Bijlage 1: Jaarverslag Leerplicht 2021-2022- definitief.pdf

In deze paragraaf worden de ontwikkelingen en resultaten rondom de processen-verbaal en HALTafdoeningen beschreven. Verzuim kan leiden tot handhaving door Leerplicht. Leerplicht kan een jongere verwijzen naar Bureau Halt. Dit gebeurt wanneer het verzuim aanhoudt maar nog niet heel ernstig is - en als er geen andere zorgen zijn rond de betreffende jongere. Bureau Halt bespreekt het spijbelgedrag met de jongere en bekijkt wat een passende straf is om het verzuim te stoppen. Als het om ernstig, herhaald verzuim gaat of om absoluut of luxe verzuim, kan een justitieel proces-verbaal worden opgemaakt tegen een jongere en/of de ouder.

Leerplicht werkt intensief samen met het Openbaar Ministerie en de Raad voor de Kinderbescherming met als doel het leerrecht voor het kind en de jongere te waarborgen. In het schooljaar 2021-2022 is geïnvesteerd in onder andere een verbeterslag op de proces-verbaal formats. In het schooljaar 2022-2023 werkt Leerplicht onder andere aan het opzetten van een werkinstructie en aan een verbeterslag op de herstelverzoeken van de processen-verbaal.

Tabel 12: Ontwikkeling leerplichtigen met proces-verbaal en afdoening Halt naar verzuimsoort 2017-2018

2018-2019

2019-2020

2020-2021

2021-2022

% t.o.v. vorig jaar

3494

3307

2807

2982

3301

10,7%

Halt

80

46

30

21

26

23,8%

Proces-verbaal

161

180

86

81

111

37,0%

Verbaliseringspercentage

4,6%

5,4%

3,1%

2,7%

3,4%

Verzuimers

565

719

535

202

498

146,5%

Proces-verbaal

98

155

152

31

130

319,4%

Verbaliseringspercentage

17,3%

21,6%

28,4%

15,3%

26,1%

Verzuimers

846

819

555

518

895

16,9%

1

5

3

2

-33,3%

0,0%

0,1%

0,1%

0,1%

Verzuimers 16 uur

Luxe

Absoluut

Proces-verbaal

Verbaliseringspercentage

2.7 Deurbezoeken

aanvragen bij het team Ondersteuning en Assistentie van Leerplicht.

In deze paragraaf worden de ontwikkelingen en resultaten rondom de deurbezoeken beschreven.

Deze deurbezoeken worden uitgevoerd door de leerplichtassistenten. De leerplichtassistenten handelen in opdracht en ter ondersteuning van de leerplichtambtenaar. De leerplichtassistenten brengen in koppels een deurbezoek aan leerlingen en ouders om het contact te herstellen met de leerplichtambtenaar. Zij stellen ook vast of leerling en zijn/haar ouders op het bij leerplicht bekende adres verblijven.

Leerplicht heeft ieder kind in beeld. Leerplicht is onmisbaar bij het bewaken van het recht op onderwijs en de ontwikkeling van de jonge Amsterdammer. Het komt echter voor dat de leerplichtambtenaar geen contact krijgt met het kind en/of jongere en de ouders en dat de begeleiding dreigt te stagneren. De leerplichtambtenaar kan dan een deurbezoek

¹² Ten opzichte van schooljaar 2018-2019, voor de coronajaren, is het aantal processen-verbaal dat is opgesteld gedaald.

32

In het schooljaar 2021-2022 zijn 1.729 deurbezoeken aangevraagd door de leerplichtambtenaren. Dit is een toename van 21% (303) ten opzichte van het schooljaar 2020-2021.¹³ Hiervan zijn 882 bezoeken gerelateerd aan absolute verzuimbegeleiding en 847 aan relatieve verzuimbegeleiding. Bij bijna 50% van alle deurbezoeken is resultaat geboekt en heeft de leerplichtassistent een bewoner gesproken. Daarmee kon de leerplichtambtenaar verder gaan met de begeleiding van het kind/de jongere. In sommige gevallen treffen de leerplichtassistenten niemand aan en heeft de leerplichtambtenaar twijfels over de rechtmatige inschrijving of verblijf op het adres. In deze gevallen controleren kwaliteitsonderzoekers van de afdeling Dienstverlening vervolgens de rechtmatigheid van inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP).

