A - 26 Ruimtelijke Ordening (23) 4. Bijlagen Omgevingseffectrapport Schinkel
Tekst van het document
Bezorging van pakketten en maaltijden met de auto of kleine busjes kan leiden tot onveilige situaties op straat, terwijl wij juist veilige en aantrekkelijke straten voor langzaam verkeer willen. In de volgende planfase werken we per deelgebied slimme, ruimtelijke maatregelen uit voor bestelverkeer en buurtlogistiek.
Impressie Henk Sneevlietweg als stadsstraat.
67
68
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
M Heemstedestraat
2
M Heemstedestraat
2
2
2
347
347 15 69
2
15
357
62
69
397
2 H. Sneevlietweg
247
68*
18
195
24
Zoekgebied halte
HOV
18
2 Nieuw Sloten
2 Nieuw Sloten
397
62
M H. Sneevlietweg
195
357
62
62 247
69
24 Riekerpark
0m
Zoekgebied Eindpunt Schinkelhaven
40
68* 62
p Loo
afs
ta
62
nd
Optie Route A
247
267
st an d
68*
247
80 0m
69
69
af op Lo
Optie Route B
Nieuwe Meer
M Amstelveenseweg
24 VUmc
267
24
za
la
lP
r o aa h N hip Sc
62
Parkeerzones huidig
Parkeerzones toekomst
LEGENDA
LEGENDA
VUmc 62
Huidige situatie van
Private buslijn
A-locatie parkeerbeleid
HOV-lijn
Loopafstand vanaf metro (400-800 meter)
Mogelijke toekomstige
parkeerzones voor de
Bus
B-locatie parkeerbeleid
Bus
Verlengde Noord/Zuidlijn
situatie van parkeerzones
C-locatie parkeerbeleid
Tram
A-locatie parkeerbeleid
Metro
Metro
B-locatie parkeerbeleid
Trein
Trein
C-locatie parkeerbeleid
auto. Bron: maps. amsterdam.nl
Tram
voor de auto.
Zoekgebied eindpunt buslijn
Om de openbare ruimte in Schinkelkwartier optimaal te kunnen gebruiken voor verblijf en langzaam verkeer gelden er strenge regels voor het autoparkeren bij nieuwbouw en maatwerk bij transformatie. Autoparkeren vindt plaats op eigen terrein, waarbij het uitgangs punt ondergronds parkeren is. Bij het bepalen van de parkeernorm is de Nota Parkeernormen Auto kaderstellend, inclusief het daarbij behorende locatiebeleid voor kantoren. Er komt een lage parkeernorm in Schinkel kwartier. We zetten in op ruimtelijk efficiënte parkeeroplossingen in de deelgebieden zoals het dubbelgebruik van parkeervoor zieningen van kantoren en bedrijven met het parkeren van bewoners en gebruikers van
voorzieningen. Speciale aandacht gaat uit naar ruimte voor deelauto’s en elektrische auto’s met laadpunten. Voor sociale huurwoningen en middeldure huurwoningen geldt geen verplichting om parkeerplaatsen op eigen terrein te realiseren. Voor vrije sectorwoningen geldt een beperkte verplichting. Op basis van dit beleid en het stedelijke uitgangspunt voor woningbouw (40% sociaal, 40% middelduur en 20% vrije sector) leidt dat voor heel Schinkelkwartier tot een maximum van 0,3 parkeerplaats per woning. Bewoners worden daarbij uitgesloten van een parkeervergunning op straat.
Bezoekersparkeren vindt plaats in openbaar toegankelijke garages en, alleen als dat niet mogelijk is, op straat. We hanteren daarbij de stedelijke norm voor gebieden met een sterke functiemix, namelijk 0,1 parkeerplek per woning. Dat is binnen de norm van 0,3 parkeer plek per woning. Voor kantoren is de huidige parkeernorm voor Schinkelkwartier voor het grootste deel gebaseerd op de status als B-locatie. Dit komt neer op 1 parkeerplaats per 125 m2 bvo. Een uitzondering hierop is Nieuwe Meer West met een status als C-locatie. Het voornemen is om de parkeernorm voor kantoren gefaseerd aan te scherpen op basis van de ligging ten opzichte van het openbaar vervoer en de
ontwikkeling daarvan. Nieuwe Meer West wordt daarom in eerste instantie aangepast van C-locatie naar B-locatie. Voor gebieden binnen een loopafstand van 400 meter van een metrostation wordt aangestuurd op aanpas sing naar A-locatie, waarvoor een norm geldt van maximaal 1 parkeerplek per 250 m2 bvo. Dat is vergelijkbaar met de norm rond de stations van de Noord/Zuidlijn. Voor bedrijven en voorzieningen geldt, zoals aangegeven in de Nota Parkeernormen Auto, maatwerk met de richtlijnen van het CROW (publicatie 381) als uitgangspunt.
70
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
71
5.2 Het landschap inrichten De eerste landschappelijke ingreep die nodig is om in Schinkelkwartier te kunnen wonen, is het aanbrengen van geluidwerende voor zieningen langs infrastructuur. Het OER heeft geleid tot de keuze voor een breed pakket met maatregelen, waaronder een brede geluidswal langs de snelweg en afschermende bebouwing of geluidsschermen op andere locaties in het gebied.
Het ontwerpprincipe van de parkwal (boven) en spelregels voor het bouwen in deze wal (onder).
Het concept van de brede wal hebben we uitgewerkt voor de zones die grenzen aan de A4. Hier is voldoende ruimte voor een multi functionele parkwal van 80 meter breed, vergelijkbaar met het Haagse Ypenburg. De realisatie van een parkwal kan een middel zijn om grondgeluid van startende vliegtuigen te weren. De wal zorgt niet alleen voor geluid wering, maar biedt mogelijk ook ruimte voor grondberging en ondergronds parkeren. Daarnaast ontstaat zo een wijkpark met recreatieve routes en ecologische verbindin gen. In het talud van de wal is ruimte voor vrijstaande gebouwen, die in hetzelfde ritme staan als de kantoorpanden van het bestaande Rieker Business Park. Het concept van de wal lijkt sterk genoeg om ook te worden herhaald aan de overzijde van de A4 in de richting van Schiphol. Zo kan in de corridor Schiphol-Amsterdam een bijzondere groene economische entree ontstaan met het bestaan de spoordijkenlandschap als inspiratiebron. De uitwerking van dit concept ter hoogte van de Oude Haagseweg valt buiten de scope van Schinkelkwartier.
Reuring Niet alleen werken, maar ook sporten en voorzieningen Rust Natuurlijke parkzone met natte natuur doorsneden met recreatieve paden
Representatieve zijde aan de snelweg Brede gebouwen opdelen in schijven Zichtlocatie aan de A4
Parkwal, dubbelgebruik als geluidswering en groen verblijfsgebied Flauwe helling maakt verblijf mogelijk Inclusief keermuur voor geluidswering
Verlengde Noord/Zuidlijn Groene inpassing metrotracé
Entree aan parkzijde Rooilijn
Parkeren uit het zicht in de wal Het groene karakter van het park behouden Ruis Snelweg, spoor en metro
De parkwal krijgt aan de snelwegzijde een steil talud en aan de binnenzijde een veel flauwere helling, zodat er een recreatiegebied ontstaat waar men kan hardlopen, sporten of de hond uitlaten. Verder biedt de parkwal ruimte voor
de toekomstige inpassing van de verlengde Noord/Zuidlijn. De parkwal is een eerste aanzet voor een nieuwe groenen waterstructuur, maar er is meer nodig in Schinkelkwartier.
Beoogde parkwal ten noorden van de A4 en de indicatieve doortrekking van het concept aan de zuidzijde van de A4, ter hoogte van de Oude Haagseweg.
5.2.1
Waterstructuur
Om de doorstroming, het bergend vermogen en de kwaliteit van het water te verbeteren, ontwerpen we een nieuwe hoofdwaterstruc tuur in de deelgebieden Riekerpark en Nieuwe Meer Oost. Daarin zijn de losse sloten bijeen gebracht in een samenhangend watersysteem met twee karakteristieken. In het noordelijk deel van de polder wordt de structuur van Nieuw-West voortgezet met lange kanalen in een rechthoekig patroon. In het zuiden, aan de voet van de parkwal en onder de spoordijken, ontstaat een meer natuurlijk waterlandschap met losse waterpartijen als een voortzetting van het bestaande waterpark rond IBM. Een verbinding tussen het water van de deelgebie den zorgt voor een robuuste watercirculatie. De in het vorige hoofdstuk voorgestelde verbinding van de Westlandgracht met de havenkom in Schinkelhaven lost een oude belofte in van het Algemeen Uitbreidingsplan (AUP). Zo ontstaat een recreatief vaarrondje naar de grachten van Amsterdam en wordt Schinkelhaven via het water aangesloten op de binnenstad. De bruggen over de Westlandgracht krijgen voldoende doorvaart hoogte voor kleine sloepjes.
