie aan indrukken van Weespersluis die men opdoet bij het volgen van deze recreatieve route.
Essentie van het stedenbouwkundig plan
34
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
Cultuurlandschap
Hofrijk
Het cultuurlandschap van de voormalige polder,
De bebouwing van Hofrijk wordt gekenmerkt
’t Breedland, de Oude Papelaan en het
door nagenoeg gesloten bouwblokken.
Galgenveld omzomen de gebouwen en parken
Vooral rondom het Bassin hebben de gebouwen
van Deelplan 6. Zij vormen als het ware de basis
een meer stedelijke uitstraling, gevormd door
van de nieuwe ontwikkeling en verankeren deze
appartementengebouwen en/of statige
in de omgeving. De overgangen van de
eengezinswoningen, als rij- en soms ook
bouwvelden naar ‘t Breedland worden
vrijstaande woningen, met op de begane grond
zorgvuldig vormgegeven met inachtneming
langs de noordzijde ruimte voor dienstverlening
van de ecologische randvoorwaarden van
en voorzieningen. Ook elders in dit verdichte
‘t Breedland.
deel kunnen voorzieningen in de plinten worden toegevoegd, als bewoners hieraan behoefte hebben, én als er animo voor is vanuit ondernemers.
Veldrijk
Het Bassin
Deze bouwvelden worden gekenmerkt door
Recreatie aan en op het water is een centraal
de groene ruimte rondom de bebouwing.
element in Weespersluis. Het Bassin van
Tuinen en groene erfafscheidingen bepalen
Deelplan 6, dat in directe verbinding staat met
in deze bouwvelden het straatbeeld.
de rest van de Gouw, draagt daar aan bij.
Dit landschappelijke gebied vormt als het
Het is een leuke plek om spel en water samen
ware een bufferzone naar ’t Breedland toe.
te laten gaan, een plek voor jong en oud.
De bouwmassa wordt gevormd door duidelijke
Er is ruimte voor watersporten zoals roeien,
volumes van vrijstaande, twee-onder-één-kap-
kanoën en suppen. Het Bassin met zijn
woningen met soms wat rijwoningen.
gemetselde kades krijgt een verblijfssteiger
In deze bouwvelden bevinden zich ook
aan de noordzijde, op de zon.
bijzondere bebouwingsensembles die met elkaar de ‘Dorpsstraat’ of een erf vormen. Ook afwijkende typologieën, zoals kleinere appartementengebouwen of kwadrantwoningen, zijn mogelijk.
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
35
De Vaart en de Singel
Het Scholencluster en het Plantsoen
Terwijl de Gouw in de rest van Weespersluis
Het Scholencluster is een centrale plek in
meer lijkt te meanderen, kent het water in
Deelplan 6. Hier worden aanvullende
Deelplan 6 met het Bassin en de Vaart meer
voorzieningen gerealiseerd om de verwachte
rechtlijnige en duidelijke contouren, vergelijk-
behoefte aan educatie op te vangen.
baar met de watergang richting de sluis naar de
Er is plaats voor twee scholen met ruimte voor
Vecht, aan de oostzijde van Weespersluis.
in totaal 800 tot 1.000 leerlingen. De realisatie
Terwijl de oevers van de Vaart in Hofrijk verhard
ervan zal in het eerste te ontwikkelen gedeelte
zijn, kent de Singel in Veldrijk zachte oevers. Het
van Deelplan 6 vallen. Het Plantsoen is het
peilverschil van de Gouw zal maken dat de wa-
groene tapijt waarmee de scholen interacteren.
tergang in tijden van veel regen breder zal zijn dan in droge tijden.
Het Natuurpark
Het Weesperlint
Het Natuurpark verbindt letterlijk Hofrijk en
Het Weesperlint, ter plekke van de oost-west
Veldrijk met elkaar. De ‘Natuurschuur’ in het
gasleidingszone, is een groene as binnen
park is hierbij een bijzondere plek met ruimte
Weespersluis. Met een kronkelend pad door
voor ecologie, educatie, moestuinen en vooral
‘groene kamers’ met gevarieerde beplanting,
ontmoeting. Ook voor spelen is hier volop
biedt het een ontspannen omgeving waar het
ruimte. In dit deel van Weespersluis ligt de
een en ander te zien en te beleven valt.
nadruk op het avontuurlijke spelen en ontdekken.
