Bijlage 1- Rapport Beke Taxi!

‘Men was voorzichtig vanuit de veronderstelling dat ze afgeluisterd werden, zo werden er geen locaties genoemd’, aldus de teamleider.

82 TAXI!

De schijn ophouden Om de schijn op te houden, moest de taxichauffeur zich wel voordoen als een normale taxichauffeur en stond hij met regelmaat op een taxistandplaats. ‘Maar’, zo schetst de teamleider ‘hij wilde geen klanten dus liet hij een andere taxi voorgaan en schoof dan steeds weer achteraan aan in de rij’.

De core business van het criminele netwerk is drugshandel. Door de taxichauffeur te blijven volgen, komt de politie ook bij andere vormen van criminaliteit uit: grootschalige malafide woningbemiddeling en de aanwezigheid van niet alleen drugs maar ook wapens in meerdere panden. Het Albanese drugsnetwerk blijkt behalve in Albanië en Nederland actief in Denemarken, Zweden en Duitsland. De taxichauffeur wordt beschouwd als een belangrijke schakel voor het Albanese netwerk. Als ‘kostbaar’ zelfs, volgens de teamleider, omdat de taxichauffeur voor het netwerk een spin in het web was die alles regelde; ‘Hij regelde vervoer, sloot contracten af, huurde woningen voor de Albanezen en regelde zelfs de ANWB’. Ook in deze zaak blijkt dat opzettelijke betrokkenheid van de taxichauffeur bij het begaan van criminele feiten lastig bewijsbaar is.

Opzet is lastig bewijsbaar Op basis van gegevens van een telefoontap en een peilbaken dat onder de taxi is geplaatst, constateert de recherche dat de taxi op een parkeerplaats staat waar een passagier instapt. Dan komt er iemand op een fiets aan die de passagier een tas overhandigt. Vervolgens rijdt de taxi met zijn passagier naar België. Bij controle blijkt er in de taxi een tas met 13 kilo cocaïne te liggen. De taxichauffeur wordt door de politie aangehouden. De chauffeur zegt dat hij niet in de tas heeft gekeken en niet kon weten dat daar drugs in zit. De teamleider: ‘Hij oefent zijn beroep uit, daklicht erop, meter aan en hij wacht op verzoek van de klant een kwartier op een parkeerplaats. Dan is het lastig om opzet te bewijzen dat hij wist dat er criminele zaken gedaan zouden worden wanneer iemand zo calculerend te werk gaat door zich serieus voor te doen als naïeve taxichauffeur’.

3.3.2 Drugstransport, afpersing en fraude De drie andere opsporingsonderzoeken zijn meer op zichzelf staande zaken. In 2017 wordt een opsporingsonderzoek opgestart naar overwegend Marokkaanse

Getallen en gevallen 83

en Turkse taxichauffeurs die zich schuldig maakten aan oplichting, afpersing en drugshandel. Dat varieert van het klanten te veel laten betalen voor taxiritten tot het dwingen grote sommen geld af te staan. Zo werden klanten, met name rijke Chinese toeristen, door de taxichauffeurs ‘geronseld’ op Schiphol. Zodra de klanten in de taxi zaten, werden door de chauffeur de deuren op slot gedaan en werd onderweg naar het hotel van hen honderden euro’s geëist, ervan uitgaande dat toeristen vaak veel cash geld op zak hebben. De teamleider vertelt dat deze modus operandi aan het licht is gekomen toen een Chinese man die dit overkwam een ruit van de taxi heeft ingetrapt en is ontkomen. Het is tevens voorgekomen dat een toerist die niet over cash geld beschikte in de taxi werd gegijzeld en bij een pinautomaat gedwongen werd geld te pinnen. Ook drugshandel was een business van deze taxichauffeurs. Met name bij Engelse toeristen werd drugs vanuit de taxi gedeald of reden de taxichauffeurs hen naar een adres waar zij drugs konden kopen. In een opsporingsonderzoek dat in 2018 van start is gegaan, draaide het eveneens om drugs. De politie ontving een tip over een bestellijn voor drugsleveringen via taxi’s. De modus operandi hield in dat er een bestelling werd gedaan via de telefoon, de taxi kwam voorrijden, de klant in de taxi stapte, men een rondje ging rijden en onderweg drugs verhandelde.

De taxi’s zijn auto’s uit de goedkopere klasse. De drugs betreffen een assortiment aan middelen, zoals ketamine en cocaïne, die in een blikje in de taxi werden bewaard. De chauffeurs vormen een netwerk van vier tot vijf Marokkaanse mannen. De taxi’s hadden hun eigen werkgebied. Wekelijks hadden zij circa duizend klanten, waaruit blijkt dat een klein aantal chauffeurs een groot aantal klanten kan bedienen. De teamleider: ‘In totaal hebben we 50.000 contacten op het telefoonnummer van de ‘bestellijn’ gevonden’. De recherche heeft twintig gebruikers geïnterviewd die gebruik maakten van de ‘bestellijn’. Dit gaf een gevarieerd beeld van de kopers: de brave burger, advocaten, mensen van de GGD, mensen met publieke functies et cetera. Bij een van de chauffeurs trof de politie 50 kilo cocaïne en 80.000 euro verstopt in een salontafel aan. De criminele verdiensten werden door de verdachten geïnvesteerd in huizen in Marokko. De laatste zaak is in 2019 opgestart en handelt over grootschalige fraude. De politie beschikte over informatie dat er 40 tot 50 taxi’s op naam van een bedrijf staan en dat na een jaar de taxi’s overgeschreven werden op andere bedrijven. De teamleider: ‘Hier leek sprake van een carrousel’.

