Bestedingsplan 2026 Nationaal Programma Samen Nieuw-West.docx

Bestedingsplan Masterplan Zuidoost

Nationaal Programma Samen Nieuw-West Bestedingsplan gemeente Amsterdam 2026

1

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West Coalitiemiddelen gemeente Amsterdam Coalitiemiddelen Coalitiemiddelen Coalitiemiddelen Coalitiemiddelen Coalitiemiddelen Coalitiemiddelen Coalitiemiddelen Coalitiemiddelen Coalitiemiddelen Coalitiemiddelen Coalitiemiddelen Coalitiemiddelen

Opgave Opgave 1: Eigenaarschap, Inclusie en Democratie Opgave 2: Veiligheid Opgave 3: Werk en bestaanszekerheid Opgave 4: Wonen en fysieke leefomgeving Opgave 5: Kansen voor de Jeugd Overkoepelende opgave: Community Wealth Building Overkoepelende opgave: Werkend Leren Totaal maatregelen* Programmateam** Communicatie Totaal Programmateam Totaal coalitiemiddelen NPSNW gemeente Amsterdam***

2026 € 759.859 € 1.389.938 € 954.008 € 850.820 € 405.769 € 2.579.905 € 204.950 € 7.145.249 € 891.884 € 400.000 € 1.291.884

2027 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

€ 8.437.133

€0

* De onder- of overbestedingen uit 2025 zijn per opgave toegevoegd dan wel in mindering gebracht voor 2026. Dit wordt financieel verwerkt in de Kadernota 2026. ** Vanuit het Rijk wordt via de regeling ‘Kansrijke Wijk’ € 500.000 bijgedragen aan het programmateam. Dit bedrag komt bovenop de beschikbare € 888.198 vanuit de coalitiemiddelen.

SPUK Kansrijke Wijk 1e tranche (Rijksmiddelen) Kansrijke Wijk ’26-‘28 Kansrijke Wijk ’26-‘28 SPUK Kansrijke Wijk 2e tranche (Rijksmiddelen) Kansrijke Wijk ’26-‘28 Kansrijke Wijk ’26-‘28 Kansrijke Wijk ’26-‘28 Kansrijke Wijk ’26-‘28 Kansrijke Wijk ’26-‘28 Kansrijke Wijk ’26-‘28 Kansrijke Wijk ’26-‘28

Opgave (zoals benoemd in de rijksregeling) Re-integratie en preventieve geldzorgen Ontwikkeling Jonge Kind

2026 € 172.000 € 1.400.000

Opgave (zoals benoemd in de rijksregeling) Financiële educatie Re-integratie en preventieve geldzorgen Maatschappelijke Samenhang School en omgeving Ontwikkeling Jonge Kind Overkoepelend: Integrale middelen Uitvoering en organisatie (programmateam) Totaal Kansrijke Wijk 2e tranche*

2026 t/m 2028 € 942.419 € 4.878.552 € 242.250 €21.194.356 € 8.082.534 € 6.239.815 € 1.425.000 € 43.004.925

*De rijksbijdragen via de SPUK Kansrijke Wijk 2e tranche worden niet jaarlijks beschikt, maar zijn 1 bedrag voor de periode 2026-2028. De inzet per jaar mag en kan variëren.

Preventie met Gezag (Rijksmiddelen) Preventie met Gezag 1e tranche Preventie met Gezag 2e tranche

2026 € 3.395.000 € 1.711.753

2

2027 €0 € 2.934.434

2028 €0 € 2.609.434

2029 €0 € 2.609.434

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

TOELICHTING BESTEDINGSPLAN 2026 PER AMBITIE Opgave 1: Eigenaarschap, inclusie en democratie Interventie

1. Het verbreden, verrijken en versterken van samenwerkingsverbanden in wijkallianties in de in de vastgestelde focusgebieden waar bewoners de trekker van zijn. 2. Het gelijkwaardig en actief betrekken van bewoners in alle organisatieonderdelen van het Nationaal programma. Dat kan via vertegenwoordiging door bewonersorganisaties of door de inzet van individuele bewoners 3. Werken aan diversiteit en inclusiviteit

Analyse

Niet iedereen in Nieuw-West heeft het gevoel gehoord te worden, en niet alle stemmen zijn vertegenwoordigd. We zien dat het vertrouwen van bewoners gering is als het gaat om (publieke) instituten. Er is weinig vertrouwen tussen bewoners en de overheid. De inherente machtsongelijkheid tussen de overheid, andere instituten en burgers maakt dat bewoners soms denken dat het systeem eerder een vijand is dan een vriend. We zien dat juist mensen die zijn afgehaakt, hun stem niet laten horen en zich verder terugtrekken. Daarnaast zijn er ook bewoners die om andere redenen hun stem niet laten horen, bijvoorbeeld omdat ze de taal niet beheersen, de weg niet kennen, of aan het overleven zijn. Bovendien heeft niet iedereen heeft het gevoel erbij te horen. Jarenlange ervaringen met discriminatie en stereotypering hebben ertoe geleid dat een deel van de bewoners het gevoel heeft dat ze als tweederangsburger worden gezien. Tegelijkertijd is Nieuw-West ook een stadsdeel waar mensen naar elkaar omkijken, de betrokkenheid groot is, en genoeg bewoners het heft in eigen handen nemen of willen nemen. Eigenaarschap vergroten van bewoners met wijkallianties als fundament We versterken bestaande of creëren nieuwe samenwerkingsverbanden binnen onze wijken, waarbij bewoners en lokale organisaties samenwerken aan gemeenschappelijke doelen. Dit noemen we zogenaamde ‘wijkallianties’.

Het doel is om succesvolle samenwerkingsverbanden op te zetten die bijdragen aan de sociale en fysieke ontwikkeling van de wijk en waar de bewoners meer zeggenschap krijgen over de inzet van middelen in hun eigen buurt. In elf focusbuurten gaan we aan de slag met wijkallianties. Dit zijn buurten waar op basis van een analyse van kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren de veerkracht en bestaanszekerheid van bewoners het meest onder druk staat. In deze buurten brengen we overheid, bewoners en maatschappelijke organisaties bij elkaar om gezamenlijk plannen te maken, beslissingen te nemen en deze uit te voeren. Op deze manier krijgen bewoners meer verantwoordelijkheid en controle over veranderingen in hun buurt (inzet van het welzijnsdashboard). Uitgangspunt is dat bewoners een sterke stem hebben, zich mede-eigenaarschap voelen, en ook ongehoorde stemmen worden bereikt. Waar mogelijk bouwen we voort op bestaande initiatieven. Naast de specifieke opgaven binnen elke wijkalliantie, staat ook het gezamenlijk leren centraal, waarbij we al doende samen leren we hoe bewoners, initiatieven en organisaties in Nieuw-West gelijkwaardig kunnen samenwerken. Gelijkwaardig betrekken van bewoners

3

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Uitgangspunt is dat bewoners gelijkwaardig worden betrokken bij het gehele nationale programma. Bewoners van Nieuw-West weten zelf goed wat ze belangrijk vinden voor de buurt waarin ze wonen, hebben ideeën en nemen initiatief. We zien het als onze missie om de betrokkenheid en energie van bewoners structureel en duurzaam onderdeel uit te laten maken van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West. Bewoners maken onderdeel uit op verschillende plekken in de organisatie van het nationaal programma: bewoners nemen zitting in het alliantiebestuur, in opgaveteams, werkgroepen, als ingehuurde projectleider, wijkverbinder of initiatiefnemer van een idee. Werken aan diversiteit en inclusie We zetten ons nadrukkelijk in om groepen bewoners te bereiken die we normaliter – om wat voor reden ook – minder goed bereiken. We vinden het juist van belang om die stemmen te horen die normaal niet gehoord worden. Omdat daar de problemen groot zijn, het vertrouwen laag‑ en de kans om volwaardig mee te kunnen doen klein is. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor informele partijen en wijkverbinders, omdat zij de mensen die de overheid en grote organisaties kwijt zijn geraakt vaak wel weten te bereiken. Activiteiten