36
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
Zichtassen
Architectonische verbijzonderingen
Het cultuurlandschap is in Deelplan 6 vooral in
Deelplan 6 heeft plekken die het verdienen om
noord-zuid georiënteerde zichtassen aanwezig.
extra benadrukt te worden. Eén van die plekken
De visuele lijnen worden versterkt door de
is te vinden aan de noordoostkant van het
beplanting. Een verbijzondering binnen dit
bassin waarbij een torentje de dialoog
assenstelsel is te vinden bij de westelijke
aangaat met het torentje van Vechtrijk.
begrenzing van het Galgenveld, een ‘schuine’ as.
Een andere verbijzondering in Deelplan 6
Ook deze lijn stamt uit de onderlegger van het
bevindt zich aan de zuidwestelijke hoek en
cultuurlandschapen eindigt bij het Bassin
markeert de hoek van Weespersluis langs de
als centrale plek binnen Deelplan 6.
Waterlinie. Naast deze twee belangrijke plekken vragen ook andere plekken om verbijzonderingen, bijvoorbeeld ingegeven door de ligging.
Rondje Gouw Het recreatieve Rondje Gouw leidt door heel Weespersluis en geeft een goede indruk van alle facetten van Weespersluis. De route wordt ook in Deelplan 6 voortgezet en vormt zo een ronde van circa 5 kilometer. Dit pad van geel asfalt verleidt tot bewegen en sporten in de buitenruimte, zoals wandelen, hardlopen, fietsen, skeeleren, et cetera. Het komt langs de verschillende woongebieden met hun verschillende sferen, langs parken, waterpartijen en door het natuurgebied. Zo biedt het Rondje Gouw voor elk wat wils, en nodigt het uit om erop uit te gaan en heerlijk buiten bezig te zijn in Weespersluis. Rondje Gouw Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
37
Proefverkaveling
38
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
5.2 FLEXIBILITEIT
van de in dit stedenbouwkundig plan opgeno-
Hofrijk
Veldrijk
Proefverkaveling
men essenties en de beeldkwaliteit die daar
Aan de noordkant van het Bassin zijn de
De woningen van Veldrijk staan meer vrij in de
Om de mogelijke programmaomvang en de
bij hoort. I. De ontwikkeling van Deelplan 6 zal
gebouwen vier bouwlagen hoog. In de rest van
groene bouwvelden. Hier zijn de bouwhoogtes
ruimtelijke kwaliteit te toetsen, is een proef-
daarmee flexibiliteit kennen, zowel in het woon-
het gebied zullen de woningen veelal drie lagen
grotendeels niet hoger dan twee lagen met een
verkaveling opgesteld. De proefverkaveling is
programma als in de daarbij horende voorzienin-
hoog zijn met vooral platte daken. Ook dwars-
kap. Ook woningen met één laag met een kap
indicatief en geeft inzicht in de dimensionering
gen, waardoor het plan toekomstbestendig is.
en sheddaken komen hier voor. In de informele
komen voor. Her en der is een beperkt aantal
straatjes komen incidenteel langskappen voor.
woningen met drie bouwlagen en een plat dak of een puntdak mogelijk.
van de openbare ruimte en de bouwblokken, de woningaantallen en parkeercapaciteit.
5.3 BOUWHOOGTES
Het Bassin heeft een hoogteaccent in de vorm
Het opgenomen programma in aantallen en
Net zoals de bestaande buurten in
van een torentje van maximaal tien bouwlagen.
typologie is een aanzet voor verdere uitwerking.
