A - 30 Economische Zaken (24) 1. Strategie Innovatiedistricten Amsterdam

59

eiland

Desondanks zijn de economische assets het zwakke punt van de Roeterseilandcampus. Er is namelijk een groot gebrek aan bedrijvigheid en instellingen op het gebied, wat ervoor zorgt dat het moeilijker is om de link tussen kennisinstellingen, kennisontwikkeling en het bedrijfsleven te leggen. De UvA heeft wil de komende jaren meer bedrijvigheid naar de Roeterseilandcampus te trekken. Dit moet natuurlijk wel bedrijven en instellingen zijn met een toewijding aan relevant wetenschappelijk onderzoek, wetenschappelijk onderwijs of die deze inzichten naar de maatschappij brengen. Dit zal de belangrijkste opgave zijn voor de ontwikkeling van de Roeterseilandcampus.

Kritieke massa Bedrijf/startup Facilitator Voorziening Onderzoeksinstelling Kennisinstelling Overige

Faculteit Rechtsgeleerdheid (UvA) 860 5000 Faculteit Economie en Faculteit Bedrijfsunde Maatschappij en (UvA) Gedragsweten1260 schappen (UvA) 7000 2230 10700 ONCAMPUS Amsterdam 36

Netwerk assets

60

Interactie met de stad is een onlosmakelijk onderdeel van het academische leven. Samenwerking in vele vormen tussen de faculteiten en de samenleving is vanzelfsprekend geworden. De enorm breedte aan wetenschappelijke kennis in het sociale domein aanwezig op de REC biedt talloze kansen voor verdere inhoudelijke samenwerking met verschillende instanties, bijvoorbeeld op thema’s zoals kansengelijkheid en datawetenschappen. Momenteel werkt de UvA al samen met buitenlandse universiteiten, onder andere in de League of European Research Universities (LERU), en participeren ze in de City Deal Kennis Maken. Duizenden alumni gaan elk jaar aan het werk of starten nieuwe ondernemingen, en wetenschappers lanceren spin-offs of nemen plaats in besturen en commissies. De UvA is bezig met het uitbreiden en versterken van externe partnerschappen op internationaal, nationaal en lokaal niveau. Denk bij deze partners aan toegepaste onderzoeksinstellingen,

Aantal werknemers/studenten

1000-10000 200-1000 50-200 20-50

10-20 onder 10

UvA minds 30

Printerette Digishop Kriterion 50 Theater 45

Kohnstamm 30

Faculteit Economie en Bedrijfsunde (UvA): Biedt onderwijs en onderzoek in een internationale omgeving in uiteenlopende vakgebieden zoals economie, data science, bedrijfskunde en meer. Faculteit Maatschappij en Gedragswetenschappen (UvA): Onderwijs en onderzoek op deze faculteit gaan in op maatschappelijke en mensgerichte vraagstukken.

Faculteit Rechtsgeleerdheid (UvA): In het onderwijs van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de UvA staat de wisselwerking tussen wetenschap en rechtspraktijk centraal.

Bedrijf/startup Facilitator Voorziening Openbare ruimte/Vervoer Onderzoeksinstelling Kennisinstelling Wonen

61

hogescholen, intermediaire organisaties, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties.

Ruimtelijke assets

De ruimtelijke assets op de Roeterseilandcampus zijn erg sterk. Het ligt in de van oudsher levendige Plantagebuurt in het oostelijke deel van het centrum. Het gebied ligt dus middenin de stad en is goed ingebed in de omgeving. Er zijn veel voorzieningen en ontmoetingsplekken op en rondom het gebied: CREA, het cultureel centrum op de Roeterseilandcampus is toegankelijk voor iedereen, musea als de Hermitage en het Tropenmuseum zijn op loopafstand net als theater Carré, dierentuin Artis en een grote hoeveelheid cafés en eetgelegenheden.

Impact

Door de specialisatie in de Social Sciences maakt de REC brede maatschappelijke impact, zowel op micro- als op macroniveau. Het onderzoek en onderwijs dat hier gedaan en gegeven wordt in de sociale wetenschappen is van een kwalitatief hoog niveau en inherent verbonden aan maatschappelijke problemen. Dit uit zich zowel in nieuwe inzichten in maatschappelijke problemen door het onderzoek dat gedaan wordt aan de verschillende faculteiten, maar ook in praktische applicaties. Een voorbeeld hiervan is het AI, Media & Democracy Lab. Dit project, dat recent een groeifonds investering heeft ontvangen, is een samenwerking tussen verschillende disciplines met als doel het stimuleren van AI applicaties om ‘fake news’ te bestrijden en de democratische functie van media te

62

waarborgen. Dit project is voortgekomen uit het ‘AI Technology for People’ programma, een bredere intensieve samenwerking tussen kennisinstellingen met een focus op business, health en de maatschappij. Ook op microniveau draagt de REC bij. Zo biedt de UvA Academy kortlopende onderwijstrajecten aan voor niet-studenten zoals masterclasses, leergangen en webinars. De UvA Academy maakt zo de meest recente inzichten uit de wetenschap en praktijk toegankelijk. Ook zit de Amsterdam Law Hub op de REC. Dit is een innovatieruimte aan de faculteit der rechtsgeleerdheid waar onder andere acht rechtswinkels zijn gevestigd waar iedereen gratis terecht kan met allerlei vragen, zoals over consumentenrecht, huurrecht en arbeidsrecht.

Strategie Kijkende naar de economische assets is de kritieke massa van de Universiteit van Amsterdam uniek in zijn grootte aan studenten. Echter ontbreekt een gedeelde specialisatie in dit gebied en zijn er op de Roeterseilandcampus geen bedrijven of andere instellingen gevestigd. Het biedt kansen om te bepalen op welke thema’s bedrijven en instellingen elkaar vinden en elkaar kunnen inspireren om tot nieuwe ideeën te komen. Ook is het wenselijk om de samenhang tussen de Knowledge Mile, de Roeterseilandcampus en de Amstelcampus te inventariseren om te beoordelen over er kansen zijn voor verbinding. Met de ontwikkeling van het REC Impact Innovation Centre wordt er een stap gezet in de verbinding tussen onderzoek, onderwijs en bedrijfsleven.

De uitdagingen in dit gebied zijn verschillend. Enerzijds zou het bijdragen tot de omgevingskwaliteit als de Roeterseilandcampus door de inrichting van de openbare ruimte nauwer verbonden zou worden met de directe omgeving. Daarnaast is de beperkte mate van functiemening in het district iets waar de komende tijd aan gewerkt kan worden. In de directe omgeving zijn veel woningen, dus dat is niet de functie waar de focus op zou moeten liggen. Er moet met name ruimte komen voor bedrijven, startups, onderzoekinstellingen en maatschappelijke partijen die bijdragen aan de impact van de kennis.

De Knowledge Mile ligt op steenworp afstand. Het heeft als organisatievorm een bedrijven investeringszone, daarin zitten alle bedrijven en instellingen aan de Weesperstraat en Wibautstraat. Hoewel de Roeterseilandcampus geen onderdeel uitmaakt van de organisatie, is het de moeite waard te onderzoeken hoe de UvA toch inhoudelijk kan aansluiten en onderdeel kan worden van het netwerk.

63

Universiteitskwartier Specialisatie

Banen

Geesteswetenschappen

3.000

Studenten

Bedrijven/Instellingen

8.000

340

UvA studenten en onderzoekers van de Faculteit der Geesteswetenschappen documenteren de invloed van de coronacrisis op het dagelijks leven.

UvA onderzoekt hoe algoritmes steeds meer invloed op ons leven hebben leidt tot een betoog voor meer rechtvaardigheid, solidariteit en inclusiviteit bij het ontwikkelen van nieuwe ‘slimme’ systemen.

Cultural AI Lab is een samenwerking tussen kennisinstellingen, onderzoeksinstellingen en musea en wil de kansen van artificiële intelligentie inzetten voor en koppelen aan cultureel onderzoek.

Bij het Humanities Lab kunnen ideeën van studenten, onderzoekers en ondernemers groeien tot succesvolle ondernemingen.

