Bijlage 1 Monitor prestatieafspraken Resultaten 2024.pdf
Tekst van het document
Resultaten
2024
Monitor prestatieafspraken Samen werken aan de volkshuisvesting
Amsterdamse prestatieafspraken 2024 t/m 2027 tussen woningcorporaties, de huurderskoepels en de gemeente
Voorwoord Voor u ligt de eerste monitor van de Amsterdamse prestatieafspraken ‘Samen werken aan de volkshuisvesting.’ Begin 2024 hebben de woningcorporaties, de huurderskoepels en de gemeente afspraken gemaakt over de gezamenlijke bijdrage aan de volkshuisvesting in de periode 2024 t/m 2027. Deze monitor biedt inzicht in de voortgang in 2024, het eerste jaar van de afsprakenperiode. Met de gemaakte afspraken werken we aan de verduurzaming en verbetering van de woningen in stad en aan de groei van het aantal sociale huurwoningen. Dit met oog voor de ongedeelde stad en voor de betaalbaarheid voor de huurders, belangrijke waarden om aan vast te houden in tijden van woningnood, groeiende energielasten en bestaansonzekerheid. Het goede nieuws is dat we voor de lopende periode op koers zijn. De meeste afspraken zijn behaald. Met name de resultaten op het gebied van verduurzaming en groei van de voorraad maken dit goed zichtbaar. Er zijn circa 7.800 woningen verbeterd en verduurzaamd en 553 permanente, zelfstandige sociale huurwoning en bijgekomen. Binnen de onvoorspelbare landelijke context zijn we als woningcorporaties, huurderskoepels en gemeente trots op deze resultaten. Tegelijkertijd realiseren we ons dat de opgave groter is. Te veel huurders hebben last van vocht- en schimmelproblemen.
En hoewel de sociale huurvoorraad groeit, is deze groei niet toereikend om de stijgende behoefte aan betaalbare huisvesting in de stad op te vangen. De leefbaarheid en het gevoel van veiligheid staat onder druk door het aantal incidenten van personen met onbegrepen gedrag en door het groeiend aantal explosies in de wijk. Dat heeft veel impact gehad op de bewoners, op de stad en op het werk van woningcorporaties. Belangrijk onderdeel van deze nieuwe prestatieafspraken is de bescherming van negen gebieden met een laag aandeel sociale huur, met als doel om de ongedeelde stad in elke gebied te behouden. Dit doen we met het gezamenlijke afwegingskader “geen verkoop, tenzij”. Over de verkoop in deze gebieden zijn per corporatie individuele afspraken gemaakt. Corporaties hebben in 2024 hun werkwijze aangepast en nieuwe afwegingen gemaakt bij de verkoop. Mede door de deze koerswijziging zijn minder woningen verkocht dan verwacht. We zijn nooit blij met de verkoop van sociale huurwoningen. Tegelijkertijd blijft verkoop een noodzakelijke inkomstenbron voor corporaties en de aantallen verkopen vallen binnen het afgesproken kader. De verkoop zal in de komende jaren naar verwachting hoger liggen om te kunnen blijven investeren in verduur zaming en nieuwbouw.
In 2024 zijn de corporaties gestart met de bouw van 1.817 sociale huurwoningen, net onder de bandbreedte van 1.900-2.500 woningen per jaar. Dit is 40% van het totaal in aanbouw genomen woningen in Amsterdam, ondanks de moeilijke omstandigheden in de bouw. Dit beschouwen de partijen als een goed resultaat. Twee specifieke onderwerpen vallen op: rolstoelwoningen en zonnepanelen. In 2024 zijn er twee rolstoelwoningen gerealiseerd, dat valt tegen. De afspraak is om deze periode 84 rolstoelwoningen te realiseren. Op grond van de ingeplande projecten is echter de verwachting dat er in 2025 en de komende jaren een inhaalslag wordt gemaakt. Ook de groei van het aantal zonnepanelen op corporatiedaken valt met 6.35 MWp tegen. Dit is na een stijgende trend vanaf 2020 een daling ten opzichte van 2023. Verder verdient onze gezamenlijk aanpak doorstroming de aandacht: we nemen diverse maatregelen om de doorstroming op de woningmarkt te stimuleren, waaronder het verruimen van verhuisregelingen en de inzet van doorstroom coaches. Zo is bijvoorbeeld het verhuisaanbod voor senioren uitgebreid en extra inzet gepleegd op begeleiding bij verhuizingen. De wooncrisis blijft voor veel inwoners in Amsterdam, net als in de rest van het land, een van de meest dringende problemen.
De huidige situatie en het toekomstbeeld van de volkshuisvesting in Nederland zijn ronduit zorg wekkend en vragen om actie. De stijgende financiële druk op woningcorporaties, huurders en gemeenten bedreigt onze voorraad sociale huurwoningen en de voortgang van de verbeter- en verduurzamingsopgave. We bevinden ons in een turbulent jaar, waarin de spanningen die door landelijk beleid veroorzaakt worden ook impact hebben op de lokale verhoudingen. We houden elkaar vast, als partners in de stad die met elkaar werken aan een betaalbare, kwalitatief goede en passende woning voor de mensen die daarop aangewezen zijn. Dat is niet altijd makkelijk. De spanning tussen benodigde inkomsten voor corporaties en behoefte aan huurmatiging bij de huurders is daar een voorbeeld van. Nog meer dan voorheen is duidelijk geworden dat de het financiële model van de corporaties op termijn niet houdbaar is.
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
2
De volkshuisvesting en de verduurzaming is een maatschappelijke taak. Het systeem zoals het nu functioneert, is niet langer in balans. Het is tijd dat de sterkste schouders ook werkelijk de zwaarste lasten gaan dragen. Het Rijk moet hierbij verantwoordelijkheid nemen. Dit kan alleen door structureel te investeren in volkshuisvesting én de financiële druk op huurders en corporaties substantieel te verlichten. We hebben behoefte aan nieuw beleid, dat perspectief biedt aan de corporaties én aan de huurders in de sector. Daarvoor maken we ons samen sterk! De Amsterdamse corporaties, de huurderskoepels en de gemeente Amsterdam Amsterdam, augustus 2025
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
3
Inhoud in de bestaande woningen: 1 Investeringen verduurzaming en woningkwaliteit
5
2 Nieuwbouw
8
3 Voorraadontwikkeling en ongedeelde stad
11
4 Betaalbaarheid
14
5 Woningzoekenden en doelgroepen
17
in kwetsbare situaties 6 Huishoudens en wonen en zorg
20
7 Leefbaarheid
23
Bijlage: Cijfers per afspraak
26
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
4
in de bestaande 1 Investeringen woningen: verduurzaming en woningkwaliteit
7.804
woningen verbeterd en verduurzaamd
1.117
woningen aardgasvrij gemaakt
6,35
MWp aan zonnepanelen aangelegd
Inleiding
Manier van samenwerken
Het doel is dat alle woningen van duurzaam en van goede kwaliteit zijn. Dit omvat het bieden van gezonde en veilige woningen en het verbeteren van isolatie, aardgasvrij maken, en het benutten van daken voor zonne-energie. Daarnaast is circulair renoveren en klimaatadaptatie belangrijk om de stad gezond en leefbaar te houden. Goede communicatie en participatie met Amsterdammers zijn cruciaal om draagvlak te creëren en duidelijkheid te bieden over de energietransitie en de mogelijkheden voor warmte in de buurt. Om het doel te bereiken hebben we voor de periode 2024-2027 onder meer afspraken gemaakt over het verbeteren en verduurzamen van 27.000 tot 33.000 woningen waarvan nu 13.500 tot 16.500 woningen een EFG-label hebben. Ook zijn we eind 2023 met een gezamenlijke en meerjarige aanpak tegen vocht en schimmel gestart.
Iedere corporatie werkt op eigen wijze aan de grote verduurzamingsopgave. Hierover hebben in 2024 voor het eerst programmeringsgesprekken plaatsgevonden tussen de corporaties, gemeente en huurderskoepels. Daarmee worden de plannen en planning voor de verduurzaming transparant voor alle partijen en wordt duidelijk waar corporaties in de praktijk tegenaan lopen. De gesprekken bevallen goed en leiden tot wederzijds begrip. Het gesprek over de dillema’s rondom isoleren en woningverbetering is ook bestuurlijk gevoerd. Daarbij werd onder meer duidelijk dat de corporaties ook afhankelijk zijn van de capaciteit van hun partners in de uitvoering.