Weespersluis, is ook Deelplan 6 een wijk met
Deze toren heeft een relatie met het torentje in
overwegend laagbouw. Waar ruimtelijk of
het centrum in Vechtrijk. In de wandelstraatjes
Het definitieve programma zal in het vervolg-
programmatisch gewenst, is de bouwhoogte
en hofjes van Hofrijk waar auto’s alleen inciden-
proces via deelgebieden en bouwvelden
vergelijkbaar met het centrum van Vechtrijk,
teel of helemaal niet komen, zijn ook woningen
worden uitgewerkt. De bouwvelden krijgen
met als verbijzondering een slanke toren aan
met twee lagen en een kap mogelijk.
vorm door het bepalen van de functies, de
het Bassin.
woningtypen en segmenten, onder waarborging
Bouwhoogtes
Impressie Bassin Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
39
5.4 PROGRAMMA
Te denken valt aan kleinschalige commercie,
Primair onderwijs
baar voor auto’s. Deze kiss & ride plekken maken
De herziening van woningaantallen en
dienstverlening en maatschappelijke voorzie-
In Deelplan 6 realiseert de gemeente
buiten ‘spitsuren’ deel uit van het schoolplein.
doelgroepen voor Weespersluis in de
ningen. De begane grond van grondgebonden
Amsterdam twee IKC’s in het Scholencluster.
Kansenverkenning bracht een aanpassing van
woningen kan door hun eigenaren deels ook
Dit zijn locaties waar ruimte voor primair
Op dit moment is nog niet duidelijk hoeveel
het beoogde programma in Deelplan 6 met
worden gebruikt voor aan-huis-gebonden be-
onderwijs, kinderopvang, een gymzaal en
vierkante meter aan kinderopvang/BSO in totaal
zich mee. De verdichting vergt meer gestapelde
roepen, bijvoorbeeld als praktijk- of werkruimte.
voor- en naschoolse opvang worden gecom-
in Weespersluis noodzakelijk zijn. Het zal moeten
bineerd. Dit cluster wordt aan de zuidkant van
blijken wat er, ingegeven door de huidige en
bouw dan in de andere deelgebieden en brengt een grotere behoefte aan maatschappelijke en
Amsterdamse Referentienormen
Hofrijk gerealiseerd, op een kavel van circa
toekomstige bewoners van Weespersluis, daad-
andere voorzieningen met zich mee.
De Amsterdamse Referentienormen hebben on-
8.000 m2. Conform het beleid van de gemeen-
werkelijk nodig is. Naast de kinderopvang in het
der andere betrekking op onderwijs, zorg, kunst
te Amsterdam zijn de schoolpleinen buiten de
scholencluster worden ruimtelijke reserveringen
& cultuur, groen en spelen.
openingstijden van de school openbaar toegan-
in andere deelgebieden van Weespersluis aan-
kelijk, zodat er ook dan
gehouden om mogelijke aanvullende behoefte tijdelijk of permanent op te kunnen vangen.
Wonen Dit deelplan gaat ruimte bieden aan totaal circa 800 woningen. Dit aantal zal variatie en
Eén van de randvoorwaarden voor een leefba-
gespeeld kan worden. Het scholencluster is vei-
differentiatie kennen in typologieën en
re, complete stad is een divers en hoogwaardig
lig bereikbaar via het Rondje Gouw ten noorden
segmentatie. Ten opzichte van de eerdere fases
voorzieningenniveau. De gemeente Amsterdam
of een vrijliggend fietspad ten zuiden van de
Voortgezet onderwijs
in Weespersluis worden er meer woningen in
hanteert bij grote nieuwbouwlocaties de refe-
locatie. Alhoewel bij voorkeur de routes voor
In de nabijheid van Deelplan 6 zal er door de
een betaalbaarder segment gerealiseerd.
rentienorm Maatschappelijke Voorzieningen.
langzaam verkeer gebruikt worden om de school
Gemeente Amsterdam een middelbare school
Van deze circa 800 woningen zullen er circa 200
Deze bestuurlijk vastgestelde referentienorm
te bereiken, zijn ook kiss & ride plekken beschik-
worden ontwikkeld. Het bovengenoemde
in het sociale/bereikbare huur- of koopsegment
geeft handvatten voor de ruimtereserveringen
gerealiseerd worden, vooral voor kleine huis-
ten behoeve van maatschappelijke voorzienin-
houdens. Deze woningen zullen voor een groot
gen in gebiedsontwikkeling en zijn een ruimte-
gedeelte in appartementengebouwen worden
lijke vertaling van bestaand beleid. Daar waar
gerealiseerd.
