bijlage 1 Projectnota mei 2021.pdf

Huidige parkeerdruk

Overdag is de parkeerdruk vrij laag. In de avond is de parkeerdruk het hoogst, want dan zijn de meeste bewoners thuis. Vooral in het oostelijk deel bij de laagbouwwoningen is de parkeerdruk in de avond erg hoog. Hier ­liggen duurdere woningen met een hoger autobezit. Een groot deel van Banne Noordwest bestaat uit sociale huurwoningen (appartementen). Hier is het autobezit lager.

“Denk meer aan fatsoenlijk voet- en fietsverkeer en wat minder aan de auto.”

Theoretisch is er op het maatgevende moment (in de nacht) een overschot aan parkeerplaatsen van circa 10% in Banne Noordwest. In Banne Noordoost is dat overschot er niet. Dit betekent dat er op basis van de huidige telling in het noordwestelijk deel van Banne Noord meer dan voldoende parkeerruimte beschikbaar is. Hoeveel parkeerplekken overblijven na de bouw van nieuwe woningen en voorzieningen is nog niet bekend. Uitgangspunt is wel dat de bewoners van de nieuwbouw en bezoekers van nieuwe functies op eigen terrein parkeren. Bij nieuwbouw houden we per woning rekening met 0,1 parkeerplaats voor sociaal bezoek. Deze parkeerplaatsen worden in principe in de openbare ruimte aangelegd. Dit is conform het Amsterdamse parkeerbeleid. De hoeveelheid nieuwe voorzieningen moet nog worden bepaald. Zodoende is er nu nog geen helder beeld van de bijbehorende parkeervraag. De nieuwbouw wordt zeer gefaseerd gerealiseerd (van 2023 tot 2027). Dit biedt de mogelijkheid de parkeerdruk te monitoren en een goede afweging te maken over betaald parkeren, in overleg met de bewoners. Het parkeervraagstuk wordt bij de stedenbouwkundige uitwerking betrokken. Zie verder het advies Parkeernormen in bijlage 10.

Openbaar Vervoer

In de volgende fase stellen wij een strategisch plan op om het openbaar vervoer toegankelijker te maken voor voetgangers. Voorbeelden zijn actieve en open plinten langs deze routes en voldoende bankjes. De buurten zijn monotoon van opzet en bieden weinig herkenning. Mensen, en vooral ouderen met dementie, zijn gebaat bij herkenningspunten in de openbare ruimte en goed begaanbare wandelpaden. 51

Projectnota Banne Noord

“Doe mij maar betaald parkeren, dan kunnen we tenminste al die auto’s uit de andere wijken weren die hier gratis komen parkeren.”

Parkeerdruk najaar 2018 Buurt

P-druk dinsdag donderdagmiddag

P-druk dinsdag donderdagnacht

N70c Banne Noordwest)

52%

74%

1.017*

264

N70d (Banne Noordoost

56%

84%

1.194

191

2.211

455

Totaal

Parkeercapaciteit

Vrije plaatsen nacht (berekend)

* In Banne Noordwest zijn 25 speciale parkeerplaatsen, waarschijnlijk voor gehandicapten. Het totaal is dus 1.042 parkeerplaatsen.

Parkeerdruk juni 2019 Buurt

P-druk dinsdag donderdagmiddag

P-druk dinsdag donderdagnacht

N70c Banne Noordwest)

56%

71%

1.017*

295

N70d (Banne Noordoost

66%

82%

1.194

215

2.211

510

Totaal

Parkeercapaciteit

Vrije plaatsen nacht (berekend)

* In Banne Noordwest zijn 25 speciale parkeerplaatsen, waarschijnlijk voor gehandicapten. Het totaal is dus 1.042 parkeerplaatsen.

Parkeercapaciteit vs. autobezit Wijk

Geregistreerde privé auto’s (2016 – CBS)

Parkeercapaciteit

N70a Banne Zuidwest

0,6

890

956

N70b Banne Zuidoost

0,6

1.080

1.636

N70c Banne Noordwest

0,6

715

1.017

N70d Banne Noordoost

0,7

1.050

1.194

3.735

4.803

Totaal Banne Buiksloot

52

Gemiddeld aantal auto’s per huishouden

4.ae Verkeerstructuur parkeren lagen

53 53

Projectnota Banne Noord

4.af Indicatief profielvoorstel voor Noorderbreedte

4.ag Parkeren I 4.ah Parkeren II 4.ai Parkeren III 4.aj Parkeren IV

4.ag

4.ah

4.ai

4.aj

54

4.3.3 Voorzieningen Het huidige gebouw van De Parlevinker is door de komst van het (winkel) centrum in Banne Zuid niet meer in gebruik als winkelcentrum. Het is op dit moment gevuld met voorzieningen, zoals de kledingbank Hebben en ­Houwen, Het Fort, De Bolder, een activiteitenruimte voor de Arrahma ­moskee en een coffeeshop. Aan hetzelfde plein is de De Rietwijker gevestigd, een broedplaats en theater, waar door het collectief Theaterstraat onder andere culturele activiteiten voor de buurt worden georganiseerd. In speeltuin de Zeeslag verzorgt SPIN activiteiten voor kinderen uit de buurt. Er is uitgebreid met deze partijen gesproken over hun ideeën en behoeften op de langere termijn. Een deel van deze voorzieningen krijgt een plek in het nieuwe culturele voorzieningengebouw, de buurtkamer bij speeltuin de Zeeslag of de jeugdvoorziening. In het huidige te slopen Parlevinkergebouw bevindt zich de coffeeshop Atlas. De coffeeshop past niet in het nieuwe voorzieningengebouw midden in Banne Noord, tegenover een school, en Rochdale is bezig met een ontruimingsprocedure. De coffeeshop is zelf op zoek naar een nieuwe plek en de gemeente onderzoekt of er mogelijkheden zijn voor een andere plek voor deze coffeeshop in stadsdeel Noord. Dit is een lastige procedure en op dit moment is nog niet duidelijk of dit slagingskansen heeft.

De huidige voorzieningen die terugkeren in het nieuwe voorzieningengebouw worden bij de invulling betrokken, zodra er een stedenbouwkundige uitwerking ligt. De moskee wordt al in een vroegtijdig stadium bij de stedenbouwkundige inpassing betrokken, om tot goede afstemming met de andere functies op het plein te komen.

Participatie over voorzieningen februari – oktober 2019 Participatietraject rond tijdelijke jeugdvoorziening

16 mei 2019 Gesprek !WOON met

5

steunvrouwen in de Banne (i.s.m. Doras)

21 mei 2019 Professionaloverleg Banne (15 deelnemers)

Parlevinker, nieuw programma

Op de locatie van het huidige Parlevinkergebouw wordt gedacht aan een nieuw gebouw met voorzieningen voor ver­schillende doelgroepen uit de buurt, met onder andere een broedplaats, een culturele wijkvoorziening met kleinschalige horeca en een moskee. De haalbaarheid van alle functies wordt de komende periode onderzocht. Met de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) is het stadsdeel in overleg om een bibliotheekfunctie op de Parlevinker te realiseren. De relatie met de bibliotheek in het winkelcentrum Banne Zuid worden in de volgende fase verder onderzocht.

Parlevinkerplein

Het plein moet in de toekomst hét kloppende hart van de wijk worden. Door de centrale ligging aan het Parlevinkerpark en de bundeling van voorzieningen kan het plein een bruisende plek worden. Direct aan het plein komt een bescheiden café met terras, onderdeel van de culturele wijkvoorziening. Op het plein en in het park is ruimte voor sporten en spelen in de openbare ruimte. Door het hoogteaccent van acht lagen in verband met de combinatie met woningen, wordt het centrum ook van enige afstand zichtbaar.

“Graag wil ik een cafeetje in de buurt voor de gezelligheid.”

55

Projectnota Banne Noord

Participatie over voorzieningen 27 mei 2019 Gesprek met

9

deelnemers Eigen Kracht cursus (i.s.m. !WOON)

31 mei 2019 Gesprek met zo’n

30

vrouwen van Al Arrahma moskee (i.s.m. !WOON)

De inpassing van het nieuwe voorzieningengebouw op het plein en in het park moet nog plaatsvinden. Hiervoor is het architectenbureau SVP aangetrokken, die met de betrokken partijen en gebruikers een studie gaat doen naar de beste inpassing. Bij de uitwerking van het ontwerp houden wij rekening met plekken voor specifieke doelgroepen.

