Aanvraag PmG 2026-2029 AcVZ gem Amsterdam.pdf

Gevonden beschreven werkzame elementen uit evidence based interventies De werkzame elementen uit onderstaande tabel kunnen benut worden bij het opstellen of doorontwikkelen van inspanningen. De genoemde elementen zijn in verschillende onderzoeken naar voren gekomen als werkzame elementen.

Uitgangspunt Iedere inspanning betreft een verantwoorde inzet van mensen en middelen, gebaseerd op kennis over wat wel en niet werkt met een continue reflectie (voortdurend bewust werken, leren en ontwikkelen).

Werkzame elementen 1. De doelgroep van de inspanning is nauwkeurig beschreven Inclusief het risico op delinquentie en behoeften. 2. Betekenisvolle doelen voor de jongeren (en hun gezinnen) Oplossingsgericht werken Stel in samenspraak met de jongeren en gezin haalbare en meetbare doelen op. 3. Opbouwen van een connectie met het gezin Investeer in het opbouwen van een werkalliantie / authentieke vertrouwensband. Dit is altijd van belang en zeker bij gezinnen die zelf geen hulpvraag hebben of hulp mijdend zijn. Werk outreachend (in de omgeving van jongere en ouders zelf), toon oprecht respect, houdt vol en biedt praktische hulp. De timing van de inzet is van groot belang; als de wil van de jongere afwezig is, moet de professional vanuit nabijheid geduld (kunnen) betrachten.

27

De wensen van de jongere en het gezin (zie ook 2) vormen het uitgangspunt voor het geven van hulp. Zorg voor een positieve en goede werkrelatie met de jongere. Stel het belang van de jongere centraal en betrek de jongere bij beslissingen, zodat jongeren/ ouders dingen aangereikt krijgen waar ze ook mee aan de slag willen en kunnen. 4. Assessment van aanwezige risico- en beschermende factoren De aanwezige risico- en beschermende factoren (zie bijlage 1) vormen de aanknopingspunten voor een effectieve interventie. Door te focussen op deze factoren kun je gerichter strategieën en technieken inzetten die aansluiten bij de problemen en positieve krachten die spelen bij een jongere, gezin, groep of wijk. 5. Afstemming op het profiel van een jongere (risico- en beschermende factoren) en de veranderingswensen en responsiviteit van jongere en ouders. Dit betekent dat rekening gehouden wordt met Risico – Need – Responsiviteit (RNR) en het Good Lives Model (GLM; ontwikkeld als aanvulling op RNR). ‘ Risicobeginsel: de intensiteit van de inspanning is - bij geïndiceerde preventie, waarbij selectie plaatsvindt van jongeren met een sterk verhoogd risico op delinquentie – afgestemd op het risico op delinquentie. Bij selectieve preventie gaat het om het nauwkeurig identificeren van bepaalde risicogroepen.

Wordt de inspanning tijdig geboden, de intensiteit afgestemd en wordt voldoende lang gecontinueerd om (duurzame) effecten te bereiken? ‘ Behoeftebeginsel: de preventieve inspanning richt zich op de veranderbare (dynamische) criminogene factoren oftewel de kenmerken, risicofactoren en problemen in het leven van de jongere (met name op antisociale attitude, antisociale persoonlijkheid (check achterliggende problematiek), omgang met antisociale/ deviante leeftijdsgenoten, problemen op school of werk, ongestructureerde vrijetijdsbesteding, middelengebruik en opvoedings- en gezinsproblemen). En de beschermende factoren en krachten van de jongere. Waar richt de inspanning zich op?

Aanvraag Preventie met Gezag-middelen Amsterdam 2026-2029

‘ Responsiviteitsbeginsel: de inspanning is op maat, rekening houdend met kenmerken van de jongere – waaronder cognitieve vermogens (bijv. verstandelijk functioneren), culturele achtergrond, leeftijd, geslacht, de sociale omgeving en ook de motivatie). Dit betekent dat bij gebrek aan motivatie extra gewerkt worden aan behandelmotivatie. Hoe wordt de inspanning ingericht?