in het beleid geen exacte ruimtenormen zijn
Naast appartementen vindt men in Deelplan 6
opgenomen, is voor het bepalen van de nor-
ook een groot aantal eengezinswoningen.
men een extrapolatie gemaakt van datgene dat
Naast rijwoningen behoren ook andere types
in Amsterdam aanwezig is. De referentienorm
grondgebonden woningen tot de mogelijkhe-
Maatschappelijke Voorzieningen is als uitgangs-
den. Te denken valt naast twee-onder-een-kap-
punt gebruikt om in beeld te brengen waaraan
en vrijstaande woningen aan beneden-boven-,
in Deelplan 6 behoefte is. De uitkomsten op ba-
kwadrant- en rug-aan-rug-woningen.
sis van de referentienorm dienen als handvatten. Het is van groot belang de inzichten en wensen
In Hofrijk kan bij appartementen de plint, zijnde
van het gebied mee te nemen in het bepalen
de onderste één à twee bouwlagen, naast
van de behoefte aan verdere maatschappelijke
wonen ook ander programma herbergen.
voorzieningen in de wijk. Programma
40
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
vrijliggende fietspad ten zuiden van Deelplan 6
dat de locatie goed zichtbaar en toegankelijk
verbindt de schoollocaties over de
moet zijn vanaf de straat. De uiteindelijke plek
Leeuwenveldseweg met elkaar.
voor de ontmoetingsplek is nog niet bepaald. De Natuurschuur in het Natuurpark is een
Aanvullende Maatschappelijke voorzieningen
kansrijke plek.
In Deelplan 6 zullen ook andere benodigde maatschappelijke voorzieningen worden
• Een locatie voor Maatschappelijke Opvang en
gerealiseerd. De gemeente Amsterdam hecht
Beschermd Wonen. De gemeente Amsterdam
er veel waarde aan dat er in iedere buurt en wijk
heeft de wettelijke taak om voor specifieke
voldoende maatschappelijke voorzieningen zijn.
doelgroepen 24-uursopvang te organiseren.
Dit zijn voorzieningen die van groot belang zijn
Hiervoor wordt in Deelplan 6 ruimte
voor de leefbaarheid van de buurt.
gereserveerd voor maximaal 40 personen.
Naast voldoende onderwijshuisvesting geldt
De gemeente Amsterdam maakt afspraken
dit voor jeugd-, zorg- en basisvoorzieningen en
met een zorgaanbieder die deze locatie in
ruimtes voor kunst & cultuur. Ook de sport- en
Deelplan 6 gaat exploiteren. De zorgaanbieder
spelopgave moet goed worden ingepast bij de
en gemeente Amsterdam stemmen met elkaar
ontwikkeling van een nieuwe buurt en/of wijk.
een Programma van Eisen af voor deze locatie.
In Deelplan 6 heeft de gemeente Amsterdam
Andere voorzieningen
voor de volgende maatschappelijke voorzienin-
In het commerciële centrum in Vechtrijk zijn
gen 2.000 m2 ruimte gereserveerd.
naast commerciële en maatschappelijke ook
Dit oppervlak wordt als volgt ingevuld:
medische voorzieningen te vinden. Dit aanbod is
Impressie Scholencluster aan het Plantsoen
ook bij het verruimde aantal woningen voor heel • Een ontmoetingsplek voor de buurt.
Weespersluis voldoende. De invulling van de
Een ontmoetingsplek voor de buurt is een
maximaal circa 2.000 m2 in de plint van
ruimte waar activiteiten kunnen worden
appartementengebouwen van Hofrijk, vooral
georganiseerd voor en door bewoners.
aan de noordzijde van het Bassin, zal daarom
Behoefteonderzoek in samenwerking met het
anders van aard zijn. De voorzieningen zijn
stadsgebied Weesp moet uitwijzen hoe deze
kleinschaliger en meer op dienstverlening
locatie het beste kan worden vormgegevenge-
gericht. Een en ander zal bij de nadere
geven en voor welke doelgroepen de
uitwerking van de deelgebieden worden be-
ontmoetingsplek wordt ingezet.
