bijlage 1 - Eindconcept NVU Czaar Peterstraat november 2021 tg.pdf

Nota van Czaar Peterstraat onderdeel Binnenring Fiets-OV Corridor Uitgangspunten Concept

Inhoud Inhoud

2

Samenvatting

3

Leeswijzer

6

1

Inleiding

7

Binnenring Aanleiding herinrichting  Ambitie en doelstellingen Het projectgebied 

7 8 8 9

1.1 1.2 1.3 1.4

2

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

3

Raakvlakprojecten en plannen 

11

Stadswerf Oostenburg Dijksgracht Oost  Pontverbinding Sluisbuurt - Sporenburg  Oostbrug, Sprong over het IJ Overige projecten en plannen in de omgeving

12 12 13 13 14

Analyse huidige situatie

15

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9

Omschrijving Openbaar Vervoer Fiets  Voetgangers  Auto en taxi Verkeersveiligheid Leefbaarheid Ondergrond Technische eisen inrichting

15 15 18 20 21 22 23 25 26

4

Ontwerpverkenning

27

4.1 Randvoorwaarden 4.2 Oplossingsrichting meer ruimte voor de fiets 4.3 Oplossingsrichting verbeteren doorstroming tram

5

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8

6

6.1 6.2

7

7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6 7.7 7.8 7.9

Geraadpleegde partijen

34

Informatie en inspraak Organisaties bewoners en ondernemers Vervoerpartijen Gemeentelijke diensten Stadsdeel Centrum  Centrale Verkeerscommissie (CVC)  Cliëntenbelang Rover

34 35 37 37 38 39 39 40

Conclusie en vervolg 

42

Voorkeursvariant  Aandachtspunten in de vervolgfase 

42 43

Uitgangspunten ontwerp

46

Algemeen Voetgangers Fietsers Openbaar vervoer Autoverkeer Bijzonder verkeer Parkeerstrook, terrassen en groen Duurzaamheid Technische eisen inrichting

46 46 46 47 47 48 48 48 49

Bijlage I Beleidskaders en agenda’s

50

1.1 Visie documenten  1.2 Stedelijke kaders 1.3 Agenda’s en Programma’s 

50 51 51

Bijlage II Afgevallen varianten

54

27 27 29

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

2/56

Samenvatting De Binnenring (vanaf Haarlemmerplein via de Marnixstraat, Weteringschans en de Sarphatistraat naar de Czaar Peterstraat) is een ruim 7 kilometer lange route die stap voor stap wordt getransformeerd tot fiets- en OV corridor. Parallel aan de Binnenring ligt de S100 auto corridor (Nassaukade, Stadhouderskade, Mauritskade), voor doorgaand gemotoriseerd verkeer. Met het oog op het autoluwer worden van de stad, de gebiedsontwikkelingen aan zowel de westkant als de oostkant van de stad en de aansluiting van de Binnenring op de toekomstige oeververbindingen naar Noord, groeit het aantal fietsers op de Binnenring de komende jaren en neemt de frequentie van het openbaar vervoer toe. Daarom passen we de inrichting van de Binnenring aan. Waar mogelijk leggen we fietsstraten aan waar fietsers met verschillende fietssnelheden comfortabel kunnen doorfietsen. Auto’s rijden op de fietsstraat als gast mee met de fietsers. Met behulp van drempels worden zij gedwongen zich aan de maximumsnelheid van 30 km/u te houden. Het openbaar vervoer krijgt waar mogelijk een verhoogde vrije baan en toegankelijke haltes, zodat trams en bussen onbelemmerd doorstromen en reizigers kunnen rekenen op vlot en betrouwbaar vervoer.

De Czaar Peterstraat is één van de trajectdelen van de Binnenring. Het is een rechte straat van ongeveer 19,80 meter breed tussen de gevels. Beeldbepalend zijn de bomenlaan en de trambaan door de straat. In de afgelopen jaren is het aantal detailhandelszaken en horecagelegenheden toegenomen. De straat kenmerkt zich door lange bouwblokken uit verschillende bouwperiodes met op regelmatige afstand zijstraten. In de straat bevinden zich diverse voorzieningen, zoals twee verzorgingshuizen, een inloophuis voor buurtbewoners en een gezondheidscentrum. De Czaar Peterstraat is een gebiedsontsluitingsweg, maar wel met een snelheidsregime van 30 km/u. Dit regime geldt ook voor de tram. De trambaan is grotendeels vrijliggend en is tussen de Eerste- en Tweede Leeghwaterstraat samengevoegd tot strengelspoor. Er zijn twee haltes op korte afstand van elkaar aanwezig, beide voldoen niet aan de wettelijke toegankelijkheidseisen voor het openbaar vervoer. De straat is vanaf de Oostenburgergracht toegankelijk voor autoverkeer. Fietsers in noordelijke richting (richting Frans de Wollantstraat) rijden gemengd met dit éénrichtingsverkeer op de rijbaan. Aan de andere kant van de trambaan ligt een smal vrijliggend fietspad, voor fietsers in de richting van de Oostenburgergracht. Aan beide zijden van de straat staan op het trottoir bomen langs de weg, in een beeldbepalende laanstructuur.

De doorloopruimte op het trottoir is smal door de bomen en wordt beperkt door allerlei obstakels zoals (brom)fietsparkeren, terrassen en plantenbakken. Aan de even zijde van de straat liggen enkele parkeerplaatsen tussen de bomen. Het laden/lossen vindt plaats op de parkeerplaatsen en/of op aangewezen laad- en losplekken in venstertijden (tussen 07:00-19:00 uur). Er zijn zorgen over de verkeersveiligheid van met name de kruising Eerste Coehoornstraat en de kruising Frans de Wollantstraat.

Czaar Peterstraat Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

3/56

Samenvatting

In deze Nota van Uitgangspunten wordt toegelicht waar het ontwerp voor de herinrichting straks aan moet voldoen en hoe we hiertoe zijn gekomen. Doelstellingen voor de herinrichting zijn: verbeteren van de doorstroming van het openbaar vervoer, meer ruimte creëren voor fietsers en het verbeteren van de verkeersveiligheid. Daarbij is behoud van de huidige laanstructuur met bomen uitgangspunt.

bestemmingsverkeer, met veilige doorsteken over de trambaan en fietspaden.

Duidelijk is dat voor deze doelstellingen ruimte gecreëerd moet worden, ofwel er moeten keuzes worden gemaakt. Om aan de doelstellingen voor het openbaar vervoer te voldoen is het noodzakelijk het strengelspoor tussen de Eerste- en Tweede Leeghwaterstraat te vervangen door een regulier spoor in beide richtingen en de twee haltes samen te voegen tot één toegankelijke halte. Deze maatregelen in de Czaar Peterstraat leveren voor de (oostelijke) Binnenring ruim 7 minuten aan rijtijdwinst op per spitsuur. Dit leidt tot lagere exploitatiekosten en een verbetering voor de reistijd van de reiziger. Door de trambaan in de gehele lengte van de straat minimaal 0,50 meter te verschuiven, ontstaat ruimte om in beide richtingen een breder Figuur 19van 2,50 meter. Het autoverkeer rijdt in één fietspad te maken richting mee over de trambaan. Omgeen de verkeersveiligheid te Auto op trambaan, halte verbeteren en de tram zo weinig mogelijk te hinderen wordt de straat autoluw ingericht, alleen toegankelijk voor

De twee haltes in de straat worden samengevoegd tot één halte die aan alle toegankelijkheidseisen voldoet. Omdat een toegankelijke halte meer ruimte inneemt en de straat smal is, is ter hoogte van de nieuwe perrons geen ruimte voor bomen op het trottoir. De definitieve plek van de nieuwe halte ligt nog niet vast. De voorkeur is deze in de buurt van de Cruquiusstraat te plaatsen, dicht bij de nieuwe voetgangersbrug naar Oostenburg en dicht bij het zorgcentrum De Keyzer. Afhankelijk van de definitieve locatiekeuze moeten er mogelijk 5 tot 10 bomen verwijderd worden om de halteperrons in te passen.

4.50

2.50

6.30

2.50

4.15

Figuur 1 Dwarsprofiel variant breder fietspad op Czaar Peterstraat tussen Conradstraat en Cruquiusstraat (links even zijde, rechts oneven zijde).

Zo blijft de buurt bereikbaar en kan de huidige bomenstructuur behouden blijven. Dit betekent dat de huidige doorloopruimte op het trottoir (ca. 1,60 meter tussen gevel en bomen) ook ongewijzigd blijft.

