Bijlage 1 Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2026.pdf

Bronnen

61

Voorwoord

Verhaal uit de stad

“Ik wil kalmte, een kleurrijke woning met veel licht, waar mensen komen met wie ik mij verbonden voel.” Dat gevoel van verbondenheid groeit inmiddels ook met haar buren. “Ik dacht eerst: ik hoef niet zo nodig te socializen. Maar tijdens een event in het pand ontmoette ik hele leuke buren. Inmiddels zien we elkaar elke dag,” lacht ze.

Doel 3

Het mooiste vindt ze haar uitzicht. “Elke dag zie ik de zon opkomen. Ik zit vaak voor mijn Frans balkon en kijk uit over de hele stad.”

Verbinding met de buren Doel 2

“Ik was 27 toen ik de woning kreeg. Het is vrijheid, om eindelijk op mezelf te wonen. Niet dat ik beperkt werd door mijn ouders, maar een eigen plek is gewoon de volgende stap in je volwassenheid. Je kiest zelf wat je doet en met wie je omgaat. Dat geeft rust.”

Doel 1

Lisa (28) heeft na lang wachten eindelijk een woning via voorrang op basis van stadsdeelbinding, in de buurt waar ze is geboren en getogen.

Inleiding

Woning in vertrouwde buurt door stadsdeelbinding

Autonomie Doel 4 Doel 5

Met stadsdeelbinding krijgen bewoners zoals Lisa voorrang op een woning in hun eigen stadsdeel, zodat ze in hun vertrouwde buurt kunnen blijven wonen. Ik woon hier al mijn leven lang en kan nu dichtbij familie en vrienden blijven wonen. Ik voel me hier thuis. Mensen kennen elkaar, ondernemers groeten je. Toen ik na vakantie terugkwam, riep de groenteboer: ‘Buurvrouw, waar was je?’ Dat vind ik mooi.”

Doel 6 Doel 7

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2026

Bronnen

62

Voorwoord Inleiding

Streven 2040 en subdoelen 2023-2027 Amsterdamse wijken en buurten zijn leefbaar, veerkrachtig en ongedeeld. Een thuishaven voor alle bewoners, in alle levensfasen, of zij nu hier geboren zijn of ergens anders vandaan komen.

Doel 1

Op de korte termijn zijn er voor de periode 2023-2027 drie doelen geformuleerd om te realiseren. Per doel lichten we toe wat we doen om het doel te bereiken en hoe het er op dit moment voor staat.

Figuur 32. Betrokkenheid buurtbewoners, 2025

Figuur 33. Samenstelling wijken naar prijssegment, 2025 Doel 4

Betrokkenheid buurtbewoners, 2025 5 tot 5,4 5,5 tot 6 6 tot 6,5 6,5 tot 7 7 tm 7,5 7,5 en hoger

duur (> 60% dure huur en koop) gemengd (> 20% sociale huur; > 20% middelduur; > 20% duur) goedkoop en middelduur (20-60% sociale huur; 20-60% middelduur; < 20% duur) goedkoop en duur (20-60% sociale huur; < 20% middelduur; 20-60% duur) middelduur en duur (< 20% sociale huur; 20-60% middelduur; 20-60% duur)

Bron: Wonen in Amsterdam onderzoek

Bronnen

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2026

goedkoop (> 60% sociale huur)

Doel 7

Een homogeen samengestelde woningvoorraad en bevolking kan de veerkracht van een wijk beperken. De samenstelling van de woningvoorraad is in hoge mate bepalend voor welk type huishoudens er woont. Woningen in hogere prijssegmenten huisvesten huishoudens met hogere inkomens en vice versa. Maar in weinig wijken is één bepaald woningtype dominant. Veel Amsterdamse wijken

