Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw 2025.pdf
Tekst van het document
Bestedingsplan Masterplan Zuidoost
Bestedingsplan 2025:
B. Nationaal Programma Samen Nieuw-West 1
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
B. Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West Totaaloverzicht
Budget type Coalitie M Coalitie M Coalitie M Coalitie M Coalitie M Coalitie M Coalitie M
Opgave Opgave 1: Eigenaarschap, Inclusie en Democratie Opgave 2: Veiligheid Opgave 3: Werk en bestaanszekerheid Opgave 4: Wonen en fysieke leefomgeving Opgave 5: Kansen voor de Jeugd Overkoepelende opgave: Community Wealth Building Overkoepelende opgave: Werkend Leren
2025 811.112 1.594.313 1.036.212 552.897 278.968 1.746.032 117.460
2026 811.112 1.594.313 1.036.212 552.897 278.968 1.746.032 117.460
Coalitie M Coalitie M Coalitie M
Totaal Maatregelen Programma Team* Communicatie
6.136.993 413.198 389.088
6.136.993 413.198 389.088
Coalitie M
Totaal Programma Team
802.286
802.286
Coalitie M
Totaal NPSNW**
6.939.279
6.939.279
*Aanvullend is € 475.000,- vanuit SPUK kansrijke wijk beschikbaar voor het programmateam (periode 2025). Uitgangspunt is dat SPUK middelen die beschikbaar zijn in 2025 ook beschikbaar komen in 2026. ** De bestedingsplannen zijn een meerjarige doorkijk, doelen en activiteiten kunnen over jaargrenzen heen gaan. Dit is mogelijk omdat met een reserve gewerkt wordt. Waar nodig worden middelen jaarlijks bijgesteld.
Budget type SPUK SPUK SPUK SPUK SPUK SPUK SPUK
Opgave Opgave 2: Veerkracht en weerbaarheid Opgave 3: Re-integratie Opgave 3: Preventie armoede Opgave 4: Gezonde leefomgeving Opgave 5: Ontwikkeling Jonge Kind Overkoepelend: Integrale middelen Programma Team
2025 161.500 1.450.129 256.078 230.000 2.981.000 941.041 475.000
SPUK
Totaal
6.494.748
Budget type PMG VHF PMG + VHF
Opgave Opgave 2: Veiligheid Opgave 4: Wonen en fysieke leefomgeving Totaal
2025 3.300.000 1.997.500 5.297.500
2
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Opgave 1: Eigenaarschap, inclusie en democratie Interventie
1. Het verbreden, verrijken en versterken van samenwerkingsverbanden in wijkallianties in de in de vastgestelde focusgebieden waar bewoners de trekker van zijn. 2. Het gelijkwaardig en actief betrekken van bewoners in alle organisatieonderdelen van het Nationaal programma. Dat kan via vertegenwoordiging door bewonersorganisaties of door de inzet van individuele bewoners 3. Werken aan diversiteit en inclusiviteit
Analyse
Niet iedereen in Nieuw-West heeft het gevoel gehoord te worden, en niet alle stemmen zijn vertegenwoordigd. We zien dat het vertrouwen van bewoners gering is als het gaat om (publieke) instituten. Er is weinig vertrouwen tussen bewoners en de overheid. De inherente machtsongelijkheid tussen de overheid, andere instituten en burgers maakt dat bewoners soms denken dat het systeem eerder een vijand is dan een vriend. We zien dat juist mensen die zijn afgehaakt, hun stem niet laten horen en zich verder terugtrekken. Daarnaast zijn er ook bewoners die om andere redenen hun stem niet laten horen, bijvoorbeeld omdat ze de taal niet beheersen, de weg niet kennen, of aan het overleven zijn. Bovendien heeft niet iedereen heeft het gevoel erbij te horen. Jarenlange ervaringen met discriminatie en stereotypering hebben ertoe geleid dat een deel van de bewoners het gevoel heeft dat ze als tweederangsburger worden gezien. Tegelijkertijd is Nieuw-West ook een stadsdeel waar mensen naar elkaar omkijken, de betrokkenheid groot is, en genoeg bewoners het heft in eigen handen nemen of willen nemen. Eigenaarschap vergroten van bewoners met wijkallianties als fundament We versterken bestaande of creëren nieuwe samenwerkingsverbanden binnen onze wijken, waarbij bewoners en lokale organisaties samenwerken aan gemeenschappelijke doelen. Dit noemen we zogenaamde ‘wijkallianties’.
Het doel is om succesvolle samenwerkingsverbanden op te zetten die bijdragen aan de sociale en fysieke ontwikkeling van de wijk en waar de bewoners meer zeggenschap krijgen over de inzet van middelen in hun eigen buurt. In tien focusbuurten gaan we aan de slag met wijkallianties. Dit zijn buurten waar op basis van een analyse van kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren de veerkracht en bestaanszekerheid van bewoners het meest onder druk staat. In deze buurten brengen we overheid, bewoners en maatschappelijke organisaties bij elkaar om gezamenlijk plannen te maken, beslissingen te nemen en deze uit te voeren. Op deze manier krijgen bewoners meer verantwoordelijkheid en controle over veranderingen in hun buurt (inzet van het welzijnsdashboard). Uitgangspunt is dat bewoners een sterke stem hebben, zich mede-eigenaarschap voelen, en ook ongehoorde stemmen worden bereikt. Waar mogelijk bouwen we voort op bestaande initiatieven. Naast de specifieke opgaven binnen elke wijkalliantie, staat ook het gezamenlijk leren centraal, waarbij we al doende samen leren we hoe bewoners, initiatieven en organisaties in Nieuw-West gelijkwaardig kunnen samenwerken. Gelijkwaardig betrekken van bewoners Uitgangspunt is dat bewoners gelijkwaardig worden betrokken bij het gehele nationale programma. Bewoners van Nieuw-West weten zelf goed wat ze belangrijk vinden voor de buurt waarin ze wonen,
3
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
hebben ideeën en nemen initiatief. We zien het als onze missie om de betrokkenheid en energie van bewoners structureel en duurzaam onderdeel uit te laten maken van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West. Bewoners maken onderdeel uit op verschillende plekken in de organisatie van het nationaal programma: bewoners nemen zitting in het alliantiebestuur, in opgaveteams, werkgroepen, als ingehuurde projectleider, wijkverbinder of initiatiefnemer van een idee. Werken aan diversiteit en inclusie We zetten ons nadrukkelijk in om groepen bewoners te bereiken die we normaliter – om wat voor reden ook – minder goed bereiken. We vinden het juist van belang om die stemmen te horen die normaal niet gehoord worden. Omdat daar de problemen groot zijn, het vertrouwen laag‑ en de kans om volwaardig mee te kunnen doen klein is. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor informele partijen en wijkverbinders, omdat zij de mensen die de overheid en grote organisaties kwijt zijn geraakt vaak wel weten te bereiken. Activiteiten
Wijkallianties Het verbreden, verrijken en versterken van samenwerkingsverbanden in wijkallianties in de volgende focusbuurten: De Punt, De Dichtersbuurt, Lodewijk van Deysselbuurt, Confuciusbuurt, Wegener Sleeswijkbuurt en De Ruys de Beerenbrouckbuurt. De Punt is op verzoek van het bewonerscollectief, de alliantie, en het opgaveteam toegevoegd aan de tien focusbuurten. Daarom spreken we vanaf heden over 11 focusbuurten. Van de 11 focusbuurten is een selectie van 6 buurten gemaakt door middel van een swot-analyse. Er is gekozen om onder andere de focusbuurten op gebied en nabijheid te clusteren. Dit zijn de eerder benoemende wijken: De Dichtersbuurt, Lodewijk van Deysselbuurt, Confuciusbuurt, Wegener Sleeswijkbuurt, en De Ruys de Beerenbrouckbuurt. Door aan de slag te gaan met deze aangrenzende wijken, kan goed van elkaar worden geleerd. De nabijheid van de buurten zorgt voor uitwisseling van kennis en ervaring tussen de bewoners van de verschillende wijken. Organisatorisch wordt dit versterkt doordat eenzelfde projectleider twee buurten aanstuurt met ondersteuning van de wijkverbinders die uit de desbetreffende buurten geworven worden. Enerzijds zien we dat er in een aantal van deze buurten al redelijk robuuste structuren van samenwerking tussen diverse partners bestaan, maar waar de bewoners (nog) niet of onvoldoende zeggenschap hebben over de inzet in hun buurt.