In de zomer van 2018 is inspraak gehouden over de concept Nota van Uitgangspunten. Ook is in mei 2018 een coalitieakkoord vastgesteld door het nieuw aangetreden stadsbestuur. Op basis hiervan is de conceptnota op een aantal punten aangepast, wat geleid heeft tot bovengenoemde voorkeursvariant.

2.15

2.50

2.30

6.30

2.50

4.15

Figuur 2 Dwarsprofiel variant breder fietspad op Czaar Peterstraat tussen Conradstraat en Cruquiusstraat (links even zijde, rechts oneven zijde). Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

4/56

Samenvatting

Het Dagelijks Bestuur van stadsdeel Centrum heeft in november 2018 een positief advies gegeven over de aangepaste Nota van Uitgangspunten. Zij ziet het toevoegen van de extra ruimte voor fietsers als noodzakelijk om de functie van de Czaar Peterstraat als verbindende schakel voor fietsers tussen het Oostelijk Havengebied en het centrum te verbeteren. Daarbij vroeg zij nadrukkelijk aandacht voor de verkeersveiligheid en het behoud van de bomenstructuur in de straat. Ook de Centrale Verkeerscommissie kan zich vinden in de voorgestelde oplossingsrichting van de knelpunten voor fiets en tram en omarmt de autoluwe straat. Aandachtspunten voor verdere uitwerking van het ontwerp zijn het bereikbaar houden van de buurt en het voorkomen van verstoringen van het tramverkeer door medegebruik van de trambaan.

Conclusie is dat een fietspad in beide richtingen in een autoluwe straat de voorkeursvariant is. Deze variant wordt in het vervolgtraject nader uitgewerkt in een ontwerp. De vele aandachtspunten die tijdens de inspraak zijn ingediend worden daarin meegenomen. (De Nota van Beantwoording geeft een samenvatting van het inspraaktraject). Naar verwachting zal in 2024 het definitief ontwerp voor de herinrichting van de Czaar Peterstraat gereed zijn. Vervolgens wordt het contract opgesteld en een aannemer geselecteerd om de werkzaamheden uit te voeren. De uitvoering vindt plaats vanaf 2026.

De definitieve besluitvorming over de Nota van Uitgangspunten is eind 2018 ‘on hold’ gezet, in afwachting van de resultaten van onderzoeken naar de verwachte toename van het aantal fietsers in de straat. Met de voorbereidingen voor een (tijdelijke) pontverbinding tussen de Sluisbuurt en Sporenburg en de vrijgave voor inspraak van de plannen voor bruggen over het IJ in het najaar van 2021, is inmiddels duidelijk geworden dat het aantal fietsers (en tramreizigers) zal toenemen in de straat.

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

5/56

Leeswijzer In deze Nota van Uitgangspunten (NvU) wordt in hoofdstuk 1 eerst de projectscope toegelicht, met de aanleiding en de doelstellingen. Ook het besluitvormingsproces rond de NvU komt ter sprake. Vervolgens wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op projecten en plannen in de omgeving die een direct raakvlak hebben met de Czaar Peterstraat en van invloed kunnen zijn op het toekomstig verkeer van de Czaar Peterstraat. In hoofdstuk 3 wordt een analyse gegeven van de huidige inrichting van de Czaar Peterstraat, inclusief de knelpunten. Daarna volgen in hoofdstuk 4 de onderzochte oplossings­ richtingen om tegemoet te komen aan de knelpunten en doelstellingen van het project. Ook wordt de voorkeursvariant gepresenteerd: een autoluwe inrichting met brede fietspaden. Deze variant is mede tot stand gekomen naar aanleiding van de inspraak. In hoofdstuk 5 wordt een overzicht gegeven van de inbreng van geraadpleegde partijen, zowel in het voortraject als tijdens de inspraak, waarna in hoofdstuk 6 de conclusie volgt, inclusief de aanbevelingen voor het vervolgtraject. In hoofdstuk 7 staan tot slot de uitgangspunten voor het ontwerptraject dat volgt na vaststelling van de Nota van Uitgangspunten. Bij deze Nota van Uitgangspunten hoort een Nota van Beantwoording van de inspraak.

Czaar Peterstraat

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

6/56

1 Inleiding Het wordt steeds drukker in de stad en dat is ook te merken in de Czaar Peterstraat. De Czaar Peterstraat is een straat waar mensen wonen, werken, winkelen en doorheen reizen. Als onderdeel van de Binnenring is de Czaar Peterstraat een belangrijke verbindingsroute voor fietsers en openbaar vervoer met het oostelijke deel van het stadscentrum. Naast de autonome groei van het fietsverkeer, zal ook de gebiedsontwikkeling op Oostenburg, in Noord en op Zee­ burgereiland en IJburg zorgen voor een toenemende groei van het aantal bezoekers en passanten in de straat (zie ook hoofdstuk 2).

1.1 Binnenring De Binnenring is ruim 7 kilometer lang en loopt via de Czaar Peterstraat, Sarphatistraat, Weteringschans en de Marnixstraat. Het is een halve ring om het stadscentrum heen, die wordt ingericht als fiets- en OV corridor, een comfortabele doorgaande

Kaart 1 Overzicht Binnenring met de verschillende trajectdelen

route. Deze corridor vormt de verbinding tussen grote gebiedsontwikkelingen aan de west- en oostkant van de stad en het centrum. De Binnenring functioneert als een verdeelring zodat bewoners en bezoekers zich snel en gemakkelijk via fiets en OV door de stad kunnen bewegen. De herinrichting van de Binnenring is gestart in 2016 en wordt gefaseerd uitgevoerd. De Binnenring wordt opnieuw ingericht, zodat deze fiets- en OV corridor - ook in de toekomst - het toegenomen verkeer aan kan. Op de Binnenring komt meer ruimte voor fietsers en openbaar vervoer. Dat bereiken we door: • Waar mogelijk een doorgaande fietsstraat te maken; auto’s zijn hier te gast en mogen maximaal 30 km/uur. • Waar geen fietsstraat past brede fietspaden te maken. • De OV-haltes toegankelijk te maken voor alle gebruikers (gelijkvloerse in- en uitstap). • Prettige en veilige looproutes van en naar de haltes aan te leggen. • De trambanen zo veel mogelijk vrij van ander verkeer te leggen. • Waar nodig de verkeersveiligheid te verbeteren en maatregelen te nemen om de leefkwaliteit te verbeteren. 1.1.1 Aansluiting met oeververbindingen In 2019 is in opdracht van het Rijk en de gemeente van Amsterdam een adviescommissie in het leven geroepen voor nieuwe oeververbindingen over het IJ.

Deze adviescommissie heeft voorgesteld om met twee nieuwe bruggen over het IJ aan te takken op de Binnenring, zodat fietsers en OV straks een duidelijke en comfortabele fiets- en OV route hebben via de oost- en westzijde van Amsterdam. Op die manier worden drukke gebieden rond het Centraal Station ontlast. Voorstel in het adviesrapport is ook om de Binnenring op termijn te sluiten in Amsterdam Noord (zie kaart 2). Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

7/56

1 Inleiding

Na realisatie van de oeververbindingen levert de Binnenring straks een belangrijke bijdrage aan een goede ontsluiting van nieuwe stadswijken aan beide zijden van het IJ, zowel in Amsterdam als in Zaanstad. Voor een verdere toelichting op de plannen van Sprong over het IJ zie paragraaf 2.3 en 2.4.

Oorspronkelijk lag de focus van de herinrichting op het oplossen van knelpunten in het openbaar vervoer, vanuit de toenmalige Investeringsagenda OV. Op basis hiervan is een concept-Nota van Uitgangspunten opgesteld, waar in 2018 inspraak over gehouden is. Mede op basis van de inspraakreacties is de concept-Nota van Uitgangspunten aangepast. Inmiddels is naast de verbetering van de doorstroming en betrouwbaarheid van de tram een belangrijk doel om meer ruimte voor de fietser te realiseren. De aanpak van de Czaar Peterstraat is onderdeel van de Investeringsagenda Mobiliteit. Daarnaast zijn de ambities uit de Agenda Amsterdam Autoluw in samenhang bekeken bij de verdere uitwerking van deze Nota van Uitgangspunten (zie bijlage 1 voor de relevante beleidskaders en visiedocumenten).