Het Universiteitskwartier is een van de oudste delen van de stad. Hier werken studenten en onderzoekers aan geesteswetenschappelijke thema’s die raken aan vraagstukken die spelen in de stad. Deze kennis en expertise middenin de stad omringt door cultuur biedt een unieke mogelijkheid om innovatie in de geesteswetenschappen te versnellen en de impact ervan te vergroten. Het doel van het gebied is om een plek te creëren waar studenten, medewerkers, kennisinstellingen, bedrijfsleven en bewoners elkaar ontmoeten en samenwerken aan vernieuwende ideeën.

Economische assets

Het Universiteitskwartier is de bakermat van de Universiteit van Amsterdam (UvA) en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Deze twee instanties zorgen voor een sterke geesteswetenschappelijke clustering en zijn dan ook de belangrijkste in het gebied. De fa¬culteit der geesteswetenschappen van de UvA is in dit gebied gevestigd en verbindt ongeveer 8000 studenten aan het gebied binnen een breed spectrum van disciplines op het gebied van taal en cultuur, ge¬schiedenis, religie, archeologie, kunst, media en filosofie. Ook zijn er tal van vooruitstrevende onderzoeksvelden zoals nieuwe media, cognitie, digital humani¬ties, artificial intelligence, conservering en restauratie. De KNAW omvat alle wetenschappelijke disciplines. Het is zowel een genootschap van excellente

65

kwartier

Nederlandse wetenschappers, een organisatie van nationale wetenschap¬pelijke instituten als een adviesorgaan voor de overheid op wetenschapsgebied. Ondanks de sterke specialisaties van deze instellingen zijn er nog maar weinig bedrij¬ven binnen de specialisatie in het gebied aanwezig. Om de verbinding tussen wetenschap en maatschappij sterker te maken is het een belangrijke opgave voor het universiteitskwartier om meer bedrijvigheid en maatschappelijke partners die interacteren met de kennisinstellingen aan te trekken.

Kritieke massa Bedrijf/startup Facilitator Voorziening Onderzoeksinstelling Kennisinstelling Overige

KNAW 590 leden

Netwerk assets

De faculteit der geesteswetenschappen van de UvA werkt samen met overheden, culturele en maatschappelijke instellingen en bedrijven in Amsterdam en daarbuiten, met name in het universiteitskwartier. Denk hierbij aan het Humanities Cluster van de KNAW, musea en ook startups. Deze startups kunnen terecht bij het Humanities Venture lab, dat ondernemerschap stimuleert onder studenten, wetenschappers en alumni. Onlangs is de Humanities & Society organisatie gestart om de brug te vormen tussen het bedrijfsleven, maatschappelijke instellingen en de kennisinstellingen. Humanities & Society organiseert onder andere bijeenkomsten om het netwerk te versterken. Door al deze samenwerkingsverbanden kan het Universiteitskwartier een van de sterkste geesteswetenschappelijke clusters in Europa worden. Bovendien hebben de kennispartners sterke netwerken met vele culturele en maatschappelijke organisaties op lokaal, nationaal en internationaal niveau. Juist ook goede verbinding met deze brede netwerken zijn belangrijk om partijen succesvol te laten zijn. 66

Faculteit der Geesteswetenschappen (UvA) 2000 8000

The Grand Real Estate 290 Café De Jaren 50

Radisson Blu Hotel 110 Hotel De L'Europe 100

Compagnietheater 25

Aantal werknemers/studenten

1000-10000 200-1000 50-200 20-50

10-20 onder 10

Rederij P. Kooy 45

Faculteit der Geesteswetenschappen (UvA): Circa 7000 studenten studeren hier aan disciplines op het gebied van taal en cultuur, geschiedenis en religie, archeologie, kunst, media en filosofie.

Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen: Een organisatie van nationale wetenschappelijke instituten met topwetenschappers en een adviesorgaan voor de overheid.

Allard Pierson: Museum dat de collecties van de Universiteit van Amsterdam tentoonstelt voor het publiek en de wetenschap.

Humanities Lab: Stimuleert ondernemerschap onder studenten en onderzoekers door training, coaching, inspiratiesessies en een werkplek aan te bieden.

Spui25: Het academisch-culturele podium van Amsterdam geeft wetenschappers, schrijvers, kunstenaars en andere denkers het podium om hun licht te laten schijnen over zaken die hen bezighouden.

Oppervlakte

FSI

GSI

MXI

10 hectare

1,94

0,47

0,45

Bedrijf/startup Facilitator Voorziening Openbare ruimte/Vervoer Onderzoeksinstelling Kennisinstelling Wonen

67

Ruimtelijke assets

Het universiteitskwartier is de oudste kenniscluster van de stad en het gebied is sterk geworteld in de stedelijke omgeving. Het is een plek waar ook veel mensen wonen en heeft een diversiteit aan voorzieningen op loopafstand. De ligging in het historische centrum maakt het Universiteitskwartier uniek. Bovendien biedt het Universiteitskwartier een verscheidenheid aan werkplekken, faciliteiten en ontmoetingsplaatsen. Ook zijn er veel aantrekkelijke openbare ruimten en uitstekende bereikbaarheid met het openbaar vervoer. Een deel van de openbare ruimtes is ontoegankelijk vanwege particulier eigendom. Dit isoleert het gebied soms deels van de buitenwereld. Het is belangrijk om in de toekomst het gebied zo open mogelijk te maken, waarbij zowel ruimte voor bedrijvigheid als de kwaliteit van wonen gewaarborgd wordt. Ruimte voor bedrijvigheid of maatschappelijke partners kan ook juist gezocht worden in de directe omgeving van het Universiteitskwartier. Daardoor kan het gebied ook een positieve impact hebben op de leefbaarheid van de binnenstad van Amsterdam door er andere functies aan te trekken.

Impact

Veel van de geesteswetenschappelijke thema’s die onderzocht worden in het gebied raken aan vraagstukken die spelen in de samenleving op macroniveau. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de invloed die de coronacrisis heeft op ons dagelijks leven. Op micro en fysiek niveau is het doel van de campus om open te zijn en uit te nodigen tot participeren. Onder open wordt verstaan dat de campus zich verhoudt tot de bredere omgeving en maatschappij waar ze deel van uitmaakt. 68

De campus dient de maatschappij in de ambities op onderzoek, onderwijs en valorisatie, maar maakt daar ook deel vanuit bijvoorbeeld door verkeersstromen, gebruik en aanbod van voorzieningen, ondernemerschap en werkgelegenheid. Ook zijn er verschillende organisaties die op microniveau voor impact zorgen: Spui25 is een academisch-cultureel podium dat met de programmering een brug slaat tussen de wetenschap, de kunsten en de maatschappij. In de samenwerking met partners organiseren ze tussen de 250 en 300 gratis toegankelijke programma’s per jaar. VOX POP is als ‘creative space’ van de faculteit der Geesteswetenschappen een vrijplaats waar door middel van innovatieve en inspirerende programmering de link wordt gelegd tussen de academische gemeenschap en de stad. Ook het Allard Pierson museum bevindt zich hier, waar het gehele erfgoedcollectie van de UvA wordt beheerd en gepresenteerd. Tot slot werkt de faculteit der Geesteswetenschappen ook samen met verschillende culturele instanties, waarvan het Rijksmuseum, de Nationale Opera & Ballet en Pakhuis de Zwijger een paar voorbeelden zijn.

Strategie Met het besluit van de UvA om de faculteit der geesteswetenschappen te clusteren in het Universiteitskwartier is de ontwikkeling van de Humanities Hub ingezet. Om de economische assets verder te ontwikkelen is het uitbreiden van het ecosysteem met bedrijven en instellingen in dezelfde specialisatie belangrijk. Om te komen tot innovatie is het van belang dat er aandacht uitgaat naar onderzoek en de valorisatie daarvan. Dat kan door het faciliteren van de ontwikkeling van startups, zoals bij IXA of Matrix IC. Een experimentele studio voor het creatieve domein sluit aan bij deze specialisatie en ondersteunt het valorisatieproces. Fysieke uitbreidingsruimte om de kritieke massa te bereiken is er nauwelijks. Daarom is het van belang om groeimogelijkheden in de omgeving te zoeken en bij het leegkomen van panden in de omgeving de eigenaar te stimuleren om bedrijven of instellingen aan te trekken die een bijdrage leveren aan het ecosysteem. Het netwerk van de UvA op deze locatie is met name met culturele instellingen en de KNAW. KNAW heeft bovendien een groot internationaal netwerk en ziet deze locatie als het visitekaartje van de wetenschap in Nederland. Het KNAW heeft jaarlijks veel bijeenkomsten en ook outreach partijen zoals Spui25 en Allard Pierson trekken wetenschappelijke en culturele bezoekers naar de binnenstad.