Ruimte voor economische functies

Op dit moment is er zeer weinig ruimte voor ondernemers. Op een aantal plekken in de nieuwbouwplannen is ruimte voor kleinschalige dienstverlening. Zo wordt gedacht aan een paar plekken van 100 — 200 m2 aan de Noorderbreedte. Ook op de Driemasterlocatie zou ruimte voor kleinschalige bedrijven gemaakt kunnen worden. Bij de uitwerking van het voorzieningengebouw in de vervolgfase gaan we een marktverkenning doen voor kleinschalige bedrijvigheid. Voor de broedplaats, die nu in het gebouw De Rietwijker zit, willen wij in het voorzieningengebouw werkruimte voor de creatieve sector creëren. Deze functie willen wij in de buurt houden of eventueel uitbreiden. Naast deze plekken zoeken we naar verdere ruimte voor bedrijvigheid in de wijk.

Nieuwe scholen

5 juli 2019 Gesprek met

7 senioren bij Kadoelerbreek (i.s.m. !WOON)

In Banne Noord zijn drie basisscholen, de Botteloef, De Vier Windstreken en Driemaster. Mogelijkheden voor vervangende nieuwbouw voor alle drie de scholen worden op dit moment onderzocht. Voor de Driemaster worden de mogelijkheden voor verplaatsing naar Banne Zuid verkend, om zo te zorgen voor een betere spreiding van de scholen in de Banne. Herontwikkeling van de scholen biedt kansen voor de verbetering van de openbare ruimte, met name in het Parlevinkerpark met nieuwbouw voor De Vier Windstreken. Door het gebouw compacter te maken en minder centraal in het park te plaatsen, ontstaat er ruimte voor een ruimer groen­ gebied, het Parlevinkerpark. Het verplaatsen van de Driemaster naar Banne Zuid biedt mogelijkheden voor realisatie van nieuwe woningen op de huidige locatie van de Driemaster.­ Echter, deze school is volgens de afdeling Monumenten en Archeologie (M&A) mogelijk behoudenswaardig, waarvoor M&A een Cultuur Historisch onderzoek heeft uitgevoerd (zie bijlage 12). Met de nieuwbouw van de ­Botteloef op de huidige locatie kan de openbare ruimte in dit deel van het park worden opgeknapt. Over de haalbaarheid van de vernieuwbouw van de scholen in combinatie met woningbouw zal nader overleg gepleegd worden tussen de directies OJZ, G&O, R&D en de schoolbesturen.

In het investeringsbesluit voor de volgende fase van Banne Noord zal in 2024 het resultaat aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Vooruitlopend hieraan is een onderzoek gaande naar een nieuwe schoollocatie in Banne Zuid.

56

Participatie over voorzieningen 5 juli 2019 Gesprek met

3

buurtambassadeurs Banne Noord (i.s.m. !WOON)

april 2019 Interviews met 4.ak

7

sleutelfiguren door !WOON

4.ao 24 september 2019 bewonersbijeenkomst, uitnodiging huis-aan-huis verspreid, ruim

150

mensen aanwezig

4.al

4.ak Toekomstige scholen 4.al Nieuwbouw Botteloef 4.am Nieuwbouw De Vier Windstreken

4.am

57

Projectnota Banne Noord

Participatie over voorzieningen maart-oktober 2019 Participatietraject voor gebruikers van de Parlevinker (8 partijen)

De Vier Windstreken

Voor De Vier Windstreken worden de mogelijkheden voor het realiseren van nieuwbouw in het toekomstige Parlevinkerpark verkend. Dit vereist nauwkeurige inpassing. In overleg met het schoolbestuur en Onderwijshuis­ vesting wordt in de vervolgfase een compact gebouw uitgewerkt, dat past in het groene karakter van de omgeving en bijdraagt aan een regenbestendige wijk. De ontwikkelingen rondom de scholen vinden, volgens planning, na 2024 plaats.

26 november 2019 Professionaloverleg Banne (15 deelnemers)

10 december 2019 bewonersbijeenkomst, huis-aan-huis uitnodiging verspreid, ruim

200

mensen aanwezig

4.an 4.an Inspiratiebeeld tijdelijke jeugdvoorziening 4.ao Inspiratiebeeld voorzieningengebouw

58

4.ao

5. Korte termijn en tijdelijke projecten

59

Projectnota Banne Noord

Er zijn verschillende tijdelijke voorzieningen in voorbereiding, vooruitlopend op de langere termijnaanpak. Deze zijn bedoeld om met kleine ingrepen deze wijk en de bewoners te ondersteunen:

„  Een tijdelijke jeugdvoorziening: de jeugd uit de Banne heeft weinig eigen ruimte. Daarom wordt aan het zogenoemde ‘rode plein’ centraal in Banne Noord een jeugdvoorziening geplaatst. Deze voorziening biedt programmering voor ­kinderen van 10 jaar tot jongvolwassenen van 23 jaar en is de komende vijf jaar open. We hebben dit samen met de jeugd uit de Banne vormgegeven. Aan de hand van de ervaringen bij deze tijdelijke jeugdvoorziening zal bekeken worden of deze locatie geschikt is voor een definitieve voorziening.

„  Ontwikkeling diamantlamp: een uitkomst van het participatieproces ‘de Nieuwe Banne – Superwijk’ met kinderen en kunstenaars uit de wijk. Het idee is om een diamantlamp aan de tijdelijke jeugdvoorziening op te hangen. Deze lamp zorgt voor verlichting, kleur en reflectie in de wijk.

“Meer kunst en cultuur in Banne Noord zou mooi zijn.”

„  Placemaking: In 2020 zijn we gestart met placemaking, d ­ at we 'Buurt Maken' noemen. We gaan samen met bewoners op zoek naar geschikte tijdelijke initiatieven om prettige plekken in de openbare ruimte te maken. Zo verbeteren we de leefbaarheid in de wijk en vergroten we de betrokkenheid van bewoners. Door middel van een placegame wordt samen met bewoners, ondernemers en belanghebbenden nagedacht over ideeën voor de openbare ruimte. We zijn in september 2020 begonnen met een Buurt Maken middag waar een kleine betrokken groep volwassenen, jongeren en kinderen bij aanwezig waren. De planning is om eind 2020 de eerste plannen uit te voeren.

„  Veiligheid op de rondweg: de bewoners van de Oosterlengte voeren actie voor een veiligere autoweg. Er ligt een plan voor het maken van verkeersdrempels en het verbeteren van het veilig oversteken. De uitvoering heeft eind 2020 plaats gevonden.

60

5.a 5.a Jeugdvoorziening vogelvlucht I 5.b Jeugdvoorziening vogelvlucht II 5.c Jeugdvoorziening

5.b

Tijdelijk Jongerenpaviljoen

5.c

LOCATIE RODE PLEIN

Plan: Tijdelijke jeugdplek waarschijnlijk hier

-50-

61

Projectnota Banne Noord

Bomen veel te hoog

Huizen voor jonge families

langs

tenaar wil eidsamb Gezondh in de wijk eigen plek

veiliger Tunnel maken

voor Electra wijk! de hele

s

lich

er Me

Doelgroepen auto zonder

Hoogbouw A10

ijn Op korte term en n bouw meer huize

Jeugd

t

wanden Groene A10

n

bouwe

honk

Bedek A10 met zonnepanelen

Niet meer

zonnepanelen ivm aardgasvrij

re Betaalba n maken woninge

en groene Duurzame flats

auto’s

onderhoud Nalatigheid ating van de bestr

Fietsparkeer oplossing

te srou fiet ren iten bete ar bu na

Blauwe

ones

parkeerz

Minder vervuiling

Ver

Opknappen hof

afval

enen

Behoud OV

Vergro

s bezoeker Overlast p coffeesho

oenen

Vergr

bare ij Betaal dgasvr tie aar s transi

aardga

Parlevinkerplein levendiger maken

Mix doelgroepen doet de wijk goed

Groene daken

che

itis

m Isla

Markt

Prullenbakken Plaatsen

sl

er

Me

Meer natuur

eids ondh Gez ntrum ce

t

lich

s

te srou fiet ren iten bete ar bu na

Ver

Eyecatcher

Ban met Weg shop ee coff

Rainproof maken

elen

ersp

Multicultureel centrum

Gafaseerd bouwen

Verniewen van de senioren woningen

Verbeteren van Speeltoestellen

ove

Meer moestuinen

ager

kjes

Te stenig, vergroenen

Wat

lekken vergroten parkeerp

Meer bomen

Sportplek voor vrouwen

Buurt supermarkt evt mobiel

Bijentuin maken

Horeca Onveilige verkeers situaties

k

wij rondom Groen entiel ess

les Zang wijk in de

er

Me

ienigen

Meer voorz

Wastelab

Fietsparkeer oplossing

Veiligheid: tegen gaan van vandalisme

Speelplekken verbeteren

aatsen

teekpl

Overs

behoud school op deze locatie

Rookvrije locaties

t lich

Fietsroutes versterken

Snelheid verlagen

Scholen

Meer parkeerplaatsen

Water recreatie

en Gezondere voeding aanbieden

verbeter

Opknappen Parlevinkerpad

Prullenbakken Plaatsen Bloemen aanplanten in de rand die insecten aantrekken

Camera toezicht Wijk

vuilen

niet ver

Verplaatsen Botteloef

et ne mo De Ban blijven groen

Speelvoorzieningen leeftijden 12-20

Twee scholen in de wijk is genoeg

aden

s-

Fiet voor iten tivite jongeren r ac Mee ren en kinde

honk

Jeugd

delp wan en appen opkn

Meertjes toevoegen

rs Op naar een schone wijk

Veilige oversteekplekken

g

ad delp Wan kerpad vin Zitplekken voor parle families

Afva

rt

in de buu

Café

Sportplek voor vrouwen

n

bouwe

Bloemen

en sam n eren Kind en spele lat

el ture ticul Mul bouw ge

ainte cont l bij n akke aanp

Veilige oversteekplekken

Fietsbru

pierenbadje

Banne strandje

horeca

Speeltuin de Zeeslag uitbreiden

en

toevoeg

e

oske

en m

reid

Uitb

Meer moestuinen rttuin

Buu

Veiligheid± tegen gaan van vandalisme

stelen Vernieuwen speeltoe en bankjes

Opknappen hof

ouden! banne beh rand om versterken Groene route wandel

r n voo iteite r Activ 10-14 jaa jeugd

en!