Deze wijken zijn o.a. de Wegener Sleeswijk, Lodewijk van Deysselbuurt en Dichtersbuurt. Daarnaast zijn er een aantal aanliggende wijken waar we zien dat er in mindere mate een structuur van samenwerking bestaat. Zoals bijvoorbeeld in de Confuciusbuurt en De Ruys de Beerenbrouckbuurt. Het doel van de wijkallianties is tweeledig: Enerzijds de zeggenschap van de bewoners vergroten over de sociale en fysieke inzet in hun buurt door diverse alliantiepartners. Anderzijds om een sterke buurt te creëren waar steeds meer bewoners actief participeren en het door hun zelf beheerde welzijnsdashboard laat zien waar het concreet beter gaat in de buurt m.b.t. de veiligheid, gezondheid, besteedbaar inkomen, etc. De volgende acties worden in 2025 en 2026 uitgevoerd:
1.
In 2025 gaan 3 projectleiders aan de slag als trekker van een wijkalliantie, met ondersteuning van twee wijkverbinders per buurt;
4
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
2. Er is al een start gemaakt met de volgende wijkallianties: Lodewijk van Deysselbuurt, Dichtersbuurt, en Wegener Sleeswijk; 3. Daar voegen we in 2025 de volgende wijkallianties aan toe: De Punt, De Ruys de Beerenbrouckbuurt en de Confuciusbuurt; 4. We maken gebruik van buurtbalans voor een brede analyse van het gebied en om de diverse actieve bewoners en maatschappelijke partijen in de buurt bij elkaar te brengen. Vervolgens gebruiken we de ‘Publieke Waarden’ methodiek voor het structureren van de samenwerking en de concrete doelen. In de Wegener Sleeswijkbuurt, Dobbebuurt en De Ruys de Beerenbrouckbuurt starten we met de Welzijnsmonitor. Deze welzijnsmonitor wordt opgesteld door de bewoners met hulp van onderzoekers van de UVA. Deze monitor geeft aan waar de bewoners hun prioriteiten leggen en wanneer er volgens hen sprake is van verbetering t.o.v. een jaar daarvoor. Gelijkwaardig betrekken van bewoners
1. 2.
3.
4.
5. 6.
Sinds medio 2024 nemen 5 bewoners zitting in het alliantiebestuur. Deze bewoners krijgen structurele ondersteuning voor de deelname aan het alliantiebestuur; Meer bewoners betrekken bij opgaveteams en werkgroepen. We nodigen bewoners actief uit hieraan deel te nemen via bestaande netwerken van partners, maar ook via communicatie en bijeenkomsten. We werven de projectleiders en wijkverbinders uit de focusbuurten zelf (3 projectleider en 6 wijkverbinders in 2025); We ondersteunen bewoners om zelf momenten/acties te organiseren in de focusbuurten met het nationaal programma, met als doel om (nieuwe) bewoners met elkaar in contact te brengen, bewoners-partners met elkaar in contact te brengen en bewoners te verbinden aan en betrekken bij het nationaal programma om actief mee te doen. We faciliteren ten minste 2 passende acties in alle 10 de focusbuurten en de Punt, waarbij we uitgaan van minimaal 40 bewoners per moment en waarbij diversiteit en inclusie voorop staat. Bewoners krijgen ondersteuning voor eigen initiatieven die passen binnen de actielijnen van het nationaal programma. We gaan bewoners outreachend benaderen in hun eigen buurt en plekken waar veel buurtbewoners bij elkaar komen. Door het collectief leren schalen we de bewonersbetrokkenheid op en breiden we daarmee het aantal actieve bewoners uit.
In 2026 gaan we door met verder vormgeven en aanjagen van de overige wijkallianties.
Inclusie en diversiteit
1.
Het versterken van de stem van ongehoorde bewoners. Dit doen we door het actief inzetten van wijkverbinders (tevens bewoners); 2. We werken actief aan het bevorderen van inclusie en representativiteit binnen het programma Samen Nieuw-West bij de werving van bewoners voor de werkgroepen en het opgaveteam; Doelstelling en/ of streefwaarde
1. De ambitie is om voor eind 2025 in zes focusbuurten een krachtige wijkalliantie actief te hebben waar bewoners meer zeggenschap hebben over de inzet in hun buurt. 2. In 2025 vinden 2x brede alliantiebeenkomsten plaats in de 10 focusbuurten en de Punt.
5
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
3. In 2025 zal het bestendigen en de ondersteuning van de vijf bewoners die al actief zijn in het Alliantiebestuur de belangrijkste doelstelling zijn. 4. In 2025 zullen bewoners deelnemen aan alle opgaveteams en werkgroepen 5. Werken aan diversiteit en inclusie op alle organisatieonderdelen van de Alliantie. Door het inclusief werven, het geven van trainingen, coaching en intervisie. 6. Het ondersteunen van initiatieven van informele groepen.
Alliantiepartners
Woningcorporaties, maatschappelijke partners, de UVA en bewonersorganisaties Uitvoerend: Directie bedrijfsvoering, afdeling communicatie, Deelnemend: Stadsdeel Nieuw-West
Programma Uitvoerende directie
Programma 6. Gezondheid, Zorg, Jeugd, Opvang en Diversiteit en Programma B.
1. Uitvoerend: Nog nader te bepalen, Deelnemend: stadsdeel OJZD/GGD/Sport 2. Uitvoerend: Directie bedrijfsvoering, afdeling communicatie, Deelnemend: Stadsdeel Nieuw-West
Portefeuille
Basisvoorzieningen en Dienstverlening/Inkoop en coördinatie bedrijfsvoering
Gemeentelijke bijdrage
Beschikbare coalitie middelen
Budget type Coalitie M
Opgave Opgave 1: Eigenaarschap, Inclusie en Democratie
Opgave 1; Eigenaarschap, Inclusie en Democratie
Coalitiemiddelen
Project/Interventie
2025
2025 811.112
1. Het eigenaarschap van bewoners vergroten met wijkallianties als fundament in de 10 benoemde focusbuurten. Inzet van verschillende methodieken als: buurtbalans, publieke waarden en de welzijnsmonitor. Inzet van projectleiders en wijkverbinders die afkomstig zijn uit de focusbuurten en die daar ook op worden ingezet Totaal Bouwen aan eigenaarschap van bewoners
totale kosten
Is er sprake van co-financiering?
€
526.112
€
285.000
€ 811.112 Ja, vanuit de UVA en de SPUK middelen vanuit het rijk voor Actie microallianties en de welzijnsmonitor Samen goed voor € 309.306, voor 2025
6
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Opgave 2: Veiligheid Interventie
Opgave Veiligheid
Analyse
Binnen het domein Veiligheid streven we naar een Nieuw-West waarin iedereen zich veilig en verbonden voelt. Als je je verbonden voelt met je thuis en je omgeving, voel je je ook veilig. Sommige mensen hebben te maken met geweld of worden onderdrukt. Dat kan thuis of op st-raat zijn. Er is ook sprake van ondermijning in het -stadsdeel. Dat zien we bijvoorbeeld aan schietpartijen of aan explosieven. We zien op sommige plekken ook criminelen die in netwerken opereren. We maken ons zorgen over jonge kinderen die in aanraking komen met criminaliteit en er soms ook aan meedoen of aan mee willen doen (online en offline). De afgelopen jaren hebben bewoners, ondernemers, professionals van politie, Openbaar Mini-sterie, -stadsdeel, jongerenwerk en handhaving, maar ook tal van zorgpartijen heel hard gewerkt om deze situatie beter te maken. Daar zijn we trots op en we moeten er met elkaar voor zorgen dat deze initiatieven blijven. De veiligheidssituatie in Nieuw-West heeft een grote verwevenheid met andere domeinen. De toegenomen kansenongelijkheid, polarisatie, verloedering van de openbare ruimte, jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit hebben – vanwege de stapeling van deze problemen in bepaalde gebieden – grote consequenties voor de veiligheidsinzet; tegelijk liggen oplossingen vaak buiten het veiligheidsdomein.
Naast activiteiten in dit bestedingsvoorstel, die specifiek gaan over het creëren van veiligheid, wordt er een link gemaakt met activiteiten in andere domeinen (onder andere kansen voor de jeugd en wonen en leefomgeving) om te werken aan de diepere oorzaken van onveilig gedrag. De drie hoofdopgaven dragen bij aan het creëren van veiligheid en het bestrijden van onveiligheid.
