Bijlage 1 - Najaarsnota 2025.pdf
Tekst van het document
Najaarsnota 2025
42
H.2.6
2.6.2
Wijkteams
Financiële toelichting 2025
(bedragen x 1 miljoen) Baten
1,0
Beginstand Najaarsnota 2025
1,0
Lasten
138,4
Beginstand Najaarsnota 2025
139,9
Mutaties Najaarsnota 2025
-1,5
Begrotingsbijstellingen
-1,5
Saldo baten en lasten
-137,4
Onttrekking
1,6
Beginstand Najaarsnota 2025
1,6
Saldo onttrekking en toevoeging
1,6
Totaal
-135,9
Mutaties lasten Begrotingsbijstellingen Dit zijn neutrale beleidsarme mutaties waarbij sprake is van een verandering in de omvang van baten en/of lasten: Onderbesteding ouder- en kindteams De stichting OKT (ouder- en kindteams) heeft voor 2025 € 8,8 miljoen extra aan middelen gekregen, in lijn met de door de stichting opgestelde begroting. Deze extra investering werd pas bekend bij de vaststelling van de Voorjaarsnota 2025. Dit najaar is gebleken dat de volledige uitbreiding van de formatie in 2025 meer tijd vraagt. Het naar verwachting niet-bestede bedrag wordt toegevoegd aan de Egalisatiereserve Jeugd (€ 1,5 miljoen).
Najaarsnota 2025
43
H.2.6
2.6.3
Individuele voorzieningen
Financiële toelichting
Mutaties baten
(bedragen x 1 miljoen)
2025
Begrotingsbijstellingen
Baten
37,4
Beginstand Najaarsnota 2025
26,8
Dit zijn neutrale beleidsarme mutaties waarbij sprake is van een verandering in de omvang van baten en/of lasten:
Mutaties Najaarsnota 2025
10,6
Begrotingsbijstellingen
10,6
Lasten
903,3
Beginstand Najaarsnota 2025
891,8
Mutaties Najaarsnota 2025
11,5
Autonome ontwikkelingen
2,4
Septembercirculaire Vrouwenopvang
-0,1
Verwerking septembercirculaire programma 6
2,4
Mee- en tegenvallers
-
Actualisatie meevallers Jeugd
-5,6
Actualisatie tegenvallers Jeugd
5,6
Begrotingsbijstellingen
9,1
Budgetneutrale wijzigingen Saldo baten en lasten
-865,9
Onttrekking
37,8
Beginstand Najaarsnota 2025
37,8
Toevoeging
11,1
Beginstand Najaarsnota 2025
8,1
Mutaties Najaarsnota 2025
3,0
Reserve egalisatie WMO
1,0
Egalisatiereserve Jeugd
2,0
Saldo onttrekking en toevoeging Totaal
Najaarsnota 2025
26,7
SPUK Expertisenetwerken Jeugdhulp We passen de begroting rondom de Specifieke uitkering (SPUK) Expertisenetwerken Jeugdhulp 2025 aan. Het gaat hier om middelen vanuit het Rijk voor het Bovenregionaal expertisenetwerk Noord-Holland (€ 3,8 miljoen). SPUK Project Lang Leven thuis Flats We passen de begroting rondom de SPUK Project Lang Leven thuis Flats aan. Dit is geld voor de uitvoering van de Regeling specifieke uitkering domeinoverstijgend samenwerken (€ 2,6 miljoen). SPUK Academische Kinder- en Jeugdpsychiatrie 2025 We passen de begroting rondom de SPUK Academische Kinder- en Jeugdpsychiatrie 2025 aan. Het gaat hier om de inzet van middelen voor de bovenregionale functie van academische kinder- en jeugdpsychiatrie, ondergebracht bij Levvel (€ 1,1 miljoen). SPUK Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2025 We passen de begroting rondom de SPUK Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2025 aan. Specifiek betreffen dit de activiteiten voor de opvang van slachtoffers van mensenhandel met multiproblematiek (een opeenstapeling van problemen op meerdere levensgebieden) (€ 1,1 miljoen). Saldo ramingsrisico jeugd 2025 naar HSJH Het ramingsrisico jeugd is in 2024 geactualiseerd en dit heeft een positief saldo opgeleverd; we hebben hogere rijksinkomsten gekregen dan eerder geraamd.
Dit saldo wordt in 2025 ingezet binnen de hoogspecialistische jeugdhulp (HSJH), waar de lasten evenredig toenemen met € 2,0 miljoen.
-839,2
44
H.2.6
Mutaties lasten Autonome ontwikkelingen Verwerking septembercirculaire programma 6 De begroting is aangepast op basis van de septembercirculaire 2025 voor de integratie- en decentralisatie-uitkeringen, wat betreft de uitkeringswijzigingen voor 2025. De volgende budgetten zijn bijgesteld: • We verhogen het budget Pilot dakloze EU-burgers met € 2,5 miljoen. Dit is een nieuwe tijdelijke rijksbijdrage voor de opvang en begeleiding van dakloze EUburgers. • We verlagen het budget Maatschappelijke opvang en Openbare Geestelijke Gezondheidszorg met € 0,4 miljoen. Dit komt door de actualisatie van de decentralisatie-uitkering op basis van nieuwe verdeelmaatstaven voor de maatschappelijke opvang. • We verhogen het budget Beschermd Wonen met € 0,3 miljoen. De stijging hangt samen met de actualisatie van de verdeling en volumegroei binnen beschermd wonen. Septembercirculaire Vrouwenopvang We verlagen het budget Vrouwenopvang met € 0,1 miljoen. Dit is een bijstelling van de rijksbijdrage vrouwenopvang als gevolg van de herverdeling van taken en de aanpassing van de centrumfunctie.
Mee- en tegenvallers Actualisatie meevallers Jeugd De bijgestelde prognose op enkele jeugdbudgetten laat voor 2025 een meevaller zien van in totaal € 6,1 miljoen. Wij dekken met deze meevallers de tekorten binnen de jeugdbudgetten van € 5,6 miljoen, dit lichten we hier toe. De resterende € 0,5 miljoen voegen we toe aan de Egalisatiereserve Jeugd. De toelichting daarop is te vinden bij de reservemutaties. • Het budget voor de gecertificeerde instellingen die jeugdbescherming en -reclassering bieden verlagen we met € 3,5 miljoen. Met name door aanhoudende personeelstekorten hebben de gecertificeerde instellingen minder gezinnen kunnen bijstaan. Daarnaast is een deel van de gezinnen vanuit de proeftuin Blijvend Veilig in het kader van het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming geholpen vanuit andere partners (Ouder- en Kindteams en Buurtteams). • Het budget voor de aanvullende contracten aanvullende jeugdhulp verlagen we met € 1 miljoen. Twee instellingen met driemilieuvoorzieningen (een specialistische vorm van jeugdhulp waar verblijf, onderwijs of werk, en vrijetijdsbesteding integraal Najaarsnota 2025
worden aangeboden) maken minder dan voorheen gebruik van dit contract. Een deel hiervan is verschoven naar individuele betaalovereenkomsten. • Het budget voor de hoogspecialistische jeugdhulp verlagen we met € 0,9 miljoen. De extra middelen die bij de Voorjaarsnota 2025 toegekend zijn om de transformatie te versnellen komen in 2025 nog niet volledig tot besteding. Het gaat hierbij vooral om de inzet van praktische gezinsondersteuning en alternatief aanbod voor kinderen met autisme. • Het budget voor de enkelvoudige specialistische jeugdhulp (ESJH) wordt met in totaal € 0,7 miljoen verlaagd. Enkele jeugdhulpaanbieders realiseren in 2025 niet de afgesproken taak, waardoor de kosten lager uitvallen. Ook de kosten voor de zorgcontinuïteit vanuit 2023 liggen in 2025 lager dan verwacht, omdat kinderen eerder zijn uitgestroomd of overgedragen. Van het voordeel op de ESJH wordt € 0,2 miljoen ingezet ter dekking van tegenvallers binnen de jeugdbudgetten; het resterende bedrag wordt toegevoegd aan de Egalisatiereserve Jeugd (zie toelichting bij de reservemutaties). Actualisatie tegenvallers Jeugd De bijgestelde prognose op enkele jeugdbudgetten laat voor 2025 een tegenvaller zien van € 5,6 miljoen. Wij dekken dit tekort met meevallers binnen de jeugdbudgetten.