Belangrijkste resultaten • De corporaties hebben in 2024 gezamenlijk 7.804 woningen verbeterd en verduurzaamd. Mede door de investeringen in verduurzaming is het aantal woningen met een EFG-label tussen oktober 2023 en januari 2025 met ruim 8.500 woningen gedaald. • Begin 2025 hadden de corporaties nog 20.878 woningen met een EFGlabel in hun bezit, waarvan 3.602 met een monumentenstatus. Daarmee bedraagt de resterende EFG-opgave volgens de Nationale Prestatieafspraken 17.276 woningen. Deze opgave loopt langer door dan de huidige afsprakenperiode. Voor ruim 1.000 van deze woningen bestaan sloop/nieuwbouwplannen. • De gezamenlijke aanpak vocht- en schimmel is gestart in november 2023 en in 2024 verder ontwikkeld. De eerste evaluatie is in september 2024 afgerond. De gezamenlijke inspanningen hebben tot en met mei 2024 geleid tot het oppakken van alle 7.700 schimmelmeldingen van bewoners. Uit de tweede evaluatie blijkt dat er tot en met januari 2025 15.432 meldingen binnengekomen zijn. • In 2024 zijn 1.117 woningen aardgasvrij gemaakt. Wegens de veranderende situatie rondom warmtenetten, zetten de corporaties nu vooral in op het voorbereiden van woningen op een aardgasvrije toekomst door isolatie en woningverbetering. • De corporaties hebben voor 6,35 MWp aan zonnepanelen aangelegd in 2024. • In 2024 is een experiment gestart om funderingsdata uit te wisselen.
Dit gebeurt binnen de Community of Practice (CoP) Digitale Huis van de Toekomst. Het experiment wordt begeleid door Fieldlab Bouwlab en bureau Momentum Makers.
Corporaties, gemeente en bouwexperts zijn de Biobased Academy begonnen. Het doel van dit samenwerkingsverband is het opschalen van het gebruik van biobased (hernieuwbare) isolatiematerialen door te leren in de praktijk. Ook op Klimaatadaptatie werken diverse partijen samen binnen Amsterdam Weerproof. De gemeente onderzoekt samen met de corporaties de mogelijkheden en benodigde middelen om met passieve maatregelen ‘hittestress’ tegen te gaan, bijvoorbeeld middels een subsidie voor zonwering. De samenwerking binnen Warm Amsterdam is beëindigd. Aanleiding waren de sterk gestegen tarieven voor het vastrecht warmte. De samenwerking is verder gegaan als Netwerk Collectieve Warmte. Hierin zijn corporaties, warmtebedrijven, de Federatie van Amsterdamse Huurderskoepels, Liander, Waternet, Stichting !WOON en de gemeente vertegenwoordigd. In het kwaliteitsoverleg bespreken we de rapportages van de corporaties over de conditie en kwaliteit van de voorraad sociale huurwoningen in Amsterdam. Deze zogeheten kwaliteitskaarten laten zien dat de corporatiewoningen gemiddeld energielabel C hebben en dat er inmiddels vrijwel geen woningen meer zijn met een slechte conditiescore. Hierbij gaat het specifiek om de conditie van het casco.
In de Nationale Prestatieafspraken is opgenomen dat er vanaf 2026 geen woningen meer zijn met een slechte staat van onderhoud, tenzij er voor deze woningen concrete sloop- of renovatieplannen zijn.
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
6
Praktijkvoorbeeld Sociaal renoveren in Amsterdam-Noord: fysieke vernieuwing met sociale impact In Amsterdam-Noord voerde Eigen Haard op het Koekoeksplein en IJplein de pilot Sociaal renoveren uit. Daarbij gaat renovatie hand in hand met een sociale aanpak voor de buurt, vertelt Chantal Gielen, adviseur strategie bij Eigen Haard en aanjager van het traject. ‘Sociaal renoveren begint bij vertrouwen,’ zegt Gielen. ‘We betrekken bewoners vanaf het eerste moment. Niet alleen met heldere communicatie, maar ook via persoonlijke gesprekken, warme opnames en betrokkenheid van wijkpartners zoals het Buurtteam en het Leefkringhuis. Bewoners die veel buurtgenoten kennen – de sleutelfiguren in de buurt - vervullen een belangrijke rol in het bereiken van mensen die we anders moeilijk in beeld krijgen.’ De aanpak werpt vruchten af. Tijdens het draagvlaktraject op het Koekoeksplein werd 93% van de bewoners bereikt, waarvan 87% het renovatieplan waardeerde met een 7 of hoger. Vier huishoudens in kwetsbare positie werden al voor het officiële traject doorverwezen naar het Buurtteam voor ondersteuning. Op het IJplein ontstonden nieuwe netwerken: bewoners organiseren koffiemomenten, beheren WhatsApp-groepen en signaleren hulpvragen.
‘Zo bouwen we aan sociale verbinding terwijl de steigers er nog niet eens staan.’ Effectieve communicatie is volgens Gielen essentieel: ‘We proberen onze communicatiemiddelen uit bij bewoners, zodat we zeker weten dat ze begrijpelijk zijn. Verder gebruiken we veel visuele communicatie en zetten we in op persoonlijk contact. Daardoor lezen 80% van de bewoners onze nieuwsbrief: een mooie graadmeter voor betrokkenheid.’ Voor Eigen Haard betekent deze werkwijze meer dan alleen tevreden bewoners. ‘We zien minder juridische procedures, een snellere doorlooptijd en een veel betere samenwerking met partners in de wijk. In buurten waar het vertrouwen in instanties laag is, maakt deze aanpak echt een verschil. Daarom zetten we Sociaal renoveren inmiddels ook in bij drie andere projecten.’
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
7
in de bestaande 2 Investeringen woningen: verduurzaming en 2 woningkwaliteit Nieuwbouw
1.817
sociale huurwoningen in aanbouw genomen
583
flexwoningen in aanbouw genomen
2
nieuwe rolstoelwoningen gerealiseerd
Inleiding
Manier van samenwerken
Het doel is dat Amsterdam een stad is met voldoende woningen voor iedereen en waar in alle delen van de stad woningen zijn voor verschillende bewoners. We streven samen naar een groei van de sociale woningvoorraad van woningcorporaties. Daarbij richten we op een goede mix die bijdraagt aan een gedifferentieerde woningvoorraad met aandacht voor woningen voor ouderen, gezinnen, jongeren en studenten en rolstoelafhankelijke huishoudens. Om dit te bereiken maken corporaties en de gemeente mensen en middelen vrij voor de bouw van sociale huurwoningen.
We hebben ons in 2024 gericht op de haalbaarheid van woningbouwprojecten en het voorkomen van vertraging. We zijn op projectniveau voortdurend in overleg om de realisatie van projecten mogelijk te maken. Daarnaast houden we investerings- en bouwoverleggen waarin onder meer is gesproken over de toepassing van Gewoon Goed. Verder is in 2024 het overleg over de nieuwbouwproductie van rolstoelwoningen opgestart. Naast de 583 flexwoningen die door corporaties in aanbouw zijn genomen, is de bouw van nog eens 216 flexwoningen besproken en uiteindelijk door andere partijen opgepakt. In de bestuurlijke overleggen hebben we onder meer aandacht besteed aan het prestatiemodel van corporaties, het effect van toenemende kosten op de investeringsruimte en aan vertraging van projecten als gevolg van netcongestie en capaciteitsproblemen.
Bouwen gebeurt volgens het adagium ‘Gewoon Goed.’ Corporaties en de gemeente beogen de haalbaarheid van woningbouwprojecten te vergroten zonder door een kwalitatieve ondergrens te zakken die voor een goede en complete stad vereist is.
Belangrijkste resultaten • In 2024 is gestart met de bouw van 1.817 sociale huurwoningen. De verwachte bandbreedte in de prestatieafspraken was om 1.900-2.500 sociale huurwoningen per jaar in aanbouw te nemen. • In 2024 zijn corporaties gestart met de bouw van 583 flexwoningen, daarvan zijn er 63 ook in 2024 opgeleverd. De ambitie is om in de afsprakenperiode 2.500 tot 3.000 flexwoningen op te leveren, waarbij jaarlijks besproken wordt wat voor corporaties realistisch is. • Er zijn in de nieuwbouw 2 nieuwe rolstoelwoningen gerealiseerd. De ambitie voor de afsprakenperiode is 84 rolstoelwoningen. • Tot slot is een werkgroep gevormd die de invulling van de afspraak omtrent aanpasbaar bouwen bespreekt en die de knelpunten identificeert.
De moeilijke marktomstandigheden zijn in 2024 niet verbeterd. De inflatie bleef in 2024 hoog en de loonkosten zijn gestegen. Ook nemen andere kosten toe, zoals de belastingdruk op corporaties. Dit zet de haalbaarheid van projecten onder druk. Ook problemen met nutsvoorzieningen spelen een rol. Mede hierdoor vertragen plannen of worden ze doorgeschoven. Desondanks zorgen de corporaties met het in aanbouw nemen van 1.817 sociale huurwoningen voor 40% van het totaal in Amsterdam.
