Bijlage 1 - Najaarsnota 2022.pdf
Tekst van het document
Najaarsnota 2022
59
H 2.11.1
2.11.1 Wonen en bouwen De nieuwe Leegstandsverordening Op 1 december 2022 treedt de nieuwe Leegstandsverordening in werking. De huidige Leegstandsverordening biedt de gemeente onvoldoende instrumenten om woning leegstand effectief te kunnen aanpakken. Specifiek voor Amsterdam is middels de Crisis- en herstelwet een experiment mogelijk gemaakt waarmee woningleegstand beter kan worden aangepakt. Voorwaarde is wel dat het experiment in de leegstands verordening wordt opgenomen. Het experiment duurt in principe vijf jaar.
Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Baten
69,4
78,5
28,6
107,1
Lasten
142,0
174,6
23,7
198,4
Saldo van baten en lasten
-72,5
-96,1
4,9
-91,2
De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 4,9 miljoen, waardoor het saldo uitkomt op € 91,2 miljoen negatief.
Baten De totale baten stijgen met € 28,6 miljoen naar € 107,1 miljoen. Dit komt door: • Hogere baten door een ontvangen rijksbijdrage voor de kosten van de noodopvang van Oekraïense vluchtelingen (€ 16,9 miljoen). Tegenover deze hogere baten staan hogere lasten, zie toelichting bij de lasten. • Hogere baten omdat we een bijdrage vanuit het Volkshuisvestingsfonds hebben ontvangen voor verduurzamende woningverbetering. Deze middelen worden ingezet voor subsidieverlening (€ 10,6 miljoen). Tegenover deze hogere baten staan hogere lasten, zie toelichting bij de lasten. • Hogere baten omdat we een specifieke uitkering van € 21,1 miljoen van het Rijk hebben ontvangen voor aanpak energiearmoede. De gemeente kan deze middelen inzetten. In 2022 wordt € 3,0 miljoen ingezet en €18,1 miljoen in 2023. Tegenover deze hogere baten staan hogere lasten, zie toelichting bij de lasten.
Najaarsnota 2022
• Lagere inzet van baten omdat in 2022 minder projecten voor de aanpak van verkeerslawaai worden afgerond. Dit komt onder andere door de wijziging van de maximale snelheid van 50 km/uur naar 30 km/uur. De projecten worden gefinancierd vanuit een rijksbijdrage (€ 1,9 miljoen).
Lasten De totale lasten stijgen met € 23,7 miljoen naar € 198,4 miljoen. Dit komt vooral door: • Hogere lasten omdat voor de noodopvang van Oekraïense vluchtelingen kosten worden gemaakt. Deze kosten worden vergoed door het rijk (€ 16,9 miljoen). • Hogere lasten voor verduurzamende woningverbetering in grote delen van Amsterdam Zuidoost. Hiervoor worden subsidies verstrekt die erop zijn gericht om in deze buurten achterstallig onderhoud weg te werken en de energielabels van de woningen in de vve’s te verbeteren. De subsidies worden verleend vanuit het volkshuisvestingsfonds (€ 10,6 miljoen). • Hogere lasten voor de aanpak van energiearmoede omdat middelen worden ingezet om huishoudens in een kwetsbare positie door de gestegen energielasten op korte termijn te ondersteunen. Er is een rijksbijdrage ontvangen voor het nemen van maatregelen om de energierekening te verlagen (€ 3,0 miljoen). • Lagere lasten voor juridische inzet voor bezwaar en beroep. De lasten hiervoor worden herverdeeld naar die programmaonderdelen waar het bezwaar en beroep betrekking op heeft. Hierdoor dalen de lasten in dit programmaonderdeel (€ 1,9 miljoen). • Lagere lasten omdat in 2022 minder projecten voor de aanpak van verkeerslawaai worden afgerond. Dit komt onder andere door de wijziging van de maximale snelheid van 50 km/uur naar 30 km/uur waardoor de geluidsoverlast op woningen daalt.
De projecten worden gefinancierd vanuit een rijksbijdrage (€ 1,9 miljoen). • Lagere lasten omdat door de complexiteit van de opgave en beperkingen in de beschikbare capaciteit de uitvoering van projecten voor huisvesting Kwetsbare groepen later plaatsvindt dan oorspronkelijk was begroot. Het budget schuift naar 2023 en 2024 (€ 1,2 miljoen). • Lagere lasten omdat de uitvoering van aanleg en renovatie van woonwagenlocaties is vertraagd en wordt doorgeschoven naar 2023 en 2024. De kosten hiervan worden gedekt uit de reserve Corporatiebudget (€ 1,2 miljoen).
60
H 2.11.1
• Lagere lasten van € 0,6 miljoen door verschillende verwachte onderschrijdingen die afzonderlijk kleiner zijn dan € 1,0 miljoen. Deze afwijkingen lichten we verder niet toe.
Reserves (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Onttrekking
6,5
20,1
-2,5
17,6
Toevoeging
2,0
1,0
0,0
1,0
Mutatie reserves
4,5
19,1
-2,5
16,6
Woonruimteverdeling Het lukt ons al enkele jaren niet de doelstelling dat 80% van de mensen met een urgentie binnen drie maanden een woning vindt, te realiseren. We verwachten in 2022 circa 60% van de urgenten binnen 3 maanden een passende woning te kunnen aanbieden. De behoefte aan woningen voor kwetsbare groepen is veel groter dan de 1.800 woningen per jaar die zijn afgesproken in de Samenwerkingsafspraken met de corporaties.
Onttrekkingen aan reserves Een lagere onttrekking van € 2,5 miljoen aan enkele reserves binnen dit programma onderdeel. Dit wordt veroorzaakt door: • Lagere onttrekking vanuit het Corportatiebudget. Uit deze reserve worden subsidies verstrekt aan woningbouwcorporaties. De afrekening van enkele projecten en daarmee de subsidieverantwoording is geactualiseerd en de verwachte onttrekking in 2022 is verlaagd (€ 1,2 miljoen). • De overige verwachte mutaties zijn afzonderlijk kleiner dan € 1,0 miljoen en lichten we verder niet toe.
Beleidsmatige afwijkingen Woninggebruik Het aantal opgelegde besluiten bij de handhaving van de regels voor woninggebruik blijft in de eerste acht maanden van 2022 met 204 ver achter bij het begrote aantal van 900 voor 2022. De oorzaak hiervan is dat er minder overtredingen zijn geconstateerd van de regels van toeristische verhuur omdat er minder toeristische verhuur plaatsvindt dan in 2019. Daarnaast is naar aanleiding van een discussie in de raad, het opleggen van boetes voor administratieve overtredingen van de regels vakantieverhuur vanaf juni 2022 tijdelijk opgeschort.
Najaarsnota 2022
61
H 2.11.2
2.11.2 Onderhoud openbare ruimte en reiniging Financiële afwijkingen
Beleidsmatige afwijkingen
(bedragen x € 1 miljoen)
De begrotingsrealisatie voor herstel van opbrekingen, zogenaamde HOOR werken, ten behoeve van werkzaamheden aan nuts- en telecomvoorzieningen laat voor 2022 een mogelijke overschrijding zien. Deze afwijking ontstaat vooral door hogere contract tarieven voor herstel bestrating, hogere kosten BLVC maatregelen bij asfaltherstel en door implementatie van de applicatie Victor. Er zijn preventieve en curatieve acties ingezet. Preventief om de verwachte financiële afwijking zo veel mogelijk in te perken in dit begrotingsjaar en curatief om het evenwicht tussen lasten en baten op het onderdeel HOOR terug te brengen voor komende begrotingsjaren.
Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Baten
26,8
22,7
0,0
22,7
Lasten
153,1
148,8
-0,4
148,4
Saldo van baten en lasten
-126,3
-126,1
0,4
-125,7
De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 0,4 miljoen. Dit programmaonderdeel komt uit op € 125,7 miljoen negatief.
Baten De totale baten zijn ongewijzigd ten opzichte van de actuele begroting en bedragen € 22,7 miljoen.
Door vertraging van de levering van materialen en beschikbaarheid van personeel bij leveranciers, staan voertuigen langer in reparatie waardoor voertuigen intensiever worden ingezet. Hierdoor is de kans op uitval groter, wat kan leiden tot minder inzet op de opgave in de stad, dan wel hogere kosten als gevolg van inhuur van materieel.
Lasten De totale lasten dalen met € 0,4 miljoen naar € 148,4 miljoen. De mutaties op dit programmaonderdeel zijn afzonderlijk lager dan € 1,0 miljoen en worden daarom verder niet toegelicht.
Reserves Voor dit programmaonderdeel zijn er geen reservemutaties.
