Bijlage 1 - Najaarsnota 2022.pdf

161,8

151,3

3,2

154,5

(bedragen x € 1 miljoen)

Apparaatslasten

Financiële toelichting De begrotingswijzigingen in dit programma hebben een negatief effect van € 102,1 miljoen op de begroting. Het programma komt uit op een saldo van € 536,7 miljoen negatief. Per programmaonderdeel lichten we de afwijkingen toe.

Najaarsnota 2022

34

H 2.7.1

2.7.1 Inkomensregelingen Financiële afwijkingen

Lasten

(bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

861,8

616,2

52,3

668,5

Lasten

922,5

700,8

43,6

744,4

Saldo van baten en lasten

-60,7

-84,6

8,7

-75,9

De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 8,7 miljoen. Dit programmaonderdeel komt uit op € 75,9 miljoen negatief.

Baten De totale baten stijgen met € 52,3 miljoen naar € 668,5 miljoen. Dit komt door: • Hogere baten doordat Amsterdam ontheemden uit de Oekraïne een veilige plek biedt tijdens de oorlog in hun thuisland. Voor de opgelegde nieuwe taken bij de gemeente zoals de organisatie van de eerste opvang (Hub Amsterdam), korte termijn opvang (hotels, boten) en het verstrekken van leefgeld zijn voorzieningen in gang gezet die voorheen geen onderdeel uitmaakten van de activiteiten van de gemeente Amsterdam en waarvan de lasten en baten nu technisch geboekt zijn binnen programma 7 (€ 48,6 miljoen). • Hogere baten door het bijstellen van het macrobudget voor het verstrekken van uitkeringen. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft in het definitieve macrobudget de realisatie en conjuncturele ontwikkelingen 2022 bijgesteld (€ 5,4 miljoen). • Lagere baten door de definitieve vaststelling bijdrage Rijk tijdelijke Overbruggings­ xregeling Zelfstandige Ondernemers (Tozo) over het boekjaar 2020 (€ 1,6 miljoen). • De overige baten zijn afzonderlijk kleiner dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe (€ 0,1 miljoen).

Najaarsnota 2022

De totale lasten stijgen met € 43,6 miljoen naar € 744,4 miljoen. Dit komt door: • Hogere lasten doordat Amsterdam ontheemden uit de Oekraïne een veilige plek biedt tijdens de oorlog in hun thuisland. Voor de opgelegde nieuwe taken bij de gemeente zoals de organisatie van de eerste opvang (Hub Amsterdam), korte termijn opvang (hotels, boten) en het verstrekken van leefgeld zijn voorzieningen in gang gezet die voorheen geen onderdeel uitmaakten van de activiteiten van de gemeente Amsterdam en waarvan de lasten en baten nu technisch geboekt zijn binnen programma 7 (€48,6 miljoen). • Hogere lasten vanwege alloceren middelen binnen programma 7 ten behoeve van het aanvullend pakket bestaanszekerheid; de kostendelersnorm tot leeftijdsgrens 27 jaar afschaffen, tijdelijke verhoging uitkering dak- en thuislozen en tijdelijke stop op incasso’s niet-fraude vorderingen (€ 1,8 miljoen). • Lagere lasten door de gewijzigde raming op de bijstand. De bijstelling is op basis van de verwachte ontwikkeling van het bijstandsbestand (€ 4,5 miljoen). • Lagere lasten doordat het voormalig budget Weesp wordt onderverdeeld naar programma onderdeel 7.2 Werk participatie en inburgering en 7.3 Armoede en schuldhulp. (€ 1,0 miljoen).

• Lagere lasten door overheveling van budget naar programma B Overhead ter dekking van de frictiekosten als gevolg van de reorganisatie van de uitvoering op het domein van Werk, Participatie en Inkomen (€ 0,5 miljoen). • Lagere lasten door overheveling budget naar programma 8 voor Maatwerk en (Systeem) Doorbraken (€ 0,5 miljoen). • De overige lasten zijn afzonderlijk kleiner dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe (€ 0,3 miljoen).

35

H 2.7.1

Reserves (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Onttrekking

9,3

27,0

-9,9

17,1

Toevoeging

9,5

0,0

0,0

0,0

Mutatie reserves

-0,2

27,0

-9,9

17,1

Onttrekkingen aan reserves • Een lagere onttrekking aan de reserve egalisatie inkomensdeel en conjunctuur in 2022 (€ 9,6 miljoen). Dit is de verwachte onttrekking als gevolg van het bijstellen van de raming. • De overige onttrekking(en) zijn afzonderlijk kleiner dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe (€ 0,3 miljoen).

Beleidsmatige afwijkingen De inkomenszekerheid van veel Amsterdammers staat al langer onder druk maar is dit najaar door de stijgende energiekosten en torenhoge inflatie acuut en manifest geworden. Vooral Amsterdammers op of onder het sociaal minimum worden hard geraakt. Het Rijk heeft landelijk een pakket aan koopkrachtreparatie aangekondigd, een plafond voor de energieprijzen en een noodfonds, maar deze maatregelen gaan Amsterdammers niet per direct helpen. Gezien de urgentie en ernst van de problematiek van financiële bestaanszekerheid van Amsterdammers, nemen we een aantal tijdelijke maatregelen om Amsterdammers dit jaar nog financieel tegemoet te komen. Zo wordt de Kostendelersnorm tot leeftijds­ grens van 27 jaar vanaf 1 oktober 2022 niet toegepast, vooruitlopend op de verwachte wetswijziging per 1 januari 2023. Ook verhogen we tijdelijk de dak- en thuislozen­ uitkering en stoppen we tijdelijk met de incasso’s op de niet-fraude vorderingen.

Najaarsnota 2022

36

H 2.7.2

2.7.2 Werk, participatie en inburgering Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

23,0

15,1

4,6

19,7

Lasten

216,9

244,3

-7,8

236,5

Saldo van baten en lasten

-193,9

-229,2

12,4

-216,8

De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 12,4 miljoen. Dit programmaonderdeel komt uit op € 216,8 miljoen negatief.

Baten De totale baten stijgen met € 4,6 miljoen naar € 19,7 miljoen. Dit komt door: • Hogere baten doordat de gemeente een groter deel van de gemaakte kosten voor de begeleiding van mensen naar werk kan declareren bij Europa dan eerder gecommuniceerd. De extra declaratie leidt tot hogere ESF (Europees Sociaal Fonds) baten (€ 3,3 miljoen). • Hogere baten doordat organisaties die mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt in dienst nemen, de zogenoemde laaginkomensvoordeel ontvangen. De Gemeente en Pantar hebben Wsw’ers (Wet sociale werkvoorziening) met een laag inkomen op de loonlijst staan en ontvangen hiervoor deze middelen (€ 1,1 miljoen). • De overige baten zijn afzonderlijk kleiner dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe (€ 0,2 miljoen).

• Hogere lasten omdat de begroting wordt aangepast vanwege middelen uit de Septembercirculaire 2022 voor inburgering, maatschappelijke begeleiding statushouders, participatie (IU) en actieplan ‘Dichterbij dan je denkt’ om de match tussen werkgevers en werkzoekenden uit het onbenut arbeidspotentieel te intensiveren (€ 3,7 miljoen). • Lagere lasten vanwege een kasschuif naar de jaren 2023 en 2024 mede door een lagere instroom in de bijstand en de huidige krapte op de arbeidsmarkt met als gevolg een lagere instroom bij de werkbrigade (€ 3,8 miljoen). • Lagere lasten vanwege alloceren middelen naar programmaonderdelen 7.1 en 7.3 ten behoeve van aanvullend pakket bestaanszekerheid; de kostendelersnorm tot leeftijdsgrens 27 jaar afschaffen, tijdelijke verhoging uitkering dak- en thuislozen, tijdelijk stop op incasso’s niet-fraude vorderingen, tijdelijke compensatie reiskosten voor werknemers Pantar en tijdelijke verhoging inkomenstoeslag (€ 2,8 miljoen). • Lagere lasten vanwege een kasschuif naar 2023 voor de crisisdienstverlening aanpak Jeugdwerkloosheid (€ 2,6 miljoen). • Lagere lasten vanwege het herzien van de loonlasten in programmaonderdeel 7.2 en ten behoeve van overhead heralloceren naar programma B overhead € 1,9 miljoen).