Het team stond voor de vraag: Hoe zit het met de financiering van zo’n groot aantal taxi’s? Het bleek dat er een aantal Marokkaanse mannen in Amsterdam ‘slim waren met belastingen’. Zij zetten bedrijven op buiten Amsterdam op andermans naam. Op die manier werd

84 TAXI!

er gewerkt met katvangers. ‘Soms waren het gemakkelijke prooien zoals een persoon met een psychische aandoening die zijn paspoort heeft afgegeven’, licht de teamleider toe. De taxi’s van verschillende chauffeurs staan op naam van het bedrijf en dan levert het bedrijf service (o.a. boetes op zich nemen die ze vervolgens niet betalen) aan de chauffeur en betalen de chauffeur uit waardoor de chauffeur geen belasting hoeft af te dragen. Deze taxi’s rijden veelal voor Uber. Als er belastingaangifte gedaan dient te worden blijkt het bedrijf alweer opgedoekt te zijn. De teamleider van de politie schetst: ‘Het verdienmodel is dat ze geen belasting afdragen, romen wat inkomsten af van wat de chauffeur verdient en betalen geen boetes’. Het antwoord op de vraag hoe die taxi’s gefinancierd worden, is dat deze in feite van de chauffeurs zijn die voor hen werken en ze de kosten overnemen dus een groot kapitaal is niet aan de orde.

3.3.3 Leren van rechercheren De ervaring van de politie met de hiervoor beschreven opsporingsonderzoeken in relatie tot de taxibranche levert een aantal inzichten op. Deze hebben betrekking op de kwetsbaarheid van de branche, de criminele business waaraan deze gerelateerd is en de kenmerken van de betrokkenen.

Kwetsbaarheden Het gegeven dat de taxibranche ‘interessant’ is voor criminelen wordt gevoed doordat de taxiwereld dusdanig georganiseerd is dat het lastig is om er goed geld in te verdienen. ‘Dat maakt de branche kwetsbaar voor misbruik en men probeert op andere manier inkomsten te verwerven’, aldus de teamleider. Daarbij wijst hij erop dat het vrijgeven van de markt iedereen de vrijheid biedt om taxi te rijden. Er is sprake van een scheefgroei doordat er in verhouding tot het aantal klanten te veel taxi’s zijn wat de kwetsbaarheid en gelegenheid voor malafide praktijken vergroot. Dit werkt illegale praktijken in de hand. ‘De taxibranche is een goede dekmantel voor criminele activiteiten omdat er geen structurele controle plaatsvindt en als er wel wordt gecontroleerd is het lastig er een vinger achter te krijgen’, vertelt de teamleider.

Criminele business ‘Amsterdam is het zakendistrict van de cocaïnehandel, ook van versnijdingsmiddelen’, stelt de teamleider. Uit een analyse in Summ-IT komt volgens hem naar voren dat veel taxizaken gerelateerd zijn aan de drugshandel. Typerend is ook dat op een aantal locaties waar de politie in verband met werkzaamheden komt, visitekaartjes van taxichauffeurs worden aangetroffen. Voor criminelen zijn taxi’s als

Getallen en gevallen 85

vervoermiddel interessanter dan een gewone auto. Als voorbeeld noemt de teamleider dat in geval van het vervoer van illegale goederen de klant ermee wegkomt omdat deze niet wordt gecontroleerd en opzet van de taxichauffeur lastig kan worden bewezen.

Betrokkenen Opvallend in de opsporingsonderzoeken die zijn uitgevoerd, is dat Albanezen een grote rol spelen. In de loop der jaren is het beeld ontstaan dat Albanese criminelen de illegale drugsmarkt overnemen. ‘Marokkaanse criminelen waar we ook veel mee te stellen hebben, zijn bang voor de Albanezen’, stelt de teamleider. Het zou gaan om Albanese ‘ondernemers’ die hier in de criminele business zitten en de verworven inkomsten in Albanië omzetten. Volgens de teamleider ‘zijn er hele dorpen met de criminele winsten in Albanië gebouwd’. Maar de internationale strekking van de netwerken reikt verder: er zijn indicaties dat er connecties zijn tussen Chinezen en Albanezen in Nederland. Zo zouden Chinezen woningen kopen die bewoond worden door Albanezen; ‘en die relatie is zorgelijk’, aldus de teamleider.

3.4 De ANPR-analyse We voerden een ANPR-analyse uit om meer zicht te krijgen op de aantallen straattaxi’s in Amsterdam, de verhouding ZZP-ers en bedrijven, de herkomst van de bedrijven die in Amsterdam hun diensten aanbieden en de mate waarin de kentekenhouders zich schuldig maken aan strafbare feiten. Ook hebben we een analyse gemaakt van de reputatie van een steekproef van bedrijven. Allereerst presenteren we een aantal algemene gegevens om vervolgens in te zoomen op de strafbare feiten van de kentekenhouders en om in te zoomen op de kwaliteit van de bedrijven.

