6. Ingediende zienswijzen gebundeld en geanonimiseerd.pdf

[opmaak toegevoegd] Op deze manier wordt gewaarborgd dat de voorzieningen geen publieksaantrekkende werking hebben buiten het gebied van Vivaldi. Consumentverzorgende dienstverlening (bijvoorbeeld kapper, reisbureau), zakelijke dienstverlening en horeca zoals een eetcafé, een restaurant of lunchroom zijn mogelijk. Maatschappelijke dienstverlening is ook toegestaan, met uitzondering van gevoelige bestemmingen luchtkwaliteit. Dergelijke gevoelige bestemmingen (bijvoorbeeld een kinderdagverblijf) zijn niet direct mogelijk gemaakt, alleen na verlening van een omgevingsvergunning door het college van burgemeester en wethouders waarvan advisering door de GGD deel uitmaakt.” Het zorgvuldigheids- en evenredigheidsbeginsel noopt de Gemeente ertoe om niet coûte que coûte de Drie Voorzieningen op Kop Zuidas te willen realiseren, maar zorgvuldig de alternatieven die Belanghebbenden hebben aangedragen te onderzoeken, de belangen van Belanghebbenden te betrekken in haar afweging en haar besluit vervolgens voldoende te motiveren 16. Dat is hier niet gebeurd. 4. Bestemmingsplan Kop Zuidas laat de Drie Grootschalige Voorzieningen niet toe Op geen enkel moment is in het drie jaar durende participatietraject gerept over de Drie Grootschalige Voorzieningen.

Anders dan de Gemeente lijkt te suggereren op haar blogs en social media is het niet louter een eenvoudige wijziging ten aanzien van de maximale grootte van 250 m² en het verwijderen van "schotten" (aangezien "5 keer een voorziening van 250 m² wel zou mogen"). De huidige definitie van "maatschappelijke dienstverlening" is om twee redenen ontoereikend: (i) oorspronkelijk past een 24-uursopvang en een grootschalig gezondheidscentrum niet op Kop Zuidas (want die kunnen volgens de wethouder niet kleinschalig worden gerealiseerd) en (ii) uit de stukken die op grond van het Wob verzoek openbaar zijn gemaakt, blijkt dat Bestemmingsplan Kop Zuidas de 24-uursopvang niet toestaat (zie ook hierboven): "Om het risico uit te sluiten dat met succes geprocedeerd wordt tegen de bouwvergunning op dit onderdeel is inpassing onder de functie maatschappelijke of gemengd noodzakelijk. Deze functie is niet opgenomen in het recent vastgestelde bestemmingsplan van Kop Zuidas voor de kavels K en L. Een wijziging van het bestemmingsplan is derhalve noodzakelijk.

Daarbij geven zowel Vastgoed als OJZ aan dat inpassing onder de functie gemengd (onderstreping toegevoegd) meer toekomstbestendigheid oplevert." Een medewerker van Zuidas (wiens naam is weggelakt in de Wob documenten) erkent dat ook in een e-mail van 4 juli 2019 (Wob documenten pagina 105/106): "Het recent vastgestelde bestemmingsplan biedt geen mogelijkheden voor een 24-uursopvang in Kop Zuidas." 16

ECLI:NL:RVS:2014:4003, uitspraak van uw Raad van 5 november 2014.

Dit staat ook in de notulen van een Directieoverleg Zuidas en Maatschappelijke voorzieningen van 4 februari 2021: "In een enkel geval is de realisatie van de beoogde maatschappelijke voorzieningen (nog) niet geregeld in het vigerend bestemmingsplan. Dit geldt bijvoorbeeld voor Kop Zuidas." Wat wethouder Everhardt in de Brief schreef aan de Bewonersvereniging is dus onjuist: "Het realiseren van de woonzorgvoorziening ligt weliswaar verder in de tijd, maar aangezien de komst van een woonzorgvoorziening doorgaans gevoelig ligt en het bestemmingsplan deze functie wel expliciet mogelijk maakt, heeft de gemeente Amsterdam u en anderen hierover vroegtijdig en transparant willen informeren." (onderstreping toegevoegd). Belangenafweging niet of onjuist geschied De Brief is overigens tegenstrijdig, want bevat ook: "Uit de toelichting bij het bestemmingsplan volgt onder meer dat een aantal functies is beperkt in maximum bruto vloeroppervlak per vestiging, waarbij meerdere vestigingen zijn toegestaan, om te waarborgen dat slechts gebiedsverzorgende functies en ondergeschikte voorzieningen worden gerealiseerd." Hiervan is geen sprake in het geval van de Drie Grootschalige Voorzieningen: het buurtgezondheidscentrum is grotendeels bovenwijks en de 24-uursopvang en de broedplaats zijn in het geheel bovenwijks.