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
9
Praktijkvoorbeeld Stepstone: sociale jongerenhuisvesting op de Zuidas In mei 2024 leverde Lieven de Key Stepstone op: de eerste sociale woontoren op de Zuidas, speciaal voor jongeren tussen de 18 en 28 jaar. Hiermee levert Lieven de Keyeen bijdrage aan de ambitie van de ongedeelde stad– ook in een gebied als de Zuidas. Stepstone bestaat uit 216 sociale huurwoningen en biedt jongeren een betaalbare plek in een wijk die zich ontwikkelt van zakendistrict tot gemengde stadswijk. Voor veel bewoners is dit hun eerste stap naar zelfstandig wonen. Het gebouw is meer dan alleen een woonplek: gemeenschappelijke ruimtes, een lounge, studiewerkplekken en actieve community builders stimuleren ontmoeting, betrokkenheid en ontwikkeling. Het 80 meter hoge gebouw, ontworpen door LEVS architecten, is duurzaam en eigentijds, met bijzondere architectonische elementen zoals groen grind en een gevel met portretten van betrokkenen. De ligging – midden in de Zuidas, op loopafstand van de Vrije Universiteit, bedrijven en het Amsterdamse Bos – maakt Stepstone aantrekkelijk en uniek. Eind 2024 werd Stepstone bekroond met de Zuiderkerkprijs. In 2025 is het project ook genomineerd voor de Amsterdamse Architectuur Prijs.
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
10
in de bestaande 2 Investeringen Voorraadontwikkeling woningen: verduurzaming en 3 woningkwaliteit en ongedeelde stad
553
groei van de sociale huurvoorraad
252
groei aantal middeldure huurwoningen
p
sociale huurwoningen verkocht
Manier van samenwerken
Amsterdam wil een ongedeelde stad zijn. Om dit waar te maken is het doel dat de sociale woningvoorraad van woningcorporaties groeit en dat er een gemengd woningaanbod blijft, zodat er geen gebieden ontstaan die niet toegankelijk zijn voor bewoners met een laag- of middeninkomen en er evenmin gebieden ontstaan waar geen bewoners zijn met een hoger inkomen. We richten ons op een groei van de voorraad permanente, zelfstandige sociale huurwoningen van 1.500– 2.500 woningen in de afsprakenperiode en monitoren de ontwikkeling van de voorraad sociale en middeldure huurwoningen in Amsterdam als geheel en per gebied, inclusief liberalisaties. Corporaties verkopen slechts zo veel woningen als noodzakelijk is om de nieuwbouw en verduurzaming van de bestaande voorraad te realiseren. Om negen gebieden met relatief weinig sociale huurwoningen (<30%) te beschermen is de afspraak voor deze gebieden ‘geen verkoop, tenzij’.
Tijdens het opstellen van de prestatieafspraken 2024-2027 hebben de drie partijen herhaaldelijk constructieve gesprekken gevoerd over de betekenis en concretisering van het begrip ‘gemengde stad’. Deze gesprekken hebben bijgedragen aan versterkt wederzijds begrip en een gezamenlijk kader voor de komende vier jaar.
Belangrijkste resultaten
Te koo
612
Inleiding
• In 2024 is de totale sociale huurvoorraad van corporaties met 553 permanente, zelfstandige woningen gegroeid. • Er zijn per saldo 63 tijdelijke woningen bijgekomen en het aantal onzelfstandige woningen is met 16 woningen gedaald. • In de negen gebieden met 30% sociale huur of minder is de voorraad in totaal toegenomen met 323 woningen. Deze groei vond vooral plaats dankzij nieuwbouw in Buitenveldert/Zuidas en Driemond/ Weesp. • In de drie gebieden met 31 tot 40% sociale huur is de voorraad in totaal gegroeid met 68 woningen, vooral dankzij nieuwbouw in Watergraafsmeer. • In de overige gebieden, met meer dan 40% sociale huur is de voorraad met 209 woningen gegroeid. De grootste toename was in Bijlmer-West, gevolgd door Oud-Noord. • In 2024 is het aantal middeldure huurwoningen van corporaties toegenomen met 252. • In totaal hebben de corporaties in 2024 612 sociale huurwoningen verkocht, waarvan 130 in de negen gebieden met 30% sociale huur of minder. • Er zijn 13 grote sociale huurwoningen (meer dan 100 m2) verkocht.
Om dit begrip en de onderlinge transparantie te behouden en verder te verdiepen, zijn het afgelopen jaar meerdere gesprekken gevoerd tussen afzonderlijke corporaties en stadsdelen. Corporaties gaven daarbij een toelichting op hun afwegingen om al dan niet te verkopen. Dit heeft er onder andere toe geleid dat bepaalde woningen die wel op de rol stonden om verkocht te worden, uiteindelijk niet zijn verkocht. De gesprekken zijn door alle betrokkenen als waardevol ervaren en hebben bijgedragen aan meer onderlinge afstemming en begrip. Ook in het komende jaar worden deze gesprekken voortgezet. Daarnaast organiseerden de meeste corporaties reguliere of verdiepende sessies over de woningvoorraad met hun huurdersorganisaties (en soms ook de gemeente). Daarin gaven de corporaties inzicht in hun verkoopstrategie en de daarbij horende dilemma’s. Dit is ook bedoeld om partners actief te betrekken bij het maken van afwegingen met betrekking tot verkoop. Ook in het programmeergesprek over de aanpak van de bestaande voorraad was verkoop een gespreksonderwerp. Corporaties hebben in lijn met de afspraken en de daarin benoemde uitzonderingen nieuwe afwegingen gemaakt bij het bepalen welke woningen bij verhuizing van de zittende huurder eventueel kunnen worden verkocht. Dit wordt ook wel de verkoopvijver genoemd.
Ook zijn verkoopprocessen gewijzigd en is vaak tot op woningniveau gekeken of verkoop uiteindelijk ook echt plaatsvindt of dat de woning voor de voorraad behouden blijft. Onder andere hierdoor, maar ook door een lagere mutatiegraad, zijn er minder woningen verkocht dan verwacht. Ook is er minder gebruik gemaakt van de in de afspraken opgenomen uitzonderingen.
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
12
Praktijkvoorbeeld Casus Gemengde stad - Screeningsproces bij Verkoop door Stadgenoot De uitgebreide afspraken over verkoop zijn bij Stadgenoot vertaald naar een zorgvuldig screeningsproces. De bestaande verkoopvijver van Stadgenoot ligt voor bijna een derde in één van de negen gebieden met 30% sociale huur of minder, of is een grote woning. In de uitvoering was het in 2024 zaak om steeds goed de balans te bewaren tussen de noodzakelijke verkoopopbrengst en het beschermen van de ongedeelde stad. Het proces van het screenen van elke vrijkomende woning in de verkoopvijver is daarom geïntensiveerd, zodat er zorgvuldige keuzes gemaakt worden. In 2024 zijn zo 60 woningen die in die negen gebieden vrijkwamen niet verkocht, maar opnieuw verhuurd. Ondanks de circa € 75.000 hogere verkoopprijs voor de woningen in deze gebieden. Voor 15 woningen is de keuze gemaakt om deze toch te verkopen. Zo heeft Stadgenoot in de uitvoering meer gestuurd op het behouden van een gemengde woningvoorraad in een ongedeelde stad, dan op het halen van een maximale verkoopopbrengst. In het licht van de afspraken een mooie prestatie. Er is ook een keerzijde: deze bijdrage aan het beschermen van sociale huurwoningen in de duurdere gebieden, zorgt voor minder investeringscapaciteit voor de grote volkshuisvestelijke opgaven zoals nieuwbouw en verduurzaming.
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
13
4 Betaalbaarheid
82%
van de huurwoningen aangeboden onder aftoppingsgrenzen
70%
van de middeldure woningen aangeboden met voorrang aan doorstromers
86%
van de middeldure woningen verhuurd met voorrang aan middeninkomens
Inleiding
Manier van samenwerken
Huurders mogen niet in de problemen komen door hun maandelijkse woonlasten. De inzet is dat alle Amsterdammers woonlasten hebben die passen bij de financiële situatie. Om de betaalbaarheid van sociale en middeldure huurwoningen te waarborgen en doorstroming tussen de segmenten te stimuleren zijn aanbiedingsafspraken gemaakt. En om bij te dragen aan de ongedeelde stad wijzen de corporaties in de stad als geheel én in de gebieden binnen de ring minimaal 70% van de vrijkomende woningen toe aan de primaire doelgroep. Corporaties gaan jaarlijks in gesprek met de Amsterdamse huurderskoepels over de mogelijkheden voor lastenverlichting en over de inkomensafhankelijke huurverhoging.