Het gaat om de volgende onderdelen: • Het budget voor de individuele betaalovereenkomsten (IBO’s) wordt met € 4,4 miljoen verhoogd. Ondanks de start van verschillende actielijnen om het beroep op de IBO’s voor aanvullende jeugdhulp terug te dringen, is het aantal IBO-aanvragen gestegen, en wordt daarmee de besparingsopgave (van € 2 miljoen) niet gehaald. De toename van de IBO’s zit met name bij 1) aanvragen waarbij een specifieke niet ingekochte aanbieder in het gerechtelijke vonnis is opgenomen en 2) aanvragen waar beroep wordt gedaan op de hardheidsclausule, wanneer zorg niet (direct) beschikbaar is bij gecontracteerde aanbieders. De eerste categorie is ongeveer 30 procent, en de tweede categorie ongeveer 40 procent van de totale IBO-aanvragen. • Het budget voor de persoonsgebonden budgetten (pgb’s) jeugd wordt met € 1,2 miljoen verhoogd. Voor pgb’s jeugd is een besparingsopgave in de Begroting 2025 opgenomen die oploopt naar € 1,6 miljoen vanaf 2026. Deze is voor een deel gehaald, onder andere door een subsidieregeling in te voeren voor kinderopvanginstellingen die opvang bieden aan kinderen met een extra zorgvraag. Om betere sturing op (legitiem gebruik van) de pgb’s mogelijk te maken is recent de jeugdverordening aangepast. Deze aanscherping in de verordening heeft tijd nodig om in de uitvoering tot merkbare effecten te komen. 45
H.2.6
Begrotingsbijstellingen Dit zijn neutrale beleidsarme mutaties waarbij sprake is van een verandering in de omvang van baten en/of lasten. Onderstaande wijzigingen zijn groter dan € 1 miljoen:
terug, omdat dit betaald kan worden vanuit incidentele rijksmiddelen die we in deze begroting verwerken (€ 0,6 miljoen).
Mutaties toevoegingen SPUK Expertisenetwerken Jeugdhulp We passen de begroting rondom de SPUK Expertisenetwerken Jeugdhulp 2025 aan. Het gaat hier om middelen vanuit het Rijk voor het Bovenregionaal expertisenetwerk (BEN) Noord-Holland (€ 3,8 miljoen). SPUK Project Lang Leven thuis Flats We passen de begroting rondom de SPUK Project Lang Leven thuis Flats aan. Dit betreft geld voor de uitvoering van de Regeling specifieke uitkering domeinoverstijgend samenwerken (€ 2,6 miljoen). SPUK Academische functie Jeugd 2025 We passen de begroting rondom de SPUK Academische functie Jeugd 2025 aan. Het gaat hier om de inzet van middelen voor de bovenregionale functie van academische kinder- en jeugdpsychiatrie, ondergebracht bij Levvel (€ 1,1 miljoen). SPUK Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2025 We passen de begroting rondom de SPUK Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2025 aan. Specifiek betreffen dit de activiteiten voor de opvang van slachtoffers van mensenhandel met Multi problematiek (€ 1,1 miljoen). Saldo ramingsrisico jeugd 2025 naar HSJH Het ramingsrisico Jeugd is in 2024 geactualiseerd en dit heeft een positief saldo opgeleverd; we hebben hogere rijksinkomsten ontvangen dan eerder geraamd. Dit positieve saldo wordt in 2025 ingezet binnen de hoogspecialistische jeugdhulp (HSJH), waar de lasten evenredig toenemen met € 2,0 miljoen.
Reserve egalisatie WMO Hogere toevoeging aan de egalisatiereserve Wmo is het gevolg van: • Eerder is besloten om de extra nominale compensatie voor de Sociale basis voor 2025 deels te dekken vanuit de egalisatiereserve Wmo. Deze onttrekking draaien we nu terug, omdat dit betaald kan worden vanuit incidentele rijksmiddelen die we in deze begroting verwerken (€ 0,6 miljoen). • Een reservering voor het budget van het implementatieplan Beleidskader Toezicht en Handhaving Wmo en Jeugd (€ 0,4 miljoen) door vertraging in de uitvoering. De kosten worden nu in 2026 verwacht. Egalisatiereserve Jeugd Hogere toevoeging aan de egalisatiereserve Jeugd is het gevolg van: • De stichting OKT heeft voor 2025 € 8,8 miljoen extra aan middelen gekregen, in lijn met de door de stichting opgestelde begroting. Deze extra investering werd pas bekend bij de vaststelling van de Voorjaarsnota 2025. Dit najaar is gebleken dat de volledige uitbreiding van de formatie in 2025 meer tijd vraagt. Het naar verwachting niet bestede bedrag wordt toegevoegd aan de Egalisatiereserve Jeugd (€ 1,5 miljoen). • Een onderbesteding op het budget van enkelvoudig specialistische jeugdhulp, Enkele jeugdhulpaanbieders realiseren in 2025 niet de afgesproken taak, waardoor de kosten lager uitvallen.
Ook de kosten voor de zorgcontinuïteit vanuit 2023 liggen in 2025 lager dan verwacht, omdat kinderen eerder zijn uitgestroomd of overgedragen (€ 0,5 miljoen).
Storting toezicht en handhaving en Sociale Basis Voor 2025 zijn middelen gereserveerd voor de implementatie van toezicht en handhaving op de Wmo. Door vertraging is de uitvoering dit jaar deels niet meer mogelijk. De kosten worden nu in 2026 verwacht. Daarom wordt een deel van het budget toegevoegd aan de egalisatiereserve Wmo (€ 0,4 miljoen). Eerder is besloten om de extra nominale compensatie voor de Sociale basis voor 2025 deels te dekken vanuit de egalisatiereserve Wmo. Deze onttrekking draaien we nu
Najaarsnota 2025
46
H.2.6
2.6.4
Diversiteit
Financiële toelichting (bedragen x 1 miljoen)
2025
Lasten
10,1
Beginstand Najaarsnota 2025
10,5
Mutaties Najaarsnota 2025
-0,4
Budgetneutrale wijzigingen
-0,4
Saldo baten en lasten Saldo onttrekking en toevoeging Totaal
-10,1 -10,1
Mutatie Lasten Budgetneutrale wijzigingen Dit zijn neutrale beleidsarme mutaties waarbij de omvang van lasten of baten niet veranderen. Mutaties onder de € 1 miljoen lichten we niet toe.
Najaarsnota 2025
47
H.2.7
2.7 Sociale Zaken en Armoedebestrijding Programma 7 Sociale Zaken en Armoedebestrijding Begroting 2025
Begrotings wijziging Najaarsnota 2025
Najaarsnota 2025
Baten
927,4
39,3
966,7
Lasten
1.403,5
35,2
1.438,7
Saldo Baten en Lasten
-476,1
4,1
-472,0
Onttrekking
108,2
-0,8
107,4
Toevoeging
50,3
8,6
58,9
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves
57,9
-9,5
48,5
-418,1
-5,4
-423,5
(bedragen x 1 miljoen)
Totaal Programma 7 Sociale zaken en Armoedebestrijding
Financiële toelichting De budgetafwijkingen in dit programma hebben een negatief effect van € 5,4 miljoen op de begroting. Het programma komt uit op een saldo van € 423,5 miljoen negatief. Per programmaonderdeel lichten we de afwijkingen toe.
?
H.2.7
2.7.1 Inkomensregelingen Financiële toelichting
Mutaties baten
(bedragen x 1 miljoen)
2025
Baten
767,9
Beginstand Najaarsnota 2025
747,5
Mutaties Najaarsnota 2025
20,5
Begrotingsbijstellingen
20,5
Lasten
833,2
Beginstand Najaarsnota 2025
819,5
Mutaties Najaarsnota 2025
13,6
Begrotingsbijstellingen
13,6
Saldo baten en lasten
-65,3
Onttrekking
68,2
Beginstand Najaarsnota 2025
68,1
Mutaties Najaarsnota 2025
0,2
Reserve Iedereen Kans op Werk
0,2
Toevoeging
26,6
Beginstand Najaarsnota 2025
18,8
Mutaties Najaarsnota 2025
7,8
Egalisatie inkomensdeel en conjunctuur
7,8
Saldo onttrekking en toevoeging
41,6
Totaal
-23,6
Begrotingsbijstellingen Dit zijn neutrale beleidsarme mutaties waarbij sprake is van een verandering in de omvang van baten en/of lasten. We verhogen onze baten met € 20,5 miljoen op basis van het definitief macrobudget 2025, welke is bijgesteld op basis van de verwachte ontwikkeling van het bijstandsbestand en de verwachte hoogte van de uitkering.
Mutaties lasten Begrotingsbijstellingen Dit zijn neutrale beleidsarme mutaties waarbij sprake is van een verandering in de omvang van baten en/of lasten. • We verhogen onze lasten met € 12,4 miljoen door een verwachte toename van het bijstands-bestand voor het verstrekken van bijstandsuitkeringen. • We verhogen het budget voor digitale data- en informatiesystemen voor de dienstverlening van bijstandsgerechtigden waarmee in eerdere raming rekening mee was gehouden € 1,5 miljoen.
Mutaties onttrekkingen Reserve Iedereen Kans op Werk Hogere onttrekking uit de reserve Iedereen Kans op Werk vanwege hogere besteding op het uitvoeren van de projecten binnen het programma Iedereen Kans op Werk.