• Lagere lasten in verband met herallocatie budget naar programmaonderdeel 7.1 voor de terugbetaling van TOZO middelen aan het Rijk op basis van de definitieve vaststelling (€ 1,4 miljoen). • Lagere lasten door het heralloceren van de opleidingsbudgetten naar het juiste programmaonderdeel (€ 1,0 miljoen). • Lagere lasten vanwege hogere uitstroom van de WSW doelgroep. Hierdoor zijn niet alle middelen benodigd in 2022 en worden deze gedoteerd aan de reserve Sociaal Werk voor de verwachtte CAO stijging in 2023 (€ 0,8 miljoen). • De overige lasten zijn afzonderlijk kleiner dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe (€ 2,7 miljoen).

Lasten De totale lasten dalen met € 7,8 miljoen naar € 236,5 miljoen. Dit komt vooral door: • Hogere lasten omdat de begroting wordt aangepast vanwege middelen uit de Meicirculaire 2022 voor inburgering, crisisdienstverlening, einde lening inburgeringsplicht en participatie (IU) ( € 5,5 miljoen).

Najaarsnota 2022

37

H 2.7.2

Reserves (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Onttrekking

0,0

0,0

0,0

0,0

Toevoeging

0,5

0,0

1,9

1,9

Mutatie reserves

-0,5

0,0

-1,9

-1,9

Amsterdam heeft de regie over het Meerjarig Regionaal Plan Laaggeletterdheid Groot Amsterdam. In deze rol beheert Amsterdam het regionale budget. Door onder­ besteding bij de regiogemeenten is er een spaarsaldo ontstaan. Vlak voor het zomerreces heeft de wethouder ingestemd met de afbouw, lees halvering van het spaarsaldo. Hierdoor is met instemming van de regiobestuurders de helft van het spaarsaldo van regiogemeenten ingezet voor activiteiten in Amsterdam. Het spaarsaldo is gehalveerd van €1,8 miljoen tot € 0,9 miljoen. Amsterdam kon daardoor eigen educatiemiddelen overhevelen naar het volgend jaar. Door deze actie hoeven er geen middelen terug naar het Rijk.

Toevoegingen aan reserves Toevoegingen van ontvangsten voor mensen met een arbeidsbeperking die niet meteen worden ingezet voor het creëren of behouden van werkplekken voor mensen met een arbeidsbeperking, waaronder de jaarlijkse LIV inkomsten (€ 1,9 miljoen).

Beleidsmatige afwijkingen In onze regio is nog steeds sprake van een krapte op de arbeidsmarkt. Toch wordt al zichtbaar dat de situatie op de arbeidsmarkt aan het veranderen is. Door de stijgende energieprijzen en hoge inflatie wordt de economische groei gedempt en wordt zelfs gesproken over een naderende recessie. Het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) signaleert al een oplopende werkloosheid in de laatste maanden en de personeels­ tekorten gelden al niet meer voor alle sectoren. Het bijstandsbestand daalt nog steeds, maar we zien dat de daling minder hard gaat dan in dezelfde periode vorig jaar. Dat kan verklaard worden doordat vorig jaar een groot deel van de extra corona-instroom snel weer uitstroomde naar werk. De bijstandsgerechtigden die nu nog werkloos zijn, hebben over het algemeen meer moeite betaald werk te vinden op de arbeidsmarkt (door de duur werkloosheid en/of andere belemmeringen). Het vraagt meer inspanning om deze doelgroep aan het werk te krijgen en er is minder passend werk voorhanden. We verhogen tijdelijk (de laatste drie maanden van 2022) de reiskostenvergoeding van werknemers van Pantar.

Najaarsnota 2022

38

H 2.7.3

2.7.3 Armoede en schuldhulp Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

2,4

16,8

0,7

17,5

Lasten

148,1

137,7

123,9

261,6

Saldo van baten en lasten

-145,8

-120,9

-123,2

-244,1

• Hogere lasten vanwege alloceren middelen binnen programma 7 ten behoeve van het aanvullend pakket bestaanszekerheid; vooralsnog individuele inkomenstoeslag verhogen (€ 1,0 miljoen). • Lagere lasten doordat een deel van de ontvangen middelen die ontvangen zijn in het kader van parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag (POK) doorgeschoven zijn naar 2023 (€ 1,6 miljoen). • De overige lasten zijn afzonderlijk kleiner dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe (€ 0,3 miljoen).

Reserves De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een negatief effect van € 123,2 miljoen. Dit programmaonderdeel komt uit op € 244,1 miljoen negatief.

Voor dit programmaonderdeel zijn er geen reservemutaties.

Baten

Beleidsmatige afwijkingen

De totale baten stijgen met € 0,7 miljoen naar € 17,5 miljoen. De baten zijn afzonderlijk kleiner dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe.

Lasten De totale lasten stijgen met € 123,9 miljoen naar € 261,6 miljoen. Dit komt door: • Hogere lasten door de energietoeslag. Vanuit het Rijk zijn middelen toegekend voor energiearmoede (€ 120,1 miljoen). • Hogere lasten door de nieuwe koopkrachtmaatregelen bestaanszekerheid om inwoners en ondernemers van onze stad die het financieel moeilijk hebben te ondersteunen (€ 3,5 miljoen): – Stadspashouders krijgen incidenteel extra op het Kindtegoed. – Eenmalige ophoging van de energiecomponent in de Regeling Tegemoetkoming Meerkosten voor chronisch zieken en/of mensen met beperking. – Maatschappelijke organisaties in de stad die minima(kinderen) ondersteunen krijgen incidenteel extra subsidie. – Tijdelijke aflosstop in de schuldsanering. • Hogere lasten in 2023 als gevolg van verwachte uitgaven in het kader van de Kinderopvangtoeslag-affaire (€ 1,3 miljoen).

Najaarsnota 2022

De situatie in de wereld leidt ertoe dat stijgende energiekosten en inflatie het besteed­ baar inkomen van grote groepen Amsterdammers onder druk zetten. Dit terwijl ook de economische gevolgen van de coronacrisis nog niet voorbij zijn: de steunmaatregelen zijn beëindigd en aan coulance en uitstel van betaling komt vaak een einde. Amsterdammers hebben meer moeite om rond te komen. Dit zien we terug in de vele meldingen van betalingsachterstanden door schuldeisers. Als de huidige trend aanhoudt koersen we af op 33.000 meldingen van betalingsachterstanden bij Amsterdammers in 2022, meer dan een verdubbeling ten opzichte van wat we beoogd hadden voor dit jaar. Dit komt ook omdat we de samenwerking met energiepartijen hebben geïntensiveerd om er zo snel mogelijk bij te zijn en contractontbindingen te voorkomen. Huisbezoeken worden al bij lagere betaalachterstanden gedaan in vergelijking met vorig jaar. Dit is onderdeel van het vangnet voor energiearmoede. Rond de zomer heeft het rijk het bedrag van de eenmalige energietoeslag voor huishoudens met een laag inkomen verhoogd van € 800 naar € 1.300. In Amsterdam wordt de extra € 500 energietoeslag ook uitgekeerd aan huishoudens met een vermogen hoger dan € 6.295 (alleenstaande) of € 12.590 (gezin). Hiermee wordt de

39

H 2.7.3

(lichte) vermogenstoets losgelaten. De kosten hiervan zijn € 4,1 miljoen. In het kader van het bestrijden van energiearmoede is tevens de witgoedregeling uitgebreid. Met deze regeling kunnen bijna 7.500 stadspashouders met € 275,- korting een energiezuinige wasmachine of koelkast aanschaffen. Hiermee besparen zij op hun energierekening. Om mensen in financiële nood te ondersteunen hebben we € 0,8 miljoen beschikbaar gesteld voor ondersteuning aan het Rode Kruis en Human Aid Now. Met dit bedrag financieren we ongeveer 50% van de kosten voor voedselsteun. De andere helft wordt betaald door particuliere fondsen en het Rode Kruis. Ongeveer 75% van deze groep is ongedocumenteerd. Bij de besluitvorming over de Begroting 2023 hebben we besloten tot een aantal gerichte (eenmalige of tijdelijke) inkomensondersteunende maatregelen in 2022. Stadspashouders krijgen incidenteel extra op het Kindtegoed. Dit bedrag wordt, afhankelijk van de leeftijd van het kind, verhoogd met een bedrag tussen de € 25,en € 200,-. Verder wordt de energiecomponent RTM (Regeling Tegemoetkoming Meerkosten) voor chronisch zieken en/of mensen met beperking eenmalig opgehoogd. Ongeveer 14.000 Amsterdammers ontvangen deze energiecomponent. Maatschappelijke organisaties in de stad die minima(kinderen) ondersteunen krijgen incidenteel extra subsidie en er komt een tijdelijke aflosstop in de schuldsanering.

