A - 05 Water (39) 20210930 Toekomstvisie drinkwater bijlagen (1)

o Verplicht ontkoppelen/benutten van restwarmte. Hoe meer restwarmte zoals thermische energie een warmtenet in gaat, des te minder koelwater nodig is. Het zoveel mogelijk toepassen van de restwarmte in warmtenetten geeft ook een impuls aan de energietransitie. De restwarmte uit datacenters is, naast aquathermie, een belangrijke bron voor lage-temperatuurwarmtenetten. Waternet zet in op samenwerking met de datacenters om het toepassen van deze energiebron te stimuleren. o Datacenters met een groeiambitie tot 80 MW of groter moeten voor hun elektriciteit een eigen 150 kV-inkoopstation realiseren. o Inzetten op energiebesparing en duurzaam opgewekte energie. o Intensief en gemengd ruimtegebruik; ruimtelijke kwaliteit. o Toekomstbestendig (circulair) bouwen. o (Warmte)lozing op oppervlaktewater en/of op het riool.

Classificatie: Openbaar 30 september 2021 - Toekomstvisie Drinkwater, Bijlagen

49/56

Toekoms tverk enni ng Drinkw ater

Advies

Opstellen vestigingsbeleid datacentra

A7

Opstellen van een afwegingskader voor aanvragen van industriële klanten: Om aanvragen van aansluitingen goed onderbouwd te kunnen beoordelen zal een afwegingskader worden opgesteld. Opstellen van uniform drinkwaterbeleid voor datacenters: Afstemming met de naburige bedrijven (PWN en Vitens) om voor de hele MRA uniform drinkwaterbeleid voor datacenters te realiseren, dat is vastgelegd in het vestigingsbeleid van de verschillende gemeenten. Bepalen van de impact van de groei van datacenters op prognoses: Onderzocht moet worden wat de uiteindelijke watervraag wordt van datacenters. Dit moet worden opgenomen in de vraagprognose voor drinkwater.

A8

A9

Classificatie: Openbaar 30 september 2021 - Toekomstvisie Drinkwater, Bijlagen

50/56

Toekoms tverk enni ng Drinkw ater

Bijlage 8: Kostencalculatie opties Voor verschillende opties voor meer water in het drinkwatersysteem van Waternet zijn kostencalculaties uitgevoerd. In de tabel hieronder staat een samenvatting van de resultaten. Voor meer details verwijzen we naar de achterliggende rapportages (Waternet (2021)).

Classificatie: Openbaar 30 september 2021 - Toekomstvisie Drinkwater, Bijlagen

51/56

Toekoms tverk enni ng Drinkw ater

Bijlage 9: Handelingsperspectieven PWN PWN heeft zes handelingsperspectieven om haar productiecapaciteit uit te breiden. Voor details over deze perspectieven wordt verwezen naar de rapportages die PWN heeft opgesteld. Het betreft de volgende perspectieven: 1. Vergroting van de drinkwaterproductie vanuit de waterlevering van de Watertransportmaatschappij Rijn-Kennemerland (WRK). De inzet is om meer proceswater van de WRK in te kopen voor aanvullende drinkwaterproductie op nieuwe locaties boven en onder het Noordzeekanaal. De mogelijkheden worden verkend voor drinkwaterproductie uit WRK-proceswater op de volgende drie verschillende productielocaties: Noordhollands Duinreservaat, Overveen en Hoofddorp. Op elke locatie worden meerdere zuiveringsvarianten onderzocht voor de drinkwaterproductie in combinatie met diepinfiltratie en directe drinkwaterproductie. Zie ook optie WRK 5.1, 5.2 en 5.3. 2. Brakwaterwinning Haarlemmermeer. Het doel is om opwellend brak water in de polder met putten te winnen en te zuiveren tot drinkwater. Daarmee wordt de verzilting van het oppervlaktewater teruggedrongen en krijgt PWN tevens een nieuwe productielocatie in een gebied met een groeiende drinkwatervraag. Het gewonnen brakke grondwater wordt via membraanfiltratie ontzilt. Het permeaat gaat na opharding naar de kelders van pompstation Hoofddorp.