Activiteiten
We handelen adequaat, proportioneel en zorgvuldig om met elkaar te (kunnen) reageren op onveilige situaties, nu en in de toekomst. De basis wordt gelegd in de actielijn Solide fundament. We werken aan verbondenheid, verdraagzaamheid en herstel van en tussen mensen, gemeenschappen, wijken en instanties. De neerwaartse spiraal van vervagende normen wordt omgebouwd naar een opwaartse. Iedereen heeft makkelijk toegang tot het recht om conflicten op te lossen. Huiselijk geweld en kindermishandeling komen uit de taboesfeer waarbij sneller de juiste hulp of interventies worden ingezet. In de actielijnen Wijkrechtspraak en Huiselijk geweld en kindermishandeling wordt dit uitgewerkt. Tijdens straf werken we herstelgericht. Intergenerationeel trauma wordt omgevormd naar kracht en veerkracht voor bewoners. Lokale bewoners dragen bij aan de leefbaarheid in hun wijk. We noemen dit ‘veiligheidsdragers’. We doorbreken criminele structuren zodat criminele gedragingen en de kans om in de criminaliteit te raken drastisch worden verminderd. Tegelijkertijd worden mogelijkheden geboden om uit de criminaliteit te stappen. Dit wordt uitgewerkt in de actielijn Aanpak Wildeman. Voor de budgettering van de activiteiten hieronder hebben we er rekening mee gehouden dat de activiteiten niet alleen in 2025 worden uitgevoerd maar doorlopen naar 2026. Actielijn Solide fundament
7
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
We werken binnen deze actielijn aan een solide fundament om samen met de alliantiepartners langdurig onopgeloste problemen aan te pakken en de oorzaken ervan weg te nemen. We zorgen voor een goede structuur van samenwerken zodat we ook op langere termijn resultaten blijven boeken met deze beweging. We zien het werken aan een solide fundament als een randvoorwaarde om succesvol aan andere actielijnen te werken. Ook willen we ervoor zorgen dat de acties die we ondernemen geen losse projecten zijn/worden, maar duurzaam gedragen worden. Werken met voldoende menskracht en middelen is essentieel om te kunnen werken aan de veiligheidsopgaven. Daarom benutten we ook in 2025 een groot deel van de gemeentelijke middelen aan het intensiveren en voortzetten van extra ‘ogen en oren’ op straat. Zichtbaarheid heeft een positieve invloed op het gevoel van veiligheid. Bovendien is het belangrijk om eerder op te treden bij de eerste signalen van overlast en onveiligheid en het huidige aanbod in de stad dat hiervoor beschikbaar is, te benutten. De actielijn Solide fundament krijgt in 2025 verder vorm. We blijven investeren in extra professionals in de wijk (die direct contact hebben met bewoners) en extra voorzieningen in de wijk. Hiermee kunnen we de leefbaarheid en veiligheid verbeteren.
Concreet betekent dit: meer toezichthouders, straatcoaches, straathoekwerkers en voorzieningen voor jongeren. De investering in 10 extra toezichthouders om in alle wijken aanvullend en zichtbaar gezag te organiseren is in 2024 gestart en wordt in 2025 voortgezet. Dat geldt ook voor de uitbreiding van het aantal straatcoaches van Stichting Aanpak Overlast Amsterdam (gefinancierd uit extra middelen vanuit de gemeentebegroting). In 2024 zijn bijna 40 extra coaches geworven. Er is in 2025 financiële ruimte om in totaal 40 straatcoaches in Nieuw-West in te zetten. Omdat onveilige situaties zich juist ook ‘s nachts voordoen, willen we in 2025 ook particuliere beveiligers inhuren in aanvulling op de extra inzet overdag en ‘s avonds. De extra inzet van toezichthouders en particuliere beveiligers wordt betaald uit de gemeentelijke coalitiemiddelen. Verder zijn ook in 2025 extra straathoekwerkers (4,3 fte) actief in NieuwWest. De kosten hiervoor worden betaald uit de middelen Preventie met gezag voor ‘solide fundament’. De inzet van de extra menskracht wordt bepaald vanuit een integrale blik door de professionals in de uitvoering.
Daarbij zorgen we ervoor dat de extra professionals niet alleen een ‘plus’ zijn op de basis, maar juist actief zijn in de focusbuurten van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West en/of buurten waar al geruime tijd problemen zijn (zoals blijkt uit de veiligheidsbeelden). Het is de moeite waard om te onderzoeken of de extra professionals ook samen kunnen werken met de op te richten wijkallianties. Als de extra inzet van professionals tot goede resultaten leidt, streven we ernaar dit structureel te organiseren en te financieren. We zullen dit actief monitoren. Naast het investeren in extra professionals wordt in 2025 in de gehele keten verkennend actieonderzoek gedaan of en hoe de bestaande werkwijzen en samenwerkingsverbanden aanleiding geven tot herijking. In de actielijn Solide fundament versterken we ook voorzieningen voor het jongerenwerk in Nieuw-West. Met de gebiedsontwikkeling van Nieuw-West en sloop en nieuwbouw van maatschappelijke voorzieningen, is in de tijdelijkheid behoefte aan locaties voor jongerenprogrammering. De financiering van drie tijdelijke locaties kan in 2025 gedekt worden uit middelen Preventie met gezag. In 2024 is vanuit de Specifieke uitkering (SPUK) Kansrijke wijk een impuls gegeven aan de aanpak van ondermijning door het aanstellen van een projectleider. Deze activeert
8
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
bewoners, vrijwilligers en ondernemers om in een zo vroeg mogelijk stadium signalen van ondermijning te herkennen en handelingsperspectief te bieden. Dit zetten we voort in 2025. Actielijn Wijkrechtspraak Voor de actielijn Wijkrechtspraak is de eerste fase (verkenningsfase) in 2024 afgerond en is een voorkeursgebied aangewezen, te weten Geuzenveld Slotermeer. In de tweede fase wordt voor verschillende thema’s de inzet van de wijkrechter procesmatig uitgewerkt en getest in een zogenoemd ‘leeratelier’. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de sociale en juridische hulpverleners en andere professionals die daarbij nodig zijn. In de derde fase gaat de wijkrechter zaken behandelen en gesprekken voeren volgens de uitgewerkte werkprocessen en samenwerkingsafspraken. Naar verwachting kunnen in het tweede kwartaal 2025 de eerste zittingen van de wijkrechter plaatsvinden als de gesprekken over de beoogde locatie afgerond zijn. De kosten hiervoor worden betaald uit de middelen van Preventie met gezag. Actielijn Huiselijk geweld en kindermishandeling In de actielijn Huiselijk geweld en kindermishandeling is in 2024 een aanpak ontwikkeld om huiselijk geweld en kindermishandeling te stoppen en recidive te doorbreken. We streven ernaar om begin 2025 enkele time-out woningen beschikbaar te stellen.
Verder willen we scherper zicht krijgen op de problematiek door meldingen per gebied te analyseren die bij verschillende organisaties worden gedaan (Politie, Veilig Thuis, Jeugdbescherming). Andere onderdelen van de aanpak zijn het verbeteren van de samenwerking tussen formele en informele organisaties (onder andere door casuïstiek op te pakken) en het organiseren van peergroepen voor plegers. De kosten voor deze actielijn worden deels betaald uit de middelen van Preventie met gezag en deels uit de gemeentelijke coalitiemiddelen. Actielijn Aanpak Wildeman In september 2024 is de Aanpak Wildeman gestart, met speciale aandacht voor het doorbreken van criminele carrières. De basis voor samenwerking van gemeente, politie, Openbaar Ministerie en RIEC in de Wildemanbuurt is in voorgaande jaren gelegd. In 2024 is een nieuwe koers ingezet om een bredere aanpak op te tuigen, niet alleen gericht op het doorbreken van criminele carrières maar op alle leefgebieden in de Wildemanbuurt (wonen, sociaal, veiligheid, fysieke domein en openbare ruimte).
In 2025 wordt gewerkt aan onder meer de volgende onderwerpen: zichtbare normstelling door aanvullende inzet van toezichthouders en particuliere beveiligers, jongerenwerk gericht op de specifieke doelgroepen in deze wijk, een integrale aanpak van de Osdorper Ban gericht op een bonafide en economisch diverse straat, een betere koppeling tussen het strafrechtelijk en bestuursrechtelijk instrumentarium, een definitief besluit over het investeringsplan voor de stedelijke vernieuwing, het waar mogelijk versnellen van herhuisvesting en de inzet van een flexbrigade om afval op straat snel te verwijderen. De kosten voor deze actielijn worden betaald uit de middelen van Preventie met gezag.
