Bijlage 01- Investeringsnota.pdf

Investeringsnota Stadscentrum Osdorpplein - fase 2 Uitwerking fase 2a Versie voor raadsvergadering 27 / 28 maart 2024

2

Inhoud 1.

Inleiding

1.1 Vernieuwing Stadscentrum Osdorpplein: van fase 1 naar fase 2a 1.2 Inspraak en besluitvorming 1.3 Leeswijzer en bijlagen

2.

5

5.

5 6 7

5.1 Terugblik participatietraject 5.1.1 Participatiebijeenkomsten 5.1.2 Inspraakperiode investeringsnota en stedenbouwkundig plan fase 2 5.1.3 Veelbesproken onderwerpen 5.1.4 Consultatie gebouweigenaren, ontwikkelaars en erfpachters

33 33 34 34 35

5.2 Vervolg participatie 5.2.1 Doelstelling 5.2.2 Omgevingsscan 5.2.3 Kernwaarden 5.2.4 Participatiecyclus 5.2.5 Participatieniveau vernieuwing Stadscentrum Osdorpplein 5.2.6 Vervolgproces investeringsnota en bijbehorende plannen

36 36 36 37 37 38 38

6.

Organisatie

41

7.

Financiën

43

Samenvatting stedenbouwkundig plan

10

2.1 Ambitie 2.1.1 Een stadscentrum voor Nieuw-West 2.1.2 De Nieuwe Meervaart en zuidwestoever Sloterplas 2.1.3 Hoogwaardige, groene en autoluwe openbare ruimte

10 11 17 21

2.2 2.3

Beeldkwaliteit Fase 2b: een toekomstperspectief

23 23

3.

Ontwikkelstrategie

25

3.1 3.2

Transformatieproject Ontwikkellocaties

25 26

4.

Planning en proces

28

4.1 Indicatieve planning 4.2 Juridisch-planologische strategie 4.3 Uitvoering

28 28 30

Participatie, consultatie en communicatie

33

3

4

1. Inleiding Deze investeringsnota (versie na inspraak) met bijbehorend stedenbouw­kundig plan beschrijft het plan voor en de aanpak van fase 2a van de verdere transformatie van winkelgebied Osdorpplein naar een stedelijk centrumgebied voor Nieuw-West. De gemeente werkt daarmee toe naar de volgende stap in de ontwikkeling van dit project: een besluit door de gemeenteraad om tot uitvoering over te gaan van de plannen voor fase 2a. Daartoe worden de kaders ter vaststelling voorgelegd waarbinnen de uitvoering moet plaatsvinden: het stedenbouwkundig plan, de investeringsbegroting en de werkwijze van de gemeente. In deze investeringsnota worden de kosten, de planning, de projectorganisatie en het (vervolg) proces besproken. De ruimtelijke uitwerking staat in het stedenbouwkundig plan. De investeringsnota voor fase 2a bestrijkt een periode van ongeveer 12 jaar (2023-2035). Voor fase 2b zal over enkele jaren aparte besluitvorming plaatsvinden.

1.1 Vernieuwing Stadscentrum Osdorpplein: van fase 1 naar fase 2a In 2005 is het Vernieuwingsplan voor het Osdorpplein en omgeving vastgesteld. Een bijgewerkte versie werd in 2013 vastgesteld door de gemeenteraad. Dit was de eerste stap van de ontwikkeling van wijkwinkelcentrum Osdorpplein naar een stedelijk centrumgebied voor Nieuw-West: Stadscentrum Osdorpplein. Deze transfor­ matie is in volle gang. Wegens het succes van deze transformatie, is besloten om ook voor aangrenzende delen een plan te maken, onder de naam Stadscentrum Osdorpplein fase 2.

Fase 1 Fase 1 is het gebied dat in het kader van het Vernieuwingsplan 2013 onder handen is genomen. Deze fase beslaat het centrale en zuidelijke deel van het stadscentrum en is voor een groot deel gerealiseerd. Er zijn zo’n 1.400 nieuwe woningen opgeleverd. Er zijn nieuwe voorzieningen gekomen zoals de Westmarket, het Zorgplein en de BuurtHub. Het nieuwe stadsloket is klaar. Op de plek van het voormalige stadsdeelkantoor is het multifunctionele stedelijke gebouw Amsterdam Mix in aanbouw. Dit is één van de laatste bouwprojecten van fase 1. Hier komen woningen, kantoren, winkels, horeca en het Verhalenhuis, een nieuw kunst- en cultuurcentrum met een vestiging van de Openbare Bibliotheek Amsterdam, Oxville Cinema, radiostation FunX en El Hizjra, centrum voor Arabische kunst en cultuur. Dit bouwproject wordt naar verwachting eind 2025 - begin 2026 opgeleverd. De openbare ruimte wordt de komende jaren verder onder handen genomen. Hiermee is al een stevig begin gemaakt: de weg van Tussen Meer naar Meer en Vaart is verdwenen en parkeervelden rond het winkelcentrum hebben plaatsgemaakt voor woongebouwen met een levendige plint en ondergrondse parkeergarages. De bestrating in de openbare ruimte van het winkel­ gebied en de omliggende straten is vervangen door een betonsteen met composiet topping, in uitstraling vergelijkbaar met natuursteen. Straten en pleintjes kregen meer groen.

Het parkeren op straat heeft plaats gemaakt voor de voetganger, fietser en voor het verbeteren van de verblijfskwaliteit. In de komende jaren zullen de bruggen over de Nieuwe Osdorpergracht worden gebouwd en vervolgens zal de gracht zelf worden gegraven.

5

Fase 2a De focus van fase 2a ligt op de westelijke, noordelijke en oostelijke randzones van het gebied. Onderdeel van fase 2a is het versterken van de relatie van het centrum met de omgeving. Het nieuwbouwprogramma omvat ongeveer 102.000 m2 bruto vloeroppervlak (bvo) wonen en ongeveer 50.000 m2 bvo voor (maatschappelijke) voorzieningen, kantoren, bedrijvigheid, detailhandel en horeca. Een veel besproken en in het oog springend bouwproject van fase 2a is de komst van een nieuw gebouw voor de Meervaart in de Sloterplas.

De Nieuwe Meervaart De Meervaart is uit zijn jasje gegroeid. Het gebouw voldoet ook niet meer aan de huidige technische eisen. In juli 2020 heeft de gemeenteraad het besluit genomen dat de Meervaart een nieuw onderkomen krijgt. Hierbij is als locatie de zuidwestoever van de Sloterplas bepaald, de zogenaamde waterlocatie. Na onderzoek en inspraak blijkt optie zuid de beste locatie voor het nieuwe theatergebouw. Daarbij is rekening gehouden met de wensen en reacties van de deelnemers aan de participatiebijeenkomsten in 2020 en 2021, en met de ingediende zienswijzen tijdens de inspraakperiode van 2022. In samenhang met dit nieuwe gebouw worden de oevers van de Sloterplas verbeterd bij Meer en Vaart en Lelylaan. Doordat de Meervaart op de huidige locatie verdwijnt ontstaat op die plek ruimte voor herontwikkeling. Ook dat is onderdeel van fase 2a.

Fase 2b Het stedenbouwkundig plan omvat een doorkijk naar een mogelijk toekomstperspectief, fase 2b. Dit betreft de noordzone van Osdorpplein en eventuele aanpassingen van de wegen / infrastructuur. Mogelijke plannen voor fase 2b vereisen nog nader onderzoek en uitwerking. De planvorming voor fase 2b zal over een

Fasering Fase 2a Fase 2b Fase 1 Fasering Stadscentrum Osdorpplein: fase 1, fase 2a en fase 2b

aantal jaren van start gaan (2028 en verder), als fase 2a al deels in uitvoering is. Fase 2b is geen onderdeel van het Investeringsbesluit fase 2a. Op termijn vindt over fase 2b afzonderlijk bestuurlijke besluitvorming met bijbehorende participatie en inspraak plaats.

1.2 Inspraak en besluitvorming Op 11 oktober 2022 heeft het college van burge­ meester en wethouders de concept investeringsnota en het concept stedenbouwkundig plan van Stads­ centrum Osdorpplein fase 2 vrijgegeven voor inspraak.

De plannen hebben 6 weken ter inzage gelegen; van 24 oktober 2022 tot en met 5 december 2023. Er zijn ruim 150 inspraakreacties ontvangen. Het stadsdeel Nieuw-West heeft advies uitgebracht. Deze zijn samengevat en beantwoord in de Nota van Beantwoording (NvB), een bijlage bij deze investeringsnota. In de NvB worden ook de wijzigingen aangegeven die naar aanleiding van de inspraak of anderszins, zijn gedaan in de investeringsnota en stedenbouwkundig plan. De aangepaste plannen worden ter besluitvorming voorgelegd aan het gemeentebestuur.