In 2024 is de focus qua betaalbaarheid voor de corporaties geweest op het passend en betaalbaar aanbieden van woningen. Zowel op het gebied van beleid als uitvoering ligt het zwaartepunt vooral bij de corporaties. Dat neemt niet weg dat er regelmatig over dit onderwerp gesproken is over dit onderwerp binnen de bestuurlijke overleggen tussen corporaties en gemeente en tussen de individuele corporaties en hun huurderskoepels. Dat laatste gesprek blijft ingewikkeld.
Ook buiten de gemaakte afspraken worden maatregelen getroffen gericht op de betaalbaarheid van wonen en huren. Bijvoorbeeld met de Aanpak Vroegsignalering en voorkomen huisuitzettingen, waarin o.a. gemeente, corporaties, buurtteams en meldpunten samenwerken om in te grijpen bij beginnende betalingsachterstanden.
Belangrijkste resultaten • De corporaties hebben 82% procent van de huurwoningen aangeboden onder de aftoppingsgrenzen in de gehele stad en in stadsdelen Centrum (82%), Oost (83%), West (77%), Zuid (80%) en Weesp (74%). De afspraak is om in de gehele stad én in deze vijf stadsdelen tenminste 70% van de te verhuren sociale huurwoningen aan te bieden onder de lage en hoge aftoppingsgrens. • Alle middeldure woningen zijn aangeboden binnen de afgesproken middenhuurgrenzen en voor een gemiddelde prijs van €1.060. Dit is in lijn met de afspraken. • 70% van deze middeldure woningen is aangeboden met voorrang aan doorstromers die een sociale huurwoning achterlaten in de regio Amsterdam. Afgesproken was minimaal 50%. • 86% van deze middeldure huurwoningen is verhuurd met voorrang aan middeninkomens.
In de prestatieafspraken is vastgelegd dat de corporaties jaarlijks een gesprek voeren met hun Amsterdamse huurderskoepel over mogelijkheden voor lastenverlichting, waarbij gezocht wordt naar specifieke maatregelen om de huurders die het hardst geraakt worden door een huurverhoging te ontzien. Ook is afgesproken dat de partijen de uitvoering van deze en andere afspraken die zien op de gesprekken tussen individuele corporaties en hun (Amsterdamse én brede) huurderskoepels aan het eind van het jaar bestuurlijk te bespreken. Corporaties worden beperkt door wetgeving, landelijke afspraken en de financiële realiteit. Huurders hadden gehoopt op meer lastenverlichting, maar corporaties zagen daartoe niet genoeg ruimte. Corporaties houden bij het proces voor huurverhoging rekening met betaalbaarheid en komen in overleg met hun huurdersorganisatie tot verschillende oplossingen. Zo toppen sommige corporaties voor lage inkomens de huurverhoging af, maken andere corporaties een beweging in de servicekosten en zetten corporaties ook in op maatwerk voor huurders die in de knel komen. Tijdens het bestuurlijke gesprek over de uitvoering van de betaalbaarheidsafspraken gaven de huurderskoepels aan niet allemaal even tevreden te zijn met het proces en de resultaten. Zij vonden dat de gesprekken niet bij alle corporaties volgens de afspraken zijn verlopen.
Zo kwam lastenverlichting niet in elk gesprek aan bod. Ook de verantwoording over de besteding van de inkomensafhankelijke huurverhoging is niet in elk gesprek besproken. De corporaties gaven aan allemaal gekeken te hebben naar de groep die het hardst wordt geraakt en oplossingen te hebben gevonden, maar dat het verschil in verwachtingen duidelijk werd. Ook signaleerden zij dat landelijke en lokale afspraken zich niet goed tot elkaar verhouden. Bestuurlijk hebben de drie partijen de wens uitgesproken meer gezamenlijk te willen optrekken op het gebied van betaalbaarheid. Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
15
Praktijkvoorbeeld Jaarlijks gesprek over huurverhoging – Ymere en SHY Marjolein Cazemier, regiomanager Amsterdam bij Ymere, en Cees Fenenga, bestuurslid van de stichting Samenwerkende Huurderskoepels Ymere (SHY), hebben regelmatig contact en voeren open gesprekken. Ze zijn het vaak eens, maar bij het afstemmen van de huuraanpassing lopen hun standpunten uiteen. In 2024 gaf de huurderskoepel een negatief advies aan de door Ymere voorgestelde verhoging. Cees: “Eigenlijk is vrijwel het maximale gevraagd, wat mogelijk was onder de Nationale Prestatie Afspraken en uiteindelijk doorgevoerd.” Marjolein: “Ymere heeft veel oude panden, sommige monumentaal. Het onderhouden en verduurzamen van sociale huurwoningen is kostbaar en daar zet Ymere de huurinkomsten voor in. Daardoor kunnen onze huurders in een energiezuinige, comfortabele en veilige woning wonen.” Cees: “We willen op een meer bestendige manier met elkaar afspreken dat een corporatie kan ontwikkelen en de huurder niet financieel kopje onder gaat. Dat evenwicht, daar ben je eigenlijk continu naar op zoek. Daarin trekken we ook samen op, zoals in onze brief van oktober 2024, van Ymere en de huurderskoepel aan de minister.” Corporaties zoals Ymere, leveren steeds meer maatwerk om een woning betaalbaar te houden: Cees: “Een goed voorbeeld is de Van der Pekbuurt, die slecht onderhouden was. We zijn er samen uitgekomen.
In 2023 en 2024 is daar een gematigde huurverhoging doorgevoerd.” Marjolein: “Intern spreken we over de huuraanpassing en welke complexen wellicht uitgezonderd worden, bijvoorbeeld vanwege een aanstaande renovatie. We vragen collega’s of er op woningniveau een uitzondering moet komen. Soms leidt dat zelfs tot geen huurverhoging.”
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
16
5
Woningzoekenden en doelgroepen
8.473
sociale huurwoningen via WoningNet verhuurd
Inleiding
Manier van samenwerken
Amsterdam streeft naar een inclusieve stad waarin iedereen passend kan wonen, met aandacht voor huurprijs, huishoudsamenstelling en levensfase. Door woningtekort, vooral in de sociale sector, wonen veel mensen nu niet passend. Gemeente en corporaties geven voorrang aan kwetsbare groepen via het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen (PHKG) en voorrangsregelingen. Ook zetten we in op woonoplossingen voor jongeren, ouderen, studenten en beroepsgroepen. Daarnaast intensiveren de partijen de inzet op doorstroming, zodat meer mensen kunnen verhuizen naar woningen die beter aansluiten bij hun huidige levenssituatie en er langere verhuisketens tot stand komen, wat passend wonen bevorderd.
De partijen constateren dat de druk vanuit verschillende doelgroepen op de voorraad corporatiewoningen toeneemt. Daarom is het van belang dat er balans blijft in de verdeling van woonruimte. In 2025 vindt de evaluatie van de voorrangsregelingen plaats.
Belangrijkste resultaten
58%
verhuurd aan reguliere woningzoekenden
240
woningen toegewezen aan specifieke beroepsgroepen
• In 2024 hebben de corporaties 8.473 sociale huurwoningen via WoningNet verhuurd, waarvan: - 4.940 woningen aan regulier woningzoekenden, ofwel 58% van de verhuringen. De afspraak is minimaal 50%. - 2.181 aan PHKG-kandidaten, ofwel 26% van de verhuringen. De afspraak is om rekening te houden met 30%. - 1.081 aan stadsvernieuwingskandidaten, ofwel bijna 13% van de verhuringen. De afspraak is om rekening te houden met 15%. - 271 via maatwerk, ofwel 3% van de verhuringen. De afspraak is om rekening te houden met 5%. • Eind 2024 verhuurden de corporaties bijna 5% van de sociale huurvoorraad met een jongerencontract. De afspraak is maximaal 6%. • In 2024 waren er 2.368 nieuwe verhuringen met een jongerencontract. 5,2% van deze verhuringen betrof grote woningen (>40 m2 binnen de Ring A10 of >50 m2 buiten de Ring A10). De afspraak is maximaal 5%. • In 2024 zijn 240 woningen toegewezen aan potentiële kandidaten uit specifieke beroepsgroepen. De afspraak is dat we streven naar 300. De prestatieafspraken hebben geleid tot nieuwe werkafspraken over de toewijzing van beroepsgroepen, zoals over de verdeling van de aantallen tussen sociale en middeldure huur. Daarna heeft een inhaalslag plaatsgevonden.