Samenstelling wijken naar prijssegment, 2025

Doel 6

Veel wijken hebben woningen in het dure én in het goedkoopste segment

63

Doel 5

De veerkracht van een wijk wordt door bewoners en instituties (scholen, gemeente, welzijn, corporaties) samen gevormd. Een goede indicator voor de veerkracht van een buurt, is de betrokkenheid die bewoners voelen bij hun buurt. Gemiddeld geeft de Amsterdammer een rapportcijfer 6,2 voor betrokkenheid van buurtbewoners bij de buurt. In een aantal wijken in vooral Nieuw-West is deze betrokken­ heid laag. In vergelijking met 2023 is dit cijfer in 15 wijken significant lager, waarvan in 5 wijken het gemiddelde rapportcijfer is gezakt tot onder een 5,5. In deze wijken staat mogelijk de veerkracht onder druk.

Doel 3

Betrokkenheid buurtbewoners wordt nog steeds slecht beoordeeld in Nieuw-West

bestaan juist voor een groot deel uit woningen in het dure segment én sociale huurwoningen. Steeds meer wijken zijn in de afgelopen tien jaar veranderd naar deze samenstelling. Dit is voor een groot deel het resultaat van autonome ontwikkelingen (zie ook Doel 1 ‘Meer woningen’ en Doel 2 ‘Betaalbaarder wonen’) op de woningmarkt en niet beïnvloedbaar door de gemeente en haar partners.

Doel 2

Subdoel 1: Veerkrachtige wijken

Voorwoord

Wat we doen

Figuur 34. Samenstelling wijken naar inkomen, 2025

Samenstelling wijken naar inkomen, 2025 laag inkomen (> 60% laag inkomen) hoog inkomen (> 60% hoge inkomens) gemengd (> 20% lage inkomens; > 20% midden inkomens; > 20% hoge inkomens) lage en hoge inkomens (20-60% laag inkomen; < 20% midden inkomen; 20-60% hoog inkomen)

Bron: Wonen in Amsterdam onderzoek

•

Stadsdeelvoorrang. Jaarlijks worden in de Huisvestings­ verordening Amsterdam nieuwbouwcomplexen aangewezen waarvoor geldt dat maximaal 25% van de huurwoningen met voorrang gaat naar Amster­dammers die binding hebben met het stadsdeel (zie ook kader ‘Evaluatie voorrangsregels’). Stadsdeel­voorrang kan ingezet worden voor complexen met sociale huur­ woningen of (private) middenhuur­woningen. In 2024 zijn 15 sociale huurwoningen toegewezen op basis van stadsdeelvoorrang. In 2025 waren dat 286 sociale huurwoningen verdeeld over 8 complexen. Er zijn in 2025 ook twee particuliere complexen opgenomen in de huisvestingsverordening met de bedoeling 25% van de woningen via deze voorrang toe te wijzen. Er is niet bekend hoeveel hiervan uiteindelijk is toegewezen met deze voorrang.

Doel 4

Kaderafspraken stedelijke vernieuwing. In 2025 hebben corporaties, huurderskoepels en gemeente op basis van een externe evaluatie gewerkt aan een vernieuwing van de kaderafspraken. De kaderafspraken bij renovatie of sloop zorgen voor een proces, waarbij

•

Doel 3

Prestatieafspraken. Een belangrijk onderdeel van de prestatieafspraken is de bescherming van negen gebieden met een laag aandeel sociale huur (<30%), met als doel om de ongedeelde stad in elke gebied te behouden. Dit doen we met het gezamenlijke afwegingskader “geen verkoop, tenzij”. Over de verkoop in deze gebieden zijn per corporatie individuele afspraken gemaakt. In 2024 zijn er in deze gebieden gezamenlijk 130 sociale huurwoningen verkocht (als onderdeel van 612 verkopen in totaal). Zie ook de monitor Prestatieafspraken.