Mutaties toevoegingen Egalisatie inkomensdeel en conjunctuur We voegen € 7,8 miljoen toe aan de egalisatiereserve inkomensdeel en conjunctuur. Op basis van het definitief macrobudget 2025 verhogen we de baten met € 20,5 miljoen en verhogen we de lasten met € 12,7 miljoen (programmaonderdeel 7.1: € 12,4 miljoen, programmaonderdeel 7.2: € 0,3 miljoen). Het verschil voegen we toe aan de reserve.
Najaarsnota 2025
49
H.2.7
2.7.2 Werk, participatie en inburgering Financiële toelichting
Mutaties baten
(bedragen x 1 miljoen)
2025
Baten
43,0
Beginstand Najaarsnota 2025
42,9
Mutaties Najaarsnota 2025
0,1
Begrotingsbijstellingen
0,1
Lasten
282,2
Beginstand Najaarsnota 2025
281,8
Mutaties Najaarsnota 2025
0,5
Autonome ontwikkelingen
4,8
Mutaties sept circulaire WP
4,8
Mee- en tegenvallers
-
Regionaal Meld- en Coördinatiepunt
-
Begrotingsbijstellingen
-2,9
Budgetneutrale wijzigingen
-1,5
Saldo baten en lasten
8,9
Beginstand Najaarsnota 2025
9,9
Mutaties Najaarsnota 2025
-1,0
Reserve Iedereen Kans op Werk
-1,0
Toevoeging
0,8
Mutaties Najaarsnota 2025
0,8
Reserve Sociaal Werk
0,8
Totaal
Najaarsnota 2025
Dit zijn neutrale beleidsarme mutaties waarbij sprake is van een verandering in de omvang van baten en/of lasten. De afwijking lichten we niet verder toe, omdat deze kleiner is dan € 1 miljoen.
Mutaties lasten Autonome ontwikkelingen Mutaties sept circulaire WP We verhogen de lasten met € 4,8 miljoen door gemeentefondsmiddelen vanuit het Rijk voor: • Implementatie Participatiewet in balans (€ 2,9 miljoen), om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren • Participatie IU (€ 1,8 miljoen) om de werking van loonkostensubsidie bij beschut werk te verbeteren • Impulsbudget sociale infrastructuur (€ 0,1 miljoen) om de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven te versterken.
-239,2
Onttrekking
Saldo onttrekking en toevoeging
Begrotingsbijstellingen
8,0 -231,1
Begrotingsbijstellingen Dit zijn neutrale beleidsarme mutaties waarbij sprake is van een verandering in de omvang van baten en/of lasten. • We verlagen het budget incidenteel met € 1,5 miljoen om binnen het programma de hogere kosten voor digitale data- en informatiesystemen voor de dienstverlening van bijstandsgerechtigden te dekken. • We verlagen het budget met € 0,8 miljoen vanwege middelen sociale infrastructuur uit de meicirculaire welke we toevoegen aan de reserve sociaal werk. Deze middelen worden in latere jaren ingezet voor de opgave Sociaal Werk. • We verlagen het budget met € 0,9 miljoen omdat de uitvoering van projecten binnen het programma Iedereen Kans op Werk (IKOW) een lagere besteding heeft. Hierom doen we een lagere onttrekking uit de reserve IKOW.
50
H.2.7
Budgetneutrale wijzigingen Dit zijn neutrale beleidsarme mutaties waarbij de omvang van lasten of baten niet veranderen. Veelal zal dit betekenen dat er sprake is van een verschuiving over programma’s, programmaonderdelen of doelen. We verlagen het budget met € 1,2 miljoen om binnen het programma de hogere kosten voor de regelingen bijzondere bijstand en studietoeslag bij armoedebestrijding op te kunnen vangen.
Mutaties onttrekkingen Reserve Iedereen Kans op Werk Lagere onttrekking uit de reserve Iedereen Kans op Werk vanwege lagere besteding op het uitvoeren van de projecten binnen het programma Iedereen Kans op Werk.
Mutaties toevoegingen Reserve Sociaal Werk Hogere toevoeging aan de reserve Sociaal Werk doordat we de middelen sociale infrastructuur vanuit de meicirculaire toevoegen aan de reserve sociaal werk. Deze middelen worden in latere jaren ingezet voor de opgave van Sociaal Werk.
Najaarsnota 2025
51
H.2.7
2.7.3 Armoede en schuldhulp Financiële toelichting
Mutaties lasten
(bedragen x 1 miljoen)
2025
Baten
75,1
Beginstand Najaarsnota 2025
53,4
Mutaties Najaarsnota 2025
21,7
Begrotingsbijstellingen
21,7
Lasten
225,0
Beginstand Najaarsnota 2025
201,7
Mutaties Najaarsnota 2025
23,3
Begrotingsbijstellingen
22,1
Budgetneutrale wijzigingen
1,2
Saldo baten en lasten
Dit zijn neutrale beleidsarme mutaties waarbij sprake is van een verandering in de omvang van baten en/of lasten. We verhogen de lasten met € 21,7 miljoen vanuit de specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvang -toeslagproblematiek.
Budgetneutrale wijzigingen Dit zijn neutrale beleidsarme mutaties waarbij de omvang van lasten of baten niet veranderen. Veelal zal dit betekenen dat er sprake is van een verschuiving over programma’s, programmaonderdelen of doelen. We verhogen het budget met € 1,2 miljoen vanwege de hogere kosten voor de regelingen bijzondere bijstand en studietoeslag bij armoedebestrijding.
-149,8
Onttrekking
6,3
Beginstand Najaarsnota 2025
6,3
Saldo onttrekking en toevoeging
6,3
Totaal
Begrotingsbijstellingen
-143,6
Mutaties baten Begrotingsbijstellingen Dit zijn neutrale beleidsarme mutaties waarbij sprake is van een verandering in de omvang van baten en/of lasten. We verhogen de baten met € 21,7 miljoen vanuit de specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek.
Najaarsnota 2025
52
H.2.7
2.7.4 Migratie, asiel en ongedocumenteerden Financiële toelichting
Mutaties lasten Autonome ontwikkelingen
(bedragen x 1 miljoen)
2025
Baten
80,6
Beginstand Najaarsnota 2025
83,6
Mutaties Najaarsnota 2025
-3,0
Begrotingsbijstellingen
-3,0
Begrotingsbijstellingen
Lasten
98,4
Beginstand Najaarsnota 2025
100,5
Mutaties Najaarsnota 2025
-2,2
Dit zijn neutrale beleidsarme mutaties waarbij sprake is van een verandering in de omvang van baten en/of lasten. We verlagen de lasten met € 3,0 miljoen omdat we geen lasten in 2025 verwachten voor sociaal beheer van asielzoekers en statushouders.
Autonome ontwikkelingen
0,6
Budgetneutrale wijzigingen
Uitwerking septembercirculaire 2025
0,6
Begrotingsbijstellingen
-3,0
Budgetneutrale wijzigingen
0,2
Dit zijn neutrale beleidsarme mutaties waarbij de omvang van lasten of baten niet veranderen. Veelal zal dit betekenen dat er sprake is van een verschuiving over programma’s, programmaonderdelen of doelen. De afwijking lichten we niet toe, omdat deze kleiner is dan € 1 miljoen.
Saldo baten en lasten
-17,7
Onttrekking
24,0
Beginstand Najaarsnota 2025
24,0
Toevoeging
31,5
Beginstand Najaarsnota 2025
31,5
Saldo onttrekking en toevoeging
-7,5
Totaal
-25,2
Uitwerking septembercirculaire 2025 We verhogen de lasten met € 0,6 miljoen door gemeentefondsmiddelen vanuit het Rijk voor de spreidingswet (€ 0,4 miljoen) en de aanpak overlast asielzoekers (€ 0,2 miljoen).
Mutaties baten Begrotingsbijstellingen Dit zijn neutrale beleidsarme mutaties waarbij sprake is van een verandering in de omvang van baten en/of lasten. We verlagen de baten met € 3,0 miljoen omdat we in 2025 geen lasten verwachten voor sociaal beheer van asielzoekers en statushouders.
Najaarsnota 2025
53
H.2.8
2.8 Veiligheid Programma 8 Veiligheid Begroting 2025
Begrotings wijziging Najaarsnota 2025
Najaarsnota 2025
Baten
35,1
5,1
40,2
Lasten
330,0
-1,4
328,6
Saldo Baten en Lasten
-294,9
6,5
-288,4
Onttrekking
12,4
0
12,4
Toevoeging
0
0
0,0
12,4
0,0
12,4
-282,4
6,5
-276,0
(bedragen x € 1 miljoen)
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal Programma 8 Veiligheid
Financiële toelichting De budgetafwijkingen in dit programma hebben een positief effect van € 6,5 miljoen op de begroting. Het programma komt uit op een saldo van € 276,0 miljoen negatief. Per programmaonderdeel lichten we de afwijkingen toe.
H.2.8
2.8.1 Brandweer en Crisisbeheersing Financiële toelichting (bedragen x € 1 miljoen)
2025
Baten
3,3
Beginstand Najaarsnota 2025
3,3
Lasten
101,1
Beginstand Najaarsnota 2025
101,1
Saldo baten en lasten
-97,8
Saldo onttrekking en toevoeging Totaal
-97,8
Er zijn geen budgetafwijkingen in dit programmaonderdeel.