Wijkallianties Het verbreden, verrijken en versterken van samenwerkingsverbanden in wijkallianties in de volgende focusbuurten: De Punt, De Dichtersbuurt, Lodewijk van Deysselbuurt, Confuciusbuurt, Wegener Sleeswijkbuurt en De Ruys de Beerenbrouckbuurt, Wildemanbuurt. De Punt is op verzoek van het bewonerscollectief, de alliantie, en het opgaveteam toegevoegd aan de tien focusbuurten. Van de 11 focusbuurten is een selectie gemaakt door middel van een swot-analyse. Er is gekozen om onder andere de focusbuurten op gebied en nabijheid te clusteren. Dit zijn de eerder benoemende wijken: De Dichtersbuurt, Lodewijk van Deysselbuurt, Confuciusbuurt, Wegener Sleeswijkbuurt, en De Ruys de Beerenbrouckbuurt, Wildemanbuurt. Door aan de slag te gaan met deze aangrenzende wijken, kan goed van elkaar worden geleerd. De nabijheid van de buurten zorgt voor uitwisseling van kennis en ervaring tussen de bewoners van de verschillende wijken. Organisatorisch wordt dit versterkt doordat eenzelfde projectleider twee buurten aanstuurt met ondersteuning van de wijkverbinders die uit de desbetreffende buurten geworven worden. Enerzijds zien we dat er in een aantal van deze buurten al redelijk robuuste structuren van samenwerking tussen diverse partners bestaan, maar waar de bewoners (nog) niet of onvoldoende zeggenschap hebben over de inzet in hun buurt. Deze wijken zijn o.a.

de Wegener Sleeswijk, Lodewijk van Deysselbuurt en Dichtersbuurt. Daarnaast zijn er een aantal aanliggende wijken waar we zien dat er in mindere mate een structuur van samenwerking bestaat. Zoals bijvoorbeeld in de Confuciusbuurt en De Ruys de Beerenbrouckbuurt. Het doel van de wijkallianties is tweeledig: Enerzijds de zeggenschap van de bewoners vergroten over de sociale en fysieke inzet in hun buurt door diverse alliantiepartners. Anderzijds om een sterke buurt te creëren waar steeds meer bewoners actief participeren en het door hun zelf beheerde welzijnsdashboard laat zien waar het concreet beter gaat in de buurt m.b.t. de veiligheid, gezondheid, besteedbaar inkomen, etc.

4

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Kerncijfers wijkallianties Indicator

Aantal

Toelichting

Actieve wijkallianties

6

Volledig operationeel

Betrokken bewoners

140-160

Structureel aangesloten

Aangesloten partners

70+

Organisaties en instellingen

Bijeenkomsten (afgelopen periode)

50+

Structurele overleggen

Looptijd

4-8 maanden

Gestart mei/september 2025

Aansluiting op NPSNW-doelstellingen De wijkallianties zijn geen losstaande projecten, maar de operationele vertaling van de kernprincipes uit het convenant 'Wij zijn Samen Nieuw-West'. Onderstaand de directe koppelingen: NPSNW-principe (uit convenant)

Realisatie door wijkallianties

"Van, voor, met en door bewoners"

Alle wijkallianties starten bij bewoners zelf. Bewoners bepalen de agenda, niet de gemeente of instellingen. Voorbeelden: In De Punt hebben bewoners het kookmoment overgenomen en initiëren themagroepen zelf acties. In Confuciusbuurt groeit de bewonersgroep organisch van 3 naar 10.

"Iedereen doet mee en iedereen heeft recht op spreken"

De wijkallianties bereiken actief groepen die traditioneel buiten beeld blijven. In Ruys de Beerenbrouck worden bewoners bereikt die de Nederlandse taal niet machtig zijn. In Lodewijk van Deysselbuurt nemen jongeren onder 16 jaar een leidende rol.

"Eigenaarschap, Inclusie en Democratie legt de basis voor alle andere domeinen"

De wijkallianties zijn de concrete invulling van dit fundament. Zonder deze lokale verankering missen de andere domeinen (Wonen, Werk, Veiligheid, Jeugd) hun verbinding met bewoners.

"Niet over maar mét jongeren" + prioriteit Kansen voor de Jeugd

Jongeren worden actief betrokken. In Lodewijk van Deysselbuurt organiseren jongeren onder 16 mee. In De Punt wordt gewerkt aan een nieuwe themagroep Jong & Toekomst.

"20-jarige aanpak" + duurzame verankering

Alle wijkallianties werken met de methodieken Publieke Waarden en Small Wins. Dit zorgt voor verankering die projectfinanciering overstijgt. In Wegener Sleeswijkbuurt is de borgingsfase bereikt.

Focusbuurten met sociaaleconomische problematiek

Wijkallianties opereren in de buurten waar de nood het hoogst is. De Dichtersbuurt is in de Outcome-monitor aangewezen als focusbuurt en trekt 30-50 bewoners per bijeenkomst.

5

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Werkwijze: Publieke Waarden en Small Wins Alle zes wijkallianties werken volgens dezelfde methodieken: de Publieke Waarden-aanpak en de Small Wins-benadering. Bij Publieke Waarden bepalen bewoners zelf welke waarden leidend zijn voor hun buurt en niet de gemeente of andere organisaties. De Small Wins-aanpak zorgt voor zichtbare, concrete resultaten op korte termijn die het vertrouwen en geloof in de wijkalliantie versterken. Deze combinatie zorgt voor duurzame verankering die projectfinanciering overstijgt. De wijkverbinders en wijkprojectleiders zijn hierin onmisbaar: zij leggen de verbindingen, bouwen het vertrouwen op en begeleiden de groei van bewonersparticipatie naar bewonersleiderschap. Gelijkwaardig betrekken van bewoners 1. 2.

3.

4.

5. 6.

Sinds medio 2024 nemen 5 bewoners zitting in het alliantiebestuur. Deze bewoners krijgen structurele ondersteuning voor de deelname aan het alliantiebestuur; Meer bewoners betrekken bij opgaveteams en werkgroepen. We nodigen bewoners actief uit hieraan deel te nemen via bestaande netwerken van partners, maar ook via communicatie en bijeenkomsten. In ieder opgaveteam zitten momenteel bewoners uit Nieuw-West. We ondersteunen bewoners om zelf momenten/acties te organiseren in de focusbuurten met het nationaal programma, met als doel om (nieuwe) bewoners met elkaar in contact te brengen, bewoners-partners met elkaar in contact te brengen en bewoners te verbinden aan en betrekken bij het nationaal programma om actief mee te doen. We faciliteren ten minste 2 passende acties in alle 10 de focusbuurten en de Punt, waarbij we uitgaan van minimaal 40 bewoners per moment en waarbij diversiteit en inclusie voorop staat. Bewoners krijgen ondersteuning voor eigen initiatieven die passen binnen de actielijnen van het nationaal programma. We gaan bewoners outreachend benaderen in hun eigen buurt en plekken waar veel buurtbewoners bij elkaar komen. Door het collectief leren schalen we de bewonersbetrokkenheid op en breiden we daarmee het aantal actieve bewoners uit. In 2026 gaan we door met verder vormgeven en aanjagen van de overige wijkallianties.

Inclusie en diversiteit 1.

Het versterken van de stem van ongehoorde bewoners. Dit doen we door het actief inzetten van wijkverbinders (tevens bewoners); 2. We werken actief aan het bevorderen van inclusie en representativiteit binnen het programma Samen Nieuw-West bij de werving van bewoners voor de werkgroepen en het opgaveteam; Doelstelling en/ of streefwaarde

1. De ambitie is om voor eind 2026 in zes focusbuurten een krachtige wijkalliantie actief te hebben waar bewoners meer zeggenschap hebben over de inzet in hun buurt. En het opstarten van twee nieuwe wijkallianties. 2. In 2026 vinden 2x brede alliantiebeenkomsten plaats in de 10 focusbuurten en de Punt. 3. In 2026 zal het bestendigen en de ondersteuning van de vijf bewoners die al actief zijn in het Alliantiebestuur de belangrijkste doelstelling zijn. 4. In 2026 zullen we het aantal bewoners dat nu al deelneemt aan alle opgaveteams en werkgroepen vergroten.

6

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

5. Werken aan diversiteit en inclusie op alle organisatieonderdelen van de Alliantie. Door het inclusief werven, het geven van trainingen, coaching en intervisie. 6. Het ondersteunen van initiatieven van informele groepen, door ze door professional te laten begeleiden bij hun aanvragen.