Met deze ingrepen wordt voor heel Schinkelkwartier voldaan aan de verplichte watercompensatie bij een toename van verharding. Er is sprake van een positieve waterbalans, aangezien er per saldo meer oppervlaktewater wordt toegevoegd. Bij het bepalen van de peilhoogte in Riekerpark kiezen we voor het combinatiemodel dat uit het OER naar voren is gekomen. Namelijk een peilverlaging tot -1,9 meter NAP, gelijk aan het polderpeil in de omgeving, en vervanging van de bestaande bovenlaag door grond die beter waterdoorlatend is. Daarbij kan de benodigde ophoging van het maaiveld (het aardoppervlak) beperkt blijven en bedraagt de afstand tussen land en water maximaal 1,4 meter. In verband met onvoldoende stabiliteit van de spoorbaan worden de spoorsloten in Riekerpark losgekoppeld van het watersysteem en als wadi’s beheerd. Verder krijgen de straten in Schinkelkwartier een klimaatbestendige inrichting. Regenwater wordt bijvoorbeeld in Riekerpark en Nieuwe Meer Oost afgekoppeld van het riool en via m olgoten en/of verlaagde beplantingsvakken naar de omliggende watergangen en wadi’s geleid.
72
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
samenkomen. Daarnaast introduceren we een groot nieuw park, namelijk het Riekerpark. Een centraal gelegen park dat ruimte biedt voor spelen, sporten en ontspannen.
Sloterbinnen en Middelveldsepolder
VP -2,20
Nieuwe vaarroute binnenstad
VP -2,10
Nieuw Sloten
Westlandgracht verbinden met haven
Huis te Vraag peil -0,60
VP -2,80 Beweegbare brug over Schinkel i.v.m. staande mast route
Klimaatbestendige straten
Havenkom vergroten voor recreatie sloepen
Polderpeil verlagen en maaiveld opbollen
VP -2,30
VP -1,90
Tweede watergang voor circulatie
Schinkel peil -0,40
5.3 Binnenruimte scheppen
Sloten beheren als wadi’s
Volkstuinenpark Lissabon VP -2,50
VP -4,25
VP -1,90
Riekerpolder
Nieuwe Meer boezempeil -0,60
Waterstructuur
Gemaal Nieuwe Meer
LEGENDA
Beoogde waterstructuur.
Open water
Vast waterpeil
Keerwand
Wadi
Bestaande brug
Sluis
Afwateringsrichting
Nieuwe brug
Stuw
Indirecte secundaire waterkering
Recreatieve route
Duiker Gemaal
Secundaire waterkering
Primaire watergang
Groen infiltratiezone
VP
Begrenzing polderpeilgebied
Secundaire watergang
Aan de zuidrand van Schinkelkwartier ligt het gebied De Oeverlanden. Dit gebied krijgt in de toekomst naast de belangrijke natuurfunctie
De fysieke barrières van de grootschalige infrastructuur drukken een zware stempel op de ruimtelijke beleving van Schinkelkwartier. Het overal aanwezige geweld van wegen, spoorlijnen, dijken en viaducten vraagt om binnenruimte, beschutte plekken die ruimte bieden voor ontmoeting en verblijf. Daarom ontwerpen we per deelgebied bijzondere plekken die verbonden zijn met de stadsstraten en die elke buurt een eigen identiteit geven. Maatschappelijke en commerciële voorzienin gen, zoals winkels, scholen en buurtkamers, clusteren we rond deze plekken. Dat is mogelijk doordat de belasting met geluid en fijnstof vooral optreedt aan de randen van de deelgebieden.
ook een belangrijke recreatieve functie met ruimte voor nieuwe stadsstrandjes. Aan de westrand liggen het Siegerpark en het Christoffel Plantijnpad, een ecologische en recreatieve verbinding tussen de Sloterplas en de Nieuwe Meer. Deze verbinding versterken we door het toevoegen van faunapassages onder de kruisende wegen.
De invulling van de plekken is afhankelijk van de ruimtelijke context en het programma. In Schinkelhaven is het natuurlijke hart de havenkom, waar we ruimte maken voor een verblijfsgebied aan het water. In Riekerpark, een echte woonbuurt, is de centrale plek een groot buurtpark met ruimte voor spelen en informele sport, dat ook gebruikt kan worden door de scholen. Aan de noordzijde van dit park liggen straks de buurtwinkels en een aantal buurtvoorzieningen.
Ook binnen het plangebied wordt het aan wezige groen versterkt en uitgebreid. De westelijke groenzone langs de spoordijk wordt verbreed tot een beweegpark. Een zone waarin verschillende sport- en speelvoorzieningen voor diverse leeftijds- en gebruikersgroepen
In Nieuwe Meer Oost wordt het centrum een stedelijk plein naast B. Amsterdam, de econo mische aanjager in deze buurt. Ook in Nieuwe Meer West wordt het hart een stadsplein bij het toekomstig metrostation. De havenkom, het park en de stadspleinen worden met elkaar
5.2.2 Groenstructuur Rondom Schinkelkwartier liggen verschillende groengebieden die kansen bieden voor versterking. Aan de oostrand van het gebied kan het versnipperde groen langs de Schinkel worden samengesmeed tot een volwaardig oeverpark. Een park dat open is voor het Amsterdamse publiek met onder meer de bestaande bomen en sloten. Binnen dat park blijft begraafplaats Huis te Vraag vanwege het unieke karakter en de bijzondere kwaliteiten een plek voor rust.
We gaan zorgvuldig om met de aangewezen hoofdgroenstructuur en ecologische structuur. In de plannen per deelgebied wordt een ontwerp gemaakt voor de openbare ruimte, waarbij we rekening houden met de regels die gelden voor de hoofdgroenstructuur en ecologische structuur. In verband met de ligging van de parkwal in de ecologische structuur is waar schijnlijk een raadsbesluit nodig voor functie wijziging.
Bij de inrichting van de straten en de openbare ruimte bouwt Schinkelkwartier voort op de structuren van het AUP en Nieuw-West. Hierin bepalen robuuste oost-west georiënteerde bomenlanen het beeld tussen de Sloterplas en de Nieuwe Meer. Het nieuwe profiel van de Henk Sneevlietweg krijgt met vier dubbele bomenrijen het karakter van een boulevard die de verschillende buurten met elkaar verbindt. Ook de bomenstructuur van de Johan Huizingalaan wordt uitgebreid en zo mogelijk doorgetrokken naar De Oeverlanden. Het aantal bomen in Schinkelkwartier neemt de komende jaren, in het kader van de gebieds ontwikkeling, sterk toe.
verbonden door de centraal gelegen Nieuwe Sloterweg, zodat ze te voet en per fiets optimaal bereikbaar zijn. Ook De Plantijn heeft een openbare ruimte nodig die minder op het verkeer en meer op verblijven en ontmoeten is gericht. De vorm van deze binnenruimte moet nog verder worden uitgewerkt, samen met de eigenaren in het gebied. Naast de binnenruimtes zijn er ook nieuwe stadspoorten; plekken die toegang geven tot het gebied. Zo wordt het nieuwe Aalsmeerplein niet alleen een sluitstuk van de Hoofddorpplein buurt, maar ook de toegangspoort tot Schinkelkwartier. Bij de inrichting van dit plein willen we de verkeersafwikkeling verbeteren en de ruimtelijke kwaliteit verhogen door nieuwe gebouwen toe te voegen met publieksfuncties in de plint. Daarnaast zijn er poorten bij de knooppunten van openbaar vervoer. Zo krijgen de nieuwe metrostations entreegebieden waar reizigers vertrekken en arriveren.
73
74
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
75
5.4 Transformeren en bouwen In een aantal deelgebieden, zoals Schinkelhaven, Sloterstrip, Nieuwe Meer West en De Plantijn, ligt de ruimtelijke structuur al vrijwel vast. Op die locaties zijn specifieke en locatiegebonden oplossingen nodig, die recht doen aan het bestaande stadslandschap, de waarde van bestaande gebouwen en het programma en de wensen van aanwezige stakeholders. In Nieuwe Meer Oost en Riekerpark is er meer vrijheid om een eigen typologie te kiezen.
gebruikte, bruisende stadsstraten als rustige, groene binnenterreinen. De binnenterreinen zijn goed zichtbaar, uitnodigend, toegankelijk voor fietsers en voetgangers en hebben soms ook functies met adressen. Door een netwerk van informele routes staan de binnenterreinen en omringende straten met elkaar in verbin ding. De beschreven typologie is ook effectief om het weerkaatsen van luchtvaartgeluid te beperken.