3.4.1 Getallen over taxi’s De analyse is uitgevoerd op alle blauwe kentekens (straattaxi’s) die in een periode van 18 dagen – 24 uur per dag – via ANPR-camera’s zijn verzameld. Hiertoe is gebruik gemaakt van ANPR-camera’s op een manier waarbij het zeker is dat de taxi’s Amsterdam zijn ingegaan. Dit is gedaan via ANPR-camera’s op afritten op de ring A10 en in de stad. In figuur 3.2 zijn de gebruikte camera’s als groene stippen weergegeven.

86 TAXI!

Figuur 3.2 – ANPR-Camera’s verkeershandhaving in Amsterdam

In de periode van 18 dagen werden ruim een half miljoen (539.428) blauwe kentekens vastgelegd en na analyse blijkt het te gaan om 9.214 unieke taxikentekens. Er zijn kentekens die slechts één keer ‘voorbij komen’ maar er is ook een kenteken dat 1.123 keer door een camera wordt vastgelegd. Deze taxi krijgt op z’n minst het predicaat ‘actief’. Uit onze dataset blijkt dat er op een gemiddelde dag in Amsterdam 2.798 unieke taxi’s rondrijden. In tabel 3.6 is weergegeven op welke momenten op de dag de unieke taxi’s in Amsterdam rondrijden. Daaruit komt naar voren dat de meeste taxi’s in de middag (36%) en avond (27.5%) in Amsterdam actief zijn. Tabel 3.6 – unieke taxi’s naar dagdeel in percentage (bron: ANPR)

Ochtend 6-12

Middag 12-18

Avond 18-24

Nacht 0-6

22.2

36,0

27,5

14,3

In samenwerking met de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) zijn de unieke taxikentekens gekoppeld aan natuurlijke personen (ZZP-ers) dan wel rechtspersonen (bedrijven). Uit deze analyse blijkt dat 4.801 kentekens van ZZP-ers zijn en dat 4.413 kentekens op naam van een bedrijf staan. Bedrijven hebben tussen de 1 en 646 kentekens op naam staan. In totaal zijn er op basis van de uitgevoerde ANPR 1.050 unieke bedrijven op de Amsterdamse taximarkt actief. In tabel 3.7 wordt – op basis van het inschrijvingsadres in de KvK - een eerste beeld gegeven van de herkomst van de taxi’s die in Amsterdam actief zijn. We maken daarbij een onderscheid tussen taxi’s waarvan de kentekenhouder uit Amsterdam komt,

Getallen en gevallen 87

uit de regio Amsterdam komt (straal van 15 km rondom Amsterdam) of waar gesproken kan worden van bovenregionaal (meer dan 15 km van Amsterdam). Tabel 3.7 – Afkomst kentekens naar bedrijfssoort (n=9.214)

ZZP-ers

Bedrijven

Afkomst

n

%

n

%

Amsterdam

2360

49

891

20

Regio Amsterdam

1071

22

733

17

Bovenregionaal

1.370

29

2.789

63

Totaal

4.801

100

4.413

100

Tabel 3.7 toont een bijzonder beeld. De ZZP-ers komen namelijk significant vaker uit Amsterdam (49%) of de regio Amsterdam (22%). De taxibedrijven komen daarentegen significant vaker van buiten Amsterdam (63%). Te denken valt aan gemeenten in de provincies Noord-Brabant, Friesland, Gelderland en Utrecht. In figuur 3.3 is de herkomst van de taxikentekens voor zowel de groep ZZP-ers als de bedrijven visueel weergegeven. Beide kaartjes maken voorgaande inzichtelijk, maar maken ook duidelijk dat veel taxi’s van buiten Amsterdam en de randstad in Amsterdam actief zijn. Figuur 3.3 – herkomst van in Amsterdam actieve taxikentekens van ZZP-ers en bedrijven

88 TAXI!

3.4.2 Kentekenhouders (ZZP-ers) en strafbare feiten In samenwerking met de politie hebben we vervolganalyses uitgevoerd om zicht te krijgen op de gepleegde strafbare feiten van de kentekenhouders. Hiertoe is een analyse in het BVH van de politie uitgevoerd over een periode van 3 jaar (juni 2017 – juni 2020). Daarnaast is nagegaan of de taxichauffeurs voorkomen in opsporingsonderzoeken (Summ-It). Zoals we eerder zagen, leverde de ANPR-analyse een totaal van 4.801 kentekens op van taxichauffeurs die als ZZP-er werkzaam zijn. Van in totaal 4.497 personen bleek het mogelijk om bij een kenteken een naam te vinden. In tabel 3.8 is weergegeven in welke mate deze taxichauffeurs voorkomen als verdachte of betrokkene van strafbare feiten in de politiesystemen. Tabel 3.8 – Taxichauffeurs en de mate waarin ze voorkomen in de politieregistraties als verdachte of betrokkene van een misdrijf (n=4.497)