Ongelijke stoep

Groen

maken

Fietssnelweg Parlevinkerpad

k

tot par

dragen Groen over ners aan bewo

zorgt vo

Meer lekken speelp duidelijke verbindingen

er

Me

langs Hoogbouw an IJdoornla Tunnel

Veilige oversteekplekken

en beheer Behoud n van groe

li

5.d Overzicht wensen en ideeën van bewoners 5.e 7 juni 2019 Ontwerpsessie jeugdvoorziening met United Painting

5.e

Parkeervakken verbreden

s nkje

ba

met school uwen functies Niet hoger dan Herbo ere huidige hoogte meerd w uwbou n bouwe Bij nie lagen aal 4

tegen Broodbakken st rattenoverla

minder inbraken

r men voo Meer bloe siteit biodiver

1 school naar Banne Zuid verhuizen

Meer

bakken

vuilnis

Bloemen

Fietsroutes versterken

rt

in de buu

maxim

Behoud singels

ngen

terugbre

Gezondere voeding aanbieden

Meer parkeerplaatsen de Banne bij winkelcentrum

der Groen min en saai mak

As van de wijk open houden

tunneltje terug

5.d

nb ningaa g wo en Weini or senior vo

ne groe ing wijk rder Waa rakter ka

cht

gen evoe ) n to en inge senior Won oor (v

fruitbomen toevoegen

Veiligheid vergroten

od

imte r ru sers mee fiet voor

bouw n 4 laagse voor groe ruimte or meer

en d gro rhou Onde rbeteren ve

tieve Recrea n plekke

od

rb Q ve

BB

afval Zwerf ken ak aanp

62

Zwerf

Fietsnietjes in elk hofje

rlast

aan ark laan n dsp Sta IJdoor e d liger

tjes vei

tunnel

naar brug aan ra nl Ext door IJ

lijn Metro ein naar ijpl

Niet meer bij bouwen!!

ouden! banne beh rand om versterken Groene route wandel

6. Verduurzamen van de wijk

63

Projectnota Banne Noord

Voor de bestaande wijk zijn de belangrijkste onderwerpen op het gebied van duurzaamheid: „  Klimaatadaptatie: hitte- en regenbestendigheid „  Aardgasvrij „  Energiebesparing Voor de nieuwbouw/ontwikkelingen in de wijk zijn de belangrijkste onderwerpen: „  Energieneutraal „  Duurzame herbruikbare materialen/circulaire economie „  Groen en gebouwen

6.1 Bestaande wijk Klimaatadaptatie

Vooralsnog blijft het klimaat veranderen. De voorspellingen voor de toekomst zijn dat het weer extremer wordt. De zomers worden warmer en mogelijk droger; de winters zachter en natter. Buien worden heviger en komen steeds vaker voor.

Rainproof

In een steeds meer verdichte stad vraagt een extremer klimaat om extra inspanning om de stad waterbestendig te maken en schade te voorkomen. Er wordt bij de inrichting van de buitenruimte (privaat en publiek) rekening gehouden met het tijdelijk opvangen van extreme buien. Banne Noord is aangewezen als urgente wijk in de aanpak voor het waterbestendig maken van wijken in Amsterdam. In het Gemeentelijk Rioleringsplan Amsterdam 2016 – 2021 is de ambitie vastgelegd dat er in Amsterdam in 2020 60 mm neerslag in een uur moet kunnen vallen, zonder dat er schade ontstaat aan huizen en infrastructuur. Dat betekent dat alle gebieden waar (her)ontwikkeling van de openbare ruimte plaatsvindt hiertoe een inspanningsverplichting hebben. Voor Banne Noord geldt dat zeker, aangezien deze buurt is aangemerkt als urgent knelpunt. Met name in de hoven ontstaat overlast bij extreme neerslag. Dit is ook de uitkomst van de Rainproof-analyse in de quickscan (zie bijlage 9, Quickscan Water).

64

Wat dit precies betekent voor de aanpak van de openbare ruimte (hoven, parken etc.), gaan we in de vervolgfase uitwerken. De verwachting is dat er forse investeringen nodig zijn. Bij de uitwerking van de hoven Achtersteven en Staghof is hiermee ervaring opgedaan. Deze aanpak is in die zin een pilot voor de aanpak van Banne Noord. Zo kan een link worden gemaakt met sport

en spelen; wadi’s en waterspelen zijn heel goed te combineren. Net als iets verdiepte voetbal- en basketbalveldjes, die regenwaterafvoer kunnen vertragen door het tijdelijk op te vangen. Begin 2021 treedt een nieuwe hemelwaterverordening in werking. Deze verordening regelt dat er voor nieuwbouw in de stad een verplichting komt om een voorziening te maken voor de opvang en het verwerken van regenwater op het eigen perceel. Na inwerkingtreding geldt dit voor alle bouwwerken (zowel bouw als verbouw) waar een omgevingsvergunning voor wordt aangevraagd.

6.a Rainproof Waternet

6.b Rainproof voorbeeld I 6.c Rainproof voorbeeld II 6.d Rainproof voorbeeld III 6.e Rainproof voorbeeld IV

6.b

6.c

6.d

6.e

65 65

Projectnota Banne Noord

Participatie over aardgasvrij januari 2019 VvE’s Stadgenoot maken zelf plan en nodigen AGV-regisseur hierbij uit,

5

bewoners

16 januari 2019 AGV-regisseur start overleg met particuliere bewoners naar aanleiding van hun wens andere aardgasalternatieven dan middentemperatuur warmtenet te onderzoeken.

15

bewoners

Hittestress

Alhoewel de gevolgen van hevige neerslag groot kunnen zijn, is de verwachting dat toekomstige stadsbewoners meer last hebben van zogenaamde hittestress. Veel groen is de belangrijkste factor om hittestress door hitte-eilanden (plekken in de stad waar de temperatuur nog hoger is) te voorkomen. Ook in de woningen kunnen hoge temperaturen voorkomen. Voor bestaande bouw zijn er geen normen ter voorkoming van oververhitting. Over het algemeen is het bij bestaande bouw een minder groot probleem, omdat die woningen minder goed geïsoleerd zijn. Bij na-isolatie is dit echter wel een aandachtspunt.

Groen en ecologie

Groen in de stad heeft een hoge meerwaarde. In een stad met veel groen voelen mensen zich prettiger. Daarnaast biedt het ruimte om te bewegen, te ontmoeten en tot rust te komen. Ook is groen belangrijk voor verschillende planten en dieren in de stad. Daarnaast neemt groen regenwater op en gaat het hittestress tegen.

Energiebesparing en aardgasvrij

Voor de woningcorporaties en particuliere eigenaren worden energiebesparing en duurzaamheid steeds belangrijker. Energiebesparende maatregelen, zoals gevel- en dakisolatie en dubbel glas, vergroten het comfort in de woning. Het energieverbruik gaat omlaag en daarmee ook de energierekening. Naast energiebesparing wordt het opwekken en gebruiken van duurzame energie steeds belangrijker. Het gaat bijvoorbeeld om zonnepanelen en het vervangen van gas door duurzamere warmtebronnen, zoals stadswarmte en warmtepompen. Al deze stappen zijn nodig om de CO2-uitstoot omlaag te krijgen en de opwarming van het klimaat te stoppen.

Overstappen op warmte

Zonnepanelen op het dak Rochdale heeft extra dakisolatie op de complexen in Banne Noord aangebracht. In 2019 is gestart met het plaatsen van 1.000 zonnepanelen op het dak van het complex Staghof. De duurzaam opgewekte stroom gebruiken zij voor de algemene verlichting in het complex. Huurders kregen de mogelijkheid om een deel van hun energie voor huishoudelijk gebruik met zonnepanelen op te wekken.