1.3 Ambitie en doelstellingen

1.2 Aanleiding herinrichting

De ambitie van het project is de transformatie van de Czaar Peterstraat tot fiets- en OV corridor, als onderdeel van de Binnenring. Daar horen de volgende projectdoelstellingen bij: • Verbeteren van het openbaar vervoer, waaronder: - betrouwbaarheid verhogen - doorstroming verbeteren - haltes toegankelijk maken • Meer ruimte voor fietsers, waaronder: - comfortabeler doorfietsen mogelijk maken - waar nodig meer fiets parkeren • Verkeersveiligheid verbeteren

Al in 2017 is gestart met het opstellen van een Nota van Uitgangspunten voor herinrichting van de Czaar Peterstraat.

Het behoud van de huidige laanstructuur met bomen is hierbij uitgangspunt.

Kaart 2 Voorstel adviescommissie om Binnenring te sluiten met twee bruggen over het IJ

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

8/56

1 Inleiding

1.4 Het projectgebied

1.5

Proces Nota van Uitgangspunten

Het projectgebied omvat het maaiveld van gevel tot gevel van de Czaar Peterstraat, vanaf de Oostenburgergracht tot en met de kruising met de Frans de Wollantstraat.

1.5.1 Doel Nota van Uitgangspunten  Het doel van de Nota van Uitgangspunten is: • Het borgen van de doelstellingen van het project door deze vast te leggen in uitgangspunten voor het ontwerp van de herinrichting. • Het vormen van een toetsingskader voor het ontwerp en het (na besluitvorming over de Nota) op te stellen Programma van Eisen en Definitief Ontwerp. • Het vormen van een basis voor de raming van de projectkosten, waarmee de benodigde dekking kan worden gereserveerd / aangevraagd. 1.5.2 Besluitvorming Nota van Uitgangspunten In 2017 / 2018 is een Nota van Uitgangspunten (NvU) opgesteld voor de Czaar Peterstraat. Hierbij is met name gekeken naar oplossingen voor de slechte betrouwbaarheid en doorstroming van de tram. Op basis van onderzoeken naar de gezondheid van de bomen heeft stadsdeel Centrum destijds aangegeven dat zij de bomen in de straat wilde vervangen. Het project is verzocht dit mee te nemen in de herinrichting van de straat.

Kaart 3 Projectgebied herinrichting Czaar Peterstraat

Voordat de Nota van Uitgangspunten naar de gemeenteraad gaat, zijn in een inspraaktraject belanghebbenden om hun mening gevraagd over de plannen. Ook de Centrale Verkeerscommissie en het stadsdeel Centrum hebben een advies gegeven op de Nota van Uitgangspunten. Tijdens de inspraakperiode van 6 juni t/m 17 juli 2018 hadden belanghebbenden de gelegenheid om op de voorstellen voor de herinrichting te reageren (uitgangspunten en ontwerpverkenning).

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

9/56

1 Inleiding

 esluitvorming Nota aangehouden 2019-2021 B De definitieve besluitvorming over de Nota van Uitgangspunten is eind 2018 on hold gezet in afwachting van de resultaten van een haalbaarheidsstudie naar de fietsverbinding vanaf Sluisbuurt naar Sporenburg. Een simulatie in het verkeersmodel Amsterdam laat een toename zien van het fietsverkeer op de Czaar Peterstraat door een dergelijke verbinding. Het adviesrapport Oeververbindingen van commissie D’Hooghe biedt extra onderbouwing voor meer fietsersruimte. In maart 2021 heeft wethouder De Vries ingestemd met de herstart van het project en het laten vaststellen van de Nota van Uitgangspunten. De Nota van Uitgangspunten is vervolgens geactualiseerd in de zomer van 2021 en ligt nu voor. Herstart besluitvorming Nota 2021 In de Nota van Beantwoording zijn de ingediende zienswijzen verzameld en ís aangegeven hoe de zienswijzen zijn verwerkt in voorliggende Nota van Uitgangspunten. De Nota van Beantwoording wordt vastgesteld door het college van B&W, waarna de Nota van Uitgangspunten voor definitieve vaststelling aan de gemeenteraad wordt aangeboden. De gemeenteraad zal op basis van deze stukken en een financiële onderbouwing (geraamde investeringskosten en beoogde dekkingsbronnen) overgaan tot een Voorkeursbesluit, waarbij de Nota van Uitgangspunten definitief wordt en de voorkeursvariant van de herinrichting wordt vastgesteld.

1.5.3 Vervolg besluitvorming  Na het Voorkeursbesluit kan het ontwerp verder worden uitgewerkt, in samenspraak met betrokken partijen, buurtbewoners en - ondernemers. De verdere invulling van het ontwerp wordt gedaan aan de hand van de voorkeursvariant en binnen de kaders van de in de Nota vastgestelde uitgangspunten. De aanbevelingen die genoemd zijn in de inspraakreacties kunnen ook in dit ontwerpproces worden meegenomen. Het volgende besluitvormingsmoment in de gemeenteraad is het Uitvoerings- en Kredietbesluit, waar het definitieve ontwerp ter bespreking worden voorgelegd, samen met een financieel raming- en dekkingsplan en de uitvoeringsplanning. Dit zal naar verwachting in 2024 gebeuren. Vervolgens wordt het contract opgesteld en een aannemer geselecteerd om de werkzaamheden uit te voeren. De uitvoering is vooralsnog voorzien in 2026. De uitvoering van de werkzaamheden vindt in goede afstemming plaats met de diverse omgevingsprojecten.

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

10/56

2 Raakvlakprojecten en plannen In dit hoofdstuk zoomen we in op de omgeving en context van de Czaar Peterstraat. Rondom de Czaar Peterstraat zijn verschillende projecten in uitvoering, of in voorbereiding. Deze kunnen van invloed zijn op de toekomstige drukte en op de (planning van de) herinrichting van de Czaar Peterstraat. Nog niet van alle plannen is op dit moment zeker of – en vooral wanneer – ze doorgaan. Dit komt deels door de bezuinigingen als gevolg van de coronamaatregelen.

In bijlage 1 staan gemeentelijke visiedocumenten, beleidskaders en voorgestelde maatregelen en programma’s, die van invloed zijn op het verkeer in de Czaar Peterstraat en die de doelstellingen van dit project raken. Deels zijn deze ook kaderstellend en leidend voor de uitgangspunten en het ontwerp bij herinrichting van de straat.

Kaart 4 Raakvlak- en omgevingsprojecten Czaar Peterstraat 1. Projecten Stadswerf Oostenburg - Gebiedsontwikkeling nieuwe woonwijk met o.a.ca. 1.500 woningen - Voetgangersbrug Stadswerf Oostenburg – Czaar Peterstraat

2. Projecten Dijksgracht Oost - Kademuur, natuureilanden en aanleg ligplaatsvoorzieningen - Wandel- en fietsroute Dijksgracht - Park Oostenburg - Fly-over spoor Dijksgracht Oost

3. Pontverbinding Sluisbuurt - Sporenburg 4. Oostbrug, Sprong over het IJ

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

11/56

2 Raakvlakprojecten en plannen

2.1 Stadswerf Oostenburg Het grootste project in de directe omgeving van de Czaar Peterstraat is de gebiedsontwikkeling van de Stadswerf Oostenburg. Stadswerf Oostenburg maakt een grote trans­ formatie door. Het gebied gaat veranderen, van bedrijven­terrein naar woonwerkgebied. In de periode tot 2026 komen er circa 1.500 woningen, recreatieplekken, horeca en bedrijvigheid bij. De hoofdinfrastructuur voor de ontwikkeling van het gebied is inmiddels aangelegd en er wordt druk gebouwd. De eerste gebouwen zijn in 2021 opgeleverd en de eerste bewoners wonen al in de wijk.

het Borneoviaduct en de Panamalaan. Parkeren gebeurt in de centrale parkeervoorzieningen bij de entree van het eiland of aan de Oostenburgermiddenstraat. De buitenruimte wordt ingericht voor langzaam verkeer (voetgangers en fietsers) en verblijfsruimte. Voor voetgangers en fietsers is de wijk ook bereikbaar via de oude Werkspoorbrug. In 2022 wordt een nieuwe voetgangersbrug aangelegd tussen de Czaar Peterbuurt en Oostenburg. De brug over de Oostenburgervaart komt in het verlengde van de Cruquiusstraat te liggen. Hoewel een deel van de bouwwerkzaamheden in het gebied Oostenburg en Dijksgracht vanaf het water plaats zal vinden (renovatie van de kade, ligplaatsvoorzieningen), zal de komende jaren veel bouwverkeer en aan- afvoer van bouwmaterialen via de kruising Frans de Wollantstraat gaan. Ook als in 2026 de herinrichting van de Czaar Peterstraat start. Afstemming over de werkzaamheden is derhalve noodzakelijk.