Voorkomen in de politieregistraties

N

%

Alleen als verdachte

206

5

Als verdachte en betrokkene

567

13

Alleen als betrokkene

1.622

36

Komt niet voor

2.102

47

Totaal

4.497

100

Uit tabel 3.8 komt naar voren dat bijna een op de vijf (18%) taxichauffeurs in de afgelopen 3 jaar is verdacht van een misdrijf. Een deel van hen is naast verdachte ook betrokken geweest bij een misdrijf. Ruim een derde (36%) van de taxichauffeurs staat als betrokkene bij een misdrijf geregistreerd. De kwalificatie of rol ‘betrokkene’ is minder hard dan ‘verdachte’ maar houdt wel in dat de taxichauffeur iets met het gepleegde strafbaar feit te maken heeft gehad maar door de politie niet als verdachte wordt gezien. Goed om te vermelden is dat de politie naast de rollen ‘betrokkene’ en ‘verdachte’ bijvoorbeeld ook de rollen ‘aangevers’ en ‘slachtoffers’ onderscheidt. Wanneer we beide rollen (verdachte en betrokkene) samen nemen dan blijkt dat iets meer dan de helft van de taxichauffeurs (53%) in de voorbije 3 jaar ten minste één keer in de politieregistraties voorkomt en dat iets minder dan de helft (47%) van de taxichauffeurs geen registratie in de politiesystemen heeft. Het is op basis van de data niet mogelijk om aan te geven of deze chauffeurs aangesloten zijn bij een TTO of niet.

Getallen en gevallen 89

Aard en frequentie van de gepleegde misdrijven Voor de groepen verdachten (773 personen) en betrokkenen is nagegaan in relatie tot welk type strafbare feiten zij de afgelopen 3 jaar geregistreerd zijn. Dit is weergegeven in tabel 3.9 op het niveau van hoofdcategorieën (in bijlage 5 staat een toelichting op de hoofdcategorieën). Tabel 3.9 – Type en gemiddelde aantal misdrijven in de rol verdachte en betrokkene

Verdachte

Betrokkene

Misdrijf

N

%

N

%

Vermogensmisdrijven

73

9%

1

0%

Misdrijven openbare orde en vernielingen

56

7%

233

11%

Geweldsmisdrijven

188

24%

768

35%

Zedenmisdrijven

6

1%

4

0%

Verkeersmisdrijven

508

66%

1.523

70%

Drugsmisdrijven

46

6%

7

0%

Wapenmisdrijven

8

1%

2

0%

Overige misdrijven

35

5%

614

28%

Totaal

773

100%

2.189

100%

Uit tabel 3.9 komt naar voren dat de taxichauffeurs vooral verdacht worden van verkeersmisdrijven gevolgd door geweldsmisdrijven. Nadere analyse op de groep verdachten leert dat Amsterdamse taxichauffeurs vaker verdacht worden van een misdrijf (20%) dan verdachten uit de regio Amsterdam of de rest van het land (beiden 14%). Wanneer gekeken wordt naar hun rol als betrokkene bij een misdrijf staan ook de verkeers- en geweldsmisdrijven bovenaan. Het valt wel op dat taxichauffeurs ook vaak betrokken zijn bij overige misdrijven. Nadere analyse leert dat deze taxichauffeurs in de afgelopen 3 jaar gemiddeld 2,5 keer bij de politie geregistreerd staan in relatie tot een misdrijf (als verdachte 1,6 keer en als betrokkene 2,1 keer).

Taxichauffeurs in opsporingsonderzoeken Naast de registratie in BVH is ook gekeken in welke mate de taxichauffeurs ooit geregistreerd staan in Summ-It. Summ-it is het systeem waarin door de recherche alle opsporingsonderzoeken in ons land worden vastgelegd. Uit de analyse blijkt dat de

90 TAXI!

namen van 42% van de taxichauffeurs die in Amsterdam als ZZP-er werken, voorkomen in Summ-It. Dit kan overigens in allerlei rollen zijn, variërend van verdachte, betrokkene tot getuige.

3.4.3 Bedrijvenanalyse In deze paragraaf worden de 1.050 bedrijven, waarvan we vanuit de ANPRanalyse weten dat ze actief zijn op de Amsterdamse taximarkt, geanalyseerd. Ondernemingen willen normaal gesproken winst maken. Daarvoor is het van belang dat klanten het bedrijf kunnen bereiken, waarvoor doorgaans een hogere mate van vindbaarheid, zichtbaarheid en professionaliteit geboden is. Het is dan ook opmerkelijk wanneer een onderneming hier niet aan voldoet. Dit is een mogelijke indicatie voor een onderneming die ‘niet-pluis’ is. Door gebruik te maken van de openbare informatie op Google en Company. info is de mate van vindbaarheid, zichtbaarheid en professionaliteit van de taxibedrijven in kaart gebracht. Iedere onderneming krijgt daarbij scores voor de aan- of afwezigheid van een website en de kwaliteit daarvan, de aan- of afwezigheid van een vast of mobiel telefoonnummer, het aantal en de aard van reviews van de onderneming, het overeenkomen van het bezoek- en postadres, een verschil in opgave van de SBI-code door de ondernemer bij de KvK en de toekenning door Company.info en de aan- of afwezigheid en de zakelijkheid van een e-mailadres. Een onderneming kan tussen de 0 en maximaal 17 punten krijgen, waarbij 17 punten staat voor een onvindbaar, onzichtbaar en onprofessioneel bedrijf (zie bijlage 6 voor een uitvoerige beschrijving van de methodiek).