Doel 2

•

bewoners actief worden betrokken bij het stedelijke vernieuwingstraject. De vernieuwde Kaderafspraken zijn in februari 2026 ondertekend en zijn op 1 maart 2026 ingegaan. Het participatieproces is verbeterd en er zijn afspraken gemaakt over een terugkeergarantie onder voorwaarden. Tot slot zijn de afspraken over verduurzaming in bewoonde staat (de verplichte aanpak van de EFG-labels) verduidelijkt.

Doel 1

Gebiedsgericht programmeren. Deze werkwijze wordt toegepast bij beslissingen over woningbouw­ programmering (zie ook Doel 1 ‘Meer woningen’). Uitgangspunt hierbij is rekening houden de met de samenstelling van de woningvoorraad in omliggende wijken en zo bijdragen aan een ‘goede’ mix van woningtypen.

Inleiding

•

Doel 5 Doel 6 Doel 7

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2026

Bronnen

64

Bijna 20% van de Amsterdamse huishoudens ervaart in meer of mindere mate overlast door de verhuur van woningen aan toeristen in de directe woonomgeving. Verhuur van woningen aan toeristen komt met name voor in het centrum en de ring daaromheen. De meeste overlast wordt ervaren op de Burgwallen, Grachtengordel en in Jordaan. De afgelopen twee jaar is de overlast toegenomen in Sloterdijk Nieuw-West, Slotermeer-West, Slotervaart-Zuid en Westindische buurt. De enige wijk waar overlast door vakantieverhuur is gedaald is IJburg-West.

Doel 2

Figuur 37. Ervaren overlast door verhuur van woningen aan toeristen, 2025 (%)

Doel 1 Doel 3

Het gevoel van veiligheid heeft veel invloed op de leefbaarheid in buurten. In een aantal wijken in Nieuw-West ervaren bewoners overlast door criminaliteit, zij geven gemiddeld een onvoldoende voor dit aspect van de buurt. Ditzelfde geldt voor drie wijken buiten Nieuw-West: Burgwallen-Oude Zijde, H-buurt en Waterlandpleinbuurt. Ten opzichte van 2023 is vooral in Sloterdijk Nieuw-West, Waterlandpleinbuurt, Burgwallen-Nieuwe Zijde en Slotermeer Zuidoost de overlast (verder) toegenomen. Ook in Bloemendalerpolder is de ervaren overlast door criminaliteit toegenomen, maar gemiddeld is dit nog steeds een van de wijken met het minste overlast door criminaliteit.

Hoewel van een andere orde dan criminaliteit, kan ook kamerverhuur en vakantieverhuur overlast geven en de leefbaarheid van een buurt aantasten. Ongeveer 19% van de Amsterdammers geeft aan dat ze in meer of mindere mate overlast ervaart van de verhuur van kamers in woningen. Overlast wordt ervaren in een aantal buurten in en om het centrum, veel buurten in Zuid waaronder de Rivierenbuurt, maar ook in een aantal buurten aan de randen van de stad zoals De Punt, Osdorp-Midden en Bijlmer­ museum. De afgelopen twee jaar is in Grachtengordel en Bijlmermuseum de overlast flink gestegen. In Hoofdweg e.o, Rijnbuurt, Indische Buurt-West, Weesp-Noordwest, Oude Pijp, Overtoomse veld, Chassébuurt en Apollobuurt is de ervaren overlast door kamerverhuur juist afgenomen.

Ervaren overlast vakantieverhuur concentreert zich nog steeds in het Centrum

Inleiding

Ervaren overlast door criminaliteit in de buurt in aantal wijken toegenomen

Ervaren overlast door kamerverhuur vooral in Centrum en buurten aan de rand van de stad

Voorwoord

Subdoel 2: Leefbare wijken

Figuur 36. Ervaren overlast door kamerverhuur, 2025 (%) Figuur 35. Ervaren overlast door criminaliteit, 2025 1 (ernstige overlast) tot 10 (geen overlast)

Doel 4 Doel 5

Ervaren overlast door kamerverhuur, 2025 0 tot 10% Overlast criminaliteit buurt, 2025