Figuur 6: Aangevraagde deurbezoeken 2021-2022

Aantal deurbezoekaanvragen

1729

882

847

AV

RV

Figuur 7: Resultaat deurbezoeken 2021- 2022

Bewoners aangetroffen 458

451

432

389

AV

RV Ja

Nee

¹3 De toename van de AV-deurbezoeken is in lijn met de toename van het aantal AV- behandelingen

33

Het verhaal van Yvonne, leerplichtassistent

"Ik ben dan echt blij als mijn bezoek het verschil heeft kunnen maken."

“Ik werk al 28 jaar voor de gemeente Amsterdam, met veel plezier! Ik begon ooit als handhaver, bij de toenmalige Stadswacht. Sinds 2009 ben ik leerplichtassistent. Met veel plezier!”

"Het voelt goed als je een kind of een jongere net dat extra zetje kunt geven." Zo ziet mijn werkdag er meestal uit “We beginnen geregeld met op-tijd-kom acties op scholen. Een kwartier voor de les gaan we bij het hek staan om alle kinderen te verwelkomen. We geven ze een complimentje als ze op tijd zijn. De te laat komers spreken we aan. Ik blijf altijd vriendelijk.”

Deurbezoeken “De leerplichtambtenaar vraagt zo’n bezoek aan, via onze afdeling planning. Ik ben al zolang handhaver dat ik het absoluut niet eng of ingewikkeld vind om aan te bellen. Voor sommige mensen is het best wel confronterend als je ineens voor de deur staat. Als je persoonlijk voor de deur staat, komt de boodschap toch meer binnen bij mensen. Zeker als je begrip toont in sommige situaties. Je komt uiteindelijk alleen omdat we het beste voor het kind willen.”

Schrijnende gevallen “Ja, die kom ik met regelmaat tegen. Schrijnende gevallen koppel ik altijd na afloop terug aan de leerplichtambtenaar. Die kan dan gericht de benodigde hulp en ondersteuning in gaan zetten. Zaken komen soms via een simpel deurbezoek aan het rollen. Ik vraag de leerplichtambtenaar geregeld naar de afloop. Ik ben dan echt blij als ik met mijn bezoek het verschil heeft kunnen maken.”

Trots op “Als je echt iets in gang zet! Een tijdje geleden bracht ik, samen met een agent, een probleemjongere met grote regelmaat van en naar school. We hadden dan af en toe gesprekken over wat hij werkelijk zou willen. In de catering werken, dat leek hem wat. Tot mijn grote blijdschap trof ik hem enkele maanden later aan in de keuken van een groot bedrijf. Het was hem gelukt. Hij bedankte mij omstandig. Ik maak dus ook hele mooie dingen mee. Het voelt goed als je een kind of een jongere net dat extra zetje kunt geven.”

35

3. Speerpunten Leerplicht zet in het schooljaar 2022-2023 in op de volgende speerpunten. 1

Verminderen absoluut verzuim en thuiszitters Door middel van: n Een thuiszittersaanpak gericht op voorkomen en verkorten van de duur van thuiszitten; n Extra capaciteit op AV.

2

Goede samenwerking met scholen en partners Door middel van: n Preventieve spreekuren op een aantal scholen; n Het structureel inzetten van start- en eindgesprekken;¹4 n Een bereikbare en benaderbare leerplichtorganisatie.

3

Verzuim mbo Door middel van: n Jaarlijkse gesprekken met mbo opleiding, waarbij aanpak verzuim een onderdeel is; n Intensievere samenwerking tussen mbo-instelling en Leerplicht bij bovenleerplichtige jongeren die ongeoorloofd verzuimen; n Fysieke aanwezigheid van jongerenadviseurs van het Jongerenpunt om jongeren die dreigen uit te vallen te begeleiden.

4

Vrijstellingen 5 sub a Door middel van: n Onderzoek in samenwerking met de G4.

¹4 Start, - en eindgesprekken: Bij de start van het nieuwe schooljaar vindt op iedere school een startgesprek plaats. Tijdens dit gesprek worden er duidelijke werkafspraken vastgesteld. Aan eind van worden deze afspraken geëvalueerd. De start- en eindgesprekken bevorderen de kwaliteit van het werk en optimaliseren de samenwerking tussen school en Leerplicht.