De typologie van Schinkelkwartier wordt sterk bepaald door de aanwezigheid van vlieg verkeer waardoor de bouwhoogte in grote delen van het gebied is beperkt. Er moet een hoge dichtheid worden bereikt zonder hoog te kunnen bouwen. Tegelijk moet ook een rustige en groene leefomgeving worden geboden waarin goed gewoond en gewerkt kan worden. Die c ombinatie vraagt een efficiënte hoofd structuur met samengestelde bouwblokken en relatief weinig openbare verkeersruimte. Het samengestelde bouwblok is een groot blok waarin verschillende panden samen een eenheid vormen.
Een inspiratiebron voor bouwblokken met grote binnenterreinen is het project Île Seguin Rives de Seine in Boulogne-Billancourt (Parijs), waar zonder extreme bouwhoogte toch sprake is van een hoge dichtheid en een aantrekkelijke leefomgeving. Bij de uitwerking van deze typologie volgden we het advies van het College van Rijksadviseurs over de inrichting van hoogstedelijke milieus in transformatie gebieden, de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 en de nota Ruimte voor de Economie van Morgen. Hierin is uitgegaan van een combina tie van reuring, ruis en rust. Reuring staat voor stedelijke woonvormen met een hoog voor zieningenniveau en veel interactie, ruis voor infrastructuur, bedrijvigheid en productiviteit, en rust voor wonen, werken en verblijven in relatieve stilte.
De grote bouwblokken hebben geluidluwe, in erfpacht uitgegeven binnenterreinen die publiek toegankelijk zijn. Op deze manier ontstaat er een gebied met zowel intensief
Cityplot in Buiksloterham, voorbeeld van een samengesteld bouwblok. Bron: www.studioninedots.nl
Beoogde groenstructuur.
76
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Bouwen Om kwaliteit en duurzaamheid van de ruimtelijke structuur te borgen, gelden er bij de ontwikke ling van bouwplannen verschillende spelregels. We noemen hier de belangrijkste principes. Bij het ontwerp van de buurten vinden we vooral de beleving op ooghoogte belangrijk. Om levendigheid op straat te borgen, is de begane grond van de gebouwen langs de hoofdroutes geschikt voor publieksfuncties, zoals horeca, maatschappelijke voorzieningen, kleinschalige bedrijvigheid en winkels. De begane grondverdieping heeft een bruto hoogte van minimaal 4,5 meter. De hoogte van de bebouwing varieert per deelgebied en per bouwblok. De blokken in de deelgebieden Nieuwe Meer Oost, Riekerpark en Sloterstrip zijn opgebouwd uit vijf lagen, eventueel met losse opbouwen van één of twee terugliggende lagen. Langs de randen van de deelgebieden is een bouwhoogte mogelijk van 32 meter. De bebouwing bestaat op die plekken uit zeven lagen, eventueel met losse opbouwen van één of twee terugliggen de lagen. Technische installaties op het dak van gebouwen vallen binnen de maximale bouw hoogte. Om in de toekomst transformatie en functieverandering mogelijk te maken, ambië ren we voor de lagen boven de plint tot de vijfde of zevende laag een bruto verdiepings hoogte van minimaal 3,4 meter. De hoogte van
Haveneiland IJburg, voorbeeld van individuele panden met een eigen
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
de overige verdiepingen volgt minimaal het Bouwbesluit. De uitgangspunten voor de bebouwing in de deelgebieden Schinkelhaven, Nieuwe Meer West en de Plantijn zijn terug te vinden in hoofdstuk 6 en bijlage 2.
vliegveiligheid. NLR heeft in een studie de haalbaarheid van de gewenste bouwhoogtes al wel beoordeeld en verwacht dat er geen belemmering is voor de veiligheid van het vliegverkeer.
behouden of creëren van productieve bedrijfs ruimte, het realiseren van maatschappelijke voorzieningen of het kiezen van extra duurza me oplossingen. Deze aanpak vraagt maatwerk per project.
Naast de hiervoor genoemde bouwhoogten zijn twee categorieën hoogteaccenten in een bouwblok mogelijk. De eerste kent een bouwhoogte van maximaal 41 meter en vinden we terug in de omgeving van metrostations en langs de hoofdwegen. De tweede categorie is een beperkt aantal hoogteaccenten van maximaal 55 meter, die uitsluitend voorkomen op locaties waar ze de ruimtelijke samenhang en oriëntatie op ooghoogte versterken. Denk daarbij aan een accent bij de kruising Johan Huizingalaan/Nieuwe Sloterweg en aan de noordzijde van het Riekerpark. De exacte locaties van hoogteaccenten in Schinkelkwartier worden in de volgende fase nader uitgewerkt in het stedenbouwkundig plan per deelgebied.
Bebouwing langs de A10 in deelgebieden Schinkelhaven en Riekerpark moet een afscher mende functie hebben voor het achterliggend gebied in verband met geluid en veiligheid. De bouwhoogte van deze zoveel mogelijk aaneen gesloten, eerstelijnsbebouwing is hoger dan de daarachter gelegen bebouwing en bedraagt 5 tot 7 bouwlagen.
In bijlage 2 zijn spelregels opgenomen voor het transformeren en bouwen in Schinkelkwartier.
De realisatie van bebouwing hoger dan de (maatgevende en radar) toetshoogte in het LIB is onder voorbehoud van een verklaring van geen bezwaar (vvgb) door Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Voor het LIB toetsvlak tot 41 meter geldt dat een vvgb voor hogere bebouwing alleen wordt afgegeven als sprake is van afscherming door een bestaand gebouw of als met een luchtvaartstudie is aangetoond dat er geen gevaar is voor de
De woningen worden zoveel mogelijk o ntsloten via een portieketage, waardoor veel voor deuren aan de straat liggen en het aantal woningen per portiek beperkt is. Dat draagt bij aan een afwisselend straatbeeld en versterkt de sociale samenhang. Het ruimtebeslag voor de auto op straat blijft daarbij beperkt, ondergronds parkeren is het uitgangspunt. Ook technische voorzieningen en fietsen stallingen houden we uit het zicht. Bouwblokken bestaan uit behapbare eenheden, individuele panden met een eigen ontsluiting die zelfstandig gebouwd of getransformeerd kunnen worden. Waar nodig worden bouw kundige geluidmaatregelen getroffen, zoals loggia’s, luifels en geluidabsorberende gevelmaterialen. We stimuleren de toepassing van groene daken en groene gevels, en de gebouwen voldoen aan de gemeentelijke eisen voor circulair, natuurinclusief en klimaat adaptief bouwen.
ontsluiting. Bron: www.kenkarchitecten.nl
Naast deze algemene eisen zijn er ook projecten locatiegebonden wensen. Bijvoorbeeld het
Welstand Door voortschrijdende verdichting en functie menging groeit de gebruiksintensiteit in Schinkelkwartier. Deze ontwikkeling kan alleen op een succesvolle manier plaatsvinden als er voldoende aandacht is voor ruimtelijke kwaliteit. Daarbij gaat het niet alleen om een hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte, maar ook om kwaliteit en duurzaam heid van de bebouwing. De kwaliteit van een gebouw wordt niet alleen bepaald door dat gebouw zelf, maar ook door zijn relatie met de omgeving. Zo vormen de gebouwen rondom het Riekerpark en de gebouwen rondom het bestaande hoofdkantoor van IBM specifieke en beeldbepalende ensembles. Gebouwen moeten aan redelijke eisen van welstand voldoen, niet alleen als individueel object maar ook als volwaardig onderdeel van de stad. Op dit moment is het welstandsregime in Schinkelkwartier beperkt tot niveau ‘gewoon’. In Schinkelhaven is slechts niveau ‘eenvoudig’ van kracht. We verhogen het welstandsregime voor heel Schinkelkwartier naar ‘bijzonder’ om de gewenste kwaliteit op verschillende schaalniveaus te borgen in het plan. Daarnaast kan er per deelgebied een welstandskader worden opgesteld waarin we het beoogde welstandsniveau verder uitwerken en vastleggen.
5.5 Voorzieningen borgen Bij een complete wijk hoort ook een compleet pakket van maatschappelijke en commerciële voorzieningen. In hoofdstuk 3 is het voor zieningenprogramma al toegelicht, hier beschrijven we de ruimtelijke vertaling ervan. De sociaal-ruimtelijke structuur is herkenbaar en de inrichting van de openbare ruimte nodigt uit tot ontmoeten en bewegen. Dit ontstaat door een divers en hoogwaardig voorzieningen pakket dat op tijd meegroeit met de ontwik
keling van het gebied. Het is van belang dat de voorzieningen bereikbaar en toegankelijk zijn voor een diverse groep gebruikers. De voor zieningen en bijzondere plekken geven identiteit aan elk deelgebied. In dit hoofdstuk wordt per maatschappelijke voorziening in tekst en/of kaart aangegeven hoe we de referentienorm invullen.