Actielijn Veiligheidsdragers In Nieuw-West spelen buurtvaders en buurtmoeders als veiligheidsdragers al jarenlang een onmisbare rol in het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid. Bewoners en professionals werken hierbij nauw samen, ook digitaal. Vanuit deze actielijn wordt verder geïnvesteerd in het netwerk, de betrokkenheid en inzet van bewoners. We vinden het belangrijk dat hun inzet duurzaam is en we willen hen goed ondersteunen.
9
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Overig In 2025 willen we een begin maken met andere actielijnen die in het uitvoeringsprogramma van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West zijn opgenomen. Het gaat daarbij onder meer om de actielijnen: ‘kansen binnen straf’, ‘van trauma naar kracht’ en ‘online veiligheid’. In het bestedingsplan reserveren we een bedrag van € 200.000 voor ontwikkelkosten voor deze actielijnen, bijvoorbeeld voor onderzoek of het ontwikkelen van een aanpak. Doelstelling en/ of streefwaarde
In Nieuw-West kan iedereen veilig zijn, leven en opgroeien, zowel binnenshuis als daarbuiten. Veiligheid is een fundament waar iedereen elke dag aan bijdraagt. Bewoners en professionals voelen zich beschermd en geborgen en zijn dat ook: op straat, in de woonomgeving, maar ook digitaal. Zij kunnen rekenen op een integere en acterende overheid, die ook oog heeft voor objectieve en verborgen onveiligheid.
Alliantiepartners
Overkoepelend: Politie, Openbaar Ministerie, RIEC, Reclassering, Jeugdbescherming, Blijf Groep. Op actielijn-niveau is er een grote verscheidenheid aan partners en organisaties die bijdragen aan de realisatie van de doelen.
Programma
Programma 8 Veiligheid Rijksniveau: Aanpak Preventie met Gezag; SPUK Kansrijke Wijk
Uitvoerende directie
JZD, OOV, Actiecentrum Veiligheid en Zorg, THOR, Stadsdeel Nieuw-West
Portefeuille
Portefeuille: Openbare orde en veiligheid. Burgemeester is inhoudelijk portefeuillehouder
Gemeentelijke bijdrage
Beschikbare coalitie middelen
Is er sprake van cofinanciering?
Budget type
Opgave
Coalitie M
Opgave 2: Veiligheid
2025
2026
1.594.313
1.594.313
Opgave 2: Veiligheid
Coalitiemiddelen
Project/Interventie
2025
1a Solide fundament: extra capaciteit
€
1.194.313
Kindermishandeling en huiselijk geweld
€
200.000
Overig
€
200.000
Totale kosten
€
1.594.313
Budget type SPUK PMG
Opgave Opgave 2: Veerkracht en weerbaarheid Opgave 2: Veiligheid
10
2025 161.500 3.300.000
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Opgave 3: Werk en bestaanszekerheid 1. Iedereen mee laten doen via werk door:
Interventie
o
Gelijke kansen creëren voor jongeren op de arbeidsmarkt
o
Bewoners koppelen aan passend werk
o
Financiële onzekerheden gerelateerd aan betaald werk tegengaan
2. Bestaanszekerheid van bewoners van Nieuw-West te vergroten door: o
Huishouden verzekeren van een toereikend besteedbaar inkomen.
o
Voorkomen dat mensen schulden krijgen en problematische schulden uit te bannen.
o In alles wat we doen willen we de leefwereld van bewoners vooropstellen 3. Versterken van de lokale economie door: o Inzetten op banen met impact (zowel voor de werknemer als voor de bestaanszekerheid van andere bewoners) o Werken aan een sterk gecommitteerd bedrijfsleven in Nieuw-West. Analyse
De basis voor bestaanszekerheid is voldoende en voorspelbaar inkomen. Werk is op persoonsniveau de meest directe weg naar meer bestaanszekerheid. Door economische ontwikkelingen en de inzet van partners zijn de afgelopen jaren veel meer mensen aan het werk gegaan. Toch zien we in Nieuw-West een groot aantal mensen dat achterblijft. Zorgwekkend is dat de werkloosheid onder jongeren het hoogst is van de stad. Uitdaging is om de mismatch tussen vraag naar en aanbod van arbeid te verkleinen. Dit vraagt investeringen in het opleiden van mensen, maar ook dat werkgevers anders kijken naar talent, want alleen zo kunnen de ondernemers hun uitdagingen voor de arbeidskrapte te lijf gaan. De inzet op werk is niet genoeg om bestaanszekerheid te garanderen. De problematiek rondom werkende armen vraagt aandacht en er zijn relatief veel mensen die (nog) niet kunnen werken. In sommige buurten behoort 1 op de 3 huishoudens tot de minima en Nieuw-West heeft de meeste personen van de stad (ongeveer 15.000) die langdurig onder deze groep vallen. Voor wie onvoldoende inkomen uit arbeid verwerft is tijdige toeleiding naar instanties noodzakelijk. Hier speelt de landelijke discussie dat werken moet lonen. Maar door optimalisering van uitkering, toeslagen en gemeentelijke voorzieningen (en eventueel een deeltijd inkomen) kunnen we het verschil maken tussen een laag inkomen en echte armoede.
De buurtteams zijn hierbij de basis. Maar meer verbinding met wijkallianties, lokale organisaties en wijkverbinders, die een groot bereik in de verschillende wijken hebben is de opgave. Om bewoners te bereiken over het onderwerp bestaanszekerheid is samenwerking tussen formele en informele organisaties cruciaal.
Activiteiten
1.
Iedereen mee laten doen via werk
Dit zijn de activiteiten die in 2025 en 2026 gepland staan.
a. De aansluiting van jongeren op de arbeidsmarkt te verbeteren
11
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
We willen de barrières voor jongeren om tot bloei te komen wegnemen. We willen het netwerk verbreden, arbeidsmarkt- en stagediscriminatie bestrijden en waardevolle werkkansen bieden, door de verbinding te maken tussen sectoren met een grote vraag naar geschikte kandidaten en het potentieel onder jongeren in NW. We bieden via diverse initiatieven 35 jongeren een route met opleiding, intensieve begeleiding en een baangarantie aan bij werkgevers in de bouw en techniek. Het gaat om intensieve trajecten set met een duur van 6 tot 12 maanden. Bij de Toekomstbouwers krijgen 15 jongvolwassenen die nu niet in beeld zijn een opleidingstraject aangeboden met een baangarantie bij werkgevers zoals het Rijksmuseum, Ymere en Zone3. Ze kunnen daarmee aan de slag als onderhoudsmedewerker of gebouwbeheerder.
b. Bewoners koppelen aan passend werk Bedrijven zijn naarstig op zoek naar menskracht. Alleen is een groot aantal werkzoekenden niet in beeld, waardoor zij niet aan bod komen. Om deze groepen te bereiken zetten we 2 Werkwijzers, dat zijn sleutelfiguren, in die diep in de community hun weg weten te vinden. Daarnaast hebben sommige werkzoekenden extra begeleiding nodig om blijvend aan het werk te gaan. We geven daarom verschillende maatschappelijke partners uit het veld de mogelijkheid om hun methode, die vaak gericht is op een specifieke doelgroep (vrouwen, nieuwkomers etc.), uit te voeren. Wat deze partners o.a. verbindt is dat ze veelal naadloos weten aan te sluiten bij de leefwereld van de werkzoekende. In 2025 starten zo een 5-tal initiatieven waarmee we 50-75 bewoners laten ondersteunen in de duurzame stap naar werk. In het geval van de Kantinemoeders worden de vrouwen die de kantine van het Calandlyceum beheren, opgeleid en ondersteund om hun eigen coöperatie te runnen. We organiseren 50 Buurtbanen bij ondernemingen in NW. Kandidaten krijgen hiermee de kans hun talent in een bekende, veilige omgeving, te laten zien bij werkgevers. Voor werkgevers wordt een pakket aan ondersteunende tools ingezet t.b.v. de ondersteuning van medewerkers op de werkvloer.
Om bewoners uit NW te koppelen aan werk in de haven vervolgen we het stimuleringsprogramma Werken in de Haven en onderzoeken we hoe deze door te ontwikkelen op basis van het voorgaande jaar.
c.