6

1.3 Leeswijzer en bijlagen De investeringsnota begint in hoofdstuk 2 met een samenvatting van het Stedenbouwkundig Plan Stadscentrum Osdorpplein fase 2 - uitwerking fase 2a. In hoofdstuk 3 wordt de ontwikkelstrategie beschreven; de aanpak om het stadscentrum verder te transformeren naar een gebied met een hoogstedelijk, woon-, werken verblijfsmilieu. In hoofdstuk 4 bespreken we de planning en de juridisch planologische strategie. In hoofdstuk 5 staat een toelichting op het doorlopen participatietraject en op het vervolg van de participatie. Hoofdstuk 6 behandelt de organisatie van het project Stadscentrum Osdorpplein. Tot slot in hoofdstuk 7: de financiën, waar wordt beschreven welke investeringen en opbrengsten er zijn gemoeid in fase 2a van de vernieuwing van Stadscentrum Osdorpplein. Bij deze investeringsnota horen de volgende bijlagen waarover ook wordt besloten: • Stedenbouwkundig Plan Stadscentrum Osdorpplein fase 2 – uitwerking fase 2a dd. 17 januari 2024 • Nota van Beantwoording Stadscentrum Osdorpplein fase 2 – uitwerking fase 2a dd 17 januari 2024.

Kaart Omgevingsvisie Amsterdam 2050: de ligging van Stadscentrum Osdorpplein in meerkernig Amsterdam

7

8

Legenda

Stedenbouwkundig Plan Stadscentrum Osdorpplein Fase 2a

9

2. Samenvatting stedenbouwkundig plan Osdorpplein ontwikkelt zich tot het stedelijke centrum voor Nieuw-West: Stadscentrum Osdorpplein. Het kloppende hart van Osdorp en Nieuw-West: een uitnodigend gebied waar wordt gewoond, gewerkt en plek is voor ontspanning en ontmoeting. Een centrum met een divers winkelaanbod en culturele voorzieningen met een stedelijke uitstraling. In de verdere ontwikkeling van het stadscentrum blijft het eigen karakter van Osdorpplein zichtbaar, bestaande bebouwing wordt gecombineerd met nieuwe bebouwing. Er komt meer ruimte voor de fietser en de voetganger. De openbare ruimte wordt groener met meer plekken om te spelen of elkaar te ontmoeten. De auto krijgt een minder prominente plek in het straatbeeld. De zuidwestoever van de Sloterplas krijgt met de komst van de Nieuwe Meervaart een kwaliteitsimpuls en wordt ingericht als een groene wandelpromenade met plekken die uitnodigen tot verblijven of bewegen (sport- en spel). Deze ontwikkeling gebeurt niet van vandaag op morgen, maar in fases. De uitvoering van de eerste fase – het centrale en zuidelijke deel van het gebied – is nog in volle gang. Het Stedenbouwkundig Plan (SP) Stadscentrum Osdorpplein fase 2a schetst de ambities voor de verdere ruimtelijke en programmatische ontwikkeling van Osdorpplein in de komende 12 jaar (fase 2a: tot en met 2035).

Het plan omvat een doorkijk naar een mogelijk toekomstperspectief voor de noordzone van

Osdorpplein en eventuele aanpassingen van de wegen / infrastructuur, fase 2b. Dit vereist nog nader overleg, onderzoek en planuitwerking. Ook volgt voor fase 2b te zijner tijd inspraak en besluitvorming. De planvorming voor fase 2b zal over een aantal jaren van start gaan (2028 en verder), als fase 2a al deels in uitvoering is.

2.1 Ambitie In fase 2a worden de ambities en ruimtelijkprogrammatische uitgangspunten van fase 1 verder uitgewerkt. Dit houdt in: 1.

Vernieuwing Osdorpplein: van fase 1 naar fase 2a In fase 1 ligt de nadruk op het vernieuwen van het centrale en zuidelijke deel van Osdorpplein. Deze fase is deels voltooid en deels in uitvoering en voorbereiding. In 2023 is op de plek van het voormalige stadsdeelkantoor de bouw van Mix Amsterdam gestart. Hier komen woningen, winkels, horeca en het Verhalenhuis met een vestiging van de Openbare Bibliotheek Amsterdam, Oxville Cinema, radiostation FunX en El Hizjra, centrum voor Arabische kunst en cultuur. Het eerste deel van de Nieuwe Osdorpergracht wordt in de komende jaren gerealiseerd, met een verkeersbrug over de Hoekenes en een fietsvoetgangersbrug die dit nieuwe deel van het centrum verbindt met het winkelgebied. Aan de zuidzijde komt het woonblok SuHa2c. In fase 2a gaat het om de westelijke, noordelijke en oostelijke randzones van het gebied. Onderdeel van fase 2a is het versterken van de relatie van het centrum met de omgeving en het naar binnen gekeerde (winkel) centrum meer naar buiten te richten.

2.

3. 4.

Doorgroei naar een volwaardig, eigen en uitnodigend stadscentrum Integrale opgave inpassing Nieuwe Meervaart in Sloterplas en versterken van de ruimtelijke kwaliteit van zuidwestoever Ontwikkeling hoogwaardige, groene en autoluwe openbare ruimte Duurzame gebiedsontwikkeling.

Deze ambities sluiten aan bij de gemeentelijke ambities zoals verwoord in de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 (vastgesteld door gemeenteraad op 8 juli 2021). In juli 2020 heeft de gemeenteraad besloten dat er een nieuw gebouw voor de Meervaart komt en is gekozen voor een locatie in de Sloterplas (de waterlocatie). Er heeft in het kader van dit stedenbouwkundige plan nader ruimtelijk onderzoek plaatsgevonden naar de inpassing van het nieuwe gebouw in de Sloterplas. Er zijn drie opties onderzocht: Noord, Midden en Zuid. Optie Zuid kwam daaruit naar voren als de meest passende locatie. Deze optie is gekozen.

10

Stedelijk front Stedelijk front Fase 2a

2.1.1 Een stadscentrum voor Nieuw-West Voor de ontwikkeling van Osdorpplein tot een volwaardig stadscentrum is het niet alleen nodig om verder te verdichten, het toevoegen van een gemengd programma van woningen en voorzieningen. Ook het behouden en versterken van de eigen identiteit is cruciaal. Osdorpplein kenmerkt zich door een bijzondere combinatie van oud en nieuw, AUP-architectuur en hedendaagse architectuur. Dankzij deze combinatie ontstaat er een verrassende mix van diverse tijdslagen en architectuurstijlen, die het Osdorpplein uniek en herkenbaar maakt als het stadscentrum van Nieuw West. De Tussen Meer, het Lammetjesplein en de Anslijnflat zijn kenmerkende voorbeelden van het huidige Osdorpplein. Bij de planvorming en uitwerking van fase 2a wordt nadrukkelijk rekening gehouden met deze historische context, met name in de aansluiting van de nieuwbouw op de bestaande bebouwing. Een andere bijzondere kwaliteit van het stadscentrum is de ligging aan de Sloterplas. De relatie met de Sloterplas wordt versterkt door de realisatie van de Nieuwe Meervaart in de Sloterplas en de herontwikkeling van de locatie van de huidige Meervaart aan de Meer en Vaart. Ontwikkeling stedelijk front aan alle zijden van Stadscentrum Osdorpplein

Uitnodigend en groter centrumgebied In fase 2a wordt veel aandacht besteed aan het verbeteren van de relatie van het centrum met de randzones en de Sloterplas. Door transformatie van de randen van het centrumgebied ontstaan waar mogelijk levendige en vriendelijke ‘voorkanten’. Bewoners en bezoekers worden als het ware verleid om het Osdorpplein op te gaan. Centraal in het projectgebied ligt het winkel- en horecahart. Aan de oostzone langs de Meer en Vaart en de Sloterplas vormen cultuur, ontspanning,

recreatie en horeca een cluster met als belangrijkste smaakmakers: het Verhalenhuis (fase 1, in aanbouw), de te herontwikkelen locatie van de huidige Meervaart, de Nieuwe Meervaart en herinrichting zuidwestoever Sloterplas. Aan de westzone, de Hoekenes, komt een gemengd (hoog)stedelijk gebied met een mix van wonen, werken en voorzieningen in de plinten. De entree van de Tussen Meer krijgt stedelijke allure en extra functies. Aan de zuidzone komt aan de Nieuwe Osdorpergracht een (hoog)stedelijk woongebied met

een gemengd programma in de plinten. Aan alle zijden van het stadscentrum ontstaat een meer stedelijk front, zowel aan de Sloterplas als aan de drie grachten.

Gemengd programma In Osdorpplein fase 2a wordt een gemengd nieuw­ bouwprogramma gerealiseerd, dat bijdraagt aan de levendigheid en diversiteit in het stads­centrum Osdorpplein. De realisatie van het nieuwbouw­ programma is voornamelijk door transformatie.