2.2 Dijksgracht Oost

Cruquiusstraat, richting (geplande) voetgangersbrug Oostenburg

Als gevolg van de gebiedsontwikkeling op de Stadswerf Oostenburg zal vooral het aantal fietsers, voetgangers en tramreizigers in de Czaar Peterstraat toenemen. Oostenburg wordt ingericht als een autoluw eiland. Er is geen doorgaand verkeer op het eiland en er is één ontsluiting voor auto’s, via de Frans de Wollantstraat. Een deel van het bestemmingsverkeer zal via de Czaar Peterstraat aanrijden, afrijden gebeurt altijd via

Het gebied langs het spoor tussen de Kattenburgerstraat en Stadswerf Oostenburg zal de komende jaren ook een grote verandering ondergaan. Voor dit gebied zijn diverse plannen in voorbereiding, die van start kunnen gaan na wijziging van het bestemmingsplan dat dit najaar in gang gezet wordt. Onderstaande projecten staan op stapel in het gebied. In verband met de nauwe samenhang met de werkzaamheden van ProRail aan de sporen langs de Dijksgracht is de planning nog onzeker. De werkzaamheden zullen zeker tot 2028 gaan duren. 2.2.1 Kademuur, natuureilanden en aanleg ligplaatsvoorzieningen De 80 jaar oude kademuur langs de Dijksgracht aan de kant van het spoortalud moet gerenoveerd en mogelijk Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

12/56

2 Raakvlakprojecten en plannen

deels vernieuwd worden. Aan de nieuwe kademuur zijn stallingsplaatsen voor circa 40 rondvaartboten gepland en afmeervoorzieningen voor 30 dekschuiten. Deze worden ingezet bij werkzaamheden aan kades en bruggen in stad. Omdat met alle hier geplande werkzaamheden het verblijfsgebied van de dwergvleermuis aangetast wordt, worden er mogelijk (tijdelijke) groene eilanden in het water aangebracht. 2.2.2 Wandel- en fietsroute Dijksgracht Langs de kade komt een nieuwe wandel- en fietsroute die Oostenburg en de Czaar Peterstraat verbindt met Kattenburg en het Centraal Station. Realisatie van de route hangt samen met planning van de Fly-over van ProRail (zie paragraaf 2.2.4). 2.2.3 Fly-over spoor Dijksgracht Oost ProRail is bezig met het Programma Hoogfrequent Spoor (PHS). Doel is om op de drukste trajecten van Nederland iedere 10 minuten een trein te laten rijden, om de groei van het aantal reizigers op te vangen. Hiervoor moeten tot 2028 de sporen rond Amsterdam Centraal worden vernieuwd en aangepast. Bij de Dijksgracht Oost is een flyover of dive-under gepland, een ‘vrije kruising’ waar treinen uit verschillende richtingen elkaar ongehinderd boven- en onderlangs kruisen en niet op elkaar hoeven te wachten. Door deze kruising kan een deel van de huidige sporen verwijderd worden en komt er veel ruimte vrij op het talud.

2.2.4 Park Oostenburg Door de ingrijpende wijzigingen aan de sporen (zie paragraaf 2.2.4) komt er veel ruimte vrij langs het spoortalud. De gemeente wil hier een openbaar toegankelijk park aanleggen. Gesprekken met ProRail, eigenaar van de grond, zijn hierover nog gaande.

2.3 Pontverbinding Sluisbuurt - Sporenburg In het Coalitieakkoord van mei 2018 is de bestuurlijke wens opgenomen om een fietsverbinding Oostelijk Havengebied met de Sluisbuurt te realiseren. Op Zeeburgereiland en IJburg komen steeds meer bewoners, bezoekers en (onderwijs) instellingen. Voor deze nieuwe woongebieden is het belangrijk dat er tijdig goede fietsverbindingen zijn, zodat bewoners niet of minder in de verleiding komen om de auto te nemen, de drukke IJtram wordt ontlast en de stad bereikbaar en leefbaar blijft. Uit verkeersprognoses blijkt een duidelijke behoefte aan betere fietsverbindingen. In november 2021 is de gemeenteraad akkoord gegaan met een tijdelijke pontverbinding tussen de Sluisbuurt op Zeeburgereiland en Sporenburg voor de duur van 7 jaar. In het voorjaar van 2022 starten de werkzaamheden aan de kades waar de pont gaat aanmeren. In september 2022 kan de pontverbinding in gebruik genomen worden. De pontverbinding zal volgens prognoses voor meer fietsbewegingen zorgen in de Czaar Peterstraat. Naar verwachting zal ongeveer de helft van het aantal fietsers van de pont via de Czaar Peterstraat reizen, een veelgebruikte logische route tussen Sporenburg en Amsterdam-Centrum en Oost.

In de loop van de 7 jaar neemt het stadsbestuur een besluit over een definitieve pontverbinding tussen Sporenburg en Sluisbuurt, die wordt geadviseerd door commissie D’Hooghe en onderdeel is van programma Sprong over het IJ (zie ook bijlage 1).

2.4 Oostbrug, Sprong over het IJ Een ander onderdeel uit programma Sprong over het IJ (zie bijlage I) zijn oeververbindingen over het IJ, met een nieuw fietspad via Rietlandpark richting de Czaar Peterstraat. Hierdoor kan de Binnenring op termijn doorgetrokken worden in Noord. Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

13/56

2 Raakvlakprojecten en plannen

Begin 2021 zijn gemeente Amsterdam en de minister van Infrastructuur en Waterstaat overeengekomen het advies van commissie D’Hooghe als basis te nemen voor verdere uitwerking van de oeververbindingen over het IJ. In dit advies staan een pontverbinding naar de Sluisbuurt en twee bruggen aan weerszijde van het Centraal station, de Westbrug en de Oostbrug. Het voorstel voor de Oostbrug is een brug tussen Azartplein (KNSM-eiland) en Hamerkwartier (Noord). Deze wordt geschikt voor voetgangers, fietsers en bij voorkeur openbaar vervoer. In het advies van de commissie D’Hooghe stond ook een extra brug aan de zuidzijde, over de IJhaven en een passage door winkelcentrum Brazilië. Voorgesteld wordt dat deze vooralsnog niet verder wordt uitgewerkt. De effecten voor omwonenden en ondernemers hiervan zijn groot. Voor de ontsluiting van de Oostbrug kan in eerste instantie de Verbindingsdam worden gebruikt. Pas als de verkeersdoorstroming, verkeersveiligheid en leefbaarheid van de buurt dat noodzakelijk maken, kan in overleg met betrokkenen een studie opgestart worden naar het mogelijk realiseren van de extra verbinding over de IJ-haven, door het Rietlandpark. In oktober-november 2021 heeft inspraak plaatsgevonden over de Actualisatie Nota van Uitgangspunten Sprong over het IJ. Bestuurlijke vaststelling volgt in 2022.

De planning en plannen voor de Oostbrug zijn op dit moment nog onzeker, zeker is wel dat dit te zijner tijd voor veel meer fietsers op de Binnenring zal zorgen. Ook als de tweede brug, over de IJhaven, niet doorgaat zal een belangrijk deel van de fietsers vanaf de Verbindingsdam via de Czaar Peterstraat rijden.

2.5 Overige projecten en plannen in de omgeving Naast bovengenoemde worden diverse plannen en projecten in de wijdere omgeving van de Czaar Peterbuurt voorbereid. Zo wordt in de Kattenburgerstraat en omgeving gewerkt aan maatregelen vanuit de Agenda Amsterdam Autoluw (zie ook bijlage I, paragraaf 1.3.4), eveneens gericht op minder autoverkeer en meer ruimte voor fiets en voetganger. Voor al deze projecten geldt dat er nog geen (financiële) zekerheid is of ze daadwerkelijk uitgevoerd zullen worden, onder meer door de bezuinigingen vanwege Corona. Voor de Kattenburgerstraat en de Prins Hendrikkade Oost is vanuit het programma Agenda Amsterdam Autoluw een Nota van Uitgangspunten opgesteld. De Nota is in november 2021 door de raad vastgesteld. Voorgesteld wordt onder meer de weg en de verkeerscirculatie op de Prins Hendrikkade Oost en Kattenburgerstraat aan te passen, waardoor er naar verwachting minder autoverkeer zal rijden. In de concept-NvU was sprake van een nieuwe onderdoorgang onder het spoor, met een nieuwe brug, naast de Mariniersbrug. Mede in verband met bezuinigingen is dit niet meer als uitgangspunt opgenomen in de definitieve Nota. Daarnaast worden er plannen gemaakt voor een andere invulling van het Marineterrein aan de Kattenburgerstraat.