Alliantiepartners

Woningcorporaties, maatschappelijke partners, de UVA en bewonersorganisaties Uitvoerend: Directie bedrijfsvoering, afdeling communicatie, Deelnemend: Stadsdeel Nieuw-West

Programma Uitvoerende directie

Portefeuille Gemeentelijke bijdrage

Programma 6. Gezondheid, Zorg, Jeugd, Opvang en Diversiteit en Programma B.

1. Deelnemend: stadsdeel OJZD/GGD/Sport 2. Uitvoerend: Directie bedrijfsvoering, afdeling communicatie, Deelnemend: Stadsdeel NieuwWest Basisvoorzieningen en Dienstverlening/Inkoop en coördinatie bedrijfsvoering

Budget type Coalitiemiddelen

Opgave Opgave 1: Eigenaarschap, Inclusie en Democratie

7

2026 € 759.859

2027 €0

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Opgave 2: Veiligheid Interventie

Opgave Veiligheid

Analyse

Binnen het domein Veiligheid streven we naar een Nieuw-West waarin iedereen zich veilig en verbonden voelt. Als je je verbonden voelt met je thuis en je omgeving, voel je je ook veilig. Sommige mensen hebben te maken met geweld of worden onderdrukt. Dat kan thuis of op straat zijn. Er is ook sprake van ondermijning in het stadsdeel. Dat zien we bijvoorbeeld aan schietpartijen of aan explosieven. We zien op sommige plekken ook criminelen die in netwerken opereren. We maken ons zorgen over jonge kinderen die in aanraking komen met criminaliteit en er soms ook aan meedoen of aan mee willen doen (online en offline). De afgelopen jaren hebben bewoners, ondernemers, professionals van politie, Openbaar Ministerie, stadsdeel, jongerenwerk en handhaving, maar ook tal van zorgpartijen heel hard gewerkt om deze situatie beter te maken. Daar zijn we trots op en we moeten er met elkaar voor zorgen dat deze initiatieven blijven. De veiligheidssituatie in Nieuw-West heeft een grote verwevenheid met andere domeinen. De toegenomen kansenongelijkheid, polarisatie, verloedering van de openbare ruimte, jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit hebben – vanwege de stapeling van deze problemen in bepaalde gebieden – grote consequenties voor de veiligheidsinzet; tegelijk liggen oplossingen vaak buiten het veiligheidsdomein.

Naast activiteiten in dit bestedingsvoorstel, die specifiek gaan over het creëren van veiligheid, wordt er een link gemaakt met activiteiten in andere domeinen (onder andere kansen voor de jeugd en wonen en leefomgeving) om te werken aan de diepere oorzaken van onveilig gedrag. De drie hoofdopgaven dragen bij aan het creëren van veiligheid en het bestrijden van onveiligheid.

Activiteiten

We handelen adequaat, proportioneel en zorgvuldig om met elkaar te (kunnen) reageren op onveilige situaties, nu en in de toekomst. De basis wordt gelegd in de actielijn Solide fundament. We werken aan verbondenheid, verdraagzaamheid en herstel van en tussen mensen, gemeenschappen, wijken en instanties. De neerwaartse spiraal van vervagende normen wordt omgebouwd naar een opwaartse. Iedereen heeft makkelijk toegang tot het recht om conflicten op te lossen. Huiselijk geweld en kindermishandeling komen uit de taboesfeer waarbij sneller de juiste hulp of interventies worden ingezet. In de actielijnen Wijkrechtspraak en Huiselijk geweld en kindermishandeling wordt dit uitgewerkt. Tijdens straf werken we herstelgericht. Intergenerationeel trauma wordt omgevormd naar kracht en veerkracht voor bewoners. Lokale bewoners dragen bij aan de leefbaarheid in hun wijk. We noemen dit ‘veiligheidsdragers’. We doorbreken criminele structuren zodat criminele gedragingen en de kans om in de criminaliteit te raken worden verminderd. Tegelijkertijd worden mogelijkheden geboden om uit de criminaliteit te stappen. Dit wordt uitgewerkt in de actielijn gebiedsgerichte samenwerking Wildeman. Actielijn Solide fundament We werken binnen deze actielijn aan een solide fundament om samen met de alliantiepartners langdurig onopgeloste problemen aan te pakken en de oorzaken ervan weg te nemen.

We zorgen voor een goede structuur van samenwerken zodat we ook op langere termijn resultaten blijven boeken met deze beweging. We zien het werken aan een solide fundament als een randvoorwaarde om succesvol aan andere actielijnen te werken. Ook willen we ervoor zorgen dat de acties die we ondernemen geen losse projecten zijn/worden, maar duurzaam gedragen worden.

8

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Werken met voldoende menskracht en middelen is essentieel om te kunnen werken aan de veiligheidsopgaven. Daarom benutten we ook in 2026 een groot deel van de gemeentelijke middelen aan het intensiveren en voortzetten van extra ‘ogen en oren’ op straat. Zichtbaarheid heeft een positieve invloed op het gevoel van veiligheid. Bovendien is het belangrijk om eerder op te treden bij de eerste signalen van overlast en onveiligheid en het huidige aanbod in de stad dat hiervoor beschikbaar is, te benutten. De actielijn Solide fundament wordt in 2026 voortgezet. De investeringen die zijn gedaan voor extra professionals in de wijk worden ook in 2026 in stand gehouden. Hiermee kunnen we de leefbaarheid en veiligheid verbeteren. Concreet betekent dit: meer toezichthouders, straatcoaches, straathoekwerkers en voorzieningen voor jongeren. De investering in 10 extra toezichthouders om in alle wijken aanvullend en zichtbaar gezag te organiseren is in 2024 gestart. Dat geldt ook voor de uitbreiding van het aantal straatcoaches van Stichting Aanpak Overlast Amsterdam (gefinancierd uit extra middelen vanuit de gemeentebegroting). In 2024 zijn bijna 40 extra coaches geworven. In 2025 zijn er in totaal 40 straatcoaches gestart die ook in 2026 actief zullen blijven in de wijken.

Omdat onveilige situaties zich juist ook ‘s nachts voordoen, willen we in 2026 ook de inhuur van particuliere beveiligers voortzetten in aanvulling op de extra inzet overdag en ‘s avonds. De extra inzet van toezichthouders en particuliere beveiligers wordt betaald uit de gemeentelijke coalitiemiddelen. Verder zijn ook in 2025 extra straathoekwerkers (4,3 fte) actief in Nieuw-West, dit wordt ook gecontinueerd in 2026. De kosten hiervoor worden betaald uit de middelen Preventie met gezag voor ‘solide fundament’. De inzet van de extra menskracht wordt bepaald vanuit een integrale blik door de professionals in de uitvoering. Daarbij zorgen we ervoor dat de extra professionals niet alleen een ‘plus’ zijn op de basis, maar juist actief zijn in de focusbuurten van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West en/of buurten waar al geruime tijd problemen zijn (zoals blijkt uit de veiligheidsbeelden). Als de extra inzet van professionals tot goede resultaten leidt, streven we ernaar dit structureel te organiseren en te financieren. We zullen dit actief monitoren. Naast het investeren in extra professionals wordt in 2026 in de gehele keten verkennend actieonderzoek gedaan of en hoe de bestaande werkwijzen en samenwerkingsverbanden aanleiding geven tot herijking. In de actielijn Solide fundament versterken we ook voorzieningen voor het jongerenwerk in NieuwWest.