Financiële onzekerheden gerelateerd aan betaald werk tegengaan
Een betaalde baan in Nieuw-West moet genoeg opleveren om zonder financiële stress rond te komen. Wijzelf hebben de taak om onze werknemers een leefbaar loon te geven. Ook zijn we er indirect verantwoordelijk voor dat de mensen die voor onze opdrachtnemers werken, een leefbaar loon krijgen. We zetten in om hier afspraken over te maken. En ook de stap van bijstand naar betaald werk brengt onzekerheid en financiële risico’s met zich mee, waardoor mensen geremd worden deze stap te zetten. We willen dat deze stap, ook in deeltijd, gemakkelijker wordt door eenvoudige en structurele zekerheden in te bouwen.
2. Bestaanszekerheid van bewoners van Nieuw-West vergroten a. Huishoudens verzekeren van een toereikend besteedbaar inkomen Op de middellange termijn werken we toe naar een nieuw sociaal minimum. Zo’n minimum neemt overlevingsstress weg, garandeert bestaanszekerheid en biedt vooruitzicht op een zinvol bestaan. We streven naar een vorm van onvoorwaardelijk inkomen. Zo kunnen bewoners van Nieuw-West bouwen aan hun eigen bestaan en bijdragen aan de gemeenschap. Ook op kortere termijn is veel winst te behalen. Een groot aantal mensen
12
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
(met financiële problemen) gebruikt niet de regelingen en ondersteuning waar ze wel recht op hebben. Ze weten vaak niet hoe en waar ze deze hulp kunnen vinden. We ondersteunen maatschappelijke partners die met hun aanpak wel de weg naar dergelijke groepen weten te vinden door o.a. uitbreiding van spreekuren en het equiperen van betrokken vrijwilligers met juridische kennis. Dat laatste gebeurt bij de Schuldenbrug, een samenwerking tussen de UVA en Raad is daad, die inzet op het verbeteren van de kwaliteit van de (informele) dienstverlening. Met de juiste kennis kunnen bewoners de juiste financiële keuzes maken. We onderzoeken tevens of er meer Schuldenvrije wijken kunnen komen.
b. Te voorkomen dat mensen schulden krijgen en problematische schulden uit te bannen. We willen voorkomen dat mensen schulden krijgen en we willen problematische schulden uitbannen. De belangrijkste aandacht gaat daarbij naar jongeren en gezinnen. Want de stress van armoede heeft een hele negatieve invloed op de ontwikkeling van kinderen. Aanpakken die substantieel meer kosten dan de omvang van de schuld, worden serieus tegen het licht gehouden. We gaan op zoek naar aanpakken uit de buurt die zo veel mogelijk aansluiten op life-events waarvan wij weten dat ze verandering brengen in de financiële situatie. Bijvoorbeeld het krijgen van een kind (Gezonde start) of met pensioen gaan. Op deze manier zetten we doel- en planmatig in op preventie van financiële problemen.
c.
In alles wat we doen willen we de leefwereld van bewoners vooropstellen
Dit vraagt van instanties om anders te gaan werken, om vaker partijen in te zetten die bewoners beter weten te bereiken en meer verantwoordelijkheid bij bewoners zelf om invulling te geven aan de systemen die hen moeten dienen. We financieren de inzet van ouderlifecoaches die kwetsbare gezinnen ondersteunen vanuit hun leefwereld. We sluiten met de Grip op je knip training aan bij de behoefte van de bewoner. Deze training is gebaseerd op een Nibud training en vertaald naar het Turks en Arabisch.
3. Versterken van de lokale economie a. Inzetten op banen met impact (zowel voor de werknemer als voor de bestaanszekerheid van andere bewoners) We zetten ons in voor dat werk dat direct bijdraagt aan het gebied en ondersteunen initiatieven die (zo veel mogelijk) structureel werk opleveren voor mensen die moeilijk aan het werk komen. In alles wat we doen geven we extra aandacht aan die sectoren die het verschil maken voor de bewoners van Nieuw-West. Het is van essentieel belang voor de bestaanszekerheid van de bewoners van Nieuw-West dat de personeelstekorten worden opgelost in de sectoren die voorzien in essentiële voorzieningen.
b. Te werken aan een sterk gecommitteerd bedrijfsleven in Nieuw-West. We willen door lange termijn samenwerkingen een basis creëren voor een sterk gecommitteerd bedrijfsleven in Nieuw-West. Dat stelt bedrijven in staat om gezamenlijk en in overleg met werknemersorganisaties, publieke instellingen en opleidingsinstituten te investeren in de lokale economie en de bewoners van Nieuw-West.
Doelstelling en/ of streefwaarde
1. Arbeidsparticipatie verhogen
13
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
2. Bestaanszekerheid vergroten 3. Lokale economie versterken Alliantiepartners
Hogeschool van Amsterdam, SEZO, Oram, Coöperatie Samen aan de Slag, Progresso, Raad is Daad, Road of Hope, Studiezalen, SAAAM, Kringwijs, UvA
Programma
Programma 3 Economie, Kunst, Cultuur en Erfgoed en Programma 7 Sociale zaken en Armoedebestrijding
Uitvoerende directie
Uitvoerend: WPI Deelnemend: stadsdeel Nieuw-West, EZ, Financiën
Portefeuille
Economische zaken, Werk en inkomen
Gemeentelijke bijdrage
Beschikbare coalitie middelen
Budget type Coalitie M
Opgave Opgave 3: Werk en bestaanszekerheid
Opgave 3: Werk en bestaanszekerheid Projecten
Coalitiemiddelen 2025
Iedereen kan meedoen via werk o.a. het vergroten van bekendheid bij alle partijen, werk maken van baangaranties en arrangementen en de brug slaan tussen (gemiste) opleiding, uitvallers en werk
€
560.000
€
306.000
€ €
170.212 1.036.212
Bestaanszekerheid voor iedereen, o.a. door inzet op sleutelfiguren, verhogen gebruik bestaande dienstverlening en voorzieningen, aanbieden lokale ondersteuning en initiatieven en versterken informele partijen Sterke lokale economie, o.a. ondersteunen lokale ondernemers en samenwerkingsverbanden en stimuleren cultureel ondernemerschap
Totale kosten
Is er sprake van cofinanciering?
2025 1.036.212
Vanuit de rijksregeling SPUK Kansrijke wijk worden middelen ten behoeve van dit programma ingezet.
Budget type SPUK SPUK SPUK SPUK
Opgave Opgave 3: Re-integratie Opgave 3: Preventie armoede Overkoepelend: Integrale middelen Totaal
14
2025 1.450.129 256.078 941.041 2.647.248
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Opgave 4: Wonen en leefomgeving Interventie
Binnen het uitvoeringsprogramma zijn vier hoofdopgaven benoemd voor de interventies in het domein wonen en leefomgeving: 1. Iedereen een (t)huis; 2. Bewoners voelen zich thuis en verbonden in hun buurt; 3. Bewoners ervaren dat hun leefsituatie en perspectief verbeterd is. Ze voelen zich gezien en gehoord; 4. Bewoners kunnen zich duurzaam en betaalbaar verplaatsen.
Analyse
In de woon- en leefomgeving van Nieuw-West zijn er achterstanden: Een groot deel van de woningvoorraad heeft nog steeds een gebrekkig kwaliteit, de openbare ruimte en het groen zijn in veel buurten sleets. De draagkracht van buurten staat onder druk omdat er veel kwetsbare groepen in de goedkope woningvoorraad wonen met een minder goede sociaaleconomische positie. De bewoners van Nieuw-West hebben minder mogelijkheden goed gebruik te maken van verkeer en vervoer. Veel bestemmingen, waaronder belangrijke werklocaties, zijn minder goed bereikbaar voor hen. De gebiedsontwikkeling is een motor voor verbeteringen in Nieuw-West op de (middel)lange termijn. Tot 2035 worden er maar liefst 17.700 nieuwe woningen gebouwd. In de vernieuwingsgebieden wordt er ook fors geïnvesteerd in de openbare ruimte en het groen. Ongeveer de helft van de woningbouw vindt door sloop/nieuwbouw plaats; de andere helft via gebiedstransformatie. Op korte termijn kan de uitvoering daarvan tot aanzienlijke overlast en onrust in de buurten leiden. Vanwege de noodzaak van herhuisvesting zijn er veel gedwongen verhuizingen. Die kunnen waardevolle sociale verbanden aantasten en het met elkaar samenleven in de buurt onder druk zetten. We kiezen er daarom voor, mét de bewoners en onze samenwerkingspartners, om het wonen van mensen in hun eigen woning en de kwaliteit van leven in de buurten centraal te stellen.
