Bijlage 1 Rapportage tussentijdse Evaluatie en aanscherping MJPV.pdf

Expat: onbekwaam in fietsgebruik en is afgeleid door telefoongebruik.

Foodism & Experience: foodtour op de fiets (met uitleg fietsen). Foodism: expatrestaurants/-cafés toiletreclame met verkeersregels A’dam, elke week een andere regel. Control: de grote internationale bedrijven aanspreken op verantwoordelijkheid: verkeersles aanbieden. Ook bijvoorbeeld via expatorganisatie (verhuur vastgoed). Gamification: online verkeersgame voor expats Authenticity: bike as a dutchy (skills parcours). Youthfullnes: stay safe on your bike (workshop).

Bestel taxi’s (uber, maar ook anderen): afgeleid door telefoonbubbel, asociaal rijgedrag, ongeduld.

Control & Dataïsme: taxichauffeurs kleur geven roodoranje-groen, hoe beter ze zich aan de verkeersregels houden hoe groener, dat zichtbaar is voor de klant. Recommendations: reviews aan chauffeurs kunnen geven op basis van 5 sterren, ook zichtbaar online. Personalisatie: klant kan filteren op kwaliteiten zoals hierboven beschreven. Male Power: ranking van beste (veilige) chauffeur -> bonus per week/maand/jaar.

8

Drie aanvullende verkeersissues (uit de gesprekken die gevoerd zijn met de gemeente)

Risico’s verkeersveiligheid Fietsers en voetgangers op kruispunten: conflict fiets-fiets en fietsvoetganger op VRIkruispunten. Geen levensbedreigende risico’s, maar (bijna)aanrijdingen komen wel steeds meer voor.

Doelgroep voetganger: trottoirs zijn smal en zijn een soort parkeerstroken voor fietsen. Amsterdam zet in op lopen, maar de voetganger vindt maar moeizaam zijn weg. De birò mag al niet meer op de stoep parkeren. Jonge verkeersdeelnemers: campagnes nu gericht schoolomgeving (ook voor ouders en scholen), spaken, telefoon.

Trends & idee voor maatregel Dataïsme: app alert bij gevaarlijk kruispunt (op basis van locatie telefoon/smartwatch. Playfull: in een speciale themaweek de verschillende gevaarlijke kruispunten een kleur geven (bijv. door ballonnen aan alle VRI-palen te bevestigen) + hostesses. Visual Overload & robotisering: Argumented Reality hek plaatsen voor voetgangers bij aan komen rijden fietser. Control: handhaving (i.c.m. campagne) op dit onderwerp. Verkeersregelaars inzetten op issue punten. Dataïsme & Local: app voor voetgangers om fouten te melden m.b.t. stoep bezetten, i.s.m. handhaving. Instant Gratification: handhaving op humorvolle wijze labelen van foutieve voertuigen op voetpad. Playful & protest & live content: Stoepkrijt uitdelen aan bewoners/betrokkenen bij probleemgebieden en een tekening maken -> plaatsen op speciaal Instagramkanaal (#IwalkAmsterdam).

Simplicity: overdaad aan indrukken bij school minimaliseren. Naturality: meer groen brengt meer rust Gamification & Experience: schoolverkeerspel (kan ook digitaal). Co-creatie: kinderen zelf een verkeerscampagne voor hun school laten ontwikkelen (per klas ander thema / andere plek rondom de school) Live content: webcam voor ouders, voor spreiding. Purposeful: elke ouder 1 bijdrage leveren om het veiliger te maken voor hun kind.

Beelden ter inspiratie op de volgende pagina.