Najaarsnota 2025
55
H.2.8
2.8.2 Openbare orde en veiligheid Financiële toelichting
Toelichtingen op de wijzigingen
(bedragen x € 1 miljoen)
2025
Baten
36,9
Beginstand Najaarsnota 2025
31,8
Mutaties Najaarsnota 2025
5,1
Begrotingsbijstellingen
5,1
Lasten
227,5
Beginstand Najaarsnota 2025
228,8
Mutaties Najaarsnota 2025
-1,4
Autonome ontwikkelingen
0,2
Septembercirculaire 2025 Programma 8
0,2
Mee- en tegenvallers
-7,1
Onderbesteding toezicht en handhaving
-5,5
Onderbesteding digitaliseringsproject
-1,6
Begrotingsbijstellingen
5,1
Budgetneutrale wijzigingen
0,4
Saldo baten en lasten
-190,6
Onttrekking
12,4
Beginstand Najaarsnota 2025
12,4
Toevoeging
-
Beginstand Najaarsnota 2025
-
Saldo onttrekking en toevoeging Totaal
Najaarsnota 2025
12,4 -178,2
Mutaties baten Begrotingsbijstellingen We gaan in 2025 meer baten ontvangen uit Rijksregelingen. Tegenover deze hogere baten staan hogere lasten.
Mutaties lasten Autonome ontwikkelingen Septembercirculaire 2025 Programma 8 We hebben de effecten van de september circulaire, die betrekking hebben op Versterking Omgevingsveiligheidsdiensten (€ 0,24 miljoen) en Register Externe Veiligheidsrisico’s (€ 0,002 miljoen) verwerkt in onze programma begroting.
Mee- en tegenvallers Onderbesteding toezicht en handhaving We geven in 2025 minder middelen uit aan personeelskosten dan verwacht. Dit komt doordat de nieuwe instroom van BOA’s, toezichthouders en fietscoaches langzamer op gang kwam dan begroot. De arbeidsmarkt krapte is nog steeds hoog waardoor het aantrekken van nieuwe medewerkers nog lastiger bleek dan eerder verwacht. De onderbesteding is vooral in het eerste halfjaar ontstaan. In het vierde kwartaal van 2025 verwachten we dat de kosten naar het budgetniveau gestegen zullen zijn. Onderbesteding digitaliseringsproject We geven in 2025 minder middelen uit aan het Project digitalisering handhaving (XAAS) dan begroot. Eerder in het jaar hebben wij een ander uitvoeringsritme vastgesteld dan begroot, door op dat moment vastgestelde vertraging. De uitvoering van dit digitaliseringsproject loopt nu geheel volgens deze aangepaste projectplanning. Dit houdt in dat het niet bestede projectbudget van 2025 zal worden ingezet in 2026.
56
H.2.8
Begrotingsbijstellingen We gaan in 2025 meer middelen inzetten vanuit Rijksregelingen. Dit komt door een verdere intensivering en het verder op stoom komen van de werkzaamheden. Dit betreft voornamelijk ontvangen baten uit Rijksregelingen voor Preventie Met Gezag (€ 3,9 miljoen) en Mainport Noordzeekanaalgebied (€ 0,9 miljoen). Voor Preventie met Gezag zetten we middelen in om te voorkomen dat kwetsbare jongeren afglijden in criminaliteit door vroegtijdige signalering en passende interventies. Voor Mainport Noordzeekanaalgebied bestemmen we deze Rijksmiddelen voor het realiseren van een veilig, integer en economisch vitaal gebied, met specifieke focus op het tegengaan van georganiseerde criminaliteit zoals de in- en doorvoer van verdovende middelen. Budget neutrale wijzigingen Wij hebben het subsidiebudget voor het Pride slotweekend verschoven tussen programma 8 en 6 zodat het budget en de activiteiten op dezelfde plaats in de administratie worden verantwoord.
Najaarsnota 2025
57
H.2.A
2.A Algemene Dekkingsmiddelen Programma A Algemene Dekkingsmiddelen Begroting 2025
Begrotings wijziging Najaarsnota 2025
Najaarsnota 2025
Baten
4.388,6
21,9
4.410,4
Lasten
156,7
23,8
180,5
4.231,8
-1,9
4.229,9
Onttrekking
145,3
0
145,3
Toevoeging
841,8
2,2
844,0
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves
-696,5
-2,2
-698,7
Totaal Programma A Algemene dekkingsmiddelen
3.535,3
-4,1
3.531,2
(bedragen x € 1 miljoen)
Saldo Baten en Lasten
Financiële toelichting De budgetafwijkingen in dit programma hebben een negatief effect van € 4,1 miljoen op de begroting. Het programma komt uit op een saldo van € 3.531,2 miljoen positief. Per programmaonderdeel lichten we de afwijkingen toe.
2023
H.2.A
2.A.1 Lokale Heffingen Financiële toelichting (bedragen x 1 miljoen)
Begrotingsbijstellingen 2025
Baten
1.100,1
Beginstand Najaarsnota 2025
1.104,7
Mutaties Najaarsnota 2025
-4,6
Mee- en tegenvallers
-6,2
Lagere baten straatparkeren
-6,2
Begrotingsbijstellingen
1,6
Lasten
44,0
Beginstand Najaarsnota 2025
42,4
Mutaties Najaarsnota 2025
1,6
Begrotingsbijstellingen
1,6
Saldo baten en lasten
1.056,1
Saldo onttrekking en toevoeging Totaal
1.056,1
Mutaties baten
Actualisatie vervolgingskosten en bedrijfslasten We verhogen de baten, die we in rekening brengen als vergoeding voor het aanmanen en betekenen van dwangbevelen (vervolgingskosten), omdat er meer aanslagen worden opgelegd als gevolg van areaaluitbreidingen. Bovendien is het tarief voor het betekenen van dwangbevelen met 8 procent verhoogd. We verhogen daarnaast de bedrijfslasten voor zowel vast- als extern personeel als gevolg van een toename van het werkaanbod bij de dwanginvordering, een hoge piekbelasting bij het opleggen van aanslagen, achterstanden in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen, ziektevervanging en inzet voor projecten waaronder het verbeteren van het incassotraject binnen het nieuwe financieel systeem. De toegenomen lasten worden gedekt uit de toename van de baten.
Mutaties lasten Begrotingsbijstellingen Actualisatie vervolgingskosten en bedrijfslasten We verhogen de baten, die we in rekening brengen als vergoeding voor het aanmanen en betekenen van dwangbevelen (vervolgingskosten), omdat er meer aanslagen worden opgelegd als gevolg van areaaluitbreidingen. Bovendien is het tarief voor het betekenen van dwangbevelen met 8 procent verhoogd.
Mee- en tegenvallers Lagere baten straatparkeren We zien dat de opbrengsten straatparkeren lager zijn dan verwacht. De verwachte opbrengsten in de uitbreidingsgebieden worden gehaald, maar in de bestaande gebieden betaald parkeren blijven de opbrengsten achter. Het aantal transactie blijft hier op peil, maar de parkeerduur loopt terug. Ook dalen de opbrengsten uit naheffingsaanslagen doordat er minder naheffingsaanslagen zijn opgelegd dan verwacht.
Najaarsnota 2025
We verhogen daarnaast de bedrijfslasten voor zowel vast- als extern personeel als gevolg van een toename van het werkaanbod bij de dwanginvordering, een hoge piekbelasting bij het opleggen van aanslagen, achterstanden in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen, ziektevervanging en inzet voor projecten waaronder het verbeteren van het incassotraject binnen het nieuwe financieel systeem. De toege nomen lasten worden gedekt uit de toename van de baten.
