bijlage 1 Projectnota mei 2021.pdf

Mei 2021

Projectnota Banne Noord Het resultaat van een bijzonder participatieproces

Projectnota Banne Noord

2

3

Projectnota Banne Noord

4

5

Projectnota Banne Noord

6

Projectnota Banne Noord Het resultaat van een bijzonder participatieproces

7

Projectnota Banne Noord

Inhoudsopgave Samenvatting

9

1. Inleiding

13

2. Uitgangssituatie & context

17

3. Participatie

21

4. Uitkomsten

31

5. Korte termijn en tijdelijke projecten

59

6. Verduurzamen van de wijk

63

7. Wonen

73

8. Voorzieningen

77

9. Ontwikkelstrategie

85

10. Planning, proces & organisatie

95

11. Financiën

111

12. Bijlagen

115

13. Colofon

117

1.1 Aanleiding 1.2 Ambities van het project 1.3 Sociale aanpak 1.4 Urgentie 2.1 Relatie met stedelijke opgaven 2.2 Plangebied in zijn omgeving 2.3 Huidige situatie plangebied 3.1 Ambities 3.2 Aanpak 3.3 Participatieproces principenota 3.4 Participatieproces projectnota 3.5 Betrokkenheid in de wijk 3.6 Opbrengsten van participatie 4.1 Stedenbouwkundige co-creatie 4.2 Het belang van groen 4.3 Stedenbouwkundige visie

6.1 Bestaande wijk 6.2 Nieuwbouw

8.1 Maatschappelijke voorzieningen 8.2 Religieuze voorzieningen 8.3 Economische voorzieningen 8.4 Sociaal programma 9.1 Grondbeleid 9.2 Juridisch planologisch instrumentarium 10.1 Bestuurlijk opdrachtgeverschap 10.2 Ambtelijk opdrachtgeverschap 10.3 Proces 10.4 Planning voorbereidende werkzaamheden 10.5 Investeringsbeslissing 10.6 Inspraak en participatie

8

14 15 15 16 18 19 20 22 22 23 24 28 30 32 33 34

64 70

78 81 81 81 86 87 97 97 97 98 99 99

Samenvatting

9

Projectnota Banne Noord

Samenvatting Banne Noord is een wijk met ingewikkelde fysieke en sociale problemen. Het college van burgemeester en wethouders (B&W) heeft daarom de wijk als ontwikkelbuurt aangewezen. Het plan is om extra in de wijk te investeren, zodat er een toekomstbestendige en evenwichtige buurt ontstaat. Wij hebben onderzocht en uitgewerkt welke fysieke maatregelen hiervoor nodig zijn. Door meer verschillende soorten woningen en bedrijfsruimtes toe te voegen, verbeteren we de wijk voor huidige en toekomstige ­bewoners. Door de openbare ruimte regenbestendig en veilig te maken voor voetgangers en fietsers voegen we kwaliteit toe. Het zeer gewaardeerde groene karakter van de wijk blijft behouden. Deze aanpak is gebaseerd op de uitkomsten van een intensief participatieproces met de huidige bewoners. De participatiebijeenkomsten zijn door honderden mensen bezocht. Zij hebben meegedacht over het vormgeven van Banne Noord in de toekomst. De kwaliteit van de plannen is hierdoor verbeterd. De projectnota is hiervan de weerslag. Hoewel niet iedere bewoner zich in alle maatregelen kan vinden, is er breed draagvlak voor de complete aanpak die in deze projectnota wordt voorgesteld. Het is dan ook geen keuzepakket, maar een samenhangend plan. Met als doel om op de eerste plaats voor de bewoners weer een aangename en levendige wijk te maken.

De financiering van de voorgestelde maatregelen in deze projectnota is onderzocht. De fondsbeheerders geven aan dat de fondsen (o.a. ontwikkelbuurtenbudget, Vereveningsfonds en Groenfonds) kunnen worden aangesproken bij fasering en goede afstemming. Wel moet, mede door de coronacrisis, de aanpak gespreid plaatsvinden over de komende tien jaar. Hierdoor is de geplande aanpak in meerdere fasen opgedeeld. Het eerste deel van de geplande aanpak vindt tot 2024 plaats. Tot 2024 kan de ontwikkeling vanuit het Vereveningsfonds worden gedekt. Voor de dekking uit het vereveningsfonds zullen wij een investeringsbeslissing voor dit eerste deel aan de gemeenteraad voorleggen. Hiermee kunnen een nieuw voorzieningengebouw en woningen bij de Parlevinker worden gerealiseerd. Ook kunnen wij dan starten met het vernieuwen van de openbare ruimte. De daaropvolgende fase, met onder andere de nieuwbouw rondom de Noorderbreedte en de nieuwe inrichting van de Westerlengte en Oosterlengte, vindt na 2024 plaats. Om de bewoners betrokken te houden, is een start van de uitvoering nodig. Zo maken we het komende jaar nog een tijdelijke jeugdvoorziening. Ook zijn wij inmiddels gestart de participatie voor de vernieuwing van twee hoven: Staghof en Achtersteven. Dit is onderdeel van de investeringsbeslissing die wordt voorgelegd aan de gemeenteraad.

Verder vindt vanuit het ontwikkelbuurtenbudget ‘placemaking’ plaats. Met behulp van tijdelijke initiatieven in de openbare ruimte houden we de buurt leefbaar en bouwen we samen met bewoners en stakeholders aan de toekomst van hun wijk.

10

Alle fysieke maatregelen in deze projectnota zijn voorgesteld vanwege hun sociale impact. Zo kan een mix van diverse soorten woningen en verschillende functies meer draagkracht en levendigheid in de wijk brengen. De plannen hiervoor zijn bewust kleinschalig, buurtgericht en met een goede spreiding over de wijk. Het is een kwaliteitsimpuls met als doel dat de huidige bewoners zich meer thuis voelen en niet vervreemd raken van hun wijk. Om hun situatie echt te kunnen verbeteren, moet er ook extra geïnvesteerd worden in een sociale aanpak. Deze sociale aanpak is nog in ontwikkeling. Huidige situaties Banne Noord 1.a Parlevinkerplein 1.b Parlevinkerplein 1.c Parkeerterrein gezondheidscentrum

1.a

1.b

1.c

11

Projectnota Banne Noord

12

1. Inleiding

13

Projectnota Banne Noord

1.1 Aanleiding „  In Banne Noord is de afgelopen 50 jaar zeer weinig vernieuwd. Het Het is de hoogste tijd voor extra investeringen op ruimtelijk, sociaal en economisch gebied om de situatie voor huidige en toekomstige bewoners te verbeteren. „  Verzakkingen in de openbare ruimte, de ambitie om de wijk aardgasvrij te maken en de woningnood in Amsterdam maken de aanpak van de wijk extra urgent. „  De voorgestelde maatregelen in deze projectnota voor duurzaamheid, woningbouw en extra kwaliteit zijn in overleg met veel bewoners uit Banne Noord tot stand gekomen.

Banne Noord ligt aan de rand van stadsdeel Noord. Het is een wijk uit de jaren ‘70 met veel groen en portiekflats. Sinds het ontstaan van de wijk is er in Banne Noord zeer weinig vernieuwd. De buurt is om die reden op ­verschillende vlakken (ruimtelijk, sociaal, economisch) achtergebleven vergeleken met andere buurten die wel zijn vernieuwd. De sociaalmaatschappelijke problemen op buurtniveau en binnen huishoudens zijn relatief groot. Uit onderzoeken en gesprekken met bewoners blijkt dat mensen zich onveilig voelen en dat de sociale samenhang is afgenomen. Verder laten cijfers zien dat kinderen en jongeren in Banne Noord te maken hebben met kansenongelijkheid en minder toekomstperspectief hebben dan in de rest van Amsterdam. Daarnaast hebben volwassenen en senioren vaker problemen met hun gezondheid, zowel fysiek als mentaal. Bij de stedelijke vernieuwing van Banne Zuid, in de jaren ‘90 en ’00, zijn voorzieningen uit Banne Noord verplaatst naar het nieuwe winkelcentrum in Banne Zuid. Hierdoor is het gebied rond de Parlevinker, het winkelcentrum van Banne Noord, voor een deel met tijdelijke gebruikers gevuld. Het is weinig levendig en maakt een versleten indruk. Dit geldt ook voor de openbare ruimte van heel Banne Noord. Op 18 december 2018 is de principenota Banne Noord aangenomen.

Hierin staat een analyse van de problemen, maar ook van de kansen om deze ontwikkelwijk te versterken.

14

1.2 Ambities van het project In de principenota zijn de volgende ambities vastgesteld om Banne Noord te versterken: 1. Groei en differentiatie van het woningaanbod.