Zoals afgesproken hebben de drie partijen samengewerkt aan het doorstroomoffensief als reactie op de wooncrisis. We nemen diverse maatregelen om de doorstroming op de woningmarkt te stimuleren, waaronder het verruimen van verhuisregelingen en de inzet van doorstroomcoaches. Zo is bijvoorbeeld het verhuisaanbod voor senioren uitgebreid en extra inzet gepleegd op begeleiding bij verhuizingen. Uit de evaluatie van het jongerencontract in 2022 is gebleken dat de tijdelijkheid van dit contract niet passend is voor alle subdoelgroepen. Daarom hebben de partijen in 2024 gezamenlijk gezocht naar passende oplossingen voor drie subgroepen: jonge statushouders, jonge uittreders uit de maatschappelijke opvang en beschermd wonen (MO/BW), en jonge gezinnen. Tijdens het bestuurlijk overleg van 4 april 2025 is ingestemd met het voorstel om jonge statushouders vanaf heden slechts eenmaal een jongerencontract aan te bieden, alvorens zij kunnen doorstromen naar een regulier huurcontract. Op deze manier hoeven zij niet onnodig meerdere keren te verhuizen voordat zij een reguliere woning toegewezen krijgen. Voor de andere twee subgroepen is geconcludeerd dat dat er wordt afgewacht op de evaluatie van de woonruimteverdeling in 2026. De partijen zijn nog in gesprek over de definitie van atelierwoningen. De verwachting is dat in 2025 een gezamenlijke definitie tot stand komt.
Tot slot is het de partijen gelukt om belemmeringen rondom hospitaverhuur weg te nemen. Hierdoor zijn de corporaties gestart met een pilot om hospitaverhuur toe te staan in hun woningen.
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
18
Praktijkvoorbeeld Beroepsgroepenregeling - ‘Zonder die voorrangsregeling was ik buiten Amsterdam gaan werken’ Paula Henneman (29) zocht een baan op een school met veel diversiteit. Zelf komt ze uit een klein dorp, nu geeft ze geschiedenis op het Hervormd Lyceum Zuid (HLZ) in Amsterdam. Anderhalf jaar lang reisde ze elke dag vanuit Heemskerk naar het HLZ. Trein in, vouwfiets mee. Het waren lange, zware dagen. Soms was ze pas om elf uur ‘s avonds thuis door buitenschoolse activiteiten of treinuitval. Zelfs in haar eigen lessen kwam ze wel eens te laat. “Dat was niet vol te houden” zegt ze. Ze keek al een tijd naar woonruimte dichter bij school. Ingeschreven bij woningcorporaties, actief gezocht op Funda, zelfs Haarlem overwogen. Maar steeds weer: net mis. Zonder urgentie had ze het opgegeven. Ze had dan een baan dichter bij huis gezocht. . Tot een collega haar wees op de voorrangsregeling voor leraren. Ze meldde zich aan. En ineens, vier maanden later, kreeg ze een woning in West. Nu woont Paula op twintig minuten van school. Ze kent de wijk al een beetje, heeft goed contact met de wijkbeheerder en voelt zich thuis. Meer tijd voor sport, koken, vrienden en meer energie voor haar leerlingen. Zonder die voorrangsregeling was ze geschiedenis gaan geven buiten Amsterdam. De regeling heeft het verschil gemaakt. Voor haar én voor Amsterdam.
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
19
6
Huishoudens in kwetsbare situaties en wonen en zorg
2.181
woningen verhuurd aan doelgroepen PHKG
9
Lang Leven Thuisflats opgezet
27%
verhuurd aan doelgroepen PHKG
Inleiding
Manier van samenwerken
Iedereen heeft een (t)huis nodig. Iedere Amsterdammer moet de mogelijkheid krijgen om zelfstandig te (blijven) wonen als daar de behoefte of noodzaak ligt. Ook zou iedere Amsterdammer, die in de loop van zijn of haar leven zorg nodig heeft, daar een beroep op moeten kunnen doen en zo lang en zo zelfstandig mogelijk thuis kunnen wonen. Gemeente, corporaties, zorgaanbieders en bewoners willen samen het verschil maken voor passende huisvesting in combinatie met passende zorg en begeleiding voor wie dat nodig heeft. Daarbij gaat het om Amsterdammers in een kwetsbare situatie, die uitstromen uit maatschappelijke opvang/beschermd wonen en statushouders. Ook gaat het om ouderen die niet geschikt wonen om passende zorg te kunnen ontvangen. Het is daarbij belangrijk om manieren te vinden waarop de woonomgeving kan helpen gezond en gelukkig te blijven.
De samenwerking voor huisvesting van kwetsbare groepen staat onder druk door incidenten met mensen met onbegrepen gedrag. Ook zijn er knelpunten in het uitvoeren van de Tien Werkafspraken. De herijking van drie werkafspraken is gestart in 2024 en worden naar verwachting geïmplementeerd in 2025. Doel van de herijking is het actualiseren en aanscherpen van de afspraken rondom toetsing en screening, matching van cliënt en woning, verhuur en overlast. Ook aan randvoorwaarden besteden we binnen het PHKG de nodige aandacht, zoals het realiseren van meer timeoutplekken en het versterken van de meldpunten zorg en woonoverlast.
Belangrijkste resultaten • In 2024 zijn 2.181 woningen verhuurd aan doelgroepen van het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen (PHKG). Dit is 27 procent van het totaal aantal sociale verhuringen (8.169) via WoningNet in 2024*. De afspraak is dat in 2024 2.200 woningen worden verhuurd aan doelgroepen van het PHKG. • Samen met de Amsterdamse zorgorganisaties en corporaties met zorgvastgoed is een inventarisatie uitgevoerd naar hun intramurale verpleeg- en verzorgingsaanbod. De uitkomst is in beeld gebracht met een interactieve kaart. • De partijen werken samen aan nieuwe woonconcepten en zorgzame buurten. In 2024 zijn 9 Lang Leven Thuisflats ontwikkeld en 11 gestart met het verkennen van de samenwerking. In 2025 worden er 8 zorgzame buurten benoemd.
Vanaf 2024 neemt de FAH deel aan zowel de stuurgroep als het bestuurlijk overleg Huisvesten Kwetsbare Groepen. Hiermee bestaat het PHKG uit vier partijen: gemeente, corporaties, zorgaanbieders en de FAH. De samenwerking op het gebied van ouderenhuisvesting is gericht op het realiseren van concrete afspraken over locaties die geschikt zijn voor het opzetten van een Lang Leven Thuisflat, transformatiekansen benoemen voor verpleeghuislocaties, verkennen van kansen in de bestaande bouw, in de nieuwbouw, het samen uitvoeren van voorlichtingsactiviteiten en het evalueren van de verhuisregelingen. Er zijn in 2024 veel bijeenkomsten geweest met partners over afstemming op het onderwerp ouderenhuisvesting, als ook wonen met zorg voor ouderen. Partijen maakten gebruik van subsidieregelingen van het rijk voor het opzetten van Lang Leven Thuisflat, het opzetten van het rapport ‘Routekaart zicht op zorghuisvesting’ en de bouw van zorggeschikte woningen. Dit betreft incidenteel geld. Uitdaging is het verkrijgen van structureel geld voor dit soort activiteiten.
* 8169 is het totaal aantal sociale verhuringen exclusief woongroepen, atelierwoningen en woningruil. Deze verhuringen wordt niet benut voor het huisvesten van kwetsbare groepen.
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
21
Casus beschrijving De Tafelberg In Amsterdam-Zuidoost heeft de Alliantie De Tafelberg opgeleverd. Dit complex was voorheen een gesloten jeugdzorginstelling. Nu is het een community met 290 woningen voor (woon)starters; zestig jongeren die (enige) begeleiding nodig hebben en voor de rest studenten en jongwerkenden. Bewoners hebben een eigen woning, maar er zijn ook gezamenlijke ruimtes. Je kunt samen koken, sporten, spelletjes doen of bijvoorbeeld een filmavond organiseren met bewoners op dezelfde gang. Daarnaast zorgt een community team ervoor dat De Tafelberg een fijne plek is om te wonen. Dit team bestaat uit een community manager, een beheerder, community builders, gangmakers en maatschappelijk ondernemers. Anne Oosterbaan, Directeur regio Amsterdam en Commercieel Vastgoed De Alliantie: “Een huis, een thuis, is de basis om goed mee te kunnen doen in de samenleving. Om een toekomst op te bouwen. Een belangrijke sleutel daarin is ons sociaal kapitaal. En juist dat is iets dat we hier willen helpen opbouwen. Een veilige en fijne woonplek, waarin de gemeenschap de drijver is. Je woont hier zelfstandig, maar niet alleen.”