59
H.2.A
2.A.2 Gemeentefonds Financiële toelichting (bedragen x 1 miljoen)
Mutaties baten 2025
Baten
3.208,5
Beginstand Najaarsnota 2025
3.182,1
Mutaties Najaarsnota 2025
26,5
Autonome ontwikkelingen
26,5
Stelpost compensatie jeugdzorg
-37,9
Stelpost correctie gemeentefonds
-6,0
Verwerking septembercirculaire algemene middelen
57,5
Septembercirculaire Rijksvaccinatieprogramma
1,7
Mutaties sept circulaire WP
4,8
Septembercirculaire Vrouwenopvang
-0,1
Uitwerking septembercirculaire 2025
0,6
Septembercirculaire 2025 Programma 8
0,2
Middelen voor Tweede Kamerverkiezingen 2025
3,1
Verwerking septembercirculaire programma 6
2,4
Lasten
0,0
Beginstand Najaarsnota 2025
0,0
Saldo baten en lasten Saldo onttrekking en toevoeging Totaal
Najaarsnota 2025
3.208,5 3.208,5
Autonome ontwikkelingen Stelpost compensatie jeugdzorg In de begroting 2026 liepen we vooruit op extra eenmalige compensatie voor jeug dzorgtekorten uit de jaren 2023 en 2024. In de Miljoenennota 2026 zijn deze aan gekondigd en inmiddels verwerkt in de Septembercirculaire 2025. Hierom wordt deze stelpost teruggedraaid. Stelpost correctie gemeentefonds In de begroting 2026 hebben we de inkomsten van het gemeentefonds gecorrigeerd. Bij de Septembercirculaire zijn deze middelen weer ingezet. Hierom wordt deze stelpost teruggedraaid. Verwerking septembercirculaire algemene middelen Hogere baten door verwerking van de septembercirculaire in de algemene middelen. De hogere baten bestaan uit: • Hogere baten door de hervormingsagenda jeugd 2023 en 2024 (€ 36,0 miljoen). Naar aanleiding van de eerdere afspraken in het voorjaar met de VNG heeft het kabinet besloten tot compensatie van de incidentele tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg. • Hogere baten door een voorschot op de geraamde ruimte onder het BTWcompensatiefonds plafond 2025 (€ 29,9 miljoen). Als het BTW-compensatiefonds plafond wordt overschreden, komt het verschil ten laste van het gemeentefonds, bij een realisatie lager dan het plafond komt het verschil ten gunste van het gemeentefonds. In de geactualiseerde raming bij de Septembercirculaire 2025 wordt er ruimte onder het plafond geraamd.
• Lagere baten door een actualisatie van de eigen verdiencapaciteit, gebaseerd op de WOZ-waardering van het onroerend goed in Amsterdam (€ 10,3 miljoen).
60
H.2.A
• Hogere baten door de actualisatie van de maatstaven van het gemeentefonds. De Septembercirculaire resulteert dit jaar in een positieve bijstelling voor Amsterdam voor het jaar 2025. Amsterdam presteert relatief beter dan andere gemeenten op het totaal van de zestig gemeentefondsmaatstaven. Deze herverdeling op basis van de actualisatie leidt tot een positief effect van € 1,9 miljoen. Septembercirculaire Rijksvaccinatieprogramma We verhogen het budget van de Jeugdgezondheidszorg vanwege de aanpassing van het vaccinatieschema binnen het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) en de uitvoering van een pilot gericht op het uitbreiden en intensiveren van de wijkgerichte vaccinatieaanpak. Mutaties sept circulaire WP Met deze mutatie boeken we de septembercirculaire middelen op de juiste locatie.
Septembercirculaire 2025 Programma 8 Betreft mutaties Septembercirculaire 2025 P8 € 241.000 Versterking Omgevingsveiligheidsdiensten € 2.000 register Veiligheidsrisico’s Middelen voor Tweede Kamerverkiezingen 2025 Vanwege toegenomen werkzaamheden als gevolg van de Tweede Kamerverkiezingen 2025 verhogen we de lasten. Verwerking septembercirculaire programma 6 Wij verhogen de lasten in programma 6 naar de omvang en verdeling van de integratieen decentralisatie uitkering voor 2025 en verder conform de september circulaire 2025. De mutatie heeft betrekking op het maatschappelijk opvang, vrouwenopvang, beschermd wonen en pilot dakloze EU-burgers.
Septembercirculaire Vrouwenopvang We passen het budget aan vanwege herverdeling van de middelen van decentralisatieuitkering Vrouwenopvang als gevolg van het gebruik van actuelere basisgegevens voor de maatstaven. Uitwerking septembercirculaire 2025 Spreidingswet Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken. Zij ontvangen hiervoor middelen vanuit het gemeentefonds. Voor Amsterdam gaat het om een bedrag van € 414.712. Aanpak overlast asielzoekers Overlast en crimineel gedrag van asielzoekers heeft grote impact op de betrokkenen, de omgeving en het draagvlak voor opvang. Aanvullend op de nationale aanpak is lokaal maatwerk cruciaal omdat overlast binnen de gemeentegrenzen wordt ervaren. Om deze lokale aanpak binnen de gemeenten te ondersteunen wordt een bedrag van € 200.000 aan de gemeente Amsterdam beschikbaar gesteld in 2025.
Najaarsnota 2025
61
H.2.A
2.A.3 Treasury en deelnemingen Financiële toelichting (bedragen x 1 miljoen)
2025
Baten
92,3
Beginstand Najaarsnota 2025
92,3
Lasten
43,8
Beginstand Najaarsnota 2025
49,8
Mutaties Najaarsnota 2025
-6,0
Autonome ontwikkelingen
-6,0
Update rentelasten
-6,0
Mee- en tegenvallers
0,0
Meevaller baggeren, drijfvuilvissen binnenwaterbeh
0,0
Saldo baten en lasten
48,5
Saldo onttrekking en toevoeging Totaal
48,5
Mutaties lasten Autonome ontwikkelingen Update rentelasten We verwachten lagere rentelasten dan eerder begroot. Dit is het resultaat van gemiddeld genomen iets minder en iets goedkoper lenen.
Mee- en tegenvallers Meevaller baggeren, drijfvuilvissen binnenwaterbeh We verlagen de begroting van baggeren. Dit komt door minder baggeropdrachten en lagere inzet door ziekte en uitval. De interne rentedoorbelasting is hierdoor ook aangepast.
Najaarsnota 2025
62
H.2.A
2.A.4 Overige eigen middelen en onvoorzien Financiële toelichting (bedragen x 1 miljoen)
Mutaties lasten 2025
Mee- en tegenvallers Dotatie APPA voorziening en correctie herschikking Uitgaande van de verwachte stand per 31 december 2025 van de pensioenvoorziening voormalig bestuurders is een dotatie benodigd.
Baten
9,5
Beginstand Najaarsnota 2025
9,5
Lasten
92,6
Beginstand Najaarsnota 2025
64,5
Mutaties Najaarsnota 2025
28,2
Mee- en tegenvallers
28,2
Dotatie APPA voorziening en correctie herschikking
6,0
Toevoeging voorziening juridische risico's
22,2
Algemene Reserve
Saldo baten en lasten
-83,1
Onttrekking
145,3
Beginstand Najaarsnota 2025
145,3
Toevoeging
844,0
Beginstand Najaarsnota 2025
841,8
Mutaties Najaarsnota 2025
2,2
Algemene Reserve
2,2
Vrijval reserve duurzaamheidsfonds We heffen de reserve duurzaamheidsfonds op conform het nieuwe vastgestelde beleid voor reserves en voorzieningen. Maar gezien het feit dat het van belang is dat deze risicodekking in de toekomst beschikbaar blijft, zal een deel van de reserve de risicoreservering overgedragen worden aan de Algemene Reserve. Hiermee blijft het verstrekken van leningen Duurzaamheidsfonds aan partijen in de stad ook in de komende jaren doorlopen. Het andere deel valt vrij ten behoeve van de algemene middelen.
Saldo onttrekking en toevoeging
-698,7
Totaal
-781,9
Najaarsnota 2025
Toevoeging voorziening juridische risico’s Vanwege het vertrouwelijk karakter van deze voorziening lichten we dit verder niet toe.
Mutaties toevoegingen
63
H.2.B
2.B Bestuur en Organisatie Programma B Bestuur en Organisatie Begroting 2025
Begrotings wijziging Najaarsnota 2025
Najaarsnota 2025
Baten
127,3
0,5
127,8
Lasten
853,1
30,8
883,9
Saldo Baten en Lasten
-725,8
-30,4
-756,2
Onttrekking
25,9
0,0
25,8
Toevoeging
0
1,4
1,4
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves
25,9
-1,5
24,4
Totaal Programma B Bestuur en organisatie
-699,9
-31,8
-731,8
(bedragen x € 1 miljoen)
Financiële toelichting De budgetafwijkingen in dit programma hebben een negatief effect van € 31,8,miljoen op de begroting. Het programma komt uit op een saldo van € 731,8 miljoen negatief. Voor dekking van de hogere lasten in dit programma werken we aan diverse oplossingsrichtingen, waaronder: • Het negatief effect van € 4,5 miljoen door hogere centrale lasten voor de digitaliseringsopgave. Dit wordt structureel opgelost door een pakket van maatregelen waarmee de lasten in stappen worden teruggebracht door het terugdringen van het ziekteverzuim, stoppen, afschalen en temporiseren van projecten en verdere rationalisatie van het applicatielandschap.
• Het negatieve effect van € 4,7 miljoen door de systematiek voor interne uurtarieven. Dit wordt vanaf 2026 opgelost door aanpassing van de interne uurtarieven in 2026. • Het negatief effect van € 5,4 miljoen door hogere lasten op de huisvestingsportefeuille. Voor dekking worden oplossingsrichtingen onderzocht binnen de huisvestingsportefeuille. • Het negatief effect van € 6,5 miljoen door het intrekken van de reorganisatie bij P&O. We heroverwegen hoe de taakstelling kan worden ingevuld, zodat de invulling past bij de organisatieontwikkeling. Per programmaonderdeel lichten we de afwijkingen toe.