Hier worden zo’n 4.000 Amsterdammers mee geholpen. Aanvullend hebben we ook besloten de Individuele inkomenstoeslag (IIT) dit jaar eenmalig verhogen. Amsterdammers met een langdurig laag inkomen en geen zicht op een verbetering van dat inkomen kunnen aanspraak maken op een extra bijdrage (de IIT). De hoogte wordt eind dit jaar definitief vastgesteld.

Overig We hebben medio september 2021 besloten dat de baten van de Stadsbank van Lening bij de Jaarrekening op realisatiebasis worden verrekend met de Algemene middelen. De Stadsbank van Lening heeft al jaren te hoge baten begroot staan. De verwachting is dat het in 2022 om een lagere baat van € 1,5 miljoen gaat. Deze negatieve afwijking op de verwachte baten komt ten laste van het algemeen resultaat.

Najaarsnota 2022

40

H 2.8

2.8 Volksgezondheid, jeugd en zorg

(bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

222,6

171,5

43,2

214,7

Lasten

1.202,3

1.225,8

29,4

1.255,3

Totaal Programma 8 Volksgezondheid, jeugd en zorg

-979,7

-1.054,3

13,7

-1.040,6

Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

222,5

206,0

-0,5

205,5

(bedragen x € 1 miljoen)

Apparaatslasten

Financiële toelichting De begrotingswijzigingen in dit programma hebben een positief effect van € 13,7 miljoen op de begroting. Het programma komt uit op een saldo van € 1.040,6 miljoen negatief. Per programmaonderdeel lichten we de begrotingswijzigingen toe.

Najaarsnota 2022

41

H 2.8.1

2.8.1 Basisvoorzieningen Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

197,0

148,5

12,5

161,1

Lasten

368,2

336,9

11,1

348,0

Saldo van baten en lasten

-171,3

-188,3

1,4

-186,9

De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 1,4 miljoen, waardoor het saldo uit komt op € 186,9 miljoen negatief.

Baten De totale baten stijgen met € 12,5 miljoen naar € 161,1 miljoen. Dit komt door: • Hogere baten € 8,0 miljoen voor het bestrijden van de coronapandemie door de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD). De activiteiten zijn geactualiseerd en worden vergoed door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Het betreft hier de bestaande pandemiemaatregelen zoals vaccinatie, testen en contactonderzoek. Hier staat eenzelfde bedrag aan lasten tegenover. • Hogere baten van € 4,5 miljoen voor hygiëne en inspectie door de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) door een budgetneutrale correctie in de begroting. Hier staat eenzelfde bedrag aan lasten tegenover.

Lasten De totale lasten stijgen met € 11,1 miljoen naar € 348,0 miljoen. Dit komt door: • Hogere lasten van € 8,0 miljoen voor het bestrijden van de coronapandemie door de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD). Het betreft activiteiten zoals vaccinatie, testen en contactonderzoeken. Hier staat eenzelfde bedrag aan baten tegenover. • Hogere lasten van € 4,5 miljoen. Dit betreft een correctie in de begroting voor hygiëne en inspectie van de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD). Hier staat eenzelfde bedrag aan baten tegenover.

Najaarsnota 2022

• Hogere incidentele lasten van € 2,5 miljoen vanwege onder andere de verdeling van de aan programma 8 toegekende eindejaarsmarge uit 2021. Dit wordt voor € 2,1 miljoen ingezet voor positionering en continuering van het Sarphati onderzoeksinstituut Amsterdam en Jeugdgezondheidszorg. Voor de Sociale Basis € 0,4 miljoen. • Lagere lasten van € 1,6 miljoen als gevolg van een structurele overheveling van budget naar programma B Overhead vanuit de stadsdelen. • Lagere lasten van € 1,5 miljoen door de verschuiving van het budget voor het sociaal wijkteam van Weesp naar programmaonderdeel 8.2. • Lagere lasten van € 0,7 miljoen voor stedelijk jeugd en jongerenwerk. Deze middelen zijn afkomstig uit het bestuursakkoord ‘Samen sterker uit de crisis en bestemd voor ondersteuning van jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt. In 2022 is sprake van een onderbesteding en wordt voorgesteld om deze middelen toe te voegen aan de egalisatiereserve Jeugd, zodat het in 2023 ingezet kan worden voor het stedelijk jeugd- en jongerenwerk. • De overige lagere lasten van € 0,1 miljoen worden niet verder toegelicht.

Reserves (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

0,6

1,0

0,0

1,0

Toevoeging

4,5

0,3

0,0

0,3

Mutatie reserves

-3,9

0,7

0,0

0,7

Onttrekking

Voor dit programmaonderdeel zijn er geen reservemutaties.

Beleidsmatige afwijkingen We hebben geen relevante ontwikkelingen of beleidsmatige afwijkingen te melden.

42

H 2.8.2

2.8.2 Wijkteams Financiële afwijkingen

Reserves

(bedragen x € 1 miljoen)

Voor dit programmaonderdeel zijn er geen reservemutaties. Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

0,8

0,9

0,0

0,9

Lasten

85,6

120,2

-8,4

111,8

Saldo van baten en lasten

-84,8

-119,3

8,4

-110,8

Beleidsmatige afwijkingen We hebben geen relevante ontwikkelingen of beleidsmatige afwijkingen te melden.

De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 8,4 miljoen. Dit programmaonderdeel komt uit op € 110,8 miljoen negatief.

Baten De totale baten zijn ongewijzigd ten opzichte van de actuele begroting en bedragen € 0,9 miljoen.

Lasten De totale lasten dalen met € 8,4 miljoen naar € 111,8. Dit komt door: • Lagere lasten van € 7,1 miljoen binnen Buurtteams omdat de POK-middelen (middelen naar aanleiding van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen) niet in hetzelfde ritme worden uitgegeven als ontvangen. Deze middelen worden vervolgens gedoteerd aan de egalisatiereserve Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK), onder programmaonderdeel 8.3, ter besteding in de komende jaren. • Lagere lasten van € 0,5 miljoen voor diverse kleine verbouw- en onderhouds­ projecten op de bestaande locaties voor de Ouder Kind Teams. Deze projecten zijn vertraagd en worden in 2023 opgeleverd. Voorgesteld wordt om deze middelen toe te voegen aan de egalisatiereserve Jeugd. • Hogere lasten van € 1,5 miljoen door overheveling van het budget van het Sociaal Wijkteam Weesp van programmaonderdeel 8.1 naar programmaonderdeel 8.2. Dit is een budgettair neutrale wijziging. • De overige lagere lasten van € 2,3 miljoen zijn ieder afzonderlijk kleiner dan € 1,0 miljoen en worden niet nader toegelicht. Najaarsnota 2022

43

H 2.8.3

2.8.3 Individuele voorzieningen Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

24,9

22,1

30,6

52,7

Lasten

739,8

759,0

27,5

786,5

Saldo van baten en lasten

-715,0

-737,0

3,1

-733,8

De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 3,1 miljoen. Dit programmaonderdeel komt uit op € 733,8 miljoen negatief.

Baten De totale baten stijgen met € 30,6 miljoen naar € 52,7 miljoen. Dit komt door: • Hogere baten van € 33,2 miljoen beschikbaar gesteld vanuit het Rijk voor noodopvang Oekraïne. • Lagere baten van € 1,5 miljoen voor het anders inrichten van de Centrale Toegang bij de GGD per 2022. De zorg komt dichter bij de cliënt en er komen eerste aanspreekpunten. Het betreft een correctieboeking van externe baten (en externe lasten), waardoor ook de bijbehorende lasten afnemen met hetzelfde bedrag. • Lagere baten uit eigen bijdragen voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MOBW) van € 1,1 miljoen doordat cliënten over zijn gegaan naar de Wet langdurige zorg (Wlz). Ook de lasten voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen verlagen hierdoor.