We richten ons op verbeteringen voor bewoners, die in de gebiedsontwikkeling en de reguliere aanpak zouden blijven liggen. De actielijnen van Wonen en Leefomgeving vullen datgene aan, waaraan de gebiedsontwikkeling onvoldoende aandacht aan kan besteden. Dat resulteert in extra inspanningen en een hogere sensitiviteit voor hardnekkige achterstanden en ontbrekende verbindingen in de ruimtelijke verbeterstrategieën. De investeringen die gedaan worden in de stedelijke vernieuwing worden hierdoor effectiever én de bewoners van Nieuw-West kunnen er ook meer van profiteren. Dingen die blijven liggen, worden nu wel opgepakt. Vernieuwingen in de aanpak leveren zichtbare resultaten op en krijgen ook een plek in de reguliere uitvoeringspraktijk.
Activiteiten
In 2025 ligt het hoofdaccent op een aantal belangrijkste strategische keuzes: Een betere samenwerking in de herhuisvesting en extra aandacht voor interim-beheer bij sloopprojecten. Bij het interim-beheer geven bewoners zelf aan wat echt belangrijk is voor het leven in hun eigen buurt en krijgen zij ook zelf middelen, faciliteiten en ondersteuning om de beheersituatie op orde te brengen en te houden. We besteden aandacht aan de culturele en sociaaleconomische draagkracht van buurten en we zetten in op een betere kwaliteit van de openbare ruimte. Daarbij staat het gebruik en de maatschappelijke relevantie van de publieke ruimte meer voorop. We gaan aandacht besteden aan de betaalbaarheid van het gebruik van vervoersmiddelen en willen de vervoersarmoede van de bewoners van Nieuw-West verminderen.
15
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
De volgende acties worden in 2025 en 2026 uitgevoerd:
1. Iedereen een (t)huis Vanwege de achterstanden in de woningvoorraad zijn voor Nieuw-West zijn twee toekenningen van elk 28 miljoen (totaal 56 miljoen) euro uit het Volkshuisvestingsfonds vanuit het Rijk gedaan. Daarmee kunnen VVE’s die deze investeringen zelf niet kunnen dragen, in een periode van 10 jaar 2.500 particuliere woningen verduurzamen. De subsidieregeling hiervoor gaat in 2025 van start. In 2024 is er een onderzoek gedaan naar de huidige praktijk van herhuisvesting in de gebiedsontwikkeling. Hierdoor zijn er diverse mogelijkheden in beeld gekomen voor een betere samenwerking tussen woningcorporaties onderling en de gemeente. In het eerste kwartaal van 2025 zullen er nieuwe samenwerkingsafspraken over herhuisvesting worden gemaakt, zodat mensen die door sloop/nieuwbouw gedwongen moeten verhuizen, sneller een passende woning kunnen krijgen en kunnen terugkeren in hun eigen buurt, als ze dit willen. Met de stedelijke aanpak van schimmelwoningen is in 2024 een start gemaakt. In Nieuw-West zijn 1.400 meldingen opgevolgd. We gaan met extra communicatie de meldingsbereidheid verhogen. Er zal meer aandacht besteed worden aan woondoelgroepen in Nieuw-West, waaronder de huisvesting van maatschappelijke beroepen, jongeren en ouderen. Voor ouderenhuisvesting is doorstroming naar passende woningen van groot belang. In 2024 is een pilot met een doorstroomteam uitgevoerd.
De eerste resultaten zijn behaald: 5 bewoners zijn verhuisd. De woningcorporaties nemen de financiering van het doorstroomteam in 2025 over. Na de evaluatie van de pilot wordt er afgesproken in welke vorm het team doorgaat. 2. Bewoners voelen zich thuis en verbonden in hun buurt In 2025 en 2026 gaan we vanuit het Nationaal Programma extra investeren in de openbare ruimte. Dat gebeurt vanuit de toekenning van het Volkshuisvestingsfonds in de gebiedsontwikkeling van Osdorp en Geuzenveld-Slotermeer (Wildemanbuurt, Roëllbuurten, Wegener Sleeswijk, Dijkgraafsplein); Ook vanuit de coalitiemiddelen en de SPUK komt geld beschikbaar voor investeringen buiten de vernieuwingsgebieden in nieuwe speeltuinen, sportvoorzieningen en kinderboerderijen (Strohalm en Sloterplas). We kunnen bovendien investeren in het nieuwe Blommetje en in een Jongeren XL voorziening. Met de bewoners wordt een rondje door de wijken ontworpen voor een betere aansluiting met de Sloterparken. In de komende 2 jaar zetten we samen met het domein Kansen voor de Jeugd in op vernieuwen van speelpleinen in Slotervaart. Wijkallianties krijgen geld voor extra interim-beheer in vernieuwingsgebieden. In 2025 gaan we ook extra aandacht besteden aan de kwetsbaarheid en de draagkracht van buurten.
In twee buurten gaan we met bewoners in gesprek over concrete oplossingen die helpen om de draagkracht te verhogen en het met het elkaar samenleven in de buurt prettiger te maken. We geven een impuls aan de wijkeconomie in de Lodewijk van Deysselbuurt. Om het Calandlyceum een betere plek in de buurt te geven, zijn er in 2024 vier ontwerpateliers gehouden met deelname van het schoolbestuur, de directie, Rochdale, de gemeente en het programmabureau. In 2025 worden de resultaten gedeeld met de buurt en zal de voorbereiding starten om plannen tot uitvoering te brengen. 3. Bewoners ervaren dat hun leefsituatie en perspectief verbeterd is. Ze voelen zich gezien en gehoord In 2024 is gebleken dat acties in dit thema grote overlap hadden met de actielijnen die inzetten op de positie van bewoners in de buurt. De twee thema’s worden daarom samengevoegd. Om de coalitiemiddelen in samenhangen te besteden, zullen geen exclusief
16
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
sociale interventies worden opgezet, die passen binnen het Sociale Domein. Er blijft een geringer budget beschikbaar voor bewonersbegeleiding.
Doelstelling en/ of streefwaarde
Alliantiepartners
4. Bewoners kunnen zich duurzaam en betaalbaar verplaatsen Het bestaande onderzoek naar vervoersarmoede is samengevat. In 2025 zal de relatie gelegd worden met het mobiliteitsplan, met het doel voorstellen te kunnen ontwikkelen om de verkeer en vervoersopties voor bewoners in Nieuw-West te verbeteren. GeuzenveldSlotermeer loopt voorop met een pilot voor deelmobiliteit. In 2025 wordt de eerste hub van Nieuw-West met deelauto’s, scooters en fietsen aangelegd. Hierbij wordt extra aandacht besteed aan de betaalbaarheid voor bewoners. De interventies hebben de volgende doelen en streefwaarden: a. Iedereen een (t)huis: Een duurzame woningvoorraad met passende woningen met een gezond binnenmilieu; b. Bewoners voelen zich thuis en verbonden in hun buurt: Versterken sociale cohesie en draagkracht buurten; Verbinding buurt, onderwijs en maatschappelijke functies. Een betere wijkeconomie. Meer betrokkenheid en invloed bewoners bij hun buurt; c. Bewoners ervaren dat hun leefsituatie en perspectief verbeterd is. Ze voelen zich gezien en gehoord: Identiek aan c); d. Bewoners kunnen zich duurzaam en betaalbaar verplaatsen: Verminderen vervoersarmoede door maatregelen voor zwakke punten in het OV/verkeersnetwerk. Stadgenoot, Lieven de Key, Rochdale, Eigen Haard, Alliantie, Ymere; Ministerie BZK; Stichting !Woon; Saaam zorg; Vuilnisoproer; Hogeschool van Amsterdam
Programma
Programma 6 Gezondheid, Zorg, Jeugd, Opvang en Diversiteit en Programma 1 Wonen
Uitvoerende directie
Stadsdeel Nieuw-West; Wonen; G&O; R&D; V∨ PMB; A&G; THOR; Stadswerken
Portefeuille
Basisvoorzieningen, Wonen, Openbare ruimte, Veiligheid en Afval
Gemeentelijke bijdrage
Beschikbare coalitie middelen
Budget type Coalitie M
Opgave Opgave 4: Wonen en fysieke leefomgeving
Opgave 4: Wonen en fysieke leefomgeving Project/Interventie Totaal thuis Totaal buurt Totaal Leefsituatie en perspectief Totaal mobiliteit
Totale kosten
17
Coalitiemiddelen 2025 € 70.000 € 352.897 € 50.000 € 80.000 € 552.897
2025 552.897
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Is er sprake van cofinanciering?