SBI en Company.info SBI-codes staan voor de Standaard Bedrijfsindeling-codes waarmee een bedrijf zich heeft ingeschreven bij de KvK. Company.info is gefuseerd met webservices.nl en onderdeel van FD Mediagroep. Op Company.info worden bedrijfsgegevens samengebracht en gestructureerd. Het biedt betrouwbare en actuele informatie, zakelijk nieuws en voorspellende inzichten over bedrijven en haar bestuurders. Het volgende is via Company.info te achterhalen: adresgegevens, bedrijfsgegevens, bedrijfsnieuws, aandeelhouders, datatools, financiële prestaties, vastgoedinformatie en voertuiginformatie.

Getallen en gevallen 91

Een eerste algemeen beeld Oorspronkelijk zijn er 1.050 taxibedrijven meegenomen in deze bedrijvenanalyse. Tijdens de analyse is echter gebleken dat 17 bedrijven inmiddels uit het handelsregister zijn geschreven. Deze bedrijven zijn niet meer actief op de Amsterdamse taximarkt en daarom niet nader bekeken. De 1.033 overgebleven bedrijven zijn gescoord aan de hand van het puntensysteem. In figuur 3.4 is de puntenverdeling in kaart gebracht. Figuur 3.4 – De mate van vindbaarheid, zichtbaarheid en professionaliteit van bedrijven actief op de Amsterdamse taximarkt (N=1.033) 250

226 197

200 150 101

100

74

50

0

115

2 0

13 1

37 28 32 29 35 27

2

3

4

5

6

7

47 32 26

8

9

13

10 11 12 13 14 15 16

Bedrijven kunnen op basis van de analyse tussen de 0 en 17 scoren waarbij bedrijven vanaf een score 9 en hoger een onvoldoende scoren op vindbaarheid, zichtbaarheid en professionaliteit. In ons geval gaat het dan om maar liefst 76% van de bedrijven die actief zijn op de Amsterdamse taximarkt. Slecht 2 bedrijven scoren een 0 – zo zien we in figuur 3.4 – en zijn daarmee heel vindbaar, zichtbaar en professioneel. 13 bedrijven scoren met 16 punten zwaar onvoldoende. In totaal scoren de taxibedrijven gemiddeld een 10,2.

92 TAXI!

Een vergelijking met de bedrijvenanalyse op luchthaven Schiphol In 2020 hebben Van Wijk, Van der Torre, Van Barneveld en Wolsink (2020) onderzoek gedaan naar ondermijning op luchthaven Schiphol. De hoofdconclusies zijn: • De logistieke en bedrijfsmatige infrastructuur worden benut door criminelen en Schipholpashouders worden betrokken bij criminele activiteiten; • De criminele infiltratie bedreigt de veiligheid op de werkvloer en van de burgerluchtvaart; • Het belangrijkste ondermijnende criminaliteitsprobleem op Schiphol is de drugssmokkel/(internationale) georganiseerde drugscriminaliteit; • Andere ondermijnende criminaliteitsproblemen op Schiphol zijn: mensenhandel en -smokkel, smokkel van liquide middelen/illegale geneesmiddelen/anabolen/ tabak/namaakgoederen en wild-life, en het voorkomen van (georganiseerde) diefstal, fraude en witwaspraktijken. In dit onderzoek is een soortgelijke bedrijvenanalyse uitgevoerd. Hiervoor hebben de onderzoekers via de informatie uit de KvK allereerst in kaart gebracht hoeveel bedrijven op de luchthaven gevestigd waren. In de voor het onderzoek onderscheiden deelgebieden (Schiphol-Centrum, Schiphol-Oost, Schiphol-Rijk en Oude Meer) gaat het om 2.119 bedrijven. Voor deze bedrijven is bepaald of ze tot een zogenaamde risicovolle branche behoorden. Deze risicovolle branches zijn bepaald aan de hand van wetenschappelijke literatuur en experts.

Uiteindelijk zijn 648 bedrijven op Schiphol met dezelfde methode als in onderhavig onderzoek naar de taxibedrijven geanalyseerd op de mate van vindbaarheid, zichtbaarheid en professionaliteit. De conclusie uit het onderzoek op Schiphol was dat de gemiddelde mate van vindbaarheid, zichtbaarheid en professionaliteit 8.0 scoorden, terwijl de bedrijvenanalyse van de Amsterdamse taxibranche een gemiddelde van 10.2 heeft opgeleverd. De taxibranche scoort met andere woorden significant slechter dan risicovolle bedrijven op de luchthaven Schiphol.