• behandelingsmechanismen engagement: motiveer en betrek alle relevante personen; alliantie: leg een basis voor positieve verandering (zie ook 3); interactiefocus: verander niet-productieve communicatiepatronen in gezinnen; focus op hier-en-nu: benadruk het hier-en-nu in de communicatie met en binnen het gezin en voor het oplossen van problemen en crises.

Interventies moeten zich tevens richten op het verbeteren van de kwaliteit van leven en oog hebben voor de basisbehoeften van ieder mens, zoals de behoefte aan competentie, verbondenheid en autonomie (de zelfdeterminatietheorie). Benut de mogelijkheden en potentiële krachten van de jongere en de ouders. Tevens moet gewerkt worden aan versterking van vaardigheden voor het waarnemen van situaties, het trekken van conclusies over oorzaak en gevolg, het oplossen van problemen en zelfmanagement.

• behandelingstechnieken conflicthantering: identificeren en omgaan met conflicten; communicatieve vaardigheden: verbeteren van de onderlinge communicatie; bekrachtiging: belonen van positief gedrag; probleemoplossing: overweeg de gevolgen van elke optie; psycho-educatie: instructie over onderwerpen zoals psychopathologie, de aard van het probleem van de jongere en het gezin; voorspellen en omgaan met terugvallen: voorspel toekomstige terugvallen.

6. De inspanning is integraal Gericht op meer dan één risico- en/of beschermende factor (tenzij onderdeel van een multimodaal programma) en gericht op meerdere leefmilieus /systemen (jongere, gezin, school, vrienden) op basis van een helder plan. Bijvoorbeeld als ingespeeld wordt op drugsgebruik als een sterke voorspeller van delinquentie, moet er sprake zijn van een geïntegreerde interventie, gericht op zowel het terugdringen van het drugsgebruik als het aanpakken van andere risico- en beschermende factoren van delinquentie. Wat ook werkt is de inzet van sociaal kapitaal uit de wijk en positieve rolmodellen. 7. Wie werkt (good persons) is cruciaal Belangrijk is ook de persoon van de professional. De persoon die de inspanning uitvoert moet lef hebben; betrouwbaar, goed bereikbaar en oprecht geïnteresseerd zijn; goed kunnen luisteren en onthouden; kunnen doorzetten; ook wat over zichzelf delen en aansluiten (klik hebben).

Maak gebruik van technieken uit de (cognitieve) gedragstherapie: ‘ Creëer situaties waarin de jongere gewenst gedrag kan leren en tonen. ‘ Leg de nadruk niet op ongewenst gedrag, maar op het leren van alternatief/gewenst gedrag. ‘ Leer nieuwe praktische, cognitieve en sociaal-emotionele vaardigheden. ‘ Verken welke gedachten, gevoelens en ervaringen ten grondslag liggen aan het (externaliserende) gedrag. ‘ Vergroot het probleembesef (zoals inzicht in de gevolgen van externaliserend gedrag en middelengebruik).

8. Check of een passende erkende interventie uit de Databank Effectieve Jeugdinterventies ingezet kan worden Zo niet, benut dan gemeenschappelijke werkzame elementen uit evidence-based behandelingen voor adolescenten met gedragsproblemen. Er kan onderscheid gemaakt worden tussen ‘mechanismen’ en ‘technieken’:

28

Bronnen Adamse, I., Eichelsheim, V., Blokland, A., & Schoonmade, L.(2024).

Statische en dynamische risico- en beschermende factoren

eninterventies).

In de aanpak die met behulp van de PMG middelen wordt gefinancierd staan risico- en beschermende factoren centraal. Risicofactoren zijn die factoren die de kans op crimineel gedrag doen toenemen.Beschermende factoren zijn kenmerken die bij aanwezigheid van een risicofactor deze kans verminderen.