Met de gebiedsontwikkeling van Nieuw-West en sloop en nieuwbouw van maatschappelijke voorzieningen, is in de tijdelijkheid behoefte aan locaties voor jongerenprogrammering. De financiering van drie tijdelijke locaties kan in 2026 gedekt worden uit middelen Preventie met gezag. In 2024 is vanuit de Specifieke uitkering (SPUK) Kansrijke wijk een impuls gegeven aan de aanpak van ondermijning door het aanstellen van een projectleider. Deze activeert bewoners, vrijwilligers en ondernemers om in een zo vroeg mogelijk stadium signalen van ondermijning te herkennen en handelingsperspectief te bieden. In de nieuwe SPUK aanvraag is hiervoor ook financiële ruimte voor opgenomen en zullen we voortzetten in 2026. Actielijn Wijkrechtspraak Voor de actielijn Wijkrechtspraak is de verkenningsfase in 2024 afgerond en is een voorkeursgebied aangewezen, te weten Geuzenveld Slotermeer. In de tweede fase werd voor verschillende thema’s de inzet van de wijkrechter procesmatig uitgewerkt en getest in een zogenoemd ‘leeratelier’. Dit gebeurde in nauwe samenwerking met de sociale en juridische hulpverleners en andere

9

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

professionals die daarbij nodig zijn. In de derde fase is de wijkrechter gestart met behandeling van zaken en het voeren van gesprekken. De kosten hiervoor worden betaald uit de middelen van Preventie met gezag. Actielijn Huiselijk geweld en kindermishandeling In de actielijn Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (HGKM) is in 2024 een aanpak ontwikkeld door een stuurgroep van de gemeente, formele en informele partners, met als doel om huiselijk geweld en kindermishandeling te stoppen en recidive te doorbreken. In deze aanpak wordt gewerkt met zes bouwstenen: 1) Data-analyse, 2) Bewustwording & Dialoog, 3) Samenwerking informeel & formeel, 4) Effectieve inzet van het Tijdelijk Huisverbod, 5) Time-out plekken en 6) Plegerhulp. Deze bouwstenen vormen samen een integraal programma gericht op het doorbreken van de intergenerationele overdracht van geweld en een aanpak bij de bron. In 2026 worden deze bouwstenen verder voortgezet, opgeschaald en uitgebreid. De kosten voor deze actielijn worden deels betaald uit de middelen van Preventie met gezag en deels uit de gemeentelijke coalitiemiddelen. Actielijn Gebiedsgerichte samenwerking Wildeman In september 2024 is de gebiedsgerichte samenwerking Wildeman gestart, met speciale aandacht voor het doorbreken van criminele carrières.

De basis voor samenwerking van gemeente, politie, Openbaar Ministerie en RIEC in de Wildemanbuurt is in voorgaande jaren gelegd. In 2024 is een nieuwe koers ingezet om een bredere aanpak op te tuigen, niet alleen gericht op het doorbreken van criminele carrières maar op alle leefgebieden in de Wildemanbuurt (wonen, sociaal, veiligheid, fysieke domein en openbare ruimte). In is gewerkt aan onder meer de volgende onderwerpen: zichtbare normstelling door aanvullende inzet van toezichthouders en particuliere beveiligers, jongerenwerk gericht op de specifieke doelgroepen in deze wijk, een integrale aanpak van de Osdorper Ban gericht op een bonafide en economisch diverse straat, een betere koppeling tussen het strafrechtelijk en bestuursrechtelijk instrumentarium, een definitief besluit over het investeringsplan voor de stedelijke vernieuwing, het waar mogelijk versnellen van herhuisvesting en de inzet van een flexbrigade om afval op straat snel te verwijderen. In 2026 wordt deze manier van werken verder uitgebreid naar drie extra buurten waar de leefbaarheid en veiligheid onder druk staan. De buurten worden in nauwe afstemming met de alliantiepartners vastgesteld voorwaarde is dat er voldoende energie aanwezig is bij bewoners en instituties om doorbraken in samenwerking te realiseren en te verduurzamen.

Hiervoor worden twee programmamanager Leefbaarheid en Veiligheid geworven die gedurende twee jaar een impuls zullen geven aan de samenwerking. De kosten voor deze actielijn worden betaald uit de middelen van Preventie met gezag. Actielijn Veiligheidsdragers In Nieuw-West spelen buurtvaders en buurtmoeders als veiligheidsdragers al jarenlang een onmisbare rol in het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid. Bewoners en professionals werken hierbij nauw samen, ook digitaal. Vanuit deze actielijn wordt verder geïnvesteerd in het netwerk, de betrokkenheid en inzet van bewoners. We vinden het belangrijk dat hun inzet duurzaam is en we willen hen goed ondersteunen. Overig In 2026 willen we een begin maken met andere actielijnen die in het uitvoeringsprogramma van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West zijn opgenomen. Het gaat daarbij onder meer om de actielijnen: ‘kansen binnen straf’, ‘van trauma naar kracht’ en ‘online veiligheid’. In het

10

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

bestedingsplan reserveren we een bedrag van € 200.000 voor ontwikkelkosten voor deze actielijnen, bijvoorbeeld voor onderzoek of het ontwikkelen van een aanpak. Doelstelling en/ of streefwaarde

In Nieuw-West kan iedereen veilig zijn, leven en opgroeien, zowel binnenshuis als daarbuiten. Veiligheid is een fundament waar iedereen elke dag aan bijdraagt. Bewoners en professionals voelen zich beschermd en geborgen en zijn dat ook: op straat, in de woonomgeving, maar ook digitaal. Zij kunnen rekenen op een integere en acterende overheid, die ook oog heeft voor objectieve en verborgen onveiligheid.

Alliantiepartners

Overkoepelend: Politie, Openbaar Ministerie, RIEC, Reclassering, Jeugdbescherming, Blijf Groep. Op actielijn-niveau is er een grote verscheidenheid aan partners en organisaties die bijdragen aan de realisatie van de doelen.

Programma

Programma 8 Veiligheid Rijksniveau: Aanpak Preventie met Gezag; SPUK Kansrijke Wijk

Uitvoerende directie

JZD, OOV, Actiecentrum Veiligheid en Zorg, THOR, Stadsdeel Nieuw-West

Portefeuille

Openbare orde en veiligheid. Burgemeester is inhoudelijk portefeuillehouder

Gemeentelijke bijdrage

Beschikbare coalitiemiddelen

Budget type Coalitiemiddelen

Opgave Opgave 2: Veiligheid

11

2026 € 1.389.938

2027 €0

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Opgave 3: Werk en bestaanszekerheid Interventie

1. Iedereen mee laten doen via werk door: o

Gelijke kansen creëren voor jongeren op de arbeidsmarkt

o

Bewoners koppelen aan passend werk

o

Financiële onzekerheden gerelateerd aan betaald werk tegengaan

2. Bestaanszekerheid van bewoners van Nieuw-West te vergroten door: o

Huishouden verzekeren van een toereikend besteedbaar inkomen.

o

Voorkomen dat mensen schulden krijgen en problematische schulden uit te bannen.

o In alles wat we doen willen we de leefwereld van bewoners vooropstellen 3. Versterken van de lokale economie door: o Inzetten op banen met impact (zowel voor de werknemer als voor de bestaanszekerheid van andere bewoners) o Werken aan een sterk gecommitteerd bedrijfsleven in Nieuw-West. Analyse

De basis voor bestaanszekerheid is voldoende en voorspelbaar inkomen. Werk is op persoonsniveau de meest directe weg naar meer bestaanszekerheid. Door economische ontwikkelingen en de inzet van partners zijn de afgelopen jaren veel meer mensen aan het werk gegaan of hebben hun positie verbeterd. Toch zien we in Nieuw-West een groot aantal mensen waarvoor dat nog niet geldt. Zorgwekkend is dat de werkloosheid onder jongeren het hoogst is van de stad. Uitdaging is om de mismatch tussen vraag naar en aanbod van arbeid te verkleinen. Dit vraagt investeringen in het opleiden van mensen, maar ook dat werkgevers anders kijken naar talent, want alleen zo kunnen de ondernemers hun uitdagingen voor de arbeidskrapte te lijf gaan. De inzet op werk is niet voldoende om bestaanszekerheid te garanderen. De problematiek rondom werkende armen vraagt aandacht en er zijn relatief veel mensen die (nog) niet kunnen werken. In sommige buurten behoort 1 op de 3 huishoudens tot de minima. En Nieuw-West heeft de meeste personen van de stad (ongeveer 15.000) die langdurig onder deze groep vallen. Voor wie onvoldoende inkomen uit arbeid verwerft is tijdige toeleiding naar instanties noodzakelijk. Door optimalisering van uitkering, toeslagen en gemeentelijke voorzieningen (en eventueel een deeltijd inkomen) kunnen we het verschil maken tussen een laag inkomen en echte armoede.

De buurtteams zijn hierbij de basis. Maar meer verbinding met wijkallianties, lokale organisaties en wijkverbinders, die een groot bereik in de verschillende wijken hebben is de opgave. Om meer bewoners te bereiken over het onderwerp bestaanszekerheid is samenwerking tussen formele en informele organisaties cruciaal.

Activiteiten

1.