Een nadere duiding van de scores In de analyse is nagegaan of het bezoek- en postbusadres overeenkomen. Wanneer er sprake is van incongruentie tussen de twee adressen, kan dat namelijk duiden op een malafide constructie. Bij bijna alle bedrijven komen de adressen overeen. Bij 84 bedrijven (8%) is dit niet het geval. Soms staan er op een adres meerdere bedrijven ingeschreven. In 17 gevallen staan twee bedrijven op

Getallen en gevallen 93

hetzelfde adres ingeschreven, in vier gevallen zijn dit drie bedrijven, in één geval zijn het vier bedrijven en in één geval zijn het vijf bedrijven. Bij zeven adressen scoren alle bedrijven op het desbetreffende adres boven de 12. Twee adressen springen in het oog. Dit zijn de adressen waarbij vier bedrijven en vijf bedrijven staan ingeschreven. Op deze twee adressen scoren alle bedrijven bijzonder hoog. Deze geclusterde scores zijn mogelijk een indicatie van meerdere malafide constructies op één adres. Van de 71 bedrijven met een score van 14, 15 of 16 zijn twaalf bedrijven (17%) ingeschreven op eenzelfde adres als een ander bedrijf of bedrijven. Eén bedrijf staat ingeschreven in het Verenigd Koninkrijk. Om de scoreverdeling nader te analyseren is ook nagegaan wat de activiteiten van de 1.033 geanalyseerde bedrijven zijn. Het valt namelijk op dat veel bedrijven op Google niet bekend staan als taxibedrijf. Er zijn veel bedrijven die zich op Google presenteren als een autoleasebedrijf of als garage. Bedrijven schrijven zich met bepaalde SBI-codes in bij de KvK. Op basis van deze SBI-codes kan een overzicht worden gemaakt met de meest voorkomende bedrijfsactiviteiten. De bedrijven hebben zich gemiddeld met 1,4 SBI-code ingeschreven. In tabel 3.10 zijn de bedrijfsactiviteiten inzichtelijk gemaakt.

Tabel 3.10 – Meest voorkomende bedrijfsactiviteiten op basis van SBI-codes in aantallen

Categorie

N

Taxivervoer

817

Handel in/reparatie van auto’s en overige

160

Lease en verhuur van auto’s en overige

101

Overige

99

Overige vervoer van personen

69

Financiële holdings en overige

62

Transport

58

Handel in goederen

50

Administratieve en/of adviserende bedrijven

41

Bouw

17

Horeca

12

Totaal

1.486

Veruit de meeste bedrijven staan ingeschreven met een SBI-code voor taxivervoer. Daarnaast staan bedrijven het vaakst ingeschreven met SBI-codes op het gebied van handel in auto’s en lease en verhuur. Onder overige valt onder andere

94 TAXI!

interieurreiniging van gebouwen, benzinestations en auto- en motorrijscholen. Een aanzienlijk deel van de bedrijven, namelijk een vijfde deel (21%), heeft zich niet ingeschreven als taxibedrijf. Bij deze bedrijven is geen enkele SBI-code gekoppeld aan taxivervoer. Wanneer Company.info aan de hand van de achterhaalde informatie over een bedrijf aantoont dat de SBI-codes niet representatief zijn voor de bedrijfsactiviteiten van een bedrijf, heeft Company.info de mogelijkheid om extra SBI-codes toe te voegen. Als Company.info extra SBI-codes heeft toegevoegd is er sprake van incongruentie en dit is een indicatie van onvindbaarheid, onzichtbaarheid en onprofessionaliteit. Bij 17% van de bedrijven is dit het geval en zijn de SBIcodes van de bedrijven zelf niet-kloppend of ontoereikend. Gemiddeld worden er per bedrijf 1,8 SBI-codes door Company.info toegevoegd. In tabel 3.11 staat het overzicht. Tabel 3.11 – door Company.info toegevoegde SBI-codes

Categorie

N

Overige vervoer van personen

122

Handel in/reparatie van auto’s en overige

75

Lease en verhuur van auto’s en overige

43

Overige

41

Financiële holdings en overige

22

Transport

19

Administratieve en/of adviserende bedrijven

12

Taxivervoer

8

Handel in goederen

7

Bouw

5

Horeca

2

Totaal

356

De meeste bedrijven krijgen een SBI-code toegevoegd die valt onder de categorie ‘overige vervoer van personen’. Hierbij is te denken aan het vervoeren van toeristen en scholieren per bussen. Daarnaast worden het vaakst SBI-codes toegevoegd onder de categorie handel in en reparatie van auto’s en lease en verhuur van auto’s. Bij acht bedrijven wordt taxivervoer als SBI-code toegevoegd. Van de 216 bedrijven die in eerste aanleg niet staan ingeschreven als taxibedrijf, zijn er acht die door Company.info worden aangewezen als taxibedrijf.

Getallen en gevallen 95

Uiteindelijk is van 208 bedrijven (20%) niet te herleiden dat zij een taxibedrijf zijn. Uit de analyse van bedrijfsactiviteiten is op te maken dat taxivervoer vaak wordt gecombineerd met autohandel en autoverhuur.

Bedrijven en Google Tijdens de analyse is een aantal bedrijven naar voren gekomen die op Google vermeld staan als gesloten. De informatie in het Handelsregister is echter als leidend gehanteerd in deze analyse. Wanneer een bedrijf dat op Google staat vermeld als gesloten niet is uitgeschreven in het Handelsregister, is het bedrijf alsnog meegenomen in de analyse. Hiervoor is gekozen aangezien het voor iedereen mogelijk is om op Google informatie toe te voegen, zonder dat dit gecontroleerd wordt. Het gaat om dertig bedrijven die vermeld staan als gesloten. Mogelijk speelt de situatie omtrent corona een rol in het (tijdelijk) sluiten van bedrijven. Zoals hiervoor beschreven staan niet alle bedrijven bekend als taxibedrijf in Company.info. Hetzelfde geldt voor Google. Bij meerdere bedrijven mist een beschrijving, terwijl anderen bekend staan als een autogarage of leasebedrijf. Dit wordt vooral duidelijk wanneer er wordt gekeken naar de aanwezigheid van websites. Slechts 327 bedrijven (31%) hebben een website. Van deze websites wordt bij een derde geen taxivervoer vermeld. Op deze websites wordt autohandel of de verhuur van auto’s aangeboden. Een enkele keer zijn er uitschieters te vinden zoals een Indonesische delicatessenzaak. Er blijven 234 bedrijven over met een taxigerelateerde website. Bij 21 van deze bedrijven is de website als niet professioneel beoordeeld.