66

Naast energie besparen levert het overstappen van gas naar warmte voor de verwarming van woningen een flinke CO2 besparing op. Er zijn verschillende manieren om woningen van warmte te voorzien. Er zijn individuele oplossingen zoals een warmtepomp. Maar er zijn ook oplossingen met ­collectieve warmtenetten, waarbij restwarmte of warmte uit oppervlakte­ water wordt benut. Collectief wil zeggen dat veel woningen op het warmtenet zijn aangesloten. Hoe meer woningen op een warmtenet worden aangesloten, hoe lager de kosten per woning zijn. De Gemeente Amsterdam heeft de ambitie om in 2040 aardgasvrij te zijn. Dat is een ingrijpende operatie. Om alle huiseigenaren de tijd te geven om zich hier op voor te bereiden, is een Transitievisie Warmte gemaakt. In dit document staat wanneer een wijk aan de beurt is en welke warmteoplossing in beeld is. De gemeente vindt het belangrijk dat de warmteoplossingen betaalbaar en duurzaam zijn. Daarbij kijkt de gemeente zowel naar de kosten voor de aanleg van een warmtenet, als naar de kosten voor het aansluiten van de woningen en de benodigde aanpassingen in de woningen.

Banne Noord is als een van de eerste wijken aangewezen, omdat er grote werkzaamheden gepland staan waarbij de straten worden opengebroken. Dit biedt een uitgelezen mogelijkheid om tegelijk een warmtenet aan te leggen. Het scheelt overlast en verlaagt de uitvoeringskosten. Het streven is dat alle woningen in Banne Noord in 2030 aardgasvrij zijn.

Warmteoplossing

In de afgelopen periode zijn voor de woningen in Banne Noord verschillende warmteoplossingen met elkaar vergeleken op CO2-besparing, totale kosten en inpasbaarheid in de woningen. Uit de onderzoeken is gebleken dat voor de woningen in de galerijflats een 70/40 ˚C warmtenet een geschikte warmteoplossing is. De kosten zijn relatief laag, omdat er in de woningen weinig aanpassingen nodig zijn. Een 70/40 ˚C warmtenet levert een CO2-besparing van ongeveer 55 % vergeleken met de gasvariant. Een 70/40 ˚C warmtenet heeft daarom de voorkeur voor de meeste woningen in de wijk.

Participatie over aardgasvrij 25 maart 2019 Bewonersbijeenkomst over Aardgasvrij in Banne Noord,

210

bewoners

30 april 2019 Bewonerswerkgroep Banne, voorgezeten door !Woon.

4

bewoners

6.f

28 mei 2019 Sessie met City Deal partijen, bewoners uit VvE’s en particuliere eigenaren in grondgebonden woningen over plannen aardgasvrij Banne Noord. 5 bewoners

6.f Banne Noord Aardgasvrij 6.g 25 maart 2019 Bewonersbijeenkomst Aardgasvrij in Banne Noord 6.g

67

Projectnota Banne Noord

Participatie over aardgasvrij 25 juli 2019 Bewonerswerkgroep Banne, voorgezeten door !Woon.

5

bewoners

september 2019 Mailing update Banne Noord Aardgasvrij

11 september 2019 1e meedenksessie onderzoek (particuliere) eigenaren

15

deelnemers

15 september 2019 Kookworkshop op inductie tijdens Banne Bruist, met o.a. enthousiaste buurtbewoners die nasi maakten en gelegenheid voor kinderen om pannenkoeken te bakken. Ook konden pannen worden getest op geschiktheid voor inductie.

17 september 2019 Bewonerswerkgroep !WOON

4

bewoners

68

Voor de eengezinswoningen lijkt een 70/40 ˚C warmtenet een minder geschikte oplossing. Deze woningen zijn al beter geïsoleerd en daardoor geschikt voor warmte met een lagere temperatuur. Eigenaren van eengezinswoningen hebben keuzevrijheid en zijn niet verplicht om aan te sluiten op een collectief warmtenet. Om een goede keuze te kunnen maken biedt de Gemeente in de komende tijd de eigenaar/bewoners maatwerkadvies en begeleiding aan. Doel is om te onderzoeken welke verduurzamings­ maatregelen passend zijn met het oog op een aardgasvrije toekomst. De adviezen en begeleiding gaan zowel over de maatregelen, de kosten en opbrengsten als beschikbare financieringsbronnen. Een aantal VvE’s in de wijk heeft zich uitgebreid laten adviseren over het ­verduurzamen en aardgasvrij maken van hun complex en de daarvoor benodigde investeringen. De aanleiding hiervoor is dat de gevels aan onderhoud toe zijn en ook de cv-installaties en rookgaskanalen vervangen moeten worden. Dat is een logisch moment om op de toekomst gerichte stappen te zetten. De complexen van Rochdale aan Vlaggemast, Staghof, Stenghof en Masthof zijn een paar jaar geleden flink gerenoveerd, waarbij verduurzaming een grote rol speelde. Zowel Rochdale als Stadgenoot staan positief tegenover het aansluiten van hun woningen op een collectief warmtenet.

Een natuurlijk moment om dit te doen is als de cv-ketels toe zijn aan vervanging. De corporaties onderzoeken op dit moment in het kader van de Amsterdamse Warmtemotor of hun woningen al eerder op een warmtenet kunnen worden aangesloten.

Investeringen

In de volgende fase wordt voor de hele wijk een investeringsvoorstel gemaakt. In het investeringsvoorstel staat hoeveel het de woningeigenaren gaat kosten om de huizen op een warmteoplossing aan te sluiten en waarmee de investeringen worden gedekt. Om de betaalbaarheid van de overstap naar het warmtenet te verzekeren, stelt de gemeente subsidie beschikbaar. Met deze subsidie wordt maximaal de helft van de meerkosten van de overstap naar een warmteaansluiting gedekt. De andere helft moet door de woningeigenaar zelf worden betaald. Met meerkosten worden de extra kosten bedoeld ten opzichte van de vervangings- en onderhouds­ kosten van een cv-installatie. Ook het Rijk stelt subsidie en leningen beschikbaar, zoals de SAH-regeling voor woningcorporaties, de ISDE-regeling voor particuliere huiseigenaren en het Nationale Warmtefonds. De gemeente en de woningcorporaties hebben afspraken gemaakt over de toekomstige energiekosten van huurders. Er wordt naar gestreefd dat huurders in de nieuwe situatie niet meer kwijt zijn voor de verwarming van hun woning dan met gas. Voor particuliere eigenaren is het verstandig om over een lange periode te kijken naar de investeringen, subsidies en opbrengsten. De gemeente biedt particuliere eigenaren advies en begeleiding aan om hierin een verstandige keuze te kunnen maken.

Niet alleen welke warmteoplossing het beste past, maar ook wat een logisch moment is om te gaan investeren.

Uitvoering

Het uitvoeringsplan gaat over de daadwerkelijke aanleg van het warmtenet in de wijk en het moment van aansluiting van de complexen hierop. Dit wordt met alle betrokken partijen afgestemd. De verwachting is dat de woningen in stappen op het warmtenet worden aangesloten en het gasnet in fasen wordt verwijderd. Daarbij wordt zoveel mogelijk een logische ­combinatie gezocht met andere werkzaamheden in dat deel van de wijk. De overgang naar andere energie- en warmtevoorzieningen in Banne Noord betekent dat er nieuwe nutsvoorzieningen geplaatst moeten worden. Voor de toekomstige elektriciteitsvraag wordt uitgezocht of er extra nutsvoorzieningen nodig zijn. Voor het warmtenet moeten warmte overdrachtstations (WOS) in de wijk worden geplaatst. Dit zijn technische voorzieningen met regeltechniek waarmee de warmte op de juiste temperatuur en druk in de woningen komt. Stelregel is dat er op 350 woningen één warmteoverdrachtstation nodig is. Op basis van 2.500 woningen in Banne Noord moet rekening gehouden worden met zes à zeven warmteoverdrachtstations. Een WOS als solitaire nutsvoorziening heeft een afmeting van ongeveer 5 × 3 meter. De gemeente stelt regels op waaraan nieuwe nutsvoorzieningen moeten voldoen. Het streven is om deze technische voorzieningen zoveel mogelijk te integreren in andere functies en verrommeling van de openbare ruimte te voorkomen.

Participatie over aardgasvrij 24 september 2019 Inloopbijeenkomst Ontwikkelbuurt

30

bewoners.