Iedereen mee laten doen via werk

Dit zijn de activiteiten die in 2026 gepland staan. a. De aansluiting van jongeren op de arbeidsmarkt te verbeteren We willen de barrières voor jongeren om tot bloei te komen wegnemen. We willen het netwerk verbreden, arbeidsmarkt- en stagediscriminatie bestrijden en waardevolle

12

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

werkkansen bieden, door de verbinding te maken tussen sectoren met een grote vraag naar geschikte kandidaten en het potentieel onder jongeren in NW. We bieden via diverse initiatieven 35 jongeren een route met opleiding, intensieve begeleiding en een baangarantie aan bij werkgevers in de bouw en techniek. Het gaat om intensieve trajecten set met een duur van 6 tot 12 maanden. Bij de Toekomstbouwers krijgen 15 jongvolwassenen die nu niet in beeld zijn een opleidingstraject aangeboden met een baangarantie bij werkgevers zoals het Rijksmuseum, Ymere en Zone3. Ze kunnen daarmee aan de slag als onderhoudsmedewerker of gebouwbeheerder. We starten ook een zelfonderzoek naar de kwaliteit van de samenwerking en taakverdeling tussen de verschillende actoren op dit terrein. Doen we de juiste dingen goed en werken we daarbij zo samen dat ieders sterkste punten worden benut? Deze analyse wordt geïnitieerd samen met het Opgaveteam Kansen voor de Jeugd. b. Bewoners koppelen aan passend werk Bedrijven zijn naarstig op zoek naar menskracht. Alleen is een groot aantal werkzoekenden niet in beeld, waardoor zij niet aan bod komen. Om deze groepen te bereiken zetten we 2 Werkwijzers, dat zijn sleutelfiguren, in die diep in de community hun weg weten te vinden. Daarnaast hebben sommige werkzoekenden extra begeleiding nodig om blijvend aan het werk te gaan.

We geven daarom verschillende maatschappelijke partners uit het veld de mogelijkheid om hun methode, die vaak gericht is op een specifieke doelgroep (vrouwen, nieuwkomers etc.), uit te voeren. Wat deze partners o.a. verbindt is dat ze veelal naadloos weten aan te sluiten bij de leefwereld van de werkzoekende. In 2026 continueren we zo een 5-tal initiatieven waarmee we 50-75 bewoners laten ondersteunen in de duurzame stap naar werk. In het geval van de Kantinemoeders worden de vrouwen die de kantine van het Calandlyceum beheren, opgeleid en ondersteund om hun eigen coöperatie te runnen. WSP heeft in het relatiebeheer met werkgevers een centrale rol. In het kader van ongelijk investeren heeft WSP al een tijdje een speciaal gebiedsteam in Nieuw West. Dit team moet een spil zijn in de matching naar banen bij werkgevers. We organiseren 50 Buurtbanen bij ondernemingen en instellingen in NW. Kandidaten krijgen hiermee de kans hun talent in een bekende, veilige omgeving, te laten zien bij werkgevers. Voor werkgevers wordt een pakket aan ondersteunende tools ingezet t.b.v. de ondersteuning van medewerkers op de werkvloer. Om bewoners uit NW te koppelen aan werk in de haven vervolgen we het stimuleringsprogramma Werken in de Haven en onderzoeken we hoe deze door te ontwikkelen op basis van het voorgaande jaar. c.

Financiële onzekerheden gerelateerd aan betaald werk tegengaan

Een betaalde baan in Nieuw-West moet genoeg opleveren om zonder financiële stress rond te komen. Wijzelf hebben de taak om onze werknemers een leefbaar loon te geven. Ook zijn we er indirect verantwoordelijk voor dat de mensen die voor onze opdrachtnemers werken, een leefbaar loon krijgen. We zetten in om hier afspraken over te maken. En ook de stap van bijstand naar betaald werk brengt onzekerheid en financiële risico’s met zich mee, waardoor mensen geremd worden deze stap te zetten. We willen dat deze stap, ook in deeltijd, gemakkelijker wordt door eenvoudige en structurele zekerheden in te bouwen. 2. Bestaanszekerheid van bewoners van Nieuw-West vergroten

13

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

a. Huishoudens verzekeren van een toereikend besteedbaar inkomen Op de middellange termijn werken we toe naar een nieuw sociaal minimum. Zo’n minimum neemt overlevingsstress weg, garandeert bestaanszekerheid en biedt vooruitzicht op een zinvol bestaan. Zo kunnen bewoners van Nieuw-West bouwen aan hun eigen bestaan en bijdragen aan de gemeenschap. Ook op kortere termijn is veel winst te behalen. Een groot aantal mensen (met financiële problemen) gebruikt niet de regelingen en ondersteuning waar ze wel recht op hebben. Ze weten vaak niet hoe en waar ze deze hulp kunnen vinden. We ondersteunen maatschappelijke partners die met hun aanpak wel de weg naar dergelijke groepen weten te vinden door o.a. uitbreiding van spreekuren en het equiperen van betrokken vrijwilligers met juridische kennis. Dat laatste gebeurt bij de Schuldenbrug, een samenwerking tussen de UVA en Raad is Daad, die inzet op het verbeteren van de kwaliteit van de (informele) dienstverlening. Met de juiste kennis kunnen bewoners de juiste financiële keuzes maken. We breiden het aantal wijken waar de stedelijke aanpak Schuldenvrije wijken wordt gehanteerd verder uit. Ook de succesvolle aanpak Financieel Fit van het Buurtteam (outreachend werken via informele partijen) breiden we in 2026 flink uit. b. Te voorkomen dat mensen schulden krijgen en problematische schulden uit te bannen.

We willen voorkomen dat mensen schulden krijgen en we willen problematische schulden uitbannen. De belangrijkste aandacht gaat daarbij naar jongeren en gezinnen. Want de stress van armoede heeft een hele negatieve invloed op de ontwikkeling van kinderen. Aanpakken die substantieel meer kosten dan de omvang van de schuld, worden serieus tegen het licht gehouden. We gaan op zoek naar aanpakken uit de buurt die zo veel mogelijk aansluiten op life-events waarvan wij weten dat ze verandering brengen in de financiële situatie. Bijvoorbeeld het krijgen van een kind (Gezonde start) of met pensioen gaan. Op deze manier zetten we doel- en planmatig in op preventie van financiële problemen. c.

In alles wat we doen willen we de leefwereld van bewoners vooropstellen

Dit vraagt van instanties om anders te gaan werken, om vaker partijen in te zetten die bewoners beter weten te bereiken en meer verantwoordelijkheid bij bewoners zelf om invulling te geven aan de systemen die hen moeten dienen. We financieren de inzet van ouderlifecoaches die kwetsbare gezinnen ondersteunen vanuit hun leefwereld. We sluiten met de Grip op je knip training aan bij de behoefte van de bewoner. Deze training is gebaseerd op een Nibud training en vertaald naar het Turks en Arabisch. 3. Versterken van de lokale economie a. Inzetten op banen met impact (zowel voor de werknemer als voor de bestaanszekerheid van andere bewoners) We zetten ons in voor dat werk dat direct bijdraagt aan het gebied en ondersteunen initiatieven die (zo veel mogelijk) structureel werk opleveren voor mensen die moeilijk aan het werk komen. In alles wat we doen geven we extra aandacht aan die sectoren die het verschil maken voor de bewoners van Nieuw-West. Het is van essentieel belang voor de bestaanszekerheid van de bewoners van Nieuw-West dat de personeelstekorten worden opgelost in de sectoren die voorzien in essentiële voorzieningen. b. Te werken aan een sterk gecommitteerd bedrijfsleven in Nieuw-West.

14

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

We willen door lange termijn samenwerkingen een basis creëren voor een sterk gecommitteerd bedrijfsleven in Nieuw-West. Dat stelt bedrijven in staat om gezamenlijk en in overleg met werknemersorganisaties, publieke instellingen en opleidingsinstituten te investeren in de lokale economie en de bewoners van Nieuw-West.

Doelstelling en/ of streefwaarde

1. Arbeidsparticipatie verhogen 2. Bestaanszekerheid vergroten 3. Lokale economie versterken

Alliantiepartners

Hogeschool van Amsterdam, SEZO, Oram, Coöperatie Samen aan de Slag, Progresso, Raad is Daad, Road of Hope, Studiezalen, SAAAM, Kringwijs, Eruna, World Smart College, De Toekomstbouwers, IMD, De Groencoöperatie, Grote Spelers, Stadsdeel Nieuw West en WPI.