• Lagere lasten voor de brede aanpak dak- en thuisloosheid van € 8,8 miljoen vanuit de Meicirculaire 2022 en hierdoor met een kasschuif hogere lasten in 2023 (€ 4,9 miljoen) en 2025 (€ 3,9 miljoen). • Lagere lasten van € 6,4 miljoen aan Wmo en zorgproducten. Deze mutaties worden nader toegelicht onder Egalisatiereserve Wmo. • Lagere lasten van € 4,8 miljoen van de Blokhuismiddelen voor de brede aanpak dak- en thuisloosheid via een kasschuif doorgeschoven naar 2023 (€ 2,8 miljoen) en 2024 (€ 2,0 miljoen), waar bestedingen tegenover staan voor activiteiten uit te voeren in deze jaren. • Lagere lasten van € 2,5 miljoen vanwege onder andere de verdeling van de aan programma 8 toegekende eindejaarsmarge uit 2021 van € 10,6 miljoen. Deze middelen van € 2,5 miljoen zijn toegevoegd aan programmaonderdeel 8.1. Dit wordt voor € 2,1 miljoen ingezet ter positionering en continuering van het Sarphati onderzoeksinstituut Amsterdam en Jeugdgezondheidszorg. Voor de Sociale Basis € 0,4 miljoen. • Lagere lasten betreffende de egalisatiereserve Parlementaire Ondervragingscommissie Kindertoeslag (POK) van € 1,9 miljoen en ten gevolge hiervan een verhoging van de lasten in 2023 van € 0,5 miljoen in 2023 en € 1,4 miljoen in 2024. • Lagere lasten van € 1,5 miljoen voor het anders inrichten van de Centrale Toegang bij de GGD per 2022.

De zorg komt dichter bij de cliënt en er komen eerste aanspreek­ punten. Het betreft een correctieboeking, waardoor de lasten afnemen (evenals de baten). • Lagere lasten Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MOBW) van € 1,1 miljoen, doordat cliënten over zijn gegaan naar de Wet langdurige zorg (Wlz) in 2022 (zie ook lagere baten). • De overige hogere lasten van € 0,1 miljoen worden niet nader toegelicht.

Lasten De totale lasten stijgen met € 27,5 miljoen naar € 786,5 miljoen. Dit komt door: • Hogere lasten van € 33,2 miljoen die vanuit het Rijk beschikbaar worden gesteld voor de noodopvang Oekraïne. • Hogere lasten van € 21,2 miljoen voor ontvangen Rijksbijdrage in de Meicirculaire 2022 bestemd voor maatschappelijke opvang/beschermd wonen (€ 14,8 miljoen), Blijvend Veilig (€ 2,6 miljoen), Blokhuismiddelen (€ 2,5 miljoen) en specialistische jeugdhulp (€ 1,3 miljoen). Najaarsnota 2022

44

H 2.8.3

Reserves (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Onttrekking

0,0

2,7

6,0

8,7

Toevoeging

23,5

4,7

27,1

31,8

Mutatie reserves

-23,5

-2,1

-21,0

-23,1

De verwachte (netto) toevoeging aan egalisatiereserves Wet maatschappelijke opvang (Wmo), Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) en Jeugd per eind 2022 bedraagt € 21,0 miljoen, op grond van een verwachte aanvullende onttrekking van € 6,0 miljoen en een toevoeging van € 27,1 miljoen.

Onttrekkingen aan reserves • Hogere onttrekking aan de egalisatiereserve Wmo in 2022 van € 4,2 miljoen. De onttrekkingen houden verband met de benodigde financiële middelen voor uitgaven aan de verschillende Wmo-voorzieningen. In onderstaande punten is het saldo toegelicht van toevoegingen en onttrekkingen aan de egalisatiereserve Wmo per activiteit. Dit ten behoeve van de leesbaarheid. – Om de wachtlijst van Hulp bij huishouden (Hbh) te verlagen in aanloop naar de eerlijkere bijdrage die volgens het regeerakkoord per 2025 zal zijn ingevoerd, wordt in 2022 € 1,2 miljoen onttrokken. – Voor Ambulante Ondersteuning zal € 0,8 miljoen aan transitiekosten gemaakt worden. Deze middelen worden in 2022 onttrokken. – Overige onttrekkingen leiden per saldo tot een toevoeging aan de reserve voor de betreffende zorgactiviteiten. Het saldo wordt daarom bij de toevoegingen aan de reserve toegelicht. • Hogere onttrekking aan de egalisatiereserve Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) in 2022 van € 1,8 miljoen.

– Voor Aanvullend Openbaar Vervoer (AOV) in 2022 € 2,4 miljoen gedoteerd, omdat het AOV nog niet terug is op het niveau van voor de coronapandemie. – Daarnaast wordt voor woon- en vervoersvoorzieningen vanwege lagere lasten in 2022 € 0,6 miljoen toegevoegd. – In de Meicirculaire 2022 zijn voor volume- en prijsstijgingen Beschermd Wonen en voor Maatschappelijke Opvang voor onder andere Weesp middelen beschikbaar gesteld, hiervan wordt € 5,3 miljoen toegevoegd. – Overige toevoegingen leiden per saldo tot een onttrekking aan de reserve voor de betreffende zorgactiviteit. Het saldo is daarom onder de onttrekkingen aan de reserve toegelicht. • Hogere toevoeging aan de egalisatiereserve POK van € 13,6 miljoen in 2022. Deze middelen worden naar verwachting in de periode 2023 tot en met 2027 besteed. De verwachting is dat een meerjarig bestedingsplan voor deze middelen in het najaar 2022 wordt vastgesteld; • Hogere toevoeging egalisatiereserve “POK-actielijn 7 Verward gedrag”, van € 1,6 miljoen in 2022. • Een hogere toevoeging van € 1,2 miljoen aan de egalisatiereserve Jeugd voor: – Toekomstige hogere lasten van specialistische jeugdhulp en gecertificeerde jeugdinstellingen van € 0,7 miljoen. – Voor diverse kleine verbouw- en onderhoudsprojecten op de bestaande locaties voor de Ouder Kind Teams van € 0,5 miljoen.

Beleidsmatige afwijkingen We hebben geen relevante ontwikkelingen of beleidsmatige afwijkingen te melden.

Toevoegingen aan reserves Hogere toevoegingen aan de reserve van € 27,1 miljoen: • Hogere toevoeging aan de egalisatiereserve Wmo met € 10,7 miljoen in 2022. In onderstaande punten is het saldo toegelicht van toevoegingen en onttrekkingen aan de egalisatiereserve Wmo per zorgactiviteit. Dit ten behoeve van de leesbaar­ heid. De toename in toevoegingen voor de egalisatiereserve Wmo is als volgt: Najaarsnota 2022

45

H 2.8.4

2.8.4 Diversiteit Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

0,0

Lasten

8,6

0,0

0,0

0,0

9,7

-0,8

9,0

Saldo van baten en lasten

-8,6

-9,7

0,8

-9,0

De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 0,8 miljoen. Dit programmaonderdeel komt uit op € 9,0 miljoen negatief.

Baten Er zijn geen baten in dit programmaonderdeel.

Lasten Lagere lasten Slavernijmuseum van € 0,8 miljoen omdat het kwartiermakersteam in het derde kwartaal van 2022, in plaats van eind 2021, van start gegaan is. De middelen zijn doorgeschoven naar 2023 en 2024 en worden dan alsnog besteed.

Reserves Voor dit programmaonderdeel zijn er geen reservemutaties.

Beleidsmatige afwijkingen We hebben geen relevante ontwikkelingen of beleidsmatige afwijkingen te melden.

Najaarsnota 2022

46

H 2.9

2.9 Duurzaamheid en ruimtelijke ordening

(bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

409,8

424,1

-4,6

419,5

Lasten

439,6

476,1

-12,4

463,7

Totaal Programma 9 Duurzaamheid en ruimtelijke ordening

-29,8

-52,0

7,8

-44,2

Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

81,1

45,8

-1,8

44,0

(bedragen x € 1 miljoen)

Apparaatslasten

Financiële toelichting De begrotingswijzigingen in dit programma hebben een positief effect van € 7,8 miljoen op de begroting. Het programma komt uit op een saldo van € 44,2 miljoen negatief. Per programmaonderdeel lichten we de begrotingswijzigingen toe.