9

10

45

Bijlage 3: inspiratie strategie

Helsinki (Finland)

• • • • • • • •

•

•

Opdrachtgever:

Oslo (Noorwegen)

•

•

• • •

• •

Opdrachtgever:

Karlsruhe (Duitsland)

• •

• •

Opdrachtgever:

Diverse wegbeheerders (Nederland)

• • •

• •

Opdrachtgever:

Vision Zero

• •

Opdrachtgever:

46

Bijlage 4: indicatie omvang/reductie aantal slachtoffers In onderstaande tabel is een inschatting gegeven van het aantal verkeersdoden en ernstig verkeersgewonden dat per maatregel op landelijk niveau voorkomen kan worden (SWOV, 2018). Maatregel Veilige infrastructuur Veilig inrichten 30km/uur-zones Veilig inrichten 60km/uur-zones Maatregelen N-wegen met 80km/uur-limiet Veilige bermen langs autosnelwegen Veilige fietsinfrastructuur Technologische ontwikkeling Voertuigautomatisering AEB (in combinatie met FCW) Kwetsbare verkeersdeelnemers Slachtoffers met kwetsbare vervoerswijzen Slachtoffers in kwetsbare leeftijdsgroepen Veilig inrichten 30km/uur-zones Veilige fietsinfrastructuur Iedereen fietshelm op Iedere snorfietser helm op Onervaren verkeersdeelnemers Uitbreiding begeleid rijden Gevaarherkenningstoets Feedbacksysteem Rijden onder invloed Slachtoffers door alcoholovertreding (auto) Slachtoffers door zware alcoholovertreders (auto) Snelheid in het verkeer Slachtoffers door snelheidsovertredingen Verdubbeling snelheidshandhaving Progressieve boete (incl. overtredingen op kenteken) Afleiding Slachtoffers door afleiding automobilisten Slachtoffers door vermoeidheid onder automobilisten Overtreders Slachtoffers door snelheidsovertredingen Slachtoffers door alcoholovertredingen Slachtoffers door roodlichtnegatie Verdubbeling snelheidshandhaving Progressieve boete (incl.

overtredingen op kenteken)

Indicatie omvang/reductie aantal slachtoffers Verkeersdoden

Ernstig verkeersgewonden

< 10 < 10 10 - 15 < 10 25 - 35

100-300 < 100 100 – 200 < 100 5.900 – 6.600

< 10 – 35 < 10 – 90

< 100 – 300 < 100 – 3.500

330 – 405 260 – 310 < 10 25 – 35 80 – 100 < 10

26.700 – 29.800 13.200 – 14.600 100 – 300 5.900 – 6.600 3.800 – 4.500 500

< 10 < 10 < 10

200 100 200 – 300

45 – 105 30 - 70 95 – 120 70 – 85 20 – 30

2.700 – 2.900 1.900 – 2.100 500 – 700

10 -100+ 40 - 70

1.100 – 1.800

95 – 10 45 – 105 Minimaal 15 – 20 70 – 85 20 - 30

2.700 – 2.900 1.900 – 2.100 500 - 700

47

Bijlage 5: overzicht risicogedragingen verkeer Verkenning van Gemeente Amsterdam naar belangrijke verkeersveiligheidsrisico’s voor 5 risicothema’s: Alcohol en drugs gebruik, Afleiding, Fietsverlichting, Roodlichtnegatie en Snelheid. ALCOHOL/DRUGS GEBRUIK Gedrag Jongeren niet bewust van risico's alcohol in het verkeer niet bewust illegaliteit drugs in het verkeer sociale norm dat 'met beetje teveel alcohol op' het wel kan geen goed alternatief handelingsperspectief na uitgaan onder invloed van drugs pakkans onder invloed van drug wordt laag ervaren Volwassenen lage risicoperceptie gevaren van alcoholgebruik in het verkeer

Gedrag niet bewust illegaliteit alcohol promillage als fietser sociale norm voor onder invloed zijn op de fiets is er niet (echt) pakkans voor fietsers onder invloed zeer laag

DOELGROEP: AUTOMOBILISTEN Interventietools Voorbeelden Jongeren BOB campagne Bewustwording creeren risico's en illegaliteit Gezonde School Trimbos Instituut Sociale norm stellen alcohol/drugs gebruik verkeer GGD Amsterdam lesprogrammas Handelingsperspectief bieden na uitgaan Rij Tripvrij campagne TeamAlert (Ervaren) pakkans verhogen Drive like gran's in the car - Schotland Volwassenen Fuikcontrole's Risicoperceptie verhogen

Interventietools Bewustwording creeren illegaliteit Sociale norm creeren onder invloed zijn op de fiets (Ervaren) pakkans verhogen

DOELGROEP: FIETSERS Voorbeelden 3D Tripping Bike GGD Amsterdam lesprogramma's

Effectiviteit ** ? ? ? ? ***

Mogelijkheden BOB voor Amsterdammers Samenwerken GGD Amsterdam Samenwerken TeamAlert Handhaving (combineren met voorlichting) Eigen campagne (elementen drive like gran's in the car gebruiken)

Complexiteit ** ** ** *** **

Effectiviteit ** ? ** *** ?