Najaarsnota 2022
62
H 2.11.3
2.11.3 Groen en dierenwelzijn Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Baten
1,7
2,7
-0,3
2,4
Lasten
99,2
95,3
-1,3
94,0
Saldo van baten en lasten
-97,5
-92,6
1,0
-91,6
lasten als gevolg van met name de iepziekte (kappen van zieke iepen) en de bestrijding en saneren van Japanse Duizendpoot (€ 0,4 miljoen). • De overige wijzigingen van €0,2 miljoen lagere lasten zijn afzonderlijk kleiner dan € 1,0 miljoen en worden niet afzonderlijk toegelicht.
Reserves (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
1,4
3,5
0,0
3,5
De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 1,0 miljoen. Dit programmaonderdeel komt uit op € 91,6 miljoen negatief.
Onttrekking Toevoeging
5,2
0,0
0,0
0,0
Baten
Mutatie reserves
-3,9
3,5
0,0
3,5
De totale baten dalen met € 0,3 miljoen naar € 2,4 miljoen. Dit komt door: • Lagere baten omdat door vertraging bij de herinrichting van camping Vliegenbos de camping later is opengegaan dan was gepland. Hierdoor is de camping inkomsten misgelopen ( € 0,3 miljoen).
Voor dit programmaonderdeel zijn er geen reservemutaties.
Beleidsmatige afwijkingen
Lasten
Beheer en onderhoud Groen
De totale lasten dalen met € 1,3 miljoen naar € 94,0 miljoen. Dit komt vooral door: • Lagere lasten omdat de overprogrammering van het Stedelijk Mobiliteitsfonds (SMF) is geactualiseerd. Voor het SMF wordt een overprogrammering van de project budgetten gehanteerd om volledige besteding van de budgetten te bevorderen. Deze overprogrammering is bijgesteld op basis van de voortgang van de projecten (€ 1,2 miljoen). • Lagere lasten voor het vervangingsprogramma bomen. De lasten zijn bijgesteld, waarbij inhoudelijke programmadoelstellingen ten aanzien van het waarborgen van de veiligheid (onder andere middels kappen en snoeien) en de herplant wel gehaald worden. Deze lasten worden gedekt vanuit de reserve Stadsbehoud (€ 0,7 miljoen). • Hogere lasten omdat de incidentele piekwerkzaamheden voor het bestrijden van ziekten en plagen en invasieve exoten langer zijn doorgelopen. Dit betreffen extra
De kosten als gevolg van storm en iepziekte worden bij de jaarrekening opgenomen. Het herplanten in 2023 van de in 2022 door storm omgewaaide bomen is geprognosticeerd op € 2,3 miljoen.
Najaarsnota 2022
Op 26 maart 2022 is in de brief aan de gemeenteraad antwoord gegeven op vragen naar aanleiding van de herplant van omgewaaide bomen als gevolg van de storm. De herplant wordt opgenomen in de totale planning binnen de herplantopgave en wordt binnen het financiële kader ingepast.
63
H 2.12
2.12 Moderne open overheid
?
(bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Baten
43,4
31,0
3,1
34,1
Lasten
116,0
122,8
-4,8
118,0
Totaal Programma 12 Moderne open overheid
-72,6
-91,9
7,9
-83,9
Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
92,4
70,2
2,5
72,6
(bedragen x € 1 miljoen)
Apparaatslasten
Financiële toelichting De begrotingswijzigingen in dit programma hebben een positief effect van € 7,9 miljoen op de begroting. Het programma komt uit op een saldo van € 83,9 miljoen negatief. Per programmaonderdeel lichten we de begrotingswijzigingen toe.
Najaarsnota 2022
64
H 2.12.1
2.12.1 Digitale stad, interactie en informatie Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Baten
43,3
31,0
3,1
34,1
Lasten
106,9
105,5
-0,1
105,4
Saldo van baten en lasten
-63,6
-74,5
3,2
-71,3
De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 3,2 miljoen op de begroting. Het programmaonderdeel komt uit op een negatief saldo van € 71,3 miljoen.
Baten De totale baten stijgen met € 3,1 miljoen naar € 34,1 miljoen. Dit komt door: • Hogere legesbaten bij burgerzaken doordat het aantal reisdocumenten, huwelijken, verklaringen en naturalisaties hoger zijn dan begroot (€ 1,8 miljoen). • Hogere legesbaten vergunningen doordat er meer vergunningen zijn afgegeven dan begroot (€ 1,0 miljoen). • Hogere overige baten (€ 0,3 miljoen). Deze lichten we niet toe omdat de afzonderlijke mutaties kleiner zijn dan € 1,0 miljoen.
bevordering en inrichting van de centrale stemopneming, die wettelijk bepaald is bij de Provinciale Verkiezingen (€ 1,7 miljoen) • Hogere lasten door hogere Rijksafdrachten als gevolg van hogere leges burgerzaken (€ 0,8 miljoen). Doordat er meer reisdocumenten, verklaringen en vergunningen zijn afgegeven is de verplichte Rijksafdracht ook hoger. • Hogere lasten door structurele overheveling van de bestuursopdrachtmiddelen voor Mijn Amsterdam (€ 0,7 miljoen). • Hogere lasten XAAS (Anything as a service) investering Vernieuwing Digitale Informatievoorziening (€ 0,6 miljoen). Vanwege gewijzigde regelgeving met betrekking tot XAAS investeringen worden de kosten in de begroting opgenomen in plaats van als investering op de balans. De verhoging van de lasten wordt gedekt uit de reserve XAAS die in programma A4 verantwoord wordt. • Overige hogere lasten (€ 0,2 miljoen). Die lichten we niet verder toe omdat de afzonderlijke mutaties kleiner zijn dan € 1,0 miljoen.
Reserves Voor dit programmaonderdeel zijn er geen reservemutaties.
Beleidsmatige afwijkingen Er zijn geen relevante ontwikkelingen of beleidsmatige afwijkingen.
Lasten De totale lasten dalen met € 0,1 miljoen naar € 105,4 miljoen. Dit komt door: • Lagere lasten door een verschuiving van de lasten van 2022 naar 2023 (€ 3,0 miljoen). Dit is het gevolg van een vertraging van de implementatie van het project Vervanging Burgerzaken. • Hogere lasten voor de inzet van personeel als een gevolg van een toename van het aantal bezoekers en vergunningsaanvragen, het wegwerken van achterstanden ontstaan door de invoering van IBurgerzaken, de studenteninschrijvingen en de extra inzet voor Oekraïne (€ 2,3 miljoen). • Lagere lasten door een verschuiving van het budget voor de Gemeenteraad verkiezingen van 2022 naar 2023 als dekking voor hogere lasten voor opkomst Najaarsnota 2022
65
H 2.12.2
2.12.2 Democratisering Financiële afwijkingen
Reserves
(bedragen x € 1 miljoen)
Voor dit programmaonderdeel zijn er geen reservemutaties. Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Baten
0,1
0,0
0,0
0,0
Lasten
9,1
17,4
-4,7
12,6
Saldo van baten en lasten
-9,0
-17,4
4,7
-12,6
Beleidsmatige afwijkingen Er zijn geen relevante ontwikkelingen of beleidsmatige afwijkingen.
De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 4,7 miljoen op de begroting. Dit programmaonderdeel komt uit op een negatief saldo van € 12,6 miljoen.
Baten Voor dit programmaonderdeel zijn er geen baten.
Lasten De totale lasten dalen met € 4,7 miljoen naar € 12,6 miljoen. Dit komt vooral door: • Lagere lasten door een verschuiving van de lasten van 2022 naar 2023 voor democratisering. Hierdoor kunnen de in 2022 geplande activiteiten ten behoeve van democratisering in 2023 worden afgerond. Het betreft activiteiten die in overleg met de burger tot stand zijn gekomen (€ 3,6 miljoen). • Lagere lasten door een verschuiving van de lasten van 2022 naar 2023 voor de Regeling Integraal Maatschappelijk Initiatief als dekking van de subsidieactiviteiten die doorlopen naar 2023 (€ 1 miljoen). • Overige lagere lasten van € 0,1 miljoen. Dit lichten we niet toe omdat de afzonderlijke mutaties kleiner zijn dan € 1,0 miljoen.