77
78
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
5.5.1
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
79
Groen, sport en spelen
De nieuwe groenstructuur van Schinkelkwartier voldoet ruimschoots aan de referentienormen voor gebruiksgroen en ecosysteemgroen. De norm voor gebruiksgroen zorgt voor stedelijk attractief groen waarin men kan verblijven en recreëren, zoals plantsoenen, moestuinen, buurt- en wijkparken. Gebruiksgroen is stedelijk groen dat uit minimaal 0,5 hectare aaneengesloten openbaar groen bestaat. Voor een goede spreiding van gebruiksgroen hanteren we een v erzorgingsgebied van 250 meter voor een buurtpark en 750 meter voor een stadspark. Te midden van het gebruiks groen is ruimte voor sport en spel. De norm voor ecosysteemgroen heeft als belangrijkste doel de buurt klimaatadaptief te maken en biodiversiteit te vergroten, maar draagt ook bij aan de beleving en gezondheid van de Amsterdammer. Ecosysteemgroen betreft groen in de straat en op kavels, zoals plant vakken, hagen, wadi’s en groene daken. Het is overigens niet uitgesloten dat delen van gebruiksgroen ook als ecosysteemgroen kunnen fungeren en vice versa. Het reeds aanwezige groen in Schinkelkwartier is meegeteld in de groenberekening. Reden hiervoor is dat Schinkelkwartier op dit moment een monofunctioneel werkgebied is en er zodoende een beperkte claim rust op het huidige groen.
Daarnaast wordt het bestaande groen in Schinkelkwartier opgewaardeerd tot kwalitatief gebruiksgroen en krijgt het een kwaliteitsimpuls door vergroting van de biodiversiteit en klimaatadaptatie. De bereke ning is g ebaseerd op het uiteindelijke pro gramma. Hierin zijn zowel het bestaande programma als de beoogde toekomstige ontwikkelingen opgenomen. De in erfpacht uitgegeven binnenterreinen van bouwblokken tellen we voor de helft mee als ecosysteemgroen. Groene daken zijn wense lijk, maar niet noodzakelijk voor het behalen
Sport, spelen en bewegen zijn integraal onder deel van de ontwikkeling van Schinkelkwartier. Doel is een zo divers en toegankelijk mogelijk aanbod van sporten, spelen en bewegen voor de toekomstige bewoners. Van voldoende sport- en speelaanleidingen in de openbare ruimte tot een wisselend aanbod aan in- en outdoor sportaccommodaties. Gebouwde sportvoorzieningen, zoals fitness en zaalvoet bal, worden meegenomen in de vastgoedont wikkeling door publieke en private partijen.
Fasering sport
Het tempo van de gebiedsontwikkeling bepaalt de behoefte aan sportvelden. We kijken eerst naar de mogelijkheden binnen Schinkelk wartier en tegelijk naar de kansen op de goed bereikbare en nabij gelegen bestaan de sportparken Sloten en Sloten-west. Er is daar capaciteit en ruimte om een belangrijk deel van de opgave van Schinkelk wartier op te vangen. De bestaande sportparken met grote verenigingssporten, zoals hockey, honkbal en voetbal, en de ontwikkeling van stedelijke sportvoorzieningen in Schinkelkwartier vullen elkaar programmatisch aan en kunnen elkaar
2022-2027 25% sportnorm
versterken. We streven naar vitale verenigin gen en een compleet sportaanbod op de beide sportparken. Op de sportparken kunnen we de bestaande sportvelden opti maliseren en intensiveren, bijvoorbeeld in toename van leden en veldbezetting. Indien nodig kan sportpark Sloten mogelijk zelfs uitbreiden. Ook verkennen we de mogelijk heden voor buitensport in Landschapspark De Oeverlanden, passend bij de waarden voor gebruik en inrichting die zijn genoemd in de Ontwikkelingsstrategie Landschapspark De Oeverlanden.
2027-2035 70% sportnorm
Volgens de referentienorm is 4,8 hectare netto veldoppervlak nodig voor de georganiseerde buitensport. We realiseren daarvan tenminste 1 hectare aan buitensport in Schinkelkwartier in de vorm van compacte en intensief te gebruiken sportvelden. Uitgangspunt is het handhaven van de huidige (beach)handbal vereniging tot 2027. Daarna zoeken we naar een passende oplossing, bij voorkeur in Schinkelkwartier zelf en anders in de nabije omgeving. Naast binnensport en georganiseerde buiten sport is volgens de referentienorm 11.000 m2 aan (ongeorganiseerde) sportaanleidingen in de openbare ruimte nodig zoals trapveldjes, hardlooproutes en urban gyms. Er komen dertig kleine speelplekken en tien grote speelvelden. Deze zijn onderdeel van de openbare ruimte zoals pleinen en parken in de buurt. Sport- en speelaanleidingen maken inte graal onderdeel uit van de ontwerpen voor de openbare ruimte. In elke buurt spreiden we deze plekken voor ongeorganiseerd sporten en spelen, zodat sport altijd om de hoek aanwezig is. In combinatie met aantrekkelijke
Beoogd groen in plangebied
Benodigd groen op basis van referentienorm
Gebruiksgroen
18,6 ha
17,6 ha
Ecosysteemgroen
21,5 ha
18,03 ha
Totaal
40,1 ha
35,63 ha
Groenbalans Schinkelkwartier op basis van referentienormen, zie kaartbeeld op p. 80/81
Groeimodel - Brede aanpak buitensport
van de norm. Het is niet nodig om het groen van De Oeverlanden in de normberekening mee te nemen, maar met dit gebied in de nabije omgeving is er meer dan voldoende groen aanwezig.
2035-2045 100% sportnorm
Fasering sportvraag LEGENDA
Fase
routes voor langzaam verkeer zorgen we hiermee voor een leefomgeving die beweging en gezondheid stimuleert. Ook geven we gedurende de gebiedsontwik keling ruimte aan (tijdelijke) sportinitiatieven om te kunnen experimenteren en te ontwikke
Onderzoeken / Verkennen
Eventuele nieuwe sportlocaties Oeverlanden
Plannen / Starten
Tijdelijk gebruik sport
Realiseren / In gebruik
Permanent gebruik sport
len. We laten deze sportvoorzieningen met een innovatief karakter naar behoefte ontstaan en geven ze de ruimte. Met name in Nieuwe Meer West en in Riekerpark zijn er mogelijkheden. We blijven bovendien in de volgende planfase zoeken naar meer ruimte voor buitensport in de verschillende deelgebieden.
80
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
81
Groen, sport en spelen Groen
Sport
Bestaand
Bestaand
Begraafplaats Huis te Vraag
Georganiseerde buitensport
Buurtgroen + straal 250 m
Sporthal Watersportvereniging
Park + straal 750 m
Afstand tot sport
Gebruiksgroen Plangrens
Veldoppervlak
16 m2 per woning waarvan 60% levend groen (40% kan worden ingericht voor paden, sport, spel en water)
5 m2 per woning en de helft bij studentenwoningen. Tijdelijke georganiseerde buitensport in Nieuwe Meer West en/of Riekerpark
Park 5,78 ha + straal 750 m
Sportpark Sloten west huidig veldoppervlak: 1,7 ha netto Op korte / middellange termijn 1,7 ha sportpark Sloten-west inzetten
totaal: referentienorm:
2,2 km 27 min lopen 10 min fietsen
1,9 km pen in lo 23 m fietsen in m 6
Op midden / lange termijn 1,6 - 2,1 ha door optimaliseren en intensiveren sportvelden en verenigingen.
Tijdelijke sportinitiatieven
Sportpark Sloten huidig veldoppervlak: 13,3 ha netto
Buurtgroen 12,78 ha + straal 250 m
Combineren onderwijs en sport
6 m2 per woning + 0,1 m2 per 1 m2 BVO kantoor-, winkel- of bedrijfsruimte (terrein)
Groene binnenterreinen (11 ha), waarvan 5 ha meetelt omdat maximaal 25% van de referentienorm ecosysteemgroen op kavel of dak mag worden gerealiseerd
totaal: referentienorm:
groen-, sport- en speelvoorzieningen (indicatie).