Budget type SPUK VHF
Opgave Opgave 4: Gezonde leefomgeving Opgave 4: Wonen en fysieke leefomgeving
18
2025 230.000 1.997.500
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Opgave 5: Kansen voor de jeugd Interventie
In het uitvoeringsprogramma is beschreven dat onder het opgaveteam Kansen voor de Jeugd drie opgaven worden opgepakt die ieder weer bestaan uit één of meerdere actielijnen die er op gericht zijn om op middellange termijn een beweging op gang te brengen. Die beweging moet er uiteindelijk voor zorgen dat de ambities in het convenant op lange termijn gerealiseerd worden. De drie opgaven zijn:
1.
Het Jonge Kind;
2. Pedagogische Infrastructuur; 3. Perspectief voor Jongeren. Analyse
De kansenongelijkheid in Nieuw-West ten opzichte van de rest van de stad / het land is groot. Voor kinderen en jongeren manifesteert die zich in circa 25 indicatoren die onder andere gaan over taalontwikkeling, gezondheidsindicatoren, netwerk, schooladvies en kansen op de arbeidsmarkt. Achter deze indicatoren gaan vaak diepere oorzaken schuil: bestaanszekerheid staat in gezinnen onder druk, perspectief voor opgroeien en ontwikkelen is niet altijd voldoende aanwezig of blijkt niet passend bij wat er nodig is.
Activiteiten
De verschillende opgaven worden in werkgroepen uitgewerkt waar jongeren zelf ook bij betrokken worden. Hun leefwereld staat centraal. De activiteiten die voor 2025 en 2026 gepland staan zijn onder andere:
1.
Het Jonge Kind Hieronder worden met behulp van de SPUK middelen veel nieuwe mogelijkheden gecreëerd. Een aantal voorbeelden: er zijn in 2024 5 extra spelinlopen geopend in Nieuw-West en in 2025 en 2026 wordt hier minimaal één Spelinlopen aan toegevoegd, waar kinderen die op de wachtlijst voor jeugdzorg staan terecht kunnen. Het Moedernetwerk runt drie dagdelen in de week de Ontdekplek, een nieuwe plek die in 2024 geopend is. Ook is de groepsgrote van kinderopvanggroepen verkleind bij groepen waar veel zorgkinderen in zitten van 12 naar 16. In 2024 al op circa 10 locaties, in 2025 en 2026 bouwen de partners dit verder uit. Een ander voorbeeld is dat in 2025 nog eens 100 vaders opvoedtraining krijgen, wat bij goed resultaat in 2026 gecontinueerd wordt. Tenslotte is een mooi voorbeeld dat vanuit de coalitiemiddelen geïnvesteerd wordt in het verhogen van de vaccinatiegraad van jonge kinderen door een specifieke aanpak met sleutelfiguren. Dit moet tot een verhoging van 5% leiden in de komende twee jaar.
2. Pedagogische Infrastructuur Pilot op drie clusters van scholen om tot een inrichting van het huidige versnipperde aanbod op en rondom scholen te komen die uitgaat van de leefwereld van jongeren. Zodat er een infrastructuur komt die er voor zorgt dat kinderen zich 12 uur lang op en rondom school kunnen ontwikkelen. Rondom FC de Kikker, de Al Wafa school en de Huizinga- / Huibers- en 7e Montessorischool. In 2025 en 2026 zullen circa 1500 kinderen dit direct merken doordat het totaalaanbod in en om de scholen verbetert. Ook wordt - waarschijnlijk in 2026 - geïnvesteerd in programmering op de op te knappen pleinen en speeltuinen nabij de scholen zodat leerlingen en buurtbewoners
19
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
daar beter gebruik van kunnen maken. Onder andere op het plein voor de Huibersschool. 3. Perspectief voor Jongeren Er wordt geïnvesteerd in de Kerngroep Jongeren: circa 20 jongeren die in 2024 en ook in 2025 en 2026 een actieve rol pakken in de opgaven van het NPSNW. In 2025 werken zij mee op onder andere de actielijn Verbeteren en Vermeerderen Studieplekken en Burgerschapslessen op scholen peer to peer. De onderwerpen voor 2026 zijn nog niet bekend, omdat jongeren die zelf naar voren brengen. Daarnaast wordt in deze integrale werkgroep samen met partners uit de opgaveteams Wonen en Leefomgeving, Veiligheid en Werk en Bestaanszekerheid gewerkt. Aan extra programmering in de openbare ruimte, intensivering vanuit het Jongerenwerk op de Jeugd en Veilgheidsdoelgroep in Osdorp (extra locaties en programmering, onder andere op de Hoogheemraadweg in 2024 al, vanaf 2025 ook in The Hood in de Wildemanbuurt), en banen voor jongeren. In 2026 wordt naar verwachting samen met de partners ook actie ondernomen op het thema Mentale Gezondheid. Doelstelling en/ of streefwaarde
Het uiteindelijke doel zoals omschreven in het convenant is een lange termijn doelstelling: “Voor ieder kind moet gelden dat het in een veilige en gezonde omgeving geboren wordt en opgroeit. Ieder kind kent het eigen talent en interesses en wordt in staat gesteld dit te ontplooien. Een sluitend netwerk van professionele en informele actoren is opgezet; Elk kind komt tenminste die éne persoon tegen die weet te raken, een kanteling teweegbrengt, de ogen opent, kan bijsturen en inspireren. Die brede doelstelling is vertaald naar een aantal hoofddoelen: de onderwijsresultaten van leerlingen in Nieuw-West dienen naar het stedelijk gemiddelde te worden gebracht; de gezondheid van kinderen en jongeren in Nieuw-West moet minimaal gelijk zijn aan het stedelijk gemiddelde. De hoofddoelen zijn doorvertaald naar SMART subdoelen.
Alliantiepartners
Onderwijspartijen (PO en VO), OKT, Buurtteam NW, informele partijen, bewoners, Kinderopvang, Jongerenwerk, gemeente.
Programma
Het budget voor Kansen voor Jeugd NP SNW is gekoppeld aan programma 6, onderdeel Jeugd en Zorg. De SPUK middelen voor Het Jonge Kind zijn gekoppeld aan Onderwijs. De voorgestelde interventies raken aan de afdelingen Jeugd en Zorg, Onderwijs, GGD, Sport, WPI en aan het Stadsdeel Nieuw-West. Medewerkers van deze organisatieonderdelen zijn betrokken bij het opgaveteam.
Uitvoerende directie
Dat verschilt per opgave, zie boven. OJZD is in de lead.
Portefeuille
Het betreft interventies vanuit de portefeuilles van wethouders Moorman (Jeugd, Onderwijs, Schuldhulpverlening), Mbarki (Jongerenwerk, MBO, Sport), Scholtes (Gezondheid, Sociale Basis), Groot-Wassink (Sociale Zaken) en indirect Van Dantzig (wonen).
20
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Gemeentelijke bijdrage
Beschikbare coalitiemiddelen
Budget type
Opgave
Coalitie M
Opgave 5: Kansen voor de Jeugd
2026
278.968
278.968
Opgave 5: Kansen voor de Jeugd
Coalitiemiddelen
Project/Interventie
2025
Totaal Jonge Kind
€ 34.761
Totaal Pedagogische infrastructuur
€ 154.207
Totaal Prespectief Jongeren
€ 90.000
Totale kosten Is er sprake van cofinanciering?
2025
€ 278.968
SPUK middelen, o.a. Het Jonge Kind
Budget type SPUK
Opgave Opgave 5: Ontwikkeling Jonge Kind
21
2025 2.981.000
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Overkoepelende opgave: Community Wealth Building Interventie
Opzetten en uitvoeren van het Community Wealth Building (CWB) programma als dwarsdoorsnijdende aanpak van NP SNW, samen met alliantiepartners, om zo de aanzet te geven tot een andere lokale economie die meer oplevert voor de bewoners van Nieuw-West. CWB is een economische ontwikkelingsstrategie om te komen tot een eerlijke, democratische en lokale economie. Dit gebeurt door geldstromen te verleggen en een in de wijken verankerde economische infrastructuur te bouwen. Deze infrastructuur jaagt de ontwikkeling aan van breed gedeeld eigenaarschap over ondernemingen, faciliteiten en vermogen.