Najaarsnota 2022
66
H 2.A
2.A Algemene dekkingsmiddelen
2022
(bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Baten
3.003,4
2.954,9
282,3
3.237,2
Lasten
71,6
159,3
-90,0
69,3
Saldo van baten en lasten
2.931,8
2.795,6
372,3
3.167,9
Onttrekkingen reserves
1.419,1
1.519,6
-67,3
1.452,3
Toevoegingen reserves
1.401,4
1.131,6
146,3
1.278,0
17,7
388,0
-213,7
174,3
2.949,5
3.183,7
158,6
3.342,3
Viermaands Begrotingswij 2022 zigingen
Najaarsnota 2022
Saldo van onttrekkingen en toevoegingen Totaal Programma A Algemene dekkingsmiddelen
(bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021 Apparaatslasten
0,0
19,6
1,6
21,3
Financiële toelichting De begrotingswijzigingen in dit programma hebben een positief effect van € 158,6 miljoen op de begroting. Het programma komt uit op een saldo van € 3.342,3 miljoen positief. Per programmaonderdeel lichten we de afwijking toe.
Najaarsnota 2022
67
H 2.A.1
2A.1 Rente en resultaat Financiële afwijkingen
Reserves
(bedragen x € 1 miljoen)
Voor dit programmaonderdeel zijn er geen reservemutaties. Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Baten
132,2
54,1
-1,7
52,4
Lasten
25,9
15,7
-0,6
15,1
Saldo van baten en lasten
106,3
38,4
-1,1
37,3
Beleidsmatige afwijkingen We hebben geen relevante ontwikkelingen of beleidsmatige afwijkingen te melden.
De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een negatief effect van € 1,1 miljoen op de begroting. Dit programmaonderdeel komt uit op € 37,3 miljoen positief.
Baten De totale baten dalen met € 1,7 miljoen. Dit komt door: • Lagere dividendopbrengsten doordat het Verzekeringsbedrijf Groot Amsterdam het eerder geraamde dividend over 2021 niet zal gaan uitkeren (€ 1,5 miljoen). • Overige begrotingswijzigingen zijn afzonderlijk lager dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe.
Lasten De totale lasten dalen met € 0,6 miljoen. Dit komt door: • Lagere lasten door lagere rentelasten op de externe schuld (€ 5,2 miljoen). • Hogere lasten door de hoger toegerekende rentelasten binnen de renteomslag (€ 4,6 miljoen).
Najaarsnota 2022
68
H 2.A.2
2A.2 Belastingen Financiële afwijkingen
Lasten
(bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Baten
294,5
335,3
42,7
378,1
Lasten
31,1
30,2
1,7
31,9
Saldo van baten en lasten
263,5
305,1
41,1
346,2
De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 41,1 miljoen. Dit programmaonderdeel komt uit op € 346,2 miljoen positief.
Baten De totale baten stijgen met € 42,7 miljoen naar € 378,1 miljoen. Dit komt door: • Hogere baten uit meeropbrengsten Toeristenbelasting. Vanwege de lockdowns begin 2022 en de omikron variant van het coronavirus zijn de opbrengsten voor de toeristenbelasting in de Viermaandsrapportage 2022 neerwaarts bijgesteld van € 135,0 miljoen tot € 79,8 miljoen. De bezoekersaantallen, kamerprijzen en bezettingsgraad in Amsterdam laten sindsdien weer herstel zien richting het niveau van vóór de coronacrisis. Deze positieve ontwikkeling is aanleiding om de verwachte baten toeristenbelasting bij de najaarsnota opnieuw bij te stellen. De opbrengsten voor 2022 worden op dit moment geraamd op € 120,0 miljoen. Het is van belang om te benadrukken dat de opbrengsten toeristenbelasting buitengewoon gevoelig blijven voor internationale calamiteiten en conjuncturele effecten. Nieuwe coronavarianten, verdere escalatie van de oorlog in Oekraïne of een periode van recessie zullen rechtstreekse impact hebben op de bezoekersstromen, de kamerprijzen- en bezetting en daarmee de opbrengsten toeristenbelasting (€ 40,2 miljoen). • Hogere baten door een structurele toename van de opbrengsten uit de vervolgings kosten (€ 2,0 miljoen). • Overige begrotingswijzigingen zijn afzonderlijk lager dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe.
Najaarsnota 2022
De totale lasten stijgen met € 1,7 miljoen naar € 31,9 miljoen. Dit komt door: • Hogere jaarlijkse kosten voor bezwaar en beroep voornamelijk door toenemende professionaliteit van de ‘No cure no pay’ bureaus (€ 1,5 miljoen). • Overige begrotingswijzigingen zijn afzonderlijk lager dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe.
Ontwikkelingen Voor de reclamebelasting wordt geen mutatie gemeld, maar bestaat een aanzienlijke kans dat de realisatie zal gaan afwijken ten opzichte van de begroting, in positieve dan wel in negatieve zin. De onzekerheid ten aanzien van de realisatie hangt samen met het gegeven dat de gemeente de reclamebelasting in 2022 voor het eerst sinds jaren uitvoert. Bij het ramen van de opbrengsten is uitgegaan van oude areaalgegevens uit 2015, het laatste heffingsjaar voordat de heffing in het kader van lastenverlichting voor ondernemers werd afgeschaft. Op dit moment worden alle belastbare uitingen in beeld gebracht en gecontroleerd, zodat duidelijk wordt hoe het totale hefbare areaal zich verhoudt tot 2015 en wat de gevolgen zijn geweest van enerzijds de invoering van de heffing en anderzijds van de coronacrisis op de keuzes die ondernemers maken ten aanzien van het plaatsen van reclame-uitingen. Op basis van de feitelijke realisatie cijfers, die naar verwachting beschikbaar zijn vanaf december, omdat op dat moment de gehele jaarcyclus van reclame-uitingen in beeld is, worden de ramingen herijkt en verwerkt in de meerjarenbegroting.
Reserves Voor dit programmaonderdeel zijn er geen reservemutaties.
Beleidsmatige afwijkingen We hebben geen relevante ontwikkelingen of beleidsmatige afwijkingen te melden.
69
H 2.A.3
2A.3 Gemeentefondsuitkering Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Baten
2.554,1
2.562,0
240,8
2.802,8
Lasten
0,0
0,0
0,0
0,0
2.554,1
2.562,0
240,8
2.802,8
Saldo van baten en lasten
De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 240,8 miljoen. Dit programmaonderdeel komt uit op € 2.802,8 miljoen positief.
Baten De totale baten stijgen met € 240,8 miljoen naar € 2.802,8 miljoen. Dit komt door de effecten van de effecten van de Meicirculaire 2022 en de Septembercirculaire 2022. Deze worden hieronder toegelicht.
Meicirculaire 2022 Door toedoen van de meicirculaire stijgt de gemeentefondsuitkering met € 155,8 miljoen. Dit effect is vooral toe te schrijven aan: • Hogere baten in verband met de ontwikkeling van het accres en wijzigingen in de uitkeringsfactor en -basis (€ 90,9 miljoen). • Hogere baten in verband met de ontvangen middelen om energietoeslagen uit te keren. In de Meicirculaire wordt € 91,7 miljoen uitgekeerd. In de Viermaands rapportage 2022 was echter al met € 61,4 miljoen hiervan rekening gehouden waardoor het verschil hiertussen als hogere baten zijn meegenomen (€ 30,3 miljoen). • Hogere baten door wijzigingen in de integratie- en decentralisatie0uitkeringen en in de taakmutaties vanuit de meicirculaire 2022 (€ 22,8 miljoen). • Hogere baten in verband met de WOZ-waardering van het onroerend goed in Amsterdam (ten opzichte van het landelijk gemiddelde) en de daarbij behorende aanpassing van de rekentarieven in het gemeentefonds (€ 13,2 miljoen). • Hogere baten wegens uitkeringen in verband met decentralisaties in het sociaal domein. (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) (€ 9,5 miljoen). Dit wordt veroorzaakt Najaarsnota 2022
door een hogere uitkering voor Voogdij/18+ (€ 1,8 miljoen) een hogere uitkering voor Beschermd Wonen (€ 5,3 miljoen) en een hogere uitkering voor Participatie (€ 2,4 miljoen). • Hogere baten door de samenvoeging met de gemeente Weesp (€ 1,4 miljoen). • Lagere baten in verband met een bijstelling van enkele stelposten (€ 12,3 miljoen).