H.2.B
2.B.1 Dienstverlening Financiële toelichting (bedragen x 1 miljoen)
2025
Baten
51,6
Beginstand Najaarsnota 2025
51,6
Lasten
110,7
Beginstand Najaarsnota 2025
107,6
Mutaties Najaarsnota 2025
3,1
Autonome ontwikkelingen
3,1
Middelen voor Tweede Kamerverkiezingen 2025
3,1
Saldo baten en lasten Saldo onttrekking en toevoeging Totaal
-59,1 -59,1
Mutaties lasten Autonome ontwikkelingen Middelen voor Tweede Kamerverkiezingen 2025 We verhogen de lasten vanwege extra werkzaamheden die zijn ontstaan door de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen na de kabinetsval. Hiervoor zijn extra middelen beschikbaar gesteld vanuit het Rijk.
Najaarsnota 2025
65
H.2.B
2.B.2 Horizontaal thema Digitale stad en overheid Financiële toelichting (bedragen x 1 miljoen)
2025
Baten
0,5
Beginstand Najaarsnota 2025
0,5
Lasten
60,1
Beginstand Najaarsnota 2025
55,6
Mutaties Najaarsnota 2025
4,5
Mee- en tegenvallers
4,5
Hogere lasten digitaliseringsopgaves
2,2
Hogere lasten inzet expertise digitalisering
2,3
Saldo baten en lasten
-59,6
Saldo onttrekking en toevoeging Totaal
Er is een pakket van maatregelen uitgewerkt waarmee de hogere lasten in dit programmaonderdeel in stappen worden teruggebracht door het terugdringen van het ziekteverzuim, stoppen, afschalen en temporiseren van projecten en verdere rationalisatie van het applicatielandschap.
-59,6
Mutaties lasten Mee- en tegenvallers Hogere lasten digitaliseringsopgaves Hogere lasten door extra personele capaciteit die noodzakelijk is om de benodigde voortgang te bereiken op de digitale opgaven van met name Stedelijke Ontwikkeling en Beheer en Beheer Openbare Ruimte. Hogere lasten inzet expertise digitalisering Hogere lasten door extra inzet door langdurig zieken en extra personele capaciteit die noodzakelijk is voor de verdere ontwikkeling van medewerkers.
Najaarsnota 2025
66
H.2.B
2.B.3 Horizontaal thema Democratisering Financiële toelichting (bedragen x 1 miljoen)
2025
Lasten
21,0
Beginstand Najaarsnota 2025
20,0
Mutaties Najaarsnota 2025
1,0
Budgetneutrale wijzigingen
1,0
Saldo baten en lasten
-21,0
Onttrekking
8,7
Beginstand Najaarsnota 2025
8,7
Saldo onttrekking en toevoeging
8,7
Totaal
-12,3
Mutaties lasten Budget neutrale wijzigingen We verschuiven een deel van het budget voor Ongelijk investeren van programma 6 naar programma B (€ 1 miljoen). Dit is een technische wijziging, bij het opstellen van de begroting is gebleken dat het budget niet juist was verdeeld tussen Maatschappelijke Voorzieningen in programma 6 en Gemeenschapswerken in programma B.
Najaarsnota 2025
67
H.2.B
2.B.4 Bestuur Financiële toelichting (bedragen x 1 miljoen)
2025
Baten
59,7
Beginstand Najaarsnota 2025
59,7
Lasten
38,4
Beginstand Najaarsnota 2025
38,4
Saldo baten en lasten
21,3
Onttrekking
0,1
Beginstand Najaarsnota 2025
0,1
Saldo onttrekking en toevoeging
0,1
Totaal
21,4
Er zijn geen budgetafwijkingen in dit programmaonderdeel.
Najaarsnota 2025
68
H.2.B
2.B.5 Overhead Financiële toelichting (bedragen x 1 miljoen)
2025
(bedragen x 1 miljoen)
2025
Baten
15,4
Beginstand Najaarsnota 2025
17,1
Beginstand Najaarsnota 2025
14,9
Mutaties Najaarsnota 2025
-0,0
Mutaties Najaarsnota 2025
0,5
Reserve Iedereen Kans op Werk
-0,0
Mee- en tegenvallers
0,5
Toevoeging
1,4
Aanpassen interne systematiek uurtarieven
0,5
Mutaties Najaarsnota 2025
1,4
Gemeentelijke huisvestingsprojecten
1,4
Lasten
629,9
Beginstand Najaarsnota 2025
611,1
Saldo onttrekking en toevoeging
Mutaties Najaarsnota 2025
18,7
Totaal
Mee- en tegenvallers
20,8
Actualisatie exploitatie afval
-0,0
Ondersteuning maatschappelijke thema’s
3,1
Versterking organisatie Stadsdeel Zuidoost
1,1
Mee- en tegenvallers
Hogere lasten centrale bedrijfsvoering
6,5
Verhoogde eisen communicatie
2,4
Aanpassen interne systematiek uurtarieven Deze mutatie lichten we niet verder toe omdat deze kleiner is dan € 1 miljoen.
Extra inzet voor achterstanden bezwaar en beroep
1,7
Aanpassen interne systematiek uurtarieven
1,7
Hogere lasten applicaties Fysiek Domein
0,5
Mee- en tegenvallers
Actualisatie huisvestingsportefeuille
4,0
Begrotingsbijstellingen
-0,0
Budgetneutrale wijzigingen
-2,1
We zien een aantal ontwikkelingen waardoor de kosten binnen programma B oplopen en het nodig is de ondersteuning bij te stellen om deze effectief te kunnen blijven uitvoeren. We werken nog aan de precieze invulling van de maatregelen, waarbij ook de mogelijke impact op de dienstverlening van de Gemeente in kaart wordt gebracht en zo veel mogelijk geminimaliseerd.
Saldo baten en lasten Onttrekking
Najaarsnota 2025
-614,5
15,6 -598,8
Mutaties baten
Mutaties lasten
17,1
69
H.2.B
Actualisatie exploitatie afval Deze mutatie lichten we niet verder toe omdat deze kleiner is dan € 1 miljoen. Ondersteuning op maatschappelijke thema’s Er is meer ondersteuning nodig bij Bestuur en Organisatie door een aanzienlijke toename in zowel de omvang als de complexiteit van de werkzaamheden. Deze ontwikkeling is grotendeels het gevolg van een verzwaarde takenportefeuille door de veranderende maatschappelijke omgeving op het gebied van inclusie en diversiteit op belangrijke thema’s als ongelijk investeren, masterplannen en duurzaamheid. Versterking organisatie Stadsdeel Zuidoost Wij versterken de organisatiestructuren en processen bij Stadsdeel Zuidoost. Hiervoor huren wij extra personeel in en dit leidt tot extra kosten. Hogere lasten centrale bedrijfsvoering De hogere lasten zijn met name het gevolg van het intrekken van de reorganisatie bij P&O. We heroverwegen hoe de taakstelling kan worden ingevuld, zodat de invulling past bij de organisatieontwikkeling. P&O heeft een belangrijke ondersteunende en faciliterende rol in deze organisatieontwikkeling. De reorganisatie staat aan invulling van deze ondersteunende en faciliterende rol in de weg. Om te verzekeren dat P&O deze belangrijke rol kan vervullen in deze transitie, is besloten de reorganisatie in te trekken.
Verhoogde eisen communicatie Voor een betrouwbare, toegankelijke en begrijpelijke overheid worden hogere eisen aan communicatie gesteld.
Actualisatie huisvestingsportefeuille Binnen de huisvestingportefeuille zien we een hogere kostenstijging op onderhoud dan eerder voorzien. Daarom verhogen we de voorziening voor groot onderhoud zodat we de panden op het vastgestelde onderhoudsniveau kunnen behouden. Er is geen mogelijkheid gevonden om de stijgende huur dit jaar volledig op te vangen evenals de bezuiniging die vanuit 2024 naar 2025 is doorgeschoven.
Begrotingsbijstellingen Deze mutatie lichten we niet verder toe omdat deze kleiner is dan € 1 miljoen.
Budgetneutrale wijzigingen De overhead van directies die werkzaam zijn op de programma’s wordt niet langer in Programma B begroot. Met deze mutatie voldoet de gemeente aan de aangepaste kaders van het BBV. Het inzicht in de programmakosten neemt daardoor toe. Deze mutatie is budgetneutraal omdat deze lasten van Programma B naar de overige programma’s gaan.
Mutaties onttrekkingen Reserve iedereen Kans op Werk Deze mutatie lichten we niet verder toe omdat deze kleiner is dan € 1 miljoen.
Mutaties toevoegingen Gemeentelijke huisvestingsprojecten We voegen de in 2024 ontvangen bijdrage uit de grondexploitatie voor de overdracht van een van de werflocaties conform besluitvorming toe aan de projectreserve gemeentelijke huisvestingsprojecten.