Najaarsnota 2022

47

H 2.9.1

2.9.1 Riool en drinkwater Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

199,9

219,7

-7,1

212,6

Lasten

195,8

210,9

-0,2

210,7

4,1

8,9

-6,9

2,0

Saldo van baten en lasten

De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een negatief effect van € 6,9 miljoen op de begroting. Dit programmaonderdeel komt uit op een saldo van € 2,0 miljoen positief.

Baten De totale baten dalen met € 7,1 miljoen naar € 212,6 miljoen. Dit komt door: • Lagere baten vanwege minder opbrengsten van circa € 4,7 miljoen. In de begroting 2022 is opgenomen dat er 93,7 miljoen m3 drinkwater wordt geleverd. Op basis van de huidige prognose moet dit naar beneden bijgesteld worden naar 91,1 miljoen m3, een vermindering van 2,83%. Voornamelijk in het eerste kwartaal 2022 lopen de productiecijfers achter op de begroting (ruim 6% exclusief ENGROS leveringen). Dit naar alle waarschijnlijkheid vanwege de nog aanwezige COVID-19 maatregelen. Vanaf april 2022 zijn alle COVID-19 maatregelen ingetrokken en trekt de productie meer naar het prognosecijfer maar blijft nog wel onder het niveau van voor COVID-19. Het is de verwachting dat dit niveau ook over de resterende maanden gehandhaafd zal blijven waardoor over het totale jaar genomen 2,7 miljoen m3 minder geproduceerd en geleverd gaat worden. Er is geen rekening gehouden met de onlangs gestarte campagne ‘zuinig om te gaan met drinkwater’, omdat de impact hiervan nog onduidelijk is.

Najaarsnota 2022

• Lagere baten rioolheffing van € 2,4 miljoen. In 2019 zijn de verwachte opbrengsten voor rioolheffing hoger ingeschat, terwijl de realisatie op het reguliere niveau is gebleven. Door de afsluiting van het Belastingjaar 2019 medio 2022 is dit zichtbaar geworden. Het ontstane afwikkelresultaat over Belastingjaar 2019 van € 2,4 miljoen negatief wordt in de exploitatie van 2022 meegenomen. Deze lagere baten worden onttrokken aan de voorziening rioleringstaken, waardoor dit geen effect heeft op het resultaat 2022. De onttrekking staat aan de lastenkant begroot.

Lasten De totale lasten dalen met € 0,2 miljoen naar € 210,7 miljoen. Dit komt door: • Hogere lasten van circa € 1,5 miljoen vanwege gestegen energieprijzen, hernieuwde prijsafspraken die zijn gesloten waardoor kosten voor inkoop rivierwater en chemicaliën stijgen en hogere apparaatskosten door inhuur. Daarnaast is het lastig om vacatures in te vullen. Het is lastig om al deze vacatures in te vullen omdat alle soortgelijke organisaties in dezelfde vijver vissen. • Lagere baten rioolheffing van € 2,4 miljoen ontstaan door het afwikkelresultaat over belastingjaar 2019 dat wordt verrekend met de egalisatievoorziening rioolheffing. De onttrekking aan de egalisatievoorziening rioolheffing staat hier begroot. • Overige afwijkingen zijn kleiner dan € 1 miljoen en lichten we niet verder toe.

Reserves (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Onttrekking

2,9

1,1

0,0

1,1

Toevoeging

0,0

0,0

0,0

0,0

Mutatie reserves

2,9

1,1

0,0

1,1

48

H 2.9.1

Onttrekkingen aan reserves Er zijn geen wijzigingen in de onttrekkingen aan de reserves.

Toevoegingen aan reserves Er zijn geen toevoegingen aan de reserves.

Beleidsmatige afwijkingen Industriewater In mei 2022 is de Bestuurlijke opdracht (BO) vastgesteld om onze rol als leverancier van industriewater in Westpoort te formuleren. Via deze opdracht wordt de industriewatertaak in Westpoort herbevestigd en nader geformaliseerd. Het gaat dan in eerste instantie om het bestendigen van de huidige industriewaterlevering en het inzichtelijk maken van levering van industriewater in Westpoort. In dit traject wordt een aantal deelopdrachten uitgevoerd, waaronder het vormgeven van een strategische visie op de levering van industriewater in welke entiteit (ook mede meegenomen in huidige governance vraagstuk) en worden alternatieve bronnen zoals het hergebruik van effluent van rioolwaterzuiveringen onderzocht. In nauwe samenwerking met het waterschap Amstel Gooi en Vecht (AGV) wordt er gekeken naar onder andere een haalbaarheidsonderzoek voor de inzet van effluent van de rioolwaterzuiverings­ installatie West als industriewater. De verdere uitwerking van de deelopdrachten van de BO zal ook volgend jaar nog in beslag nemen.

Riothermie Buikslotermeer Via Waternet zijn wij betrokken bij de ontwikkeling van Riothermie in de wijk Buikslotermeer. Riothermie is dat de rioolwarmte via een wamtepomp wordt geleverd aan de eindgebruiker. Woningcorporatie De Key is initiatiefnemer. De gemeente is beoogd investeerder en exploitant van de rioolwarmtewisselaar. Firan realiseert en exploiteert het warmtenet. De beoogde rol van de gemeente in dit warmtenet brengt financiële, fiscale en juridische risico’s met zich mee. Waternet bereidt in aanloop naar de realisatie van dit systeem een raadsvoordracht voor, teneinde de Raad goedkeuring te vragen voor de beoogde rol en de financiering en exploitatie van de rioolwarmtewisselaar.

Najaarsnota 2022

49

H 2.9.2

2.9.2 Afval en grondstoffen Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

178,1

190,5

0,0

190,5

Lasten

144,5

158,5

-3,8

154,7

Saldo van baten en lasten

33,6

32,1

3,8

35,8

De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 3,8 miljoen. Dit programmaonderdeel komt uit op een saldo van € 35,8 miljoen positief.

• Lagere lasten van € 1,0 miljoen in het afvalketen. Voor dekking van de lasten in het afvalketen is in 2022 een incidentele bijdrage uit de algemene middelen (€ 5,0 miljoen) toegekend. Uit de actuele prognose blijkt dat een deel van deze bijdrage niet meer nodig is en kan vrijvallen ten gunste van de algemene middelen. • Lagere lasten circulaire economie uitgaven van € 0,6 miljoen omdat ingeschatte kosten en risico’s in 2022 lager uitvallen. Er worden door de budgethouders in het najaar 2022 voorstellen gedaan om deze middelen voor andere circulaire projecten aan te wenden, binnen de kaders van de strategie Circulaire Economie 2020-2025 (19 mei 2020).

Reserves (bedragen x € 1 miljoen)

Baten

Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Onttrekking

0,0

Toevoeging

0,0

Mutatie reserves

0,0

De totale baten zijn ongewijzigd.

Lasten De totale lasten dalen met € 3,8 miljoen naar € 154,7 miljoen. Dit komt vooral door: • Lagere lasten kwijtscheldingsregeling van € 2,2 miljoen. Het is aannemelijk dat de lage werkloosheidscijfers daar een belangrijke rol in spelen. Er tekent zich in de tweede helft van 2022 een trend af van een daling van het aantal mensen dat in aanmerking komt voor kwijtschelding, bijvoorbeeld omdat mensen een andere vorm van inkomen hebben in plaats van een uitkering. Ook bij de groep zelfstandige ondernemers is een daling zichtbaar van het aantal kwijtscheldingsverzoeken. Het ligt in de rede dat deze daling verband houdt met verbeterde omstandigheden voor ondernemers, nu er geen sprake meer is van beperkende maatregelen als gevolg van de coronacrisis. Of deze trend de komende periode doorzet is onzeker, omdat niet duidelijk is wat de macro-economische effecten zullen zijn van de snel oplopende inflatie.

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

0,3

0,0

0,3

0,9

2,2

3,0

-0,5

-2,2

-2,7

Onttrekkingen aan reserves Er zijn geen wijzigingen in de onttrekkingen aan de reserves afval en grondstoffen.

Toevoegingen aan reserves In de najaarsnota is een toevoeging geraamd van € 2,2 miljoen in de egalisatiereserve afval wegens verwachtte lagere lasten voor kwijtscheldingsverleningen (afvalstoffenheffing). Voordelen met betrekking tot afvalstoffenheffing worden geëgaliseerd met de afval reserves conform beleid.