Eventueel nieuwe sportlocaties in Oeverlanden = 0 - 0,5 ha
Ecosysteemgroen
Groen in straten 2 ha t.b.v. klimaatadaptatie en biodiversiteit, ca 10% van profiel
Fasering: Veldoppervlak integreren in de wijk = minimaal 1 ha
18,57 ha* 17,60 ha
Ecologische structuur en groen rond infrastructuur 14,5 ha
minimaal 1 ha vertalen in o.a. urban sports, sportkooien
Verkennen buitensport Landschapspark De Oeverlanden
Beoogde spreiding van
+
3 velden in sportpark Sloten-west inzetten = 1,7 ha Sportpark Sloten optimaliseren / intensiveren = 1,6 - 2,1 ha totaal: referentienorm:
+
4,8 ha 4,8 ha
1 sporthal per 24.000 inwoners, 3.000 m2 (BVO) Sporthal (icm VO) 1.500 m2 BVO
+
21,5 ha** 18,03 ha
* Het bestaande groen is meegeteld (bij gebruiksgroen) om twee redenen: 1. Het wordt opgewaardeerd naar kwalitatief gebruiksgroen in de vorm van recreatief groen en parken. 2. In de huidige situatie rust er een beperkte claim op het bestaande groen en is er ruimte om dit bestaande groen intensiever te gebruiken ** Het bestaande groen is meegeteld (bij ecosysteemgroen) omdat het groen een kwaliteitsimpuls krijgt in de vorm van het vergroten van de biodiversiteit en klimaatadaptatie.
Strand en zwemwater De Oeverlanden Commercieel sportcentrum Naschools gebruik gymzaal primair onderwijs
Sport en spelen in de openbare ruimte 1 m2 aan ongeorganiseerde sport in de openbare ruimte per woning sportaanleidingen, trapveldjes, hardlooproutes en urban gyms. ca. 11.000 m2 terrein 1 speelplek per 300 woningen (150 m2 terrein) 30 speelplekken 150 m2 x 30 = 4.500 m2 terrein 1 speelveld per 1.000 woningen (1.000 m2 terrein) 10 speelvelden 1.000 m2 x 10 = 10.000 m2 terrein
82
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
5.5.2 Onderwijs
Onderwijs Bestaand Basisschool + straal 350 m Voortgezet onderwijs
300m
(indicatie).
2025-2035
Nieuw
300m
1 PO-school per 1440 woningen 7 basisscholen: 28.000 m2 BVO
Combineren VMBO onderwijs en Zorg
Basisonderwijs + straal 350 m 4.000 m2 BVO 1.750 m2 buitenruimte waarvan 950 m2 in de openbare ruimte voor bovenbouw
Plangrens
2020-2025
2025-2030
MBO/HBO/WO
2020-2025
2030-2035
Beperkingenzones gevoelige bestemmingen luchtkwaliteit 50 m vanaf binnenstedelijke weg, geldt alleen voor eerstelijnsbebouwing
C++ Computertalentschool
300m
300m MBO / HBO / WO
300m
onderwijsvoorzieningen
afgesloten terreinen, maar zijn onderdeel van de openbare ruimte in het gebied. Bij de inpassing van scholen volgen we de normering voor geluid en houden we rekening met de beperkingen vanwege luchtkwaliteit. Daarnaast zoeken we verbinding met programmatische clusters in het gebied zoals zorg en innovatie.
beleid en bestaande voorzieningen in het gebied en de directe omgeving. Voor primair onderwijs is gekeken naar de behoefte op buurtniveau. We integreren de scholen bij voor keur in de bouwblokken, waar mogelijk in combinatie met andere maatschappelijke functies. Schoolpleinen worden zo geen
300m
Beoogde spreiding van
Schinkelkwartier kent een uitgebreid onderwijs programma met onder meer zeven alles-in-éénscholen en bijbehorende sport- en speelvoor zieningen. De referentienormen voor onderwijs zijn vertrekpunt geweest voor maatwerk per ontwikkelgebied. Voor voortgezet onderwijs wordt rekening gehouden met het spreidings
300 m vanaf rijksweg
83
500 m voor ouderen + 800 m overig (Indicatief)
Huisartsenpraktijk
84
Woonzorgcomplex Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Nieuw
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Beperkingenzones gevoelige bestemmingen luchtkwaliteit
Clustering zorg
5.5.3 Jeugd-, zorgen basisvoorzieningen 0,3 m (BVO) praktijkruimte per woning
85
50 m vanaf binnenstedelijke weg, geldt alleen voor eerstelijnsbebouwing
2
Huisartsenpraktijk (loopafstand rijksweg m vanaf Allereerst zijn er300 twee zorggerelateerde clusters. Om het jeugden zorgprogramma te 6x realise ren, 500m) - 2FTE 300 m2 BVO Het gebied De Plantijn voorziet, met het Antoni krijgt Schinkelkwartier 1.800 een netwerk van 2 m BVO van Leeuwenhoek ziekenhuis, farmaceutisch voorzieningen dat herkenbaar, bereikbaar en m2 (BVO) maatschappelijke dienstverlening bedrijf Sanquin en het voormalige Slotervaart toegankelijk is. 0,01 De invulling daarvan moet en wijkzorg per woning ziekenhuis, in een enorm aanbod aan boven kunnen meebewegen met de wensen van 2 Indicatief, 4x - 200 m (+1 mogelijk) 2 referentienormen specifieke doelgroepen. De wijkse zorg. Medische zorg en medische voor800m BVO zijn een vertrekpunt voor maatwerk per ontwik zieningen kunnen hier samengaan met woon 0,05 m2 (BVO) apotheek (commercieel) per woning kelgebied geweest. Zo wordt bijvoorbeeld vormen, waarin wonen wordt gecombineerd Apotheken 4x - 200 m2 (+1 mogelijk) voor maatschappelijke 800 opvang rekening met onderzoek en behandeling. De Plantijn kan 2 m BVO zo bijdragen aan innovatie en werkgelegenheid gehouden met het spreidingsbeleid en 0,5 m2 (BVO) opvanglocatie per en woning Jeugd-, zorg- bestaande voorzieningen in Amsterdam, en aan de leefbaarheid in in het gebied de Maatschappelijke opvanglocatie 3x directe omgeving. Nieuw-West.
Het voormalige Slotervaartzieken en basisvoorzieningen - 800-1.200 m2 BVO
huis (zowel de tangenten als het kruisgebouw) wordt ingericht als een locatie met maatschap pelijke en laagdrempelige zorgfuncties. Op wijkniveau biedt Riekerpark een tweede cluster voor lokale zorg, zowel maatschappelijk als commercieel. Dit cluster richt zich vooral op de gezinnen in de wijk en combineert een huis van de wijk met gezinsopvang, een huisartsen post, tandzorg en een apotheek.
Bijzondere voorzieningen in Schinkelkwartier zijn verder een jongerencentrum en buurt kamers die in elk deelgebied zijn voorzien. Bij de inpassing van kinderopvang en woon zorgcomplexen houden we rekening met de beperkingen vanwege luchtkwaliteit.
Beoogde spreiding van zorg-, jeugd- en basisvoorzieningen (indicatie).