11

Globale zonering / functies Oude gebouwen worden gesloopt en vervangen door duurzame nieuwbouw in hogere dichtheid met een mix aan functies (met name op de begane grond -plint- van de nieuwe bebouwing). Dit gebeurt in nauw overleg met eigenaren en bewoners. Het totale nieuwbouwprogramma in fase 2a beslaat circa 152.000 m2 bruto vloeroppervlak (bvo). Hiervan is grofweg tweederde bestemd voor wonen (circa 102.000 m2 bvo, circa 1.050 woningen) en eenderde overig programma (circa 50.000 m2 bvo).

Wonen

1. 2.

3. 1.

3. 2.

2.

4.

Winkel- en horeca handel Cultuur / recreatie Mix woon-werken Wonen Maatschappelijk / commerciële voorzieningen Hotel Winkel- en horeca hart Cluster cultuur, ontspanning, recreatie en horeca Mix van wonen en werken Primair stedelijk wonen

3.

In totaal maken circa 230 bestaande woningen plaats voor zo’n 1.050 duurzame nieuwbouwwoningen. In fase 2a komen er per saldo 820 woningen bij. Van de nieuwbouwwoningen is 40% sociale huur – 40% middensegment en 20% vrije sector. Met deze forse toename van het woningaantal levert Stadscentrum Osdorpplein een flinke bijdrage aan de vermindering van het woningtekort in Amsterdam. Ook zal de diversiteit van het woningaanbod in Stadscentrum Osdorpplein verder toenemen. Meer inwoners, in combinatie met meer voorzieningen, zorgen bovendien voor meer levendigheid in het gebied.

4.

Globale zonering / functies

Werken, voorzieningen, winkels en horeca Naast woningen komen er nieuwe kantoren, bedrijven, ateliers en (beperkt) winkels in het gebied. Ook is er is ruimte voor meer maatschappelijke, culturele en commerciële voorzieningen, hotels en (beperkt) overige horeca. Er komt een nieuw, groter en multifunctioneel gebouw voor de Meervaart in de Sloterplas en twee nieuwe hotels in Osdorpplein. In het gebied komt een locatie voor kinderopvang en twee buurtkamers. Tevens wordt onderzocht of de muziekschool (onderdeel van de huidige Meervaartlocatie) een nieuwe plek in het centrumgebied kan krijgen.

Er wordt circa 50.000 m2 bvo aan nieuwe nietwoonfuncties gerealiseerd. Deze zijn als volgt verdeeld: • circa 1.300 m2 bvo maatschappelijke voorzieningen; • circa 14.000 m2 bvo culturele voorzieningen: Nieuwe Meervaart; • circa 4.400 m2 detailhandel en horeca (café’s/ restaurants) • circa 20.000 m2 bvo hotel; • circa 10.300 m2 bvo kleinschalige kantoren, bedrijvigheid en commerciële voorzieningen (overig).

Voor de realisatie van deze nieuwbouw wordt zo’n 9.000 m2 aan niet-wonen functies gesloopt (waaronder de huidige Meervaart en de bestaande winkels aan zuidzijde Tussen Meer). Per saldo worden circa 41.000 m2 niet-wonen functies aan het stadscentrum toegevoegd. Maatschappelijke voorzieningen Het beleid voor maatschappelijke voorzieningen is door het college in 2018 vastgelegd in ‘Referentienormen

12

voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen’. Maatschappelijke voorzieningen zijn gebouwen en buitenruimte voor maatschappelijke functies en activiteiten, die niet vanzelfsprekend door de markt worden gerealiseerd en daarom een actieve rol vragen van de gemeentelijke overheid. Voor een groot deel betreft dit gebouwen, het zogenoemde ‘maatschappelijk vastgoed’. Daarnaast vraagt sport ook om ruimte voor (anders) georganiseerde buitensport en voor sporten en spelen in de openbare ruimte. De openbare ruimte dient ook plek te bieden aan uitingen van kunst en cultuur. In het gebied bevinden zich verschillende succesvolle voorzieningen die naar een nieuwe locatie zullen verhuizen in het stadscentrum. Dit geldt bijvoorbeeld voor de Meervaart en de openbare bibliotheek (OBA). Daarnaast biedt de herontwikkeling van het gebied kansen: door de toevoeging van 820 woningen in fase 2a is realisatie van extra maatschappelijk vastgoed mogelijk. Deze behoefte is geïnventariseerd. Buurtkamers Voor het Osdorpplein is er extra behoefte aan twee buurtkamers (120 m2 plus buitenruimte/terras). De buurtkamers worden ontwikkeld in de plint van de nieuwbouw van Bladergroen, Suha2C (fase 1) of Suha3. De exacte locaties worden nog nader bepaald. Woningcorporatie Eigen Haard gaat deze buurtkamers realiseren.

Kinderopvang Met het oog op de groei van het Osdorpplein is de verwachting dat ook de vraag naar kinderopvang toeneemt. Volgens de Amsterdamse referentienorm dient er voor Stadscentrum Osdorpplein in fase 2a rekening te worden gehouden met 1 kinderdag­ opvanglocatie van 345 m2 bvo (3 groepen à 115 m2

bvo) en 150 m2 buitenruimte. De invulling hiervan is door een marktpartij. Nader onderzoek vindt nog plaats naar de meest geschikte locatie in het gebied. Zorg Uit onderzoek blijkt dat extra zorgvoorzieningen voor fase 2a niet nodig zijn. De groei van het gebied kan worden opgevangen door bestaande zorgvoorzieningen. Zo is in januari 2022 het Zorgplein Osdorp geopend op een centrale plek in het gebied. Het Zorgplein biedt een uitgebreid zorgaanbod zoals: huisartsen, fysiotherapie en fitness, vrouwenkliniek (gynaecologie), verloskundigen, podotherapie, tandartsen, apotheek, diëtisten en een psycholoog. Dit centrum van 1.400 m2 bvo voorziet hiermee ook in de extra behoefte aan eerstelijnszorg die voortkomt uit de groei van het centrumgebied en naastgelegen wijken. In de omgeving van Osdorpplein is er een bestaande huisarts die op zoek is naar een nieuwe en grotere huisvesting. Verder is er vanuit de bestaande huisartsenkring geen vraag naar nieuwe of grotere huisvesting. In fase 2a zijn er ruimtelijk voldoende kansen voor een nieuwe huisartsenpraktijk. Onderwijs Op basis van de woningbouwplannen in Osdorp, de leerlingenprognose en de basisgeneratie is er op de korte en middellange termijn geen extra onder­ wijscapaciteit benodigd voor primair onderwijs.

Op de lange termijn is de verwachting dat er wél extra capaciteit benodigd is voor heel Osdorp, maar deze ruimte kan gecreëerd worden door bestaande scholen uit te breiden. Cultuur In fase 2a komt er een nieuw, multifunctioneel gebouw voor de Meervaart van 14.000 m2 bvo (inclusief Talentenhuis). Ook is er in fase 2a ruimte voor aanvullende culturele voorzieningen, al dan niet

commercieel. Voorbeelden zijn een expositieruimte, ateliers of nieuwe formules voor vrijetijdsbesteding (leisure). De gemeente onderzoekt de mogelijkheden voor herhuisvesting van de muziekschool, die nu naast de openbare bibliotheek en de Meervaart is gevestigd op Osdorpplein. Mogelijk kan de muziekschool (1.000 m2 bvo) worden gehuisvest in één van de ontwikkellocaties van fase 2a, bijvoorbeeld in Suha3 of TMZ.

13

Programma (indicatief) Stadscentrum Osdorpplein fase 2a Legenda programma NOORDWESTHOEK A1

Ontwikkelingsvelden

A3

Huidige bebouwing

Hoekenespaviljoen

Fase 1 (bestaand en gepland) Fase 2a

A2

Fase 2b (bestaand)

Plintfuncties

Markt

Cultuur en vrije tijd

TUSSENMEER ZUID TMZ 1 TMZ 2

Maatschappelijk

MVL 2

Bedrijven

MEERVAART LOCATIE

Kantoren TMZ 3

Horeca Detailhandel

MVL 1

Commercieel

Wonen

SUHA 3

Gebouwfuncties en specials

BLADERGROEN

Kaart met indicatief programma Stadscentrum Osdorpplein fase 2a

Woningen

Kantoren

Theater

Fitness

Verhalenhuis

Film

Stadsloket

Buurtkamer of meidencentrum

Hotel

Cafe’s & Talentenrestaurants huis

Bedrijven

Winkels

14

Ontwikkelingsvelden fase 2a BG Suha 3 TMZ NWH MVL NMV

Ontwikkellocaties en bebouwing Fase 2a bestaat uit vijf (potentiële) ontwikkellocaties, die op verschillende momenten in de tijd door de eigenaren worden getransformeerd door sloop/ nieuwbouw. Een zesde ontwikkeling is de Nieuwe Meervaart, nieuwbouw in de Sloterplas.