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
22
7 Leefbaarheid
Inleiding Het doel is dat Amsterdam een stad is met buurten waar oud en jong, arm en rijk zich thuis voelen, opgroeien en oud worden, waar de huidige bewoners zich gezien en gehoord voelen en waar ook ruimte is voor nieuwe bewoners. Schoon, heel, veilig en prettig samenleven, dat is nodig voor een leefbare wijk. Gemeente, corporaties en bewoners werken gebiedsgericht en integraal samen om dit te bevorderen. Naast vernieuwen en verbeteren van woningen is voor leefbaarheid meer nodig, zoals bewoners die elkaar kunnen ontmoeten, geen onveiligheid in de wijken en de openbare ruimte en het groen, die op orde zijn en blijven. We streven naar buurten met een mix aan woningen voor verschillende doelgroepen en inkomensgroepen. Kijkend naar wat er nodig is in een wijk streven we naar een samenhangende aanpak op wonen, leefbaarheid, voorzieningen, veiligheid en openbare ruimte. Specifieke buurten hebben extra inzet nodig om de draagkracht en weerbaarheid van de bewoners en de veerkracht van buurten te behouden en te versterken. In het Masterplan Zuidoost, het Nationaal Programma Samen Nieuw-West en Aanpak Noord investeren we langjarig en gebiedsgericht voor gelijke kansen. Bewoners worden betrokken bij de keuzes voor de inzet in deze gebieden.
Belangrijkste resultaten • Na Geuzenveld is in 2024 door de corporaties ook voor de H-buurt een buurtstrategie opgesteld waar de gemeente op probeert aan te sluiten. • Met het project BuurtBalans werkt de gemeente samen corporaties, zorgaanbieders en andere partners in de wijk. Afgelopen jaar is hier de focus verlegd vanuit het PHKG naar leefbare en veerkrachtige buurten. • Om de inzet van corporaties en gemeente op elkaar af te stemmen voor een synergetisch effect van hun investeringen is de Coalitie Venserpolder gestart. • De gemeente is gestart met de pilot Onbegrepen en Onveilig Gedrag en heeft daarover regelmatig contact met de corporaties. • Daarnaast is onderdeel van herijking van de Tien Werkafspraken het ontwikkelen van een escalatieproces bij incidenten in de buurt, als het gaat om mensen met onbegrepen gedrag en/of deelnemers van het PHKG.
• Bij explosies in de buurt is in 2024 de samenwerking tussen de partijen versterkt. Zo is het Handelingskader in gebruik genomen met aandacht voor (na)zorg voor bewoners, opvang en verhuizing. Met de politie is een preventieve aanpak ontwikkeld voor gezamenlijk controles in aandachts gebieden (hotspots op basis van inzichten).
Manier van samenwerken De drie partijen werken gebiedsgericht samen onder regie van het stadsdeel om de leefbaarheid en veiligheid in wijken te bevorderen. In deze samenwerking is een belangrijke rol weggelegd voor het buurtteam. In drie stadsdelen loopt een meerjarige integrale wijkaanpak; de uitvoering voor de verbetering van deze prioritaire gebieden loopt deels via Masterplan Zuidoost, Nationaal Programma Samen Nieuw-West en Aanpak Noord. In 2024 hebben er verschillende gesprekken plaatsgevonden tussen de meldpuntcoördinatoren en de overlastmedewerkers van corporaties om de samenwerking te bespreken. Er waren toenemende zorgen over concentraties van kwetsbare huishoudens en ondermijnende criminaliteit in wijken waar de leefbaarheid al onder druk stond. In 2024 werd Amsterdam wederom geconfronteerd met meerdere dramatische incidenten. Zo zagen we veel explosies. Ook zijn er lessen getrokken naar aanleiding van de fatale steekpartij in de Robert Scottbuurt. Er zijn gelukkig ook veel mooie ontwikkelingen, zoals actieve bewoners die elkaar ontmoeten rond moestuinen en via buurtkamers informele ondersteuning organiseren. Het blijft een belangrijke uitdaging om sociale en fysieke interventies te combineren, daarbij goed gebruikmakend van de kracht die er al is in de buurten en bij bewoners(organisaties).
In 2024 is samengewerkt aan buurtbemiddeling, de treiteraanpak en de aanpak van hoarding. Extra aandacht ging uit naar herhuisvesting in stedelijke vernieuwingsgebieden: in 2024 startte een onderzoek naar hoe de samenwerking tussen partijen bij deze processen geoptimaliseerd kan worden.
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
24
Praktijkvoorbeeld Wildemanbuurt Om de problemen in de Wildemanbuurt aan te pakken, is een groot samenwerkingsverband opgezet. Bewoners, de gemeente, het stadsdeel, de woningcorporaties en Stichting !WOON staken de koppen bij elkaar. Twee bewoners, Mary en Redouan, vertellen over de samenwerking. Redouan: “Iedereen heeft natuurlijk belangen, maar niemand liet het achterste van zijn tong zien. Het is niet ons werk, en wij kenden de partijen niet, dus wij moesten het eerst aftasten. Het is werken aan vertrouwen, dat duurt even.” Mary: “Voor sommige bewoners geldt dat ze wel iets anders aan hun hoofd hebben. Je merkt dat ze dan vaak dezelfde vragen hebben. Je moet daarom in elk geval zorgen dat de informatie goed te vinden is en bij de bewoners terecht komt.” Redouan: “Het is belangrijk dat er openhartigheid is, en dat alle partijen vertellen wat ze wel en niet kunnen doen. Dan kun je met elkaar kijken waar de ruimte zit om recht te doen aan ieders belang.” Welke tips hebben Mary en Redouan voor andere Amsterdammers? Mary: “Het is belangrijk om mee te doen en te denken over je eigen wijk. Met alleen eisen stellen kom je er niet. Sluit je aan bij een bewonerscommissie, dan kun je dingen echt veranderen in je wijk.” Redouan: “Zorg dat er vanaf het begin een professional bij is die de bewoners kan helpen om dingen te doorgronden.
Het moet iemand zijn die puur kan ondersteunen als het nodig is, zodat bewoners een goede start hebben. En luister vooral naar de zwijgende meerderheid, niet alleen naar de kleine groep die vooraan staat.”
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
25
Bijlage: Cijfers per afspraak
Hieronder rapporteren we over de resultaten in 2024 op de kwantitatieve afspraken. Dit overzicht is op volgorde van de betreffende afspraken, per hoofdstuk van Samen werken aan de volkshuisvesting: Amsterdamse Prestatieafspraken 2024 t/m 2027. Telkens vindt u eerst de betreffende afspraak en vervolgens de bijbehorende tabel. Afhankelijk van de gemaakte afspraak is dit bij de meeste tabellen het totaal voor heel Amsterdam en bij een aantal onderwerpen per gebied.
Hoofdstuk 1 Afspraak: 1.1 In de periode 2024-2027 verbeteren en verduurzamen (waaronder isoleren) corporaties 27.000 tot 33.000 woningen, waarvan 13.500 tot 16.500 woningen met een EFG-label.
Afspraak: 1.7 Jaarlijks geven corporaties inzicht op gebiedsniveau in het aantal woningen dat is verbeterd en in wat er de komende twee jaar is geprogrammeerd.
Aantal te verbeteren én verduurzamen woningen (incl. onzelfstandig) in 2025 en 2026
Aantal verbeterde en verduurzaamde woningen (incl. onzelfstandig) in 2024 Eindtotaal
Eindtotaal
Bijlmer-Centrum
281
396
Bijlmer-Oost
88
1.267
Bijlmer-West
0
0
Bos en Lommer
390
936
0
59
Centrum-Oost
367
711
Centrum-West
492
513
De Aker, Sloten, Nieuw-Sloten
192
0
De Pijp, Rivierenbuurt
478
2.105
Gaasperdam
535
769
Geuzenveld, Slotermeer
795
1.108
IJburg, Zeeburgereiland
0
0
Buitenveldert, Zuidas
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
27
Aantal te verbeteren én verduurzamen woningen (incl. onzelfstandig) in 2025 en 2026
Aantal verbeterde en verduurzaamde woningen (incl. onzelfstandig) in 2024 Indische Buurt, Oostelijk Havengebied
388
712
Noord-Oost
54
1.527
Noord-West
548
1.774
Osdorp
114
1.058
Oud-Noord
1.078
1.109
Oud-Oost
269
961
Oud-West, De Baarsjes
769
2.471
Oud-Zuid
40
703
Sloterdijk Nieuw-West
0
0
Slotervaart
0
1.273
Watergraafsmeer
588
797
Weesp, Driemond
0
159
Westerpark
338
931
Eindtotaal
7.804
21.339
Afspraak: 1.8 Jaarlijks geven corporaties inzicht in de restopgave van EFG-labels (met en zonder monumenten en sloop/nieuwbouw) per corporatie.