Programma

Programma 3 Economie, Kunst, Cultuur en Erfgoed en Programma 7 Sociale zaken en Armoedebestrijding

Uitvoerende directie

Uitvoerend: WPI Deelnemend: stadsdeel Nieuw-West, EZ, Financiën

Portefeuille

Economische zaken, Werk en inkomen

Gemeentelijke bijdrage

Budget type Coalitiemiddele n

Opgave

2026

Opgave 3: Werk en bestaanszekerheid

15

€ 954.008

2027 €0

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Opgave 4: Wonen en leefomgeving Interventie

Analyse

Activiteiten

Binnen het uitvoeringsprogramma zijn de volgende hoofdopgaven benoemd voor de interventies in het domein wonen en leefomgeving: 1. Iedereen een (t)huis; 2. Bewoners voelen zich thuis en betrokken bij hun buurt; 3. Bewoners van Nieuw-West kunnen zich op een veilige, betaalbare, toegankelijke en duurzame wijze verplaatsen binnen het stadsdeel, de stad en de regio In de woon- en leefomgeving van Nieuw-West zijn er achterstanden: Een groot deel van de woningvoorraad heeft nog steeds een gebrekkig kwaliteit, de openbare ruimte en het groen zijn in veel buurten sleets. De draagkracht van buurten staat onder druk omdat er veel kwetsbare groepen in de goedkope woningvoorraad wonen met een minder goede sociaaleconomische positie. De bewoners van Nieuw-West hebben minder mogelijkheden goed gebruik te maken van verkeer en vervoer. Veel bestemmingen, waaronder belangrijke werklocaties, zijn minder goed bereikbaar voor hen. De gebiedsontwikkeling is een motor voor verbeteringen in Nieuw-West op de (middel)lange termijn. Tot 2035 worden er maar liefst 17.700 nieuwe woningen gebouwd. In de vernieuwingsgebieden wordt er ook fors geïnvesteerd in de openbare ruimte en het groen. Ongeveer de helft van de woningbouw vindt door sloop/nieuwbouw plaats; de andere helft via gebiedstransformatie. Op korte termijn kan de uitvoering daarvan tot aanzienlijke overlast en onrust in de buurten leiden.

Vanwege de noodzaak van herhuisvesting zijn er veel gedwongen verhuizingen. Die kunnen waardevolle sociale verbanden aantasten en het met elkaar samenleven in de buurt onder druk zetten. We kiezen er daarom voor, mét de bewoners en onze samenwerkingspartners, om het wonen van mensen in hun eigen woning en de kwaliteit van leven in de buurten centraal te stellen. We richten ons op verbeteringen voor bewoners, die in de gebiedsontwikkeling en de reguliere aanpak zouden blijven liggen. De actielijnen van Wonen en Leefomgeving vullen datgene aan, waaraan de gebiedsontwikkeling onvoldoende aandacht aan kan besteden. Dat resulteert in extra inspanningen en een hogere sensitiviteit voor hardnekkige achterstanden en ontbrekende verbindingen in de ruimtelijke verbeterstrategieën. De investeringen die gedaan worden in de stedelijke vernieuwing worden hierdoor effectiever én de bewoners van Nieuw-West kunnen er ook meer van profiteren. Dingen die blijven liggen, worden nu wel opgepakt. Vernieuwingen in de aanpak leveren zichtbare resultaten op en krijgen ook een plek in de reguliere uitvoeringspraktijk. Binnen het opgaveteam Wonen en Leefomgeving is in 2025 besloten tot een actualisering en herijking van het uitvoeringsprogramma. Daardoor zal In 2026 sterker de focus komen te liggen op een aantal strategische belangrijke speerpunten van het domein.

Veel VVE's in Nieuw-West hebben een zwakke positie. VVE's die dat nodig hebben, zullen actiever ondersteund worden. De afstemmingstafel herhuisvesting is opgericht zodat woningcorporaties en gemeente elkaar beter kunnen bijstaan in een goede herhuisvesting van stadsvernieuwingsurgenten. In 2026 zal er meer aandacht besteed worden aan een integrale woonstrategie, waarbij het programma voor woondoelgroepen in de gebiedsontwikkeling (o.a. ouderen, jongeren, grote gezinnen, tekortberoepen, sociale stijgers) meer in samenhang met het volkshuisvestingsbeleid voor de bestaande woningvoorraad (toewijzing, doorstroming, etc.) zal worden bepaald. We blijven inzetten op een verbetering van de leefbaarheid en de openbare ruimte in Nieuw-West. De acties om de vervoersarmoede van de bewoners te verminderen worden voortgezet door zo goed mogelijk aan te sluiten op lokale vervoersbehoeften in de gebieden van Nieuw-West.

16

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

De volgende acties worden in 2026 uitgevoerd: 1. Iedereen een (t)huis De subsidieverstrekking voor verduurzaming van de particuliere voorraad worden doorgezet. Daarop kunnen VVE’s een beroep doen die duurzaamheidsinvesteringen zelf niet kunnen dragen. Het doel is in een periode van 10 jaar 2.500 particuliere woningen te verduurzamen. Overige activiteiten zijn o.a.: • Verkenning en ondersteuning VVE-problematiek • Afstemming herhuisvesting • Woonstrategie voor gebieden uitwerken • Knelpunten woningbouw oplossen door inzet van rijksmiddelen, waarvoor in de Woontop bestuurlijke afspraken zijn gemaakt (realisatiestimulans woningbouw) 2. Bewoners voelen zich thuis en verbonden in hun buurt Nieuw-West heeft extra middelen vanuit de Woontop gekregen voor openbare ruimte en voorzieningen. Deze worden vanaf 2026 ingezet in de Nieuwe Meervaart, de Centrale en het Plein 40-45. In 2026 worden de extra investeringen vanuit het Nationaal Programma in de openbare ruimte voortgezet. Dat gebeurt o.a. vanuit de toekenning van het Volkshuisvestingsfonds in de gebiedsontwikkeling van Osdorp en Geuzenveld-Slotermeer (Wildemanbuurt, Roëllbuurten, Wegener Sleeswijk, Dijkgraafsplein). De participatie en het ontwerp van twee beweeg- en speelpleinen in de Jacob Geelbuurt en de Hemsterhuisstraat zijn gestart. Ideeën voor een buurtrondje Sloterplas in de Dichters- en Couperusbuurt zijn opgehaald.

De planning is om deze in 2026 uit te voeren. Ook in 2026 wordt extra ingezet op interim beheer. De Schoon Heel Veilig aanpak in het stadsdeel wordt voortgezet en uitgebreid met twee Schone Kans teams, die ook extra werkgelegenheid bieden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Overige projecten zijn o.a.: • Betere samenwerking in het netwerk van groenactiviteiten van bewoners • Vitale Röelbuurten: extra inzet op samenhangende programmering om betere voorwaarden voor gemengde en vitale buurten te creëren • Pilot Gerhardhuis: optimaal benutten van de herontwikkeling van het Gerhardhuis voor ouderen in de buurt.

Doelstelling en/ of streefwaarde

3. Bewoners kunnen zich duurzaam en betaalbaar verplaatsen Om de vervoersarmoede te verminderen zijn er in 2025 drie concrete projecten gestart die in 2026 verder tot uitvoering zullen komen: • Betaalbare deelmobiliteit voor stadspashouders in Nieuw-West • Fietsstimulering op drie familiescholen: Al Wafa, Huizingaschool en de OBS de Toekomst • In stand houden buurtbus Osdorp en verkenning uitbreiding nieuwe lijnen De interventies hebben de volgende doelen en streefwaarden: a. Iedereen een (t)huis: Een duurzame woningvoorraad met passende woningen met een gezond binnenmilieu; b. Bewoners voelen zich thuis en verbonden in hun buurt: Versterken sociale cohesie en draagkracht buurten; Verbinding buurt, onderwijs en maatschappelijke functies. Een betere wijkeconomie. Meer betrokkenheid en invloed bewoners bij hun buurt; c. Bewoners kunnen zich duurzaam en betaalbaar verplaatsen: Verminderen vervoersarmoede door maatregelen die aansluiten op de vervoersbehoefte van de bewoners

17

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Alliantiepartners

Stadgenoot, Lieven de Key, Rochdale, Eigen Haard, Alliantie, Ymere; Ministerie BZK; Stichting !Woon; Saaam zorg; Vuilnisoproer; Hogeschool van Amsterdam

Programma

Programma 6 Gezondheid, Zorg, Jeugd, Opvang en Diversiteit en Programma 1 Wonen

Uitvoerende directie

Stadsdeel Nieuw-West; Wonen; G&O; R&D; V∨ PMB; A&G; THOR; Stadswerken

Portefeuille

Basisvoorzieningen, Wonen, Openbare ruimte, Veiligheid en Afval

Gemeentelijke bijdrage

Budget type Coalitiemiddele n

Opgave

2026

Opgave 4: Wonen en fysieke leefomgeving

18

€ 850.820

2027 €0

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Opgave 5: Kansen voor de jeugd Interventie

In het uitvoeringsprogramma is beschreven dat onder het opgaveteam Kansen voor de Jeugd drie opgaven worden opgepakt die ieder weer bestaan uit één of meerdere actielijnen die erop gericht zijn om op middellange termijn een beweging op gang te brengen. Die beweging moet er uiteindelijk voor zorgen dat de ambities in het convenant op lange termijn gerealiseerd worden. De drie opgaven zijn: 1.