2. Het actualiseren van de kwaliteit en het aanbod van het voorzieningen-

niveau. 3. Het verbeteren van de verbindingen, zowel in Banne Noord als met de omgeving. 4. Het verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte en het groen, en daarmee de sociale veiligheid en ontmoetingsfunctie. 5. Verbetering van de energetische kwaliteit van de woningen en overige gebouwen, en verduurzaming van de buurt. 6. Het vormgeven van een ongedeelde wijk, die meelift op de ­ontwikkeling van stadsdeel Noord. Het gemeentebestuur hecht grote waarde aan participatie van de buurtbewoners. Daarom is in het principebesluit vastgelegd: “Het betrekken van bewoners, woningcorporaties en andere belanghebbenden in het planvormingsproces, waar mogelijk met behulp van vernieuwende vormen van participatie, om recht te doen aan ieders belang in de uitwerking van de plannen.”

1.3 Sociale aanpak Om te zorgen voor een aantrekkelijke, vitale en gevarieerde woonwijk met een betere sociaal-economische positie voor de buurt en haar bewoners is een integrale koppeling tussen een fysiek en sociaal programma noodzakelijk. Het is dan ook nadrukkelijk de bedoeling om de ruimtelijke investeringen gelijk op te laten lopen met sociale investeringen. Hiertoe wordt in 2020 een sociaal programma ontwikkeld aansluitend op dit fysieke programma. Dit vindt plaats in nauwe samenwerking met de directies binnen de gemeente, stadsdeel Noord en de lokale stakeholders in Banne Noord. Het sociaal programma in Banne Noord moet zich richten op: ƒ Verbetering van de leefbaarheid voor de bewoners ƒ Verbetering van de sociaal-economische positie van de buurt en haar bewoners ƒ Verbetering van de gezondheid van de bewoners Er zijn reeds verschillende succesvolle initiatieven en diensten aanwezig in Banne Noord. In de komende maanden maken we een plan voor het sociaal programma samen met de partners en bewoners in de wijk. Dit plan is aanvullend op, en moet meerwaarde hebben voor, de bestaande initiatieven. Op basis van deze samenwerking, de sociale context en prioriteiten wordt de inhoud van het programma bepaald. Daar waar het extra nodig is en we het meest kunnen bereiken, juist op de lange termijn, gaan we gezamenlijk op in zetten.

Hierin denken we onder andere aan het ondersteunen van bewoners bij taalachterstand en armoedeproblematiek.

15

Projectnota Banne Noord

1.4 Urgentie Banne Noord is op veen gebouwd en niet regenbestendig. Er zijn grote verzakkingen in de openbare ruimte. Met de nodige investeringen voor­ komen we dat het overtollige water straks ook de gebouwen aantast. ­Enorme schade en kosten kunnen zo worden voorkomen. Tegelijkertijd is Banne Noord een van de eerste buurten in Amsterdam die aardgasvrij wordt. Een wijk aardgasvrij maken betekent werkzaamheden in de openbare ruimte. Het biedt kansen om dit tegelijk te doen met andere werkzaam­ heden in de openbare ruimte. Dit scheelt overlast en bespaart kosten. Met de plannen in deze projectnota worden deze koppelkansen optimaal benut. Woningnood, en dus woningbouw, staat hoog op de agenda van Amsterdam. Veel bewoners van Banne Noord zien deze noodzaak ook en dachten mee waar op kleine schaal woningen kunnen komen in hun wijk. Met deze extra woningen wordt het huizenaanbod uitgebreid en meer verschillend gemaakt. Dit vergroot het draagvlak voor voorzieningen en verbetert de leefbaarheid van de wijk. De plannen in deze projectnota zijn in overleg met veel bewoners uit Banne Noord tot stand gekomen. Hierin staan maatregelen voor duurzaamheid, woningbouw en extra kwaliteit in de openbare ruimte. Het college heeft de ambitie om alle inwoners van Amsterdam mee te laten profiteren van de aantrekkingskracht van de stad.

Deze projectnota laat zien hoe dat kan, ­wanneer er met prioriteit in een ontwikkelbuurt wordt geïnvesteerd. Door het woningaanbod gevarieerder te maken, komt er meer draagvlak om voorzieningen in de wijk toe te voegen die de afgelopen decennia verdwenen zijn. Met extra investeringen in het groen en het verbeteren van wandel- en fietspaden, wordt bewegen gestimuleerd en bijgedragen aan de gezondheid van bewoners. Het creëren van een plek voor de jeugd met ­programmering helpt het toekomstperspectief van kinderen en jongeren in de buurt te verbeteren. De twee extra buurtkamers, waarvan één speciaal voor senioren, dragen bij aan het versterken van onderlinge betrokkenheid en sociale veiligheid. Ook zal er worden geïnvesteerd in Kunst en Cultuur(educatie). De nieuwbouw specifiek voor senioren zorgt voor woningen die passen bij de fysieke uitdagingen van deze groep. Terwijl de nieuwbouw gericht op starters perspectief geeft aan woningzoekende jongeren. Het toevoegen van kleinschalige bedrijfsruimten vergroot de levendigheid op straat en daarmee de leefbaarheid in de wijk.

16

2. Uitgangssituatie & context

17

Projectnota Banne Noord

„  Banne Noord is een ruim opgezette wijk met veel groen en water, waar veel bewoners met plezier wonen. Vooral het groene karakter van de wijk wordt zeer gewaardeerd. „  Naast fysieke kwaliteiten kent de wijk ook fysiek zwakke punten. Er is sprake van wateroverlast, een versleten openbare ruimte en het ontbreken van voorzieningen. „  De aanpak van de fysieke opgaven is nadrukkelijk in de ­context van de sociale opgaven in de wijk ontwikkeld. De plannen passen in stedelijk beleid voor ontwikkelbuurten, de onge­deelde wijk, duurzaamheid en de woningbouwopgave.

2.1 Relatie met stedelijke opgaven Banne Noord kent fysieke en sociale achterstanden en is daarom aangewezen als een van de 32 stedelijke ontwikkelbuurten. Het beleid in deze ontwikkelbuurten richt zich op het versterken van de positie van de huidige bewoners. In deze projectnota zijn de plannen vooral op de fysieke kant gericht. Het vernieuwen van voorzieningen, de openbare ruimte en het toevoegen van nieuwe woningen zijn noodzakelijke maatregelen om Banne Noord toekomstbestendig te maken. In samenhang hiermee wordt de sociale aanpak ontwikkeld. Onder de noemer ‘ongedeelde wijk’ kijken we naar kansen om bestaande buurten mee te laten profiteren van de stedelijke ontwikkeling in de omgeving. In de stedelijke agenda Ontwikkelbuurten streeft de gemeente naar een gemengde wijk met ruimte voor wonen en werken. Het doel is om verschillende functies te mengen en zo meer levendigheid te creëren. Een verzorgde openbare ruimte en maatschappelijke voorzieningen dichtbij ­dragen ook bij aan een ongedeelde wijk in Banne Noord. In deze project­ nota komen deze verschillende domeinen aan bod. Daarnaast sluiten de ambities in deze projectnota aan op de stedelijke opgaven om de grote vraag naar woningen in Amsterdam op te vangen. De coalitie voorziet een grotere rol voor de woningcorporaties in woningbouw en het verbeteren en verduurzamen van bestaande woningen.

Er wordt daarnaast sterk ingezet op het verbeteren van de ouderenhuisvesting. Dit is tevens een belangrijk onderdeel van de plannen in deze projectnota. Duurzaamheid en aardgasvrij zijn twee andere speerpunten van deze coalitie, die in deze projectnota zijn uitgewerkt.

18

2.2 Plangebied in zijn omgeving Transformatie in Noord

Amsterdam Noord zit op dit moment en de komende 10 tot 20 jaar in een transformatiefase. Banne Noord is voor een deel ook onderdeel van deze transformatie. Er komen nieuwe woningen en voorzieningen. Daarnaast wordt de openbare ruimte verbeterd. Banne Noord kan profiteren van deze kwaliteitsverbetering.

Twee werelden

Bijzonder aan Banne Noord is aan de ene kant de drukke oprukkende stad en aan de noordzijde het open en stille Waterland. Banne Noord vormt de schakel tussen beide werelden. Dit is een enorme kwaliteit, die weinig voorkomt in Amsterdam. Ook in oost-westrichting is er sprake van een grote landschappelijke kwaliteit. Zo ligt Banne Buiksloot aan de westzijde en het Noordhollandsch Kanaal aan de oostzijde van de wijk.

Kansen- en verbindingenkaart

Om Banne Noord goed te verbinden met de omgeving is er voor heel Noord een kansen- en verbindingenkaart gemaakt. Op deze kaart staan alle verbindingen, en kansen op goede verbindingen, tussen de wijken aange­ geven. Het gaat dan om fysieke verbindingen, maar ook nadrukkelijk over de landschappelijke groene en blauwe verbindingen.