En het Zeeburgerpad zal op termijn veranderen van bedrijventerrein naar woon- en werkgebied (zie ook bijlage I, paragraaf 1.1.1 Structuurvisie Amsterdam 2040). Deze plannen zijn voorlopig nog niet gerealiseerd, maar zorgen op termijn voor meer bewoners, winkels, horeca en verkeersbeweging in de omgeving.

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

14/56

3 Analyse huidige situatie 3.1 Omschrijving

3.2 Openbaar Vervoer

De Czaar Peterstraat is een smalle winkel- en woonstraat van circa 19,80 m breed tussen de gevels. Aan beide zijden staan hoge bomen, voornamelijk iepen, op het trottoir. In het midden ligt een vrijliggende trambaan met twee sporen. Ter hoogte van de halte Eerste Leeghwaterstraat komen de sporen bij elkaar met een strengelspoor. Richting het spoorviaduct ligt een 30 km/ uur rijbaan voor autoverkeer waarbij de fiets meerijdt. Richting het centrum ligt een smal fietspad van 2,00 m breed. De vrije doorloopruimte op de trottoirs is beperkt.

De route over de Czaar Peterstraat is onderdeel van het Plusnet OV en daardoor een belangrijke route voor trams. Doelstelling van het Plusnet OV Tram is het verbinden van de belangrijkste herkomst- en bestemmingslocaties, waaronder trein- en metrostations. Daarbij moet de doorstroming goed zijn. De Czaar Peterstraat maakt deel uit van de route van de tramlijn 7 tussen het Azartplein en Slotermeer. De tram rijdt 8 keer per uur per richting. Vanwege Corona wordt er nu tussen de spitsen (en in het weekend) met 6 trams per uur per richting gereden. Naar verwachting zal bij de terugkeer van de reizigers na versoepeling of loslaten van de maatregelen de frequentie weer opgehoogd worden naar 8 trams per uur. Er kunnen geen bussen of andere openbaar vervoersmiddelen over de Czaar Peterstraat rijden, vanwege de onverharde trambaan onder het lage spoorviaduct.

Naast een doorgangsroute voor voetgangers met een directe herkomst (bewoners) of bestemming in de buurt, krijgt de Czaar Peterstraat steeds meer een verblijfsfunctie. De verschillende winkels en voorzieningen hebben potentie om het aantal bezoekers de aankomende jaren te doen stijgen. De Czaar Peterstraat is in 2016 uitgeroepen tot winkelstraat van het jaar. De ontwikkeling van de Stadswerf Oostenburg met circa 1500 woningen versterkt de functie van de Czaar Peterstraat als winkelstraat. Op kaart 5 zijn de verschillende niet-woonfuncties in de Czaar Peterstraat weergegeven. Over het algemeen wordt er vanaf de eerste verdieping gewoond aan de Czaar Peterstraat.

4.15

3.80

5.85

2.00

Voor het OV op een Plusnet route geldt een snelheidsregime van 50 km/u. Op de Czaar Peterstraat mogen de trams echter niet harder dan 30 km/u. Dit is afgesproken met de buurt bij de aanleg van het spoor in 2004.

4.15

Figuur 3 Dwarsprofiel huidige situatie op Czaar Peterstraat tussen Conradstraat en Cruquiusstraat (links even zijde, rechts oneven zijde).

Huidige wegindeling Czaar Peterstraat (links oneven zijde, rechts even zijde) Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

15/56

3 Analyse huidige situatie

Als trams elkaar hier vanuit tegenovergestelde richting treffen, moeten ze op elkaar wachten om te kunnen passeren en tijdens het halteren van de tram. Dit is geregeld met een (optische) signalering.

Strengelspoor bij halte Eerste Leeghwaterstraat

Door de krappe bogen van en naar het strengelspoor, leidt het rijden van de tram hier tot geluidsoverlast. Kaart 5 Niet woonfuncties in Czaar Peterstraat Kleuren symboliseren de volgende functies: Rood: detailhandel Oranje: horeca Donkergroen: uitgaan & toerisme, sport, activiteiten & ontmoeting Lichtgroen: zorg, onderwijs, religie Blauw: kantoren Paars: bedrijven Grijs: onduidelijk niet-woonfunctie

De tram heeft over bijna de gehele lengte van de straat een vrije baan. Ter hoogte van de halte Eerste Leeghwaterstraat komen de sporen bij elkaar middels een strengelspoor.

De tram kruist het drukke kruispunt met de Oostenburgergracht / Cruquiuskade. De oversteek op dit kruispunt is voor alle verkeer geregeld met verkeerslichten. Aan de andere kant van de Czaar Peterstraat kruist de tram de Frans de Wollantstraat waarna de tram onder een laag spoorviaduct doorrijdt. Omdat de bovenleiding onder het spoorviaduct laag hangt, rijdt de tram hier met aangepaste snelheid. Het gebruik van de trambaan is voor een aantal partijen toegestaan: taxi’s, nood- en hulpdiensten en gemeentelijke diensten (reiniging). Stadsdeel Centrum heeft op Oostenburg een werf waardoor hier veel verkeer is van heen en weer rijdende veegwagens.

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

16/56

3 Analyse huidige situatie

Kaart 6: Tramlijn 7 met haltes op Czaar Peterstraat en in omgeving

Huidige situatie halteperron ‘stad-in’ Coehoornstraat

Haltes In de Czaar Peterstraat liggen twee haltes, bij de Eerste Coehoornstraat en de Eerste Leeghwaterstraat. Net ten zuiden van de Czaar Peterstraat bevindt zich op de Hoogte Kadijk een volgende halte op korte afstand. Op de haltes Eerste Coehoornstraat en de Eerste Leeghwaterstraat stappen per halte circa 1400 passagiers in en uit per dag. Op de halte Hoogte Kadijk gaat het om circa 1900 passagiers die in- en uitstappen.

In figuur 4 zijn de haltecirkels ingetekend die voor een halte worden gebruikt. Een haltecirkel laat zien welk gebied er binnen een straal van 400 m van een halte valt. Dit wordt gehanteerd als maximale loopafstand tussen twee OV haltes in Amsterdam. Te zien is dat de haltecirkel van de Eerste Coehoornstraat overlapt met de haltecirkel van zowel de Hoogte Kadijk als de Leeghwaterstraat.

De drie haltes liggen dicht bij elkaar. De afstand tussen de twee haltes in de Czaar Peterstraat is ongeveer 300 m (circa 4 minuten loopafstand). De afstand tussen de Eerste Coehoornstraat en Hoogte Kadijk is 230 m (circa 3 minuten loopafstand).

Knelpunt doorstroming tram De doorstroming van trams in de Czaar Peterstraat wordt beïnvloed door de volgende factoren: • De snelheid van de trams op de Czaar Peterstraat is beperkt tot 30 km/u. • Bij het strengelspoor wordt langzamer gereden, vanwege de bochten van en naar het strengelspoor. Maar ook omdat hier

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

17/56

3 Analyse huidige situatie

trams om-en-om halteren en op elkaar moeten wachten om te kunnen passeren. • Doordat de bovenleiding heel laag hangt in het spoorviaduct bij de Frans de Wollantstraat moet de tram zijn rijsnelheid verlagen naar 15 km/u. • De haltes Eerste Leeghwaterstraat en Eerste Coehoornstraat liggen op korte afstand van elkaar. De tram moet hierdoor vaak stoppen voor verhoudingsgewijs een beperkt aantal passagiers, waarvan het herkomstgebied overlapt. Halte Naam

Richting

Check in (per dag)

Check uit (per dag)

1e Coehoornstraat

H

640

113

1e Coehoornstraat

T

130

543

1e Leeghwaterstraat

H

653

81

1e Leeghwaterstraat

T

72

606

Hoogte Kadijk

H

808

135

Hoogte Kadijk

T

154

812

Tabel 1 In- en uitstappers per halte per richting voor een gemiddelde werkdag in februari 2020 (H richting Leidseplein, T richting Azartplein)

• De haltes op de Czaar Peterstraat voldoen niet aan de eisen voor toegankelijkheid. Dit houdt o.a. in dat perrons een zodanige hoogte (24 cm) en breedte hebben (2,30 m) dat er een gelijkvloerse in- en uitstap is en er een minimale afstand tussen de tramvloer en het perron zit. De perrons moeten voorzien zijn van geleidelijnen en een obstakelvrije ruimte hebben van minimaal 2,10 m voor de rolstoeler. Naast dat een dergelijke halte het makkelijker maakt voor gehandicapte reizigers, reizigers die slecht ter been zijn of reizigers met kinderwagens om gebruik te maken van de tram, heeft een gelijkvloerse in- en uitstap ook het voordeel dat het makkelijker (en daarmee sneller) wordt voor alle reizigers om de tram in- en uit te stappen. Dit heeft een gunstig effect op de doorstroming van de tram.