De samenwerking met deze outreach partijen kan geïntensiveerd worden zodat de focus van de UvA op het gebied van geesteswetenschappen in de binnenstad meer zichtbaar wordt. Innovatie is binnen de geesteswetenschappen echt een proces dat niet direct zorgt voor fysieke producten, aandacht daarvoor is daarom extra belangrijk. Met de recente oprichting van de

Humanities en Society organisatie is er in het gebied een gestructureerde samenwerking tot stand gekomen tussen KNAW, UvA en gemeente. De Humanities & Society organisatie kan de komende jaren een belangrijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van dit gebied. Het strategisch masterplan vormt de basis voor de ontwikkeling van de omgevingskwaliteit van het gebied. Een van de uitgangspunten van het strategisch Masterplan is om de historische ‘hoven en poorten’ structuur weer terug te brengen, waarmee de te herontwikkelen universiteitsgebouwen beter geïntegreerd worden in het stedelijk weefsel. De herontwikkeling van het universiteitskwartier sluit naadloos aan op de doelstellingen van de Aanpak Binnenstad om het massa- en feesttoerisme een halt toe te roepen en de cultuurhistorische kwaliteiten van de binnenstad beter over het voetlicht te krijgen.

69

Schinkelkwartier Specialisatie

Banen

Plantijn: Life Science & Health Nieuw Meer: Data Science & Analytics

14.000

Studenten

Bedrijven/Instellingen

0

Sanquin werkt samen met de Amsterdamse startup SanaGen en het Nederlands Herseninstituut aan een gentherapieplatform, waarop behandelingen voor verschillende stollingsziekten beschikbaar komen.

500

Het Antoni van Leeuwenhoek deed samen met andere partijen de ontdekking van frame shifting van de cellen van een melanoom. Dit opent de weg voor nieuwe vormen van immuuntherapie bij kankerpatiënten.

Het Schinkelkwartier bestaat uit twee innovatieve ecosystemen. Aan de ene kant is er Nieuwe Meer en het ecosysteem rondom de startup incubator B. Amster¬dam, IBM en PricewaterhouseCoopers (PwC). Dit gebied werkt aan een concept om data-analytics als specialisatie te hanteren vanwege de aanwezigheid van grote bedrijven in deze sector in het gebied. Aan de andere kant is er Plantijn rondom Sanquin en het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis (AvL) met daarin ook het Nederlands Kanker Instituut (NKI). Dit gebied is gespecialiseerd in de life science and health sector. Vanwege de fysieke nabijheid van deze twee gebieden en dat ze onderdeel zijn van één gebiedsontwikkeling zullen ze allebei in dit hoofdstuk behandeld worden.

Economische assets

In de voormalige IBM-typemachinefabriek bevind zich nu het B. Smart City Hub. PlantLab is er gevestigd, ze produceren optimaal groente en kruiden voor de stad door binnen een ideaal klimaat voor planten te creëren. Deze technologie maakt het mogelijk overal ter wereld duurzaam te produceren. De producten worden dus lokaal geproduceerd.

Right to Play zet de kracht van spelen in om wereldwateren die opgroeien in de meest uitdagende omstandigheden. Deze nonprofitorganisatie is gehuisvest in B.Amsterdam.

Nieuwe Meer Nieuwe Meer bezit een mix van zowel kleinere startups als grote multinationals. B. Amsterdam heeft als grootste startup ecosysteem van Europa inmiddels drie panden in het gebied waar in totaal meer dan 300 startups zijn gevestigd. Daarnaast hebben IBM en PwC grote kantoren in het gebied waar samen meer dan 4500 mensen werken. IBM is een internationale multinational op IT gebied met een recordaantal patenten wereldwijd. Ook PwC is een kennisintensieve organisatie met een groot netwerk van innovatieve bedrijven. Naast de vele bedrijvigheid in het gebied, ontbreekt

71

het aan kennisinstellingen. Het toevoegen van kennisinstellingen die aansluiten bij de focus van de bestaande bedrijven is belangrijk voor de toekomstige ontwikkeling richting een innovatiedistrict.

Kritieke massa Bedrijf/startup Facilitator Voorziening Onderzoeksinstelling Kennisinstelling Overige

De Plantijn In Plantijn is een sterke specialisatie in de Health sector ontstaan rondom Sanquin en het AvL met daarin het NKI. Bij het AvL werken meer dan 750 medewerkers aan onderzoek en behandeling van kankerpatiënten. Voorheen zat hier ook het Slotervaart ziekenhuis, dat inmiddels volop aan het transformeren is naar het Slotervaart Centrum voor Zorg. In het gebied zijn momenteel nog niet veel bedrijven aanwezig, maar met veel ruimte voor verdichting en sterke anchor-instellingen is dit gebied potentieel een aantrekkelijke vestigingsplaats voor bedrijven in de health sector. Bovendien zal in het schooljaar 2023/2024 alle zorg opleidingen van het ROC van Amsterdam zich vestigen in het gebied.

B. Amsterdam 20 UPD 50

AvL Ziekenhuis/ NL Kanker Instituut 3100

72

Temper 110

HCL Tech. 25

Itds Groep 30

Section5 20

oneUp 25

CarNext 125 StudyFlow 25

Sanquin 1400

Staffing Force NL 20

DigiB 50 InWork 80

Controlyse 20 The Talent Institute 39

TNT 55

Aantal werknemers/studenten

1000-10000

Politie 560

Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte 40

Aegon Bank 70

200-1000 50-200 20-50

10-20 onder 10

Mexx Europe 200

Bouwens Receptiediensten 85 Verpleeghuis Hof van Sloten 130

Brunel NL 170

PricewaterhouseCoopers 2600

Actuarieel Adviesbureau Vermaase 20

Kinderopvang Christoffel 20

Innovation Booster 40 Global Switch Amsterdam 25

IBM NL 2000

Hotel Artemis Amsterdam 45

Netwerk assets

Nieuwe Meer B. Amsterdam heeft als incubator een groot netwerk en stelt dit ook open voor de gevestigde star¬tups. Ze organiseren community events en beschikken ook over zogenoemde studio’s waarin startups samen kunnen werken aan specifieke projecten en doelen. Het gebied heeft ook een Bedrij¬ven Investeringszone (BIZ) waarin alle bedrijven (waaronder ook B. Amsterdam) gezamenlijk investeren in de directe omgeving, nu vooral door het openbaar vervoer naar het gebied te organiseren. Momenteel vallen meer dan 300 bedrijven met ongeveer 12.000 werknemers binnen deze BIZ Rieker Businesspark. Omdat er nog wel veel

Quality Building 35

6in24 30

ADP NL 55

Dreamlines NL 15

Braingineers Int. 20

Swipe Guide 30

NEWCRAFT GROUP 135 Expereo Int. 85

Budbee 16

Inwork Payroll 260

Trust Krediet Beheer 245 EKOMENU 15

Atradius 420

OK Betalen 15

ACN Europe 40

OAK 17

Picnic Hubs 16

Kyndryl NL 470

Atradius: Een van de grootste kredietverzekeraars ter wereld.

PwC: PricewaterhouseCoopers is een internationaal accountants- en belastingadviseur bedrijf.

B. Amsterdam: Het grootste startup ecosysteem van Europa biedt een plek aan startups om samen te werken en te netwerken.

Sanquin: Sanquin bestaat uit de stichting en Sanquin Health Solutions. Gezamenlijk zijn zij verantwoordelijk voor het initiatief HID.

Kyndryl: Een internationale leverancier van informatietechnologieinfrastructuurdiensten die grootschalige informatiesyastemen ontwerpt, bouwt, beheert en ontwikkelt.