Dit betekent dat basale informatie op de website mist, zoals contactgegevens, tarieven en hoe een taxi geboekt kan worden. Uiteindelijk kan er van 213 bedrijven worden gezegd dat ze een professionele, taxigerelateerde website aanbieden, wat gelijk staat aan een vijfde van het totaal aantal taxibedrijven. Wanneer wordt gekeken naar recensies scoren de bedrijven niet veel beter. Voor ongeveer twee derde (658) van de bedrijven is geen recensie voorhanden. Bij 375 bedrijven zijn wel recensies aanwezig. 20% hiervan gaat echter niet over taxivervoer. Wanneer de recensies wel taxivervoer bespreken (279), krijgt 38% van de bedrijven een onvoldoende van recensenten en 62% wordt als voldoende beoordeeld. Concluderend zijn van alle 1.033 taxibedrijven bij slechts 173 bedrijven (17%) positieve en taxigerelateerde recensies aanwezig. Een nadere blik op de aanwezigheid van telefoonnummers laat een iets positiever beeld zien. Bij 54% van de bedrijven (558) is een telefoonnummer via Google vindbaar. 340 bedrijven hebben een vast telefoonnummer (33%) en 215 bedrijven hebben een mobiel telefoonnummer (21%).

96 TAXI!

Bedrijven op Company.info Op Company.info staan de telefoonnummers en de websites van de bedrijven tevens vermeld. Daarnaast is er, wanneer bedrijven dit hebben opgegeven, een e-mailadres beschikbaar. Op Company.info zijn 342 bedrijven (33%) met een vast telefoonnummer en 719 bedrijven (70%) met een mobiel nummer. Dit is het tegenovergestelde van de aanwezigheid van telefoonnummers op Google: daar wordt vaker een vast telefoonnummer vermeld. Van de 1.033 bedrijven hebben 244 bedrijven (24%) een website op Company. info staan. 172 bedrijven (17%) hebben een taxigerelateerde website, terwijl 71 bedrijven (7%) een website hebben die geen taxivervoer vermeldt. Van de 172 bedrijven met een taxigerelateerde website, zijn 14 websites onprofessioneel. Uiteindelijk blijven er 158 bedrijven (15%) over waarvan een professionele, taxigerelateerde website aanwezig is op Company.info. Dit aantal is lager dan wat er uit de analyse van Google naar voren is gekomen. De bedrijven scoren het hoogst op de aanwezigheid van e-mailadressen. Van 441 bedrijven (43%) is een e-mailadres aanwezig. 20% van de bedrijven (210) heeft een professioneel e-mailadres, 23% (231) heeft een privé e-mailadres. We doen nog één opvallende observatie en die betreft het aantal handelsnamen bij sommige bedrijven. Hoewel het gaat over een klein aantal bedrijven (20), hebben deze minimaal 5 handelsnamen.

Eén bedrijf heeft maar liefst 27 handelsnamen.

Verdiepende analyse op de slechts scorende taxibedrijven Er zijn 71 taxibedrijven die zodanig slecht scoren – boven de 13 punten – dat er een verdiepende analyse op uitgevoerd is. De resultaten van deze verdiepende analyse worden vanwege de privacy-gevoeligheid alleen globaal besproken. De meeste bedrijven binnen de 71 mogelijk malafide bedrijven zijn opgericht in de afgelopen 3 jaar (70%). Van geen van de bedrijven is met Google een website te vinden. Daarnaast blijkt dat de eigenaren veelal gelinkt zijn aan een ander taxibedrijf. Ze zijn ofwel UBO (ultimate beneficial owner), ofwel vennoot, algemeen directeur, bestuurder of maat van een tweede en soms derde taxibedrijf. Dit is van toepassing voor de bestuurders van 18 bedrijven (25%). 16% van de bedrijven (13) hebben bestuurders die ook gelinkt zijn aan een ander bedrijf en eveneens 16% (13) is gelinkt geweest aan een uitgeschreven taxibedrijf. Twee bedrijven zijn van dezelfde eigenaar. Deze persoon heeft dus twee mogelijk malafide bedrijven. De bedrijven hebben gemiddeld 1,8 SBI-code op Company.info. 14 bedrijven staan ingeschreven met een SBI-code voor taxivervoer. Bij drie bedrijven heeft Company.info de SBI-code later toegevoegd, wat maakt dat taxivervoer bij 17