Er lijkt op enig moment door een (planologische?) ambtenaar over het hoofd gezien welke voorzieningen reeds gerealiseerd zijn en worden in de De Mirandabuurt. Het lijkt alsof die persoon "Ezeltje prik" heeft gespeeld en zo Kop Zuidas is aangewezen. Ook lijkt over het hoofd te zijn gezien dat er concrete waarborgen ten aanzien van kleinschaligheid zijn afgesproken in het drie jaar durende participatietraject voor Bestemmingsplan Kop Zuidas en de reden daarvoor. Los daarvan – zoals hierboven uiteengezet – laten de Wob documenten laten zien dat ambtenaren zelf ook Kavel K niet geschikt vinden voor een 24-uursopvang. S De Bewonersvereniging heeft meermaals getracht duidelijkheid te krijgen over de aanwijzing van Kop Zuidas in een Wob verzoek van 1 december 2020. Ook in het gesprek dat de Bewonersvereniging op 16 april 2021 had met verantwoordelijk wethouder Everhardt en een projectmanager van de Zuidas kwam er geen antwoord op de vraag waarom Kop Zuidas was overwogen. Toen de Bewonersvereniging vroeg wat nu de redenen zijn geweest om voor Kavel K, Kop Zuidas te kiezen en bijvoorbeeld niet de wel geschikte alternatieven Ravel of Vivaldi of elders op de Zuidas, Buitenveldert of de Rivierenbuurt konden de aanwezige projectmanager van Bureau Zuidas en wethouder Everhardt enkel naar het SHP verwijzen.

De daaropvolgende vraag van de zijde van de Bewonersvereniging waaróm het SHP dan precies Kop Zuidas voorschrijft, konden de wethouder en de projectmanager helaas niet beantwoorden: zij wisten dit niet en in hun zoektocht naar documenten n.a.v. het Wob verzoek hebben zij ook geen argumentatie of documentatie kunnen vinden die daarover uitsluitsel geeft. Zoals uit bovenstaande en het kaartje op pagina 251 van de Wob documenten blijkt, is er een overdaad aan voorzieningen in de De Mirandabuurt, inclusief Kop Zuidas (zowel bestaand als gepland) en blijft de Zuidas zelf nagenoeg leeg. Bij gebrek aan wetenschap moet het er daarom voor worden gehouden dat een (planologische) ambtenaar willekeurig Kop Zuidas heeft aangewezen zonder kritisch naar de voorwaarden genoemd in het SHP te kijken, in plaats van een wèl geschikt kavel op Vivaldi of Ravel. In de Brief lijkt wethouder Everhardt dit te trachten gekunsteld alsnog te doen / te repareren: "Ook bij een herziening van een bestemmingsplan wordt beoordeeld of de voorgenomen ontwikkeling niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. De belangen van een goed woon-, werk- en leefklimaat van de huidige gebruikers en bewoners worden afgewogen. De voorgenomen ontwikkelingen hebben geen invloed op de stedenbouwkundige opzet van de wijk.

Daarnaast blijft het maximaal programma ongewijzigd en zijn er geen gevolgen voor het te realiseren groen in de wijk. Het realiseren van een woonzorgvoorziening, broedplaats en buurtgezondheidscentrum leidt bovendien niet tot extra autoverkeersbewegingen dan waar in het huidige bestemmingsplan al rekening mee is gehouden. Daarbij wordt meegewogen dat de functies thans al zijn toegestaan en er geen extra programma wordt toegevoegd. Er wordt bovendien gekozen om specifiek voor alleen deze functies een grotere vestiging toe te staan. De maximale vestigingsgrootte van de andere functies zoals detailhandel en horeca, die doorgaans wel een verkeersaantrekkende werking hebben, blijft behouden. Er worden bovendien geen extra parkeerplaatsen als gevolg van deze ontwikkelingen

toegevoegd. Voor deze functie geldt op grond van het vigerende bestemmingsplan een maximale parkeernorm en deze zal niet worden aangepast. Dit zelfde geldt voor het moeten realiseren van inpandige fietsparkeerplaatsen. Met het bovenstaande is in ons oordeel geen sprake van een onaanvaardbare aantasting van het woon- en leefklimaat. Zoals volgens ons ook geen sprake is van significante negatieve effecten op het gebied van milieuaspecten zoals geluid, water, grond, ecologie, externe veiligheid of anderszins." Dat de voorzieningen niet zijn toegestaan, blijkt uit bovenstaande. Er worden in de Ontwerp Herziening Drie Grootschalige Voorzieningen mogelijk gemaakt die 5-6x, 4x en 4x groter zijn dan de maximum vestigingsgrootte. Dat is nogal iets. Kennelijk dienen Belanghebbenden tevreden te zijn dat er niet nóg meer schendingen van het vertrouwen zijn geweest en er niet voor nóg meer functies het maximum is overschreden. Dat er geen extra parkeerplaatsen zijn gerealiseerd stelt Belanghebbenden ook niet bepaald gerust. Immers, de verkeersdruk op de De Mirandabuurt is al sinds jaar en dag onderwerp van gesprek met de gebiedsmakelaars van de Zuidas en de Rivierenbuurt.

Tot slot wordt er zonder onderbouwing een opsomming gegeven van allerlei mogelijke significante negatieve effecten die niet zouden optreden, zoals ook "externe veiligheid", terwijl de Gemeente dat juist in meerdere documenten als aandachtspunt heeft genoemd (zie boven). De Brief bevat verder ook ondeugdelijke argumentatie en motivering: • Zij verwijst naar deelgebied Rai als mogelijk alternatief voor de 24-uursopvang, maar de Bewonersvereniging heeft dat niet als alternatief geopperd. Ze meent echter dat het wel een goed alternatief zou zijn en de argumentatie waarom het niet geschikt zou zijn (het "betreft geen woongebied" om dezelfde reden niet slaagt als Vivaldi, Kavel 13, zij het dat er nabij Kavel 13 al een woontoren gerealiseerd is (en er plannen zijn voor woningen op Kavel 4), maar voor de Rai geldt dat er ook woningen in de nabijheid zijn en gerealiseerd worden; • de Brief verwijst naar de bestaande MOBW locatie die reeds bestaat "In de Veluwebuurt van het stadsdeel Zuid ligt al heel lang het Judith van Swethuis. De bewoners hiervan zijn vooral intern gericht waardoor er een minimale wisselwerking is met de buurt.