3.3 Fiets De Czaar Peterstraat is al een drukke fietsroute en wordt naar verwachting alleen maar drukker. De Binnenring, waar de Czaar Peterstraat onderdeel van is, wordt steeds meer een verdeelring voor fietsers door onder andere de ambities van Agenda Amsterdam Autoluw, de ontwikkelingen van de Sluisbuurt en de geplande oeververbindingen. Daarnaast stimuleert de gemeente de fiets als vervoermiddel. De Czaar Peterstraat is in het ‘Beleidskader Verkeersnetten Amsterdam’ (zie bijlage I) opgenomen als Plusnet Fiets. Dit betekent dat een inrichting gewenst is waarbij de fietser snel, comfortabel en zonder conflicten kan doorstromen. In mei/juni 2019 zijn verkeerstellingen uitgevoerd voor fietsers om inzicht te krijgen in de intensiteiten van fietsverkeer op verschillende tijdstippen:

Figuur 4 Huidige haltecirkels van 400 m Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

18/56

3 Analyse huidige situatie

Tussen Tweede Leeghwaterstraat en Lijndenstraat

Totaal

Richting Noordoost

Richting Zuidwest

Ochtendspits (7-9u), werkdag

1008

258

751

Avondspits (16-18u), werkdag

1053

632

421

Het fietspad ‘stad-in’ (richting centrum) is 2,00 m breed. De wenselijke norm voor een fietspad is minimaal 2,50 m, maar in het huidige profiel is er niet meer ruimte beschikbaar. Het smalle fietspad kan de toenemende drukte niet aan.

Tabel 2: Intensiteiten fiets per periode en per richting mei/juni 2019

Vanaf de september/oktober van 2022 gaat een tijdelijke pontverbinding tussen de Sluisbuurt (Zeeburgereiland) en Sporenburg varen. Deze blijft 7 jaar varen. In die tijd wordt besloten over een definitieve pontverbinding. Naar verwachting zal in de periode 2022-2029 het aantal fietsers dat de pontverbinding gebruikt toenemen van 1480 in 2022 tot 3880 in 2029 per etmaat (prognose volgens het Verkeersmodel Amsterdam). Niet al deze fietsers zullen via de Czaar Peterstraat rijden, een deel gaat via de Van Eesterenlaan, of Piet Heinkade. Maar het zal zeker drukker worden. Als vervolgens de Oostbrug tussen de Van Hasseltweg in Noord en het Azartplein in het Oostelijk Havengebied gerealiseerd wordt (op z’n vroegst in 2030) komen daar nog meer fietsers bij. Afhankelijk van of de brug ook geschikt wordt gemaakt voor OV komen er ook meer OV reizigers bij. De prognoses over verwachtte aantallen fietsers en OV reizigers lopen tot in de duizenden. Welk deel daarvan door de Czaar Peterstraat zal gaan is nog niet inzichtelijk (zie ook bijlage 1).

Brom- en snorfietsen mogen hier wel rijden. Het gaat niet om een verplicht fietspad ‘stad-in’ (richting centrum) maar er geldt een zogenaamd inrijverbod C2 uitgezonderd fiets (en brom/snor). Op de Czaar Peterstraat richting het spoorviaduct, delen auto’s, brommers en (snor)fietsers de rijbaan. De maximale snelheid is 30 km/u. Fietsparkeren Er staan verdeeld over de straat circa 180 fietsnietjes. De fietsparkeerplaatsen bevinden zich tussen de bomen op het trottoir. Er zijn enkele fietsvakken en er wordt ook buiten de fietsnietjes en fietsvakken op straat geparkeerd met fietsen, motoren en scooters. Bewoners hebben weinig inpandige parkeergelegenheid waardoor fietsparkeervoorzieningen op straat gewenst zijn.

Fietsparkeren op de Czaar Peterstraat

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

19/56

3 Analyse huidige situatie

Knelpunt ruimte voor fietsers De ruimte voor fietsers in de Czaar Peterstraat is beperkt. Dat geldt voor zowel rijdende fietsers als voor fietsparkeren. Het fietspad ‘stad-in’ van 2,00 m breed is onder de wenselijke norm. In het huidige profiel is er niet meer ruimte beschikbaar. Gezien het aantal fietsers in de buurt en het belang van de Czaar Peterstraat als verbindende fietsroute is het wenselijk het fietspad te verbreden. Bij een herinrichting dienen de fietsparkeerplekken behouden te blijven en/of te worden verplaatst in de nabijheid.

3.4 Voetgangers De Czaar Peterstraat maakt deel uit van het Hoofdnet Voetganger. Dit hoofdnet is het netwerk van vooral doorgaande routes van en naar drukke knooppunten.

Verschillende functies voetpad

De breedte van de voetpaden van weg tot gevel bedraagt op het grootste deel van de straat 3,50 tot 4,00 m. Vanaf de weg is het eerste deel van het trottoir ingericht voor verschillende functies: standplaats voor bomen, (vergunde) terrassen bij horeca, fietsparkeren en plantenbakken. Hiermee is het voetpad vanaf de gevel vrij van obstakels over een breedte van ca. 1,60 m. Er zijn vier oversteken met zebrapad in de straat. Deze bevinden zich ter hoogte van de kruising met de Oostenburgergracht en Cruquiuskade, bij de halte Eerste Coehoornstraat (stad-uit richting Oostelijk Havengebied), de Cruquiusstraat en de halte bij de Eerste Leeghwaterstraat Terrassen In afwijking op de stedelijke kaders voor terrassenbeleid is in 2017 een aanpassing gemaakt voor de terrassen op de Czaar Peterstraat. In verband met de bomenrij aan beide zijden van de straat op het trottoir is er sprake van een smalle doorloopruimte. Om de doorloopruimte voor voetgangers te vergroten is besloten de terrassen langs de rijweg tussen de bomen te situeren. Daarbij moet de vrije doorloopruimte minimaal 1,50 m zijn, gemeten vanaf de gevel en moet er tussen het terras en de rijweg/fietspad minimaal 0,50 meter worden vrijgelaten als schampstrook in verband met de veiligheid.

Op de koppen van de Czaar Peterstraat en de openbare ruimte voor restaurant Instock bij de halte Coehoornstraat geldt het reguliere terrassenbeleid. Knelpunt vrije doorloopruimte De voetpaden op de Czaar Peterstraat zijn smal. De obstakelvrije ruimte is ongeveer 1,60 m. De minimaal gewenste breedte van een obstakelvrije doorloop op een trottoir is 2 meter. Voor drukkere winkelstraten is 3,60 m wenselijk.

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

20/56

3 Analyse huidige situatie

3.5 Auto en taxi De Czaar Peterstraat is geen onderdeel van het Hoofdnet of Plusnet Auto. De straat heeft een ontsluitende functie voor de buurt, maar wordt ook gebruikt door doorgaand verkeer tussen de Oostenburgergracht en het Borneoviaduct naar de Panamalaan. Op de Czaar Peterstraat is eenrichtingsverkeer ingesteld in noordelijke richting naar de Frans de Wollantstraat. Het autoverkeer deelt de rijbaan met fietsers in een 30 km/u snelheidsregime. Naastgelegen parallelle routes zijn de Conradstraat en de Blankenstraat. Deze straten zijn relatief smal, met veel parkeerplaatsen, en worden voornamelijk door bestemmingsverkeer gebruikt. De Blankenstraat is een belangrijke schoolfietsroute voor de Basisschool Oostelijke Eilanden. In deze parallelle straten is eveneens eenrichtingsverkeer ingesteld. Men rijdt de Conradstraat en de Blankenstraat in vanaf de Frans de Wollantstraat. Op de Conradstraat is vanaf de Cruquiusstraat tweerichtingsverkeer ingesteld. Er geldt een inrijverbod voor vrachtauto’s met een gewicht zwaarder dan 3.500 kg in de Czaar Peterstraat. Taxi’s, nood- en hulpdiensten en gemeentelijke diensten (stadsreiniging) die werk hebben in het gebied rijden op de rijbaan of kunnen met ontheffing meerijden op de trambaan.

De veegwagentjes van de stadsreinigingsdienst gaan in de toekomst deels over het nieuw geplande fietspad langs de Dijksgracht via de Kattenburgerstraat naar het centrum rijden. De grotere auto’s van de reinigingsdienst blijven over de trambaan in de Czaar Peterstraat rijden. Zij mogen niet over de Dijksgracht in verband met de kwetsbare kade en de verkeersveiligheid (fietspad).