Beleidsmatige afwijkingen We hebben geen relevante ontwikkelingen of beleidsmatige afwijkingen te melden. Najaarsnota 2022

50

H 2.9.3

2.9.3 Duurzaamheid en milieubeheer Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

7,9

5,0

2,3

7,2

Lasten

52,5

86,5

-13,9

72,6

Saldo van baten en lasten

-44,6

-81,5

16,1

-65,4

De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een positief effect van € 16,1 miljoen. Het programmaonderdeel komt uit op een saldo van € 65,4 miljoen negatief.

Baten De baten stijgen met € 2,3 miljoen naar € 7,2 miljoen. Dit komt door: • Hogere baten vanwege bijdragen voor 2022 en 2023 voor de plaatsing en exploitatie van openbare laadpunten bij parkeerplaatsen (€ 4 miljoen). • Lagere baten met betrekking tot het opzetten van een proeftuin aardgasvrije wijken. Niet alle geplande werkzaamheden zijn dit jaar uitgevoerd. Naar verwachting zullen deze werkzaamheden volgende jaren worden uitgevoerd. De lasten en de baten worden daarom doorgeschoven naar volgende jaren (€ 1,7 miljoen).

Lasten De totale lasten dalen met € 13,9 miljoen naar € 72,6 miljoen. Dit komt vooral door: • Hogere lasten dan begroot door een intensivering van de activiteiten gericht op de uitvoering van het klimaatbeleid in het 2e halfjaar. De dekking vindt plaats door een onttrekking aan het duurzaamheidsfonds (€ 1,0 miljoen). • Hogere lasten als gevolg van de inzet van een taskforce om de congestie op de elektriciteitsvoorziening Amsterdam aan te pakken en jaarprogramma duurzaamheid (€ 1,9 miljoen).

Najaarsnota 2022

• Aan het gemeentebestuur worden voorstellen gedaan om de in programma­ onderdeel Afval en Grondstoffen vrijvallende middelen ad € 0,6 miljoen in te zetten voor beleidsintensivering, binnen de kaders van de strategie Circulaire Economie 2020-2025. Indien akkoord, zal dat leiden tot hogere uitgaven binnen het programmaonderdeel Duurzaamheid en milieubeheer, met een maximum van € 0,6 miljoen. • Lagere lasten klimaatfonds (-€ 13,9 miljoen); – lagere lasten van € 11,2 miljoen op de middelen voor programma duurzame stad, duurzame banen, doordat onder andere de bestedingen voor de warmtemotor naar verwachting grotendeels pas vanaf 2023 zullen plaatsvinden. Over de inhoudelijke voortgang van het programma duurzame stad, duurzame banen wordt u separaat geïnformeerd; – lagere lasten (€ 1,6 miljoen) op subsidies die al zijn toegekend, maar waarvan de realisatie en vaststelling later dan in 2022 wordt verwacht en daarmee ook de verantwoording van de lasten; – lagere lasten met betrekking tot de Vliegwielmiddelen (€ 1,1 miljoen). Met het vaststellen van de Routekaart op 22 april 2020 is de raad ook akkoord gegaan met het beschikbaar stellen van maximaal 5 miljoen euro uit het klimaatfonds aan directies als “vliegwielmiddelen” om maatregelen uit de Routekaart te versnellen en te intensiveren. 2022 Is het laatste jaar waarin bestedingen plaatsvinden.

De middelen die niet zijn besteed blijven in het Klimaatfonds beschikbaar. • Lagere lasten van € 1,7 miljoen voor het opzetten van een proeftuin aardgasvrije wijken (zie toelichting onder baten van dit programmaonderdeel). • Lagere lasten luchtkwaliteit (€ 1,2 miljoen). De lasten worden verschoven naar volgende jaren. • Lagere lasten vanwege bijstelling van de negatieve lastenraming, de overprogrammering (€ 1,3 miljoen) uit het Stedelijk Mobiliteitsfonds (SMF). Daarentegen worden de lasten van luchtkwaliteit, die worden gedekt uit het SMF, met € 1,2 miljoen naar beneden bijgesteld. Het SMF raamt in deze begroting meer projecten dan er budget is. Redenen hiervoor zijn bijvoorbeeld dat projecten vaak te maken hebben met langere voorbereidingstijd of langere doorlooptijd. Door te overprogrammeren zorgen we ervoor dat de budgetten effectiever ingezet worden. Om dit budgettair neutraal te verwerken, nemen we ook een negatief budget (lasten) op. 51

H 2.9.3

Reserves

Beleidsmatige afwijkingen

(bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Onttrekking

19,0

94,6

23,4

118,0

Toevoeging

46,5

40,7

8,5

49,2

Mutatie reserves

-27,5

53,9

14,9

68,8

Onttrekkingen aan reserves • Hogere onttrekking aan de reserve Duurzaamheidsfonds. Dit hangt samen met de verwachte hogere lasten op dit programmaonderdeel (€ 1,0, miljoen). • Hogere onttrekking door overheveling van middelen voor bodemsanering in grondexploitaties uit de reserve Bodemsanering en Nazorg naar het Vereveningsfonds. De kosten maken onderdeel uit van de grondexploitaties en worden vanuit de projecten aangestuurd. Het gaat onder andere om de sanering van de Marnixstraat (€ 35,8 miljoen). • Lagere onttrekking aan de reserve Klimaatfonds. Dit hangt samen met de verwachte lagere lasten op dit programmaonderdeel (€ 13,4 miljoen). • Overige afwijkingen zijn afzonderlijk kleiner dan € 1,0 miljoen (€ 0,2 miljoen). Deze lichten we niet verder toe.

Toevoegingen aan reserves • Hogere toevoeging als gevolg van de uit de decembercirculaire toegekende middelen voor de uitvoeringskosten Klimaatfonds (€ 4,0 miljoen). Dit bedrag wordt toegevoegd aan het duurzaamheidsfonds. • Hogere toevoeging aan de reserve laadinfra (€ 4,0 miljoen). De baten voor de plaatsing en exploitatie van openbare laadpunten bij parkeerplaatsen worden aan de reserve toegevoegd om in latere jaren ingezet te kunnen worden voor de laadinfrastrategie. • Hogere toevoeging aan de reserve Klimaatfonds als gevolg uit de december­ circulaire toegekende middelen voor verduurzaming erfgoed (€ 0,5 miljoen).

Najaarsnota 2022

Eindejaarsmarge 2021 programma 9 De eindejaarsmarge (EJM) van programma 9 bedroeg over 2021 € 4,1 miljoen. Bestuurlijk is besloten om deze in te zetten op programma 2, verkeer, vervoer en waterstaat. Er lag intern al een voorstel om de EJM in te zetten op programma 9 in 2022, om dit voorstel toch door te kunnen laten gaan is besloten de lasten ervan binnen bestaande budgetten van cluster Ruimte en Economie te dekken. Een deel van dit budget € 2,65 miljoen (Jaarprogramma Duurzaamheid, congestie op de elektriciteitsvoorziening Amsterdam en bijdrage Floriade) is bij de najaarsnota geregeld door in te stemmen met de inzet van de € 2,4 miljoen zijnde een meevaller op diverse projectlasten ter dekking hiervan. De bestedingen van de resterende middelen en de dekking hiervan (€ 1,7 miljoen) is nog niet geregeld.

Regionaal actienetwerk 15% gas terug Ongekende stijgingen van energieprijzen in combinatie met de hoge inflatie brengen steeds meer bewoners en ondernemers in de regio in de financiële problemen. Naast inkomensmaatregelen zetten we stevig in op structurele energiebesparing om bewoners én ondernemers te helpen nog dit stookseizoen hun rekening te verlagen. Om te beginnen met eenvoudige ingrepen maar ook met verdergaande maatregelen zoals isolatie en duurzame opwek. Met dit doel is Amsterdam een van de initiatiefnemers en regievoeders van het regionale actienetwerk ‘15% gas terug’ waar we in de MRA regio samenwerken om zoveel mogelijk bedrijven, instellingen en inwoners daadwerkelijk te helpen met energie besparen. Directe aanleiding voor het netwerk was de Russische inval in Oekraïne, maar ook de groeiende energiecrisis, de klimaatdoelstellingen en solidariteit met Groningen vormen drijfveren van de betrokken overheden, instellingen, bedrijven en bewonersinitiatieven die hun krachten bundelen om op korte termijn zoveel mogelijk en structureel resultaat te boeken. Amsterdam draagt als één van de regievoerders van het regionale actienetwerk 15% GasTerug binnen de duurzaamheidsbegroting in 2022, naast ondersteunende capaciteit, ruim € 0,4 miljoen bij.