AvL/NL Kanker Instituut: Een geprezen onderzoeksinstituut en een toegewijde kankerkliniek. Deze combinatie zorgt voor een snelle vertaling van fundamenteel onderzoek naar klinische toepassingen. het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis vormt met het Nederlands Kanker Instituut één organisatie.

IBM: International Business machines is een internationaal bedrijf op het gebied van hardware, software en dienstverlening in de IT-sector.

Oppervlakte

FSI

GSI

MXI

75 hectare

0,09

0,27

0,10

Bedrijf/startup Facilitator Voorziening

*mogelijke bouwvolumes zijn gebaseerd op de projectnota Nieuwe Meer Oost en Nieuwe Meer West, 202135

Openbare ruimte/Vervoer Onderzoeksinstelling Kennisinstelling Wonen Mogelijke bouwvolumes*

73

ruimte voor verbetering is wordt momenteel in een samenwerking tussen deze BIZ en de Ge¬meente Amsterdam een stappenplan opgesteld om het netwerk in het gebied te versterken. De Plantijn Sanquin is een jaar of vier geleden begon¬nen met Sanquinovate, een eerste stap om ondernemerschap dichterbij te brengen. Dit initiatief is succesvol en zorgde voor een cultuur verandering in het gebied. De wetenschappers zijn blij om te zien dat hun innovaties echt mensen helpen. Daarnaast is Sanquin in 2020 gestart met verken¬ningen naar de ontwikkeling van een campusterrein rondom het hoofdkantoor, onder de noemer New West Health Innovation District (HID) trekken ze andere bedrijven en instellingen aan en bouwen ze aan het netwerk. Op het HID is inmiddels een variëteit aan bedrijven gevestigd die samenwerkingsverbanden hebben met Sanquin. Het doel is om bedrijven van over de hele wereld aan te trekken. Momenteel werken Sanquin en het NKI al samen en maken ze gebruik van elkaars faciliteiten, maar de verdere ontwik¬keling van het innovatiedistrict zou mogelijkheden kunnen creëren om ook de andere partijen in het gebied meer samen te brengen, om gezamenlijk mensen en nieuwe bedrijven aan te trekken en kennis uit te wisselen.

Ruimtelijke assets

74

Nieuwe Meer & De Plantijn De omgevingskwaliteit van beide gebieden komt veelal overeen en is een zwak punt van beide gebieden. Nieuwe Meer en Plantijn worden nog steeds gekenmerkt door stedenbouw

waarbij de scheiding van functies en de overheersing van de auto de toon aangaf. Als gevolg daarvan is er een lage mate van functiemix, door het beperkte aantal woningen en voorzieningen. Er zijn ook bijna geen aantrekkelijke openbare ruimten. Over het geheel genomen is het gebied monofunctioneel en biedt het weinig mogelijkheden om elkaar te ontmoeten. Bovendien zijn er vrijwel alleen grote gebouwen, wat de diversiteit van het vestigingsklimaat beperkt. Daarentegen is B. Amsterdam een goed voorbeeld van hoe deze gebouwen op een duurzame manier kunnen worden getransformeerd om dit soort gebieden duurzaam en voor meer bedrijven aantrekkelijk te maken. De toekomstige ontwikkeling van Schinkelkwartier draagt bij aan het verbeteren van de ruimtelijke assets; het wordt in de toekomst een levendige werk-woonwijk.

Impact

De gezondheidsinstanties in het gebied redden mensenlevens met de zorg die ze geven en het onderzoek dat ze doen. Daarnaast biedt B. Amsterdam veel jonge ondernemers een kans om hun startup of innovatief idee tot bloei te laten komen in een omgeving die het hen zo makkelijk mogelijk maakt. Er zijn nog veel mogelijkheden en kansen voor het gebied om de actief de verbinding met de omgeving aan te gaan en het een integraal onderdeel te maken van Nieuw-West. De transformatie van het Slotervaart ziekenhuis tot het Centrum voor Zorg heeft ervoor gezorgd dat er vanaf 2021 fasegewijs allerlei zorg- en buurtfuncties zijn geopend. In het komende jaar komt er nog ruimte voor zorgonderwijs op MBO niveau. De Sanquin Academy is

een initiatief waar opleidingen, trainingen en cursussen worden gegeven die geschikt zijn voor een breed scala aan mensen die werken in ze gezondheidssector. Het community platform van B. Amsterdam organiseert regelmatige bijeenkomsten, festivals en cursussen waar iedereen die aanwezig is in de incubator gebruik van kan maken.

Strategie Plantijn Plantijn heeft een duidelijke specialisatie in de life science and health. Dat maakt de economische kwaliteiten van dat gebied sterk. Om dit gebied verder te versterken is het aantrekken van bedrijven en de link met kennisinstellingen in dezelfde sector belangrijk, zo ontwikkelt het gebied de kritieke massa om impact te maken. Sanquin heeft het voortouw genomen in de branding van het noordelijke deel als Health Innovation District (HID). Het doel van het HID is het uitbreiden en versterken van het innovatieve ecosysteem van gevestigde bedrijven, startups, scale-ups en onderzoeksinstellingen binnen de Life Science en Health sector. Sanquin en NKI werken samen. Er worden regelmatig bijeenkomsten en events georganiseerd, maar de beperkte fysieke aanwezigheid van bedrijvigheid en instellingen maakt dat de netwerk kwaliteiten nog een stuk beter kunnen worden ontwikkeld. Verdere uitwerking van de positionering en naamsbekendheid van het HID met een governance structuur biedt kansen om het bestaande netwerk te vergroten in de toekomst. Plantijn en Nieuwe Meer maken onderdeel uit van de gebiedsontwikkeling Schinkelkwartier. Ze liggen beiden langs de Johan Huizingalaan.

Hier ligt een potentie om de reeds bestaande clusters tot één herkenbare innovatiedistrict te ontwikkelen vanwege de geografische nabijheid van de clusters, waarbij ieder ecosysteem zijn eigen specialisatie kan hebben. De toevoeging van labruimtes, bedrijfsruimten, woningen en onderwijs is van groot belang om het gebied tot volwaardig innovatiedistrict en stadswijk

te ontwikkelen. De inrichting van de openbare ruimte en programmering in de plinten moet op gericht zijn om te ontmoeten en de verschillende clusters zo logisch mogelijk met elkaar te verbinden. Plantijn en Nieuwe Meer maken onderdeel uit van de gebiedsontwikkeling Schinkelkwartier. Ze liggen beiden langs de Johan Huizingalaan. Hier ligt een potentie om de reeds bestaande clusters tot één herkenbare innovatiedistrict te ontwikkelen vanwege de geografische nabijheid van de clusters, waarbij ieder ecosysteem zijn eigen specialisatie kan hebben. De toevoeging van labruimtes, bedrijfsruimten, woningen en onderwijs is van groot belang om het gebied tot volwaardig innovatiedistrict en stadswijk te ontwikkelen. De inrichting van de openbare ruimte en programmering in de plinten moet op gericht zijn om te ontmoeten en de verschillende clusters zo logisch mogelijk met elkaar te verbinden. Nieuwe Meer Het innovatiedistrict Nieuwe Meer wordt gekenmerkt door bedrijven in de data sciences. Er zijn veel en diverse bedrijven en het een grote startup incubator met meer dan 300 startups. Echter heeft het gebied geen onderzoek- of kennisinstellingen. Het uitbreiden van het bestaande ecosysteem met kennisinstellingen en onderzoeksafdelingen van bedrijven moet centraal staan.

Het gebied heeft nu een aantal grote bedrijven en veel startups, een toevoeging is ook ruimte bieden aan bedrijven die in de scale-up fase zitten. Bij de toeging van ruimte voor werkplekken of onderzoeksruimte moet interactie centraal staan, daarom moet de focus liggen op het toevoegen van

bedrijfsverzamelgebouwen en het delen van faciliteiten in het gebied. Het innovatiedistrict Nieuwe Meer bestaat uit een sterk netwerk in de community van B.Amsterdam, maar minder met de andere bedrijven in het gebied. Ze zijn wel verenigd in een bedrijven investeringszone (BIZ), maar dat heeft nu voornamelijk de focus op beheer en handhaving van openbare ruimte en de bereikbaarheid met het openbaar vervoer. Er zijn volop kansen om het BIZ netwerk ook inhoudelijk te verbinden en aan te sluiten op de community van B.Amsterdam. In Nieuwe Meer wordt de komende twintig jaar veel in de omgevingskwaliteit en infrastructuur geïnvesteerd. Nieuwe Meer Oost zal op de korte termijn tot ontwikkeling komen. In de toekomst komen er woningen, kantoren en veel voorzieningen. Het wordt een levendig, groen en hoogstedelijk stadswijk, waardoor het vestigingsklimaat voor innovatieve bedrijvigheid alleen maar nog aantrekkelijker gaat worden. De inzet is om de Noord/Zuid-lijn door te trekken naar Hoofddorp met een halte aan de Johan Huizingalaan, waardoor de bereikbaarheid met andere delen van de stad en met Schiphol in één klap flink verbeterd.