Bladergroen Suha 3 Tussen Meer zuid Noordwesthoek Meervaart locatie Nieuwe Meervaart

NWH

Het betreft: • 1 locatie aan de zuidzijde van het plangebied (Nieuwe Osdorpergracht): Bladergroen • 2 locaties aan de westzijde (Martini van Geffenbuurt): SuHa3 en Tussen Meer Zuid • 1 locatie aan de westzijde (de Hanenbergbuurt): Noordwesthoek • 2 locaties aan de oostzijde (waterfront aan Sloterplas): Nieuwe Meervaartlocatie in de Sloterplas en Huidige Meervaartlocatie (MVL).

TMZ

MVL

Suha 3

NMV

BG

In onderstaande tabel zijn per ontwikkellocatie de vierkante meters weergegeven van het te slopen en te ontwikkelen programma, uitgesplitst naar wonen en niet-wonen.

Ontwikkellocaties fase 2a Tabel met indicatief ontwikkelprogramma fase 2a in m2 bvo Blok

Woonprogramma nieuw m2 bvo

Niet-woonprogramma sloop m2

saldo m2 bvo

nieuw m2 bvo

sloop m2 bvo

saldo m2 bvo

Totaal nieuw

Saldo totaal

(m2 bvo)

(m2 bvo)

Fase 2A NWH-A

26.950

4.100

22.850

2.000

300

1.700

28.950

24.550

MVL

13.150

0

13.150

14.700

6.100

8.600

27.850

21.750

TMZ

22.050

2.520

19.530

16.300

2.300

14.000

38.350

33.530

SuHa3

27.740

14.400

13.340

3.080

0

3.080

30.820

16.420

BG

12.160

2.100

10.060

200

0

200

12.360

10.260

0

0

0

14.000

0

14.000

14.000

14.000

102.050

23.120

78.930

50.280

8.700

41.580

152.330

120.510

ZWO/NMV Totaal

15

Hoogbouw fase 2a De nieuwbouw op de 5 locaties die worden getrans­ formeerd kent een soortgelijke opbouw. Een bouw­ blok met een ruimtelijke plint van 7 meter hoog, een basisbouwhoogte van 21 meter en hogere gebouwdelen tot maximaal 41,7 meter boven maaiveld. Op drie locaties in fase 2a zijn torens tot maximaal 60 meter mogelijk, als het Rijk hiervoor een vrijstelling geeft op de hoogtebeperkingen die gelden voor het Osdorppleingebied (Luchthavenindelingsbesluit). Voor de locatie op de hoek Tussen Meer – Hoekenes heeft de gemeente in het najaar van 2023 een aanvraag voor vrijstelling voor een toren van 60 meter hoog ingediend bij het Rijk, die toegekend is..

4

3

5

2

Ontwikkelingsvelden Nieuwe Meervaart (footprint indicatie) Toneeltoren tot max. 30m (indicatief) Nieuwe hoogbouw tot max. 38,5 meter hoog Nieuwe hoogbouw tot max. 41,7 meter hoog Nieuwe hoogbouw tot max. 41,7 meter hoog, max. 60 meter hoog wenselijk Nieuwe hoogbouw tot max. 60 meter hoog toegestaan Alle hoogtes zijn vanaf maaiveld aangegeven

Per ontwikkellocatie zijn meer specifieke ruimtelijkprogrammatische kaders voor de transformatie beschreven. 1

Hoogbouw / torens Stadscentrum Osdorpplein fase 2a

16

Locatie opties Nieuwe Meervaart Onderzochte opties Meest passende optie Inpassingsgebied Nieuwe Meervaart Fase 2a

2.1.2 De Nieuwe Meervaart en zuidwestoever Sloterplas De Nieuwe Meervaart wordt een plek waar iedereen kan binnenlopen en zich thuis voelt. Het wordt de nieuwe publiekstrekker in de Sloterplas en huiskamer van de wijk. Het gebouw wordt zorgvuldig ingepast in het landschappelijk icoon, de Sloterplas en haar oevers. Het gebouw wordt alzijdig (alle zijden worden als voorkant ontworpen) met een hoge architectuur­ kwaliteit en duurzaamheidsambitie. De Nieuwe Meervaart krijgt circa 14.000 m2 vloeroppervlak met ruimte voor presentatie (theater), talentontwikkeling (Talentenhuis) en repetitie. Uitgangspunt is een footprint (voetafdruk) van het nieuwe gebouw van minimaal 6.600 m2 en maximaal 9.000 m2 en een maximale bebouwingshoogte van 30 meter (gebaseerd op de hoogte van de twee toneeltorens). De gemeenteraad heeft op 2 juli 2020 gekozen voor een locatie voor de Nieuwe Meervaart in de Sloterplas (waterlocatie). Bij dit besluit is opdracht gegeven voor een integrale aanpak. Het gebouw dient te worden ontworpen in samenhang met de opwaardering van Nader onderzochte opties Nieuwe Meervaart met de meest passende optie Zuid de omliggende openbare ruimte, de zuidwestoever van de Sloterplas. In het concept stedenbouwkundig plan dat eind 2022 ter inspraak is gegaan, zijn drie opties voor de inpassing van de Nieuwe Meervaart in de Sloterplas onderzocht.

Deze opties (Noord, Midden en Zuid) zijn vanuit meerdere invalshoeken verbeeld, beschreven en vergeleken. Te weten: ruimtelijke ervaring, theaterfunctie, cultuurhistorie en landschap en ontwikkeling centrumgebied. Hieruit kwam naar voren dat optie Zuid, in de hoek Lelylaan - Meer en Vaart, op

alle onderzochte aspecten beter scoort (meest passend) dan de opties Noord en Midden. In de adviezen van onafhankelijke adviescommissies aan B&W wordt optie Zuid onderschreven als de meest passende locatie. De optie Zuid, in de zuidwesthoek van de Sloterplas, wordt de definitieve locatie van de Nieuwe Meervaart.

De Meervaart

17

Nieuwe Meervaart Inpassingsgebied: wensen- en bedenkingenprocedure In de adviezen als ook in een enkele inspraakreactie wordt aanbevolen het inpassingsgebied van de Nieuwe Meervaart uit te breiden tot de hoek van de Lelylaan met Meer en Vaart. Zo kan meer recht worden gedaan aan de integrale opgave van het ontwerp van het gebouw in zijn omgeving (zuidwestoever Sloterplas). Dit deel van het gebied is echter onderdeel van de hoofdgroenstructuur. In het huidige beleid is bouwen in de hoofdgroenstructuur niet toegestaan. De afweging die moet worden gemaakt bij het bepalen van de omvang van het inpassingsgebied van de Nieuwe Meervaart wordt voorgelegd aan de gemeenteraad via een zogenaamde wensen- en bedenkingenprocedure. Centraal hierbij staat de vraag of het inpassingsgebied van de Nieuwe Meervaart kan worden uitgebreid in de hoofdgroenstructuur.

Nieuwe Meervaart (footprint indicatie) Inpassinggebied Nieuwe Meervaart, onderdeel wensen en bedenkingen procedure

Verbeteren zuidwestoever Sloterplas De Nieuwe Meervaart vraagt om een zorgvuldige inpassing in de Sloterplas en een integrale aanpak met de opwaardering van de zuidwestoever van de Sloterplas. De basis van de aanpak van de zuidwest­ oever is een groene (wandel)promenade van het horeca-eiland via de hoek Meer en Vaart - Lelylaan tot aan het watersporteiland. De Nieuwe Meervaart is gelegen aan deze promenade. De promenade krijgt een hoogwaardige en groene inrichting met verschillende sferen. Het contact met het water wordt versterkt en de sport- en speelvoorzieningen worden uitgebreid. Het rondje Sloterplas blijft behouden en wordt waar mogelijk versterkt. Met een extra voetgangersbrug wordt de verbinding met het watersporteiland verbeterd.