Daarmee bestaat er dus ook geen aanleiding om te veronderstellen dat er een (negatieve) werking zal zijn tussen de toekomstige bewoners van de woonzorgvoorziening en de bestaande bewoners van het Judith van Swethuis." Nog daargelaten dat er veel meer (grootschalige en maatschappelijke) voorzieningen in de buurt zijn gelegen, is dit ook inhoudelijk onjuist. De bewoners van het Judith van Swethuis zijn veelvuldig op straat te vinden en Belanghebbenden (en andere buurtbewoners) komen hen dan ook regelmatig tegen, zoals een bewoonster ook tijdens het inspreken op de vergadering van de Raadscommissie RO van 19 mei uitlegde. Deze opmerking kwam vermoedelijk als antwoord op de zorg die de Bewonersvereniging in haar standpunt van 11 januari 2021 uitte ten aanzien van de interactie tussen de toekomstige patiënten van de 24-uursopvang en de bewoners en gebruikers van de huidige buurt, maar deze zorg betreft alle kwetsbare bewoners en gebruikers (ook personen op leeftijd, jonge kinderen etc.). 5. Ontwerp Herziening 5.1 Geen grondslag in beleid De Drie Grootschalige Voorzieningen (een MOBW /24-uurs opvang, het (deels bovenwijkse) buurtgezondheidscentrum en een broedplaats) zijn bovenwijkse, grootschalige voorzieningen.

5.1.1 Grootschalige MOBW 24-uurs opvang De 24-uurs opvang is een zogenaamde bovenwijkse voorziening die niet is voorzien in het Bestemmingsplan Kop Zuidas en de keuze voor Kavel K Kop Zuidas vindt evenmin grondslag in het beleid en de beleidsregels en/of plannen van de Gemeente en Stadsdeel Zuid en is daarmee in strijd. Het “Gebiedsplan 2020, Buitenveldert/Zuidas”, het “Gebiedsplan 2021, Buitenveldert, Zuidas” en de “Gebiedsagenda Zuid 2019-2022” reppen in het geheel niet over enige 24-uurs opvang. Met betrekking tot de gebiedsontwikkeling wordt de Veluwebuurt expliciet genoemd: “De ontwikkeling van Kop Zuidas zet de leefbaarheid in de Veluwebuurt onder druk. Daarom blijft de gemeente de komende jaren maatregelen treffen om overlast te beperken”. Dergelijke ingrijpende wijzigingen van het Bestemmingsplan Kop Zuidas zoals nu voorzien in de Ontwerp Herziening, en dan met name de 24-uurs opvang, passen daar dan ook niet in.

De website van de Zuidas heeft diverse (recente) blogs en nieuwsberichten over de Kop Zuidas en ook hierin kwamen (tot een nieuwsbericht van 25 januari 2021) de plannen voor de 24-uurs opvang niet voor, ook al was het beleid / de plannen waarop Bureau Zuidas/ de Gemeente zich nu kennelijk beroept al wel bekend. Zo vermeldt een bericht van 19 juni 2019 (dus ruim na de datum van het SHP (Strategische Huisvestingsplan, zie hieronder) over de “driehoek” waartoe Kavels L en K van het Bestemmingsplan Kop Zuidas behoren en waarin volgens de Ontwerp Herziening de Drie Grootschalige Voorzieningen (inclusief de 24-uursopvang) worden beoogd: “Naast Crossover staat de ontwikkeling van een gebouw gepland dat hoofdzakelijk zal bestaan uit kantoor. Voor de ontwikkeling van deze kavel is nog geen marktpartij geselecteerd. Op de meest westelijke punt van de woningbouwdriehoek ontwikkelt COD een gebouw met circa 100 woningen. De verwachting is dat de bouw van dit eerste deel start in 2020. Op het overige deel van de driehoek is plaats voor nog eens ongeveer 300 woningen, met een ruim groen binnengebied, in alle segmenten, waaronder sociale huur.

De bouw van deze woningen is het sluitstuk van de ontwikkeling van het gebied.” 17 Volgens de Ontwerp Herziening zouden de voorgenomen Drie Grootschalige Voorzieningen hun oorsprong zouden moeten vinden in de “Visie Zuidas 2016” (met een verwijzing naar het SHP voor de 24-uursopvang). Echter, in dit document wordt in het geheel geen bovenwijkse voorziening genoemd voor Kop Zuidas. Sterker nog, er staat juist dat er maatschappelijke voorzieningen voor de wijk worden gerealiseerd: “In de deelgebieden Ravel, Fred Roeskestraat en Kop Zuidas gaan we uit van buurtvoorzieningen. [onderstreping toegevoegd] In deze gebieden is ook ruimte voor maatschappelijke- en vrijetijdsvoorzieningen, die direct aansluiten bij de behoefte in het gebied en de directe omgeving. [onderstreping toegevoegd] Denk hierbij aan scholen, sport- en zorgvoorzieningen.” Vivaldi wordt in de Visie Zuidas 2016 niet genoemd; daaruit moet worden afgeleid dat op Vivaldi wel bovenwijkse voorzieningen mogelijk zijn. Bovendien bestond de Visie Zuidas 2016 al ten tijde van het vaststellen van het Bestemmingsplan Kop Zuidas. De Gemeente heeft vervolgens bij de ontwikkeling van het Bestemmingsplan Kop Zuidas nooit onder verwijzing naar de Visie Zuidas 2016 de mogelijkheid van het realiseren van een 24-uurs opvang of een grootschalig buurtgezondheidscentrum geopperd.