‘ Lenkens, M. (2023) Behandelmotivatie in de forensische jeugdzorg

Risicofactoren

The risk and protective factors for entering organizedcrime groups and their association with different enteringmechanisms: A systematic review using ASReview. EuropeanJournal of Criminology (https://nscr.nl/epicsystematischeliteratuurreviews-risicofactoren-beschermende-factoren-

Literatuuronderzoek KFZj Onderzoeksinstituut IVO. ‘ NSCR, Garage 2020, AWRJ (2023) EPIC Tacit knowledgeJongeren in de georganiseerde misdaad. Inventarisatie van bestaande kennis rond interventies ter preventie van georganiseerde misdaad onder jongeren ‘ NJI databank (2023) Dialoog maakt de databank beter. ‘ Pol T. van der, Domburgh L. van, Widenfelt, B. van, Hurlburt M.,Garland, A., Vermeiren, R. (2019) Common elements of evidencebased systemic treatments for adolescents with disruptive behaviour problems. ‘ Spanjaard, H.J.M., Veerman, J.W. & Yperen, T.A. van (2015). De kern van effectieve jeugdhulp. Van erkende interventies naar werkzame elementen. Orthopedagogiek: Onderzoek en Praktijk, 54 (10), 441-455). ‘ Spanjaard, H. (2019). Interventies voor vroegtijdige voorkoming van ernstige criminaliteit Een inventariserend onderzoek naar interventies gericht op jonge nog niet strafbare kinderen met ernstig agressief en/of antisociaal gedrag met het oog op het voorkomen dat zij zich ontwikkelen tot plegers van High Impact Crimes. Amsterdam: Spanjaard Development & Training (in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, Den Haag). ‘ Spanjaard, H. (2024) Jeugdzorg Quo Vadis? In de jeugdzorggebruik maken van wat werkt het kan SWP. ‘ Stams, G.J. en Hendriks, J. (2024). Landelijk kwaliteitskader Effectieve Jeugdinterventies voor Preventie van Jeugdcriminaliteit.

‘ Zwikker, M. (NJi) Dale D., (RIVM) Bool, M. (Movisie) Willemsen, N. (KCSport) Namens het Samenwerkingsverband Erkenning van Interventies (2019). Werkzame elementen van interventies in databanken en erkenningstraject,

Persoonlijke en psychologische factoren

Familie en peers

Omgeving

Persoonlijke factoren ‘ Man* ‘ Etnische minderheid: gemarginaliseerd worden / desillusie over de toekomst ‘ Lage intelligentie (o.a. gevolgen niet kunnen overzien)

Persoonlijke factoren ‘ Criminele familieleden (moeder, oudere broer) ‘ Beperkt ouderlijk toezicht ‘ Afwezigheid vader / eenoudergezin ‘ Opvoedstijl (dwang, straffen, vijandigheid) ‘ Lage mate van informatie-uitwisseling ‘ Aanwezigheid wapens en drugsgebruik ‘ Traumatische jeugdervaring (mishandeling, misbruik, verwaarlozing, scheiding, oorlog, vluchten) ‘ Armoede / schulden

‘ Buurt met lage SES ‘ Geen of weinig voorzieningen ‘ Zwakke bindingen tussen buurtbewoners ‘ Wonen in nabijheid van criminaliteit / georganiseerde criminele groepen

Psychologische factoren ‘ Impulsiviteit / beperkte zelfcontrole ‘ Antisociale persoonlijkheids-kenmerken / gedragsstoornis / hyperactiviteit Criminaliteit ‘ Eerder crimineel gedrag (drugs- en vermogensdelicten) / geweldsdelicten ‘ Slachtofferschap Levensstijl ‘ Middelengebruik en gokken ‘ Gedachten t.o.v. criminaliteit (snel en makkelijk geld verdienen) ‘ (Negatieve) gedachten t.o.v. officiële instanties ‘ Geen dagbesteding ‘ Financieel kwetsbaar zijn / (straat)schulden

Peers ‘ Bij een antisociale jeugdgroep (willen) horen ‘ (Antisociale) criminele ‘vrienden’ met negatieve invloed ‘ Weinig sociale banden (afgewezen door nietdelinquente peers)

School ‘ Vroegtijdig schoolverlaten ‘ Slechte schoolprestaties ‘ Laag opgeleid Werk ‘ Bepaalde beroepen (een werkomgeving met sociale banden met personen in de criminaliteit)

‘ Yperen, T. van, Steege, M. van der, Addink, A., Boendermaker, L. (2010). Algemeen en specifiek werkzame factoren in de jeugdzorg Stand van de discursei.