75

76

6. Actieplan Dit actieplan is een eerste stap in het versterken van de innovatiedistricten in Amsterdam en laat zien welke acties daaraan bijdragen of nog genomen kunnen worden. Het actieplan bestaat uit twee delen. Het eerste deel bestaat uit acties op hoofdlijnen die zich niet richten op specifieke gebieden maar die ondersteunend zijn aan alle gebieden. Deze acties zijn verdeeld over drie pijlers: • Pijler 1. Ruimtelijke assets • Pijler 2. Economische assets • Pijler 3. Netwerk assets

Het tweede deel van het actieplan bestaat uit de acties die specifiek voor de gebieden zijn. Hierbij is ook benoemd welke partijen deze actie uitvoeren dan wel zouden moeten oppakken. Deze acties zijn vaak al wat specifieker. Betrokken partijen en stakeholders zullen het actieplan jaarlijks gezamenlijk evalueren. Dat is het moment om opnieuw naar het actieplan te kijken en waar nodig acties aan te scherpen, toe te voegen of aan te passen. Ook de samenwerking zelf is onderdeel van deze evaluatie.

Per pijler zijn een aantal doelen geformuleerd, waaronder de actielijnen staan beschreven. Er is voor gekozen om dat op hoofdlijnen te doen. De verdere uitwerking per actie zal in samenwerking met de verschillende stakeholders plaatsvinden. De meeste actielijnen bouwen voort op de structuur die de afgelopen jaren is neergezet, onder andere met behulp van het valorisatieprogramma IXANext en gemeentelijke actieprogramma’s zoals als StartupAmsterdam en Smart Health. Met dit actieplan wordt een nieuwe impuls gegeven aan de versterking van de innovatiedistricten in de stad. Per actielijn verschilt de regie en uitvoering: soms ligt deze expliciet en alleen bij de kennisinstellingen, soms bij de gemeente, maar in veel gevallen zal er nauw samengewerkt worden tussen meerdere partijen. Ook is er een belangrijke rol weggelegd voor het bedrijfsleven: van klein tot groot, van startup tot corporate.

77

Pijler 1: Versterken ruimtelijke assets Doel: ruimtelijke kwaliteiten in de gebieden versterken

Actie 1. Verdichtingsopgave innovatiedistricten

De innovatiedistricten hebben veelal ook een stedelijke verdichtingsopgave vanuit de Omgevingsvisie 2050. Bij innovatiedistricten waar nog fysieke ruimte is voor uitbreiding wordt onderzocht hoe deze ruimte strategisch kan worden ingezet om het bestaande ecosysteem verder te versterken en het gebied een nog beter deel van de stad te maken. Best practices uit Amsterdam en daarbuiten worden onderzocht om een dashboard met aanbevelingen te ontwikkelen in samenwerking met de gemeentelijke projectgroepen van de innovatiedistricten. Het gaat niet alleen om het toevoegen van volume, maar om een complete stad-aanpak waarin ook financiën, functiemix en de vitaliteit van de buurt centraal moeten staan. Actiehouder: Gemeente Amsterdam

Actie 2. Onderzoek permanente flexibiliteit openbare ruimte

78

Openbare ruimte speelt een belangrijke rol bij de interactie in een innovatiedistrict. Een vorm van permanente flexibiliteit biedt het gebied kansen om de openbare ruimte aan te passen aan ontwikkelingen en experimenten. Het gaat niet om de hoogste kwaliteit van openbare ruimte, maar om creëren van ruimte voor een zeker mate

van speelsheid en adaptiviteit waarin constant ruimte voor programmering is, in de vorm van evenementen, sport, ontmoeting en cultuur. Een onderzoek naar de wijze waarop de openbare ruimte permanent flexibel gebruikt kan worden en een ruimte kan zijn voor experiment wordt uitgevoerd om bij de inrichting van de openbare ruimte volgens die principes te ontwikkelen. Actiehouder: Gemeente Amsterdam Doel: ruimte bieden aan experiment om innovatie te stimuleren

Actie 3. Onderzoek naar regelluwe zones in innovatiedistricten

In een innovatiedistrict moet de ruimte zijn om nieuwe producten en diensten te testen. Ruimte in zowel fysieke, als overdrachtelijke zin, bijvoorbeeld ruimte in regelgeving. Dit gaat samen met open en transparante verantwoording over waarmee geëxperimenteerd wordt. Het bundelen van experimenten levert meerwaarde op voor de betrokken netwerkpartners én maakt het helder voor Amsterdammers waar wel en waar niet wordt geëxperimenteerd. Momenteel is het Marineterrein een regulluwe zone, een living lab in de openbare ruimte en de gebouwen. De gemeente gaat onderzoeken hoe de regelluwe zone in het Marineterrein behouden kan blijven en ook in andere gebieden tot stand kan komen. Ook op het NDSM is een regulluwe zone, waarmee de verbinding gezocht kan worden voor het testen van innovaties. MBO instellingen worden gekoppeld aan dit onderzoek naar regulluwe zones. MBO studenten werken met innovaties in de openbare ruimte

op het gebied van de gebouwde omgeving, mobiliteit en mogelijk ook logistiek. De regulluwe zones kunnen in de toekomst ook door studenten van het MBO gebruikt worden om praktijktesten uit te voeren in in een stedelijke setting. MBO instellingen worden gekoppeld aan dit onderzoek naar regulluwe zones. MBO studenten werken met innovaties in de openbare ruimte op het gebied van de gebouwde omgeving, mobiliteit en mogelijk ook logistiek. De regulluwe zones kunnen in de toekomst ook door studenten van het MBO gebruikt worden om praktijktesten uit te voeren in een stedelijke setting. Actiehouder: Gemeente Amsterdam

Pijler 2: Versterken economische assets Doel: impact vergroten door MBO te verbinden aan innovatiedistricten

Actie 4. Relatie tussen MBO en innovatiedistricten versterken

MBO instellingen zijn veelal niet in een innovatiedistrict gevestigd. Een relatie tussen mbo instellingen en hogescholen, universiteiten, bedrijven en onderzoeksinstellingen biedt echter volop kansen. MBO instellingen leiden studenten op die vanuit de praktijk en vanuit een ander perspectief bijdragen aan de ontwikkeling en de implementatie van innovaties. MBO studenten brengen ook meer praktische en toegepaste blik die belangrijk is om te komen tot innovaties. Actiehouder: Gemeente Amsterdam, ROC van Amsterdam en partners in de innovatiedistricten

Actie 5. Opschalen publiek private samenwerkingen

Gemeente Amsterdam en ROCvA werken samen aan de groeifondsaanvraag Katapult. Deze richt zich onder meer op: • Stimuleren van de (innovatie-)vraag vanuit de stad aan het mbo, ter aanvulling van die vraag aan het wo en het hbo. • Het MBO en de MBO-er verbinden aan de innovatiedistricten op het gebied van ICT en techniek.

•

Onderzoeken waar de meerwaarde zit in samenwerking tussen MBO, HBO ICT en het bedrijfsleven op het gebied van opdoen-, uitwisselen en ontwikkelen van kennis en vakmanschap.