Aantal woningen met EFG-labels (incl. onzelfstandig) begin 2025 Eindtotaal Totaal aantal EFG-labels
20.878
Monumenten (Rijks/gemeentelijk)
3.602
NPA-opgave zonder monumenten
17.276
Waarvan met sloop/nieuwbouw
1.008
Waarvan in VvE’s
4.391
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
28
Afspraak: 1.9 Jaarlijks geeft de gemeente op gebiedsniveau inzicht in het aantal woningen waar kleine energiebesparende maatregelen zijn geïnstalleerd.
Benadering van aantal woningen waar kleine energiebesparende maatregelen zijn geïnstalleerd - Bijlmer-Centrum
412
- Bos-en-Lommer
237
- Buitenveldert-Zuidas
252
- Centrum-Oost
64
- Centrum-West
144
- De-Aker, Sloten, Nieuw-Sloten
133
- De-Pijp, Rivierenbuurt
227
- Gaasperdam
515
- Geuzenveld-Slotermeer
639
- Noord-Oost
48
- Noord-Wes
48
- Osdorp
193
- Oud-Noord
432
- Oud-Oost
77
- Oud-West-De-Baarsjes
674
- Oud-Zuid
48
- Slotervaart
478
- Watergraafsmeer
47
- Weesp, Driemond
16
- Westerpark
142
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
29
Afspraak: 1.13
De corporaties rapporteren jaarlijks op buurtniveau over de conditie-, onderhouds-en kwaliteitsscore in de zogenaamde kwaliteitskaarten. De scores bepalen mede de prioriteit bij de onderhoudsprogramma’s en deze worden besproken tijdens de programmeringsgesprekken. In het kwaliteitsoverleg van 2024 is de actualisatie van de kwaliteitskaarten besproken. Ten opzichte van vorig jaar zijn er minimale wijzigingen. De kaarten geven nog steeds inzicht in de onderhouds-, kwaliteits- en conditiescores van de corporatiewoningen. We werken momenteel aan een nieuwe, verbeterde vorm van deze kaarten om de bruikbaarheid en actualiteit te vergroten. Sinds 2021 is er stap voor stap gewerkt aan het ontwikkelen van deze kaarten. In 2024 zijn ze uitgebreid met aanvullende informatie, waaronder het aandeel van de corporatiewoningen dat onderdeel is van een Vereniging van Eigenaren (VvE’s). De meeste slecht scorende woningen bevinden zich waar corporaties grootschalige verbeterprojecten uitvoeren, zoals de Van der Pekbuurt. De onderhoudsscores van deze woningen worden pas geactualiseerd als de geplande werkzaamheden zijn afgerond. Voor alle woningen met een lage onderhouds-, kwaliteits- of conditiescore hebben de corporaties onderhouds plannen. Daarnaast worden ook woningen aangepakt waar veel klachten zijn of sprake is van hoge energieverliezen.
De conditiescore, gebaseerd op de objectieve NEN 2767-norm, is een betrouwbare kwaliteitsindicator van de constructieve staat van het gebouw. Het aantal corporatiewoningen met een slechte conditiescore (5) is de afgelopen jaren sterk gedaald: van 547 in 2022, naar 263 in 2023, en uiteindelijk naar 0 in 2024.
Afspraak: 1.16 Corporaties monitoren jaarlijks hoeveel woningen aardgasvrij zijn geworden. Eindtotaal Aantal aardgasvrij gemaakt in 2024
1.117
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
30
Afspraak: 1.18 Jaarlijks monitoren corporaties en de gemeente gezamenlijk de toename van zonnepanelen op alle corporatiedaken. Hiervoor maken we gebruik van de gemeentelijke monitoring.
Eindtotaal Aantal MWp op corporatiedaken
6,35 MWp
Hoofdstuk 2 Afspraak: 2.1 Corporaties en de gemeente maken mensen en middelen vrij voor de bouw van sociale huurwoningen. De beoogde nieuwbouwproductie van sociale huurwoningen ligt in de komende periode op een ambitieus niveau. We verwachten jaarlijks tussen de ca. 1.900 tot 2.500 sociale huurwoningen in aanbouw te nemen. We werken samen om zo hoog mogelijk uit te komen. Per jaar bespreken we wat realistisch is.
Permanente zelfstandige sociale huurwoningen Eindtotaal Start bouw in 2024
1.817
Afspraak: 2.2 De gemeente en corporaties hebben de ambitie om in de afsprakenperiode 2.500 tot 3.000 flexwoningen op te leveren. De ontwikkeling en realisatie van de flexwoningen op verschillende locaties gebeurt in een drietal tranches á 500-1000 per tranche. Jaarlijks bespreken we wat voor de corporaties realistisch is om te realiseren, daarbij zijn snelheid en financiële haalbaarheid belangrijke afwegingen.
Flexwoningen Eindtotaal Start bouw in 2024
583
Opgeleverd in 2024
63
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
31
Afspraak: 2.7 We hebben de ambitie om 84 rolstoelwoningen te realiseren. Hiervan zijn 60-70 rolstoelwoningen waarvoor een subsidieaanvraag wordt gedaan/ afgerond in de periode 1-1-2024 tot en met 31-12-2026 en worden 14-24 rolstoelwoningen door corporaties nog ingepland in deze periode. Voor 2027 en verder kijken we gezamenlijk naar de vraag, de wachtlijst en de mogelijkheden om rolstoelwoningen in de nieuwbouw in ontwikkeling te nemen. De gemeente zet de subsidieregeling rolstoelwoningen voort. De subsidie per woning bedraagt €20.000 voor een 3-kamerwoning en €30.000 voor 4 kamers of meer. Voor de programmering volgen we de behoefte zoals afgesproken in de Aanpak Rolstoelwoningen.
Rolstoelwoningen Eindtotaal Opgeleverd
2
Afspraak: 2.9 De corporaties bouwen verder ten minste 90 procent van de sociale nieuwbouwwoningen aanpasbaar, met uitzondering van studenten-en jongerenhuisvesting en collectief opdrachtgeverschap. Begrip aanpasbaar wordt nog gedefinieerd.
Hoofdstuk 3 Afspraak: 3.1 Corporaties en gemeente zetten zich in voor een groei van de voorraad permanente, zelfstandige sociale huurwoningen in de periode 2024 t/m 2027 van 1.500 – 2.500 woningen. De ontwikkeling van de voorraad onzelfstandige en tijdelijke woningen wordt afzonderlijk zichtbaar gemaakt. Partijen realiseren zich dat deze bandbreedte ruim is, maar hebben op dit moment rekening te houden met veel onzekere factoren.
Ontwikkeling sociale huurvoorraad in 2024
Saldo
Mutaties aantal woningen (exclusief onzelfstandig en tijdelijk)
Mutaties aantal woningen (onzelfstandig)
Mutaties aantal woningen (tijdelijk)
553
-16
63
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
32
Afspraak: 3.3 Partijen bespreken jaarlijks de ontwikkeling van de voorraad sociale en middeldure huurwoningen in Amsterdam als geheel en in de gebieden. Daarbij beschouwen we welke afwegingen gemaakt zijn en welke kansen er zijn. Dit gesprek vindt plaats aan de hand van een gezamenlijk opgestelde monitor die de voorraadontwikkeling in de 24 gebieden inzichtelijk maakt. Daarbij kijken we niet alleen naar het aantal woningen, maar ook naar type en grootte van woningen, in relatie tot de doelgroepen.