* De onderstreepte factoren komen uit het onderzoek van Servaas en collega’s. Dat wil zeggen dat deze gebaseerd zijn op wetenschappelijk onderzoek naar gestandaardiseerde effectmaten die effectsterkte meten tussen een factor en later crimineel gedrag (Servaas e.a., 2021). De overige factoren verhogen het risico, maar zijn minder sterke voorspellende risicofactoren.

Aanvraag Preventie met Gezag-middelen Amsterdam 2026-2029

29

Bronnen Adamse, I. (2023) NSCR EPIC: Explaining, Preventing and Intervening in organised Crime involvement. Resultaten systematische literatuurreviews. ‘ Adjiembaks, S.; Noor, S. (2024) SAMEN WEERBAAR - Kennisdocument over risico- en beschermende factoren ten aanzien van ondermijnende (jeugd) criminaliteit, versterking van lokale samenwerking & werkzame elementen voor gemeenschapsinterventies. ‘ Boer, H. de, Ferwerda, H. en Kuppens J. Bureau Beke (2022) Do or Don’t: Kennissynthese ingroeimechanismen en rekruteringsprocessen van jongeren in de georganiseerde criminaliteit’. ‘ Centrum voor Criminaliteitspreventie

Beschermende factoren Persoonlijke en psychologische factoren ‘ Intelligentie ‘ Kunnen reflecteren (kosten-batenafweging kunnen maken, bijv. negatieve kanten zien binnen criminele vrienden of familie) ‘ Moreel kunnen redeneren ‘ Ambities hebben ‘ Erkenning krijgen voor talenten en succeservaringen ‘ Ontwikkelen van een nieuwe identiteit

Familie en peers

Omgeving

‘ Steun en affectie in de opvoeding. ‘ Voldoende toezicht, sturing en samenwerking tussen ouders ‘ Een betekenisvolle, steunende derde in het gezin hebben ‘ Hebben van pro sociale vrienden ‘ Erkenning van talenten / successen van gezinsleden ‘ Delegaat perspectief: leren hoe het niet moet van (criminele actieve) gezinsleden

‘ Buurt met een hoge SES ‘ Het criminele leven te stressvol vinden ‘ Voldoende financiële middelen hebben ‘ Een verandering van omgeving ‘ Geen (straat)schulden hebben ‘ Positieve levensloop-gebeurtenissen zoals vinden van een partner, werk, ouderschap ‘ Erkenning van talenten / successen vanuit gemeenschap ‘ Stimulerende derde hebben (mentoring)

www.werkwijzerjeugdenveiligheid.nl ‘ Politie Midden-Nederland, Analyse & Onderzoek in opdracht van de Landelijke Portefeuille Zorg & Veiligheid. Rode draden jonge aanwas Een systematische literatuur review. ‘ Servaas, L., Weerman, F. & Fischer, T. (maart 2021). Risico, versterkende en beschermende factoren voor crimineel gedrag: Een literatuuronderzoek naar de wetenschappelijke stand van zaken. Rotterdam: Erasmus Universiteit, Sectie Criminologie, 99 pp. https://repub.eur.nl/pub/135248

Januari 2025

Aanvraag Preventie met Gezag-middelen Amsterdam 2026-2029

30

Bijlage C Inzet in Amsterdam van interventies uit de databank van het Nederlands Jeugdinstituut Justitiele Interventies (Erkenningsniveau: Eerste aanwijzingen)

Gebruikers in Amsterdam

Doelgroep

Soort interventie

Ontwikkelaar

Tools4U (Leerstraf)

RvdK, GI’s (jeugdreclassering)

Jongeren 12-23

Individuele aanpak

PI Research

MDFT

Levvel

Jongeren 12-24

Crimineel gedrag/middelengebruik

Stichting Jeugdinterventies

MST

De Viersprong

Jongeren 10-18

Gedragsproblematiek

MST Nederland/Belgie

FAST

De Waag

Jongeren 12-18

Gedragsproblematiek/Hoge recidivekans

De Waag

Alleen jij bepaalt wie je bent (Gedragsinterventie met sport/onderwijs)