Extra inzet voor achterstanden bezwaar en beroep Er is een toegenomen werklast in bezwaar en beroep, wat leidt tot extra ondersteuning en proceskosten. Aanpassen interne systematiek uurtarieven Door de aangepaste systematiek om interne uurtarieven te bepalen, zijn de lasten incidenteel hoger. Hogere lasten applicaties Fysiek Domein Deze mutatie lichten we niet verder toe omdat deze kleiner is dan € 1 miljoen.
Najaarsnota 2025
70
H.2.B
2.B.6 Facilitair werken in de fysieke leefomgeving Financiële toelichting (bedragen x 1 miljoen)
2025
Baten
0,5
Beginstand Najaarsnota 2025
0,5
Lasten
23,9
Beginstand Najaarsnota 2025
20,4
Mutaties Najaarsnota 2025
3,5
Mee- en tegenvallers
3,5
Actualisatie prognose
3,5
Saldo baten en lasten
-23,4
Saldo onttrekking en toevoeging Totaal
-23,4
Mutaties lasten Mee- en tegenvallers Actualisatie prognose Wij maken meer kosten voor externe inhuur en bijzonder verlof dan de gemeentelijke norm in het interne uurtarief omdat deze onvoldoende rekening houdt met specifieke kenmerken van de uitvoering. In 2026 zijn de tarieven hierop aangepast.
Najaarsnota 2025
71
3 Personeel en Organisatie
H.3.1
3.1 Personeel en Organisatie Salarissen De salarisbegroting bedraagt bij het opstellen van de Najaarsnota 2025 € 1.764 miljoen, dit is even hoog als bij de Begroting 2026. Factoren die tot de prognose leiden zijn onder andere (interne) doorbelastingen van salarislasten en hogere of lagere bezetting mede door reorganisaties.
Inhuur De verantwoording van externe inzet volgens het Protocol Externe Inzet geldt zowel voor externe inhuur zoals uitzendkrachten alsook voor een deel van de inhuur op opdrachten, de zzp’ers. Bij de Najaarsnota 2025 bedraagt de prognose voor externe inzet € 227 miljoen, waarvan € 96 miljoen externe inhuur en € 131 miljoen inhuur op opdrachten. Het begrote bedrag voor externe inhuur bedraagt na de wijzigingen in deze najaarsnota € 155 miljoen. De lasten worden hoofdzakelijk gedekt uit het salarisbudget of project- en programmabudget begroot op andere kostensoorten. Inzet van externen wordt bepaald door onder andere bestuurlijke opdrachten, extra uitgaven als gevolg van piek- en dalbelasting, vervanging wegens ziekte, inzet van specifieke expertise, tijdelijke projecten en moeilijk vervulbare functies. Om de dienstverlening aan de stad te borgen worden moeilijk vervulbare vacatures waar nodig ingevuld met externe inzet. Dit vindt vooral plaats bij bedrijfsvoering, het fysieke en het sociale domein.
Najaarsnota 2025
73
4 Investeringen
H.4.1
4
Investeringen
We geven in deze najaarsnota een prognose van onze investeringsuitgaven in 2025. De prognose wijkt beperkt af van de begroting en komt in totaliteit € 685 miljoen uit. De prognose voor de domeinen Openbare ruimte en mobiliteit en Bestuur en organisatie is dat de uitgaven wat hoger uitkomen dan geraamd. Voor domein Maatschappelijke voorzieningen is de prognose juist lager. De definitieve afwijkingen blijken bij de jaarrekening en worden in de investeringsruimte van de komende jaren verdisconteerd.
De investeringsportfolio’s bij de begroting zijn geraamd op € 840 miljoen, inclusief € 159 miljoen overprogrammering. We passen overprogrammering toe, omdat de praktijk leert dat er altijd in zekere mate sprake zal zijn van vertraging in of uitstel van de uitvoering. Met overprogrammering voorkomen we dat we het gewenste uitgaven niveau niet waarmaken. We verwachten ongeveer rond de begroting uit te komen.
Toelichting op de prognose voor Openbare Ruimte en Mobiliteit & schaalspronginvesteringen
Investeringsuitgaven volgens de begroting De investeringsuitgaven in 2025 komen volgens de Begroting 2026 uit op € 681 miljoen. De prognose bij deze najaarsnota komt uit op € 685 miljoen. Onderstaande tabel maakt de onderverdeling van de begrote uitgaven over de domeinen inzichtelijk en laat daarnaast de prognose op dit moment zien. Bij deze prognose kan de kanttekening worden geplaatst dat de meeste investeringen meerjarig zijn en dat overschrijdingen en onderschrijdingen vaak verplaatsingen zijn in de tijd. Hoog over zien we dat kosten toenemen enerzijds door dat prijsstijgingen hoger zijn dan de compensatie en anderzijds dat de complexiteit, ondanks veel inzet, blijft toenemen. Bijvoorbeeld door steeds hogere verwachtingen voor veiligheid en participatie. (bedragen x 1 miljoen)
Stand Begroting*
Prognose Najaarsnota
Verschil
Bestuur en Organisatie
44
48
-4
Maatschappelijke voorzieningen
241
222
19
Openbare ruimte en mobiliteit & schaalsprong
284
293
-9
Tariefdiensten
104
117
-13
Overig
8
5
3
Begroting
681
685
-4
Overprogrammering
159
Portfolio’s
840
De prognose komt € 9 miljoen boven de begroting van € 284 miljoen uit. Dat betekent een verwachte realisatiegraad van 103 procent. De begroting inclusief overprogrammering bedraagt € 369 miljoen, wat betekent dat de overprogrammering 29,5 procent bedraagt. Dat is iets lager dan de 30 procent die was ingeschat, omdat een aantal bestedingen, waaronder de Oostbrug met in 2025 een klein financieel volume, zonder overprogrammering aan het portfolio zijn toegevoegd. Het grootste deel van de clusters van investeringen loopt redelijk in de pas met de begroting met een bestedingsvolume dat in de meeste gevallen tussen de netto en de bruto begroting (inclusief overprogrammering) van dat cluster ligt. Hieronder een overzicht van de grootste componenten afgezet tegen de begroting zonder overprogrammering: Begroting
Prognose 2025
Programma Bruggen en Kades
68,5
107%
Oranje Loper
38,2
130%
Programma’s Verhardingen
16,6
137%
Renovatie en vervanging Openbaar Groen
11,2
150%
Programma Openbare Verlichting
11,5
130%
Programma Civiel
9,6
129%
(bedragen x 1 miljoen)
*De uitgaven in 2025 voor investeringen zijn bij de Begroting 2026 bijgesteld
Najaarsnota 2025
75
H.4.1
Bij deze prognose geldt de kanttekening dat dit de meest waarschijnlijke uitkomst is. Langdurig onwerkbaar weer, onvoorziene uitloop aanbestedingsprocedures, claims en bijdragen van derden die net voor of na de jaargrens van de financiële administratie van Amsterdam binnenkomen zijn het komende kwartaal van invloed op de daadwerkelijke uitkomst. De programma’s Verhardingen en Renovatie en vervanging openbaar groen overschrijden naar verwachting de begroting inclusief overprogrammering. Bij Verhardingen zijn twee projecten (Amsteldijk bij Zorgvlied en het Geerdinkhof) die in de jaarschijf 2026 geprogrammeerd stonden, al in 2025 in uitvoering genomen. Beide projecten zijn opgenomen in het kredietbesluit dat hierover is genomen, maar toch opvallend omdat in het recente verleden dergelijke projecten meestal vertraging opliepen. Het programma Openbaar groen is in 2025 voor het eerst in de investeringsbegroting opgenomen en bestaat vooral uit een boomveiligheidsprogramma en het vervangen van bomen in verband met groeiplaatsverbetering en iepenziekte. De raming voor dit werk is vorig jaar gemaakt en blijkt in de praktijk door hogere kosten voor arbeid en energie te worden overschreden. Bovendien worden in 2025 iets meer groeiplaatsen voor bomen verbeterd dan eerder verwacht. Het leidt naar verwachting tot een overschrijding van het bomenprogramma in 2025 met € 3,0 miljoen.
Hier tegenover staat dat een aantal clusters van investeringen achter blijft bij de begroting exclusief overprogrammering. Hieronder een overzicht. Uit de toelichting blijkt dat de oorzaak vooral door onvoorziene vertraging en bijdragen van derden komen en dat de bestedingen voor het grootste deel doorschuiven naar het volgende jaar. Begroting
Prognose 2025
Tunnels
43,4
75%
Projecten openbare ruimte
20,0
80%
Programma bovenwijks groen
13,4
86%
De Entree
3,0
0%
(bedragen x 1 miljoen)
ICT-systeemeisen moesten er ook aanpassingen in de huisvesting worden doorgevoerd met nogmaals ongeveer een kwartaal vertraging. De investering voor de inrichting van het gebouw is daarom van 2025 doorgeschoven naar 2026. Bij het cluster projecten openbare ruimte wordt een onderbesteding verwacht omdat al in 2025 voor € 3,3 miljoen bijdragen van derden (Liander, VRA) voor het herinrichtingsproject Middenmeer Noord zijn ontvangen, die pas later in het traject werden verwacht. Daarnaast is de uitkomst van een juridisch geschil tussen de aannemer van de Vijzelgrachtgarage en gemeente Amsterdam nog onbekend. Gedurende de procedure worden in 2025 nauwelijks kosten verwacht. Het programma Bovenwijks groen heeft de afgelopen jaren een erg lage besteding gehad. De grootste projecten uit dit programma (Nelson Mandelapark, Brasapark, Noorderpark) zijn inmiddels in uitvoering waardoor dit jaar een realisatie van 86 procent wordt verwacht. Bij de kleinere projecten is er nog altijd wat meer vertraging dan bij het opstellen van de begroting werd verwacht. Bij het project De Entree (het gebied ten zuiden van het Centraal Station) was een begroting van € 3,0 miljoen in de jaarschijf 2025 opgenomen, maar bij de afrekening blijkt de geïndexeerde bijdrage van derden (VRA, Liander) veel hoger uit te pakken dan op basis van de beschikking/overeenkomst verwacht.