Actiehouder: Gemeente Amsterdam, ROC van Amsterdam Doel: innovatieve ecosystemen binnen innovatiedistricten versterken

Actie 6. Vergroten impact door valorisatie Kennisinstellingen gaan door met hun inzet op valorisatie van kennis en onderzoeken. Zij intensiveren daartoe de samenwerking met het bedrijfsleven en maatschappelijke partners. Bekeken wordt welke randvoorwaarden noodzakelijk zijn om dit optimaal te faciliteren. Actiehouder: Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit, Amsterdam UMC en Hogeschool van Amsterdam

Actie 7. Versterken startup vestigingsklimaat in innovatiedistricten

De Gemeente Amsterdam en kennisinstellingen blijven het vestigingsklimaat voor startups verder versterken. Focus daarbij ligt op startups die op een positieve manier bijdragen aan maatschappelijke thema’s. Dat doen zij onder andere door te werken aan de randvoorwaarden voor het vestigingsklimaat voor startups in innovatiedistricten, bijvoorbeeld op huisvestingsvraagstukken. Per district wordt een roadmap opgesteld om te bepalen welke stappen er gezet kunnen worden op gezamenlijk het vestigingsklimaat voor startups verder te versterken. Actiehouder: Gemeente Amsterdam in

samenwerking met Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit, Amsterdam UMC en Hogeschool van Amsterdam en andere lokale partijen in de districten.

Actie 8. Versterken organisatievermogen rondom nieuwe technologieën

Dat wil zeggen dat er gericht gekeken wordt hoe stakeholders (onderwijs, incubators, startups, bedrijven) in elkaars nabijheid geplaatst kunnen worden, zodat er een cluster ontstaat rond een sleuteltechnologie (denk bijvoorbeeld aan het AI cluster rond StartupVillage, ICAI en Lab42 op het Science Park). Hiermee stimuleren en accommoderen we kennisontwikkeling rondom nieuwe technologieën. Daarnaast stimuleert het crossovers tussen organisaties die hier aan werken, wetenschappelijke instituten en bedrijfsleven. Actiehouder: partners in de innovatiedistricten in samenwerking met de Gemeente Amsterdam

Actie 9. Samenwerking tussen gemeente en gebieden opzoeken voor het aantrekken van bedrijven/instellingen die ecosystemen versterken en impact maken De verschillende innovatiedistricten moeten bepalen welke bedrijven en instellingen een toegevoegde waarde zijn voor het ecosysteem en impact maken. De gemeente kan dan bij de acquisitie van buitenlandse bedrijven dat georganiseerd is binnen amsterdam inbusiness (aib) deze gebieden meenemen. Hierin hebben de ecosystemen die zich richten op maatschappelijke opgaven prioriteit. Zodra partijen bij aib of partijen in de innovatiedistricten in beeld zijn, is afstemming

79

tussen de partijen gewenst om huisvesting mogelijk te maken. Actiehouder: Gemeente Amsterdam in samenwerking met de partners in de innovatiedistricten.

Actie 10. Aanpak opstellen om Amsterdam gezamenlijk te profileren als kennisstad De kwaliteiten van de diverse innovatiedistricten bij elkaar maken Amsterdam tot een innovatieve kennisstad. De Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit, Hogeschool van Amsterdam, Amsterdam Universitair Medische Centra en NKI-AvL, Sanquin, NWO en overige kennisinstellingen trekken samen op om de science-based innovatiedistricten gezamenlijk nationaal en internationaal te branden. Met als doel om Amsterdam meer op de kaart te zetten als kennisstad. De eerste stap hierin is het opstellen van een aanpak. Hierover vindt afstemming plaats met gemeente Amsterdam en amsterdam&partners om ervoor te zorgen dat er eenduidig verhaal over Amsterdam en de MRA wordt uitgedragen.

Binnen deze gezamenlijk branding van Amsterdam als kennisstad hebben gebieden een specifieke branding verbonden aan hun specialisatie. Deze branding per gebied en de algemene branding moeten op elkaar aansluiten. Actiehouder: Gemeente Amsterdam, Amsterdam&Partners en de bovengenoemde partners in de innovatiedistricten

80

Actie 11. Amsterdam AI verder professionaliseren

De samenwerking zal verder worden vormgegeven. Besloten is de activiteiten, projecten, instrumenten en netwerken op AI verder te bundelen en de organisatie te professionaliseren en extern te profileren onder de naam AI Hub Amsterdam. De ontwikkelingen moeten ook impact hebben op het MKB, leiden tot meer start ups en tot opleidingen en betrokkenheid van lager of niet opgeleide bewoners. Er is in juli 2022 een wetenschappelijk boegbeeld benoemd en een communicatiemanager aangetrokken om de samenwerking en de inhoud daarvan extern een gezicht te geven en te communiceren. De activiteiten van de AI Hub zal vanuit alle innovatie districten worden uitgeoefend. Actiehouder: programma AI Technology for People House of Digital gaat lesonderdelen AI op het ROC van Amsterdam organiseren en doorontwikkelen op het mbo. Het is een kans om de AI Hub te verbinden aan de toekomstige plannen van House of Digital. Actiehouder: programma AI Technology for People in samenwerking met het ROC van Amsterdam en de Gemeente Amsterdam

Pijler 3: Versterken netwerk assets Doel: netwerk tussen verschillende innovatiedistricten, de stad en regio versterken

Actie 12. Campus Amsterdam vervolg

Het programma Campus Amsterdam heeft in de afgelopen jaren een netwerk gebouwd tussen alle innovatiedistricten, campussen en innovatieplekken in Amsterdam en de regio. Daarmee spelen zij een rol in het faciliteren van het netwerk en kennisuitwisseling. Met name voor de kleine gebieden voegen zij veel meerwaarde toe. De komende jaren blijft Campus Amsterdam de samenwerking tussen de gebieden versterken in Amsterdam en de regio. Daarnaast doen ze onderzoek naar onderwerpen die spelen in die gebieden. Deze actie kan worden verbonden aan actie 13. Actiehouder: Hogeschool van Amsterdam

Actie 13. Samenwerking tussen innovatiedistricten stimuleren

De samenwerking tussen de verschillende innovatiedistricten wordt verder versterkt. Daarin nemen de Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit en het Amsterdam UMC deel. Ook de Hogeschool van Amsterdam, AMS Institute en Sanquin zijn directe partners hierbij. Focus in deze samenwerking gaat liggen op de ontmoeting tussen partijen, het aantrekken van investeringen/ subsidies en het aantrekken van bedrijven en organisaties die aansluiten bij het profiel. De gemeente stimuleert deze samenwerking.

Actiehouder: Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit en het Amsterdam UMC

van de Amsterdam Economic Board wordt de komende jaren verder versterkt, gericht op meer impactvolle samenwerking in de regio.

Actie 14. Verkenning financieringsmogelijkheden fondsen

Actiehouder: Amsterdam Economic Board

In innovatiedistricten vinden steeds nieuwe uitvindingen en innovaties plaats, die vaak nog niet eerder in Amsterdam, Nederland of zelfs wereldwijd zijn bedacht. In het begin zijn deze kwetsbaar en hebben extra zorg en aandacht nodig om echte impact te bereiken. Vaak zijn extra publieke investeringen nodig om volgende stappen te zetten. Partijen onderzoeken welke mogelijkheden er zijn in het huidige financieringslandschap om middelen aan te trekken waarmee ontwikkelingen in de kennisgebieden verder kunnen worden gestimuleerd. Hierbij worden naar nationale en Europese mogelijkheden voor financiering gekeken, zoals een gezamenlijke aanvraag voor het groeifonds. Dit moet aanvullend zijn op de mogelijkheden in het huidige financieringslandschap. Actiehouder: Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit, Amsterdam UMC en Hogeschool van Amsterdam samen met Gemeente Amsterdam

Actie 15. Regionale innovatieve ecosystemen verbinden

De regionale innovatieve ecosystemen verbinden om de samenwerking in de metropoolregio te versterken. De Amsterdam Economic Board heeft een groot netwerk en inhoudelijke kennis om de regionale innovatieve ecosystemen beter met elkaar te verbinden. Deze regierol

Actie 16. Uitwerken hoe Noord en Weesp een bijdrage kunnen leveren aan de uitvoering van deze strategie In Noord en Weesp zijn geen innovatiedistrict aangemerkt. Maar stadsdelen hebben zeker een rol in het verder versterken van de kenniseconomie. Zo kunnen daar plekken ontstaan voor de fysieke ontwerp en productie van nieuwe innovaties. Er worden gesprekken gevoerd met de partners in Noord en Weesp over hoe ze een bijdrage kunnen leveren aan deze strategie. Actiehouder: Gemeente Amsterdam Doel: netwerk op de innovatiedistricten versterken