2.b NDSM SHELL TOREN BANNE ZUID KADOELERBREEK

BANNE NOORD

RING NOORD

2.c

17 APRIL 1984 - BANNE BUIKSLOOT EEN AANTAL JAAR NA DE BOUW

2.a Plankaart bestaande situatie 2.b Banne in aanbouw jaren ’70 2.c Banne 1997

2.a

19

Projectnota Banne Noord

2.3 Huidige situatie plangebied Oorspronkelijke opzet van de wijk

De Banne is een ruim opgezette woonwijk met veel groen en water. Er is veel ruimte om te spelen en er zijn drie basisscholen in de buurt. Het heeft een klein winkelcentrum voor de dagelijkse boodschappen dichtbij. De woningen zijn relatief ruim (rond de 80 m2) en de auto kan voor de deur worden geparkeerd. Banne Noord bestaat uit meerdere kleinere buurten. De laagbouwwoningen in de zuidoosthoek vormen een apart buurtje. Daarnaast zijn er nog vijf buurten te benoemen: het buurtje aan de Noorderbreedte, het buurtje ten westen van de Oosterlengte, het buurtje ten oosten van Oosterlengte en tenslotte de twee buurten aan weerszijde van het centrale groengebied langs het Parlevinkerpad.

Centraal groen

Centraal in de wijk ligt een groengebied, een langgerekt parkachtig gebied langs het Parlevinkerpad. Hierin liggen drie scholen, een speeltuin en speelveldjes. Bijzonder is dat dit gebied helemaal autovrij is en verbonden is met de groene, openbare hoven in de bouwblokken.

Groene hoven

Naast het park zijn de twaalf groene hoven een bijzonder kenmerk van de wijk. Alle woningen kijken uit op een groene binnenruimte. De enorme grootte maakt deze binnenruimtes uniek. Vanuit de hoven is er mooi zicht op de omgeving.

2.d Groenstructuur met het centrale parkachtige gebied, daaromheen twaalf groene hoven en een rand met groen en water.

20

3. Participatie

21

Projectnota Banne Noord

„  Ruim 600 mensen uit Banne Noord hebben meegekeken, meegedacht en mee ontworpen aan de plannen in deze projectnota. „  Deze enorme betrokkenheid is het resultaat van een intensief participatieproces, waarin we op verschillende, experimentele manieren bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden hebben betrokken. „  Tijdens het participatieproces hebben we extra ingezet op zorgvuldige en duidelijke communicatie. Zo hebben we een visuele manier gevonden om de toekomstplannen ook aan laaggeletterden te communiceren, zoals de uitnodigingskrant voor de bijeenkomst op 10 december 2019. „  Op de laatste participatiebijeenkomst kwamen ruim 200 mensen af, velen met de uitnodigingskrant in de hand.

3.1 Ambities Als we de belofte van een rechtvaardige, democratische en verbonden stad willen waarmaken, moeten bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden kunnen meepraten, meebeslissen en meedoen. Rechtvaardig is het om te investeren waar dit het meest nodig is en ervaringsdeskundigen mee te laten bepalen hoe we dit het beste kunnen doen. Democratisch is het om de zeggenschap van belanghebbenden te vergroten en effectiever te maken. Samen in verbondenheid optrekken levert meer op dan alleen, juist in het maken van plannen voor een buurt. Daarom heeft het gemeentebestuur in het principebesluit van Banne Noord laten vastleggen dat alle belanghebbenden moeten worden betrokken bij het planvormingsproces. In 2019 hebben we een intensief participatieproces georganiseerd. Het doel was om in co-creatie te komen tot de toekomstplannen voor Banne Noord. We zijn ervan overtuigd dat dit zorgt voor: ƒ Meer invloed voor bewoners ƒ Kwalitatief betere plannen ƒ Meer draagvlak voor de plannen ƒ Meer vertrouwen tussen bewoners en gemeente

3.2 Aanpak

22

De toekomstplannen voor Banne Noord in deze projectnota zijn echt in co-creatie met bewoners en andere belanghebbenden gemaakt. In totaal hebben we meer dan 600 mensen betrokken bij het maken van de plannen. Dit is zo’n 20% van de huishoudens in de wijk. We organiseerden hiervoor werkgroepbijeenkomsten, buurtwandelingen en gesprekken in de hoven. Ook sloten we aan op evenementen in de buurt en zochten we mensen op in de wachtkamer van SAG Gezondheidscentrum Banne Buiksloot, de moskee en

andere plekken. Verder maakten we gebruik van de inzet van partijen, zoals !WOON, de Hogeschool van Amsterdam, de Theaterstraat en United Painting. We hebben per onderwerp en doelgroep gekeken welke manier van participeren en communiceren het beste past. We hebben hierin de geboden experimenteerruimte zoveel mogelijk gebruikt. Zo is het gelukt om ook ­kinderen, jongeren, mensen met een niet-Nederlandse achtergrond en mensen die werken in de buurt te vragen naar hun ideeën. Dit verrijkte de plannen met veel verschillende standpunten. Het resultaat is een gelaagd stedenbouwkundig plan voor de openbare ruimte, groen, nieuwbouw en voorzieningen, waar de meeste bewoners achter staan. Ook kregen we helder inzicht in de punten die extra aandacht vragen bij de verdere uitwerking van het plan.

3.3 Participatieproces principenota De eerste uitgangspunten voor de gebiedsontwikkeling van Banne Noord hebben we in december 2018 vastgelegd in een principenota. In aanloop naar het schrijven van deze principenota organiseerden we in 2017 en 2018 straatgesprekken, een inloopmarkt en een bewonersavond. Hiermee wilden we verkennen welke thema’s volgens bewoners belangrijk waren voor de buurt. Geïnteresseerde bewoners konden zich tijdens deze bijeenkomsten aanmelden voor de digitale nieuwsbrief. Begin 2019 hadden 185 mensen zich aangemeld op de mailinglist. In de principenota werd voorgesteld om ook het participatieplan samen met bewoners te maken. Eind 2018 is hiervoor een oproep gedaan, maar ­niemand toonde interesse. In januari 2019 heeft !WOON twee buurt­ gesprekken georganiseerd over de thema’s uit de principenota. Hierbij hebben zij ook gevraagd wie wilde meewerken aan het opzetten van de participatie. Mensen schreven zich wel in voor werkgroepen over de inhoudelijke thema’s, maar voor het participatieproces bleek weer geen animo. Daarom hebben we deze ambitie laten varen en zelf een plan van aanpak gemaakt voor de participatie voor de projectnota. 3.a Onderzoeksgebieden principenota 2018

23 23

Projectnota Banne Noord

Infographic Participatie herinrichting hoven 29 mei 2019 gesprekken in tent op Achtersteven hof over wensen voor het hof,

27

mensen aanwezig

3.4 Participatieproces projectnota Voor de projectnota zijn we met zoveel mogelijk bewoners en andere belanghebbenden uit de wijk aan de slag gegaan. We werkten samen aan de onderwerpen: groen, nieuwbouw, verkeer, voorzieningen, jeugd, aardgasvrij, de Parlevinker en de hoven. Twee vragen waren steeds leidend in het uitwer­ ken van de plannen: ƒ Wat is er nodig volgens de mensen die wonen of werken in de wijk? ƒ Wat is er nodig volgens de gemeente?

Participatieplanning

26 juni 2019 werkgroepbijeenkomst Staghof over wensen voor het hof

6 mensen aanwezig

3 september 2019 werkgroepbijeenkomst Staghof over eerste schetsontwerp

6 mensen aanwezig

10 september 2019 gesprekken tent op Achtersteven hof over eerste schetsontwerp, zo’n

30

mensen aanwezig

24

Per onderwerp is met de betrokken ambtenaren besproken welke doelgroe­ pen een belang hebben en hoeveel invloed zij kregen. Vervolgens keken we welke vragen we aan deze doelgroepen wilden stellen en wanneer dit kon. Die momenten hebben we in een participatieplanning opgenomen. Vervolgens hebben we gekeken hoe we in de verschillende onderwerpen samen konden optrekken. Bijvoorbeeld in communicatiemiddelen, zoals de nieuwsbrief, en door samen bijeenkomsten te organiseren. De participatieplanning creëerde overzicht. Zo was in één oogopslag duide­ lijk wie inhoudelijk verantwoordelijk was voor het onderwerp en wie de participatie op dat onderwerp organiseerde. Dit maakte de samenwerking makkelijker tussen de verschillende projecten die speelden in de wijk. De planning was een werkdocument en werd bijgewerkt wanneer nodig. Zie bijlage 1 voor de participatieplanning van 2019. Vanwege de goede ervaring in Banne Noord wordt de participatieplanning ook in andere ont­ wikkelbuurten gebruikt.