Prioriteit/risico *** *** *** *** ***

Effectiviteit ? ?

Mogelijkheden Samenwerking GGD Amsterdam Samenwerking TeamAlert Handhaving Eigen campagne ontwikkelen

Complexiteit ** ** *** **

Effectiviteit ? ** *** ?

Prioriteit/risico * * * *

* ** ***

weinig complex/effectief, lage prioriteit gemiddeld complex/effectief, medium prioriteit zeer complex/effectief, hoge prioriteit

AFLEIDING Gedrag niet in staat handelen naar sociale norm: geen goed alternatief handelingsperspectief

Interventietools Versterken sociale norm Bieden alternatief handelingsperspectief

DOELGROEP: AUTOMOBILISTEN Voorbeelden MONO campagne overheid Drive like gran's in the car - Schotland Camera's regio Utrecht

Effectiviteit ? ? ?

DOELGROEP: FIETSERS Interventietools Voorbeelden Jongeren MONO campagne overheid Risicoperceptie verhogen Lied 'smoorverliefd' Snelle Sociale norm creeren TeamAlert voorlichting Beat the street Bewustwording noodzaak wetswijziging/gevaar mobiel gebruik op fietsTeamAlert voorlichting Go Mono TeamAlert voorlichting The Battle Go Safe basisschool lessen Play attention verkeerslicht TeamAlert voorlichting Studio Flits TeamAlert voorlichting FietsAlert TeamAlert voorlichting @TheWheel Rijksoverheids campagne onderdeel Fietsmodus TommyBoy van stichting Tbutterfly ANWB StreetWise Next Level ANWB StreetWise Trapvaardig Veilig Verkeer Nederland Op de fiets even niets

Gedrag Jongeren denken dat dit 'makkelijk kan' : lage risicoperceptie sociale norm die er heerst is dat het mag Weerstand tegen wetswijziging

? ? ? ? ? ** ? ? ? ? ? ? ? ? ?

Mogelijkheden MONO voor Amsterdammers Samenwerken TeamAlert Eigen campagne (met elementen drive like gran's in the car)

Complexiteit ** ** **

Effectiviteit ? ** ?

Prioriteit/risico *** *** ***

Mogelijkheden MONO voor Amsterdammers Samenwerking TeamAlert/ANWB/Fietsmodus/TommyBoy/VVN Play Attention verkeerslicht Amsterdam

Complexiteit ** ** ***

Effectiviteit ? ** ?

Prioriteit/risico ** ** **

* ** ***

weinig complex/effectief, lage prioriteit gemiddeld complex/effectief, medium prioriteit zeer complex/effectief, hoge prioriteit

FIETSVERLICHTING Gedrag handelingsperspectief wordt verkleind door technische mankementen risicoperceptie is niet zo hoog als voor andere risicogedragingen sociale norm onder jongeren is dat het niet nodig is

DOELGROEP: FIETSERS Interventietools Voorbeelden Bieden/vergroten handelingsperspectief Campagne Ik val op: daar kun je mee thuiskomen van Rijksoverheid Verhogen risicoperceptie Campagne laat je zien van Regionaal orgaan verkeersveiligheid Limburg Sociale norm creeren noodzaak verlichting onder jongeren Campagne ik wil je zien van Fietsersbond TeamAlert voorlichting Show Yourself Veilig Verkeer Nederland campagne Ik val op aftrap Uitvoering campagne ik val op verschillende gemeentes Light it up' team in Gemeente Ede Campagne ik wil je zien van ROV-Utrecht & Plan to Behaviour Posters Albert Heijn die prijs lampjes en verkeersboete naast elkaar zet Pictogrammen/teksten op straat geverfd (doe je licht aan)