Getallen en gevallen 97

bedrijven vermeld staat. 54 van de 71 bedrijven (76%) zijn niet te herleiden als taxibedrijf. Tabel 3.12 geeft weer welke SBI-codes het vaakst voorkomen bij deze 54 bedrijven. In de tabel is te zien dat veel van deze bedrijven ingeschreven staan bij de KvK als handelend in auto’s (56%) dan wel actief zijn in de lease of verhuur van auto’s (52%). Ook het hoge aantal taxibedrijven dat ingeschreven staat als financiële holding (31%) valt op. Tabel 3.12 – SBI-codes van de bedrijven die niet ingeschreven staan als taxibedrijf

Categorie

N

Handel in/reparatie van auto’s en overige

30

Lease en verhuur van auto’s en overige

28

Financiële holdings en overige

17

Overige

10

Overige vervoer van personen

10

Transport

6

Handel in goederen

5

Administratieve en/of adviserende bedrijven

5

Bouw

4

Horeca

1

Wanneer gekeken wordt naar de adressen waarop de bedrijven ingeschreven staan bij de KvK blijkt dat 28 van deze 71 (39%) bedrijven lokale bedrijven zijn. Dit wil zeggen dat deze bedrijven in Amsterdam staan ingeschreven. 11 bedrijven (16%) hebben een adres in de regio Amsterdam en 32 bedrijven (45%) komen uit de rest van het land. Deze bedrijven zijn bijvoorbeeld gevestigd in Almere, Alkmaar, Breda, Capelle aan den IJssel, Cuijk, Emmeloord, Groningen, Hilversum, Harderwijk, IJmuiden, Lelystad, Ommen, Rijswijk, Rotterdam, Stadskanaal, Utrecht en Woerden. Wanneer de bezoekadressen op Google Maps worden ingevoerd, blijkt dat 39 bedrijven dusdanig kortgeleden zijn opgericht dat Google Maps geen actuele afbeelding heeft van de locatie. De 32 bedrijven waarvoor wel een actuele afbeelding beschikbaar is, zijn allen niet als zodanig op de locatie te herkennen. Met behulp van Google Maps is te zien dat 14 bedrijven ingeschreven staan op het adres van een woning, vier bedrijven op het adres van een kantoorpand, twee op een industrieterrein, verder vinden we ondernemingen op het adres van een garagebox en een winkel. Er is één niet-bestaand adres, één bedrijf is ingeschreven in Engeland en ook vindt één bedrijf onderdak op het kantoor van een Kamer

98 TAXI!

van Koophandel. Vier bedrijven staan ingeschreven op het adres van een ander bedrijf. In twee gevallen is dit een taxibedrijf met een andere naam dan het bedrijf uit de analyse. Een bedrijf staat ingeschreven op het adres van een bedrijf in de autohandel en een bedrijf staat ingeschreven op het adres van een bedrijf in overige vervoer. Het is opmerkelijk te noemen dat van de 71 slechts scorende bedrijven meer dan de helft (55%) nog niet vindbaar is op Google Maps omdat ze te kort bestaan en dat van geen van de andere bedrijven een indicatie aanwezig is dat zich op het adres een taxibedrijf bevindt.

3.5 Resumé Dit hoofdstuk staat in het teken van getallen en gevallen als het gaat om de Amsterdamse taxibranche, waarbij een groot aantal bronnen is geraadpleegd. Op basis van de registratie van de Stichting Landelijk Klachtenmeldpunt Taxivervoer (SLKT) blijkt dat 35% van alle klachten over taxi’s (consumentenvervoer) in ons land vanuit Amsterdam komen. Voor een deel logisch omdat er in Amsterdam veel taxi’s rondrijden. Klachten hebben vooral te maken met het gedrag van de chauffeurs en de tarieven. In vergelijking met de rest van Nederland hebben de klachten in Amsterdam veel vaker met (wan)gedrag van chauffeurs te maken. De afgelopen 3 jaar zijn er in Amsterdam 22.339 taxigerelateerde incidenten door de politie geregistreerd. Dit komt neer op gemiddeld 7.200 incidenten per jaar, 600 incidenten per maand en 20 incidenten per dag. De helft van de incidenten betreft uitgevoerde controles op taxi’s, aandachtsvestigingen, snorders, overlast door taxi’s, conflicten over betalingen en gedrag van chauffeurs en klanten. 25% van de incidenten zijn verkeersmisdrijven zoals betrokkenheid bij aanrijdingen, snelheids- en roodlichtovertredingen, mankementen aan het voertuig (verlichting, banden) of het doorrijden na een ongeval. Geweldsmisdrijven vormen met 9% van het totaal de derde categorie. Het gaat hierbij om verbaal en fysiek geweld zowel door als tegen taxichauffeurs.

De vermogensmisdrijven bestaan uit bijvoorbeeld inbraken in taxi’s maar ook uit tanken zonder betalen of het oplichten van klanten. De vernielingen en misdrijven openbare orde (4%) bestaan enerzijds uit vernielingen aan taxi’s en anderzijds uit het veroorzaken van openbare orde problemen door taxi’s en taxichauffeurs. Bij de seksuele misdrijven (0,7%) gaat het vooral om (verbaal) seksueel grensoverschrijdend gedrag en aanrandingen door chauffeurs en soms om verkrachtingen door taxichauffeurs. De top 3 van hotspots van incidenten is ‘Meer en Vaart’, ‘Elandsgracht’ en ‘Flierbosdreef’.

Getallen en gevallen 99