Dat betekent dat de Gemeente die grondslag kennelijk ook niet in de Visie Zuidas 2016 las. In bijlage bij de uitnodiging voor de Informatiebijeenkomst (brief van 5 november 2020) met vragen en antwoorden, verwijst de Gemeente ook naar het Strategisch huisvestingsplan jeugd, zorg en basisvoorzieningen 2019-2025 dat op 5 februari 2019 was vastgesteld door het College van B&W (hierna: SHP) als grondslag voor de keuze voor Kavel K, Kop Zuidas: “In het Strategisch Huisvestingsplan Jeugd, Zorg en Basisvoorzieningen van de gemeente Amsterdam is Kop Zuidas aangewezen als locatie voor een nieuwe woonzorgvoorziening. Bij deze keuze is onder andere rekening gehouden met een goede verspreiding van dergelijke voorzieningen in de stad, het opnemen van deze voorzieningen in nieuwbouwlocaties en bereikbaarheid”. Echter, het SHP bevat die grondslag niet:

17

-

Het SHP maakt duidelijk onderscheid tussen de “Zuidas” en “Zuidas Kop” en in die laatste wordt dat 24-uurs opvang juist níet voorzien.

-

Op pagina 41 van het SPH wordt een onderscheid gemaakt tussen “Zuidas” en “Zuidas / Kop”. Op de Zuidas zijn twee 24-uursopvang locaties voorzien van ieder 1.000 m². Op de Zuidas Kop is enkel een “gezinshuis” voorzien van 170 m². Dit gezinshuis zou op zich wel te rijmen vallen met het Bestemmingsplan Kop Zuidas voor zover dat maatschappelijke dienstverlening van maximaal 250 m² toestaat.

https://zuidas.nl/blog/2019/kop-zuidas-bouwen-aan-een-duurzame-w jk/

-

Wellicht wist de Gemeente het zelf allemaal ook niet zo goed getuige haar gedraai in de voorbereiding zoals hierboven opgesomd: een (planologisch?) ambtenaar lijkt ooit willekeurig Kop Zuidas te hebben aangewezen, maar Kavel K en L voldoen beide niet.

Bij een e-mail van 4 december 2020 beantwoorde Projectteam Kop Zuidas enkel vragen die naar aanleiding van de Informatiebijeenkomst nog onbeantwoord waren gebleven of juist waren gerezen. In dat verband werd op de vraag waarom voor deze locatie aan de flanken van de Zuidas in plaats van centraal op de Zuidas was gekozen als volgt geantwoord: “In 2016 heeft de gemeenteraad ingestemd met het Koersbesluit Thuis in de Wijk (2016-2020). Hierin staat dat de Maatschappelijke Opvang en Begeleid Wonen (MOBW) meer wijkgericht moet werken en dat de 24-uursopvang moet worden afgebouwd. De ruimtelijke vertaling van deze doelstellingen naar locaties voor MOBW is dat locaties kleinschalig (voor circa dertig personen) zijn, zoveel mogelijk verspreid over de stad liggen en in verbinding staan met de wijk. Daarnaast houdt de beoogde spreiding rekening met ruimtelijke kansen in de ontwikkelgebieden en met de bestaande MOBW locaties. Op basis van het bovenstaande zijn de twee flanken (oost en west) van Zuidas aangewezen als beoogde plekken voor de twee nieuwe woonzorgvoorzieningen. Deze plekken zijn ook aangegeven op kaart 7 op pagina 22 van het SHP JZB.” De Belanghebbenden zag dat bovenstaande toelichting is gekopieerd uit pagina 23 van het SHP. Op die pagina 23 van het SHP staat een pictogram ongeveer ter hoogte van Station RAI.

Er staat alleen niet dat precies daar een 24-uursopvang zou moeten komen. Er wordt enkel gesproken over “zoekgebied” en “windrichting”. Het citaat wordt dan ook op pagina 23 vervolgd door “Onderstaande kaart 7 laat zien welke opvangvoorzieningen er nu zijn en het zoekgebied waar nieuwe voorzieningen moeten komen.” Kortom: het gaat om een zoekgebied en het SHP bepaalt niet precies waar op de Zuidas de voorziening moet komen. Bovendien voldoet Kop Zuidas (Kavel K en overigens ook de andere kavels op Kop Zuidas niet) niet aan de criteria die zijn opgenomen in het SHP en daaraan gerelateerde, daarop gebaseerde of daarvan afgeleide (beleids)regels. Het SHP bepaalt dat de 24-uursopvangcentra opvang aan ongeveer 30 personen bieden en een grootte van circa 1.000 m² zouden moeten hebben. De Ontwerp Herziening voorziet nu in een 24-uursopvang van 1.200 m², dus 20% meer (en voor 30-35 personen, i.p.v. 30). Het Bestemmingsplan Kop Zuidas bepaalt expliciet dat er geen voorzieningen groter dan een bruto oppervlakte van 250 m² mogen komen in Kavel K en L en dat geldt ook voor maatschappelijke voorzieningen/ dienstverlening. Maar ook los daarvan voldoet de Kop Zuidas en daarbinnen Kavel K niet aan de gestelde criteria.