Het verwijderde zout wordt in een waterstroom (‘concentraat’) geloosd op zee. 3. Wateraanvoer en aanvulling grondwater (WAAG). Bij WAAG wordt de wincapaciteit in ’t Gooi sterk uitgebreid door grondwater aan te vullen met voorgezuiverd oppervlaktewater. Het procédé is vergelijkbaar met het procedé in de duinsystemen van PWN en Waternet. De ruime beschikbaarheid van oppervlaktewater wordt gecombineerd met een robuuste grondwaterwinning. Het concept zorgt voor een grote capaciteit en leent zich door de ligging voor samenwerking tussen Waternet en Vitens. Waternet ziet het als een kans dat infiltratie van water op de Utrechtse Heuvelrug kan bijdragen aan het watersysteemherstel. Bronbescherming is het best gegarandeerd als we ook zeggenschap hebben over het gebruik van de grond. Daarom zetten we in op het verkrijgen van een zo sterk mogelijke grondpositie (eigendom). Dat is voor de Utrechtse heuvelrug een uitdaging. 4. Zie optie O.6.2: WAAG met infiltratie van water uit het Gooimeer. 5. Waterproductie Bergermeer. Water uit lokale bronnen (Noordhollands Kanaal, Bergerpolder) wordt verzameld in een waterreservoir om drinkwater te maken en te leveren aan productiebedrijf Bergen. Dit kan een alternatief vormen voor het ontzilte water vanuit productiebedrijf Jan Lagrand in Heemskerk. Gezocht is naar lokale bronnen en een natuurlijke zuivering. 6.

Klimaatbuffer IJsselmeer betreft de aanleg van een groot voorraadbekken en kwaliteitsbekken in het IJsselmeer. Daarmee wordt een buffer gecreëerd van drie maanden bij de belangrijkste winning van PWN. De inkomende waterkwaliteit wordt verbeterd en de (onderwater)natuur krijgt tevens een impuls. 7. Inkoop drinkwater bij Waternet via en gros-leveringen (zie bijlage 10).

Classificatie: Openbaar 30 september 2021 - Toekomstvisie Drinkwater, Bijlagen

52/56

Toekoms tverk enni ng Drinkw ater

Bijlage 10: En gros-levering aan naburige bedrijven En gros-levering aan PWN In 2027 loopt het huidige en gros-contract met PWN af. Het huidige volume bedraagt circa 17,5 (12,5 + 5) Mm3 op jaarbasis. PWN rekent erop dat Waternet de 17,5 Mm3 zal continueren na 2027. Waternet heeft de intentie om de en gros-leveringen voor de middellange termijn (2028-2035) te continueren. En gros-levering aan Dunea In 2036 loopt het huidige en gros-contract met Dunea af. Het huidige volume bedraagt circa 1 Mm3 op jaarbasis met een gegarandeerd maximum van 4Mm 3/j. Dunea geeft aan met name bij calamiteiten mogelijk extra water te willen afnemen. Dit is al voor een groot deel verwoord in het huidige contract. Dunea is aan het onderzoeken welke maatregelen kunnen worden getroffen om haar productiecapaciteit te vergroten. Mogelijk verlaagt dit de afhankelijkheid van de structurele levering door Waternet. De levering door Waternet tijdens een ernstige verstoring of tijdens calamiteiten (bijvoorbeeld een lange droge periode) blijft ook in de toekomst relevant. Ook voor Waternet zou het creëren van wederkerigheid interessant kunnen zijn door ook de waterlevering van Dunea aan LDN mogelijk te maken. En gros-levering aan Vitens Vitens en Waternet hebben verkend of een en gros levering vanuit Weesperkarspel van 2-5 Mm3/jaar naar ’t Gooi kan worden gerealiseerd, in ieder geval voor de periode tot 2035.

Deze levering is nog niet tot stand gekomen aangezien Vitens de voorkeur geeft aan grondwater als bron voor de drinkwaterproductie. PWN doet in samenwerking met Waternet en Vitens onderzoek naar extra drinkwaterproductie in het Gooi (WAAG). De haalbaarheid van dit handelingsperspectief wordt onderzocht. Ingeschat wordt dat realisatie vanaf 2035 mogelijk is. Als dit handelingsperspectief kan worden gerealiseerd, zal de levering van Waternet aan Vitens niet meer nodig zijn. Per direct zou Waternet 0,1-1Mm3/j kunnen leveren via de bestaande (nood)koppelingspunten van PWN aan Vitens. Er is al een overeenkomst voor het gebruik van (nood)koppelingspunten tussen Vitens en PWN over en weer. Binnen nu en een aantal jaren zou 2 Mm3/j kunnen worden geleverd. Hiervoor is de aanleg van 750 meter leiding nodig tussen het distributiegebied van PWN en het pompstation Laren van Vitens. Waternet levert dan het water en dit gaat via pompstation Laarderhoogt (van PWN) via de nieuwe leiding naar pompstation Laren van Vitens.