Effectiviteit ** ? ? ? ? ? ? ** ** ***

Mogelijkheden Ik val op' voor Amsterdammers Samenwerking TeamAlert/Plan to Behaviour Eigen 'light it up' team gebaseerd op Gemeente Ede Pictogrammen/teksten op straat (nudges) met doe je licht aan Handelingsperspectief vergroten door lichtjes uitdelen Posters zoals bij Albert Heijn op meerdere plekken plaatsen

Complexiteit ** ** ** * * *

* ** ***

Effectiviteit ? ** ? ? *** **

Prioriteit/risico ** ** ** ** ** **

weinig complex/effectief, lage prioriteit gemiddeld complex/effectief, medium prioriteit zeer complex/effectief, hoge prioriteit

ROODLICHTNEGATIE Gedrag Gewoontegedrag om op bepaalde bekende punten door rood te fietsen Hebben niet het idee dat het gevaarlijk is wat ze doen, lage risicoperceptie Weerstand tegen (te lange) rode licht Er heerst geen sociale norm dat door rood licht fietsen 'niet kan'

Interventietools Gewoontegedrag doorbreken Verhogen risicoperceptie Weerstand rode licht wegnemen Creeren sociale norm roodlichtnegatie fietsers

DOELGROEP: FIETSERS Voorbeelden Effectiviteit Tabula Rasa interventie: wacht op groen * Tabula Rasa interventie: fotobord wachtende fietsers * TeamAlert & SOAB 'Stop voor rood' campagne ? Play Attention verkeerslicht ?

Mogelijkheden Samenwerking TeamAlert voor onderzoek roodlichtnegatie fietsers Play Attention verkeerslicht Amsterdam

Complexiteit * ***

* ** ***

Effectiviteit *** ?

Prioriteit/risico ** **

weinig complex/effectief, lage prioriteit gemiddeld complex/effectief, medium prioriteit zeer complex/effectief, hoge prioriteit

SNELHEID Gedrag Jongeren ze zijn zich niet bewust van de (hoge) risico's van te hard rijden ze krijgen een positieve beloning ('kick') van te hard rijden in nabije omgeving heerst niet de sociale norm dat te hard rijden niet oke is ze worden niet (genoeg) tegen gehouden door sancties en boetes Volwassenen andere automobilisten om hen heen rijden ook te hard: sociale norm ze krijgen een positieve beloning ('kick') van te hard rijden ze worden niet (genoeg) tegen gehouden door sancties en boetes SWOV: te hard rijden wanneer weinig perifere objecten zijn, snelheidsverandering en wanneer lang hoge snelheid gereden

Interventietools Bewustwording onder jongeren verhogen Risicoperceptie verhogen onder jongeren Sociale norm creeren dat te hard rijden niet oke is Inspelen op positieve/negatieve beloningssysteem

DOELGROEP: AUTOMOBILISTEN Voorbeelden Mobiele traject controles politie (TOEKOMST) Dick Bruna 'wij gaan weer naar school' borden Dynamische snelheidsdisplays (smiley borden) Optische illusie snelheid aanbrengen op de weg Afbeelding van een kind op de weg - Vancouver Intelligente Snelheidsadaptatie (ISA)

Effectiviteit ? ** ** *** ? ?

Mogelijkheden Samenwerking TeamAlert voor aanbevelingen Handhaven in samenwerking met politie Weg aanpassingen (drempels/rotondes/plateus) Optische illuse op risicowegen aanbrengen Samenwerking met ISA voor onderzoek/toekomstige uitvoering Interactieve snelheidsdisplays in samenwerking met handhaving Objecten plaatsen in perifere omgeving Aandacht trekken vermindering snelheid na (lange tijd) hoge snelheid toegestaan

Complexiteit * *** *** ** ** ** ** *

* ** ***

Effectiviteit ** *** *** *** *** ** *** ***

Prioriteit/risico *** *** *** *** *** *** *** ***

weinig complex/effectief, lage prioriteit gemiddeld complex/effectief, medium prioriteit zeer complex/effectief, hoge prioriteit