Volgens het SHP ligt de basis voor de 24-uursopvangcentra in het Koersbesluit Thuis in de Wijk (2016-2020) (hierna: het Koersbesluit), waarin staat dat de Maatschappelijke Opvang en Begeleid Wonen (MOBW) meer wijkgericht moet werken. De ruimtelijke vertaling van deze doelstellingen naar locaties voor MOBW is – aldus het SHP, dit staat allemaal overigens niet zo in het Koersbesluit – dat locaties “kleinschalig (voor circa dertig personen) zijn; zoveel mogelijk verspreid over de stad liggen; en in verbinding staan met de wijk.” Volgens het SHP dient bij de keuze voor een locatie met de volgende factoren rekening te worden gehouden (zie ook pagina 23 SHP), waarnaar ook wordt verwezen in de conceptnotitie van september 2018, zie hierboven: “a) kans op evenwichtige spreiding over de stad; b) huidige en toekomstige vraag in dit gebied; c) relatief rustige omgeving (prikkelarm, voor de voorzieningen die dat nodig hebben); d) relatief dichte stedelijke omgeving (voor voorzieningen die daarin passen); e) nieuw gebied, geen druk op bestaande wijken; f) aantal m² dat volgens referentienorm in zoekgebied past; g) urgentie: voorzieningen die snel nodig zijn in gebieden die relatief snel opgeleverd worden.” Nota bene: het SHP eist niet dat een 24-uursopvang gelegen moet zijn in een woonbuurt. Slechts in één bijlage – op p.

55 ten aanzien van "jeugdvoorzieningen" – staat "bij voorkeur gelegen in een gewone woonbuurt." De voorgenomen 24-uursopvang voor Kop Zuidas is geen jeugdvoorziening. Ad a): van een evenwichtige spreiding is geen sprake

De Kop Zuidas mag dan volgens de Gemeentelijke indeling organisatorisch en bestuurlijk deel uitmaken van de Zuidas, feitelijk, geografisch en logistiek is het onlosmakelijk verbonden met De Mirandabuurt/Veluwebuurt. De Mirandabuurt/ Veluwebuurt /Kop Zuidas herbergen nu al een groot aantal “maatschappelijke (dienstverlenings)voorzieningen” (waarvan er een zichtbaar is op het kaartje op pagina 23 van het SHP): het Judith van Swethuis, de school voor speciaal (basis)onderwijs (De Wereldboom), woonzorgcentra (inclusief De Oevers (Cordaan) voor personen met sommatische klachten en/of dementie en Vivium Torendael voor dementerenden) en twee middelbare scholen, terwijl de Zuidas leeg is, zowel qua bestaande als qua voorgenomen MOBW voorzieningen. In de plannen van de Zuidas zou er een 24-uursopvang worden gerealiseerd op de westelijke flank (Verdi) en oostflank (Kop Zuidas), zodat de “echte” Zuidas volledig leeg blijft. Van een evenwichtige spreiding is dus in meerdere opzichten geen sprake. Ad e): druk op bestaande wijk, terwijl een nieuw gebied voorhanden is. Er komt (nog meer) druk op een bestaande wijk, waar al (te) veel grootschalige voorzieningen zijn (maatschappelijke en overige voorzieningen).

Dat die druk er al was en dat Gemeente overlast zou beperken, volgt uit “Gebiedsplan 2020, Buitenveldert/Zuidas”, het “Gebiedsplan 2021, Buitenveldert, Zuidas” en de “Gebiedsagenda Zuid 2019-2022”: “De ontwikkeling van Kop Zuidas zet de leefbaarheid in de Veluwebuurt onder druk. Daarom blijft de gemeente de komende jaren maatregelen treffen om overlast te beperken”. Dit was ook de reden voor het toegezegde – en in het vigerende Bestemmingsplan Kop Zuidas vastgelegde – maximum van 250 m². Dat met een bestaande buurt en de druk daarop rekening moet worden gehouden, is niet alleen logisch, maar wordt onderschreven door de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving: 18 "Belastbaarheid van de buurt - Aan het signaleren op wijkniveau zit ten slotte een belangrijke andere kant: namelijk aandacht voor de belastbaarheid van een buurt in relatie tot het huisvesten van kwetsbare groepen. Het is daarom van belang om de woonruimten uit de besproken bufferzone niet te concentreren in wijken die al kwetsbaar zijn, maar eerlijk te verdelen tussen en binnen gemeenten. Dit met het oog op het evenwicht in draagkracht en draaglast van een buurt. Dat is een taak van woningcorporaties, GGD en gemeenten, maar hierin kunnen sociale wijkteams, zorgaanbieders in de wijk en maatschappelijke opvangorganisaties ook een belangrijke rol vervullen.