paald, mede afhankelijk van de behoeften vanuit
Het behoefteonderzoek leidt tot het uiteinde-
de wijk. Het aanbod detailhandel zal beperkt zijn
lijke programma en de ruimtevraag van deze
en mag niet concurreren met het centrum van
ontmoetingsplek. De ruimtelijke voorwaarde is
Weespersluis. Impressie van de voorzieningen aan het Bassin Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
41
42
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
Raamwerk van het Stedenbouwkundig Plan Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
43
Spelen De Amsterdamse Referentienormen bieden handvatten voor ruimtereserveringen voor onder andere spelen. De norm is een richtlijn. Verdere inkleuring per gebied is altijd noodzakelijk, ook in relatie tot de omgeving ervan. Voor speelplekken is de norm één speelplek van 150 m2 voor 300 woningen voor de jongsten en één speelplek van 1.000 m2 voor 1.000 woningen voor alle leeftijden. In Deelplan 6 zal, zoals ook in alle andere deelgebieden van Weespersluis, ruimschoots aan deze richtlijn worden voldaan. Er komen kleinschalige speelplekken in de deelgebieden voor de kleintjes en daarnaast ruimte voor buitenactiviteiten voor oudere kinderen. Deelplan 6 staat hierin niet op zichzelf en borduurt voort op wat elders gerealiseerd wordt, net als dat de jongere bewoners van de andere wijken straks in het Natuurpark gaan spelen of een balletje gaan trappen.
Speelplekken
44
Weespersluis • Stedenbouwkundig Plan Deelplan 6
Voorbeelden van sport- en speelvoorzieningen
5.5 OPENBARE RUIMTE
Straten in Hofrijk
Inrichtingsprincipes
Ondanks het feit dat in het verdichte deel veel
Weespersluis heeft een herkenbare inrichting
mensen wonen en er dus ook veel auto’s te
met hoogwaardige materialen en een eigen
verwachten zijn, wordt hier gepoogd het
standaard voor straatmeubilair en verlichting:
autoverkeer zo veel mogelijk te beperken.
Zo worden de straten grotendeels uitgevoerd
Door de over het algemeen geringe lengte van
in gebakken klinkers, wat goed past bij de
de straten en snelheidsbeperkende maat-
identiteit van de binnenstad van Weesp.
regelen, zoals versmallingen, plantvakken en
Deze inrichtingsprincipes voor heel Weespersluis
drempels, matigen automobilisten hun snelheid
zijn vastgelegd in drie Programma’s van eisen,
en is de auto te gast.
te weten PvE Rood, PvE Groen en PvE Blauw. Amsterdam hanteert inmiddels de Puccini-
De verkeersstructuur is zo ontworpen, dat de
methode voor de inrichting van haar openbare
auto vanaf de buurtonsluitingsweg via een
ruimte. De gemeente en de GEM Bloemen-
tweerichtingsweg zo snel mogelijk in de in het
dalerpolder onderzoeken samen welke aspecten
woonveld gelegen parkeergelegenheid terecht
van de Puccini-methode, eerder vastgelegde
kan komen. Hierdoor bieden de overige
aspecten inde desbetreffende PvE’s kunnen
straten de mogelijkheid om de wegprofielen te
vervangen. Tegelijkertijd is het van belang om
versmallen. Deze wegen zullen met name door
het samenhangende beeld van materialisatie en
langzaam verkeer, bezoekers en pakketdiensten
straatmeubilair in Weespersluis te behouden.
worden gebruikt. Dit maakt dat de verharding
Ook in Deelplan 6 worden deze straten daarom
beperkt wordt. Straten met tweerichtingsverkeer
uitgevoerd in gebakken klinkers en wordt straat-
hebben een rijbaan van 5,1 meter, straten met
meubilair toegepast dat ook elders in Weesper-
éénrichtingsprofiel hebben een rijbaan van
sluis staat.
3,85 meter. Deze breedtes maken het voor
Standaard wegprofiel Hofrijk
fietsers mogelijk om comfortabel en veilig in Straatprofielen