Actie 17. Actieve samenwerking bevorderen tussen bedrijfsleven en kennisinstellingen op innovatiedistricten

Aansluiting op bedrijfsleven vergroten. Zodat het bedrijfsleven talent beter weet te vinden, meer samenwerken met kennisinstellingen om talent op te leiden om bij Amsterdamse bedrijven aan de slag gaan. In navolging van TOMAS. Deze actie wordt gekoppeld aan de huidige inzet op publiek private samenwerkingen tussen mbo’s, hbo’s en bedrijven. Actiehouder: Gemeente Amsterdam. 81

Actie 18. Governance structuur opbouwen

Een governance structuur is belangrijk voor het ontwikkelen tot een innovatiedistrict. Het Amsterdam Science Park en het Marineterrein hebben momenteel een sterke governance structuur. Voor de andere gebieden zijn ook acties opgenomen om te komen tot die governance structuur. Daarin is het belangrijk om vooraf te bepalen hoe dit het beste vorm kan krijgen. Of dit een overkoepelende governance structuur wordt voor alle gebieden of per gebied vorm krijgt. Actiehouder: Gemeente Amsterdam en anchor instellingen in de gebieden.

82

Amsterdam Science Park

Dat geldt niet alleen voor startups in de AI, maar voor het brede science profiel van het gebied.

Prioriteit

Actiehouder: Gemeente Amsterdam in samenwerking met ontwikkelende partijen en Startup Village

Actie 1. Branding gebied op internationaal niveau

Actie 3. Vervlechten met de stad

Bij overkoepelende actie 10 staat dat Amsterdam gebrand gaat worden als kennisstad. Dat vormt de verbinding voor de verdere branding per gebied. De Science & Business organisatie gaat de huidige onderzoeksthema’s updaten mede in relatie tot de bijdrage van het district voor de stad is. Daarnaast wordt ook ten minste één nieuw overkoepelend thema gekozen, zoals bijvoorbeeld deeptech, waarmee Amsterdam Science Park zich internationaal verder mee kan positioneren. Science & Business organisatie kan op basis van bovenstaande update een sterke branding opzetten om het internationaal onderscheidende vermogen te versterken. ASP is een Nationale Topcampus en dit profiel kan internationaal nog beter worden benut. Actiehouder: Science & Business organisatie, UvA en NWO

Actie 2. Onderzoek naar huisvesting startups voor de lange termijn

Startup Village is een tijdelijke vorm van huisvesting. Huisvesting voor startups moet voor de lange termijn geborgd worden. Er moet onderzocht worden op welke manieren die huisvesting voor de lange termijn gerealiseerd kan worden en welke faciliteiten wenselijk zijn.

Er wordt ingezet op een sterkere vervlechting van het gebied in de stad, door het realiseren of verbeteren van nieuwe of bestaande ontsluitingen en verbeteren van routes voor voetgangers en fietsers op het park. Ook andere vormen van mobiliteit blijven van belang (OV). Goede bereikbaarheid van betaalbare woonruimte is een bijzonder aandachtspunt. Daarnaast wordt ingezet op het volledig ontsluiten en toegankelijk maken van het gebied dag en nacht. Daarbij hoort ook de toegankelijkheid van het groen. Het groen in en om het gebied is een van de kwaliteiten waar ook de omliggende buurten gebruik van kunnen maken. Door het beter toegankelijk te maken en aantrekkelijk voor voetgangers en fietsers, worden dit ook verblijfplekken voor mensen van buiten het district. Verbeterde duurzaamheid is hier een integraal onderdeel van. Actiehouder: Gemeente Amsterdam in samenwerking met ontwikkelende partijen

Overig Actie 4. Kennis meer zichtbaar maken voor de stad (outreach) Door te werken aan de verbinding en het zichtbaar maken van de kennis in het gebied wordt het voor mensen duidelijker wat de toegevoegde waarde is van het gebied voor de stad. Ook wel outreach genoemd. Dit door outreach partijen te betrekken en in het gebied een ruimte ontwikkeling die hiervoor dient. Een laagdrempelige locatie om kennis te maken met het gebied. De Science & Business organisatie begint met een verkenning naar de behoefte en komt met een plan om dit verder vorm te geven, dat kan zowel in tijdelijkheid als definitieve vorm. Actiehouder: Science & Business organisatie

Actie 5. Innovation Center voor deep tech

Op het ASP zijn veel deep tech sleutel technologieën aanwezig en er is een grote kans om hiermee het profiel van het ASP en van Amsterdam als kennisstad te versterken. Innovatiecenters, waarin bedrijven en instellingen met eenzelfde specialisatie samen komen dragen bij aan interactie en netwerkvorming en versterken de synergie in een gebied. Onderzocht wordt of er een innovatiecenter voor het thema deep tech kan worden ontwikkeld. Actiehouder: Universiteit van Amsterdam met partners

83

Actie 6. Woningbouw plan opstellen

Het ASP is primair een campus voor wetenschap en wetenschappelijke samenwerking. De ambitie is om meer wonen mogelijk te maken in het ASP maar dan specifiek van toegevoegde waarde voor de campus. Voor het aantrekken van talent is het van belang dat er meer woningen beschikbaar komen voor jonge wetenschappers. De inzet voor het ASP is om woningen voor deze doelgroep te realiseren. Onderzocht wordt hoe dit kan worden ingepast in het gebied, rekening houdend met het bestaande gebruik. Actiehouder: Gemeente Amsterdam in samenwerking met ontwikkelende partijen

Actie 7. Sociaal-maatschappelijke aansluiting directe omgeving verbeteren

Het district zet zich ervoor in om met een maatschappelijk programma meer aansluiting te creëren bij de directe omgeving. Er lopen al enkele initiatieven, maar er zijn volop kansen om de directe omgeving op sociaal-maatschappelijk gebied te laten profiteren van het district. Voorbeelden hiervan zijn bijscholing voor jongeren door studenten, sponsoring van lokale verenigingen door bedrijven en een stageloket voor jongeren. Actiehouder: Gemeente Amsterdam samen met Science & Business organisatie en partijen in het gebied

84

Actie 8. Strategie op definitieve situatie openbare ruimte

Er komt een strategie waarmee wordt gezorgd dat er voor de eindsituatie een hoogwaardige openbare ruimte wordt gerealiseerd waarin verschillende ambities zijn geïntegreerd; ruimte voor ontmoeting, klimaatadaptatie en biodiversiteit/ecologie. Actiehouder: Gemeente Amsterdam

Kenniskwartier/ Innovation District Zuidas Prioriteit Actie 1. Analyse toekomstige ruimtebehoefte ecosysteem Kenniskwartier/Zuidas

In beeld brengen van de huidige/toekomstige ontwikkelbehoefte voor een volwaardig kennisecosysteem (onderwijs, onderzoek en ondernemerschap) en waar en wanneer deze zouden kunnen landen in Kenniskwartier/Zuidas. In Zuidas/Kenniskwartier dienen meerdere toekomstige ontwikkelingen gerealiseerd te worden voor kennisbedrijven. De eerste ontwikkeling, Matrix is in ontwikkeling maar er moeten ook vervolgontwikkelingen komen in de omgeving/Zuidas die inspelen op dit type economisch activiteiten en innovatie faciliteren. Matrix is de eerste stap. Actiehouder: Gemeente Amsterdam, Vrije Universiteit en Amsterdam UMC gezamenlijk

Actie 2. Governance structuur/ organisatievorm opzetten

Verkennen mogelijke governance structuur/ organisatievorm vergelijkbaar met de Science & Business organisatie op het Amsterdam Science Park. De ontwikkeling van het eerste Matrix Innovation Centre wordt het startpunt van het opzetten van de governance structuur. Deze organisatievorm wordt onder andere

verantwoordelijk voor de branding/marketing, het aantrekken van bedrijven en instellingen die het ecosysteem versterken en het versterken van het netwerk.