Sociale huur Ontwikkeling sociale huurvoorraad in 2024 Mutaties aantal woningen (excl. onzelfstandig en tijdelijk)
Mutaties aantal woningen (onzelfstandig)
Mutaties aantal woningen (tijdelijk)
1.948
0
63
Aankoop
0
0
0
Verkoop
-612
0
0
Sloop
-711
0
0
Splitsing
21
0
0
Samenvoeging
4
-27
0
Overig
-97
11
0
Saldo
553
-16
63
Nieuwbouw
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
33
Saldo toe- en afname van aantal woningen (excl. onzelfstandig en tijdelijk) per gebied
Saldo toe- en afname van aantal woningen (onzelfstandig) per gebied
Saldo toe- en afname van aantal woningen (tijdelijk) per gebied
Eindtotaal
Eindtotaal
Eindtotaal
Bijlmer-Centrum
-70
0
0
Bijlmer-Oost
-19
-9
0
Bijlmer-West
265
0
0
Bos en Lommer
20
0
0
Buitenveldert, Zuidas
209
0
0
Centrum-Oost
-17
-5
0
Centrum-West
-1
-1
0
De Aker, Sloten, Nieuw-Sloten
2
0
0
De Pijp, Rivierenbuurt
-49
-1
0
Gaasperdam
-49
-2
0
Geuzenveld, Slotermeer
41
-2
0
IJburg, Zeeburgereiland
164
0
0
Indische Buurt, Oostelijk Havengebied
-44
-1
0
Noord-Oost
-55
0
0
Noord-West
-4
0
63
Osdorp
-88
0
0
Oud-Noord
158
0
0
Oud-Oost
-36
11
0
Oud-West, De Baarsjes
-55
-3
0
Oud-Zuid
-6
0
0
Sloterdijk Nieuw-West
0
0
0
Slotervaart
-104
0
0
Watergraafsmeer
153
-1
0
Weesp, Driemond
86
0
0
Westerpark
52
-2
0
553
-16
63
Eindtotaal
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
34
Ontwikkeling sociale huurvoorraad in 2024 naar aantal kamers per woning Mutaties aantal woningen (incl. onzelfstandig) 1 of 2 kamers
3 kamers
4 of meer kamers
onbekend
totaal
1.091
352
109
459
2.011
Aankoop
0
0
0
0
0
Verkoop
-172
-245
-192
-3
-612
Sloop
-143
-316
-252
0
-711
Splitsing
25
4
-10
2
21
Samenvoeging
-19
1
3
-8
-23
Overig
5
-20
-75
4
-86
Saldo
787
-224
-417
454
600
Nieuwbouw
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
35
Saldo toe- en afname van aantal woningen per gebied (incl. onzelfstandig) naar aantal kamers 1 of 2 kamers
3 kamers
4 of meer kamers
onbekend
totaal
Bijlmer-Centrum
-20
-27
-21
-2
-70
Bijlmer-Oost
-12
-6
-10
0
-28
Bijlmer-West
265
0
0
0
265
Bos en Lommer
-5
-21
-3
49
20
215
1
-5
-2
209
Centrum-Oost
-4
-1
-11
-6
-22
Centrum-West
1
1
-3
-1
-2
De Aker, Sloten, Nieuw-Sloten
0
0
2
0
2
De Pijp, Rivierenbuurt
-14
-16
-20
0
-50
Gaasperdam
-9
-11
-31
0
-51
Geuzenveld, Slotermeer
4
-78
-7
120
39
IJburg, Zeeburgereiland
83
72
9
0
164
Indische Buurt, Oostelijk Havengebied
-20
-60
-9
44
-45
Noord-Oost
-7
-28
-19
-1
-55
Noord-West
47
47
-35
0
59
Osdorp
-11
-41
-35
-1
-88
Oud-Noord
140
26
-8
0
158
Oud-Oost
-17
-2
-18
12
-25
Oud-West, De Baarsjes
-28
-23
-7
0
-58
Oud-Zuid
10
-7
-7
-2
-6
Sloterdijk Nieuw-West
0
0
0
0
0
Slotervaart
-38
-91
-75
100
-104
Watergraafsmeer
127
-20
-99
144
152
Weesp, Driemond
41
43
2
0
86
Westerpark
39
18
-7
0
50
787
-224
-417
454
600
Buitenveldert, Zuidas
Eindtotaal
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
36
Middenhuur Ontwikkeling middeldure huur (o.b.v. huurprijs, excl. sociale huur) Mutaties aantal woningen (incl. onzelfstandig) Eindtotaal Nieuwbouw
73
Aankoop
0
Verkoop
0
Sloop
0
Splitsing
12
Samenvoeging
2
Overig
165
Saldo
252
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
37
Saldo toe- en afname van aantal middeldure huurwoningen (incl. onzelfstandig) per gebied Eindtotaal Bijlmer-Centrum
18
Bijlmer-Oost
8
Bijlmer-West
0
Bos en Lommer
3
Buitenveldert, Zuidas
4
Centrum-Oost
9
Centrum-West
1
De Aker, Sloten, Nieuw-Sloten
1
De Pijp, Rivierenbuurt
10
Gaasperdam
9
Geuzenveld, Slotermeer
75
IJburg, Zeeburgereiland
1
Indische Buurt, Oostelijk Havengebied
5
Noord-Oost
5
Noord-West
8
Osdorp
7
Oud-Noord
13
Oud-Oost
12
Oud-West, De Baarsjes
23
Oud-Zuid
18
Sloterdijk Nieuw-West
0
Slotervaart
10
Watergraafsmeer
3
Weesp, Driemond
0
Westerpark
9
Eindtotaal
252
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
38
Afspraak: 3.4 Geen verkoop sociale huurwoningen van corporaties in de gebieden met < 30% sociale huur in handen van corporaties, tenzij er sprake is van één of een combinatie van onderstaande redenen: a. Het woningen betreft die overduidelijk niet aansluiten bij de brede volkshuisvestelijke taak van de corporaties en die een onacceptabele investering vergen. b. Het gaat om de laatste woning(en) in een VvE, waarin een corporatie 6 of minder woningen heeft óf minder dan 30% aandeel. c. De verkoop onderdeel is van het mogelijk maken van een renovatie of sloop/ nieuwbouwproject of wanneer de kosten voor instandhouding of verbetering zeer hoog zijn. d. Complexgewijze verkopen die zijn goedgekeurd door de gemeente.
Verkoop in gebieden met <=30% sociale huur in 2024 Aantal verkochte sociale huurwoningen (incl. onzelfstandig) Eindtotaal Buitenveldert, Zuidas
10
Centrum-Oost
12
Centrum-West
4
De Aker, Sloten, Nieuw-Sloten
2
De Pijp, Rivierenbuurt
39
IJburg, Zeeburgereiland
0
Oud-West, De Baarsjes
46
Oud-Zuid
13
Weesp, Driemond
4
Eindtotaal
Afspraak: 3.5
130
De absolute voorraad sociale huurwoningen in het bezit van corporaties in deze negen gebieden gezamenlijk blijft in de periode 2024-2027 minimaal gelijk.
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
39
Afspraak: 3.7 De absolute voorraad sociale huurwoningen in het bezit van corporaties in deze drie gebieden [met 31-40% sociale huur] gezamenlijk blijft in de periode 2024-2027 minimaal gelijk.
Saldo toe- en afname van aantal woningen (incl. onzelfstandig) Eindtotaal Gebieden met <= 30% sociale huur
323
Gebieden met 31 - 40% sociale huur
68
Gebieden met > 40% sociale huur
209
Totaal
600
Afspraak: 3.10 Geen verkoop, splitsing of liberalisatie van grote woningen (> 100 m2) in de sociale woningvoorraad van woningcorporaties, tenzij (zelfde afwegingskader als bij A)*. Corporaties kunnen in gevallen ook grote woningen verkopen of liberaliseren in het kader van menging van buurten. Dat is onderwerp van het gesprek, zoals genoemd bij 3.12 en 3.13. * Individuele Afspraak: Lieven de Key verkoopt jaarlijks ongeveer 12 grote woningen (>100 m2 gbo).
Afspraak: 3.11 Geen verkoop, splitsing of liberalisatie van rolstoelwoningen in de sociale woningvoorraad van woningcorporaties en geen verkoop of splitsing van rolstoelwoningen in middeldure of vrije segment.
Verkoop grote woningen (>100m2 GBO) en rolstoelwoningen in 2024 Eindtotaal >100 m2 GBO
13
Rolstoelwoning
0
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
40
Afspraak: 3.12 Corporaties rapporteren jaarlijks transparant over de woningen die zijn verkocht. Bovenstaand afwegingskader vormt hiervoor de basis. Hierover voeren de drie partijen een bestuurlijk gesprek, waarin partijen met elkaar de diepte opzoeken, per corporatie en collectief.
Verkoop sociale huurwoningen in 2024 Aantal verkochte sociale huurwoningen (incl. onzelfstandig) per gebied Eindtotaal Bijlmer-Centrum
43
Bijlmer-Oost
14
Bijlmer-West
0
Bos en Lommer
33
Buitenveldert, Zuidas
10
Centrum-Oost
12
Centrum-West
4
De Aker, Sloten, Nieuw-Sloten
2
De Pijp, Rivierenbuurt
39
Gaasperdam
40
Geuzenveld, Slotermeer
17
IJburg, Zeeburgereiland
0
Indische Buurt, Oostelijk Havengebied
32
Noord-Oost
51
Noord-West
43
Osdorp
80
Oud-Noord
8
Oud-Oost
45
Oud-West, De Baarsjes
46
Oud-Zuid
13
Sloterdijk Nieuw-West
0
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
41
Verkoop sociale huurwoningen in 2024 Slotervaart
24
Watergraafsmeer
19
Weesp, Driemond
4
Westerpark
33
Eindtotaal
612
Aantal verkochte sociale huurwoningen (incl. onzelfstandig) per soort gebied Eindtotaal Gebieden met <= 30% sociale huur
130
Gebieden met 31 - 40% sociale huur
76
Gebieden met > 40% sociale huur
406
Totaal
612
Monitor Prestatieafspraken resultaten 2024
42
Afspraak: 3.18 We monitoren de liberalisatie als onderdeel van de voorraadontwikkeling per gebied.