10 tot 15% 15 tot 20%

5 tot 5,4

20 tot 25%

5,5 tot 6

25 tot 30%

6 tot 6,5

30 tm 42%

Doel 6

4,1 tot 5

Bron: Wonen in Amsterdam onderzoek

6,5 tot 7

7,5 en hoger

Bron: Wonen in Amsterdam onderzoek

Doel 7

7 tot 7,5

Bron: Wonen in Amsterdam onderzoek

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2026

Bronnen

65

Voorwoord

Wat we doen

Werkwijze Buurtbalans. In de jaren 2020-2024 is in zeven buurten de werkwijze Buurtbalans getest en verbeterd (zie kader ‘Gebiedsgerichte inzet’ in de inleiding voor meer informatie). Sinds 2025 is buurtbalans in drie buurten toegepast. Vanaf januari 2026 is een adviseur gestart die in de stadsdelen de werkwijze gaat uitdragen en ondersteuning biedt bij het toepassen.

•

Doorzon convenant. Dit convenant is in december 2023 opnieuw getekend door de gemeente, woningcorporaties en politie. Op basis hiervan wordt samengewerkt door elkaars rapporten en procesverbalen in te zien en te gebruiken om sancties, bestuurlijke maatregelen of privaatrechtelijke maatregelen te treffen bij ondermijning van woningen.

•

Community-based werken. In Nieuw-West, Zuidoost en Noord werken drie gebiedsgerichte teams aan het oplossen van urgente lokale woonvragen en het versterken van lokale netwerken en gemeenschappen. Op deze manier komt het stedelijke beleid dichter bij de leefwereld in de wijken. Bewoners worden beter betrokken en lokale netwerken worden beter benut.

Doel 5 Doel 6 Doel 7 Bronnen

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2026

•

Doel 4

66

Het Wijk Actie Team werkt aan leefbaarheid en veiligheid. Het Wijk Actie Team in Zuidoost is een samenwerkings­verband tussen de gemeente Amsterdam (waaronder Wonen), de politie,

Het Wijkondersteuningsteam. Dit team is gericht op het bieden van ondersteuning aan bewoners in een specifieke wijk of buurt, in dit geval Zuidoost. Handhaving is hierbij geen prioriteit. Dit team is kleinschaliger dan het Wijk Actie Team (WAT) en heeft als doel het aanpakken van problematiek op het gebied van Wonen. De taken van dit team variëren afhankelijk van lokale behoeften, beleidsrichtlijnen en doelstellingen.

Doel 3

•

Start pilot interventieteam crimineel misbruik woningen. Per 1 februari 2025 is het Interventieteam Crimineel Woningmisbruik operationeel gestart. Dit team betreft een samenwerking tussen de directies Openbare Orde en Veiligheid, Wonen, Dienstverlening en de stadsdelen en richt zich op het opsporen en tegengaan van crimineel woningmisbruik en drug­ gerelateerde woonoverlast. De focus wordt gelegd op de Masterplangebieden. Het team werkt nauw samen met ketenpartners, zoals de politie, woningcorporaties, WAT-teams, zorginstanties en RIEC-partners. Deze aanpak draagt ook bij aan doel 1 van de AAV, doordat er woningen vrijgemaakt worden.

•

Doel 2

•

Handhaving illegale kamerverhuur. Amsterdam heeft regels om woningdelen te reguleren. Dit beleid heeft als doel overlast door overbewoning te voorkomen en de leefbaarheid van buurten te beschermen. Daarnaast handhaven we ook op illegaal woningdelen. In 2024 kwamen er 388 meldingen binnen bij de gemeente, iets minder dan in 2023. Niet al deze meldingen waren ook echt illegale gevallen van woningdelen.

woningcorporaties en zorginstanties. Dit team richt zich op contact met bewoners en pakt lokale leefbaarheidsen veiligheidsproblematiek aan. Dit omvat niet alleen een aanpak tegen fysieke overlast, maar adresseert ook sociale problematiek.