Classificatie: Openbaar 30 september 2021 - Toekomstvisie Drinkwater, Bijlagen

53/56

Toekoms tverk enni ng Drinkw ater

Opties en gros-levering Dit handelingsperspectief betreft de heroverweging van de en gros-contracten met Vitens, PWN en Dunea. Van de totale drinkwaterproductie is nu ongeveer 18 Mm3/jaar 1 drinkwater bestemd als en gros-levering aan de naburige waterleidingbedrijven Dunea en PWN. Er zijn drie mogelijke handelingsperspectieven: • uitbreiden van de en gros-leveringen met 2-5 tot maximaal 23 Mm3/j • continueren van de en gros-leveringen van circa 18 Mm3/j • afbouwen van de en gros-leveringen van 18,0 via 12,0 naar 0 Mm3/j. Advies en gros-leveringen Advies EG 1 EG 2

EG 3

EG 4

1

En gros-levering Continueren en gros-leveringen (18 mln m3/jaar); in combinatie van een en gros levering van PWN aan Waternet. Onderzoek doen naar het realiseren van wederkerigheid en uitbreidingsopties PWN en Waternet (2021-2022). Gelet op de ontwikkelingen in de watervraag en de onzekerheid over de vraag of Waternet na 2028 voldoende capaciteit kan bijbouwen is het een mogelijkheid om het en gros-contract na 2028 geleidelijk af te bouwen. Nader onderzoek is hiervoor nodig. Pas dan kunnen definitieve volumes worden afgegeven. Een periode van circa twee jaar wordt hiervoor redelijk geacht. Het huidige contract zegt dat we vijf jaar vóór het verlopen (1/1/2028) ervan het gesprek over een nieuw contract moeten opstarten. Dus contractueel zijn we op tijd. Vragen die in deze studie moeten worden meegenomen zijn: • Kan Waternet alle uitbreidingsopties realiseren? De uitbreiding bij de AWD en de bouw van de langzame zandfilters op WPK lijken realistisch en haalbaar. De ontwikkeling van de winning van brakke kwel en de verdere uitbouw/ingebruikname van de tweede Waterleidingplas zijn nog zeker niet gegarandeerd, gezien technische, vergunnings- en omgevingstechnische risico’s. • Kan PWN al haar handelingsperspectieven realiseren? Voor de korte termijn heeft PWN geen handelingsperspectieven die het afbouwen van de en gros-levering van Waternet mogelijk maken.

Op middellange (2035) en lange termijn (2050) zijn er wel handelingsperspectieven die de afhankelijkheid van de en gros-leveringen van Waternet kunnen verkleinen. De haalbaarheid van deze handelingsperspectieven is nog onzeker en vergt nog veel onderzoek. Uitkomsten van de studie kunnen bijvoorbeeld zijn: o De huidige levering kan Waternet blijven garanderen. Onderzoek doen naar het creëren van wederkerigheid: Is het mogelijk is dat Dunea ook water kan leveren aan LDN? Waternet heeft de intentie om (na 2036) het huidige en gros-contract met Dunea te continueren. In het onderzoek zal worden gekeken of en op welke wijze wederkerigheid tussen Waternet en Dunea mogelijk is. Het is een wens van Waternet dat Dunea tijdens calamiteiten water kan leveren aan Waternet (LDN). Instemmen met de en gros-levering aan Vitens van 2 Mm3/jaar op basis van een inspanningsverplichting: Instemmen met de en gros-levering aan Vitens van 2 Mm3/jaar op basis van een inspanningsverplichting. Als Vitens het verzoek doet, dan kan Waternet de

N.B.: In de drinkwaterprognose wordt gerekend met het contractuele minimum (afgerond: 18 Mm3/j).