52

H 2.9.4

2.9.4 Ruimtelijke ordening Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

16,1

0,4

0,2

0,6

Lasten

39,0

12,2

5,4

17,6

Saldo van baten en lasten

-22,9

-11,8

-5,2

-17,0

• Lagere lasten digitalisering bouwdossiers (€ 0,5 miljoen). Een deel van het meerjarige incidentele budget wordt doorgeschoven naar 2023 om het programma digitalisering bouwdossiers begin 2023 te kunnen afronden. • Lagere lasten vanwege bijstelling van de overprogrammering (€ 0,1 miljoen) uit het Stedelijk Mobiliteitsfonds (SMF). Het SMF raamt in deze begroting meer projecten dan er budget is. Redenen hiervoor zijn bijvoorbeeld dat projecten vaak te maken hebben met langere voorbereidingstijd of langere doorlooptijd. Door te over­ programmeren zorgen we ervoor dat de budgetten effectiever ingezet worden. Om dit budgettair neutraal te verwerken, nemen we ook een negatief budget (lasten) op.

De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben een negatief effect van € 5,2 miljoen. Het programmaonderdeel komt uit op een saldo van € 17,0 miljoen negatief.

Reserves

Baten

(bedragen x € 1 miljoen)

De baten stijgen met € 0,2 miljoen naar € 0,6 miljoen en lichten we verder niet toe.

Lasten De totale lasten stijgen met € 5,4 miljoen naar € 17,6 miljoen. Dit komt vooral door: • Hogere lasten als gevolg van de extra uitkering gemeentefonds (septembercirculaire 2022) voor de invoeringskosten Omgevingswet en Kwaliteitsborging (€ 5,7 miljoen). • Hogere lasten Zeecruise, omdat de in 2021 niet bestede middelen vanuit de reserve IJ-oever worden begroot in 2022 onder gelijktijdige onttrekking van de reserve IJ-oeververbinding (€ 0,6 miljoen). • Hogere lasten vanwege een extra bijdrage aan de Floriade (€ 0,7 miljoen). • Hogere lasten omdat de in 2021 niet bestede middelen vanuit de reserve IJ-oever en een wijziging in het kasritme worden begroot in 2022 onder gelijktijdige onttrekking van de reserve IJ-oeververbinding sprong over ’t IJ (€ 0,6 miljoen). • Lagere lasten IJ-oeververbinding Oostbrug vanwege wijziging in het kasritme (€ 1,6 miljoen).

Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Onttrekking

0,9

1,6

-0,4

1,3

Toevoeging

0,2

0,0

0,0

0,0

Mutatie reserves

0,7

1,6

-0,4

1,3

Onttrekkingen aan reserves Lagere onttrekking aan de reserve IJ-oevers vanwege wijziging in het kasritme (€ 0,4 miljoen).

Toevoegingen aan reserves De toevoegingen blijven gelijk.

Beleidsmatige afwijkingen We hebben geen relevante ontwikkelingen of beleidsmatige afwijkingen te melden.

Najaarsnota 2022

53

H 2.9.5

2.9.5 Begraafplaatsen en crematoria Financiële afwijkingen (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

7,8

8,5

0,0

8,5

Lasten

7,8

8,0

0,0

8,1

Saldo van baten en lasten

0,0

0,4

0,0

0,4

Er zijn geen afwijkingen in dit programmaonderdeel, waardoor het saldo ongewijzigd blijft op € 0,4 miljoen positief.

Reserves Voor dit programmaonderdeel zijn er geen reservemutaties.

Beleidsmatige afwijkingen We hebben geen relevante ontwikkelingen of beleidsmatige afwijkingen te melden.

Najaarsnota 2022

54

H 2.10

2.10 Grond

(bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

1.201,5

758,2

52,8

810,9

Lasten

845,0

561,2

62,4

623,5

Totaal Programma 10 Grond

356,6

197,0

-9,6

187,4

(bedragen x € 1 miljoen)

Apparaatslasten

Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

135,4

189,6

-15,9

173,7

Ten opzichte van de viermaandsrapportage zien we een verlaging van het verwachte resultaat in programma 10 van € 9,6 miljoen. Dit bedrag is het saldo van verrekeningen met de balansposten en/of budgetneutrale mutaties (€ 16 miljoen) en een positief resultaat voor de algemene middelen (€ 6,4 miljoen). Het resultaat voor de algemene middelen bestaat uit € 2,0 miljoen hogere canonopbrengsten, € 2,0 lagere kosten voor het erfpachtstelsel en een beter resultaat van de tariefdiensten (€ 2,4 miljoen), als gevolg van lagere personeelskosten. Naast het positieve resultaat voor de algemene middelen wordt structureel meer afgedragen uit het Vereveningsfonds aan de algemene middelen. In 2022 leidt dit al tot een extra afdracht van € 8,0 miljoen conform de afspraak uit het coalitieakkoord van het nieuwe college. Per programmaonderdeel lichten we de begrotingswijzigingen toe.

Financiële toelichting Het programma Grond heeft voornamelijk betrekking op grondexploitaties en erfpacht. De opbrengsten en kosten in de grondexploitaties kunnen van jaar tot jaar sterk verschillen. De financiële ontwikkelingen moeten daarom over de gehele looptijd van de grondexploitaties worden bekeken. Het overgrote deel van de baten en lasten in dit programmaonderdeel verrekenen we met de balans of reserves. Het heeft daardoor geen relatie met de algemene middelen. De exploitatie van de canonbetalende erfpachtrechten wordt wel jaarlijks verrekend met de algemene middelen.

Najaarsnota 2022

55

H 2.10.1

2.10.1 Grond Financiële afwijkingen

Baten

(bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

952,2

514,1

-34,3

479,8

Lasten

795,9

507,2

65,3

572,6

Saldo van baten en lasten

156,3

6,8

-99,6

-92,8

In dit programmaonderdeel zijn veel lasten en baten opgenomen die met de balans worden verrekend. Dit betreft het geheel van grondexploitaties en de reserve Vereveningsfonds (VEF). Deze hebben daardoor geen effect op de algemene middelen. Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is het wel verplicht om dit in de begroting op te nemen. Over het geheel van grondexploitaties en de reserves VEF en Zuidas wordt via Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG)/AMPG afzonderlijk gerapporteerd aan de Raad. De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel hebben, exclusief mutaties reserves, een negatief effect van € 99,6 miljoen, waardoor het saldo uitkomt op € 92,8 miljoen negatief. Vanwege de dominante verrekeningen met de reserves in dit onderdeel kan dit resultaat niet los worden gezien van de ontwikkelingen in de reserves.

Najaarsnota 2022

De totale baten dalen met € 34,3 miljoen naar € 479,8 miljoen. De baten worden verrekend met balansposten en hebben geen effect op het resultaat in de algemene middelen. Dit komt door: • Lagere baten door vertraging van uitgiften in de grondexploitaties (€ 14,3 miljoen). • Lagere baten door minder winstnemingen (€ 25,0 miljoen) vanwege vertraging van erfpachtuitgiften. Dit zijn administratief technische verrekeningen tussen de onderhanden werk positie en de reserve Vereveningsfonds. • Hogere opbrengsten van meerwaarde uit erfpachtcontracten met woningbouw­ corporaties € 5,0 miljoen die conform afspraak worden toegevoegd aan de reserve Vereveningsfonds.

Lasten De totale lasten stijgen met € 65,3 miljoen naar € 572,6 miljoen. Dit komt door: • Hogere lasten door een toevoeging aan de voorziening plantekorten (€ 87,3 miljoen). Dit is hoofdzakelijk het gevolg van de gestegen kosten. Op de gehele portefeuille van grondexploitaties is nu een kostenstijging van 10% geraamd. Voor alle plannen met een tekort betekent dit dat de voorziening voor deze tekorten moet worden opgehoogd. Hiervoor wordt een extra onttrekking gedaan aan de reserve Vereveningsfonds. • Hogere lasten door het toerekenen van overhead aan programma 10 van € 14,3 miljoen. Dit is een technische mutatie, waarbij de lasten in programma B, Bestuur en organisatie dalen. • Lagere lasten in de gebiedsontwikkeling van € 12,1 miljoen. Het betreft proceskosten € 4,1 miljoen omdat een aantal specialistische functies moeilijk vervulbaar is en vertraging in de uitvoering € 8,0 miljoen. De lasten worden verrekend met balansposten en hebben geen effect op het resultaat in de algemene middelen. • Lagere lasten door lagere administratieve verrekeningen € 21,8 miljoen. Dit zijn geen uitgaven, maar technische verrekeningen met de balans. Deze technische verrekeningen zijn nodig om grondexploitaties saldoneutraal in de exploitatie te laten verlopen.