Het Jonge Kind;

2. Pedagogische Infrastructuur; 3. Perspectief voor Jongeren. Analyse

De kansenongelijkheid in Nieuw-West ten opzichte van de rest van de stad / het land is groot. Voor kinderen en jongeren manifesteert die zich in circa 25 indicatoren die onder andere gaan over taalontwikkeling, gezondheidsindicatoren, netwerk, schooladvies en kansen op de arbeidsmarkt. Achter deze indicatoren gaan vaak diepere oorzaken schuil: bestaanszekerheid staat in gezinnen onder druk, perspectief voor opgroeien en ontwikkelen is niet altijd voldoende aanwezig of blijkt niet passend bij wat er nodig is.

Activiteiten

De verschillende opgaven worden in werkgroepen uitgewerkt waar jongeren zelf ook bij betrokken worden. Hun leefwereld staat centraal. De activiteiten die voor 2026 gepland staan zijn onder andere: 1.

Het Jonge Kind Met behulp van SPUK-middelen worden veel nieuwe mogelijkheden voor jonge kinderen gecreëerd. Zo worden er sinds 2024 extra spelinlopen geopend in Nieuw-West en naar verwachting in 2026 zal er wederom minimaal een worden toegevoegd, waar kinderen die op de wachtlijst voor jeugdzorg staan terechtkunnen. Het Moedernetwerk runt sinds 2024 drie dagdelen in de week de Ontdekplek. Ook in 2026 zullen de partners de grootte van kinderopvanggroepen verder verkleinen en nieuwe locaties openen. Met de middelen voor 2026 zullen we extra inzetten op kinderen van 0-2 en hun ouders; en op kinderen van 4-6 jaar. O.a. door Onderwijszorggroepen in het kader van inclusief onderwijs. Tot slot vermelden we hier dat in februari 2026 de Nieuw-West Academie is geopend in de Huibersschool: een nieuwe plek in de wijk waar bewoners, ouders en professionals samen leren, ontmoeten en bouwen naar voorbeeld van de ZuidOost Academie. De academie groeit mee met de buurt en biedt ruimte voor ontwikkeling, talent en verbinding.

2. Pedagogische Infrastructuur De oorspronkelijke pilot op drie clusters van scholen om tot een inrichting van het huidige versnipperde aanbod op en rondom scholen te komen wordt in 2026 opgeschaald. Op meer scholen werken we met partners toe naar het doel van een ontwikkeldag waarin kinderen de hele dag door hun talenten kunnen ontwikkelen. Het streven is om, met behulp van de

19

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

structuur van de Amsterdamse Familiescholen en de School en Omgeving SPUK middelen op circa 15-20 scholen in Nieuw-West deze beweging verder vorm te geven. Met de partners organiseert de gemeente aanvullend ontwikkelaanbod van 2 keer 3 uur per week voor zoveel mogelijk basisschoolleerlingen in Nieuw-West vanuit deze scholen. Ook zal in 2026 worden geïnvesteerd in het opknappen van schoolpleinen en onderhoud van speeltuinen (dit in samenwerking met de speeltuinbrigade). Doel is om leerlingen en buurtbewoners beter gebruik kunnen maken en willen maken van deze voorzieningen. 3. Perspectief voor Jongeren Er wordt geïnvesteerd in de Kerngroep Jongeren. In 2025 bestond de Kerngroep uit 17 jongeren die een actieve rol hebben gespeelde bij de opgaven van het NPSNW. Er zijn in 2025 onder meer studieplekken gerealiseerd, jongeren praten mee over de samenstelling van roosters op scholen en geven aan leraren en decanen voorlichting over mentale gezondheid op scholen. In 2026 start een nieuwe groep jongeren die zelf gaat bepalen op welke thema's zij verbeteringen aan Nieuw-West willen aanbrengen. Daarnaast wordt in deze integrale werkgroep samen met partners uit de opgaveteams Wonen en Leefomgeving, Veiligheid en Werk en Bestaanszekerheid gewerkt.

Ook kijken partners naar manieren om de drempel die jongeren ervaren in het aanvragen van een VOG kunnen verlagen om hun perspectief te vergroten. Tenslotte werken de partners vanuit Kansen voor de Jeugd samen met die van Werk en Bestaanszekerheid om te stimuleren dat jongeren schuldenvrij starten én helpen we hen met o.a. de LoopBaanRoute Nieuw-West met een eerlijke start op de arbeidsmarkt. Doelstelling en/ of streefwaarde

Het uiteindelijke doel zoals omschreven in het convenant is een lange termijn doelstelling: “Voor ieder kind moet gelden dat het in een veilige en gezonde omgeving geboren wordt en opgroeit. Ieder kind kent het eigen talent en interesses en wordt in staat gesteld dit te ontplooien. Een sluitend netwerk van professionele en informele actoren is opgezet; Elk kind komt tenminste die éne persoon tegen die weet te raken, een kanteling teweegbrengt, de ogen opent, kan bijsturen en inspireren. Die brede doelstelling is vertaald naar een aantal hoofddoelen: de onderwijsresultaten van leerlingen in Nieuw-West dienen naar het stedelijk gemiddelde te worden gebracht; de gezondheid van kinderen en jongeren in NieuwWest moet minimaal gelijk zijn aan het stedelijk gemiddelde. De hoofddoelen zijn doorvertaald naar SMART subdoelen.

Alliantiepartners

Onderwijspartijen (PO en VO), OKT, Buurtteam NW, informele partijen, bewoners, onderzoeksinstellingen, Kinderopvang, Jongerenwerk, gemeente.

Programma

Het budget voor Kansen voor Jeugd NP SNW is gekoppeld aan programma 6, onderdeel Jeugd en Zorg.

20

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

De SPUK middelen voor Het Jonge Kind en School en Omgeving en Financiële Educatie zijn gekoppeld aan Onderwijs. De voorgestelde interventies raken aan de afdelingen Jeugd en Zorg, Onderwijs, GGD, Sport, WPI en aan het Stadsdeel Nieuw-West. Medewerkers van deze organisatieonderdelen zijn betrokken bij het opgaveteam. Uitvoerende directie

Dat verschilt per opgave, zie boven. JZD en Onderwijs zijn in de lead.

Portefeuille

Het betreft interventies vanuit de portefeuilles Jongerenwerk, MBO, Sport, Onderwijs, Gezondheid, Sociale Basis, Jeugd, Sociale Zaken en indirect Wonen.

Gemeentelijke bijdrage

Beschikbare coalitiemiddelen

Budget type Coalitiemiddele n

Opgave Opgave 5: Kansen voor de Jeugd

21

2026 € 405.769

2027 €0

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Overkoepelende opgave: Community Wealth Building Interventie

Opzetten en uitvoeren van het Community Wealth Building (CWB) programma als dwarsdoorsnijdende aanpak van NP SNW, samen met alliantiepartners, om zo de aanzet te geven tot een andere lokale economie die meer oplevert voor de bewoners van Nieuw-West. CWB is een economische ontwikkelingsstrategie om te komen tot een eerlijke, democratische en lokale economie. Dit gebeurt door geldstromen te verleggen en een in de wijken verankerde economische infrastructuur te bouwen. Deze infrastructuur jaagt de ontwikkeling aan van breed gedeeld eigenaarschap over ondernemingen, faciliteiten en vermogen.