15 oktober 2019 2e meedenksessie onderzoek (particuliere) eigenaren

15

deelnemers

5 november 2019 Bewonerswerkgroep !WOON

8

deelnemers

Koppelkans aanleg warmtenet

De komende jaren vinden veel werkzaamheden in de openbare ruimte plaats. Bijna alle ondergrondse kabels en leidingen (voor elektra, gas, water, riool) worden vervangen. De straten en het groen worden opnieuw ingericht. In de wijk ligt voor een deel een oud en kwetsbaar gasnet van grijs gietijzer. Bij werkzaamheden in de grond moet het gasnet direct worden vervangen om risico op lekkage te voorkomen. Door de aanleg van een warmtenet te combineren met al geplande werkzaamheden, is er minder overlast in de buurt. Ook besparen we kosten.

7 november 2019 Presentatie van OmOns-tool (particuliere) eigenaren

10 december 2019 Inloopbijeenkomst Ontwikkelbuurt

30

bewoners

29 januari 2020 3e meedenksessie onderzoek (particuliere) eigenaren

15

deelnemers

69

Projectnota Banne Noord

6.2 Nieuwbouw Energieneutraal

In Banne Noord zijn plannen voor nieuwbouw. Op grond van landelijke regelgeving wordt deze nieuwbouw niet meer op het gasnet aangesloten maar op warmte. Aanleg van het warmtenet gebeurt binnen de concessie Noord die de gemeente in 2008 verleend heeft aan Westpoort Warmte (WPW). De concessie bevat bindende afspraken over onder meer de leveringsvoorwaarden, aansluitvoorwaarden, tarieven (aansluitbijdrage, vastrecht en warmtetarief) en de wijze van indexering van tarieven. WPW is verplicht, voor eigen rekening en risico, de warmtevoorziening binnen het overeengekomen gebied te ontwerpen, aan te leggen en te beheren, en warmte te leveren aan de verbruikers. Vanaf 1 januari 2021 moeten alle gebouwen in Nederland bijna energie­ neutraal zijn (BENG). Dit geldt ook voor de nieuwbouw in Banne Noord. Wanneer de nieuwbouwkavels via tenders aan de markt worden aange­ boden, biedt dit de kans om die plekken minimaal energieneutraal te ontwikkelen. De gemeente Amsterdam weegt bij de beoordeling van tenders de inzet op duurzaamheid voor minimaal 30% mee. Energie maakt daar altijd onderdeel van uit. Voor meer informatie over energie-eisen en ambities zie bijlage 4.

Duurzame herbruikbare materialen/circulaire economie

De productie van bouwmaterialen en met name beton zorgt voor CO2-uitstoot. Ook heeft het winnen van grondstoffen vaak grote gevolgen voor het landschap. Ook in Banne Noord zetten we daarom in op het gebruik van duurzame, herbruikbare of hergebruikte materialen. Ook hier bieden tenders een mogelijkheid om de markt uit te dagen. Voor meer informatie over materialen in gebouwen zie bijlage 4.

Groen en gebouwen

Naast groen in de openbare ruimte heeft groen aan en op gebouwen een grote meerwaarde voor de kwaliteit van de leefomgeving en biodiversiteit. Om die reden is het bij Amsterdamse tenders verplicht om minimaal 30 punten te scoren voor natuurinclusief bouwen. Voor meer informatie over de ambities op het gebied van groen zie bijlage 4.

Schone lucht

Vuile lucht is een sluipmoordenaar. Het is, na roken, ongezonde voeding en gebrek aan beweging, het vierde gezondheidsrisico in Amsterdam. Daarom heeft het college het actieplan Schone Lucht opgesteld. In 2030 wil Amsterdam alleen nog maar uitstootvrije voertuigen toelaten. Naast nieuwe regelgeving moet er ook voldoende plek zijn om elektrische voertuigen op te laden. Daarom wordt in Banne Noord minimaal 10% van de parkeerplekken vrijgehouden voor elektrisch vervoer. Mocht er meer vraag zijn naar oplaadplekken, dan wordt dit op termijn verder uitgebreid.

70

Groen dak

Groene gevel

71

Projectnota Banne Noord

Deelmobiliteit, zoals deelauto’s of deelscooters, wordt steeds belangrijker. Voor de meeste ritten zijn elektrische auto’s geschikt. Daarom sturen we in Banne Noord aan op meer, en vooral elektrische, deelauto’s. Ook onderzoeken we of een (elektrische) mobiliteitshub (een plek waar verschillende soorten vervoer samenkomen) in Banne Noord haalbaar is. Daarnaast zijn het Besluit gevoelige bestemmingen en de Amsterdamse Richtlijn gevoelige bestemmingen luchtkwaliteit van toepassing. Dat laatste is van belang voor de plaatsing van de scholen. In dit stadium wordt ervan uitgegaan dat de nieuwe scholen voldoen aan de criteria voor schone lucht en afstand tot autowegen. Dit wordt verder onderzocht in de vervolgfase. In bijlage 4 staat een overzicht van duurzaamheidsmaatregelen voor nieuwe ontwikkelingen binnen Banne-Noord. In het vervolgtraject wordt gekeken in hoeverre deze in de grondexploitatie moeten worden opgenomen.

(Hemel)waterneutraal

Het is van belang dat zowel op particulier als op openbaar terrein voldoende waterberging wordt gerealiseerd. Een van de juridische instrumenten, die een bijdrage kan leveren aan een klimaatbestendig en waterrobuust Amsterdam, is een hemelwaterverordening. Zie hiervoor ook hoofdstuk 9.2, paragraaf Hemelwater. Aanvullend wordt geadviseerd om nieuwbouw met een hogere dorpel­ hoogte te realiseren om risico’s op schade bij hevige regenbuien te ­verkleinen. De vereiste dorpelhoogte wordt door de gemeente voorgeschreven. Voor Banne Noord is dit extra urgent vanwege de hoge grondwaterstand. Met name in de hoven leidt dit tot ernstige wateroverlast bij hoosbuien.

6.h 15 september 2019 Superwijk workshop op Banne Bruist

72

7. Wonen

73

Projectnota Banne Noord

Banne Noord vormt een contrast met het recent opnieuw ­ ontwikkelde Banne Zuid, een inmiddels gemengde wijk met veel voorzieningen. Voor Banne Noord hebben we de volgende ­aandachtspunten op het gebied van wonen: „  Een meer gemengde wijk, ook voor jongeren die nu nog thuis wonen in Banne Noord. „  Gevoel van veiligheid versterken en beweging stimuleren door investeringen in de openbare ruimte en groen. „  Combineren van nieuwbouwwoningen met een nieuw aanbod voorzieningen. „  Aandacht voor de verbinding tussen Banne Noord, Banne Zuid en de omgeving. „  De buurt kan aantrekkelijk zijn voor vastgoedontwikkelaars. De metro is vlakbij en de buurt heeft een nog relatief laag prijsniveau. „  Benut kansrijke locaties: ƒ  Locatie de Parlevinker biedt kansen voor nieuwe horeca ­ en voorzieningen. De bestaande (gedeeltelijk tijdelijke) voorzieningen worden, voor zover mogelijk, betrokken bij de nieuwbouw van het voorzieningengebouw. ƒ  Gebruik de hoogbouw aan de noordrand als geluidscherm voor de A10. Als deze gebouwen hoog genoeg zijn, hebben ze tevens uitzicht op Waterland.

Het woningprogramma wordt 32% sociaal, 45% middensegment en 23 % marktsegment. Dit wijkt af van het stedelijk beleid met een verdeling van 40 – 40 – 20% om de wijk meer gemengder te maken. In de vervolgfase wordt optimalisatie van het woonprogramma verder onderzocht. Hierbij wordt gekeken naar het volume, de woninggrootte en het aandeel koop en huur in het middensegment. Het voorraadbeleid van de corporaties en de verhouding tot de nieuwbouw in Banne Noord is onderwerp van gesprek tussen het Dagelijks Bestuur van stadsdeel Noord en de corporaties. Inzet hierbij is door minder verkoop en meer toevoeging van middeldure huur ook andere groepen als verpleegkundigen en leraren te huisvesten in Banne Noord. Dit krijgt in 2021 een vervolg.

74

Bij de bouw van nieuwe woningen wordt rekening gehouden met een divers programma voor verschillende doelgroepen. We zoeken naar mogelijkheden om senioren, starters en jongeren uit de wijk plek te bieden in de nieuwbouw. Zo komt aan de kant van de A10/Noorderbreedte het accent te liggen op middensegmentwoningen en starters. Op de locatie Parlevinker komt ruimte voor ouderen en op de Driemaster is plek voor koopwoningen en gezinnen. Ook willen wij atelierwoningen toevoegen. Ook geeft een divers programma een impuls aan de sociaaleconomische ­versterking van de buurt. Dit is een van de doelstellingen van ontwikkel­ buurten. Het succes van het programma is mede afhankelijk van investeringen in de openbare ruimte, met name rondom de ontwikkelkavels de Parlevinker, de Fokkemast en de kavels aan de A10-zijde. Een veelgehoorde vraag van bewoners is of ze een nieuwbouwwoning ­kunnen huren in de Banne. Binnen de huidige toewijzingsregels voor sociale huur is weinig mogelijk. Wel is het mogelijk een eigen wooncoöperatie op te richten. In Banne Noord zijn er ook kansen voor wooncoöperaties. Een wooncoöperatie is een vorm van collectief wonen. Gezamenlijk geven bewoners vorm aan zelfbeheer en zelfbestuur van de woningen. Woning­ coöperaties specifiek gericht op sociale huur en midden huur zorgen ervoor dat woningen blijvend beschikbaar blijven in deze segmenten.