3.200 m2 BVO
Jeugd Bestaand Ouder- en kindteam Kinderopvang
Basisvoorzieningen
0,03 m2 (BVO) dagbestedingslocatie per woning Dagbesteding 2x - 200-700 m2 Bestaand 900 m2 BVO + 500 m Buurtkamer Gewenste loopafstand 0,008 m2 (BVO) hospice per woning Hospice 1x (+1 mogelijk) 300 m2 BVO
Nieuw
Jeugd Ouder- en kindteam 1x
Basisvoorzieningen
Bestaand
Bestaand
ZorgOuder- en kindteam Bestaand Kinderopvang Ziekenhuis
Nieuw
Huisartsenpraktijk Kinderopvang Woonzorgcomplex
1 Ouder- en kindteam per 19.000 woningen 650 m2 (BVO)
Nieuw
Ouder- en kindteam 1x Clustering zorg
Zorg
0,3 m2 (BVO) praktijkruimte per woning Huisartsenpraktijk 6x (loopafstand 500m) - 2FTE 300 m2 BVO Bestaand 1.800 m2 BVO Ziekenhuis 0,01 m2 (BVO) maatschappelijke dienstverlening Huisartsenpraktijk en wijkzorg per woning Indicatief, 4x - 200 m2 (+1 mogelijk) Woonzorgcomplex 800m2 BVO 0,05 m2 (BVO) apotheek (commercieel) per woning Nieuw Apotheken 4x - 200 m2 (+1 mogelijk) Clustering zorg 800 m2 BVO
0,3 m22 (BVO) praktijkruimte per woning 0,5 m (BVO) opvanglocatie per woning Huisartsenpraktijk 6x (loopafstand 500m) Maatschappelijke opvanglocatie 3x - 2FTE 300 m22BVO - 800-1.200 m BVO 1.800 m22 BVO 3.200 m BVO 0,01 m22 (BVO) maatschappelijke dienstverlening 0,03 m (BVO) dagbestedingslocatie per woning en wijkzorg per woning Dagbesteding 2x - 200-700 m2 Indicatief, 4x - 200 m2 (+1 mogelijk) 900 m2 BVO 800m2 BVO 0,008 m2 (BVO) hospice per woning 0,05 m2 (BVO) apotheek (commercieel) per woning Hospice 1x (+1 mogelijk) Apotheken 4x - 200 m2 (+1 mogelijk) 300 m2 BVO 800 m2 BVO
300m
0,063 m2 (BVO) huis van de wijk per woning Huis van de wijk 1x 500 m2 BVO 0,063 m2 Buurtkamer (BVO) buurtkamer per woning + 500 m Buurtkamer 3x - 120 m2 BVO Gewenste loopafstand 360 m2 BVO
Focus op ouderen
300m
650 m2 (BVO)
0,03 m2 (BVO) jongerencentrum per woning Gezondheidscentrum 1x Jongerencentrum 1x 800 m2 BVO 300 m2 BVO
24-uurs opvang
500m Ouderen
Plangrens 2030
Winteropvang
Nieuw Loopafstand cluster basisvoorzieningen 500 m voor ouderen + 800 m overig 0,03 m2 (BVO) jongerencentrum per woning (Indicatief) Jongerencentrum 1x 300 m2 BVO
Combineren met zorg
Gezinsopvang
Beperkingenzones gevoelige
0,063 m2 (BVO) huis van de wijk per woning bestemmingen luchtkwaliteit Huis van de wijk 1x 2 BVObinnenstedelijke weg, geldt 500mmvanaf 50
alleen voor eerstelijnsbebouwing 0,063 m2 (BVO) buurtkamer per woning Buurtkamer - 120 m2 BVO rijksweg m vanaf 3x 300 360 m2 BVO
Combinatie horeca en welzijn
300m
300m Werkplaats
Loopafstand cluster basisvoorzieningen 500 m voor ouderen + 800 m overig (Indicatief)
Beperkingenzones gevoelige bestemmingen luchtkwaliteit 50 m vanaf binnenstedelijke weg, geldt alleen voor eerstelijnsbebouwing 300 m vanaf rijksweg
300m
Jeugd-, zorgKinderopvang en basisvoorzieningen 1 Ouder- en kindteam per 19.000 woningen
300m
Nieuw
86
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
87
5.5.4 Kunst en cultuur Het programma voor kunst en cultuur blijkt in de praktijk niet zo makkelijk om in aard en omvang te bepalen. We maken daarom in dit stadium van de gebiedsontwikkeling gebruik van referentienormen en laten ook ruimte voor het onbekende.
en cultuurgebied. Bijvoorbeeld in de vorm van broedplaatsen of een tijdelijke bioscoop of theater. Naarmate de bereikbaarheid van het gebied toeneemt, stijgen de kansen voor publiekstrekkende en wijkoverstijgende culturele voorzieningen.
Bij het karakter Schinkelkwartier als Kunst en van Cultuur transformatiegebied past dynamiek op kunst-
Verder kunnen kunst en cultuur in de openbare ruimte de identiteit van specifieke plekken
versterken. De Nieuwe Sloterweg, het oever park aan de Schinkel, de parkwal en het uitgestrekte park langs de spoordijk zijn hiervoor geschikte plekken.
Beoogde spreiding van kunst en cultuur (indicatie).
Bestaand Kunst en cultuur op stedelijk niveau Kunst en cultuur op wijkniveau
450 meter
Vestiging OBA (Openbare Bibliotheek Amsterdam)
Nieuw
OBA punt Casa Sofia
Culturele voorziening op wijkniveau 0,25 m2 (BVO) per woning 4x - circa 725 m2 BVO
Electric Tram Museum
(gewenste loopafstand 350 m) 2.900 m2 BVO - Podium - Bibliotheek - Broedplaats
Plangrens
Kunst in de openbare ruimte Op alle beeldbepalende parken en pleinen aandacht voor kunst in de openbare ruimte 9x Culturele voorziening op stedelijk niveau 0,2 m2 (BVO) per woning 2.000 m2 BVO Loopafstand cluster kunst en cultuur
Gewenste loopafstand 500 m voor ouderen + 800 m voor overige doelgroepen Potentiele locaties voor een culturele wijkvoorziening Potentiële locatie voor recreatieve / educatieve voorzieningen
Culturele voorziening 2.000 m2 (BVO)
88
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
89
5.5.5 Commerciële voorzieningen De hoofdroutes in het gebied zijn de belang rijkste dragers voor commercieel programma. De begane grond verdieping van veel nieuwe bebouwing is minimaal 4,5 meter hoog, zodat commerciële voorzieningen daar goed terecht kunnen. De Henk Sneevlietweg leent zich meer voor stadsverzorgende voorzieningen die profiteren van een goede bereikbaarheid met auto en openbaar vervoer. Denk aan een sportschool, meubelzaak of notariskantoor.
De weg wordt een levendige stadsstraat die via de Aalsmeerweg aansluit op de buurt voorzieningen van het Hoofddorpplein. De Nieuwe Sloterweg is de buurtstraat in het gebied. Hier kunnen bewoners terecht voor dagelijkse boodschappen en ontmoeting. Voorzieningen die hier een plek kunnen krijgen zijn bijvoorbeeld een café, buurtsupermarkt, traiteur of fietsenwinkel.
Beoogde spreiding van
Commerciële voorzieningen Winkelcentra en horeca
Perifere detailhandel
Bestaand
Bestaand
commerciële voorzieningen (indicatie).
Sierplein
Perifere/grootschalige detailhandel bestaand
Winkelstructuur bestaand
Amstelveenseweg
Dagelijkse boodschappen binnen 750 m loopafstand
Nieuw Sloterstrip, perifere detailhandel in een stedelijke jas
Nieuw
ZORG
Woninginrichtingswinkel
Delflandplein
Voorzieningenlint, Nieuwe Sloterweg
Bouwmarkt
Publieke plekken, pleinen
Fitness en sportschool
Clustering voorzieningen
Perifeer programma in een stedelijke jas
Plangrens
STRIP
Belgiëplein
Buurtverzorgend Horecaplein
winkelcentrum
Buurtverzorgend centrum
PARK
+ 750 m loopafstand
Cultuurcluster
HAVEN
IN LE
6.000 m2 BVO
P
Gemakssupermarkt 300 m2 BVO Koffietent of kleine eetgegelegenheid Buurtvoorzieningen Delicatessen Borrel of uitgaansgelegenheid Restaurant of café Kunst en cultuur Creatieve bedrijvigheid Perifere uitgaansgelegenheid Zorggerelateerde detailhandel
Metroplein
Creatief cluster
90
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
91
Voorzieningen Schinkelkwartier Overzicht van de beoogde voorzieningen (indicatie).
Onderwijs
De Plantijn
Sport
Basisscholen 7x
Sporthal (icm VO)
MBO/HBO/WO
Strand en zwemwater Oeverlanden
ZORG
Commercieel sportcentrum
Jeugdvoorzieningen MBO/HBO
Kinderopvang
Sloterstrip
Eventueel nieuwe sportlocaties in Oeverlanden
Ouder- en kindteam 1x
STRIP
Tijdelijke sportinitiatieven
Zorgvoorzieningen
Riekerpark
Schinkelhaven Huisartsenpraktijk 6x
Nieuwe Meer Oost
PARK
HAVEN
EIN
Op korte / middellange termijn 1,7 ha sportpark Sloten-west inzetten
Sportpark Sloten optimaliseren
PL
OEVERPARK
Indicatief, maatschappelijke dienstverlening en wijkzorg 4x (+1) Apotheek commercieel 4x (+1)
1,7 ha
3 velden sportpark Sloten-west inzetten Veldoppervlak integreren in de wijk = minimaal 1 ha
Sport en spelen in de openbare ruimte
Dagbestedingslocatie 2x
Sport in de openbare ruimte (Differentiatie sportvelden in urban sports, sportzalen of hardlooppaden)
Hospice 1x (+1)
Speelplekken 30x
Gezondheidscentrum 1x
Speelvelden 10x
Maatschappelijke opvanglocatie 3x
A4 Parkwal MBO/HBO/WO
METRO/BUS PLEIN Nieuwe Meer West
Optimaliseren / intensiveren Sportpark Sloten 1,6 - 2,1 ha veldsport
Tijdelijke sportinitiatieven
Basisvoorzieningen
minimaal 1 ha vertalen in o.a. urban sports, sportkooien
Jongerencentrum 1x Op midden / lange termijn 1,6 - 2,1 ha door optimaliseren en intensiveren sportvelden en verenigingen.