Verschillende vormen van participatie

Het participatieproces zag er per onderwerp verschillend uit. Voor de thema’s groen, nieuwbouw, verkeer en herinrichting van Staghof zijn we in werkgroepen aan de slag gegaan. We begonnen hierin met concrete sug­ gesties van bewoners; de ontwerpers (stedenbouwkundige, landschapsar­ chitect, architect) werkten deze vervolgens verder uit. We zijn proactief op zoek gegaan naar doelgroepen die niet in de werkgroep vertegenwoordigd waren. Bijvoorbeeld door een extra werkgroepbijeenkomst na het vrijdag­ middaggebed in de moskee te organiseren. De woningcorporaties uit Banne Noord hebben we voor deze bijeenkomsten uitgenodigd. Met Rochdale en Stadgenoot hebben we intensief samengewerkt op de thema’s groen, nieuwbouw en de hoven. Bij het thema voorzieningen kozen we voor een andere aanpak. We hebben verschillende doelgroepen opgezocht om over gewenste voorzieningen in de buurt te praten. Via de Theaterstraat kregen we creatieve input van kinderen over het opknappen van de openbare ruimte, “alle plekken tussen school en thuis”. Voor de tijdelijke jeugdvoorziening hebben we veel verschillende groepen kinderen en jongeren op verschillende momenten betrokken. Daar­ naast is United Painting een community art project gestart in opdracht van het stadsdeel om in contact te komen met moeilijk bereikbare jongeren.

United Painting gaat samen met jongeren de jeugdvoorziening schilderen, zodra deze is geplaatst.

Voor het voormalig winkelcentrum de Parlevinker hebben we een apart participatieproces in gang gezet met de huurders van bedrijfsruimten rond het plein, zoals kledingbank Hebben & Houwen, activiteitencentrum het Fort, Buurtcentrum de Bolder en de moskee (Stichting Arrahma). We hebben de Hogeschool van Amsterdam (HvA) als onafhankelijke partij betrokken om dit proces te begeleiden. De HvA had al kennis over de Parlevinker vanuit een onderzoek dat ze eerder hebben gedaan naar het gebruik van het plein. Samen met de huurders zijn zij tot een visie op het plein gekomen ­ (zie bijlage 2). Voor het thema aardgasvrij kwamen in 2018 en 2019 onder leiding van !WOON geïnteresseerde huurders en woningeigenaren samen om kennis te delen en elkaar op de hoogte te houden over de plannen voor een aardgasvrije buurt. Medewerkers van de gemeente en woningstichting Stadgenoot sloten aan om informatie en toelichting te geven. Tegelijkertijd is er op verzoek van een aantal eigenaren van grondgebonden woningen een onderzoek gestart naar andere energiebronnen. Dit wordt mogelijk gemaakt door de gemeente. Samen met de bewoners heeft de gemeente het onderzoeksbureau EnergyGO uitgekozen. Zij hebben verschillende alternatieven voor een aantal woningtypes in Banne Noord onderzocht. Begin 2020 is de conceptversie van dit onderzoek opgeleverd.

In 2020 bespreken we samen met de betrokken bewoners wat de vervolgstappen zijn richting een aardgasvrije buurt.

Participatie herinrichting hoven 15 oktober 2019 bus op Staghof om schets­ontwerp te presenteren, zo’n

25

mensen aanwezig

10 december 2019 bewonersbijeenkomst presenteren uitgewerkte ontwerpen, uitnodiging huis-aan-huis verspreid, ruim

200

mensen aanwezig

Breed de buurt in

Parallel aan de verschillende vormen van participatie hebben we de plannen in ontwikkeling op laagdrempelige manieren getoetst bij bewoners. Bijvoorbeeld door gesprekken aan te knopen in de wachtkamer van SAG Gezondheidscentrum Banne Buiksloot en door aan te haken bij het Banne Bruist festival met verschillende activiteiten, zoals aardgasvrije poffertjes bakken en een workshop voor kinderen. Ook organiseerden we inloopbijeenkomsten, waarbij we de plannen aan de hele wijk voorlegden. We houden de mensen in de wijk op de hoogte met een huis-aan-huis nieuwsbrief, een online projectenpagina, een digitale nieuwsbrief (270 abonnees medio 2020) en berichten op de Facebookpagina van Stadsdeel Noord. Op 10 december presenteerden we de uitkomsten van het samen plannen maken. We hebben de buurt via een papieren krant hiervoor uitgenodigd. In deze krant hebben we de plannen visueel gemaakt op een manier die ook voor laaggeletterden goed te begrijpen is.

25

Projectnota Banne Noord

3.b

3.c

3.d

3.e

3.f

26

3.g

3.h

3.i

3.j

3.b 5 maart 2019 Wandeling groen en nieuwbouw 3.c 5 maart 2019 Werkgroep groen en nieuwbouw 3.d 20 mei 2019 Bijeenkomst Toekomst groen en nieuwbouw 3.e 20 mei 2019 Bijeenkomst Toekomst groen en nieuwbouw 3.f 7 juni 2019 Ontwerpsessie jeugdhonk door United Painting en BFAS 3.g Workshop groen en nieuwbouw bij St. Arrahma 3.h Voorzieningengesprek bij St. Arrahma 3.i 15 september 2019 Aardgasvrij koken bij Banne Bruist 3.j 15 september 2019 Informeren toekomstplannen bij Banne Bruist 3.k 10 december 2019 Bijeenkomst Toekomstplannen 3.k

27

Projectnota Banne Noord

3.5 Betrokkenheid in de wijk Bij de grote inloopbijeenkomsten in mei, september en december 2019 ­hebben we mensen gevraagd om met een punaise op een kaart van de wijk aan te geven waar ze wonen. Zo kregen we een beeld van de hoeveelheid en spreiding van de aanwezige bewoners. Lang niet iedere bezoeker heeft een punaise geprikt, maar deze foto’s geven toch een goede indruk.

“Wij willen voetballen, extra schommels en een rookverbod!”

Opvallend is dat in het begin van het jaar meer mensen aan de zuidkant en westkant van de wijk naar de bijeenkomsten kwamen, zie de kaart op de foto van 20 mei 2019 (3.l). Zij maakten zich zorgen over het verdwijnen van het groen langs de IJdoornlaan. Door hun actieve inzet was eerder al een onderzoeksgebied voor nieuwbouw aan de noordkant van de wijk toegevoegd. In het ontwerpproces in de w ­ erkgroep groen & nieuwbouw is het onderzoeksgebied langs de IJdoornlaan vervolgens verkleind tot alleen de locatie van De Driemaster. In de werkgroepbijeenkomsten van 1 en 9 juli werden de ­aangepaste onderzoeksgebieden besproken. In de aanloop naar de bijeenkomst van 24 september zijn we bij de Noorderbreedte langs de deuren gegaan om mensen actief te informeren, omdat we zagen dat bewoners aan de noordkant van de wijk ondervertegenwoordigd waren. Dit lijkt een licht verschil te hebben gemaakt. Nu waren de zuid- en westkant minder vertegenwoordigd. Waarschijnlijk omdat voor veel mensen die daar wonen hun grootste zorg al was weggenomen met het verkleinen van het onderzoeksgebied langs de IJdoornlaan. Op 10 december waren vooral veel mensen uit de noordkant van de wijk aanwezig. Veel bewoners aan de Noorderbreedte maken zich zorgen over het verleggen van de weg, een ingreep die noodzakelijk is voor het bouwen van extra huizen in de groenstrook.

Ze vrezen voor minder veiligheid en meer overlast van geluid en trillingen. Ook vragen ze zich af hoe het parkeren wordt opgelost, wanneer er parkeerplekken verdwijnen terwijl er nieuwe bewoners bij komen. HvA heeft op 10 december een pilot gedaan met het onderzoeken van de tevredenheid van bewoners over het participatieproces. In dit onderzoek vond het merendeel van de ondervraagden dat de gemeente de ideeën van bewoners goed in de plannen heeft meegenomen. Maar voor een deel van de bewoners geldt deze ervaring niet. De mensen die pas later in het traject actief zijn geworden, hebben minder invloed kunnen uitoefenen op de toekomstplannen, omdat het co-creatieproces toen al een half jaar op gang was. Voor de verdere uitwerking van de nieuwbouw aan de Noorderbreedte is het van belang om hier extra aandacht aan te besteden.