Doel 1

•

Handhaving illegale vakantieverhuur. Amsterdam heeft strenge regels om vakantieverhuur te reguleren (zie ook Doel 1 over de escalatieladder toeristische verhuur). Hiermee proberen we overlast terug te dringen. Daarnaast handhaven we op illegale vakantieverhuur. De laatste jaren zijn veel excessen aangepakt, die grote impact hadden op de leefbaarheid. In 2024 kwamen er 530 meldingen binnen bij de gemeente. Dat is minder dan in 2023. Niet al deze meldingen waren ook echt illegale gevallen van vakantieverhuur.

Inleiding

•

•

Pilots zorgzame buurten. Om in Amsterdam de beweging naar zorgzame buurten te versterken, zijn acht buurten of buurtcombinaties gekozen om samen met de mensen die er wonen en werken een integrale aanpak op buurtniveau te ontwikkelen. Van deze buurten zijn startscans gemaakt om een beeld te schetsen van de bevolking, de woningvoorraad en de kwetsbaarheid. In deze buurten versterken en verbinden acht projectleiders en een coördinator formele en informele netwerken. Dit moet leiden tot buurten waarin alle bewoners, ook ouderen en kwetsbare huishoudens, goed kunnen meedoen en mensen naar elkaar omkijken.

Doel 3

Pilots Woonzorgcirkels. Er is gewerkt aan drie woonzorgcirkels waarbinnen ouderen zelfstandig kunnen blijven wonen en kunnen rekenen op 24-uurszorg. Uiteindelijk zijn alle drie woonzorgcirkels doorontwikkeld tot een zorgzame buurt of Lang Leven Thuisflat.

Doel 2

•

Doel 1 Doel 4 Doel 5

Vanuit de principes van de woonzorgcirkel is ook het concept zorgzame buurt ontwikkeld. Dit is opgenomen in het beleidskader Sociale Basis 2025-2030. Een zorgzame buurt is een buurt waar mensen zich thuis voelen, aandacht voor elkaar hebben en hun talenten kunnen inzetten. Alle bewoners, ook ouderen en kwetsbare doelgroepen, voelen en hebben eigenaarschap en zeggenschap over hun eigen leven. Fysieke voorzieningen zijn toegankelijk voor iedereen, zodat alle bewoners gemakkelijk kunnen (blijven) deelnemen aan het sociale en maatschappelijke leven. Formele zorg en welzijn zijn aanvullend op informele hulp en eigen initiatieven.

Wat we doen Inleiding

Er ligt een grote opgave voor de huisvesting en zorg voor ouderen (zie ook doel 4 ‘Passender wonen’). Lang niet alle ouderen willen of kunnen in een geclusterde woonvorm wonen maar hebben toch zorg nodig. Hier is het concept ‘woonzorgcirkel’ voor ontwikkeld: ouderen kunnen vanuit hun eigen huis rekenen op 24-uurszorg die vanuit een nabijgelegen zorgvoorziening wordt geboden. De buurt en wijk spelen een belangrijke rol in de woonzorgcirkel. Niet alleen moet zorg in de buurt worden geboden, de buurt is ook de plek waar ouderen gebruik moeten kunnen maken van andere voorzieningen en het moet een plek zijn om buurtgenoten te kunnen ontmoeten.