Classificatie: Openbaar 30 september 2021 - Toekomstvisie Drinkwater, Bijlagen

54/56

Toekoms tverk enni ng Drinkw ater

Advies

EG 5

En gros-levering gevraagde 2 Mm3/j leveren aan Vitens onder de voorwaarde dat de capaciteit beschikbaar is en dat de en gros-levering aan de bestaande klanten (PWN en Dunea) altijd voorrang krijgt. Om de levering op middellange termijn te kunnen garanderen is het voorstel om de watervraag van Vitens mee te nemen in de eerste fase van de uitbreidingsplannen van Waternet. Tot de realisatie van deze eerste uitbreidingsfase is de levering aan Vitens een inspanningsverplichting. Keiharde contractuele garanties richting Vitens kunnen niet worden gedaan. Opstellen van nieuwe en gros-contracten in samenwerking met de naburige bedrijven inclusief afstemmen van drinkwaterprognoses, productiecapaciteit, wederkerigheid, inspanningsverplichting en tariefbesprekingen. De tariefstelling is nu gebaseerd op “overcapaciteit” bij Waternet. De komende jaren moeten we zelf onze productiecapaciteit uitbreiden. Dat maakt het logisch om ook het tarief onderdeel te maken van de contractbesprekingen.

Classificatie: Openbaar 30 september 2021 - Toekomstvisie Drinkwater, Bijlagen

55/56

Toekoms tverk enni ng Drinkw ater

Bijlage 11: Concessiegrens tussen Waternet en PWN De gemeente Weesp valt grotendeels binnen de concessiegrens van PWN. Alle activiteiten (beheer leidingnet, facturatie e.d.) worden uitgevoerd door PWN. Het drinkwater wordt door Waternet geleverd vanuit het pompstation Weesperkarspel. Afspraken hierover zijn vastgelegd in een en gros-contract tussen PWN en Waternet. De concessiegrens van Waternet en PWN loopt door de Bloemendalerpolder, een in ontwikkeling zijnde nieuwbouwlocatie (circa 2750 woningen). PWN en Waternet hebben afgesproken niet exact de concessiegrens te volgen, maar een logische geografische grens aan te houden om de efficiency en de eenduidigheid voor de klant te verbeteren (zie bijlage 2). Het en gros-contract loopt tot eind 2027. De gesprekken met PWN over verlenging worden mogelijk in de nabije toekomst gestart. Door de vervlechting van de gemeente Weesp binnen de gemeente Amsterdam ontstaat de situatie dat inwoners van Amsterdam drinkwater geleverd krijgen door PWN. Verder heeft PWN een ander beleid met betrekking tot bluswatervoorziening dan Waternet. De bluswatervoorziening in Weesp moet na de vervlechting aan dezelfde eisen voldoen als in Amsterdam. Het is daarnaast niet wenselijk dat de Amsterdamse klant, na de vervlechting, in haar drinkwaterbehoefte wordt voorzien door twee verschillende drinkwaterbedrijven, die verschillende tarieven hanteren.

De vraag is dan of de concessiegrenzen met de vervlechting ook in stand moeten blijven. De directie wordt gevraagd de mogelijkheden van de drinkwaterlevering in de gemeente Weesp te onderzoeken en mogelijk de concessiegrens hierop aan te passen. Onderzoek naar de staat van de bluswatervoorzieningen en de (drinkwater)assets in de gemeente Weesp is wenselijk. Diverse mogelijkheden zijn voorhanden om het grondgebied van de gemeente Weesp over te hevelen naar het voorzieningsgebied van Waternet, zoals een uitruil of een afkoopsom naar PWN om aan de gemiste inkomsten tegemoet te komen. In gesprekken met PWN kan Waternet op ambtelijk niveau deze mogelijkheden verkennen, naast verkenningsgesprekken met andere relevante partijen zoals de provincie Noord-Holland en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW). Als PWN bereid is om de drinkwatertaken in de gemeente Weesp over te hevelen, zou dit leiden tot een wijziging van de drinkwaterregeling. Op de lange termijn is een overheveling van de drinkwatertaken voor gemeente Weesp strategisch van aard. Het kan eventueel leiden tot omstandigheden waarbij de capaciteit en grenzen van Waternet worden uitgebreid naar het Gooi.

Classificatie: Openbaar 30 september 2021 - Toekomstvisie Drinkwater, Bijlagen

56/56