Huis van de wijk 1x Buurtkamer 3x Verkennen buitensport Landschapspark De Oeverlanden
Culturele voorziening op wijkniveau 4x
Programma per deelgebied
Culturele voorziening op stedelijk niveau 1x
De Plantijn
20
20 Sloterstrip
60
40 50
De Plantijn
20
10 Nieuwe Meer Oost Riekerpark
20 Sloterstrip
60
40 50 10 Nieuwe Meer Oost Riekerpark 40 50
Nieuwe Meer West
70
20
10
35 10
10
Wonen Werken
Voorzieningen
55
40 50
Nieuwe Meer West Schinkelhaven
70
20
10
35 10
10
55 35 10
Wonen Werken
Voorzieningen
55
Buurtverzorgend winkelcentrum Gemakssupermarkt Koffietent of kleine eetgelegenheid
Kunst en cultuur
Programma per deelgebied
Commerciële voorzieningen
Schinkelhaven
55 35 10
Buurtvoorzieningen Delicatessen Borrel of uitgaansgelegenheid Restaurant of café
Potentiële locaties voor een culturele wijkvoorziening
Kunst en cultuur
Kunst in de openbare ruimte 9x
Creatieve bedrijvigheid
Potentiële locatie voor recreatieve / educatieve voorzieningen
Perifere uitgaansgelegenheid Zorggerelateerde detailhandel Woninginrichtingswinkel Bouwmarkt Fitness en sportschool
92
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
5.6 Verduurzamen
Verkoeling en ecologische verbindingen. Bron: Wageningen Universiteit.
Met een robuust raamwerk van infrastructuur, water en groen en een typologie van grote samengestelde bouwblokken in hoge dichtheid wordt een stedelijk gebied mogelijk met maximale kansen voor verduurzaming. De uitbreiding van de wateren groenstructuren verbetert de leefbaarheid, biodiversiteit en klimaatbestendigheid van de wijk. Door de uitbreiding van het watersysteem ontstaat
bovendien extra berging van regenwater, een betere waterkwaliteit en voldoende drooglegging. Nieuwe groengebieden, zoals de parkwal, de parkzone langs het spoor, de Schinkeloever en het centrale park in Riekerpark, dragen bij aan het beheersen van de temperatuur en het versterken van de ecologische verbinding
tussen het Amsterdamse Bos en de groen gebieden in het noorden. De spoordijken koelen ’s nachts sterk af, wat ook de tempera tuur in het omliggende stedelijk gebied beïnvloedt. Door de groene zone langs de sporen te verbreden willen we deze functie versterken. Er liggen genoeg kansen om de ecologische structuren en waarden binnen Schinkelkwartier en verbindingen met de nabije omgeving zoals De Oeverlanden te verbeteren. De maat regelen werken we uit in de plannen voor de deelgebieden en nemen we mee in de plannen voor bovenplanse (gebiedsoverstijgende) werken. In de volgende fase (investeringsnota Sloterstrip) worden de mogelijkheden verkend voor het versterken van ecologische verbindin
93
gen in oost-westelijke richting, bijvoorbeeld langs de Henk Sneevlietweg. Bij de warmtevoorziening gaat de voorkeur uit naar een stadsnet op lagere temperatuur, waarin we zo mogelijk gebruik maken van de restwarmte uit het gebied. Daarnaast kunnen we per deelgebied op maat toegesneden energieconcepten realiseren. Schinkelkwartier biedt daarbij goede kansen voor het opwekken van eigen hernieuwbare energie en kan op termijn energieneutraal zijn. Bij tenders van private partijen wordt circulari teit een belangrijk selectiecriterium. Ook het afvalmanagement wordt gericht op hergebruik van grondstoffen.
5.7 Totaal programma In totaal biedt het plan ruimte voor een programma van circa 2.470.000 m2 bvo met 11.000 woningen, 1.020.000 m2 kantooren bedrijfsruimte en 450.000 m2 maatschappelijke
en commerciële voorzieningen, zoals scholen, sportfaciliteiten, winkels en horeca. Het gebied biedt daarmee over zo’n 25 jaar ruimte voor circa 22.000 inwoners en 45.500 arbeidsplaatsen.
Schinkelkwartier in een notendop
Natuur en Klimaat LEGENDA
Loopafstand 300 meter
Verkoeling (principe)
Buurtparken en
Versterken ecologische verbindingen
openbare binnentuinen Beoogde faunapassage Landschapspark De Oeverlanden Beoogde uitbreiding havenkom Verbreden bermprofiel grondlichaam spoor
Woningen (41%) Bedrijven en kantoren (41%) Voorzieningen (18%) Totale vloeroppervlakte Oppervlakte plangebied Bruto FSI
circa 1.000.000 m2 bvo (40% sociaal, 40% middelduur, 20% vrije sector) circa 1.020.000 m2 bvo (80% kantoren, 20% bedrijven) circa 450.000 m2 bvo circa 2.470.000 m2 bvo circa 2.150.000 m2 1,15
Gemiddelde woninggrootte Aantal woningen Gemiddelde woningbezetting Aantal inwoners Aantal arbeidsplaatsen
circa 90 m2 bvo (65 m2 gbo) circa 11.000 woningen 2 inwoners per woning circa 22.000 inwoners* circa 45.500 arbeidsplaatsen*
De totale vloeroppervlakte omvat alle toekomstige en te handhaven bestaande bebouwing in de eindsituatie. Bij bedrijven wordt gerekend met gemiddeld 70 m2 bvo per arbeidsplaats. Bij kantoren wordt gerekend met gemiddeld 22 m2 bvo per arbeidsplaats. Bij voorzieningen wordt gerekend met gemiddeld 80 m2 bvo per arbeidsplaats. * Het aantal inwoners en aantal arbeidsplaatsen is afgerond op een 500-tal.
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
6 Stedenbouwkundige uitgangspunten per deelgebied
Het stedenbouwkundig kader biedt kansen om de deelgebieden in Schinkelkwartier te transformeren tot veerkrachtige stadsmilieus met een eigen identiteit. Er kunnen zes deelgebieden ontstaan met een eigen karakte ristiek en ontwikkeltempo.
Schinkelhaven Een makersdistrict met industriële panden en nieuwe gebouwen dat aansluit op de Hoofddorpplein- en Stadionpleinbuurt.
95
Hier is een kleinschalige mix aanwezig van creatieve en productieve bedrijven die stap voor stap samengaat met de ontwikkeling van woningbouw.
Sloterstrip Een langgerekte strook met grote vrijstaande gebouwen tussen de Vlaardingenlaan/ Aletta Jacobslaan en de Henk Sneevlietweg, die alle buurten in de omgeving met elkaar verbindt. Ook een deel ten zuiden van de Henk
Maquette Schinkelkwartier. Bron: Made by Mistake maquettebouw.
96
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Sneevlietweg hoort bij de Sloterstrip. Er is ruimte voor stadsverzorgende v oorzieningen, zoals scholen, compacte bouwmarkten, horeca, politie en andere functies die profiteren van de goede bereikbaarheid.
Riekerpark Het kloppend hart van Schinkelkwartier met gemengde functies rondom een centraal gelegen park. Hier komen buurtwinkels, scholen en maatschappelijke voorzieningen voor de hele wijk. Het groen in deze buurt is beeldbepalend en biedt alle ruimte voor sporten, spelen en ontmoeten.
Nieuwe Meer Oost en West Een economische hotspot waar toonaan gevende bedrijven en instituten samenkomen en een voedingsbodem voor innovatie vormen met startups en broedplaatsen. Gemengd met wonen en voorzieningen, zodat er altijd leven is op straat. Ontmoeting en interactie staan centraal. Nieuwe Meer Oost en Nieuwe Meer West vormen samen het nieuwe innovatie district van Amsterdam.
De Plantijn Een zorgcampus met gebouwen in een parkachtige omgeving en een voorzieningen aanbod op lokaal en nationaal niveau. Met ruimte voor nieuwe combinaties van wonen met zorg en medische voorzieningen.
6.1 Schinkelhaven
Schinkelhaven. Foto’s: Theo Baart (2019).
Schinkelhaven in een notendop Milieutypering stedelijk werk/woonmilieu Economisch profiel makersdistrict Woningen (35%)* circa 210.000 m2 bvo (40% sociaal, 40% middelduur, 20% vrije sector) Bedrijven en kantoren (55%)* circa 290.000 m2 bvo Voorzieningen (10%)* circa 40.000 m2 bvo Totale vloeroppervlakte circa 520.000 m2 bvo Oppervlakte plangebied circa 365.000 m2 Bruto FSI 1,5 Gemiddelde woninggrootte Aantal woningen Aantal inwoners Aantal arbeidsplaatsen
circa 100 m2 bvo (70 m2 gbo) circa 1.950 woningen circa 3.800 inwoners** circa 11.900 arbeidsplaatsen**
De verdeling van het programma vindt bij voorkeur plaats per kavel en, als dat niet mogelijk is, per bouwveld. * De verhouding (%) van het programma is afgerond op een 5-tal. ** Het aantal inwoners en aantal arbeidsplaatsen is afgerond op een 100-tal.