De Nieuwe Meervaart in de zuidwesthoek van de Sloterplas, met eromheen het nader te bepalen inpassingsgebied (wensen en bedenkingenprocedure)

18

19

Legenda

Plankaart Openbare Ruimte Stadscentrum Osdorpplein fase 2a

20

Structuur openbare ruimte, groen en water Groen (grote schaal): stadspark Groen (kleine schaal): buurtpark, plantsoen, groene oever Groene lanen / boulevard Pleinen en winkelstraten Verbinding/brug (bestaand) Verbinding/brug (nieuw) Zichtlijnen

2.1.3 Hoogwaardige, groene en autoluwe openbare ruimte Met de transformatie van Osdorpplein en de toename van het aantal woningen en voorzieningen neemt de druk op de openbare ruimte toe. De openbare ruimte wordt opnieuw ingericht, hoogwaardig en duurzaam, met meer ruimte voor de voetganger en fietser, meer verblijfsplekken en gebruiksmogelijkheden en meer groen. Geparkeerde auto’s zijn minder dominant in het straatbeeld. De herinrichting van de openbare ruimte volgt in principe de ontwikkeling van de ontwikkellocaties, en sluit aan bij de hoogwaardige materialisering en inrichtingsprincipes van fase 1. De wandelpromenade langs de Sloterplas krijgt een groene inrichting met meer verblijfskwaliteit. Ook wordt in fase 2a ingezet op een groene inrichting van de openbare ruimte en de binnentuinen van de bouw­ blokken. Het ontwerp van de Nieuwe Osdorpergracht (fase 1) wordt in fase 2a doorgezet en voltooid, met ruimte voor een bijzondere beëindiging aan de oostkop van de gracht in overleg met omwonenden. Bij de Hanenbergstraat wordt het bestaande plantsoen met speelvoorzieningen vernieuwd. In het plantsoen aan de Hoekenesgracht komt een horecapaviljoen. Een deel van de Martini van Geffenstraat (zie onder verkeer en mobiliteit) wordt autovrij ingericht met een brede groenstrook met zit- en speelvoorzieningen.

Over de Hoekenesgracht komt een voetgangersbrug als extra verbinding met het naastgelegen Stadspark Osdorp. Door het toevoegen van bruggen en de gracht ontstaan ook nieuwe ommetjes rond het centrum.

Structuur openbare ruimte, groen en water

Hoogwaardige bestrating & promenade Sloterplas Centrumvloer Promenade Fase 2a

Verkeer en mobiliteit In fase 2a krijgen de meeste straten een autoluwe inrichting. Zo wordt de verblijfs- en leefkwaliteit in het stadscentrum vergroot. Het afwaarderen van de maximumsnelheid naar 30km/uur op (een deel van) de Meer en Vaart en Hoekenes Noord draagt hieraan ook bij. Hoogwaardige, eenduidige bestrating stadscentrum en bijzondere promenade aan Sloterplas

21

Wegenstructuur, voetgangersgebied en openbare parkeergarages (auto en fiets)

In fase 2a vinden drie wijzigingen in de wegenstructuur van Stadscentrum Osdorpplein plaats. De eerste wijziging komt voort uit de aanleg van de Nieuwe Osdorpergracht. Hierdoor vervalt de verbinding tussen de Anslijnstraat en de Don Boscostraat/Geduld. De Anslijnstraat wordt een doodlopende straat met een éénrichtingcircuit. De straat Geduld eindigt op de Nieuwe Osdorpergracht. Dit betekent dat straks minder autoverkeer het doorgaande fietspad Hoekenespad kruist.

P

P

P

P

De derde wijziging betreft de Hanenbergstraat. De huidige westelijke aansluiting van de Hanenbergstraat verdwijnt. Hier komt de toekomstige nieuwbouw Noordwesthoek. De Hanenbergstraat wordt daar een doodlopende straat.

P

P

P

De tweede wijziging betreft de verlegging van de Martini van Geffenstraat. In de nieuwe wegenstructuur wordt deze vanaf de Jan Celesstraat rechtdoor getrokken naar de Hoekenes. De haakse bocht verdwijnt. Vanaf de Martini van Geffenstraat worden de parkeergarages en de inpandige expeditiestraat voor de winkels aan de zuidzijde van de Tussen Meer ontsloten. Hiermee verdwijnt dit laad- en losverkeer op de Tussen Meer en is daar op termijn meer ruimte voor voetgangers. Het middelste deel van de Martini van Geffenstraat wordt autovrij. Het straatje dat de Martini van Geffenstraat met de Van Suchtelen van de Haarestraat verbindt wordt versmald.

P

P

Plusnet fiets Autoverbindingen Inpandige expeditiestraat Publieke inpandige fietsenstalling (gepland) Publieke inpandige fietsenstalling (te onderzoeken) Publieke auto P-garage Autovrij / voetgangersgebied Fase 2a

P

Wegenstructuur, OV-structuur voetgangersgebied en publieke parkeergarages (auto en fiets) OV verbindingen OV halte Mogelijk toekomstige metro-/tramlijn

Station Sloterdijk Plein ‘40-’45

Dijkgraafplein

Duurzame gebiedsontwikkeling Duurzame gebiedsontwikkeling is onderdeel van het Amsterdams beleid. In Osdorpplein wordt aangesloten bij dit beleid dat zich uit in de volgende thema’s: • • • • • • •

Toekomstbestendig Duurzame energie en aardgasvrij Klimaatadaptatie Natuurinclusief bouwen Circulair bouwen. Uitstootvrije mobiliteit en schone lucht Afvalvrije stad.

M

Station Lelylaan Centrum Centraal station Muiderpoortstation

De Akker Schiphol Airport

Openbaar vervoer

22

2.2 Beeldkwaliteit

2.3 Fase 2b: een toekomstperspectief

Bij de transformatie van Osdorpplein wordt gestreefd naar een hoge ruimtelijke kwaliteit. Er zijn op vier schaal­niveaus ruimtelijk sturende principes voor de beeld­kwaliteit geformuleerd: op de schaal van het Osdorpplein, het bouwblok, het gebouw en gebouwelementen. Enkele voorbeelden van deze beeld­kwaliteitsprincipes zijn: heldere rooilijnen aan straten, besloten bouwblokken bestaande uit een samen­hangende compositie van afzonderlijke gebouwen, alle gebouwen hebben een 7 meter hoge ruimtelijke plint en pui en groene collectieve daktuinen met goede condities voor beplanting, struiken en boompjes op de daken.

Na de ontwikkeling van fase 2a van Stadscentrum Osdorpplein gaat de vernieuwing van het stadscentrum door. Fase 2b betreft mogelijke ontwikkelingen voor de periode na 2028. Fase 2b valt buiten de scope van het Investeringsbesluit. Voor de mogelijke ontwikkelingen in fase 2b is nader onderzoek en overleg met de relevante stakeholders nodig. Bestuurlijke besluit­ vorming over fase 2b volgt op termijn.

Samengestelde bouwblokken met openingen en vanaf de straat zichtbare daktuinen

Aan de noordzijde van het stadscentrum, de zone vanaf de Albert Heijngarage tot en met de Osdorppleingarage inclusief de huidige calamiteitentram- en buslus, liggen nog kansen voor verdere vernieuwing en stedelijke verdichting. Ook de belangrijkste hoofdwegen van het stadscentrum, Meer en Vaart en Tussen Meer, zijn een punt van aandacht en verbetering. Samen met de huidige vastgoedeigenaren en erf­ pachters, vervoerspartijen en bewoners zal de komende jaren nader worden onderzocht wat de mogelijk­ heden zijn. Gedacht wordt aan woningbouw, maar ook werkfuncties en commerciële functies. De besloten bebouwing met hoogteaccenten/torens en levendige plinten met een mix aan functies kan hier mogelijk op termijn worden doorgezet. Onderzocht wordt of de calamiteitentramlus en de buslus verplaatst of verwijderd kunnen worden. Ook het verminderen van de barrièrewerking van Meer en Vaart tussen het winkelhart en de Sloterplas en het aantrekkelijker maken van de Tussen Meer als winkelstraat en verblijfs­ gebied zijn aandachtspunten. Daarbij wordt overwogen het instellen van eenrichtingsverkeer op (een deel van) deze wegen. Dergelijke ingrepen worden beschouwd en afgewogen op het schaalniveau van heel NieuwWest.

23

Impressie Stadscentrum Osdorpplein fase 2a vanuit het Noordoosten

24

3. Ontwikkelstrategie 3.1 Transformatieproject De vernieuwing van Osdorpplein kent een meervoudige ontwikkelstrategie. Dat wil zeggen dat de gemeente haar doelstellingen met inzet van meerdere instru­ menten mogelijk kan maken: ontwikkelen door uitgifte van gronden, transformeren van huidige erfpacht­ rechten, zelf realiseren van een gebouw en het grootschalig verbeteren van de openbare ruimte. Stadscentrum Osdorpplein fase 2a is een transformatie­ project waarbij in de meeste gevallen de bestaande erfpachtnemers en vastgoedeigenaren de beslissing nemen om al dan niet te gaan herontwikkelen. Er zijn reeds diverse eigenaren in het gebied die hebben aangegeven te willen herontwikkelen. De gemeente faciliteert hierbij, stuurt op de ruimtelijke en programmatische kwaliteit en borgt kwetsbare (maatschappelijke) functies. Ook richt de gemeente de openbare ruimte hoogwaardig in. De ontwikkelstrategie is afhankelijk van de eigendoms­ situatie van de grond. Er zijn in Stadscentrum Osdorpplein vier typen eigendom: • Door de gemeente in erfpacht uitgegeven gronden; • Gronden in particulier eigendom; • Gronden in eigendom van de gemeente en in gebruik als openbare ruimte (straten, wegen en pleinen). • Gronden in eigendom van de gemeente en ontwikkeling door de gemeente

Hieronder wordt de ontwikkelstrategie per eigendoms­ situatie toegelicht.