28

De grote betrokkenheid van de wijk bij de totstandkoming van de plannen in deze projectnota is deels te danken aan de vele inspanningen op het gebied van participatie en communicatie. Maar het directe belang van bewoners bij de nieuwbouwplannen dichtbij hun woning heeft ook een grote rol gespeeld. Veel bewoners snappen dat tegenover investeringen, bijvoorbeeld in het Parlevinkerpark, ook opbrengsten moeten staan. In de werkgroepen over groen en nieuwbouw zijn de plannen dan ook in combinatie bekeken. Als resultaat van de participatie is de nieuwbouw in kleinschalige opzet over de buurt verspreid.

3.l

3.m

3.n

3.l Bewonersbijeenkomst 20 mei 2019: zo’n 150 mensen aanwezig 3.m Bewonersbijeenkomst 24 september 2019: zo’n 150 mensen aanwezig 3.n Bewonersbijeenkomst 10 december 2019: zo’n 200 mensen aanwezig

29 29

Projectnota Banne Noord

Evalueren van participatie We hebben geëxperimenteerd met verschillende vormen van participatie om zoveel mogelijk mensen te betrekken. Denk aan vormen als werkgroepen, inloopbijeenkomsten, spontaan aanspreken, op locatie staan met een tent of bus, aanbellen, rondetafelgesprekken en het inzetten van creatieve sessies. We hebben deze vormen geëvalueerd op basis van onze praktijkervaringen. Dit gaf ons meer inzicht welke vorm past bij de verschillende ambities en doelgroepen. Naast de interne evaluatie van de participatie hebben we met hulp van de HvA een pilot gedaan. Tijdens de bewonersbijeenkomst op 10 december 2019 hebben we bewoners ondervraagd om te ontdekken hoe zij de participatie hebben ervaren. Ruim tweederde van de bewoners was zeer positief over de informatie vanuit de gemeente. Een mooi resultaat van onze extra inzet op communicatie!

3.6 Opbrengsten van participatie De toekomstplannen in deze projectnota zijn een combinatie van de visie van de gemeente en de ervaringen, ideeën en meningen van mensen uit de wijk. We hebben honderden mensen gesproken en veel verschillende blikken op de wijk verzameld. In de gesprekken liepen de verschillende onderwerpen door elkaar heen en werd zowel het heden als de toekomst besproken. Zo bespraken we frustraties over zwerfafval, maar spraken we ook over klimaatverandering en het belang van het regenbestendig maken van de wijk. Van alle gesprekken en bijeenkomsten zijn verslagen gemaakt. Deelnemers konden zo achteraf checken wat de gemeente heeft vastgelegd van de gesprekken. Betrokken ambtenaren konden zo teruggrijpen op het standpunt van de bewoners. Het was een waardevol hulpmiddel bij de verdere uitwerking van de plannen. Zoveel mensen, zoveel wensen.

Maar over de volgende punten waren veel mensen het eens: ƒ Groen behouden voor woonplezier, ontspanning en frisse lucht ƒ Openbare ruimte beter onderhouden ƒ Extra voorzieningen (zoals horeca, winkels) dichtbij ƒ Huizen voor thuiswonenden kinderen ƒ Geschikte seniorenwoningen om in de buurt te kunnen blijven wonen ƒ Meer grote gezinswoningen ƒ Veiligheid in het verkeer met betere oversteekplaatsen ƒ Weinig nieuwbouw Op basis van deze punten en de visie van de gemeente formuleerden we onderstaande uitgangspunten voor de toekomstplannen. Deze gebruikten we als ontwerpregels in het uitwerken van de stedenbouwkundige plannen: ƒ Groenbehoud ƒ Kleinschalig ƒ Buurtgericht ƒ Mix in functies en typen woningen ƒ Verbetering voor de buurtbewoners van nu ƒ Banne Noord klaar voor de toekomst Hoe we de opbrengsten van de participatie per onderdeel hebben verwerkt in het stedenbouwkundig ontwerp is te lezen in het volgende hoofdstuk.

30

4. Uitkomsten

31

Projectnota Banne Noord

Samen met de buurt is er intensief gewerkt aan een stedenbouwkundige visie. De belangrijkste punten in de visie zijn: „  Nieuwe voorzieningen voor de buurt op een centrale plek aan het Parlevinkerplein. „  Extra woningen waar mogelijk, zorgvuldig ingepast met respect voor de bestaande woningen. „  Een grote kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte met als belangrijkste onderdeel het vernieuwde Parlevinkerpark. „  Op korte termijn twee hoven vernieuwen en op lange termijn alle twaalf hoven opnieuw inrichten samen met de bewoners. „  Meer ruimte voor ecologie, groen en water om de wijk duurzaam en klimaatbestendig te maken.

4.1 Stedenbouwkundige co-creatie “We wonen in de groenste wijk van de stad!”

Groen, ruim, rustig, veilig autovrij spelen in de hoven – dit is slechts een greep uit de door de bewoners veelgenoemde kwaliteiten van Banne Noord. Natuurlijk zijn er ook problemen, zoals achterstallig ­beheer en onveilige plekken, maar het positieve gevoel over de eigen wijk overheerst. Zoals beschreven in hoofdstuk 3 is er vanaf begin vorig jaar intensief met bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden gesproken om te komen tot een breed gedragen stedenbouwkundig plan. Hieronder worden per onderdeel van de stedenbouwkundige visie de specifieke opbrengsten van de participatie genoemd.

4.a Parlevinkerplein

32

-28-

4.2 Het belang van groen Het groen is een belangrijk onderwerp voor veel bewoners in Banne Noord. Zo werd er naar aanleiding van het kaartje met de onderzoekslocaties voor nieuwbouw een handtekeningenactie georganiseerd om het groene talud langs de IJdoornlaan te behouden. Tijdens de werkgroepen groen & nieuwbouw hebben we samen met ­bewoners gekeken naar de mogelijkheden en bedreigingen van verdichting. Als resultaat van onder andere deze bijeenkomsten is er een groenvisie gemaakt, die bestaat uit drie zones:

Participatie over groen, nieuwbouw, verkeer 5 maart 2019 wandeling en werkgroep, 185 mensen uitgenodigd,

40

mensen aanwezig bij de werkgroep

ƒ een centraal park: het Parlevinkerpark ƒ groene hoven ƒ een ecologische rand Het groen rond het Parlevinkerpad, het Parlevinkerpark, zal worden uitgebreid, onder andere door de nieuwbouw van De Vier Windstreken. Door de nieuwbouw van de school compacter te maken (2 tot 3 verdiepingen hoog) is er meer ruimte voor groen. Ook zullen de schoolpleinen een groener karakter krijgen. Daarnaast maken we meer ruimte voor water, waardoor ­ er meer waterberging mogelijk is en er bij zware regenval minder wateroverlast zal zijn. Bij de uitwerking voor de omgeving van de Parlevinker zullen bewoners en (mogelijk terugkerende) gebruikers worden betrokken. Tijdens de participatiebijeenkomsten werden bewoners naar mogelijke locaties voor nieuwbouw gevraagd. Doordat bewoners zelf de accenten voor hun wijk hebben bepaald (wat is waar nodig en wenselijk) gaf de participatie veel draagvlak voor de uitwerking en kunnen veel bewoners hiermee in grote lijnen instemmen. Wel hebben bewoners op sommige deeluitwerkingen kritiek of opmerkingen, of zijn verdeeld. In de vervolgfase wordt hier verder onderzoek naar gedaan. We maken meer groen en water aan de Noorderbreedte door een ecologisch park aan te leggen. Het wateroppervlak zal hier meer dan verdubbelen en er is meer ruimte voor groen door minder verharding. Daarnaast zullen alle hoven een opknapbeurt krijgen.

Hierbij staat het behoud en versterken van het groene karakter voorop. Bewoners worden per hof betrokken bij het ontwerp van de herinrichting van hun hof.

29 maart 2019 werkgroep Al Arrahma moskee,

26

mensen aanwezig

20 mei 2019 bewonersbijeenkomst, uitnodiging huis-aan-huis verspreid, ruim

150

mensen aanwezig

mei – juni 2019

Superwijk, project van de Theaterstraat voor basisschoolkinderen (8 kinderen), incl. eindpresentatie (15 mensen)

33

Projectnota Banne Noord

Participatie over groen, nieuwbouw, verkeer 1 en 9 juli 2019 werkgroep, 206 mensen uitgenodigd, in totaal

60

mensen aanwezig bij de werkgroepen

24 september 2019 bewonersbijeenkomst, uitnodiging huis-aan-huis verspreid, ruim

150

mensen aanwezig

10 december 2019 bewonersbijeenkomst, uitnodiging huis-aan-huis verspreid, ruim

200

mensen aanwezig

4.3 Stedenbouwkundige visie De stedenbouwkundige visie voor Banne Noord kenmerkt zich door klein­ schalige toevoegingen van woningen, nieuwe voorzieningen voor alle doelgroepen en een forse verbetering van de openbare ruimte, namelijk het groen, de wegen en de parkeervelden. Daarnaast is er een aantal opgaves, zoals het regenbestendig en aardgasvrij maken van de wijk. De wijk verandert door al deze plannen, maar het groene karakter bepaalt ook in de toekomst het beeld. Door het toevoegen van woningen en de verkoop van huurwoningen door de corporaties komen er meer verschillende inwoners. De nieuwe voorzieningen moeten daarop inspelen. Bijvoorbeeld door meer werkruimtes voor startende ondernemers te creëren, ruimte te bieden aan horeca en de broedplaats en het theater te behouden voor de toekomst. Belangrijk zijn de fysieke verbindingen met de omgeving, zeker wanneer er meer mensen gaan wonen en er over een paar jaren een voorzieningen­ gebouw met een cultuur-theaterzaal staat. Een extra fietsbrug over het kanaal tussen Banne Noord en Elzenhagen Noord kan de buurt een betere en meer directe verbinding geven met Elzenhagen, het Buikslotermeerplein en de metrolijn. De komende periode gaan wij onderzoeken of deze fietsbrug gewenst is en haalbaar is. Deze brug is ook belangrijk voor de bereikbaarheid van het nieuwe voorzieningengebouw.