Septembercirculaire 2022 Door toedoen van de septembercirculaire stijgt de gemeentefondsuitkering met € 85,0 miljoen. Dit effect is vooral toe te schrijven aan: • Hogere baten in verband met wijzigingen in de uitkeringsfactor en -basis (€ 41,0 miljoen) • Hogere baten in verband met de ontvangen Energiecompensatie (€ 30,2 miljoen). Dit betreft het saldo tussen de ontvangen Energietoeslag (€ 49,3 miljoen) en een correctie op de meicirculaire (€ 19,1 miljoen) • Hogere baten door wijzigingen in de integratie- en decentralisatie-uitkeringen en in de taakmutaties vanuit de septembercirculaire 2022 (€ 10,0 miljoen) • Hogere baten in verband met de WOZ-waardering van het onroerend goed in Amsterdam (ten opzichte van het landelijk gemiddelde) en de daarbij behorende aanpassing van de rekentarieven in het gemeentefonds (€ 3,4 miljoen) • Hogere baten wegens uitkeringen in verband met decentralisaties in het sociaal domein. (WMO, Participatiewet en Jeugdwet), wat veroorzaakt wordt door een hogere uitkering voor Participatie (€ 0,4 miljoen)
Lasten Voor dit programmaonderdeel zijn er geen lasten begroot en gerealiseerd.
Reserves Voor dit programmaonderdeel zijn er geen reservemutaties.
Beleidsmatige afwijkingen We hebben geen relevante ontwikkelingen of beleidsmatige afwijkingen te melden.
70
H 2.A.4
2A.4 Overige eigen middelen en onvoorzien Financiële afwijkingen
Reserves
(bedragen x € 1 miljoen)
(bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Baten
22,6
3,5
0,5
4,0
Onttrekking
302,1
389,7
72,3
462,0
Lasten
14,6
113,4
-91,1
22,3
Toevoeging
324,4
327,3
28,2
355,5
Saldo van baten en lasten
7,9
-109,8
91,5
-18,3
Mutatie reserves
-22,3
62,5
44,1
106,6
De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 91,5 miljoen. Dit programmaonderdeel komt uit op € 18,3 miljoen negatief.
De begrotingswijzigingen in de reserves van dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 44,1 miljoen. De mutaties in de reserves komen daarmee uit op € 106,6 miljoen positief.
Baten De totale baten stijgen met € 0,5 miljoen naar € 4,0 miljoen. De afwijkingen zijn afzonderlijk lager dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe.
Lasten De totale lasten dalen met € 91,1 miljoen naar € 22,3 miljoen. Dit komt door: • Lagere lasten door het onttrekken van middelen aan een stelpost voor energie compensatie die in de Viermaandsrapportage 2022 was opgenomen (€ 61,4 miljoen). • Lagere lasten door de afboeking van het resterende saldo op de stelpost voor loon- en prijsontwikkelingen (€ 24,4 miljoen). • Lagere lasten door posten uit de begroting van Weesp die aan de juiste programma’s in Amsterdam zijn toegewezen (€ 3,6 miljoen). • Lagere lasten door aanpassingen van de stelpost voor loon- en prijsontwikkelingen (€ 1,7 miljoen).
Najaarsnota 2022
Onttrekkingen aan reserves Een hogere onttrekking van € 72,3 miljoen aan de reserves komt door: • Opheffing van de reserve Meerjarige Intertemporele Compensatie. Hierdoor valt het beginsaldo van de reserve vrij voor een bedrag van € 63,7 miljoen en vervallen daarnaast de begrote onttrekkingen aan de reserve voor een bedrag van € 23,9 miljoen (€ 39,8 miljoen). • Een vrijval uit de reserve Amsterdams Investeringsfonds (AIF) zoals overeengekomen in het coalitieakkoord 2022-2026. Het Amsterdams Investeringsfonds dient als risicobuffer voor het Amsterdams Klimaat- en Energiefonds (AKEF). Gezien de huidige ontwikkelingen is het verantwoord om het risicoprofiel van het AKEF te verlagen naar het dekkingsniveau van 33% en daarmee het AIF te verlagen (€ 30,0 miljoen). • Een onttrekking uit de egalisatiereserve XAAS (€ 1,6 miljoen). • Een onttrekking uit de Algemene Reserve eveneens vanwege het opheffen van de reserve Meerjarige Intertemporele Compensatie. Dit betreft het saldo van de begrote onttrekkingen en toevoegingen aan de reserve Meerjarige Intertemporele Compensatie in 2022 (€ 0,9 miljoen).
71
H 2.A.4
Toevoegingen aan reserves Een hogere toevoeging van € 28,2 miljoen aan de reserves komt door: • De volgende toevoegingen aan de algemene reserve (€ 26,2 miljoen): – Het terugdraaien van een toevoeging van € 150,0 miljoen aan de Algemene Reserve uit de vrijval van de reserve Financiering erfpachtgrond. Als onderdeel van het herstelpakket om de gemeentebegroting weer in evenwicht te brengen, zou vanaf 2021 € 500 miljoen uit reserve Financiering Erfpachtgrond (afkoopsommen erfpacht) ingezet worden om de algemene reserve aan te vullen in de jaren 2021-2023 in een ritme van € 150,0 miljoen, € 150,0 miljoen en € 200,0 miljoen (€ 150,0 miljoen). – Het opheffen van de reserve Meerjarige Intertemporele Compensatie. Het beginsaldo 2022 van deze reserve wordt toegevoegd aan de algemene reserve (€ 63,7 miljoen). – Het toevoegen van het verwachte rekeningresultaat 2022 aan de algemene reserve (€ 112,5 miljoen). • Het opheffen van de reserve Intertemporele Compensatie. De begrote toevoegingen aan deze reserve worden teruggedraaid (€ 23,1 miljoen). • Een toevoeging aan de reserve Coalitiemiddelen 2022 - 2026. De reserve coalitiemiddelen is gevormd voor het dekken van de meerjarige incidentele uitgaven in het coalitieakkoord. Het betreffen middelen die nog niet verdeeld zijn over begrotingsjaren en daarom via deze reserve ingezet worden.
In 2022 voegen we extra middelen toe aan de reserve Coalitiemiddelen 2022-2026. Dit betreft aanvullende inzet die niet in het oorspronkelijke coalitieakkoord is opgenomen. De middelen zetten we in voor bestaanszekerheid (€ 20,8 miljoen). • Een toevoeging aan de egalisatiereserve XAAS (€ 4,5 miljoen). • Overige begrotingswijzigingen zijn afzonderlijk lager dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe.
Beleidsmatige afwijkingen We hebben geen relevante ontwikkelingen of beleidsmatige afwijkingen te melden.
Najaarsnota 2022
72
H 2.A.5
2A.5 Interne financieringsmiddelen Naam reserve
Financiële afwijkingen
Onttrekking
Vrijval
Toevoeging
0,9
0,0
26,2
-23,9
63,7
-23,1
0,0
0,0
20,8
A.4 Overige eigen middelen en onvoorzien Algemene Reserve
(bedragen x € 1 miljoen)
Meerjarige Intertemporele Compensatie Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
0,0
30,0
0,0
Onttrekkingen
1.419,1
1.519,6
-67,3
1.452,3
Overige
-18,6
0,0
26,8
Toevoegingen
1.401,4
1.131,6
146,3
1.278,0
Totaal
-19,1
-48,3
146,3
17,7
388,0
-213,7
174,3
Saldo van onttrekkingen en toevoegingen
Amsterdams Investeringsfonds financieel
Reserve Stedelijk Mobiliteitsfonds
In dit programmaonderdeel zijn de mutaties van de reserves van de gemeente Amsterdam opgenomen. In hoofdstuk 5.4 van deze najaarsnota is de verloopstaat van de reserves opgenomen. Die verloopstaat geeft een overzicht van het verloop van alle reserves die we hebben. Onderstaand een overzicht van de reserves met de grootste mutaties ten opzichte van de vastgestelde begroting bij Viermaandsrapportage 2022. Naam reserve
Onttrekking
Vrijval
Toevoeging
-71,1
0,0
-29,4
Reserve egalisatie WMO
4,3
0,0
10,7
Egalisatiereserve Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag
1,8
0,0
15,2
Reserve Klimaatfonds
-13,4
0,0
0,5
Stedelijke Bodemsanering en Nazorg
35,8
0,0
0,0
66,3
8,0
13,6
2.1 Verkeer, vervoer en parkeren Reserve Stedelijk Mobiliteitsfonds 8.3 Individuele voorzieningen (incl. PIT)
9.3 Duurzaamheid en milieu beheer
10.1 Grond Reserve Vereveningsfonds 10.2 Erfpacht Reserve afkoopsommen erfpacht
0,0
0,0
85,1
Reserve financiering erfpachtgrond
-1,0
-150,0
0,0
Najaarsnota 2022
Reserve Coalitiemiddelen 22-26
De lagere onttrekking aan het Stedelijk Mobiliteitsfonds komt voornamelijk door budgetaanpassingen als gevolg van aanpassingen vanuit het Stedelijk Mobiliteitsfonds en door aanpassingen van projecten die gedekt worden door het Stedelijk Mobiliteitsfonds. In de meeste gevallen is er sprake van vertraging van uitvoering van deze projecten. De lagere toevoegingen aan het Stedelijk Mobiliteitsfonds komen voornamelijk door omzetderving van parkeeropbrengsten als gevolg van corona en aanpassingen vanuit het Stedelijk Mobiliteitsfonds.