Deze collectieven zijn vaak ook bereid om zich in te zetten voor de omgeving. Dit kan een positieve invloed hebben op de sociale cohesie in wijken en de weerbaarheid van buurten. De komende tijd wordt nader onderzocht of de bouwlocaties aan de Noorderbreedte hiervoor in aanmerking kunnen komen en of hiervoor animo is vanuit Banne Noord.

“Mijn kinderen zijn in de twintig, maar wonen nog steeds thuis. Waar kunnen ze betaalbaar op zichzelf wonen in Amsterdam?”

De doelgroepenindeling van het advies van de directie Wonen (gemeente Amsterdam) wordt gevolgd per locatie, zie voor verdere uitwerking bijlage 5.

75

Projectnota Banne Noord

7.a

7.a 10 december 2019 Bijeenkomst toekomstplannen 7.b 10 december 2019 Bijeenkomst toekomstplannen

7.b

76

8. Voorzieningen

77

Projectnota Banne Noord

„  Banne Noord heeft een stevig pakket aan voorzieningen nodig met als centrale plek de Parlevinker. Deze voorzieningen moeten ontmoeting, ontplooiing en beweging aanmoedigen. Dit vraagt niet alleen om het maken van plekken, maar ook om programmering. „  We kijken naar een mix aan maatschappelijke, religieuze en economische voorzieningen. „  In afstemming met de schoolbesturen wordt de nieuwbouw voor de drie basisscholen verder ontwikkeld. „  De gemeente wil in samenwerking met de eigenaren op en rond de Parlevinker een voorzieningengebouw realiseren voor onder andere een broedplaats, een buurtkamer, kleinschalige horeca en een theaterzaal. Dit om het kunst- en cultuur(educatie)aanbod in de buurt te vergroten en de culturele participatie van buurtbewoners te verbeteren. De moskee wordt ook betrokken bij het onderzoek naar een nieuw voorzieningengebouw.

De HvA onderzocht welke voorzieningen moeten blijven of terugkomen in de nieuwe situatie. Ook bekeken ze wat gewenst en haalbaar is in een nieuw voorzieningengebouw. In de volgende fase onderzoeken we welke voorzieningen gewenst zijn en over kunnen naar de nieuwe situatie, en welke voorzieningen minder van belang zijn. Met de huidige vastgoedeigenaren is een voorlopig programma opgesteld voor het voorzieningengebouw aan de Parlevinker: 240 m2 cultuur, 1200 m2 broedplaats, een moskee (cultureel centrum), 120 m2 horeca en 24 atelier­ woningen. Het geselecteerde architectenbureau SVP gaat in overleg met de betrokken partijen hiervoor een stedenbouwkundig plan maken. Bij de uitwerking worden ook de huidige gebruikers betrokken (met uitzondering van de coffeeshop), net als de bibliotheek. De huidige voorzieningen voor de jeugd worden verplaatst naar de tijdelijke jeugdvoorziening en de nieuwe buurtkamer bij speeltuin De Zeeslag.

8.1 Maatschappelijke voorzieningen Scholen

78

In Banne Noord en Zuid zijn vier basisscholen met vroeg- en voorschoolse educatie. Drie scholen liggen in Banne Noord: De Botteloef (circa 170 leer­ lingen), De Driemaster (circa 320 leerlingen) en De Vier Windstreken (circa 310 leerlingen). Een school ligt in Banne Zuid, de Zeven Zeeën (circa 200 leerlingen). Deze scholen voorzien in de behoefte aan primair onderwijs in de Banne.

De schoolgebouwen van de Botteloef, Driemaster en De Vier Windstreken zijn circa 40 jaar oud en zijn in technisch opzicht nog niet aan vervanging toe. Vervangende nieuwbouw van deze schoolgebouwen is daarom nog niet noodzakelijk maar wel mogelijk. Het vernieuwen van de schoolgebouwen van de Botteloef en De Vier Windstreken en het verplaatsen van de ­Driemaster naar Banne Zuid bieden veel kansen voor het verbeteren van de relatie van de gebouwen en schoolpleinen met de openbare ruimte eromheen. Daarom worden deze plannen in nauwe afstemming met de schoolbesturen verder ontwikkeld. Daarnaast zorgt de verplaatsing van de Driemaster naar Banne Zuid voor een betere spreiding van de scholen in de wijk, waardoor meer kinderen in hun eigen buurt naar school kunnen.

Jeugdvoorziening

In de Banne is weinig plek voor jeugd om elkaar te ontmoeten, huiswerk te maken, deel te nemen aan activiteiten en om zich voor te bereiden op opleiding en werk. Daarom wordt er een tijdelijke jeugdvoorziening gemaakt voor jongeren vanaf 10/12 jaar op het “Rode Plein” bij basisschool de Botteloef. Hier liggen een goed gebruikt voetbalveld en basketbalveld met zitbanken, waar nu al naschoolse sportactiviteiten worden aangeboden. Kinderen en jongeren hebben het afgelopen jaar meegepraat over de activiteiten voor deze voorziening. De tijdelijke voorziening blijft circa vijf jaar staan. Voor de periode daarna wordt gewerkt aan de inpassing en realisatie van een definitieve jongerenvoorziening in de Banne. We gaan bekijken of de locatie voor de tijdelijke voorziening ook geschikt is voor de definitieve voorziening. Voor de tijdelijke voorziening gaan we kijken naar het programma en de verdeling van de taken van deze jeugdvoorziening en die van de buurtkamer. Dit om te voorkomen dat de tijdelijke jeugdvoorziening overdag tot ca 15.00 uur niet wordt gebruikt.

“Wij willen meer ruimte om elkaar te ontmoeten voor gebed. We denken aan een multicultureel centrum met gebedsruimte.”

Buurtkamer

Basisvoorzieningen, zoals buurtkamers, zijn laagdrempelige voorzieningen waar buurtbewoners en instanties elkaar kunnen ontmoeten om zo de sociaaleconomische situatie in de buurt te verbeteren. In Banne Noord is een grote buurtkamer voor verschillende doelgroepen gepland naast speeltuin de Zeeslag. In deze buurtkamer kunnen kinderen en hun ouders bijvoorbeeld terecht om te spelen, voor spelinloop, kinderactiviteiten en opvoedondersteuning. Daarnaast is er een programma voor volwassenen en ouderen met bijvoorbeeld lessen in de Nederlandse taal en ontmoetings­ activiteiten. De activiteiten in de buurtkamer worden verzorgd door ­verschillende aanbieders zoals De Bolder, Het Fort en Spin.

Ontmoetingsruimte ouderen

Rochdale gaat ouderenwoningen ontwikkelen op de huidige parkeerplaats van winkelcentrum Parlevinker. Als onderdeel van dit wooncomplex onderzoekt Rochdale de mogelijkheden voor het realiseren van een ontmoetingsruimte voor haar huurders. Er wordt gekeken naar mogelijkheden voor beweegactiviteiten voor ­ouderen in de buitenlucht, wellicht in samenwerking met de ergotherapie in het gezondheidscentrum aan het plein. Activiteiten van wandelen tot sportaanbod bij de nieuw aangelegde fitnessplek op het plein kunnen ­ontmoeting en sociale veiligheid versterken.

79

Projectnota Banne Noord

Broedplaats en culturele wijkvoorziening

Met een culturele wijkvoorziening wil de gemeente het kunst- en cultuuraanbod in de buurt vergroten en de culturele participatie van buurtbewoners verbeteren. Uitgangspunt is om de culturele infrastructuur in Banne Noord te versterken. In het nieuwe voorzieningengebouw aan het Parlevinkerplein is daarom ruimte gecreëerd voor de doorontwikkeling van de Broedplaats gevestigd in de huidige Rietwijker. Er wordt een (nieuwe) cultuurzaal gerealiseerd met foyer en horecavoorziening die kan worden ingezet als theaterzaal en voor buurtactiviteiten. Daarnaast is het de nadrukkelijke wens om hier faciliteiten voor kunst- en cultuureducatie te realiseren, zoals bijvoorbeeld een dansstudio. Buurtbewoners kunnen er binnen lopen om een kopje koffie te drinken en er worden bijvoorbeeld schildercursussen voor ouderen of debatavonden voor jongeren georganiseerd. Het programma wordt gecoördineerd door een lokaal gewortelde culturele partij. De horecavoorziening wordt gerund door een sociale ondernemer en biedt mensen uit de buurt een baan of opleidingstraject. De cultuurzaal kan gebruikt worden als podiumkunstenzaal voor buurtprojecten, maar ook voor meer stedelijke podiumkunstgezelschappen met programma voor kunst- en cultuurliefhebbers uit heel Noord.