Door de gemeente in erfpacht uit te geven gronden Ontwikkeling van in erfpacht uitgegeven gronden gebeurt bij voorkeur via transformatie, waarbij de medewerking van de erfpachter een voorwaarde is. De gemeente Amsterdam nodigt met deze visie en stedenbouwkundig plan de erfpachters uit om in gesprek te komen. Zo kunnen initiatieven ontstaan die passen in de gestelde ruimtelijke kaders van deze investeringsnota en stedenbouwkundig plan. Daarbij zijn de gemeentelijke programmatische kaders (woonvisie en daarmee verband houdend beleid) en financiële kaders (grondprijskaders, erfpacht­ voorwaarden en grondexploitatie) leidend. Een uit te werken kavelpaspoort verbindt de ruimtelijke kaders met de ontwikkelafspraken in een afsprakenbrief en uiteindelijk een realisatieovereenkomst over de transformatie.

Gronden in particulier eigendom Het ontwikkelen van particulier eigendom gebeurt door zelfrealisatie of verwerving en uitgifte in erfpacht door de gemeente. In het eerste geval zijn zogenaamde anterieure afspraken de manier om tot overeenstemming te komen. Een op te stellen kavelpaspoort is ook hier randvoorwaardelijk om tot uitwerking te komen in een exploitatieovereenkomst. In het tweede geval, bij een verwerving (aankoop) van de gemeente, is de getaxeerde verwervingswaarde uitgangspunt voor afspraken.

Grondbeleidsinstrumenten die dit faciliteren (voorkeursrecht, exploitatieplan) worden, indien nodig, ingezet om de ontwikkelingsrichting af te dwingen en voor voldoende geld te zorgen. Vervolgens kan conform het ‘beleid selectie marktpartijen’ worden gehandeld.

Gronden in eigendom van de gemeente en in gebruik als openbare ruimte Ontwikkellocaties die nu in gebruik zijn als openbaar gebied (eigendom gemeente) zullen worden aan­ besteed volgens het ‘beleid selectie marktpartijen’ en dus uitgezet in de markt. De grondexploitatie is het leidende kader. Een kavelpaspoort en selectieleidraad (aanbestedingsdocument) bevatten de criteria waarop ingediende plannen worden getoetst.

Gronden in eigendom van de gemeente en ontwikkeling door de gemeente Eén van de ontwikkellocaties in het stedenbouwkundig plan van fase 2a is de locatie voor een nieuw gebouw voor de Meervaart. De gemeente investeert zelf in de realisatie van een nieuw gebouw, de Meervaart wordt exploitant. De door de gemeenteraad vast te stellen definitieve investeringsnota met dit stedenbouwkundig plan én het raadsbesluit over de Nieuwe Meervaart van juli 2020 vormen de kaders voor de ontwikkeling van het nieuwe gebouw. Op een aantal plekken zijn mengvormen van boven­ genoemde ontwikkelstrategieën mogelijk, waar bijvoorbeeld openbare ruimte nodig is om een transformatie te kunnen bewerkstelligen binnen de gestelde kaders. In de meeste gevallen bepaalt de overheersende grondpositie dan de ontwikkelvorm, soms is maatwerk nodig.

25

Ontwikkellocaties en fasering Fase 1 Fase 2a Fase 2b Ontwikkelingsveld fase 2a Te transformeren bestaande bebouwing fase 1 en 2a (optie)

Inrichting openbare ruimte In algemene zin vindt de inrichting van de openbare ruimte plaats na sloop/nieuwbouw op de ontwikkel­ locaties. Hiermee wordt schade aan de nieuwe openbare ruimte tijdens de bouwfase voorkomen of hersteld, en wordt daarnaast de inrichting van de openbare ruimte optimaal afgestemd op de bouwinitiatieven.

3.2 Ontwikkellocaties Fase 2a bestaat uit vijf (potentiële) ontwikkellocaties voor mogelijke sloop/nieuwbouw, die op verschillende momenten in de tijd door de eigenaren worden herontwikkeld. Dit stedenbouwkundig plan bevat de ruimtelijk-programmatische kaders voor transformatie waarbinnen erfpachters en eigenaren bouwinitiatieven kunnen uitwerken. Het betreft de volgende vijf locaties en vastgoedeigenaren/ontwikkelaars in fase 2a: 1. 2. 3. 4. 5.

Bladergroen (BDG): Eigen Haard SuHa3 (S3): Eigen Haard Tussen Meer-Zuid (TMZ): Tussen Meer CV, Lebo en Eigen Haard Noordwesthoek (NWH): Eigen Haard, Lebo en Van Wijnen/Rockfield Huidige Meervaartlocatie (MVL): nog niet bekend, aanbesteding door gemeente.

De zesde ontwikkeling is de Nieuwe Meervaart in de Sloterplas (NMV). Deze wordt ontwikkeld door de gemeente via een aanbestedingsprocedure. De gemeente investeert in de bouw van de Nieuwe Meervaart in de zuidwesthoek van de Sloterplas en in een kwaliteitsimpuls voor de zuidwestoever. De ontwikkeling van de huidige Meervaartlocatie hangt direct samen met de ontwikkeling van de Nieuwe

NWH

TMZ MVL Suha 3

BG

NMV

Ontwikkellocaties en fasering

Meervaart in de Sloterplas. Het vrijkomende terrein van de huidige Meervaart is in eigendom van de gemeente. Daarom is de gemeente zelf opdrachtgever bij de herontwikkeling van deze locatie.

De aanleg van langdurige tijdelijke openbare ruimte wordt zoveel als mogelijk voorkomen. De bouwlogistiek van de ontwikkellocaties en de ingrepen in de open­ bare ruimte en verkeersstructuur bepalen wanneer start bouw kan plaatsvinden voor de ontwikkellocaties.

De ontwikkellocaties in fase 2a en de omliggende straten zijn separaat realiseerbaar, maar niet zonder meer tegelijkertijd. Ook voor de herinrichting van de zuidwestoever van de Sloterplas is een gefaseerde herinrichting denkbaar.

26

27

4. Planning en proces 4.1 Indicatieve planning In bijgevoegd schema is de planning van de ontwikke­ ling van Stadscentrum Osdorpplein fase 2a opgenomen. De planning van fase 2a is indicatief omdat de eige­ naren van de te transformeren gebouwen het tempo van de gebiedstransformatie mede bepalen. Vijf ontwikkellocaties komen naar verwachting in de periode 2025 tot en met 2031 in ontwikkeling. De her­ ontwikkeling van de huidige Meervaartlocatie volgt naar verwachting later in de tijd in de periode 2031 tot en met 2035. Na de realisatie van de nieuwe bebouwing volgt de inrichting van de openbare ruimte in de directe omgeving van de nieuwbouw.

4.2 Juridisch-planologische strategie

vooruitlopend op de Omgevingswet de Omgevingsvisie 2050 vastgesteld. Hierin staan de globale ruimtelijke uitgangspunten beschreven van de gemeente Amsterdam. De ontwikkeling van Osdorpplein tot een stads­centrum voor Nieuw-West is daar het uitgangspunt. Op basis van een omgevingsvisie kunnen specifiekere deelvisies worden opgesteld die meer op de concrete uitvoering van de plannen zijn gericht. Deelonderwerpen zoals parkeren, duurzaamheid, groenbalans en beeldkwaliteit kunnen daarin voor het Osdorpplein worden uitgewerkt. Het stedenbouwkundig plan fase 2a kan als een deelvisie worden beschouwd.

de stap om alle bestemmingsplannen inhoudelijk om te zetten naar de uniforme systematiek van de Omgevingswet.

Naast het beleidsmatige instrumentarium kent de Omgevingswet in hoofdzaak twee juridisch-planologisch bindende instrumenten waarmee ontwikkelingen mogelijk kunnen worden gemaakt: het omgevingsplan en de omgevingsvergunning.

Gelet hierop ligt het niet in de verwachting dat op korte termijn een omgevingsplanprocedure voor het geheel of voor een deel van fase 2a zal worden opgestart maar dat in eerste instantie per afzonderlijk kavel, met uitzondering van de Nieuwe Meervaart, een omgevingsvergunningprocedure zal worden gestart vanaf het moment dat de plannen hiervoor voldoende concreet zijn. Het kan dat het doorlopen van een omgevingsplanprocedure, afhankelijk van de omstandigheden, voor sommige ontwikkelingen toch gekozen wordt.