•

Actiehouder: Vrije Universiteit, Amsterdam UMC en advies van de Gemeente Amsterdam

•

Overig

•

Actie 3. Focus andere faculteiten aansluiten op specialisatie

Alle faculteiten van de Vrije Universiteit zijn gehuisvest aan de Zuidas. Het is kansrijk om de faculteiten die niet gerelateerd zijn aan de life science wel daaraan te verbinden. De Vrije Universiteit is volop bezig om de verschillende faculteiten aan elkaar te relateren en gaat hier mee verder. Daarmee heeft het gebied een unieke propositie. Actiehouder: Vrije Universiteit

Actie 4. Strategie op de openbare ruimte

Actualiseren van de visie op de openbare ruimte in de tijdelijke/definitieve situatie van het gebied. Om ervoor te zorgen dat deze meer bijdraagt aan ontmoeting en interactie met aandacht voor ruimtelijke en programmatische condities: • Vervlechten (openbare ruimte): versterken en uitbouwen van het netwerk van pleinen en (binnen)tuinen in de openbare ruimte en het realiseren en verbeteren van de verbindingen, met name voetgangers- en fietsverbindingen met de omgeving.

Verdichten (bebouwing): het maken van kritische massa in het gebied en de wijze waarop het menselijke maat in de bebouwing wordt vormgegeven (onder andere plint/city at eye level). Verkleuren (programma): gericht op de optimale menging van functies voor het maken van het interactiemilieu. Sfeer, functiemenging en dichtheid is essentieel. Verduurzamen (duurzaamheid): mobiliteit en nabijheid (het ecosysteem van 1 mile) zijn hierbij speerpunten.

Actiehouder: Gemeente Amsterdam in overleg met Vrije Universiteit en Amsterdam UMC

Actie 5. Kennis meer zichtbaar maken voor de stad (outreach) Door te werken aan de verbinding en het zichtbaar maken van de kennis in het gebied wordt het voor mensen duidelijker wat de toegevoegde waarde is van het gebied voor de stad. Ook wel outreach genoemd. Dit door outreach partijen te betrekken en in het gebied een ruimte ontwikkeling die hiervoor dient. Een laagdrempelige locatie om kennis te maken met het gebied, dat kan zowel in tijdelijkheid als definitieve vorm.

Actiehouder: Vrije Universiteit, Amsterdam UMC en Gemeente Amsterdam

85

Amsterdam Life Sciences District Prioriteit Actie 1. Structuur voor overkoepelende samenwerking opzetten

Een overkoepelende governance structuur opbouwen, waar de partijen in de life science and health sector onderdeel van zijn. Het Paasheuvelweggebied, het Amsterdam UMC en het Medical Business Park daarin onderbrengen. Om mandaat en commitment te verkrijgen, ook van de private partijen, kan een verdeling van kosten van governance over de drie partijen in de triple helix een optie zijn om te verkennen. Vanuit daar de samenwerking verbeteren en kijken welke mogelijkheden er zijn om faciliteiten Gemeente Amsterdam, BIZ Paasheuvelweg Village en Amsterdam UMC

Actie 2. Koers op specialisatie doorzetten

De koers op de life science and health sector verder doorzetten en meer partijen aantrekken in deze sector. Daarin bepalen welk soort partijen nodig zijn om het ecosysteem te versterken. Dit zowel als er ruimte vrij komt in het gebied, als plekken die nog ontwikkeld of getransformeerd worden deze vullen met partijen die het ecosysteem versterken. Actiehouder: Amsterdam UMC, AHTC en andere vastgoedpartijen 86

Actie 3. Planvorming west terrein Amsterdam UMC locatie AMC

De westkant van het Amsterdam UMC locatie AMC biedt ontwikkelkansen. De planvorming voor dit gebied is begonnen. De ontwikkeling moet bij voorkeur aansluiten bij het life sciences profiel, dus gezondheidszorg, onderwijs, onderzoek of bedrijvigheid in die sector. Maar ook andere maatschappelijke functies zouden hier gehuisvest kunnen worden. Actiehouder: Amsterdam UMC in overleg met Gemeente Amsterdam

Overig Actie 4. Knelpunten kaart opstellen

Inzichtelijk maken welke plekken in het gebied een opgave hebben op de leefbaarheid te verbeteren. Deze knelpunten kaart kan dienen om vervolgens afspraken maken met partijen over het oppakken van de urgente opgaven en wie die oppakt. Actiehouder: Gemeente Amsterdam

Actie 5. Brancheringsplan opstellen milieuzonering

Onderzoek naar het gebruik van de huidige milieuzonering en de toekomstige behoefte aan milieuruimte voor laboratoria. Dit in samenwerking met partijen in het gebied, buiten het terrein van Amsterdam UMC daar is dit al mogelijk. Op basis daarvan een brancheringsplan opstellen die functiemenging in het gebied stimuleert en bovendien ruimte voor gewenste laboratoria biedt.

Actiehouder: Gemeente Amsterdam in samenwerking met partijen in het gebied

Actie 6. Aansluiting bij Zuidoost

Het district heeft nationale en zelfs internationale uitstraling. Maar biedt ook volop kansen voor de inwoners in de directe omgeving. Daarom is de aansluiting bij de sociaaleconomische kansen in Zuidoost belangrijk. Een van de middelen daarvoor het is het Masterplan Zuidoost. Voorbeelden hiervan zijn: • Aanbieden van stageplekken voor talent in Zuidoost. • Maatschappelijke thema’s in Zuidoost zoals gezondheid verbinden aan kennis in het gebied. Zoals preventief, gezond eten en stimuleren gezonde leefstijl. • Onderzoek naar diverse populatie van Zuidoost en specifieke gezondheid vraagstukken die daar leven. • Het MBO (mbo college Zuidoost/ROC Amsterdam) is geïnteresseerd om aan te sluiten bij het district en de ontwikkeling. In dit verband zijn er kansen om ook opleidingen in de gezondheidssector op te zetten en aan te bieden. Actiehouder: Gemeente Amsterdam

Actie 7. Confronteren onderzoek voorzieningen en plintenvisie

De BIZ Paasheuvelweg Village is bezig met een onderzoek naar de behoefte aan en draagvlak voor voorzieningen. Daarnaast wordt er samen met de Gemeente Amsterdam een plintenvisie opgesteld voor Amstel III. De uitkomsten van het onderzoek worden naast de plintenvisie gelegd, om te zien in hoeverre die voorzieningen worden geaccommodeerd en aansluiten bij de dynamiek in het Amsterdam Life Sciences District. Actiehouder: BIZ Paasheuvelweg Village en Gemeente Amsterdam

Actie 8: Aansluiting bij ruimtelijke ontwikkeling Zuidoost

Amstel III/Bijlmer West en Gaasperdam liggen direct aan de gebied. Het is belangrijk om aan te sluiten bij de ontwikkeling van de gebieden die buiten dit innovatiedistrict vallen en ook ruimtelijke ontwikkelingen hebben. Met als doel om de ontwikkelingen op elkaar af te stemmen. Actiehouder: Gemeente Amsterdam

87

Marineterrein Prioriteit Actie 1. Onderzoek impuls door tijdelijkheid of gefaseerde ontwikkeling

De toekomstige ontwikkeling van het Marineterrein zal pas rond 2026 van start gaan. Om voor die tijd al de ontwikkeling naar een innovatiedistrict een impuls te geven wordt onderzocht wat er in de tijdelijkheid of definitieve vorm al mogelijk is. Door de toekomstige ontwikkeling in fasen op te delen is het mogelijk om al eerder een eerste definitieve stap in de ontwikkeling te zitten. Deze eerste fase moet uitstralen wat de toekomst van het Marineterrein is en ruimte bieden aan huidige partijen of nieuwe partijen die het ecosysteem versterken. Actiehouder: Gemeente Amsterdam

Actie 2. Governance structuur bestendigen De huidige governance structuur is van grote meerwaarde voor de economische en netwerk kwaliteiten van het gebied. Ook tijdens en na de ontwikkeling is deze governance structuur belangrijk. De huidige governance structuur moet daarom toekomstbestendig worden gemaakt. In de toekomst wordt de community idealiter onderdeel van de governance structuur, de komende tijd wordt onderzocht hoe dat vorm kan krijgen. Actiehouder: Projectbureau Marineterrein, community en Gemeente Amsterdam 88