De steunstructuur in de wijk moet stevig zijn en blijven, anders verplaatsen de problemen zich of stapelen zich op. Ook daar helpt een prominenter besef van (dreigende) dakloosheid als volkshuisvestingsopgave: wanneer kwetsbare buurten steeds kwetsbaarder worden en sterke buurten juist steeds sterker, dan voldoet de overheid niet aan de inspanningsverplichting op het terrein van volkshuisvesting." Ad b) en d): Wat betreft deze criteria: de Belanghebbenden beschikken niet over de niet openbaar gemaakte informatie waaruit zou blijken dat de Kop Zuidas en daarbinnen Kavel K aan die criteria voldoet. Niettemin lijkt op voorhand uitgesloten dat enkel Kop Zuidas voldoet aan de op pagina 23 van het SHP onder genoemde criteria. De keuze voor de locatie is immers ingegeven als oplossing voor een bovenwijks probleem (en niet van een probleem dat op Kop Zuidas / de Mirandabuurt speelt of gaat spelen). Ten aanzien van sub f geldt dat voor Kop Zuidas kennelijk 626 m² als referentienorm past (dus circa de helft van de voorgenomen grootte van 1.200 m², nog exclusief buitenruimte). De vraag is in hoeverre hier de oorspronkelijk voorziene woningen van Crossover zijn inbegrepen (zie hieronder: er worden minder woningen gerealiseerd) en ook de woningen die op Kavel K waren voorzien en of de referentienorm dus (nog) klopt.

Daarnaast zijn referentienormen voor andere wijken binnen de Zuidas niet gedeeld, dus de vraag is of die niet tot een hogere norm zouden leiden, nog daargelaten dat een 24-uursopvang een bovenwijkse voorziening betreft waardoor deze eenvoudig elders gerealiseerd kan worden. Voor wat betreft de urgentie in sub g geldt dat er nu een ingrijpend herzieningstraject bewandeld wordt met – naar het zich laat verwachten – ook een beroepstraject waarbij er alternatieven voor handen zijn die het mogelijk maken de voorziening eerder te realiseren. Dit speelt des te meer nu het beroeptraject ten aanzien van Old School nog niet is afgerond (hoger beroep staat nog open). Volgens het SHP zijn nieuwe 24uursopvangcentra nodig tot 2025. Volgens de brief van de Zuidas van 5 november 2020 zou de 2418

Pagina 13, advies "Herstel begint met een huis. Dakloosheid voorkomen en verminderen" van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, 2020. Immers, de voorgenomen 24-uursopvang zou ook een "kleine, tijdelijke woning" z jn voor de cliënt op eigen benen kan staan. Volgens de brief van de Zuidas: "De bewoners wonen in de woonzorgvoorziening tot zij in staat zijn te verhuizen naar een zelfstandige woonruimte of woonvorm met minder intensieve begeleiding. In de woonzorgvoorziening werken zij aan hun herstel."

uursopvang op Kop Zuidas "op zijn vroegst eind 2025" worden opgeleverd. Die urgentie lijkt aangevoerd te worden als argument waarom Ravel niet geschikt zou zijn (volgens de Brief "Deelgebied Ravel is nauwelijks nog ontwikkeld. Die ontwikkeling is thans wel in gang gezet, maar dat zal nog jaren duren.") Echter, er kan uiteraard eerst een tijdelijke locatie worden gebouwd (zoals ook de alles-in-één-school op Ravel ook een tijdelijk gebouw is) of middels prioritisering kan ervoor worden gekozen eerst het kavel waarop de 24uursopvang wordt gerealiseerd te bebouwen. Voor Vivali (Kavel 13) is dat argument niet aangevoerd, dus daar zou meteen gestart kunnen worden met de ontwikkeling. Ad c) Wat betreft de op pagina 23 van het SHP onder c) genoemde criteria: de Belanghebbenden nemen aan dat een locatie voor dakloze personen met zwaar autistische stoornissen, persoonlijkheidsstoornissen en verslavingsproblematiek, verstandelijke beperkingen en gedragsstoornissen, die begeleiding nodig hebben om (weer) zelfstandig te kunnen gaan wonen, een prikkelarme locatie nodig hebben.

Kavel K en Kop Zuidas als geheel voldoet daaraan simpelweg niet: Kavel K ligt in de uiterste hoek van Kop Zuidas, letterlijk tegen de Ring en afrit A10 aan, vlakbij het drukke Station RAI, de drukke Europaboulevard en in het deel van de wijk dichtbij grootschalige voorzieningen met veel gebruikers (leerlingen ROC en Hubertus vakschool, gebruikers van Flow (Action, Dirk van den Broek, etc.), Motel One, Happy Italy, etc.). Uit een advies van de GGD uit 2020 komt naar voren dat een prikkelarme omgeving belangrijk is: "De behoefte aan prikkelarme omgeving onder cliënten is hoog. Professionals beamen de gunstige uitwerking die een prikkelarme omgeving heeft op de populatie (en omwonenden). Het is van belang dat bij het ontwikkelen van huisvestingsplannen voor deze doelgroep hiermee rekening wordt gehouden." 19 Overigens vragen de Belanghebbenden zich nog af of een 24-uursopvang wel is toegestaan op de Kop Zuidas. Het Bestemmingsplan Kop Zuidas bepaalt in artikel 3.5 onder b dat voor zover onder de in lid 3.1 van het Bestemmingsplan Kop Zuidas genoemde functies gevoelige bestemmingen worden verstaan, deze niet zijn toegestaan.