Reserve egalisatie WMO De toevoegingen aan deze reserve stijgen met € 10,7 miljoen in 2022 en komen door: • Voor Aanvullend Openbaar Vervoer (AOV) is in 2022 € 2,4 miljoen gedoteerd, omdat het AOV nog niet terug is op het niveau van voor de coronapandemie; • Daarnaast wordt voor woon- en vervoersvoorzieningen vanwege lagere lasten in 2022 € 0,6 miljoen toegevoegd; • In de meicirculaire zijn voor volume en prijsstijgingen Beschermd Wonen en voor Maatschappelijke Opvang voor onder andere Weesp middelen beschikbaar gesteld, hiervan wordt € 5,3 miljoen toegevoegd; • Overige toevoegingen welke per saldo leiden tot een onttrekking aan de reserve voor de betreffende zorgactiviteit.
73
H 2.A.5
De onttrekkingen aan deze reserve stijgen met € 4,3 miljoen in 2022 en komen door: • Om de wachtlijst van Hulp bij huishouden (Hbh) te verlagen in aanloop naar de eerlijkere bijdrage die volgens het regeerakkoord per 2025 zal zijn ingevoerd, wordt in 2022 € 1,2 miljoen onttrokken; • Voor Ambulante Ondersteuning zal € 0,8 miljoen aan transitiekosten gemaakt worden. Deze middelen worden in 2022 onttrokken; • Overige onttrekkingen die per saldo leiden tot een toevoeging aan de reserve voor de betreffende zorgactiviteiten.
Egalisatiereserve Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangatoeslag De toevoegingen aan deze reserve stijgen met € 15,2 miljoen in 2022 en komen door: • Hogere toevoeging aan de egalisatiereserve van € 13,6 miljoen in 2022. Deze middelen worden naar verwachting in de periode 2023 tot en met 2027 besteed. De verwachting is dat een meerjarig bestedingsplan voor deze middelen in het najaar 2022 wordt vastgesteld; • Hogere toevoeging egalisatiereserve “POK-actielijn 7 Verward gedrag”, van € 1,6 miljoen in 2022. De onttrekkingen aan deze reserve stijgen met € 1,8 miljoen. Dit komt door een hogere onttrekking aan de egalisatiereserve Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) in 2022 van € 1,8 miljoen.
Reserve Klimaatfonds De lagere onttrekking aan deze reserve hangt samen met de verwachte lagere lasten op dit programmaonderdeel (€ 13,4 miljoen). De hogere toevoeging aan deze reserve komt door uit de decembercirculaire toegekende middelen voor verduurzaming erfgoed (€ 0,5 miljoen).
Stedelijke Bodemsanering en Nazorg Hogere onttrekking door overheveling van middelen voor bodemsanering in grondexploitaties uit de reserve Bodemsanering en Nazorg naar het Vereveningsfonds. De kosten maken onderdeel uit van de grondexploitaties en worden vanuit de projecten aangestuurd. Het gaat onder andere om de sanering van de Marnixstraat (€ 35,8 miljoen).
Najaarsnota 2022
Reserve Vereveningsfonds Een hogere onttrekking van € 66,3 miljoen aan de reserve Vereveningsfonds. Dit komt door: • Hogere onttrekking door een toevoeging aan de voorziening plantekorten (€ 87,3 miljoen). Dit is hoofdzakelijk het gevolg van de gestegen kosten, zoals toegelicht bij de lasten. • Lagere onttrekking door vertraging in een aantal grote projecten die direct ten laste komen van de reserve (€ 20,6 miljoen). Het gaat enerzijds om lagere lasten in projecten die direct met het Vereveningsfonds worden verrekend (€ 11 miljoen), zoals onder andere HOV Flank en Buiteneiland. Anderzijds zorgt nieuw beleid over het toerekenen van kosten aan grondexploitaties, indien sprake is van noodzakelijk investeringen in maatschappelijke voorzieningen, voor de gebiedsontwikkeling, voor een lagere onttrekking (€ 10,0 miljoen) • Lagere onttrekking voor overheadkosten van € 0,4 miljoen (was € 14,7 miljoen en is vanaf 2022 € 14,3 miljoen) als gevolg van de toerekening van overheadkosten aan programma 10 in de kostenverdeelstaat. Een hogere vrijval van € 8 miljoen in 2022 oplopend tot € 20,0 miljoen in 2026 conform de in het coalitieakkoord afgesproken verhoging van de onttrekkingen uit het vereveningsfonds. Een hogere toevoeging van € 13,6 miljoen aan de reserve Vereveningsfonds en een hogere toevoeging van € 2,0 miljoen aan de reserve Zuidas.
Dit komt door: • Hogere toevoeging door overheveling van middelen voor bodemsanering in grondexploitaties uit de reserve Bodemsanering en Nazorg naar het Verevenings fonds. De kosten maken onderdeel uit van de grondexploitaties en worden vanuit de projecten aangestuurd. Het gaat om de middelen die verbonden zijn aan de gebiedsontwikkelingen waaronder ook de middelen voor de toekomstige sanering van de Marnixstraat (€ 35,8 miljoen). • Lagere toevoeging door minder winstnemingen als gevolg van vertragingen in projecten (€ 25,0 miljoen) • Hogere toevoeging als gevolg van meerwaarde bij wijzigingen in erfpachtcontracten met woningcorporaties, zoals toegelicht bij de baten (€ 5,0 miljoen). • Overige begrotingswijzigingen zijn afzonderlijk lager dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe.
74
H 2.A.5
Reserve afkoopsommen erfpacht
Reserve Coalitiemiddelen 2022 - 2026
Een hogere toevoeging van € 85,1 miljoen aan de reserve Afkoopsommen. Dit komt doordat bij herziening einde tijdvak, door de lage rente, vaker is gekozen voor afkoop in het voortdurend stelsel.
De belangrijkste wijziging in deze reserve betreft een toevoeging. De reserve coalitiemiddelen is gevormd voor het dekken van de meerjarige incidentele uitgaven in het coalitieakkoord. Het betreffen middelen die nog niet verdeeld zijn over begrotingsjaren en daarom via deze reserve ingezet worden. In 2022 wordt aan de reserve Coalitiemiddelen 2022-2026 daarnaast extra middelen toegevoegd. Dit betreft aanvullende inzet die niet in het oorspronkelijke coalitieakkoord is opgenomen. De middelen zullen ingezet worden voor bestaanszekerheid (€ 20,8 miljoen).
Reserve financiering erfpachtgrond Een lagere onttrekking van € 1,0 miljoen aan de reserve Financiering Erfpachtgrond doordat minder is ingehuurd voor de overstapregeling. Een lagere vrijval van € 150,0 miljoen aan de reserve Financiering Erfpachtgrond, omdat besloten is om de begrote toevoeging aan de algemene reserve terug te draaien.
Algemene Reserve De volgende toevoegingen zijn aan de algemene reserve gedaan (€ 26,2 miljoen): • Het terugdraaien van een toevoeging van € 150,0 miljoen aan de Algemene Reserve uit de vrijval van de reserve Financiering erfpachtgrond. Als onderdeel van het herstelpakket om de gemeentebegroting weer in evenwicht te brengen, zou vanaf 2021 € 500 miljoen uit reserve Financiering Erfpachtgrond (afkoopsommen erfpacht) ingezet worden om de algemene reserve aan te vullen in de jaren 2021-2023 in een ritme van € 150,0 miljoen, € 150,0 miljoen en € 200,0 miljoen (- € 150,0 miljoen). • Het opheffen van de reserve Meerjarige Intertemporele Compensatie. Het begin saldo 2022 van deze reserve wordt toegevoegd aan de algemene reserve (€ 63,7 miljoen). • Het toevoegen van het verwachte rekeningresultaat 2022 aan de algemene reserve (€ 112,5 miljoen).
Amsterdams Investeringsfonds financieel De belangrijkste mutatie in deze reserve betreft een vrijval zoals overeengekomen in het coalitieakkoord 2022-2026. Het Amsterdams Investeringsfonds dient als risicobuffer voor het Amsterdams Klimaat- en Energiefonds (AKEF). Gezien de huidige ontwikkelingen is het verantwoord om het risicoprofiel van het AKEF te verlagen naar het dekkingsniveau van 33% en daarmee het AIF te verlagen (€ 30,0 miljoen).