• Lagere lasten bij de tariefdiensten van € 2,4 miljoen door enerzijds lagere loonkosten (-/- € 3,4 miljoen) en een lagere omzet van circa € 1,0 miljoen. 56

H 2.10.1

Reserves

Toevoegingen aan reserves

(bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ Begrotingswij­ rapportage zigingen 2022

Najaarsnota 2022

Onttrekking

262,8

170,5

73,4

243,9

Toevoeging

309,5

163,0

15,6

178,6

Mutatie reserves

-46,7

7,5

57,8

65,3

Onttrekkingen aan reserves Een hogere onttrekking van € 73,4 miljoen aan de reserves Vereveningsfonds en Zuidas. Dit komt door: • Hogere onttrekking door een toevoeging aan de voorziening plantekorten (€ 87,3 miljoen). Dit is hoofdzakelijk het gevolg van de gestegen kosten, zoals toegelicht bij de lasten. • Lagere onttrekking door vertraging in een aantal grote projecten die direct ten laste komen van de reserve (€ 20,6 miljoen). Het gaat enerzijds om lagere lasten in projecten die direct met het Vereveningsfonds worden verrekend (€ 11 miljoen), zoals onder andere HOV Flank en Buiteneiland. Anderzijds zorgt nieuw beleid over het toerekenen van kosten aan grondexploitaties, indien sprake is van noodzakelijk investeringen in maatschappelijke voorzieningen, voor de gebiedsontwikkeling, voor een lagere onttrekking (€ 10,0 miljoen) • Hogere vrijval van € 8 miljoen in 2022 oplopend tot € 20 miljoen in 2026 conform de in het coalitieakkoord afgesproken verhoging van de onttrekkingen uit het vereveningsfonds. • Lagere onttrekking van € 0,9 miljoen omdat de bouw van OBA Next in het Zuidasgebied niet doorgaat. • Lagere onttrekking voor overheadkosten van € 0,4 miljoen (was € 14,7 miljoen en is vanaf 2022 € 14,3 miljoen) als gevolg van de toerekening van overheadkosten aan programma 10 in de kostenverdeelstaat.

Een hogere toevoeging van € 13,6 miljoen aan de reserve Vereveningsfonds en een hogere toevoeging van € 2,0 miljoen aan de reserve Zuidas. Dit komt door: • Hogere toevoeging door overheveling van middelen voor bodemsanering in grondexploitaties uit de reserve Bodemsanering en Nazorg naar het Vereveningsfonds. De kosten maken onderdeel uit van de grondexploitaties en worden vanuit de projecten aangestuurd. Het gaat om de middelen die verbonden zijn aan de gebiedsontwikkelingen waaronder ook de middelen voor de toekomstige sanering van de Marnixstraat. (€ 35,8 miljoen) • Lagere toevoeging door minder winstnemingen als gevolg van vertragingen in projecten (€ 25,0 miljoen) • Hogere toevoeging als gevolg van meerwaarde bij wijzigingen in erfpachtcontracten met woningcorporaties, zoals toegelicht bij de baten (€ 5,0 miljoen). • Overige lagere toevoegingen van € 0,2 miljoen die we niet toelichten omdat de afzonderlijke afwijkingen kleiner zijn dan € 1 miljoen.

Beleidsmatige afwijkingen Door de veranderende marktomstandigheden staan de gebiedsontwikkeling en het Vereveningsfonds onder druk. Dit uit zich nog niet in een lagere realisatie van de productie van woningen in 2022, maar wel tot een verslechtering van het financiële beeld in de grondexploitaties en het Vereveningsfonds. Over de actuele stand van zaken wordt separaat gerapporteerd in het AMPG 2022 (Actualisatie Meerjaren Perspectief Grondexploitaties). Door de sterk gestegen inflatie is de waarde van de portefeuille met € 400 miljoen afgenomen (30% ten opzichte van het MPG 2022) en is de vereveningsruimte per eind 2022 met € 92 miljoen gedaald. De inflatie zien we met name terug bij civiele en andere werken die zijn gericht op de inrichting van de openbare ruimte waar schaarste is ontstaan aan materialen (zoals staal en asfalt) en personeel. Door de lagere vereveningsruimte moeten scherpere keuzes gemaakt worden in de lopende en toekomstige plannen.

Najaarsnota 2022

57

H 2.10.2

2.10.2 Erfpacht Financiële afwijkingen

Reserves

(bedragen x € 1 miljoen)

(bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

249,4

244,1

87,1

331,2

Lasten

49,0

53,9

-3,0

50,9

Saldo van baten en lasten

200,3

190,2

90,1

280,2

De begrotingswijzigingen in dit programmaonderdeel, exclusief mutatie reserves, hebben een positief effect van € 90,1 miljoen, waardoor het saldo uit komt op € 280,2 miljoen positief. Van de wijziging in de najaarsnota heeft € 4,0 miljoen een positief saldo-effect voor de algemene middelen.

Baten De totale baten stijgen met € 87,1 miljoen naar € 331,2 miljoen. Dit komt door: • Hogere afkoopsommen in het voortdurend stelsel, omdat door de lage rente vaak gekozen is voor afkoop bij herziening einde tijdvak (€ 85,1 miljoen). Deze middelen worden aan de reserve gedoteerd. • Hogere canonopbrengsten bij eeuwigdurende erfpachtcontracten (€ 2,0 miljoen). Dit heeft een positief effect op de algemene middelen.

Lasten

Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Onttrekking

439,1

395,2

-151,0

244,2

Toevoeging

377,7

325,9

85,1

411,0

Mutatie reserves

61,5

69,3

-236,1

-166,8

Onttrekkingen aan reserves Een lagere onttrekking van € 151,0 miljoen aan de reserve Financiering Erfpachtgrond en de reserve Afkoopsommen leidt tot een onttrekking van € 244,2 miljoen. Dit komt door: • Een lagere onttrekking van € 1,0 miljoen aan de reserve Financiering Erfpachtgrond doordat minder is ingehuurd voor de overstapregeling. • Een lagere vrijval van € 150,0 miljoen aan de reserve Financiering Erfpachtgrond, omdat besloten is om de begrote toevoeging aan de algemene reserve terug te draaien.

Toevoegingen aan reserves Een hogere toevoeging van € 85,1 miljoen aan de reserve Afkoopsommen. Dit komt doordat bij herziening einde tijdvak, door de lage rente, vaker is gekozen voor afkoop in het voortdurend stelsel.

De totale lasten dalen met € 3,0 miljoen naar € 50,9 miljoen. Dit komt vooral door: • Lagere exploitatielasten van het erfpachtstelsel (€ 2,0 miljoen). Het betreft onder andere een lagere toevoeging aan de voorziening debiteuren, lagere externe en ICT kosten. Dit heeft een positief effect op de Algemene Middelen. • Lagere personeelslasten voor de overstapregeling, omdat minder is ingehuurd (€ 1 miljoen). Dit bedrag wordt minder onttrokken aan de reserve Financiering Erfpachtgrond.

Najaarsnota 2022

58

H 2.11

2.11 Wonen en groen

(bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

Baten

97,9

103,9

28,3

132,2

Lasten

394,3

418,8

22,1

440,8

Totaal Programma 11 Wonen en groen

-296,4

-314,9

6,2

-308,6

Jaarverslag 2021

Viermaands­ rapportage 2022

Begrotings­ wijzigingen

Najaarsnota 2022

183,0

149,5

8,7

158,2

(bedragen x € 1 miljoen)

Apparaatslasten

Financiële toelichting De begrotingswijzigingen in dit programma hebben een positief effect van € 6,2 miljoen op de begroting. Het programma komt uit op een negatief saldo van € 308,6 miljoen. Per programmaonderdeel lichten we de begrotingswijzigingen toe