Belangrijk is ook dat het thema ‘bewegende stad’ voldoende aandacht krijgt bij de uitwerking van de openbare ruimte. Overgewicht en obesitas is een ernstig probleem in de Banne, zowel bij volwassenen als kinderen (aan­ merkelijk meer dan gemiddeld in de stad). Een aantrekkelijke en uitdagende openbare ruimte kan bijdragen aan vermindering hiervan. Dit nemen wij ­ mee bij de uitwerking van het plan naar de uitvoering.

Een centraal park, het Parlevinkerpark

Door het ontwikkelen van nieuwe voorzieningen en nieuwbouw voor de scholen ontstaat de kans om het centraal gelegen groengebied te vergroten tot een volwaardig park, het Parlevinkerpark. Het vernieuwde Parlevinkerpark is het kroonjuweel van Banne Noord. Samen met nieuwe voorzieningen kan het park hét stralende hart van de buurt worden. Bestaande kwaliteiten, water en bomen blijven behouden en worden versterkt. Door het toevoegen van prettige verblijfsplekken en kleine paviljoens voor verschillende doelgroepen kan het park door alle leeftijdsgroepen worden gebruikt. In het nieuwe park staan verschillende gebruikswaarden centraal: beweging, ontmoeting, rust en ontspanning, natuurbeleving en (moes)tuinieren. Sporten is belangrijk. In het Parlevinkerpark zijn nu al een reeks van sportveldjes in gebruik. Dit wordt verder versterkt door extra ruimte hiervoor te reserveren en de schoolpleinen openbaar te maken.

34

Door op verschillende plekken in het park extra water te maken, kunnen we de meeste problemen met de wateroverlast oplossen. Tegelijkertijd geeft het water extra kwaliteit aan het park. Speciale aandacht is er voor de (gebruiks)kwaliteit van het water. Zo gaan we bij de uitwerking van de openbare ruimte onderzoeken of het mogelijk is water met zwemkwaliteit te realiseren in het Parlevinkerpark. We gaan de vernieuwing van het Parlevinkerpark gefaseerd aanpakken. Het plan is om nog voor 2024 te starten met het zuidelijk deel, dat als het ware de entree van de wijk vormt. Met het oostelijk deel starten we na 2024, omdat de uitvoering samenhangt met de nieuwbouw van basisschool De Vier Windstreken. Meer informatie over de geplande bouwfasering vindt u in paragraaf 10.4.

4.b Doorsnee Parlevinker

4.c Impressie toekomstige Parlevinkerpark vanaf IJdoornlaan gezien

35

Projectnota Banne Noord

4.d Overzicht voorzieningen Parlevinkerpark in toekomstige situatie

Groene hoven

Er zijn twaalf hoven in Banne Noord. De hoven hebben een enorme maat, vaak van meer dan honderd bij zestig meter. De meeste hoven zijn dringend toe aan een opknapbeurt. De speelplekken zijn verouderd en de bankjes zijn versleten. Twee hoven, Staghof en Achtersteven, krijgen op korte termijn (start 2021) een volledig nieuwe inrichting. De nieuwe ontwerpen zijn het resultaat van de plannen die samen met de bewoners van de twee hoven zijn gemaakt. De nieuwe speelplekken, de nieuwe bankjes en het opknappen van de erfscheidingen met groene hagen geven de hoven een betere uitstraling. In de plannen is veel respect voor de bestaande bomen. Deze blijven zoveel mogelijk behouden. Op dit moment wordt er verder gewerkt aan een voorlopig en definitief ontwerp. We zijn met deze twee hoven gestart om op korte termijn concrete resultaten te laten zien en ervaring op te doen met participatie bij de herinrichting van de hoven, conform het B&W-besluit over e principenota.

Ecologische zone

Rondom de hele wijk is een ruime groene en waterrijke zone. Deze prachtige rand blijft en wordt zelfs versterkt. Zo wordt aan de noordzijde, ter plaatse van de Noorderbreedte, de hoeveelheid water bijna twee keer zo groot. De biodiversiteit in deze rand is enorm, veel groter dan bijvoorbeeld Waterland aan de andere zijde van de A10. Zelfs het talud van deze weg heeft een grote natuurwaarde.

36

Regenbestendig

Banne Noord is één van de woongebieden in de stad waar problemen zijn met waterberging tijdens piekbuien. Dit wordt de komende jaren op verschillende manieren opgelost. Ten eerste door het creëren van extra water in de openbare ruimte. Een andere maatregel is het aanleggen van groene regenbestendige parkeervelden. Door het gebruik van waterdoorlatende groenkeien krijgen de parkeerplaatsen een vriendelijkere uitstraling en ­dragen de velden bij aan een regenbestendig Banne Noord.

4.f

4.f 15 september 2019 Banne Bruist 4.e 15 september 2019 Banne Bruist

4.g

37

Projectnota Banne Noord

straks

4.g

straks

4.h

straks

38

4.i

nu

4.g Parlevinkerpad in toekomstige situatie 4.h Water Parlevinkerpark in toekomstige situatie 4.i Volkstuintjes Parlevinkerpark in toekomstige situatie 4.j Parlevinkerpad in huidige situatie 4.k Parlevinkerpad in huidige situatie 4.l Volkstuintjes Parlevinkerpark in huidige situatie

4.j

nu

4.k

nu

4.l

39

Projectnota Banne Noord

4.m concept Voorlopig Ontwerp Achtersteven Gras

Beplanting Prive groen Betontegel Klinkers keeperverband (rijweg)

Klinkers elleboogverband (voetgangersgebied) Speelzone met valondergrond Haag Boom Dode/zieke boom Bankjes Fietsparkeren Onderdoorgang Entrees

Goaltjes op speelgazon

5 10

20

50

4.n concept Voorlopig Ontwerp Staghof Gras

Beplanting Prive groen Betontegel Klinkers keeperverband (rijweg)

Klinkers elleboogverband (voetgangersgebied) Speelzone met valondergrond Haag Wadi

Boom Zieke/dode boom Bankjes Fietsparkeren Onderdoorgang Entrees

5 10

40

20

50

4.3.1 Nieuwbouw In de principenota is gestart met vijf onderzoekslocaties voor nieuwbouw. Onder invloed van de bewoners zijn deze locaties aangepast (zie figuur 4.n). Er zijn nu drie locaties in beeld voor mogelijke nieuwbouw: de Noorderbreedte, de Fokkemast-Parlevinker en de Driemasterlocatie. De locaties zijn afzonderlijk van elkaar te ontwikkelen, waardoor er een grote mate van flexibiliteit is. De locaties direct grenzend aan de IJdoornlaan en de locatie Binnenvaart zijn nu niet benoemd als nieuwbouwlocaties. Voor beide locaties hebben bewoners handtekeningenacties gevoerd. Bewoners van Voorsteven hebben ingesproken bij de stadsdeelcommissie. Bewoners van Binnenvaart zijn in gesprek geweest met Stadgenoot, die de woningen bij Binnenvaart verhuurt. Deze acties hebben ertoe geleid dat deze twee locaties nu niet Fokkemast worden gezien als nieuwbouwlocaties. In overleg met het Dagelijks Bestuur van Stadsdeel Noord is de uitwerking van de visie IJdoornlaan buiten deze projectnota gehouden. Stadgenoot heeft aangegeven dat de woningen bij Binnenvaart de komende tien jaar niet worden gesloopt en dat pas in een latere fase wordt onderzocht of herontwikkeling van Binnenvaart Fokkemast wenselijk is.

egorieën

den

Fokkemast bestaat uit 29 woningen voor senioren. Rochdale bouwt nieuwe seniorenwoningen aan het Parlevinkerplein in de sociale huur. Deze nieuwe woningen zijn op de eerste plaats bestemd voor de huidige bewoners van de Fokkemast. De meeste bewoners wonen heel tevreden en willen liever niet verhuizen. Er is een bewonerscommissie opgericht die mee wil denken over een sociaal plan. Daarnaast is er een actiegroep gestart die zich wil verzetten tegen de sloop van Fokkemast.