Voorwoord

Subdoel 3: Investeringen sociale infrastructuur van de wijk

Doel 6 Doel 7

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2026

Bronnen

67

Voorwoord Doel 2

• Raadsinformatiebrief Resultaten ETHOS-telling Amsterdam-Amstelland, 2025 • Raadsinformatiebrief Stand van zaken voorrangsregeling voor beroepsgroepen 2024

Doel 3

• Raadsinformatiebrief Doorstroomoffensief Passend Wonen in Amsterdam

• Raadsinformatiebrief ouderenhuisvesting bestuursperiode 2022-2026

Doel 1

• Raadsinformatiebrief Afdoening toezeggingen over de Amsterdamse Kaderafspraken 2026 t/m 2030 tussen huurderskoepels, corporaties en de gemeente Amsterdam

Inleiding

Bronnen Raadsinformatiebrieven

• Raadsinformatiebrief Evaluatie opkoopbescherming

• Raadsinformatiebrief Jaarrapportage Woningbouw 2025

• Raadsinformatiebrief Voortgangsrapportage Versterking Aanpak Dakloosheid • Bijlage Resultatenoverzicht bij Raadsinformatiebrief voortgangsrapportage Versterking Aanpak Dakloosheid

• Raadsinformatiebrief Inwerkingtreding huisvestingsvergunning middenhuurwoningen per 1 juli 2025

• Raadsinformatiebrief Vrijgeven inspraak wijzigingsvoorstellen Huisvestingsverordening 2024 per 1 januari 2026

Doel 7 Bronnen

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2026

Doel 6

• Bijlage bij Raadsinformatiebrief Resultaten handhaving wonen 2024

• Raadsinformatiebrief Monitor Prestatieafspraken

68

• Raadsinformatiebrief Update stimuleren hospitaverhuur

Doel 5

• Raadsinformatiebrief Resultaten handhaving wonen 2024

• Raadsinformatiebrief Tweede monitor gezamenlijke schimmelaanpak

Doel 4

• Raadsinformatiebrief Evaluatie voorrangsregels sociale huur

Voorwoord Doel 1

• Ontwikkelstrategie “Amsterdam: bouwen aan buurten voor de toekomst”.

• Voortgangsrapportage Isolatieoffensief 2025

• Dak en thuisloosheid in beeld Q1 2025 • ETHOS-TELLING van dak- en thuisloosheid. Regio Amsterdam-Amstelland

• Prioriteitsbeleid handhaving woonfraude en woningkwaliteit 2024/2025

• Evaluatie opkoopbescherming 2025 • Evaluatie toewijzingsbeleid Woonwagenstandplaatsen Amsterdam

• Samen werken aan de volkshuisvesting. Amsterdamse prestatieafspraken voor 2024 t/m 2027 tussen de woningcorporaties, de huurderskoepels en de gemeente.

• Evaluatie Voorrangsregelingen sociale huur

• Voorlopige opzet escalatieladder vakantieverhuur

• Evaluatie verhuisregelingen VHNL & VGNB

• Woningbouwplan 2022-2028. Amsterdamse aanpak voor de nieuwbouw van woningen

• Dak en thuisloosheid in beeld Q1 2024

• Wonen in Amsterdam 2025: Factsheet Woningmarkt • Gezondheid in beeld. Gezondheidsmonitor 2020 en 2024

Monitor Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2026

Bronnen

69

• Woningbouwplan 2022-2028. Jaarrapportage 2025. Stand van zaken 1 januari 2026

Doel 7

• Huisvestingsverordening Amsterdam 2024

• Woningbouwplan 2022-2028. Jaarrapportage 2024. Stand van zaken 1 januari 2025

Doel 6

• Zienswijze Wetsvoorstel nieuwe regels inzake huisvesting vergunninghouders

Doel 5

• Monitor prestatieafspraken. Samenwerken aan de volkshuisvesting. Resultaten 2024.

• Bestuursrapportage Uitvoeringsagenda Ouderenhuisvesting

Doel 4

• Woonruimteverdeling in de regio Amsterdam, jaarrapportage 2024

Doel 3

• Jaarbericht 2024 en 2025. Amsterdamse federatie van woningcorporaties

Doel 2

• Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting

Inleiding

Bronnen Overige bronnen

Colofon Gemeente Amsterdam Afdeling Wonen Postbus 1900, 1000 BX Amsterdam amsterdam.nl/wonen Vormgeving: Ontwerpwerk