Scholen, verenigingen

Jongeren 12-18

Preventieve interventie

Stichting Laureus

SOVA op Maat

De Waag

Jongeren 15-21

SoVa behandeling

De Waag

OLG (Ouderschap met Liefde en Grenzen)

De Waag

Jongeren 12-17

Verminderen problemen/recidive

De Waag

Agressieregulatie op Maat jeugd

De Waag, Inforsa

Jongeren 12-23

Agressieproblematiek

De Waag

Agressieregulatie op Maat JOVO (Volwassenen is er ook)

De Waag

Jongeren 16-24

Agressie, recidive, gedrag

De Waag/Go op Maat

Aanvraag Preventie met Gezag-middelen Amsterdam 2026-2029

31

Justitiele Interventies (Erkenningsniveau: Theoretisch onderbouwd)

Gebruikers in Amsterdam

Doelgroep

Soort interventie

Ontwikkelaar

Aggression Replacement Training (ART)

Niet in Adam

Jongeren 12-23

SoVa, Agressie en moreel

Goldstein.nl

Grip op agressie (GOA)

Niet in Adam

Jongeren 18-25

Agressieproblematiek

Kenniscentrum Trajectum

Training Agressie Controle (TACT) (Leerstraf)

RvdK (Bijzondere voorwaarde Leerstraf)

Jongeren 12-23

Agressie- antisociale problematiek

PI Research

Training Sport en Gedrag 1

Halt Amsterdam (Interventie voor verbaal/fysiek geweld voetbal (KNVB)

Jongeren 12-18

Agressieproblematiek

Stichting Halt

Training Sport en Gedrag 2

Halt Amsterdam (Interventie voor verbaal/fysiek geweld voetbal (KNVB)

Jongeren 12-23

Agressieproblematiek

Stichting Halt

Ken je Grens

Gebruik onbekend. In onderzoek

Jongens 12-18 (Zeden)

Seksualiteit

Rutgers

Out of the Circle

Gebruik in JJI’s. Klinische behandeling

Jongeren 12-23

Seksualiteit

Horizon, RJJI Den Hey Acker, Rentray

Pas op de Grens (jeugd)

De Waag

Jongens 12-21

Seksualiteit

De Waag en Accare

Respect Online

Halt Amsterdam

Jongeren 12-18

Seksualiteit

Stichting Halt

Basta!

Niet in Adam

Jeugd 6-11

Preventie delict gedrag

JSO

Betere Start

Niet in Adam

Moeders in/uit detentie met kind 2-10

Opvoeding, Prev delict gedrag

Universiteit Utrecht

Diamant

Radicaliseringsaanpak OOV, Projectleiders Sociale Veiligheid in Stadsdelen

Jongeren 12-23

Preventie Radicalisering

Sipi

So Cool (Leerstraf)

RvdK (Bijzondere voorwaarde Leerstraf)

Jongeren 12-23

Voorkomen recidive, SoVa

RvdK en van Montfoort

Relationale gezinstherapie (RGT)

Levvel

Jongeren 12-17

Systeem interventie

RvdK en van Montfoort

Topzorg

De Waag

Jongeren 17-23

Individuele behandelinterventie

De Waag

Dit pik ik niet

De Waag

Jongeren 12-24

Vermogendelicten

De Waag

Tops (sociomoreel)

Niet in Adam

Jongeren 12-24

Vermogendelicten

De Waag

Aanvraag Preventie met Gezag-middelen Amsterdam 2026-2029

32

meegestuurde startnotitie? Forensische doelgroep (individueel niveau) Versterken netwerk van professionals Veiligheid en leefbaarheid in de wijk

Bijlage D

Doelgroep / problematiek 3.

a. Welk probleem beoogt de inspanning aan te pakken?

Format aanvraag inspanning Preventie met Gezag

b. Voor wie of voor welke problematiek in welke buurt is deze inspanning van belang? Beschrijf: - De doelgroep (inclusief het risico op delinquentie) / de situatie nauwkeurig - Bij individuele aanpakken: Hoe je rekening houdt met het bereiken van de LVB doelgroep - Hoeveel personen je op jaarbasis met deze inspanning wilt bereiken.

Korte beschrijving van de inspanning 1.

Wat houdt de inspanning in? Geef een korte beschrijving.