Knelpunt autoverkeer Gezien de huidige inrichting en gebruik van de straat (30km/ uur en gemengd met fiets) is een intensivering van het gebruik van de rijbaan met autoverkeer niet wenselijk. De nabijgelegen gebiedsontwikkeling op Oostenburg, kan echter wel een intensivering van het autoverkeer tot gevolg hebben, als zij via de Czaar Peterstraat aanrijden. Er is geen doorgaand verkeer op Oostenburg en er is één ontsluiting voor auto’s, via de Frans de Wollantstraat. Afrijden gaat via het Borneoviaduct en de Panamalaan. Parkeren en laden en lossen Op de Czaar Peterstraat zijn in totaal 26 parkeerplaatsen. De meeste parkeerplaatsen liggen aan de even zijde van de straat verdeeld over 10 openbare parkeerplaatsen, 5 laad en losplaatsen en 2 gehandicapten parkeerplaatsen. Aan de oneven zijde bevinden zich 9 parkeerplaatsen op het pleintje bij restaurant In Stock achter de halte bij de Eerste Coehoornstraat. In tabel 4 staat een overzicht van de ligging van de parkeerplaatsen in de straat. De parkeerdruk in de buurt (Czaar Peterbuurt, met nummer A09e) is op het drukste moment 97% (zondagavond). Deze hoge parkeerdruk kan leiden tot zoekverkeer. Automobilisten gaan rondrijden om een parkeerplaats te vinden De binnenstad van Amsterdam heeft beperkte laad- en lostijden die gelden van maandag tot en met zaterdag (dus niet op zondag) voor specifiek aangewezen gebieden in de stad.

Buiten deze benoemde gebieden kan men in het centrum 24 uur per dag laden en lossen, van maandag tot en met zaterdag. Op de Czaar Peterstraat mag men op de 5 hiervoor bestemde parkeerplaatsen laden en lossen tussen 07.00 en 19.00 uur. Dit tijdvak is in overleg met de ondernemers in 2017 vastgesteld.

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

21/56

3 Analyse huidige situatie

Even zijde Czaar Peterstraat Type parkeren

Openbare PP

Laden en Lossen

Speciaal parkeren

Tussen Czaar Peterstraat en Lijndenstraat

3

1

1 gehandicapte alg.

Tussen Lijndenstraat en Tweede Leeghwaterstraat

7

Tussen Eerste Leeghwaterstraat en Cruquiusstraat

2

Bij gebouw De Keyzer, extra groot formaat pp voor busjes

2

1 gehandicapte algemeen

5

2

Totaal 17 plaatsen

10

Tabel 4 Overzicht parkeerplaatsen Czaar Peterstraat zuidzijde Kruising Frans de Wollantstraat vanaf viaduct richting Czaar Peterstraat

Knelpunt parkeren en laden en lossen Bij een herinrichting van de Czaar Peterstraat moet voldoende aandacht zijn voor de benodigde laad- en losvoorzieningen ten behoeve van het bevoorraden van de winkels en voorzieningen. En vooral ook voor de bereikbaarheid hiervan (over het fietspad). Eventueel te verwijderen parkeerplaatsen moeten in de omgeving worden gecompenseerd. Oneven zijde Czaar Peterstraat Type parkeren

Openbare PP

Speciaal parkeren

Kop Czaar peterstraat richting Conradstraat

4

2 gehandicapten alg. 1 autodate 2 elektrisch

Totaal 9 plaatsen

4

5

Tabel 3 Overzicht parkeerplaatsen Czaar Peterstraat noordzijde

3.6 Verkeersveiligheid Bewoners maken zich zorgen over de verkeersveiligheid van met name de kruising met de Eerste Coehoornstraat en de kruising met de Frans de Wollantstraat. Kruising Eerste Coehoornstraat De kruising Eerste Coehoornstraat is onderdeel van een belangrijke fietsroute vanuit het Oostenburgerpark en de Blankenstraat (via de Cornelis Vermuydenstraat), onder meer voor schoolgaande kinderen naar de Basisschool Oostelijke Eilanden op de Kraijenhoffstraat. De oversteek ter hoogte van de Czaar Peterstraat wordt als verkeersonveilig ervaren, zowel voor fietsers als voetgangers. Dit komt o.a. doordat de straten aan weerszijden niet in elkaars verlengde liggen, waardoor de oversteek schuin over de Czaar Peterstraat ligt. Omwonenden geven aan dat rechtdoorgaande fietsers op de Czaar Peterstraat soms de oversteekplaatsen negeren en hard doorrijden.

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

22/56

3 Analyse huidige situatie

Kruising Oostenburgergracht/Cruquiuskade Mede naar aanleiding van ongevallen in het verleden, is de kruising Czaar Peterstraat met de Oostenburgergracht/ Cruquiuskade al aangepakt. Er zijn maatregelen uitgevoerd om de fietsoversteek te verbeteren en onlangs heeft een herinrichting van de Eilandenboulevard plaatsgevonden. Ongevallenregistratie In de Czaar Peterstraat vinden relatief weinig ongevallen plaats. De meeste ongevallen vinden plaats bij de Cruquiusstraat en ter hoogte van de Eerste Coehoornstraat. Het gaat totaal om 29 ongevallen in de periode (1-1)-2014 – (28-9)-2021. Opvallend is dat tussen 2015 en 2020 geen ongevallen zijn geregistreerd. Oversteek naar Cornelis Vermuydenstraat

Kruising Frans de Wollantstraat Op de kruising Czaar Peterstraat met de Frans de Wollantstraat heeft het verkeer op de Czaar Peterstraat voorrang. De tram en het fietsverkeer rijden hier rechtdoor. Autoverkeer moet verplicht afbuigen naar rechts (richting Panamalaan) of links (richting Oostenburg). Afbuigend autoverkeer moet de rechtdoorgaande fiets of tram voorrang verlenen. Dit kan tot verkeersonveilige situaties leiden wanneer het autoverkeer lang moet wachten op een doorgang vanwege de vele rechtdoorgaande fietsers. Ook kan de voorrangssituatie ongeloofwaardig worden als er steeds meer auto- en fietsverkeer vanaf Oostenburg gaat komen. Op de kruising Frans de Wollantstraat met de Panamalaan (Borneoviaduct) zijn aanpassingen gedaan aan de opstelvakken voor de verkeerslichten. Dit zorgt voor minder terugslag van wachtende auto’s in de spits op de kruising Frans de WollantstraatCzaar Peterstraat.

3.7 Leefbaarheid Groenvoorzieningen De Czaar Peterstraat is een lange, rechte straat met veel verharding. Aan beide zijden van de straat staan op het trottoir iepen. Er is in de afgelopen jaren veel gesproken over de kwaliteit van deze bomen. In december 2015 is het bestuur van stadsdeel Centrum in gesprek gegaan met ondernemers en bewoners van de Czaar Peterstraat over meerdere onderwerpen. Daarbij agendeerden bewoners en ondernemers de staat van de bomen, die er deels slecht uit zien en veel licht wegnemen. Een deel van de iepen is 60 tot 80 jaar oud. In het zuidelijke deel van de straat zijn in verband met nieuwbouw in de jaren ’90 veel bomen gekapt en is aan één kant wat jonge aanplant teruggeplaatst.