Hier ligt een kans voor de realisatie van de ambitie om het kunst- en cultuuraanbod in Noord te verstevigen, zoals omschreven in het Kunstenplan 2021 – 2024.

Gezondheidscentrum

Het gezondheidscentrum aan de Parlevinker is een waardevolle voorziening voor de buurt en blijft op de huidige plek.

8.a 15 september 2019 Banne Bruist

80

8.2 Religieuze voorzieningen De moskee is nu zeer klein gehuisvest. De gebedsruimte is in een pand aan de kop van het Grootzeilhof en voor vrouwen is een ruimte in de Parlevinker. De moskee verzoekt om grotere huisvesting, die ook een culturele functie heeft voor hun doelgroep, en heeft hiervoor een ‘strategisch beleidsplan’ ontwikkeld. Gezien de ondersteunende functie, die de moskee heeft voor de bewoners in Banne Noord, is gezocht naar een nieuwe plek op korte termijn. Tijdens de participatie kwam de wens naar voren om een levendig plein aan de Parlevinker te maken. Hierin kunnen de moskee en het cultureel centrum een waardevolle toevoeging zijn. Dit wordt dan ook meegenomen in het onderzoek naar een nieuw voorzieningengebouw.

8.3 Economische voorzieningen Op dit moment is in Banne Noord zeer weinig economische activiteit. Het is een woongebied met drie scholen, een gezondheidscentrum, een kinderdagverblijf en vooral gebruikers in de Parlevinker en de Rietwijker. Het toevoegen van werkgelegenheid in deze ontwikkelwijk is dan ook gewenst. De uitdaging is om dit goed vorm te geven. Concurrentie met het winkelcentrum Banne Zuid is namelijk niet gewenst. Het nieuwe voorzieningengebouw aan de Parlevinker biedt mogelijkheden. Naast een broedplaats komen hier mogelijk werkplekken en horeca. Het theater kan verder worden uitgebouwd. Bijvoorbeeld met een groter, moderner theater met daarin dansstudio’s en horeca. Door dit gebied te ontwikkelen als een laagdrempelig verblijfsgebied maken we onderscheid met Banne Centrum en de zakelijke dienstverlening in de plint aan de IJdoornlaan. Bovendien komt het inrichten van de Parlevinker als verblijfsgebied tegemoet aan de wensen van omwonenden voor meer ontspanning en cultuur in het gebied. Ook de omringende scholen kunnen van dit aanbod mooi gebruik maken voor hun eigen onderwijsplan.

“Huiswerkles voor mijn kinderen, dat wil ik graag. Ik kan zelf niet helpen bij het huiswerk, maar ik wil wel dat ze het goed doen op school”

Voor economische voorzieningen wordt in totaal 1.000 m2 gereserveerd, in afstemming met de andere voorzieningen. Deze worden verdeeld over de drie bouwlocaties: de Driemaster, de Parlevinker en de Noorderbreedte. In de vervolgfase wordt de haalbaarheid verder onderzocht.

8.4 Sociaal programma Om van Banne Noord een aantrekkelijke, vitale en gevarieerde woonwijk te maken, met een betere sociaaleconomische positie voor de buurt en haar bewoners, is een integrale koppeling tussen een fysiek en sociaal programma noodzakelijk. De programmering van de voorzieningen wordt gebaseerd op de analyse van de sociaaleconomische situatie van en gesprekken met bewoners en professionals in Banne Noord.

81

Projectnota Banne Noord

Analyse

De GGD schrijft in opdracht van stadsdeel Noord een sociaal programma. In hun analyse signaleren ze de volgende zaken: ƒ In de Banne Noord is de sociaaleconomische situatie ten opzichte van andere Amsterdamse buurten minder goed. Kansenongelijkheid is hier nadrukkelijk aanwezig. Er is sprake van gestapelde problematiek, met relatief veel eenoudergezinnen en gezinnen met een migrantenachtergrond. Er is bovengemiddeld meer sprake van onderwijsachterstand, armoede, gezondheidsproblemen, laaggeletterdheid, criminaliteit, weinig ouderbetrokkenheid en weinig persoonlijke binding of contact in de wijk. ƒ Er zijn plekken in de buurt waar bewoners met (hulp)vragen terecht ­kunnen, maar men komt te vaak niet terecht bij zorg-, welzijns- en armoedevoorzieningen. De communicatiestijl van professionals kan beter aansluiten. Ook zijn de voorzieningen vaak onvoldoende van structurele aard. Professionals willen meer op de hoogte zijn van het complete aanbod en meer samenwerken. ƒ Kinderen voelen zich vaak onveilig op straat, er zou veel gepest worden door oudere jongeren. Het percentage Voor- en vroegschoolse educatie-indicatie (VVE-indicatie) is een stuk hoger dan gemiddeld in Amsterdam. Het basisschooladvies is eveneens een stuk lager dan in de rest van Amsterdam. ƒ Bij jongeren zien we dat het percentage laagopgeleide schoolverlaters vooral in Banne Noordoost opvallend hoog is.

Er wordt veel overlast ervaren van hangjongeren. Er zijn meer vroegtijdige schoolverlaters en het schooladvies is een stuk lager dan in de rest van de stad. ƒ Volwassenen en senioren hebben vaker problemen met hun gezondheid, zowel fysiek als mentaal. Ze ervaren minder regie over hun leven in ­vergelijking met de rest van Amsterdam. ƒ Er is weinig sprake van saamhorigheid tussen verschillende bewonersgroepen.

Extra inzet

De gewenste inzet, zoals deze wordt voorgesteld vanuit de principenota, wordt onderverdeeld in een deel inzet op jeugd en een deel op volwassenen. Voor de jeugd moet het sociaal programma zich richten op de volgende prioriteiten: het vergroten van kansen voor kinderen, het versterken van de ouderbetrokkenheid en het creëren van een sociaal veilige omgeving. Geconstateerd wordt dat de huidige basisvoorzieningen te mager zijn in relatie tot de problematiek. Het stadsdeel wil graag investeren in de betrokkenheid van ouders, onder andere door sportaanbod voor kinderen te ­koppelen aan het sportaanbod voor volwassenen.

82

Voor volwassenen is de opgave om daar waar nodig de zelfredzaamheid van de bewoners te vergroten door zorg en ondersteuningsaanbod beter aan te laten sluiten bij de problematiek. Ook wil het stadsdeel de kansen versterken voor specifieke groepen op arbeidsmarkt. Tot slot wordt aangegeven dat er veel aandacht moet gaan naar ouderen, aangezien de bevolkingsopbouw in de Banne zich kenmerkt door relatief meer ouderen dan elders in Amsterdam (17% versus 12%).

Ontwikkeling sociaal programma Het sociaal programma richt zich op:

1. Vergroten van de kansen voor de jeugd

2. Versterken van de ouders en hun betrokkenheid 3. Zorgdragen voor een sociaal veilige omgeving

4. Toegankelijker maken van de zorg en welzijnsvoorzieningen

5. Sport en gezondheid (zowel fysieke, mentale als sociale gezondheid) 6. Versterken van de kansen op de arbeidsmarkt

7. Aansluiten op de behoefte van en zorg voor ouderen

Uitgangspunten

Het is wenselijk dat dit gebeurt door enerzijds activiteiten te organiseren die aansluiten bij de behoefte van de bewoners. Anderzijds moet er ook meer aandacht komen voor de samenhang, integraliteit en opvolging in de gehele sociale programmering van de Banne. Hierin worden al grote stappen gezet in de uitvoering in de wijk, maar er liggen nog kansen in het creëren van meer samenhang in de activiteiten die worden georganiseerd. Maar ook op gemeentelijk niveau moeten we deze samenhang beter organiseren. Een integrale manier van werken heeft prioriteit, omdat dan het gesprek kan worden gevoerd over welke problematiek het meest urgent is en als eerste aangepakt moet worden. Dit geeft volwassenen en gezinnen de ruimte om aan gestapelde problematiek te werken.

Werkwijze en proces van verdere uitwerking

Om het sociaal programma te laten aansluiten op de behoefte van de bewoners laten we hen hierin coproduceren en (mee)beslissen. We willen samen met de bewoners tot een voorstel komen. Hierin gaan we niet uit van de gebruikelijke wijze van participatie, namelijk bewoners advies te laten geven, maar laten we bewoners daadwerkelijk meebeslissen in de totstandkoming van het sociaal aanbod.