Schinkelhaven grenst aan de Schinkel. Het gebied wordt gekenmerkt door overwegend kleinschalige bedrijfspanden en industriële loodsen met karakteristieke sheddaken. De bedrijvigheid is gemengd, met zowel productie als kenniswerk. De straatnamen verwijzen naar de luchtvaartindustrie, waarvan NLR een
97
actieve vertegenwoordiger is in het gebied. Schinkelhaven verandert in de toekomst in een makersdistrict met een menging van oude en nieuwe ambachten, ondernemingen in creatieve sectoren en kleinschalige kantoren. De kleinschaligheid van het gebied en het karakter van de historische industriegebouwen
bieden daarvoor een belangrijke basiskwaliteit. Daarom kiezen we voor een ontwikkeling per kavel en zoveel mogelijk menging op de schaal van het bouwblok. De Westlandgracht wordt verbonden met de aanwezige havenkom, dat het hart van het gebied vormt. We willen de havenkom vergro ten, zodat aan de zonzijde een groene oever
kan ontstaan met terrassen aan het water. Daarvoor zal de huidige bebouwing moeten verdwijnen. In de volgende planfase wordt dat verder uitgewerkt. Een fietsbrug over de gracht maakt de haven uit alle richtingen bereikbaar. De historische gridstructuur van het bedrijventerrein wordt zoveel mogelijk gehandhaafd.
98
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
99
Uitsnede stedenbouwkundig kader Schinkelhaven.
De oever van de Schinkel biedt bijzondere kansen. Hier ligt een belangrijke ecologische verbindingszone die ook betekenis kan krijgen als openbaar oeverpark. Een groene tegenhan ger van de bebouwde omgeving in Schinkel haven. In het toekomstige oeverpark wordt begraafplaats Huis te Vraag en de daar aangrenzende graslanden zorgvuldig opgeno men. Huis te Vraag blijft vanwege het unieke karakter en de bijzondere kwaliteiten behou den als een plek voor rust.
De transformatie van Schinkelhaven vraagt om een ander straatbeeld. Industriestraten, vooral gebruikt voor laden, lossen en parkeren, worden straks verblijfsruimten. Daarvoor moet het parkeren anders worden opgelost. Bij ieder project is parkeren op eigen terrein in principe uitgangspunt, bij voorkeur ondergronds. Een
mogelijke oplossing voor kleinere percelen is om deze voorzieningen te bundelen in collec tieve parkeergarages, gezamenlijk te realiseren door één of meer eigenaren/erfpachters. Bij de inrichting van de straten blijft het industriële karakter van het gebied zichtbaar door het gebruik van stoere materialen.
Er komt een beweegbare fietsbrug over de Schinkel in het verlengde van de Laan der Hesperiden. De voorkeursfietsroute ligt in het verlengde van de brug en gaat via de Generaal Vetterstraat richting het noorden naar het Aalsmeerplein. Naar het westen sluit deze fietsroute via de havenkom aan op de Nieuwe Sloterweg. De aanleg van de brug vraagt om de verplaatsing van enkele woonboten, waarvoor nieuwe ligplaatsen moeten worden gezocht in de omgeving. De aanlandingen van
Artist impression van de havenkom in Schinkelhaven.
Artist impression van de nieuwe Schinkelbrug.
100
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
de fietsbrug vragen om zorgvuldige inpassing. Aan de oostkant vanwege de inrichting van Park Schinkeleilanden, de kruising met de historische tramlijn en het Piet Kranenbergpad en de aansluiting op de Laan der Hesperiden. Aan de westkant vanwege de landschappelijke en cultuurhistorische waardevolle graslanden bij Huis te Vraag en de ontwikkeling van het beoogde park langs de oever van de Schinkel.
Blik uit de straat Van werkstraat naar woon/werkstraat Auto- en fietsparkeren vindt plaats in garages onder de gebouwen
In de verdere planvorming is de landschappe lijke inrichting van het park en de inpassing van fietsverbindingen in dit cultuurhistorisch waardevolle gebied een belangrijke opgave. Bij de nadere planuitwerking voor de fiets brug wordt tevens aandacht besteed aan verkeersveiligheid en veiligheid voor scheep vaart en zwemmers.
Rust in pocketpark Pocketparks en stegen als kleine rustplekken temidden van de stedelijke dynamiek
Collectieve buurtgarage als kans voor meerdere ontwikkelingen
Hoogteaccent Op nader te bepalen plekken voor een divers daklandschap i.c.m. ruimte in het binnengebied
Basishoogte Bouwhoogte: 2-5 bouwlagen met kap Hoge plint
Rooilijn maximaal bebouwen Doorgangen van doorgaande straten naar binnenruimte zijn onderdeel van de architectuur
P
voor het bouwen in Schinkelhaven.
6.2 Sloterstrip Sloterstrip in een notendop Milieutypering werk/woonmilieu Economisch profiel stadsvoorzieningen Woningen (50%)* circa 230.000 m2 bvo (40% sociaal, 40% middelduur, 20% vrije sector) Bedrijven en kantoren (40%)* circa 200.000 m2 bvo Voorzieningen (10%)* circa 50.000 m2 bvo Totale vloeroppervlakte circa 480.000 m2 bvo Oppervlakte plangebied circa 275.000 m2 Bruto FSI 1,7 Gemiddelde woninggrootte Aantal woningen Aantal inwoners Aantal arbeidsplaatsen
circa 100 m2 bvo (70 m2 gbo) circa 2.300 woningen circa 4.600 inwoners** circa 8.500 arbeidsplaatsen**
De verdeling van het programma vindt bij voorkeur plaats per kavel en, als dat niet mogelijk is, per bouwveld.
Reuring aan de haven Dubbelhoge plint, levendige plek aan het water met wonen/werken en voorzieningen
Belangrijkste spelregels
101
Pandsgewijze ontwikkeling De panden zijn individueel leesbaar, eerder diep dan breed en verschillen in dakvorm van aangrenzende panden
Ruis Ruimte voor makersdistrict Gemengde woon/werkstraten, ruimte voor fiets, kort parkeren en laden en lossen
* De verhouding (%) van het programma is afgerond op een 5-tal. ** Het aantal inwoners en aantal arbeidsplaatsen is afgerond op een 100-tal.
Sloterstrip is een 1,3 kilometer lang deelgebied dat verbonden wordt door de Henk Sneevlietweg en de Vlaardingenlaan/Aletta Jacobslaan, beginnend bij het Aalsmeerplein en eindigend bij de Johan Huizingalaan. Beeldbepalend voor Sloterstrip is vooral de
Henk Sneevlietweg. Een stedelijke hoofdroute die ooit onderdeel was van de snelweg naar Den Haag. Nog steeds getuigt het halve klaverblad bij de aansluiting op de ring van dat verleden. De functies in de strip zijn sterk bepaald door de goede autobereikbaarheid van het gebied.
Henk Sneevlietweg.
De bebouwing in Schinkelhaven wordt pands gewijs ontwikkeld. Het blijft veelkleurig en divers, maar krijgt in schaal en maat ook een stedelijke uitstraling. Eigentijdse stoere loodsen en bakstenen pakhuizen misstaan hier niet. De bouwhoogte in het gebied is maximaal 21 meter en varieert van twee tot vijf lagen met kap. De eerstelijnsbebouwing langs de A10 is hoger dan de daarachter gelegen bebouwing en bedraagt 5 tot 7 bouwlagen. Het deelgebied Schinkelhaven is aangemerkt als een stedelijk werk/woonmilieu. Door menging van woningen met grote en kleine kantoren en bedrijven ontstaat hier een informeel milieu dat aansluit bij het centrum. Deze verkleuring is al een aantal jaren in
Schinkelhaven zichtbaar. Maar er moet ook blijvend ruimte zijn voor productieve bedrijven die zich richten op het maken, repareren, verwerken of opslaan van goederen. Zulke bedrijven zijn onmisbaar voor een inclusieve en veerkrachtige economie. Schinkelhaven moet minimaal 16.000 m2 bvo voor productieve bedrijvigheid blijven bieden. Goede locaties voor de maakindustrie liggen langs de wegen die grenzen aan de A10, waar logistieke stromen het gebied niet belasten. Het plan moet daarbij ruimte bieden voor veilig laden en lossen en verhoogde plinten. Tegelijkertijd geldt dat deze bedrijvigheid wel mengbaar moet zijn met wonen.
Foto: Theo Baart (2019).
102
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
Gemeente Amsterdam Projectnota Schinkelkwartier
103
Ingang metrostation Henk Sneevlietweg. Foto: Theo Baart (2019).
Rust op tuindek De binnenkant van het blok biedt rust voor de bewoners
voor het bouwen in Sloterstrip.