Locaties

mast

MIDDEN

Zorgen Fokkemast

Rochdale heeft een woonwensenonderzoek gedaan. Hieruit blijkt dat STARTERS Ouderen SENIORENGezinnen GEZINNEN veel mensen zich zorgen SOCIAAL MIDDEN DUUR Starter Sociaal Midden Duur maken over de verhuizing Fokkemast en Parlevinker en al het gedoe dat erbij komt kijken. Verder maken Op de plek van de laagbouwwoningen van Rochdale komen appartementen. mensen zich zorgen over de Voordat de huidige woningen worden gesloopt, worden voor de huidige financiële consequenties. IJdoornlaan Fokkemast bewoners nieuwe seniorenappartementen gebouwd. Deze komen naast de Ze zijn tevreden over hun STARTERS SENIORENGezinnen GEZINNEN SOCIAAL MIDDEN DUUR Ouderen huidige parkeerterrein), zodat herhuisvesting binnen Sociaal Fokkemast Midden Duur (het huidigeStarter huidige woning en ze de buurt mogelijk is. De betaalbaarheid van de nieuwbouw is een punt weten niet wat voor nieuwe woning ze krijgen. Maar als verhuizen dan toch moet, dan wil 69% wel IJdoornlaan Fokkemast naar de nieuwbouw op het STARTERS Ouderen SENIORENGezinnen GEZINNEN SOCIAAL MIDDEN Gezinnen DUUR Starter STARTERS Ouderen Starter GEZINNEN Midden DUUR Parlevinker. Ongeveer de SociaalMIDDEN Duur Sociaal Midden Duur Verdeling woningen helft wilt ook meedenken met het ontwerp.

Rochdale Fokkemast Driemaster houdt met alle 29 bewoners Noorderbreedte NOORDERBREEDTE DRIEMASTER individueel contact om FOKKEMAST 233 woningen 63 woningen 190 woningen IJdoornlaan Fokkemast ondersteuning Noorderbreedte Woning categorieën Doelgroepen Woning categorieën Doelgroepenop maat Woning categorieën Doelgroepen Noorderbreedte te organiseren voor het Starter Ouderen Gezinnen STARTERS SENIOREN GEZINNEN STARTERS Midden DUUR SOCIAAL MIDDEN GEZINNEN DUUR SociaalMIDDEN Duur Starter Ouderen Gezinnen Sociaal Midden Duur verhuisproces. Rochdale neemt in het sociaal plan zodanige regelingen op dat Chart Title Chart Title Chart Title Chart Title de bewoners de overstap NOORDERBREEDTE DRIEMASTER FOKKEMAST naar de nieuwbouw daadIJdoornlaan Noorderbreedte Woning categorieën Doelgroepen Woning categorieën Doelgroepen Noorderbreedte Doelgroepen werkelijk kunnen dragen, STARTERS SENIOREN GEZINNEN Starter Ouderen Gezinnen SOCIAAL MIDDEN DUUR STARTERS SENIOREN GEZINNEN SOCIAALStarter MIDDEN Ouderen DUUR Gezinnen Starter STARTERS Ouderen Gezinnen GEZINNEN Sociaal Midden Duur Midden DUUR Sociaal Midden Duur SociaalMIDDEN Duur fysiek en financieel.

Sociaal

DUUR

Duur

nlaan

Totaal

IJdoornlaan Midden

Sociaal Midden

SOCIAAL MIDDENSENIOREN DUUR GEZINNEN STARTERS Starter OuderenDuurGezinnen Sociaal Midden

Woning Categorieën Sociaal

Sociaal Midden

starters

Starter Ouderen Gezinnen STARTERS SENIOREN

Midden DUUR SociaalMIDDEN Duur

Totaal Noorderbreedte

starters gezinnen senioren senioren

GEZINNEN

gezinnen

Starter STARTERS Ouderen

Noorderbreedte

Gezinnen GEZINNEN

Doelgroepen Midden Duur

Totaal Midden DUUR SociaalMIDDEN Duur

Duur

STARTERS

STARTERS SENIOREN

SENIOREN GEZINNEN

Noorderbreedte

Totaal Ongeveeer 170 woningen Ongeveeer 170 woningen SOCIAAL MIDDEN DUUR Sociaal Midden Duur Starter STARTERS Ouderen Gezinnen GEZINNEN

SOCIAAL

Sociaal

GEZINNEN

Starter Ouderen Gezinnen Noorderbreedte STARTERS SENIOREN

MIDDEN

Midden

DUUR

Duur

41 GEZINNEN Starter Ouderen Gezinnen STARTERS SENIOREN

GEZINNEN

Projectnota Banne Noord

4.o Plankaart bestaande situatie 4.p Plankaart toekomstige situatie

4.m

42

4.n

van zorg voor de bewoners. Rochdale maakt hiervoor een sociaal plan en heeft toegezegd voor elke huidige bewoner een individuele oplossing te zoeken. Voor de stedenbouwkundige opzet wordt in de tweede helft van 2020 een studie verricht, waarbij uitgegaan wordt van een goede aansluiting op de bestaande opbouw van de wijk met de ruime hoven, van de maat en schaal van de bestaande gebouwen en van een bouwhoogte van vier à vijf woonlagen. Aan het Parlevinkerplein komen voorzieningen. Om deze voorzieningen te kunnen realiseren is de sloop van het voormalige winkelcentrum Parlevinker noodzakelijk. In de tweede helft van 2020 vindt een studie plaats naar de stedenbouwkundige inpassing op de locatie en naar de schakeling van de verschillende functies en voorzieningen. Dit doen we in nauwe samenspraak met de beoogde toekomstige gebruikers.

“In onze wijk is al jaren weinig opgeknapt. Groen is de kracht van deze wijk. Dat moeten we juist koesteren, niet weghalen.”

De huidige gedachte is dat bovenop het nieuwe voorzieningengebouw een appartementengebouw van zes lagen hoog komt. In totaal wordt de bouwhoogte dan acht lagen, inclusief twee bouwlagen voorzieningen onder de appartementen. Het hoogteaccent markeert het Parlevinkerplein en wordt vanuit het Parlevinkerpark goed zichtbaar. Er kunnen dan bijzondere appartementen komen, bijvoorbeeld atelierwoningen (woningen die tevens als ateliers te gebruiken zijn door kunstenaars). Uit genoemde studie moet uiteindelijk blijken wat de meest geschikte gebouwvorm wordt en hoe dit ingepast kan worden in de stedenbouwkundige context op en rond het Parlevinkerplein. De verwachting is dat deze ontwikkelingen voor 2024 plaatsvinden. Om de financiering vanuit de gemeente voor dit gebied nu zeker te stellen, zal direct na vaststelling van het projectbesluit door het college van B&W een investeringsbeslissing voor de eerste twee fases aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

4.q Fokkemast toekomstige situatie vogelvlucht

43

Projectnota Banne Noord

Noorderbreedte

Aan de noordzijde van de wijk ligt de Noorderbreedte. De ringweg, de parkeervelden en de ventweg nemen veel ruimte in beslag. Door de hoofdweg en ventweg te combineren en de parkeervelden anders te plaatsen, ontstaat er langs de gehele Noorderbreedte ruimte voor woningen. Het plan is om hier op drie plekken in totaal zes woongebouwen te ontwikkelen. De bouwhoogte aan de zuidzijde wordt vergelijkbaar met de bestaande bouw aan de Noorderbreedte. Aan de noordzijde is een hogere bouwhoogte (rond zes bouwlagen) mogelijk. Door de ligging aan de noordzijde van de bestaande woningen is er geen sprake van schaduwwerking. De uitwerking van de drie locaties speelt in op de specifieke eisen voor geluid en luchtkwaliteit van de A10. We streven bij hoge geluidbelastingen naar een aangename zijde. Dat wil zeggen een zijde die niet alleen stil is, maar ook groen en fris voor een betere luchtkwaliteit. Dit kan bijvoorbeeld bereikt worden door tweezijdige georiënteerde woningen te maken met aan de geluidluwe kant een groene buitenruimte en balkons. Gedeelde groene openbare ruimtes kunnen ook helpen, maar voor de gezondheid is het beter als beide aanwezig zijn. Een ondiep gebouw is voorstelbaar; de woningen hebben aan de snelwegzijde een geluidsbelaste zijde en aan de zuidzijde een aangename zijde. Het gebouw werkt dan als geluidscherm voor de bestaande gebouwen in de Banne Noord.