Aangezien nog geen duidelijkheid kan worden verschaft over de aard van de problematiek van de cliënten van de 24-uursopvang, is ook niet duidelijk hoe kan worden geborgd dat dit geen gevoelige bestemming is en of die cliënten niet onder het Besluit Gevoelige Bestemmingen vallen. Personen met bepaalde ziekten (niet duidelijk is dit bijv. ook verslaafden betreft) vallen daar mogelijk ook onder, ook gezien de voorgenomen bestemming van de woonzorgvoorziening (een verzorgingstehuis). In de e-mail van 5 maart 2021 van de projectmanager van de Zuidas schreef zij: "Dan was er nog de vraag of op grond van het Besluit gevoelige bestemmingen (luchtkwaliteitseisen) hier wel een woonzorgvoorziening mag worden gevestigd. Vanwege dit besluit zijn hier geen scholen, kinderdagverblijven, en verzorgings-, verpleeg- en bejaardentehuizen toegestaan maar een woonzorgvoorziening valt hier volgens ons niet onder." Belanghebbenden zijn het niet eens met deze uitleg.

Zoals blijkt uit een advies van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving uit 2020 kampen daklozen dikwijls met gezondheidsproblemen 20: "Daklozen hebben vaker te maken met multiproblematiek, psychische problemen of kwetsbaarheid, blootstelling aan ernstige infectieziekten en traumatisering." En: "Doodsoorzaken waren vooral ongelukken, moord, zelfmoord, intoxicatie, psychiatrische stoornis, aids, cirrose, hart- en vaatziekten en kanker. Internationaal liggen de cijfers voor sterfte rond de 12 keer hoger voor dakloze mannen en 18 keer hoger voor dakloze vrouwen (Aldridge et al. 2017)." In de Amsterdamse Richtlijn Gevoelige Bestemmingen Luchtkwaliteit staat nog:

19 "Waar liggen de behoeften binnen de 24-uursopvang? Een verkennend onderzoek naar ervaringen van stakeholders met het stelsel rondom 24-uursvoorzieningen in de gemeente Amsterdam", GGD Amsterdam Toezichthouder Wmo, augustus 2020, bijgevoegd als Bijlage 10. 20 Advies "Herstel begint met een huis. Dakloosheid voorkomen en verminderen" van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, 2020

"Vooral kinderen, ouderen en mensen met bestaande luchtweg- en hartaandoeningen zijn gevoelig zijn voor verkeersgerelateerde luchtverontreiniging. Teveel blootstelling kan leiden tot chronische luchtwegklachten, astma, aantasting van de longfunctie of (bij kinderen) het achterblijven van de longgroei (waarvan deze kinderen de rest van hun leven last zullen ondervinden). Dit alles gaat ten koste van de kwaliteit van het leven van deze mensen." En: "Het Besluit gevoelige bestemmingen luchtkwaliteit rekent tot gevoelige bestemmingen gebouwen geheel of gedeeltelijk bestemd of in gebruik ten behoeve van basisonderwijs, voortgezet onderwijs of overig onderwijs aan minderjarige, kinderopvang, verzorgingstehuis, verpleegtehuis of bejaardentehuis." Gezien de verzorging die de bewoners van de 24-uursopvang nodig hebben en de verscheidenheid van de aard van hun problematiek, menen de Belanghebbenden dat de 24-uursopvang hieronder valt. Volgens de toelichting op het besluit zijn gebouwen met de bijbehorende terreinen een gevoelige bestemming: scholen, kinderdagverblijven, en verzorgings-, verpleeg- en bejaardentehuizen. Het gaat hierbij niet om bestemmingen in de meest enge zin van het woord. Maar om alle vergelijkbare functies. Daarbij maakt het niet uit of de exacte aanduiding ervan in bestemmingsplannen en andere besluiten staat.

Van doorslaggevend belang is de (voorziene) functie van het gebouw en het bijbehorende terrein. Kortom: gezien al het bovenstaande is het zowel in strijd met een goede ruimtelijke ordening om de 24uursopvang te realiseren op Kop Zuidas, als in strijd met het beleid van de Gemeente. 5.1.2 Grootschalig buurtgezondheidscentrum Ook de grootte van het voorziene buurtgezondheidscentrum strookt niet met het beleid. Volgens de Ontwerp Herziening is deze namelijk tevens grotendeels bovenwijks: “Op basis van de 'Amsterdamse referentienorm maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen' komt er een behoefte in Kop Zuidas naar voren aan eerstelijnszorg. Deze behoefte komt voor alleen al Kop Zuidas neer op ongeveer 400 m². [onderstreping toegevoegd] Gezien het verwachte tekort aan betaalbare eerstelijnszorgvoorzieningen in de stad, zal met deze eerste herziening van het bestemmingsplan 'Zuidas Kop Zuidas 2018' een ruimere vestigingsgrootte mogelijk gemaakt om een buurtgezondheidscentrum te kunnen realiseren. (...) Kavel L heeft op grond van het bestemmingsplan 'Zuidas Kop Zuidas 2018' de bestemming Wonen - 2. Binnen deze bestemming is een grens gesteld aan het maximum brutovloeroppervlakte voor maatschappelijke dienstverlening van 250 m² per vestiging. Een buurtgezondheidscentrum kent vaak een oppervlakte van ongeveer 800 m².