Omgevingswet Het juridisch-planologisch geldende kader voor fase 2a is (net als bij fase 1) het bestemmingsplan Osdorpplein e.o. uit 2013. In dit bestemmingsplan is niet alle ontwikkelingspotentie zoals beschreven in dit stedenbouwkundig plan mogelijk gemaakt. Fase 2a valt vanaf 1 januari 2024 onder het nieuwe wettelijke kader van de Omgevingswet. Voor het mogelijk maken van fase 2a moet daarom gekeken worden naar het instrumentarium van de Omgevingswet. Dit is overigens niet fundamenteel anders dan onder de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Op beleidsmatig vlak wordt verwezen naar de omgevingsvisie die als de vervanger dient van de structuurvisie uit de Wro. De gemeente Amsterdam heeft

Het omgevingsplan is net als het bestemmingsplan bedoeld als het juridisch planologisch bindende kader op basis waarvan omgevingsvergunningen kunnen worden aangevraagd voor concrete ontwikkelingen (op bouwplanniveau). Een omgevingsplan is het instrument dat past bij een tender of anterieure ontwikkeling.

Naast het omgevingsplan kunnen ontwikkelingen direct mogelijk worden gemaakt via een omgevings­ vergunning. Een omgevingsvergunning is zoals gezegd bedoeld ter uitvoering van een concrete ontwikkeling (op bouwplanniveau). Voor een deel van de kavels in fase 2a hebben vastgoedeigenaren aangegeven concrete ontwikkelplannen te hebben maar voor een deel van de kavels (nog) niet.

Milieueffectrapportage (m.e.r.) Een belangrijk gegeven onder de Omgevingswet is dat er maar één omgevingsplan geldt voor de gehele gemeente. Dat betekent dat alle bestemmingsplannen worden samengevoegd tot één omgevingsplan. Deze samenvoeging vindt in eerste instantie van rechtswege plaats op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt. Inhoudelijk verandert er dan nog weinig aan de huidige bestemmingsplanregels. Daarna volgt pas

In het ‘Besluit milieueffectrapportage’ wordt onder­ scheid gemaakt in m.e.r.-beoordelingsplichtige activiteiten en m.e.r.-plichtige activiteiten. De in dit stedenbouwkundig plan beschreven ruimtelijke ontwikkelingen zijn in directe zin niet m.e.r.-plichtig op een van beide wijzen. Het totale programma bevindt zich namelijk onder de drempelwaarden uit het Besluit m.e.r. (een aaneengesloten gebied met 2000 of meer

28

Indicatieve planning ontwikkeling Stadscentrum Osdorpplein

Fase 1

2023

2024

2025

2026

2. Suha III [Eigen Haard]

3a. Tussen Meer Zuid [City Upgrade Group]

3b. Tussen Meer Zuid [Eigen Haard]

3c Tussen Meer Zuid [LEBO]

4a. Noordwesthoek A

2030

2031

2032

2033

2034

2035

Uitvoering

Besluit Gemeenteraad

Mijlpaal

Indicatieve planning

[Eigen Haard]

2029

Planvorming en voorbereiding

Fase 2a 1. Bladergroen

2028

Legenda

Ontwikkelingen fase 1

Investeringsnota

2027

[Eigen Haard]

4b. Noordwesthoek A [Eigen Haard/LEBO]

4c. Noordwesthoek A [Van Wijnen/ Rockfield]

5. Nieuwe Meervaartlocatie in de Sloterplas / Herinrichting Zuidwest oever 6. Huidige Meervaartlocatie + ING-plein

29

woningen, of 100 of meer hectare, of 200.000 m2 of meer aan bedrijfsvloeroppervlakte). Desondanks geldt voor stedelijke ontwikkelings­ projecten waar op grond van het ‘Besluit m.e.r.’ niet direct een m.e.r. beoordelingsplicht of m.e.r.-plicht geldt dat een toets moet worden uitgevoerd. Deze toets wordt aangeduid als de ‘vormvrije m.e.r.’. Uit deze toets moet blijken of belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen worden uitgesloten dan wel dat alsnog een volwaardig m.e.r. onderzoek noodzakelijk is. Gelet op de aard en omvang van de ontwikkelingen die in fase 2a spelen ligt het in de verwachting dat een dergelijke toets uitgevoerd zal moeten worden wanneer de vereiste juridisch-planologische procedures (omgevingsplan, omgevingsvergunning) doorlopen moeten worden. De in de vormvrije m.e.r te beoordelen milieuaspecten betreffen onderwerpen die hoe dan ook in het kader van de verdere ruimtelijke besluitvorming ten aanzien van fase 2a aan bod zullen komen.

• • • • •

Flora en Fauna Water/geohydrologie/rainproof Cultuurhistorie en archeologie Belemmeringen van kabels en leidingen Externe veiligheid

4.3 Uitvoering

bedrijven aangesloten op water, data en elektra. Tijdens deze procedure informeren we de Kabel- en Leiding Beheerders (KLB) die betrokken zijn bij de inrichting van de openbare ruimte en de ondergrond over de plannen. Wij inventariseren de uit te voeren werkzaamheden en begeleiden de wenstracéprocedure.

BLVC-strategie Wenstracéprocedure Voor de voorbereiding van het bouwrijp- en woonrijp maken worden wenstracéprocedures doorlopen voor de ligging van de kabels en leidingen. Dit organiseren o.a. de gemeente, kabel- en leidingbeheerders en nood- en hulpdiensten binnen Het Coördinatiestelsel Amsterdam. Doordat deze procedures worden doorlopen voor start bouw, kunnen de kabels en leidingen verlegd worden naar buiten de bouwterreinen. Door het doorlopen van de wenstracéprocedures voor het woonrijp maken wordt de bebouwing op tijd door diensten en

Ten behoeve van de bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en de tijdige communicatie (kortweg BLVC) met de omgeving over de werkzaamheden en verwachte overlast en de duur van het werk, moet bij de voorbereiding en de uitvoering worden voldaan aan de BLVC-eisen die voor het project zijn benoemd. In BLVC-plannen wordt toegelicht hoe dat gebeurt. De BLVC-plannen worden getoetst door de gemeente. Zonder een goedgekeurd BLVC-uitvoeringsplan verleent de gemeente geen vergunning voor het Werken in de Openbare Ruimte (kortweg WIOR). De werkzaamheden

Hieronder worden de belangrijkste onderwerpen opgesomd om een beeld te krijgen van onderwerpen die vaak voorkomen, de opsomming is uitdrukkelijk niet uitputtend bedoeld.

Onderzoeken De meest relevante onderzoeken zijn: • Akoestisch onderzoek • Verkeersonderzoek inclusief een actuele parkeerbalans • Stikstofdepositie • Luchtkwaliteitonderzoek • Luchthavendelingbesluit (LIB) (vanwege woningen en bouwhoogte) • Hoogbouweffectrapportage (HER) • Bodemkwaliteit

30

die in opdracht van de gemeente worden uitgevoerd, bijvoorbeeld in de openbare ruimte of bij de realisatie van infrastructuur of civieltechnische kunstwerken, moeten uiteraard ook voldoen aan de BLVC-eisen.

maatregelen kunnen dat ook tijdelijke maatregelen in de openbare ruimte of aan de infrastructuur zijn. Indien de impactanalyse hiertoe aanleiding geeft, worden ook eventuele ‘nadere uitvoeringseisen’ vastgesteld.

Het Generiek BLVC-kader + impactanalyse bevatten bij elkaar de generieke en project specifieke uitvoeringseisen, gebaseerd op de WAT, WAAR en WIE. Een BLVC-uitvoeringsplan bevat de toelichting op HOE in woord en beeld:

Regie op de openbare ruimte door BLVC-kader en Impactanalyse

Proces

maatregelen die nodig zijn om een goede balans te creëren tussen veilig en efficiënt werken en het handhaven van de bereik­ baarheid, leefbaarheid en veiligheid van de directe omgeving.

Om regie te houden op de uitvoering én het gebied ook tijdens de verbouwing bereikbaar, leefbaar, veilig en functioneel te houden en om alle uitvoerings­ werkzaamheden in het Osdorpplein fase 1 en fase 2a op elkaar af te stemmen, maken we gebruik van een aantal producten. Allereerst het BLVC-kader Vernieuwing Stadscentrum Osdorpplein (VSO). Hierin worden de generieke uitgangspunten opgenomen die de gemeente stelt aan de werkzaamheden in, of met invloed op, de openbare ruimte. Daarmee voorkomen we onnodige overlast. Daarnaast maken we een faseringsdraaiboek voor het gehele gebied waarin de gevolgen van de fasering van de uitvoerings­ werkzaamheden inzichtelijk worden gemaakt. Aanvullend op de generieke uitgangspunten worden project specifieke eisen geformuleerd, die voortkomen uit de impactanalyse van het vernieuwingsgebied Osdorpplein. Wanneer mogelijk wordt het bestaande BLVC-kader CNW Osdorpplein Fase 1 in het nieuwe BLVC kader VSO geïntegreerd. Meer inhoudelijke en praktische informatie over de WIOR-vergunning vindt u hier.