Onderzoek toont geen specifieke eisen voor de luchtkwaliteit. Voor geluid worden wel voorwaarden gesteld aan de nieuwbouw, bijvoorbeeld dove gevels (zie bijlagen 7 en 8). 4.r Noorderbreedte 4.s Noorderbreedte toekomstige situatie achtersteven 4.t Noorderbreedte fase 1 4.u Noorderbreedte fase 2

4.r

44

Naast woningen komt er meer water en groen. Door het maken van extra bruggen naar de voet van het talud (langs de A10) kan het groen aan de overkant van het water meer worden gebruikt. Zo ontstaat er een groene en waterrijke parkstrook. Het dichtbijgelegen natuurgebied Waterland vergroot de kwaliteit van dit gebied. De planontwikkelingen rondom de Noorderbreedte starten wij in 2023/2024 op. Afhankelijk van de financiële haalbaarheid maken wij in 2024 een planning van de uitvoeringswerkzaamheden voor de jaren daarna.

-38-

4.s

4.t

4.u

45

Projectnota Banne Noord

SITUATIE SITUATIE

GELUID GELUID DOVE DOVE GEVEL GEVEL

VERKLEINEN VERKLEINEN OPPERVLAK OPPERVLAK

A10 A10

A10 A10

A10 A10

4.v Noorderbreedte geluid dove gevels A10

SITUATIE A10

GELUID DOVE GEVEL

VERKLEINEN OPPERVLAK

A10

A10

Dove gevel Dove gevel gevel Niet geluidsbelast Niet geluidsbelast geluidsbelast Situatie Dove gevel

Niet geluidsbelast

4.w Noorderbreedte inspiratiebeeld I 4.x Noorderbreedte inspiratiebeeld II

4.w 4.x

46

Geluid dove gevel

Verkleinen oppervlak

Driemaster IJdoornlaan

Mogelijkheden voor het verplaatsen van basisschool de Driemaster naar Banne Zuid, om zo een betere spreiding van de scholen in de Banne te krijgen, worden verkend en onderzocht. Zo blijven er twee basisscholen in Banne Noord en zijn er twee scholen in Banne Zuid. Door het verplaatsen van de Driemaster ontstaat op de huidige locatie ruimte voor de bouw van zowel grondgebonden woningen (ook voor gezinnen) als appartementen. Er is veel ruimte voor extra groen en water. De gebouwen moeten flexibel zijn en inspelen op eventuele plannen voor de IJdoornlaan. De bouwhoogte aan de noordzijde sluit aan bij de bestaande bouw van vier lagen. Aan de zijde van de IJdoornlaan is een hogere bouwhoogte mogelijk van ongeveer zes bouwlagen. Voordat er nieuwbouw op deze locatie mogelijk is, moet basisschool de Driemaster eerst verhuisd zijn. De nieuwbouw is daarom gepland na 2024. Volgens de afdeling Monumenten en Architectuur (M&A) van de gemeente is de Driemaster mogelijk behoudenswaardig. Daarom heeft M&A een Cultuur Historisch onderzoek uitgevoerd (zie bijlage 12). Hierin wordt een historische stedenbouwkundige analyse gegeven en worden de waardes van Banne Noord beschreven. De Driemaster met de achterliggende flats zijn aangegeven als behoudenswaardig, aangezien zij nog hun oorspronkelijke verschijningsvorm hebben.

In het vervolgstadium moet dit nader afgewogen worden met nieuwbouw van woningen en de aanpak van de scholen, die belangrijk zijn voor de ontwikkeling van Banne Noord. Hiervoor zal een aparte kwalitatieve werkgroep worden gevormd voor Banne Noord, die richtlijnen op gaat stellen voor nieuwbouw, behoud en landschap. Deze werkgroep zal uiteindelijk ook een integraal advies geven over hoe om te gaan met de Driemaster.

4.y Driemasterlocatie Doorsnede van Driemaster locatie

-40-

47

Projectnota Banne Noord

4.z Driemaster  doorsnede IJdoornlaan

4.aa Driemaster toekomstige situatie vogelvlucht

48

4.ab Driemaster toekomstige situatie

4.ac D  riemaster inspiratiebeeld I 4.ad D  riemaster inspiratiebeeld II

4.ac

4.ad

49

Projectnota Banne Noord

“Wat gaat de gemeente doen aan het tunneltje onder de IJdoornlaan dat verdwenen is?”

4.3.2 Verkeer

Het verkeer kan veiliger in Banne Noord. Daarom komen er meer fietspaden, drempels om hard rijden te voorkomen en worden parkeerplaatsen verbeterd.

Oversteken IJdoornlaan

Banne Noord en Zuid worden van elkaar gescheiden door de hoger gelegen IJdoornlaan. Beide buurten zijn voor voetgangers en fietsers via drie onderdoorgangen onder de IJdoornlaan met elkaar verbonden. Het is van belang de routes naar deze onderdoorgangen te verbeteren. Op de IJdoornlaan is aan de westkant, ter hoogte van de Westerlengte, een turborotonde (een tweebaansrotonde). Aan de oostkant, ter hoogte van de Oosterlengte, ligt een kruising. Tot een aantal jaren geleden was er ter hoogte van de turborotonde een voetgangers- en fietstunnel. Deze is bij de bouw van de nieuwbouw aan het Banneplein echter verdwenen. Destijds is door de stadsdeelraad besloten de onderdoorgang op te heffen en op de IJdoornlaan geen oversteekplek te maken voor langzaam verkeer.” Sinds­ dien is het voor voetgangers en fietsers lastig en onveilig om de IJdoornlaan ter hoogte van de Oosterlengte over te steken. Veel voetgangers steken hier, ondanks dat er hekken zijn geplaatst, toch over. We onderzoeken hoe het oversteken op de IJdoornlaan kan worden verbeterd. Bijvoorbeeld door de rotonde te vervangen door een kruising of door het toevoegen van zebrapaden. Het stadsdeel werkt aan de visie IJdoornlaan. Dit probleem wordt hierin ook onderzocht. Het aanpassen van deze verkeerssituatie vindt plaats in de tweede fase, we verwachten hier voor 2024 mee te starten.

De aanpassing is opgenomen in de investeringsbeslissing voor de eerste twee fases.

“Waar wij ons wel zorgen over maken, hoe komen al die extra auto’s van nieuwe bewoners de wijk in en uit?”

Verbeteren rondweg

Het plan is om de kwaliteit van de rondweg (gevormd door de Westerlengte, Noorderbreedte, Oosterlengte) te verbeteren door het profiel aan te passen. Op deze manier kan de snelheid van het verkeer verlaagd worden. In verband met de aanleg van stadswarmte bij de nieuwbouwblokken in Banne Noord gaat de rondweg open. Het wegprofiel kan dan meteen worden aangepast. Voor de Noorderbreedte is een profiel voorgesteld dat echter aan de krappe kant is. Omdat de Westerlengte en de Oosterlengte meer maat hebben, is het advies om een ruimer profiel te maken voor de Noorderbreedte. In het nieuwe profiel is dan meer ruimte voor fietspaden en oversteekplekken voor fietsers en voetgangers.

Parkeren, nu en in de toekomst

Banne Noord is gebouwd in de jaren ’70. De wijk kent een gescheiden verkeers­systeem en heeft grote parkeervelden aan de rondweg en langs de woonblokken. Er is veel achterstallig onderhoud en de parkeerplaatsen zijn te klein. Dit wordt meegenomen in de vernieuwing.

50

Voor bestaande wijken is er een stap-voorstap aanpak. Tot 2030 wordt de huidige aanpak gecontinueerd, waarbij op basis van monitoring parkeer­ regulering gericht wordt ingezet om op wijkniveau een te hoge parkeerdruk te voorkomen. Bij die monitoring zal er specifiek aandacht zijn om tijdig te signaleren als er een waterbedeffect vanuit de gebiedsontwikkelingen

ontstaat. Op basis hiervan houdt de gemeente de vinger aan de pols en kunnen er tussen­tijdse aanpassingen worden gedaan. In een later stadium wordt parkeerregulering stapsgewijs ook ingezet om te sturen op minder automobiliteit in heel Noord. Tussen 2030 en 2040 wordt daartoe in heel Noord betaald parkeren en vergunningparkeren ingesteld. Nieuwbouw in de wijk moet voldoen aan het stedelijk parkeerbeleid, de beleidsregels uit de nota Parkeernormen Auto. Zo moet parkeren bij nieuwbouw op eigen terrein opgelost worden (maaiveld of inpandig). Dit betekent dat de bewoners van nieuwbouw geen parkeervergunning of ontheffing krijgen om in de openbare ruimte te parkeren.