Overige In de overige reserves zijn geen begrotingswijzigingen en aanpassingen in toevoegingen, onttrekkingen of vrijval van meer dan € 10,0 miljoen. Dit wordt daarom niet nader toegelicht.
Beleidsmatige afwijkingen We hebben geen relevante ontwikkelingen of beleidsmatige afwijkingen te melden.
De onttrekking uit de Algemene Reserve houdt verband met het opheffen van de reserve Meerjarige Intertemporele Compensatie. Dit betreft het saldo van de begrote onttrekkingen en toevoegingen aan de reserve Meerjarige Intertemporele Compensatie in 2022. (€ 0,9 miljoen).
Meerjarige Intertemporele Compensatie De reserve Meerjarige Intertemporele Compensatie is opgeheven. Hierdoor valt het beginsaldo van de reserve vrij (€ 63,7 miljoen) en vervallen daarnaast de begrote onttrekkingen aan de reserve (€ 23,9 miljoen). De begrote toevoegingen aan deze reserve worden teruggedraaid (- € 23,1 miljoen).
Najaarsnota 2022
75
H 2.B
2.B Bestuur en organisatie (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Baten
87,8
84,3
7,6
91,9
Lasten
673,9
705,5
-6,0
699,5
Totaal Programma B Bestuur en organisatie
-586,1
-621,1
13,5
-607,6
Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
442,3
633,7
-7,5
626,3
(bedragen x € 1 miljoen)
Apparaatslasten
Financiële toelichting De begrotingswijzigingen in dit programma hebben een positief effect van € 13,5 miljoen op de begroting. Het programma komt uit op een saldo van € 607,6 miljoen negatief. Per programmaonderdeel lichten we de afwijkingen toe.
Najaarsnota 2022
76
H 2.B.1
2B.1 Overhead Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Baten
11,2
9,8
-0,4
9,4
Lasten
597,7
623,9
-7,6
616,3
Saldo van baten en lasten
-586,6
-614,1
7,2
-606,9
De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 7,2 miljoen op de begroting. Dit programmaonderdeel komt uit op een saldo van € 606,9 miljoen negatief.
Management en Managementondersteuning: toename lasten met € 7,8 miljoen • Hogere lasten door verschillende saldoneutrale mutaties tussen programma B en andere programma’s. Hierdoor worden de lasten van management en managementondersteuning correct verantwoord in programma B (€ 6,8 miljoen). • Hogere lasten ten behoeve van een Xaas investering (Anything As A Service oplossing) in het subsidie informatiesysteem. Deze investering kan niet geactiveerd worden. Hier staat dekking uit de reserve Xaas tegenover (€ 0,7 miljoen). • Overige afwijkingen lichten wij hier niet toe, deze zijn kleiner dan € 0,1 miljoen Toegerekende Lasten Overhead: afname lasten met € 14,3 miljoen. • Lagere lasten door een neutrale mutatie tussen programma’s B, Bestuur en organisatie en 10, Grond vanwege het actualiseren van de doorbelasting van overheadkosten aan geactiveerde investeringen en grondexploitaties (€ 14,3 miljoen)
Stadsdelen Baten De baten dalen met € 0,4 miljoen naar € 9,4 miljoen door lagere salarislasten voor VGA-verzekeringen die aan de NV VGA in rekening worden gebracht.
Lasten De totale lasten dalen met € 7,6 miljoen naar € 616,3 miljoen. Dit komt vooral door: Bestuursondersteuning: toename lasten met € 0,6 miljoen • Extra lasten voor bestuursondersteuning als gevolg van de uitbreiding van het aantal wethouders (€ 0,8 miljoen). • Overige afwijkingen lichten wij hier niet toe, deze zijn kleiner dan € 0,1 miljoen Bedrijfsvoeringsfuncties: afname lasten met € 1,7 miljoen • Lagere lasten onder andere door vertraging in de uitvoering van projecten rondom het hybride werken (€ 2,8 miljoen). • Hogere lasten voor de uitvoering van de bedrijfsvoeringstaken door de groei van de formatie van de gemeentelijke organisatie. Dit betreft een saldoneutrale mutatie tussen programma B en andere programma’s (€ 2,2 miljoen). • Lagere salariskosten door moeilijk te vervullen vacatures waardoor deze lang openstaan (€ 1,8 miljoen). • Niet begrote frictielasten voor het afstoten van een gehuurde locatie om de besparing op de huisvesting te realiseren vanaf 2023 (€ 0,8 miljoen). Najaarsnota 2022
• In het kader van het Masterplan Zuidoost wordt de stadsdeelorganisatie versterkt. Op dit moment leidt dat tot een overschrijding op de personeelslasten bij stadsdeel Zuidoost van € 1,8 miljoen. De komende jaren (2023-2024) wordt ingezet op het terugbrengen van een deel van de overbesteding aan de hand van een plan van aanpak.
Overzicht overhead In het overzicht overhead zijn de overheadslasten van de organisatie opgenomen. Volgens het BBV is overhead ‘het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Tot de overhead behoren alle functies die dit doel dienen.’ Deze definitie is ruimer dan de functies die georganiseerd zijn in het cluster interne dienstverlening. Overhead bestaat uit: 1. Bestuursondersteuning en beleidsadvisering; 2. Financiën, toezicht en accountantscontrole gericht op de ambtelijke organisatie; 3. Personeelszaken en organisatie; 4. Juridische zaken; 5. Informatievoorziening, automatisering van PIJOFACH-systemen en gemeentebrede document en informatievoorziening (DIV); 77
H 2.B.1
6. Facilitaire zaken en huisvesting (inclusief beveiliging); 7. Interne en externe communicatie met uitzondering van klantcommunicatie; 8. Verzekeringen; 9. Hiërarchisch leidinggevenden, controllers en managementondersteuning in de primaire processen en de staven van de clusters. De bedoeling van dit overzicht is inzicht te geven in de totale kosten van de overhead voor de gehele organisatie. De lasten in dit overzicht betreffen alle gebruikelijke lasten, zoals de salarislasten, de materiële lasten, de kapitaallasten en ook de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. Voor zover baten direct samenhangen met de hiervoor genoemde domeinen zijn ook deze opgenomen, zoals ontvangsten van derden. De lasten in dit overzicht mogen niet worden toegerekend aan de inhoudelijke beleidsprogramma’s. Daarop gelden twee uitzonderingen: wanneer er sprake is van grondexploitaties of investeringsprojecten is het wel toegestaan om de overheadkosten toe te rekenen aan deze projecten. De hoogte van de toerekening van de overheadkosten aan projecten wordt berekend aan de hand van verdeelsleutels per overheadonderdeel.
In onderstaand overzicht overhead is de stand van de laatst vastgestelde begroting 2022 afgezet tegen de stand van de Najaarsnota 2022. In de financiële toelichting hiervoor zijn de afwijkingen al toegelicht. (bedragen x € miljoen) Viermaandsrapportage 2022 Baten Lasten
Toe gerekend
Baten Lasten
Toe gerekend
Bestuurondersteuning
-0,0
40,6
-
-0,0
41,2
-
Ondersteuning en beleidsadvisering aan B en W
-0,0
40,6
-
-0,0
41,2
-
Ondersteuning organisatie (bedrijfsvoeringsfuncties)
-8,5
439,1
-26,1
-8,1
437,4
-32,8
-
51,0
-
-
51,6
-
-1,2
75,9
-
-1,2
81,4
-
Financiën, toezicht en accountantscontrole Personeel en Organisatie Juridisch Bureau
-
7,3
-
-
7,3
-
Informatievoorziening en automatisering
-0,3
142,2
-26,1
-0,3
133,3
-32,8
Facilitaire zaken en huisvesting
-2,5
133,1
-
-2,5
134,6
-
Communicatie
-0,2
25,0
-
-0,2
24,7
-
Verzekeringen
-4,4
4,6
-
-4,0
4,5
-
Management uitvoerende organisatie eenheden
-1,2
180,0
-9,7
-1,3
187,8
-17,3
Management en management ondersteuning directies
-1,2
129,7
-9,7
-1,3
135,5
-17,3
Management en management ondersteuning stadsdelen
-
32,7
-
-
34,0
-
Clusterstaven exclusief informatievoorziening units
-
17,6
-
-
18,3
-
-9,8
659,7
-35,9
-9,4
666,4
-50,1
-35,9
-
-50,1
-
-9,8
623,9
-9,4
616,3
Totaal Bruto Overhead Toegerekend aan programma’s en projecten Totaal na toerekening Netto lasten overhead
Najaarsnota 2022
Najaarsnota 2022
614,1
606,9
78
H 2.B.1
Reserves (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Onttrekking
1,4
0,4
0,0
0,4
Toevoeging
2,5
0,0
0,0
0,0
Mutatie reserves
-1,1
0,4
0,0
0,4
Er zijn geen wijzigingen in onttrekkingen en toevoegingen aan reserves
Najaarsnota 2022
79
H 2.B.2
2B.2 Vastgoed Financiële afwijkingen
Reserves
(bedragen x € 1 miljoen)
(bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Baten
71,4
73,8
8,1
81,9
Onttrekking
Lasten
47,5
50,1
1,2
51,3
Toevoeging
Saldo van baten en lasten
24,0
23,7
6,9
30,6
Mutatie reserves
-2,9
De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect op de begroting van € 6,9 miljoen. Dit programmaonderdeel komt uit op een saldo van € 30,6 miljoen positief.
Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
1,1
1,0
0,0
1,0
4,0
3,2
0,0
3,2
-2,1
0,0
-2,1
Er zijn geen wijzigingen in onttrekkingen en toevoegingen aan reserves ten opzichte van de laatst vastgestelde begroting.
Baten De baten stijgen met € 8,1 miljoen naar € 81,9 miljoen. Dit komt door: • Een hogere opbrengst uit de verkoop van panden uit het verkoopprogramma 2021-2023. Dit is naar verwachting incidenteel van aard (€ 7,7 miljoen). • Indexering van de huurtarieven (€ 0,4 miljoen).
Lasten De totale lasten stijgen met € 1,2 miljoen naar € 51,3 miljoen. Dit komt vooral door: • Hogere lasten door de maatwerkregeling voor huurders in verband met de coronamaatregelen die tot eind maart duurden (€ 0,6 miljoen). • Hogere exploitatie- en zakelijke lasten van het vastgoed (€ 0,6 miljoen).
Najaarsnota 2022
80
H 2.B.3
2B.3 Bestuur Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
Baten
5,2
0,7
-0,1
0,6
Lasten
28,7
31,5
0,5
32,0
Saldo van baten en lasten
-23,5
-30,8
-0,6
-31,4
De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een negatief effect op de begroting van € 0,6 miljoen. Dit programmaonderdeel komt uit op een saldo van € 31,4 miljoen negatief.
Baten De lagere baten van € 0,1 miljoen betreffen een saldo neutrale wijziging binnen dit programmaonderdeel, zie toelichting bij de lasten.
In de prognose is nog geen rekening gehouden met de vrijval van de voorziening wachtgelden en pensioenen Bestuurders als gevolg van de rentestijging. Bij het vaststellen van de jaarrekening wordt de noodzakelijke hoogte van de voorziening bepaald op basis van actuariële berekeningen. Wij verwachten dit jaar een vrijval met een marge van € 4 tot € 6 miljoen.
Reserves (bedragen x € 1 miljoen)
Onttrekking
Jaarverslag 2021
Viermaands rapportage 2022
Begrotings wijzigingen
Najaarsnota 2022
1,4
0,0
0,0
0,0
Toevoeging
0,0
0,0
0,0
0,0
Mutatie reserves
1,4
0,0
0,0
0,0
Er zijn geen wijzigingen in onttrekkingen en toevoegingen aan reserves ten opzichte van de laatst vastgestelde begroting.
Lasten De lasten stijgen met € 0,5 miljoen naar € 32,0 miljoen. Dit komt vooral door: • Hogere contributie bijdragen aan VNG, MRA en Gemeenschappelijke regelingen (€ 0,8 miljoen). • Lagere kapitaallasten vanwege een saldoneutrale verschuiving tussen onder andere programmaonderdelen B.1, Overhead en B.3, Bestuur (€ 0,5 miljoen). • Hogere lasten voor het oprichten van het Referendumbureau. Dit is een saldo neutrale mutatie tussen programmaonderdelen B.3, Bestuur en 12.2, Democratisering (€ 0,2 miljoen). • Hogere lasten in verband met de uitbreiding van het aantal wethouders (€ 0,1 miljoen). • Lagere lasten door een saldoneutrale wijziging binnen dit programmaonderdeel (€ 0,1 miljoen).
Najaarsnota 2022
81
3
H3
3
Personeel en organisatie
Salarissen De salarisbegroting bedraagt tijdens het opstellen van de Najaarsnota 2022 circa € 1.397 miljoen, wat nog beïnvloed wordt door circa € 2,7 miljoen aan ingediende mutaties bij de najaarsnota. Deze € 2,7 miljoen betreft een saldering van alle mutaties. Eén van deze mutaties betreft een bedrag van circa € 5 miljoen dat betrekking heeft op coronagerelateerde salarisuitgaven bij de GGD voor onder andere de teststraten en vaccinatiestraten. Dit houdt in dat het totale salarisbudget voor 2022 circa € 1.400 miljoen zal bedragen. De verwachte realisatie conform opgave van de directies bedraagt circa € 1.344 miljoen. Dit betekent een verwacht gesaldeerde onderschrijding van circa € 56 miljoen. Deze onderschrijding wordt veroorzaakt door onder andere het niet kunnen invullen van vacatureruimte vanwege moeilijk vervulbare functies met name binnen het fysieke-, ICT- en financiële domein. Deze vacatureruimte en dit verwachte resultaat wordt waar nodig ingevuld door externe medewerkers waardoor de dienstverlening aan de stad geborgd blijft. Het totale salarisbudget wordt hierdoor niet overschreden.
Inhuur Een van de belangrijkste maatregelen uit het plan van aanpak ‘Bewust omgaan met externe inzet’ is de 2-jaarstermijn voor uitzendkrachten. Sinds de invoering van deze maatregel op 17 augustus 2020 zijn medio september 2022 419 uitzendkrachten in dienst genomen.
Najaarsnota 2022
De verantwoording van externe inzet volgens het protocol externe inzet geldt zowel voor externe inhuur (onder andere uitzendkrachten) alsook voor een deel van de inhuur op opdracht(en) (zzp’ers). Bij de Najaarsnota 2022 bedraagt, op basis van de opgave van de directies, de verwachte realisatie 2022 voor externe inzet circa € 230 miljoen, waarvan circa € 147 miljoen externe inhuur en € 83 miljoen inhuur op opdracht(en) (zzp’ers). Dekking voor de externe inzet is afkomstig uit onderschrijding van het salarisbudget en inhuurbudgetten binnen de programma’s en project budgetten. Uitgaande van de huidige salaris- en inhuurprognose zou het inhuurpercentage circa 15% bedragen. Op basis van voorgaande jaren is echter de verwachting dat de uiteindelijke realisatie sterk beïnvloed kan worden in het derde en vierde kwartaal en gemiddeld 10% - 15% hoger kan uit vallen. Bij het Jaarverslag 2022 wordt het definitieve inhuurpercentage bekend op basis van de feitelijke ontwikkelingen. Volgens de opgave van de directies zijn de meeste redenen voor inhuur onder andere bestuurlijke opdrachten, extra uitgaven als gevolg van piek- en dalbelasting, vervanging wegens ziekte, inzet van specifieke expertise die niet beschikbaar is in de organisatie, tijdelijke projecten en moeilijk vervulbare functies als gevolg van de schaarste en krapte op de arbeidsmarkt.
Deze factoren beïnvloeden de inhuuruitgaven en hebben mogelijk gevolgen voor het uiteindelijke resultaat van 2022.
83
4
H4
4 Voortgang aanbevelingen van de rekeningencommissie en ACAM Inleiding In de Najaarsnota 2022 rapporteert het college over de opvolging van de aanbevelingen van de rekeningencommissie en ACAM. Bij de najaarsnota en het jaarverslag wordt een monitor opgenomen waarin onder meer duidelijk wordt of een aanbeveling is afgedaan of niet, in welke gevallen een voortgangsbrief of -rapportage aan de orde is en wanneer die is of zal worden ingebracht in een raadscommissie. In deze najaarsnota gaan wij in op: • de aanbevelingen zoals deze in het verslag van de rekeningencommissie bij het Jaarverslag 2021 staan. Daarbij gaven zij aan dat deze aanbevelingen de oudere aanbevelingen vervangen. • de aanbevelingen van ACAM bij het Jaarverslag 2021 en eerder, als deze nog niet zijn afgehandeld. Aanbeveling 2018-7 van het eindrapport van de rekeningencommissie naar de financiële functie van de gemeente Amsterdam stelt: “Opvolging van aanbevelingen worden in planfase al afgedaan, daadwerkelijke uitvoering en effectiviteit van het plan moet centraal staan. Effectiever proces monitoren opvolging aanbevelingen noodzakelijk (2018)”. De kern van het voorstel van het college is als volgt: 1. In de reacties op het Accountantsverslag en het verslag van de Rekeningen commissie wordt aangegeven of het college een aanbeveling volgt of niet. 2.