36

4. Begrippenlijst Wettelijk ongeoorloofd verzuim We spreken van verzuim als een kind of jongere zonder startkwalificatie zonder geldige reden afwezig is.

Langdurig relatief verzuim Er is sprake van langdurig relatief verzuim als een kind of een jongere minimaal vier aaneengesloten schoolweken continu afwezig is. De scholen zijn verplicht om dit als Langdurig Relatief Verzuim te melden.

Leerplichtig Alle kinderen tussen 5 en 16 jaar die in Nederland wonen zijn leerplichtig.

Luxe verzuim Ongeoorloofd verzuim rondom de schoolvakanties.

Kwalificatieplichtig Een jongere tussen de 16 en 18 jaar die nog geen startkwalificatie heeft behaald, is kwalificatieplichtig.

Vrijstelling van Leerplicht In de Leerplichtwet is een aantal criteria opgenomen op grond waarvan vrijstelling van de leerplicht kan worden aangevraagd. De zijn: n Vrijstelling artikel 5 sub a: vrijstelling om lichamelijke of psychische redenen. n Vrijstelling artikel 5 sub b: vrijstelling op basis van bedenkingen tegen de richting van het onderwijs. n Vrijstelling artikel 5 sub c: vrijstelling op basis van een inschrijving op een school in het buitenland. n Vrijstelling artikel 15: vrijstelling wegens het volgen van ander onderwijs, bijvoorbeeld een bedrijfsopleiding of een speciale vakopleiding.

Startkwalificatie Een startkwalificatie is een diploma havo, vwo of mbo (minimaal niveau 2). Voortijdig schoolverlaten Voortijdig schoolverlaten is het verlaten van school zonder een startkwalificatie (havodiploma, vwo-diploma of diploma op mbo-niveau 2, 3 of 4). Het gaat om kinderen en jongeren tussen de 12 en 23 jaar. Bovenleerplichtig Alle jongeren tussen 18 en 23 jaar die in Nederland wonen en geen startkwalificatie hebben.

Recidive Een kind of jongere met meer dan één wettelijke verzuimmelding bij Leerplicht.

Relatief verzuim Er is sprake van relatief verzuim als leer- of kwalificatieplichtige kinderen of jongeren ingeschreven staan op school, maar gedurende de schooltijd verzuimt. Ook veel veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. Scholen zijn op grond van artikel 21 van de Leerplichtwet verplicht om wettelijk verzuim te melden.

RMC Wet- en regelgeving Met ingang van 1 januari 2002 is de Wet houdende regels over de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie Voortijdige Schoolverlaten in werking getreden. In de wet is vastgelegd dat het bestrijden van voortijdig schoolverlaten een gezamenlijke taak is van de schoolbesturen en de gemeente. Vanaf 1 januari 2002 zijn de schoolbesturen verplicht om voortijdig schoolverlaters te melden bij de gemeente.

Absoluut verzuim Er is sprake van absoluut verzuim als een kind of een jongere geen inschrijving heeft op een school en ook geen vrijstelling heeft.

Speciaal Onderwijs In het speciaal onderwijs krijgen kinderen meer aandacht en ondersteuning dan in het reguliere (gewone) onderwijs. Vanuit het speciaal onderwijs kunnen leerlingen soms instromen in het reguliere onderwijs of doorstromen naar een reguliere vervolgopleiding.

Nieuwkomers Nieuwkomers zijn vluchtelingen of immigranten die naar Nederland komen voor werk of hun partner.

37

Colofon Afdeling Onderwijs Team Leerplicht Gemeente Amsterdam Tekstverhalen en redactie: Communicatie Leerplicht, Gemeente Amsterdam Cijfers: Afdeling Onderwijs Amsterdam Beeld: Canva fotobank en de Nationale fotobank Vormgeving: LassooyDesign BNO De beelden bij de verhalen zijn willekeurig gekozen. Mei 2023

Contact Website: amsterdam.nl/leerplicht Telefoon: 020 251 80 10 E-mail: leerplicht@amsterdam.nl Postadres: Afdeling Onderwijs - Leerplicht Postbus 1840 1000 BV Amsterdam

38

LAS23064