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

23/56

3 Analyse huidige situatie

Figuur 5 Verwachte levensduur bomen

Het stadsdeel heeft in 2016 onderzoek laten doen naar de toestand van de iepen. In 2017 is in overleg met het Eilandenoverleg een second opinion naar de oorzaak van de slechte staat van een deel van de bomen uitgevoerd. Deze toonde aan dat een deel van de bomen is aangetast door een woekerzwam en een rot wortelstelsel heeft wegens een blijvende wijziging in het grondwaterpeil. De schade is onomkeerbaar. Er is in de huidige situatie geen verbetering van de conditie mogelijk. De beheervisie van stedelijk groenbeheer is dat bomen niet gekapt worden als er geen sprake is van een veiligheidsrisico of andere noodzaak. Vanuit de herinrichting is er geen noodzaak om alle bomen te vervangen, met uitzondering van de 5 tot 10 bomen bij de nieuwe halteperrons. In de komende projectfase zullen we met de groenbeheerder het afspraken maken hoe en wanneer

daarvoor in aanmerking komende bomen vervangen gaan worden. Dit wordt bezien in samenhang met de locatie voor de nieuwe halteperrons. Knelpunt leefbaarheid De schade aan de bomen heeft ertoe geleid dat tot op heden 16 bomen zijn verwijderd. Deze zijn nog niet teruggeplaatst, mede in afwachting van de herinrichting. Er wordt te zijner tijd bekeken welke bomen de komende jaren echt vervangen moeten worden omdat ze er te slecht aan toe zijn, of een veiligheidsrisico vormen. Ook wordt bekeken wanneer het mogelijk is op de huidige kale plekken in de straat bomen te herplanten. Dit wordt bezien in samenhang met de locatie voor de nieuwe halteperrons. Voor de aanleg van de nieuwe toegankelijke halte zullen mogelijk 5 tot 10 bomen moeten worden verwijderd. Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

24/56

3 Analyse huidige situatie

Afval De gemeente plaatst sinds 2017 ondergrondse afvalcontainers door de hele stad. In de Czaar Peterbuurt zijn in 2021 afval­ containers voor glas, papier, textiel en restafval geplaatst. De containers staan met name in de zijstraten en niet op de Czaar Peterstraat.

westzijde van de straat. Er liggen vier gasleidingen in de straat, twee aan elke zijde van de straat. De gasleiding langs de gevel onder het trottoir is in bedrijf. Het merendeel van de gasleiding is van gietijzer, en zal vervangen worden tijdens de herinrichting. De niet in gebruik zijnde gasleiding wordt bij de herinrichting verwijderd. Er liggen twee datakabels onder het fietspad. Daarnaast liggen er drie waterleidingen onder het trottoir vlak langs de gevel: twee aan de oostzijde en één aan de westzijde. Tot slot liggen er meerdere kabels van KPN en Ziggo langs de gevels aan weerszijden van de straat. Aan de zuidoostzijde van de Czaar Peterstraat ligt het riool onder de rijbaan. Aan de noordwestzijde ligt het riool tussen het fietspad en het spoor. Tijdens een eventuele verdere uitwerking van een van de oplossingsrichtingen vragen de bovenstaande punten aandacht. Er loopt een tertiaire kering over de Oostenburgergracht en de Cruquiuskade die de Czaar Peterstraat kruist ter hoogte van de Oostenburgergracht

Kaart 7 Locatie afvalcontainers

3.8 Ondergrond Kabels en leidingen Momenteel liggen er in totaal negen 10Kv kabels in de Czaar Peterstraat: zeven aan de oostzijde van de Czaar Peterstraat onder de huidige rijstrook, en twee onder het fietspad aan de

Kaart 8 De Czaar Peterstraat zelf is geen waterkering.

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

25/56

3 Analyse huidige situatie

Bodemgesteldheid De Czaar Peterstraat is in de bodemkwaliteitskaart aangeduid als zone 4 (rode kleur, zie figuur 5). Deze grond wordt aangeduid als industrie en mag niet zonder onderzoek elders worden hergebruikt. Als na onderzoek blijkt dat de grond toch voldoet aan de Lokale Maximale Waarde van de toepassingslocatie is hergebruik toegestaan. Tijdens de eventuele verdere uitwerking van een van de oplossingsrichtingen vragen bovenstaande punten aandacht.

3.9 Technische eisen inrichting De nieuwe inrichting van de Czaar Peterstraat mag idealiter geen hogere beheerkosten met zich meebrengen. Streven is om een voor beheer optimale inrichting te realiseren (Puccini). Puccini is een voorschrift van het type straatstenen en straatmeubilair dat in de gemeente Amsterdam wordt toegepast om een uniform straatbeeld te creëren. Hierin zijn de beheermaatregelen en de financiële consequenties omschreven. De wegbeheerder van Verkeer & Openbare Ruimte en die van het stadsdeel zijn betrokken. Hetzelfde geldt voor het spoor. De aanpassingen aan het spoor worden in overleg gedaan met de dienst Metro en Tram (eigenaar van het spoor) en GVB (beheerder).

Figuur 6 Bodemkwaliteit

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

26/56

4 Ontwerpverkenning De doelstellingen voor de herinrichting van de Czaar Peterstraat zijn 1) verbetering doorstroming tram, 2) meer ruimte voor fietsers en 3) verbeteren verkeersveiligheid. Op basis van de inventarisatie van de huidige situatie en de gesignaleerde knelpunten, zijn randvoorwaarden geformuleerd om tot een oplossing te komen. De oplossingsrichtingen in de volgende paragrafen zijn tot stand gekomen op basis van gesprekken met bewoners, ondernemers, betrokken partijen en belangenverenigingen. Zie voor een overzicht van de geraadpleegde partijen hoofdstuk 5. De oplossingsrichtingen zijn op basis van vier belangrijke uitgangspunten te ordenen: 1. Vervanging van het strengelspoor door regulier spoor 2. Meer ruimte voor de fiets richting het centrum; 3. Het toegankelijk maken van de haltes; 4. Maximaal behoud van de bomen. Deze uitgangspunten leiden tot één oplossingsrichting voor de fiets en het spoor (en daarmee ook de auto) en twee oplossingsrichtingen voor de locatie van de haltes.

4.1 Randvoorwaarden Alle oplossingsrichtingen zijn besproken in het projectteam. Maatregelen zijn afgevallen (als niet-kansrijk aangemerkt) in het geval dat: • niet wordt voldaan aan de wet- en regelgeving en/of richtlijnen uit beleidsstukken: bijvoorbeeld omdat de minimale maatvoering voor trottoirs, fietspaden of rijbanen niet haalbaar blijkt of doordat de buurt onbereikbaar wordt door het treffen van de betreffende maatregel;

• de verkeersveiligheid in de nieuwe situatie slechter wordt dan in de huidige situatie; • er geen verbetering van de doorstroming van het OV wordt voorzien; • er geen verbetering van de ruimte voor de fiets wordt voorzien; • de kosten zodanig hoog zijn, dat de investering niet opweegt tegen de winst die het oplevert. Daarnaast zijn een aantal maatschappelijke criteria zwaarwegend geweest in de beoordeling van de verschillende oplossingsrichtingen en uitwerkingsprincipes: 1. Invloed op bomen(structuur)/groen; 2. Invloed op doorstroming van verschillende modaliteiten (fiets, voetgangers, auto); 3. Bereikbaarheid van de haltes/afstanden tussen de haltes. In bijlage II zijn de oplossingsrichtingen opgenomen die zijn afgevallen op basis van de genoemde criteria.

4.2 Oplossingsrichting meer ruimte voor de fiets De ruimte in de Czaar Peterstraat is beperkt. Om het fietspad richting het centrum te verbreden naar 2,50 m, zijn er twee mogelijkheden om de benodigde ruimte te vinden: • richting het voetgangersgebied, waardoor het voetpad versmalt naar 3 tot 3,50 meter. De bomen die langs het trottoir staan kunnen niet behouden blijven, omdat de doorloopruimte anders te smal wordt; • richting de trambaan, waardoor het spoor over de gehele lengte van de straat minimaal 0,50 meter verschuift richting de oostzijde.

Nota van Uitgangspunten Czaar Peterstraat

27/56

4 Ontwerpverkenning

Gezien de waarde die gehecht wordt aan de huidige bomen en de laanstructuur en aan de breedte van het trottoir, wordt voorgesteld om de verbreding van het fietspad te verkrijgen door het verschuiven van de trambaan, ondanks dat dit een forse investering vergt. Omdat het uitgangspunt is behoud van de bestaande bomen, behouden de trottoirs de huidige breedte. Ook de doorloopruimte op de trottoirs blijft hetzelfde als in de huidige situatie. De verschuiving van de trambaan leidt tot een herverdeling van de verkeersstromen in de straat. De combinatie van fiets en auto aan de stad-uit zijde (richting Oostelijk Havengebied) is niet langer meer mogelijk, er is ook geen ruimte voor een fietsstraat. Aan deze zijde wordt eveneens een fietspad van 2,50 meter aangebracht, en de auto moet dan mee gaan rijden met de tram. Dit betekent wel dat de trambaan een breder profiel krijgt (6,30 meter in plaats van de huidige 5,85 meter), omdat er bij medegebruik meer vrije ruimte nodig is om tegemoetkomende auto’s en trams veilig te kunnen laten passeren. Door het verwijderen van het strengelspoor wordt de betrouwbaarheid van de tram ‘stad-in’ (richting centrum) verbeterd, omdat trams niet meer op elkaar hoeven te wachten. Het meerijden van de auto over de trambaan zorgt voor een minder positief effect op de betrouwbaarheid van de tram ‘stad-uit’ (richting Oostelijk Havengebied).