Analyse
In Amsterdam Nieuw-West gaat er veel goed. Het is een stadsdeel dat bruist van talent, potentie en ondernemingszin. Maar er zijn ook uitdagingen. Mensen hebben het financieel moeilijk, ook als ze werken. Er zijn te weinig banen waar je goed van kunt rondkomen en er is een tekort aan personeel in essentiële sectoren als zorg en het onderwijs. De Amsterdamse economie groeit wel, maar daar merken te weinig mensen in Nieuw-West iets van. Investeringen en middelen gaan nauwelijks in het gebied rond en stromen juist weg uit de lokale economie. CWB draagt bij aan een andere lokale economie die veel meer ten goede komt aan de inwoners en (potentiële) werknemers in Nieuw-West.
Activiteiten
Het CWB-programma beoogt de lokale economie beter te laten functioneren voor de bewoners van Nieuw-West door:
a. anders te werk te gaan bij het inkopen van goederen en diensten door de gemeente en partners binnen NP SNW, en meer opdrachten weg te zetten bij bedrijven uit Nieuw-West en coöperaties in het bijzonder; b. een ander soort bedrijven te helpen opzetten (werknemerscoöperaties) dat in een deel van die inkoopvraag kan voorzien, waarbij de medewerkers ook eigenaar zijn en delen in de winst; c.
ondersteunende diensten te organiseren en ontwikkelen die deze andere werkwijze kunnen aanjagen, versterken en verankeren;
d. de ervaringen met de nieuwe werkwijze te delen zodat steeds meer organisaties, initiatiefnemers en werknemers kunnen aanhaken e. de impact en werkwijze van het programma goed te monitoren zodat we steeds effectiever te werk kunnen gaan. Activiteiten in 2025 en 2026 worden langs deze lijnen toegelicht.
a. Inkoop We organiseren een netwerk van ankerorganisaties, in eerste instantie met grote alliantiepartners van NP SNW. Het streven is om een kopgroep van ankerorganisaties te vormen met de gemeente, HvA, OLVG, De Alliantie, Stichting Westelijke Tuinsteden en Pantar. De kopgroep wisselt kennis en ervaringen uit in regelmatige werksessies om in 2025 te komen tot concrete doelstellingen om inkoopstromen naar Nieuw-West te verleggen en juridisch en financieel instrumentarium te testen. Dat zorgt ervoor dat meer geld in Nieuw-
22
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
West blijft doordat lokale (coöperatieve) bedrijven de betreffende werkzaamheden uitvoeren en de opbrengsten deels ook weer lokaal besteden. In 2026 breiden we de kopgroep verder uit. We verbeteren de verzameling en ordening van informatie over inkoop om te weten te komen hoe de gemeente meer lokaal kan inkopen. We bouwen met deze informatie een dashboard. Daarmee kunnen we meten of we de CWB-inkoopdoelen halen en langer en meer gericht vooruit kijken naar concrete aanbestedingen, zodat coöperaties en andere lokale ondernemingen in Nieuw-West zich daarop kunnen voorbereiden. Het streven is voor medio 2025 een dashboard gereed te hebben waarin we het verleggen van de inkoopstromen monitoren; zo kunnen we beter zien welke impact inkoop op de economie in Nieuw-West heeft.
b. Coöperatief ondernemerschap We ondersteunen initiatiefnemers die een coöperatieve onderneming willen opzetten met het voorbereiden, opzetten en uitbouwen van hun onderneming. En we begeleiden hen bij de voorbereiding op het verkrijgen en uitvoeren van opdrachten van de gemeente en ankerorganisaties. Hierdoor kunnen er grotere en stevigere bedrijven ontstaan die kunnen voorzien in de inkoopbehoefte van gemeente en andere ankerorganisaties. We begeleiden opdrachtgevers en inkopers om bij deze bedrijven in te kopen. We koppelen deze initiatieven aan WPI, UWV, stadsdeel, COA, Pantar en (informele) wijkorganisaties, zodat mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt hier aan het werk kunnen. We richten ons op kansrijke sectoren: voedsel, energie/isolatie, zorg/welzijn en beheer/onderhoud (inclusief groenbeheer) en logistiek. En in de focusgebieden, met wijkcoöperaties aansluitend op de wijkallianties. Het grootste deel van de capaciteit wordt ingezet om een beperkt aantal coöperatieve bedrijven uit de startblokken te helpen komen via intensieve begeleiding en opstartfinanciering. Een beperkt deel van de capaciteit wordt ingezet om mogelijke nieuwe coöperatieve bedrijven te scouten en de mogelijkheden te verkennen.
Er komen nieuwe initiatieven bij en er vallen initiatieven af omdat de initiatiefnemer niet doorpakt of omdat het de verwachting is dat het initiatief niet levensvatbaar (te maken) is. Hiervoor is een afwegingskader ontwikkeld. Met steun van het CWB-programma is inmiddels een coöperatie operationeel in het groenbeheer (Groen Nieuw-West), met de eerste opdrachten vanuit o.a. het stadsdeel. Andere coöperaties (zoals bouw/onderhoud, catering, mobiliteit) volgen in 2025. Het streven is voor eind 2025 vier sociale en inclusieve democratische ondernemingen operationeel te hebben én opdrachten van gemeente en/of andere ankerorganisaties uit te voeren. Minimaal één van deze bedrijven zal de potentie hebben uit te groeien tot een (middel)grote onderneming (>50 werknemers). Deze bedrijven dragen gezamenlijk bij aan het resultaat dat meer lokale werkgelegenheid en eigenaarschap tot stand is gekomen. In 2026 verstevigen we deze bedrijven door te werken richting grotere opdrachten en bouwen we het netwerk verder uit.
c.
Ondersteunende infrastructuur
Ervaringen in de VS, het VK en andere plekken in Europa, laten zien dat een gerichte, lokaal ingebedde ondersteuning een essentieel element is om deze bedrijven zich te laten ontwikkelen. Deze ondersteuning behelst onder meer: een netwerk onder gemeentelijke en andere ankerorganisaties, expertise op verkoop in de (semi)publieke sector, toegang tot startkapitaal, kennis over en toegang tot mogelijke medewerkers via WPI etc. Ook wordt vanuit deze infrastructuur toegang tot o.m. juristen, financieel specialisten, Human Capital en
23
Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West
ICT geboden. We bundelen marketingkracht. We bundelen de ondersteunende diensten op één duidelijk zichtbare plek, (werktitel: community wealth bedrijfsdiensten) die initiatieven, bestaande bedrijven die willen transformeren tot coöperaties, en recent gestarte coöperaties proactief benadert om ondersteuning aan te bieden. De volgende diensten worden (door)ontwikkeld:
1.
Zakelijke diensten voor coöperatieve bedrijven: de benodigde financiële, administratieve, juridische en zakelijke ondersteuning vanuit een expertpool en trainingen op maat gedurende de eerste jaren en een backoffice voor het gehele netwerk. Het streven is voor medio 2025 een backoffice operationeel te hebben ter ondersteuning van sociale en inclusieve democratische ondernemingen, waardoor zij sneller kunnen groeien en bijvoorbeeld makkelijker aanbestedingen kunnen winnen.
2. Koppelen van vraag en aanbod: doorontwikkeling van Koop Lokaal Platform voor lokale leveranciers en begeleiden van initiatieven om kennis en expertise op te bouwen hoe opdrachten te verwerven bij gemeente en andere ankerorganisaties. 3. Kennis en toegang tot financieringsmogelijkheden voor coöperatieve ondernemingen: (opstart)subsidies, startkapitaal, werkkapitaal, kapitaalinvesteringen, etc. Het streven is voor eind 2025 een operationeel investeringsinstrument voor CWB-initiatieven te hebben met minimaal € 1 mln. aan investeringsvermogen, wat groei van de lokale coöperatieve bedrijven mogelijk maakt (uit bestaande budgetten). 4. Toegang tot diverse ‘bronnen’ (vastgoed, grond, ‘deelnemingen’, financiën, expertise etc.) van alliantie- en andere partners. Vaak hebben beginnende coöperatieve bedrijven nog te weinig vlees op de botten om te kunnen concurreren op deze terreinen. Door bijvoorbeeld (goedkoop) vastgoed ter beschikking te stellen, kunnen zij eerder tot volwaardige ondernemingen uitgroeien. Het streven is voor eind 2025 een onder alliantiepartners gedeelde werkwijze te hebben voor gezamenlijke inzet van bronnen voor CWB. In 2026 verstevigen we de dienstverlening en breiden we deze waar mogelijk en nodig uit.