Naar verwachting kan de volledige jaarschijf 2025 daaruit worden gedekt. De in het portfolio opgenomen bijdrage valt dus vrij en het voorstel is deze aan te wenden ter dekking van de verwachte overschrijding van het bomenprogramma.
Toelichting op de prognose voor de Tariefdiensten De prognose komt € 13 miljoen boven de begrote jaarschijf 2025 van € 104 miljoen uit. Dat betekent een verwachte realisatiegraad van 112 procent. De begroting inclusief overprogrammering bedraagt € 135 miljoen, wat betekent dat de overprogrammering 29,8 procent bedraagt. Het project Langzame Zandfilters (een uitbreiding van de capaciteit voor de levering van drinkwater) op de locatie Weesperkarspel is met ingang van de jaarschijf 2025 in het domein Tariefdiensten opgenomen. Gezien de omvang van het project, € 235 miljoen over de hele looptijd, is hiervoor een afzonderlijk cluster aangemaakt. Hieronder een overzicht van de prognose van alle clusters investeringen bij de tariefdiensten:
De aanpak van de wegtunnels heeft vertraging opgelopen vooral doordat de voortgang van de Verkeerscentrale Amsterdam niet volgens planning verloopt. Door nakomende ontwerpwijzigingen is de planning een kwartaal doorgeschoven en door Najaarsnota 2025
76
H.4.1
Begroting
Prognose 2025
Afval containers
25,9
104%
Afval wagenpark
6,7
80%
Vastgoed Toetsenbordweg
0,8
39%
Drinkwater
35,2
125%
Project langzame zandfilters
5,4
130%
Riolering
29,7
111%
(bedragen x 1 miljoen)
De investeringsbegroting van Afval en Grondstoffen bestaat uit de twee hoofdcom ponenten Containers en Wagenpark en daarnaast nog een vastgoedinvestering voor de locatie Toetsenbordweg. De prognose komt in totaal ongeveer overeen met de begroting exclusief overprogrammering. Het betekent dat de werkelijke vertragingen ongeveer in de pas lopen met het uitgangspunt van overprogrammering.
Toelichting op de prognose voor Maatschappelijke voorzieningen De prognose komt € 19 miljoen onder de begroting van € 241 miljoen uit. Dat betekent een verwachte realisatiegraad van 92 procent. De begroting van de kasuitgaven inclusief overprogrammering bedraagt € 265 miljoen. Er is voor 2025 begroot met een overprogrammering van 10 procent. Het percentage overprogram mering is voor 2025 bijgesteld van 30 procent naar 10 procent op basis van 2024. De onder-uitputting voor 2025 schuift door naar 2026. Het kasritme is binnen verschillende clusters voor 2025 te optimistisch ingeschat. De precieze oorzaak van de vertraging verschilt op projectniveau. Dit kan onder andere zijn omdat meer tijd nodig is de voorbereidingsfase, congestie op het elektriciteitsnet die om een alternatieve aanpak vraagt, de gebiedsontwikkeling vertraagt of onvoorziene bouwkundige omstandigheden. Hieronder volgt een toelichting per investeringscluster binnen investeringsdomein Maatschappelijke Voorzieningen.
Onderwijs De aanschaf van containers is vertraagd omdat er minder nieuwbouwwoningen zijn opgeleverd dan verwacht en doordat er meer voorbereidingstijd nodig is voor het plaatsen van betonputten. Bij het wagenpark is vooral de geringe besteding voor elektrische laadpunten de oorzaak. De aanbesteding hiervoor vindt is uitgesteld naar het vierde kwartaal van 2025 plaats waardoor de kosten voor de uitvoering pas in 2026 worden gemaakt. Voor de Toetsenbordweg tenslotte is een nieuwe raming en planning gemaakt. De kosten schuiven voor het grootste deel door naar 2026. Bij Waternet bestaan de investeringen uit riolering en drinkwater, met aan het laatste cluster een afzonderlijk project langzame zandfilters. Bij Drinkwater is de vertraging beperkt tot uitstel als gevolg van een vergunningstraject bij de uitbreiding van het industriewater en door een ingediende zienswijze bij de bouw van een boosterstation (om de druk in het distributiesysteem van water te verhogen) in het Westelijk Havengebied. De prognose voor drinkwater loopt daarmee bijna in de pas met de begroting inclusief overprogrammering. Bij riolering is dat minder het geval. Voor de pilot nieuwe sanitatie Buiksloterham worden in 2025 geen kosten gemaakt wegens verschillende uitvoeringsproblemen.
i Daarnaast is het vervangingsprogramma riolering vertraagd door personeelstekorten en doordat verschillende gecombineerde projecten met andere partijen in de planvorming of voorbereiding zijn vertraagd.
Najaarsnota 2025
De uitgaven voor onderwijshuisvesting in 2025 komen naar verwachting € 27,6 miljoen lager uit dan begroot. De uitgaven schuiven door naar 2026. De realisatie van projecten gaat langzamer dan voorzien door vertraging van de verlening van de omgevings vergunning, vertraging bij de eindverantwoording van projecten, vertraging bij de aanbestedingen en het niet tijdig beschikbaar zijn van tijdelijke huisvesting of de bouwkavel. Projecten waarbij door bovengenoemde oorzaken uitgaven vertragen zijn onder andere de vervangende huisvesting van Hervormd Lyceum Zuid, Montessori Lyceum Amsterdam en Basisschool de IJsbreker en de tijdelijke huisvesting van Integraal Kindcentrum Tuindorp.
Kunst en Cultuur Bij de reguliere projecten in de portefeuille Kunst en Cultuur komen de investeringsuitgaven in 2025 naar verwachting € 8,3 miljoen lager uit dan begroot. De start van de bouw van buurtcultuurhuis De Rietwijker heeft een vertraging opgelopen van 6 maanden en vindt plaats in mei 2026. De vertraging is ontstaan door langere onderhandelingen met de aannemer over prijsvorming en een langer traject voor de omgevingsvergunning. De realisatie van de muziekstudio’s Molenwerf heeft vertraging opgelopen doordat uit onderzoek is gebleken dat er sprake is van bodemvervuiling. Bij podium Lely bleken er meer herstelwerkzaamheden nodig te zijn en meer bouwkun dige ingrepen aan de gevel dan voorzien. De bouwfase is hierdoor een half jaar vertraagd. 77
H.4.1
Naast bovengenoemde voorzieningen is ook een aantal projecten voor renovatie van broedplaatsen en ateliers vertraagd waardoor er lagere investeringsuitgaven zijn in 2025 door voorzien.
Daarnaast zijn er ook minder uitgaven in 2025 voor de renovatie en verduurzaming van het Botenhuis bij de Bosbaan dan voorzien. Ook hiervan is de bouw inmiddels gestart. De uitgaven schuiven door naar 2026.
Kunst specials
Specials sport
Bij de grote projecten Kunst en Cultuur komen de investeringsuitgaven in 2025 naar verwachting € 6,2 miljoen lager uit dan geraamd. De aanbesteding van de aannemer voor de renovatie van het Amsterdam Museum is later gestart en duurt langer. Hierdoor is de bouwfase nog niet gestart en vinden de uitgaven later plaats. Bij de nieuwe Meervaart is de participatie langer doorgelopen waardoor besluitvorming over de volgende fase later heeft plaatsgevonden en de geplande uitgaven voor adviseurs doorschuiven naar 2026. De voorbereiding voor de bouw van het nationale Slavernijmuseum heeft meer tijd gekost dan gepland omdat het instellen van een Raad van Toezicht en het aantrekken van een directeur-bestuurder langer heeft geduurd dan voorzien. De niet gerealiseerde uitgaven schuiven door naar 2026.
De kasuitgaven voor de grote projecten Sport komen naar verwachting € 6,3 miljoen hoger uit dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door hoger verwachte uitgaven in 2025 voor de ijshal van de Jaap Edenbaan. Het kasritme voor 2025 is te laag ingeschat. Verwachting is dat het project binnen budget kan worden afgerond.