Aanbevelingen die wel worden gevolgd worden niet meer voorzien van een inhoudelijke reactie, maar in plaats daarvan wordt opgenomen dat over de opvolging van de specifieke aanbeveling een voortgangsbrief aan de Rekeningen commissie en de relevante vak commissie zal worden toegezonden. In zo’n voortgangsbrief zal dan ook worden opgenomen of de opvolging (nadat die uiteraard daadwerkelijk gerealiseerd is) kan worden afgedaan. 3. Als een aanbeveling niet wordt gevolgd, dan wordt dat in de reactie direct gemotiveerd. Verwacht mag worden dat dit niet vaak zal voorkomen.
Najaarsnota 2022
4. Bij de najaarsnota en het jaarverslag wordt een monitor opgenomen waarin onder meer duidelijk wordt of een aanbeveling is afgedaan of niet, in welke gevallen een voortgangsbrief of -rapportage aan de orde is en wanneer die is of zal worden ingebracht. 5. Indien het voorstel is om een aanbeveling af te doen, dan dient hierbij een advies van ACAM te zijn opgenomen. Het voorgestelde proces komt hiermee tegemoet aan de wensen van de Rekeningencommissie waarvan de kernthema’s zijn: • Aanbevelingsgericht, • Meer diepgang, meer concreetheid en realisme in de reactie en • Tussentijdse informatieverstrekking.
Nummering aanbevelingen De nummering van de aanbevelingen uit het Jaarverslag 2021 gebruiken we ook bij de Najaarsnota 2022. Hierdoor vindt u aanpassingen bij de aanbevelingen gemakkelijker terug. De aanbevelingen die bij het Jaarverslag 2021 zijn afgedaan, komen niet meer terug in de Najaarsnota 2022.
85
Voortgang opvolging aanbevelingen ACAM & Rekeningencommissie Jaarverslag 2018, 2019, 2020 en 2021 Nr.
Thema
Portefeuillehouder
Aanbeveling
Opvolging (inclusief behandelde of nog te Bron aanbeveling behandelen datum)
2018-2
Personeel & Organisatie
van Buren
Zichtbare checks & balances en adequate administratie rond vertrekregelingen noodzakelijk
Voortgangsbrief Commissie Financiën, Kunst en Diversiteit van 13 oktober 2022
Rekeningencommissie p.3.2, blz.5 ACAM p.3.2, blz. 8
2018-3
ICT
Rijxman
Beheersing IT-landschap en voldoen aan wet- en regelgeving met betrekking tot informatiebeveiliging en privacy wekt zorgen
Voortgangsbrief Commissie TAR van 9 juni 2022
Rekeningencommissie Dubbel, p.3.3, blz.6 zie 2020-12. ACAM p.5.2, blz. 25
2018-4
Financiën
van Buren
Verantwoordelijkheden en eigenaarschap in ketenprocessen nog te vaak onduidelijk Voortgangsbrief Commissie Financiën, Rekeningencommissie Kunst en Diversiteit van 24 november 2022 p.3.4, blz.8
2018-5
Integriteit en fraude
Burgemeester
Aanpak integriteit en voorkomen van fraude vooral gericht op inventarisatie, verhoogde aandacht voor de implementatie van verbetermaatregelen is noodzakelijk.
Voortgangsbrief Commissie Algemene Zaken van 8 september 2022
Afgehandeld op (datum)
Rekeningencommissie p.3.5, blz.9 ACAM p.4.1, blz 19 (2019)
2018-8
Belastingen
van Buren
Kwaliteit van de schattingsprocessen bij directie Belastingen dient verbeterd te worden
Voortgangsbrief in Tijdelijke Algemene Raadscommissie van 7 april 2022
2018-11 Financiën
van Buren
Borg het onderwerp rechtmatigheid ten behoeve van de vanaf 2021 verplichte collegeverantwoording
Voortgangsbrief Commissie Financiën, ACAM Kunst en Diversiteit van 15 december 2022 p.3.3.3, blz. 10 (2018) p.4.6, blz. 26 (2019) p.3.1, blz 22 (2020)
2018-17 Belastingen
van Buren
Interne beheersing OZB-proces en waardebepaling onroerend goed op onderdelen Voortgangsbrief Commissie Financiën, nog te verbeteren Kunst en Diversiteit van 13 oktober 2022
ACAM p.4.6, blz. 17
2018-18 Belastingen
van Buren
Realiseer ramingsmodel Toeristenbelasting
Voortgangsbrief in Tijdelijke Algemene Raadscommissie van 7 april 2022
ACAM p.4.8.2, blz. 20
2018-23 PGB’s
Moorman
In 2018 stappen gezet in beheersing van misbruik & oneigenlijk gebruik PGB’s; verdere ontwikkeling en inbedding nodig
Voortgangsbrief Commissie Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding van 23 november 2022
ACAM p.4.11.4, blz. 22
2019-1
Openbare ruimte
van der Horst
Planningsoptimisme, er is structurele onderbesteding en vertraging in de uitvoering. Voortgangsbrief Commissie Mobiliteit, Rekeningencommissie Verstrek de sturing en beheersing van projecten in de openbare ruimte. Openbare ruimte en Water van 27 oktober p 3.2, blz. 5 2022 ACAM p 4.7, blz 28
2019-3
Deelnemingen Rijxman
Informeer de gemeenteraad frequent over AEB en de financiële risico’s
2019-5
Sociaal Domein
Sociaal domein aanbevelingen: Voortgangsbrief Commissie Onderwijs, 1) Zorg voor voldoende checks & balances bij bevoorschotting van en afrekeningen Zorg en Armoedebestrijding van met zorgaanbieders. 23 november 2022 2) Zoek naar vereenvoudigingsmogelijkheden van de administratie van de Jeugdhulp en WMO. 3) Onderzoek hoe de externe afhankelijkheden in verantwoording en controleproces verlaagd kunnen worden en versterk de Verbijzonderde Interne Controle
Moorman
Voortgangsbrief Commissie Financiën, Kunst en Diversiteit van 24 november 2022
ACAM p.3.3.2, blz. 10
Afgedaan op 7 april 2022
Afgedaan op 7 april 2022
Rekeningencommissie p. 3.5, blz. 9 ACAM p. 4.4, blz. 22
1) Afgedaan bij Jaarverslag 2021 2) Afgedaan bij Jaarverslag 2021
Nr.
Thema
Portefeuillehouder
Aanbeveling
Opvolging (inclusief behandelde of nog te Bron aanbeveling behandelen datum)
2019-6
Financiën
van Buren
Verdere verbetering van de kwaliteit van processen bij directie Belastingen
Voortgangsbrief commissie Financiën, Kunst ACAM en Diversiteit van 13 oktober 2022 p. 4.5, blz. 25
2019-7
Financiën
van Buren
Het nieuwe management control framework biedt uitzicht op een betere samenwerking
Voortgangsbrief Commissie Financiën, ACAM Kunst en Diversiteit van 24 november 2022 p. 4.8, blz. 29
2019-8
ICT
Rijxman
Ontwikkelingen in ICT Infrastructuur en I-domein
Voortgangsbrief Commissie TAR van 9 juni 2022
ACAM p. 5.1, blz.32
2019-9
ICT
Rijxman
Naleven wet en regelgeving op gebied van informatiebeveiliging en privacy en autorisatiebeheer
Voortgangsbrief Commissie TAR van 9 juni 2022
ACAM p. 5.2 en 5.3, blz.33
2020-1
Werk
Groot Wassink
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)
Voortgangsbrief Commissie Sociaal, ACAM Economische Zaken en Democratisering van p 2.2, blz. 8 23 november 2022
2020-2
Inkoop
van Buren
Beter werkend inkoopstelsel voor verlaging van de rechtmatigheidsfout inkomen / Inkopen en aanbesteden moeten structureel op orde
Voortgangsbrief Commissie Financiën, Kunst en Diversiteit op 8 september 2022
2020-3
Financiën
van Buren
Kwaliteit proces factuurafhandeling
Voortgangsbrief Commissie Financiën, ACAM Kunst en Diversiteit van 24 november 2022 p 2.3, blz 10
2020-4
Financiën
van Buren
Het jaarverslag is op onderdelen voor verbetering vatbaar, houd voldoende rekening Voortgangsbrief Commissie Financiën, ACAM met wet en regelgeving / Jaarverslag moet beter leesbaar worden voor belangrijke Kunst en Diversiteit van 24 november 2022 p 2.4, blz. 12 doelgroep: de Amsterdammer Rekeningencommissie p 5, blz. 7