Analyse

In Amsterdam Nieuw-West gaat er veel goed. Het is een stadsdeel dat bruist van talent, potentie en ondernemingszin. Maar er zijn ook uitdagingen. Veel bewoners hebben het financieel moeilijk, ook als ze werken. Er zijn te weinig banen waar je goed van kunt rondkomen en er is een tekort aan personeel in essentiële sectoren als zorg en het onderwijs. De Amsterdamse economie groeit wel, maar daar merken te weinig mensen in Nieuw-West iets van. Investeringen en middelen gaan nauwelijks in het gebied rond en stromen juist weg uit de lokale economie. CWB draagt bij aan een andere lokale economie die veel meer ten goede komt aan de inwoners en (potentiële) werknemers in Nieuw-West.

Activiteiten

Het CWB-programma beoogt de lokale economie beter te laten functioneren voor de bewoners van Nieuw-West door: a. anders te werk te gaan bij het inkopen van goederen en diensten door de gemeente en alliantiepartners binnen NP SNW, en meer opdrachten weg te zetten bij bedrijven uit Nieuw-West en coöperaties in het bijzonder; b. een ander soort bedrijven (coöperaties) te helpen opzetten dat in een deel van die inkoopvraag kan voorzien, waarbij de medewerkers ook eigenaar zijn en delen in de winst; c. ondersteunende diensten te organiseren en ontwikkelen die deze andere werkwijze continu kunnen aanjagen, versterken en verankeren; d. de ervaringen met de nieuwe werkwijze te delen zodat steeds meer organisaties, initiatiefnemers en werknemers kunnen aanhaken e. de impact en werkwijze van het programma goed te monitoren zodat we steeds effectiever te werk kunnen gaan. Activiteiten in 2026 worden langs deze lijnen toegelicht. a. Inkoop We organiseren een netwerk van ankerorganisaties, in eerste instantie met grote alliantiepartners van NP SNW. De in 2025 opgezette kopgroep voor uitwisseling van kennis en ervaringen met CWB ontwikkelt in 2026 een gezamenlijke inkoopkalender, naast specifieke doelen voor de eigen organisaties.

Dat zorgt ervoor dat meer geld in Nieuw-West blijft doordat lokale (coöperatieve) bedrijven de betreffende werkzaamheden uitvoeren en de opbrengsten deels ook weer lokaal besteden. In de loop van 2026 presenteert de kopgroep gezamenlijk de ambities en breiden we de kopgroep verder uit. We zetten verdere stappen in het verzamelen en ordenen van informatie over inkoop om te weten te komen hoe de gemeente meer lokaal kan inkopen. We bouwen met deze informatie een dashboard. Daarmee kunnen we meten of we de CWB-inkoopdoelen halen en langer en meer gericht vooruitkijken naar concrete aanbestedingen, zodat coöperaties en andere lokale

22

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

ondernemingen in Nieuw-West zich daarop kunnen voorbereiden. Het streven is voor medio 2026 een dashboard gereed te hebben waarin we het verleggen van de inkoopstromen monitoren; zo kunnen we beter zien welke impact inkoop op de economie in Nieuw-West heeft. b. Coöperatief ondernemerschap We ondersteunen initiatiefnemers die een coöperatieve onderneming willen opzetten met het voorbereiden, opzetten en uitbouwen van hun onderneming. En we begeleiden hen bij de voorbereiding op het verkrijgen en uitvoeren van opdrachten van de gemeente en andere ankerorganisaties. Hierdoor kunnen er grotere en stevigere bedrijven ontstaan die kunnen voorzien in de inkoopbehoefte van gemeente en andere ankerorganisaties. We begeleiden opdrachtgevers en inkopers om bij deze bedrijven in te kopen. We koppelen deze initiatieven aan WPI, UWV, stadsdeel, COA, Pantar en (informele) wijkorganisaties, zodat mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt hier aan het werk kunnen. We richten ons op kansrijke sectoren: voedsel, energie/isolatie, zorg/welzijn en beheer/onderhoud (inclusief groenbeheer) en logistiek. En in de focusgebieden, met wijkcoöperaties aansluitend op de wijkallianties.

Met steun van het CWB-programma zijn inmiddels zeven coöperatieve ondernemingen gestart: in catering, voedselproductie, bouw, groenbeheer, inzameling van spullen en mobiliteit, met in sommige gevallen al vaste opdrachtenstromen. Deze bedrijven dragen gezamenlijk bij aan het resultaat dat meer lokale werkgelegenheid en eigenaarschap tot stand is gekomen. In 2026 verstevigen we deze bedrijven individueel door met een aantal van hen te werken richting grotere opdrachten, bouwen we aan meer samenhang in het netwerk en bouwen we het netwerk verder uit. In 2026 komen naar minimaal vijf nieuwe coöperaties tot oprichting. c. Ondersteunende infrastructuur Ervaringen in de VS, het VK en andere plekken in Europa met CWB, laten zien dat een gerichte, lokaal ingebedde ondersteunende infrastructuur essentieel is om deze coöperatieve bedrijven verder te ontwikkelen. De ondersteuning waar nu concreet aan gewerkt wordt is: 1. CWS (Community Wealth Services): zakelijke dienstverlening, vooral toegespitst op coöperatieve bedrijven: een gezamenlijke backoffice met financiële, administratieve, juridische en commerciële ondersteuning en trainingen op maat. Begin 2026 is CWS opgericht door lokale ondernemers met steun uit het CWB-programma. In 2026 en 2027 wordt toegewerkt naar een zichzelf bedruipende coöperatieve onderneming. 2.

Een coöperatie van coöperaties versterkt de samenhang in het coöperatief netwerk in Nieuw-West en kan bijdragen aan verdere professionalisering en uitstraling. Vanuit het CWB-programma wordt deze ontwikkeling ondersteund. In 2026 wordt toegewerkt naar de oprichting van deze coöperatie. 3. Koppelen van vraag en aanbod: doorontwikkeling van Koop Lokaal Platform met een pilot voor een coöperatief betaalnetwerk in Nieuw-West; een innovatie om geld vaker en sneller in Nieuw-West te laten rondgaan. Lokale leveranciers en bewoners worden gestimuleerd en ondersteund lokaal (in) te kopen en zo bij te dragen aan een economisch en sociaal sterk en veerkrachtig Nieuw-West. 3. Kennis en toegang tot financieringsmogelijkheden voor coöperatieve ondernemingen: (opstart)subsidies, startkapitaal, werkkapitaal, kapitaalinvesteringen, etc. Het streven een operationeel investeringsinstrument voor CWB-initiatieven te hebben met minimaal € 1 mln. aan investeringsvermogen is opgeschoven naar de eerste helft van 2026. Dit is een ontbrekende schakel om de

23

Bestedingsplan Nationaal Programma Samen Nieuw-West

start en groei van de lokale coöperatieve bedrijven mogelijk te maken (uit bestaande budgetten). 4. Toegang tot diverse ‘bronnen’ (vastgoed, grond, ‘deelnemingen’, financiën, expertise etc.) van alliantie- en andere partners. Vaak hebben beginnende coöperatieve bedrijven nog te weinig vlees op de botten om te kunnen concurreren op deze terreinen. Door bijvoorbeeld (goedkoop) vastgoed ter beschikking te stellen, kunnen zij sneller tot volwaardige ondernemingen uitgroeien en meer impact maken voor bewoners in Nieuw-West. Ook zijn soms andere bronnen nodig, zoals busjes, of werkmateriaal. Aan de hand van wat de coöperaties nodig hebben, organiseren we het aanbod, met als streven eind 2026 een onder alliantiepartners gedeelde werkwijze te hebben voor inzet van bronnen door alliantiepartners voor CWB. In 2026 verstevigen we de dienstverlening en breiden we deze waar mogelijk en nodig uit. d. Communicatie en community Een bredere bekendheid met CWB - in het bijzonder de coöperaties in oprichting, de kansen die deze ondernemingen bieden voor Nieuw-West en hoe inkoop van ankerorganisaties kan bijdragen aan positieve ontwikkelingen in Nieuw-West - maakt het voor alle betrokkenen makkelijker om aan te haken.