Planning en financiering

We willen graag samen met bewoners bepalen in co-creatie wat het aan­ vullende aanbod moet zijn in het sociaal domein die passen binnen de financiële kaders. Hiertoe wordt een participatievoorstel gemaakt. Hieronder is een globaal overzicht weergegeven van het huidige aanbod. Een deel van het aanbod is gericht op de hele Banne en vindt deels plaats net over de IJdoornlaan in Banne Zuid, te weten de Kadoelerbreek en het Huis van de Wijk. Op basis hiervan kunnen we in gezamenlijkheid met bewoners komen tot een aanbod dat aansluit bij de gemeentelijke mogelijkheden en de wensen en behoeften van de inwoners. In samenwerking met de directie Kunst en Cultuur zal worden gekeken of er budgetten vanuit het Kunstenplan voor de inhaalslag Noord voor het nieuwe voorzieningengebouw kunnen worden ingezet. 83

Projectnota Banne Noord

Doelgroep

Banne Noord

Banne Zuid

Kinderen tot 12 jaar

ƒ Speeltuinwerk in de Zeeslag

ƒ OBA

ƒ Spelinloop in de buurtkamer De Bolder

ƒ Kinderactiviteiten

ƒ Naschoolse activiteiten door het Fort in

ƒ Huiswerkbegeleiding van Studiezalen

de Parlevinker ƒ Tussen kunst en Knutsel op zondagen in de Rietwijker ƒ Kinderactiviteiten bij de Zeeslag ƒ Aanbod van Wijsneus Jeugd

ƒ Streetcornerwork

ƒ Huis van de Wijk

ƒ Sciandri Streetwise Rode plein

ƒ Jongerenwerk

ƒ Overslag sportaanbod

ƒ De Gasten

ƒ Aanbod Dock jongeren werk in de bus van Dock,

ƒ Sciandri HvdW Banne

in de Bolder en op het kunstgrasveld ƒ Funtrax sportbuurtwerk: Pleinpret Plejadeplein 12-jaar ƒ Overslag Sciandri streetwisekids 12–15 jr

ƒ Streetwise 16+ ƒ Hvd Wijk Banne Meidensport ƒ Klipperstraat/gele doelen ƒ Pleinpret ƒ Sportbuurtwerk 12-jaar

Volwassenen

ƒ Hebben & Houwen kledingbank ƒ Ontmoeting in de Bolder ƒ Moestuintjes project Theaterstraat

ƒ Kadoelerbreek: sociaal loket (WMO) maatschappelijk werk, schuldhulpverlening, sociaal raadslieden ƒ OBA taalaanbod ƒ Ontmoetingsactiviteit en participatiewerk in het Huis van de Wijk ƒ Sportaanbod voor vrouwen in de gymzaal ƒ Voedselbank ƒ Sociale kruidenier ƒ Spreekuren Eva & Adam

Ouderen

ƒ OBA ƒ Ouderenadviseur Doras in Kadoelerbreek ƒ Ouderen dag besteding ƒ Ontmoetingsactiviteiten in het Huis van de Wijk ƒ MBVO (meer bewegen voor ouderen)

84

9. Ontwikkelstrategie

85

Projectnota Banne Noord

„  In deze en de aankomende fase gaan we deels uit van een actief grondbeleid. Binnen een actief grondbeleid verwerft en produceert de gemeente zelf (bouwrijpe) grond. „  Om tot de gewenste ontwikkeling te komen, maken we samenwerkingsafspraken met de betrokken stakeholders.

9.1 Grondbeleid Investeringen in de Banne Noord kunnen worden verdeeld in korte (start voor 2024) en meer lange termijn (start na 2024). Voor wat betreft het grondbeleid speelt op de korte termijn de voorgenomen herontwikkeling van het gebied rondom de Parlevinker. Op de langere termijn gaat het om de gebieden rondom de IJdoornlaan en de A10-zone.

De Parlevinker en omgeving

Deze locatie valt uiteen in gemeentelijk eigendom (parkeerplaatsen, park, plein) en locaties die in eigendom zijn van woningstichting Rochdale (de bestaande woningen aan de Fokkemast en het voorzieningengebouw, de Parlevinker), Stichting Buurtcentra (De Rietwijker) en Stichting Innoord (de school De Vier Windstreken). Voor elk van de aanwezige locaties binnen dit plandeel geldt dat deze niet direct ontwikkelbaar en uitgeefbaar zijn. We moeten hiervoor eerst verdere afspraken met de betrokken partijen maken. Op hoofdlijnen gaat het in ­eerste instantie dan om afspraken met: ƒ Rochdale om ontwikkelingen mogelijk te maken voor het voorzieningengebouw en de bestaande sociale huurwoningen aan de Fokkemast. ƒ Rochdale, Stichting Buurtcentra en de moskee over de vorming van een voorzieningencluster op de locatie van het bestaande pand van de Parlevinker. De deelontwikkelingen zijn onderling ruimtelijk goed te spreiden. Ook zijn ze in tijd niet van elkaar afhankelijk. Hiermee kan op sommige plekken dus snelheid worden gemaakt. Rochdale heeft concreet de wens om hier binnen twee jaar te beginnen met de nieuwbouw. Het is daarbij ook van belang dat er dan een goed beeld is van het toekomstige voorzieningengebouw. Daarom is met betrokken partijen een traject ingezet om tot een gezamenlijk ontwerpuitgangspunt te komen.

De studie naar het voorzieningencluster en de woningbouw loopt parallel aan de besluitvormingsprocedure voor deze projectnota. Na overeenstemming over de studieresultaten en de vaststelling van de projectnota wordt een aanvullende afsprakenbrief met het oog op realisatie opgesteld.

86

Dit betekent een mogelijke grondtransactie of een uitwisseling van erfpachtrechten tussen de gemeente en Rochdale. Hierbij gaat het om de Fokkemast, de parkeerplaatsen tussen de Fokkemast en het gebouw

Parlevinker, het gebouw de Parlevinker en mogelijk een deel van het huidige plein. Door verschuiving van nieuwbouw ten opzichte van de huidige bebouwing worden mogelijk delen openbaar die nu nog bebouwd zijn, en andersom. De uitgangspunten uit het Aanvullend Convenant Erfpacht (ACE) zijn van toepassing op de wooncomplexen van corporaties. Voor stichting B ­ uurtcentra wordt onderzocht of en hoe de bestaande positie die zij in de Rietwijker hebben, ingebracht kan worden in het gewenste voorzieningengebouw. In de vervolgfase kunnen dan afspraken worden gemaakt met het bestuur van Innoord en de afdeling Onderwijshuisvesting van OJZ over de nieuwbouw en de verhuizing van de basisschool de Vier Windstreken.

Noorderbreedte/A10 zone

Dit deelgebied zal voor wat betreft de voorziene nieuwe gronduitgiftes na 2024 aan bod gaan komen. Het gaat hier om woningbouw aan de noordkant van het plangebied. Dit gebied is in eigendom van de gemeente. Voordat hier kan worden overgegaan tot de realisatie van nieuwe woningen, zal eerst de bestaande infrastructuur verlegd moeten worden om de be­nodigde ruimte te creëren. De vrijgekomen locaties zullen dan waarschijnlijk via tenders op de markt worden gebracht. Het onderbrengen van de sociale huurwoningen is hierbij een aandachtspunt.

“Het is geen gezellige plek nu, de Parlevinker, dat kan zeker beter!”

IJdoornlaanzone

De ontwikkeling van dit deelgebied (behalve het zuidelijk deel van het park en de aanpak van de rotonde) is voorzien na 2024. In dit gebied gaat het dan deels om eigendom van de gemeente: de onderwijslocatie waar nu de Driemaster is gevestigd. Daarnaast gaat het om eigendommen van woningstichting Stadgenoot: de bestaande woningen langs de IJdoornlaan. Stadgenoot heeft echter aangegeven dat de woningen bij Binnenvaart de komende tien jaar niet worden gesloopt en dat pas in een latere fase wordt onderzocht of herontwikkeling van Binnenvaart wenselijk is. Voor de locaties aan de IJdoornlaan geldt deels hetzelfde principe als voor de locaties langs de A10. Het is gemeentelijke grond die we kunnen uitgeven via tenders. Daar waar we kiezen voor een maatschappelijk programma kan het vastgoed ook in eigendom komen van de gemeente. In die gevallen wordt de grond in beheer overgedragen en het bouwproces aanbesteed. Een belangrijk aandachtspunt bij deze locatie is de voorgenomen verhuizing van de Driemaster naar Banne Zuid.

9.2 Juridisch planologisch instrumentarium Marktpartijen hebben geen posities in Banne Noord, behalve de eerder beschreven posities van de woningcorporaties. Dit betekent dat de gemeente richting gevend is in het plannen en organiseren van de ontwikkelingen. Voor de posities, die nu niet in gebruik zijn bij partijen, wordt ingezet op een tenderprocedure. Dit in combinatie met afspraken met corporaties over het sociale woningbouwprogramma.