Elk project krijgt altijd het vastgestelde BLVC-kader VSO mee. Op basis hiervan stelt de ontwikkelaar of aannemer van een project een BLVC uitvoeringsplan op. Voor infra of openbare ruimte projecten kan de gemeente er ook voor kiezen om zelf het BLVCuitvoeringsplan op te stellen en deze mee te geven aan de aannemer die de werkzaamheden uitvoert.

In de impactanalyse wordt door de BLVC-specialist (samen met het technisch team Osdorpplein) proactief verkend hoeveel (bouw)ruimte er per project tijdelijk onttrokken kan worden aan de openbare ruimte. Potentiële knelpunten tussen geplande werkzaamheden en de activiteiten van de huidige gebruikers worden opgespoord en wanneer mogelijk preventief aangepakt. Naast organisatorische en communicatieve

31

32

5. Participatie, consultatie en communicatie Door in te zetten op participatie wil de gemeente een aantal doelen bereiken: de belangen, zorgen en kansen in de omgeving scherp(er) in beeld krijgen en nieuwe inzichten en kennis opdoen waarmee de kwaliteit van de plannen beter wordt. Hierbij is het van belang een goede relatie met bewoners, ondernemers en ontwikkelaars op te bouwen of te onderhouden. De belanghebbenden in de omgeving van het project Stadscentrum Osdorpplein zijn omwonenden, winkeliers, ondernemers, (maatschappelijke) instellingen en vastgoedpartijen. Het project bevindt zich in een fase van planuitwerking naar concrete plannen. De gemeente betrekt belang­ hebbenden en geïnteresseerden bij de besluit­ vorming en keuzes die zijn of worden gemaakt, het proces en de planning. Met bewoners en belang­ stellenden is in aanloop naar het besluit over de investeringsnota en bijbehorend stedenbouwkundig plan een participatieproces doorlopen. Daarnaast is in aparte gesprekken informatie opgehaald bij vastgoedeigenaren en erfpachters. In dit hoofdstuk worden de onderwerpen behandeld die het meest zijn besproken met bewoners en/of naar voren kwamen in de inspraakreacties. Verder wordt aandacht besteed aan de consultatie met eigenaren en erfpachters en tot slot worden de vervolgstappen met betrekking tot inspraak en besluitvorming in de paragraaf communicatie besproken.

5.1 Terugblik participatietraject 5.1.1 Participatiebijeenkomsten De vernieuwing van Stadscentrum Osdorpplein is samen met omwonenden, ondernemers en belang­ hebbenden voorbereid. In 2019, 2020 en 2021 zijn participatiebijeenkomsten georganiseerd en is een enquête gehouden over een nieuwe locatie voor de Meervaart. De volgende drie stappen zijn tijdens deze participatie gezet: • ophalen van ideeën, wensen, zorgen en belangen • participatie inbreng afwegen en verwerken in de plannen • terugkoppelen van verwerking en belangenafweging. In de bijlage ‘Participatieverslag Stadscentrum Osdorpplein fase 2 d.d. 11 oktober 2022’ wordt in detail ingegaan op deze participatie-inbreng en wat daarmee gedaan is.

Participatieniveau ‘meedenken of adviseren’ • Juni 2019 – drie bijeenkomsten over de eerste visie op fase 2 Stadscentrum Osdorpplein. Ongeveer 100 betrokkenen deelden tijdens deze bijeenkomsten hun belangen, ideeën en meningen. • September 2019 – verdiepende vervolgbijeenkomst waarin thema’s als bereikbaarheid, mobiliteit, vrije tijd, voorzieningen en winkelaanbod aan de orde kwamen. • Medio oktober 2020 – digitale enquête over Stadscentrum Osdorpplein en toekomst Meervaart uitgestuurd. We ontvingen bijna 2.500 reacties. • December 2020 – februari 2021 – zes online themabijeenkomsten over de Nieuwe Meervaart,

de zuidwestoever van de Sloterplas en Stadscentrum Osdorpplein Fase 2. Ook hebben zo’n 250 bewoners en andere geïnteresseerden via de Opp App digitaal meegepraat over de vernieuwing van het Osdorpplein en omgeving.

Participatieniveau ‘informeren en raadplegen’ • 1 juli 2019 – besloten bijeenkomst over de Nieuwe Meervaart met diverse genodigden, belangengroepen waar de twee locaties zijn gepresenteerd (huidige- en hoeklocatie). Er waren circa 60 aanwezigen. • 23 september 2019 - openbare bijeenkomst in de Meervaart waar de twee locaties (huidige en hoek­ locatie) voor de Nieuwe Meervaart zijn gepresenteerd inclusief delen van de ontwikkelingen Osdorpplein waaronder fase 2. Er waren ca 100 aanwezigen. In deze bijeenkomst is het idee geopperd voor een Nieuwe Meervaart ín de Sloterplas. • 13 januari 2020 – 15 deelnemers deden online mee aan de informatiebijeenkomst over de plannen van Stadscentrum Osdorpplein fase 2 – Noord-West. • 21 januari 2020 –15 belangstellenden namen deel aan de online informatiebijeenkomst over de plannen van Stadscentrum Osdorpplein fase 2 – Zuid-Oost. • 29 september 2020 - besloten bijeenkomst met kleine groep betrokkenen en bewoners die nauw bij de vernieuwing van de Meervaart betrokken zijn. • 12 november 2020 – brede online bijeenkomst over stand van zaken plannen Stadscentrum Osdorpplein fase 2 en toekomst Nieuwe Meervaart. Bijna 750 belangstellenden logden in voor deelname. • maart 2021 – Online bijeenkomst over uitkomsten participatietraject.

33

• oktober 2022 –algemene informatieavond over de plannen voor fase 2 en de inspraakprocedure. • november 2022 – gesprekken over plannen fase 2: inloopspreekuren, wandelingen in de buurt, in gesprek met bewoners op de markt en op locatie.

5.1.2 Inspraakperiode investeringsnota en stedenbouwkundig plan fase 2 Tijdens de inspraakperiode van 24 oktober tot en met 5 december 2022 hebben de concept investeringsnota en het concept stedenbouwkundig plan Stadscentrum Osdorpplein fase 2 ter inzage gelegen. Tijdens deze periode zijn stakeholders en geïnteresseerden geïnformeerd over het investeringsbesluit en steden­ bouwkundig plan en het vervolgproces en was er gelegenheid om vragen te stellen. Op 31 oktober 2023 heeft een informatiebijeenkomst plaatsgevonden die door zo’n 120 mensen werd bezocht. Er zijn 155 inspraakreacties ingestuurd tijdens de inspraakperiode. Deze reacties kwamen van bewoners, ondernemers, woningcorporaties en vastgoedontwikkelaars uit de buurt. Opmerkingen en suggesties zijn gegeven over onderwerpen zoals: bereikbaarheid en parkeren, leefbaarheid, de Nieuwe Meervaart en de ontwikkelingen op en rondom het Osdorpplein. Het Kwaliteitsteam de Nieuwe Meervaart, zuidoever Sloterplas en omgeving en de Technische Adviescommissie Hoofdgroenstructuur hebben advies uitgebracht. De reacties zijn door de gemeente verzameld en van een antwoord voorzien in de Nota van Beantwoording. Hierin is aangegeven wat we wel en niet kunnen aanpassen in de plannen of ter afweging meenemen in de verdere uitwerking van het stedenbouwkundig plan. De input van belanghebbenden heeft veel waardevolle ideeën opgeleverd.

5.1.3 Veelbesproken onderwerpen In de participatiebijeenkomsten en in de inspraak­ reacties werd een aantal onderwerpen vaak aan de orde gesteld: de Nieuwe Meervaart en de Sloterplas, verkeer en parkeren, ontwikkelingen Stadscentrum Osdorpplein en betaalbaar wonen. De belangen, zorgen en reacties over deze en andere onderwerpen zijn meegenomen in de afwegingen voor de wijzigingen op het plan. Een samenvatting van een aantal veelbesproken onderwerpen is hieronder te lezen.

De Nieuwe Meervaart De nieuwe locatie voor de Meervaart is een veel­ besproken onderwerp. In het concept stedenbouw­ kundig plan zijn 3 mogelijke opties in het water van de Sloterplas aan de zuidwestoever met elkaar vergeleken. Een meerderheid van de inspraakreacties ging over de locatie van de Nieuwe Meervaart. Indieners spraken onder andere hun ontevredenheid uit over de bouw van een nieuw theater in de Sloterplas. De Sloterplas is en blijft voor veel mensen een belangrijke plek in NieuwWest. Er zijn onder andere zorgen over de ruimtelijke ervaring zoals het weidse uitzicht over de Sloterplas. Omwonenden hebben daarnaast zorgen over eventuele geluidsoverlast tijdens de bouw en in de definitieve situatie. Van de drie mogelijke opties werd optie Zuid (zuidwesthoek) het meest genoemd als de voorkeuroptie.