2

Format aanvraag inspanningen Preventie met Gezag

4. 2.

Op welk(e) thema(‘s) richt de inspanning zich, zoals geformuleerd in de meegestuurde startnotitie?

Actiecentrum Veiligheid en Zorg

Hoe sluit de inspanning aan bij het door de doelgroep ervaren probleem? Wat ziet de doelgroep als helpend en hoe betrek je de doelgroep bij de opzet of uitvoering van je inspanning?

Forensische doelgroep (individueel niveau) Versterken netwerk van professionals Veiligheid en leefbaarheid in de wijk

Doelgroep / problematiek 3.

a. Welk probleem beoogt de inspanning aan te pakken?

(Sub)doelen van de inspanning Aanvraag Preventie met Gezag-middelen Amsterdam 2026-2029

5.

a. Wat is het hoofddoel van de inspanning? Welke uitkomsten worden nagestreefd?

33

(Sub)doelen van de inspanning 5.

3

9.

a. Wat is het hoofddoel van de inspanning? Welke uitkomsten worden nagestreefd?

b.aanvraag Wat zijn de subdoelen? Format inspanningen Preventie met Gezag

Op welke risico- en beschermende factoren richt de inspanning zich? Zie voorbeelden in de bijlage 'Werkzame elementen uit effectief bevonden gedragsinterventies voor preventie van jeugdcriminaliteit'.

10. Welke werkzame elementen worden ingezet? Geef aan op welke veranderbare (risico- en beschermende) factoren de werkzame elementen zijn gericht. Beschrijf waarom het aannemelijk is dat deze werkzame elementen voor dit doel en deze doelgroep werken. Onderbouw dit met kennis uit onderzoek of praktijk.

Actiecentrum Veiligheid en Zorg

Formuleer de subdoelen zoveel mogelijk SMART: specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch, tijdsgebonden.

Zie de bijlage voor meer toelichting. Onder andere voor deze vraag kan het gesprek met de wetenschappers goed benut worden.

6.

Is er een passende interventie beschikbaar uit de Databank Effectieve Jeugdinterventies? Zo ja, waarom is er niet voor gekozen om deze erkende interventie in te zetten?

11. Hoe wordt gezorgd voor maatwerk? Door maatwerk wordt aangesloten bij de jeugdige / de gezinnen / de situatie. Hierdoor wordt de inspanning betekenisvol voor de betrokkenen.

6

Aanvraag Preventie met Gezag-middelen Amsterdam 2026-2029

Format aanvraag inspanningen Preventie met Gezag

Actiecentrum Veiligheid en Zorg

34

Benodigde financiën

12. Hoe wordt ervoor gezorgd dat de werkwijze van de interventie aansluit bij de leefwereld van de doelgroep (ook wel het ‘In de samenleving-beginsel’ genoemd)? Vul in wat van toepassing is.

14. Hoeveel is jaarlijks aan financiering nodig om de inspanning uit te voeren? Geef een toelichting op basis van een begroting.

Online:

Straat / vrienden:

15. Is deze inspanning afgelopen jaren al uitgevoerd en zo ja, wat waren in 2023 en 2024 de uitgaven voor deze inspanning? Geef daarmee inzicht in de werkelijk gemaakte kosten van deze inspanning in de afgelopen jaren.

School:

Gezin/familie:

Monitoring 13. a. Hoe wordt inzichtelijk of de inspanning wordt uitgevoerd zoals bedoeld (ook wel het ‘programma-integriteitsbeginsel’ genoemd)?

Conclusie 16. Hoe groot is de kans dat door deze inspanning het omschreven probleem wordt opgelost / het gewenste doel wordt behaald? Bij kleine kans: Wat moet er veranderen om de kans te vergroten?

b Hoe wordt inzichtelijk of de (sub)doelen behaald worden? Met welke informatie van welke informanten zou dat kunnen?

7

Format aanvraag inspanningen Preventie met Gezag

Aanvraag Preventie met Gezag-middelen Amsterdam 2026-2029

Actiecentrum Veiligheid en Zorg

8

Format aanvraag inspanningen Preventie met Gezag

Actiecentrum Veiligheid en Zorg

35