Om flexibiliteit toe te voegen aan de realisatie van de bebouwing op de kavel is gekozen om een vestiging van 1.000 m² op de kavel toe te staan.” Kortom: in de buurt is slechts 400 m² nodig. Dat wordt in de praktijk vaak 800 m², maar de Gemeente maakt daar nu in de Ontwerp Herziening 1.000 m² van, terwijl het Bestemmingsplan Kop Zuidas maximaal 250 m² toestaat. Het is in strijd met het beleid van de Gemeente en niet in overeenstemming met een goede ruimtelijke ordening om het buurtgezondheidscentrum voor zover het de maximale 250 m² overschrijdt en bovenwijks is op Kop Zuidas te realiseren. Het (grootschalig) buurtgezondheidscentrum voor eerstelijnszorg zal vermoedelijk veel verkeer aantrekken. Zoals de Bewonersvereniging in de vergaderingen met de gebiedsmakelaars en Bureau Zuidas telkens heeft benadrukt, ondervindt de buurt een hoge parkeer- en verkeersdruk, onder andere van de winkels in gebouw Flow. Dit zal door de komst van een (grootschalig) gezondheidscentrum alleen maar verergeren. Als geen andere locatie voor een (grootschalig) buurtgezondheidscentrum gevonden kan worden, dient de bewegwijzering zo te zijn dat bezoekers per auto niet via de Veluwelaan hun weg naar die locatie trachten te zoeken (er is namelijk geen verbinding) en dat bezoekers enkel kunnen parkeren in de garage van dit gezondheidscentrum (en dus niet elders op de Kop Zuidas / De Mirandabuurt).

In de Brief schreef de wethouder dat er geen additionele parkeerplaatsen zijn toegevoegd, hetgeen de zorgen van de Belanghebbenden niet bepaald wegneemt. In een e-mail van 4 december 2020, naar aanleiding van tijdens de Informatiebijeenkomst onbeantwoorde vragen volgde een vage toelichting: “De herziening maakt het mogelijk dat een eventueel buurtgezondheidscentrum is toegestaan met een maximale oppervlakte van 1000 m² bvo. Overigens is het

niet gezegd dat er ook daadwerkelijk een gezondheidscentrum komt”. Dit leidt weer tot vragen, want als dat er niet komt, welke ingrijpende wijziging wordt dan voorzien? 5.1.3 Broedplaats De keuze om broedplaatsen van meer dan 250 m² te realiseren, is ook een wijziging die niet past bij het kleinschalige karakter van de buurt. Bovendien is aan de Belanghebbenden bekend dat het beroep tegen de afwijzing van de monumentenstatus voor het pand aan de Gaasterlandstraat (beter bekend als “Old School”) nog loopt. Het is in strijd met het beleid van de Gemeente en niet in overeenstemming met een goede ruimtelijke ordening om de broedplaats voor zover die de maximale 250 m² overschrijdt op Kop Zuidas te realiseren. 5.1.4 Andere zorgen De Belanghebbenden hebben doorlopend het belang van het zogenaamde Wilgenlaantje voor de buurt onderstreept. Dit is nu een mooi stukje groen waar bewoners kunnen recreëren. De bedoeling was volgens het Bestemmingsplan Kop Zuidas om hier een parkachtige sfeer te creëren om dat groen en die sfeer zoveel mogelijk te behouden. De Ontwerp Herziening zorgt nu dat vlakbij het Wilgenlaantje een grootschalige 24-uurs opvang, een grootschalig gezondheidscentrum en een grootschalige broedplaats zouden worden gerealiseerd.

De Belanghebbenden vragen zich dan ook af hoe zich dat verhoudt tot het doel, namelijk een groene zoom die bestemd is voor recreatie van bewoners van de buurt. Daarnaast rept de Ontwerp Herziening over een slanke toren van 60 meter in plaats van een hoogte van 60 meter over de gehele breedte: • de Belanghebbenden maken zich zorgen over de geluidseffecten die optreden door deze wijziging. Er lijkt geen nieuwe geluidsmeting of geluidsonderzoek te zijn gedaan: Bijlage 5 bij de Ontwerp Herziening betreft een document uit 2017 en voor Bijlage 6 geldt dat deze ook slechts verwijst naar metingen uit het verleden; en • de toelichting stelt dat dit qua bezonning beter zou zijn, maar het rapport dat als Bijlage 5 bij de Ontwerp Herziening is toegevoegd bevat geen vergelijking. Wel is duidelijk dat deze toren wel degelijk leidt tot schaduwwerking voor onder andere de Oldambtstraat en de appartementencomplexen aan de Zuidelijke Wandelweg (waaronder die van de VvE). 5.1.5 Ontwerp Herziening is niet in overeenstemming met doelen van het Bestemmingsplan Kop Zuidas De Ontwerp Herziening kan bij ongewijzigde vaststelling en inwerkingtreding ertoe leiden de zorgvuldig en in goed overleg met bewoners tot stand gekomen kleinschaligheid van de buurt in feite om zeep wordt geholpen, overigens louter om een oplossing te creëren voor een bovenwijks, stedelijk probleem.

Daarbij lijkt geheel uit het oog te zijn verloren dat Kop Zuidas volgens de Gemeentelijke indeling wellicht organisatorisch en bestuurlijk deel uitmaakt van de Zuidas, maar – zoals bekend – feitelijk, geografisch en logistiek onlosmakelijk deel uitmaakt van De Mirandabuurt/Veluwebuurt. De Zuidas ligt diametraal tegenover Kop Zuidas en wordt daarvan gescheiden door de A10, de Europaboulevard, het Beatrixpark en de RAI. Die specifieke geografische en feitelijke vereenzelviging van Kop Zuidas met de De Mirandabuurt / Veluwebuurt was de grondslag om voor Kop Zuidas in het Bestemmingsplan Kop Zuidas zoveel mogelijk aansluiting te zoeken bij de al bestaande, kleinschalige insteek van de De Mirandabuurt/ Veluwebuurt. De Ontwerp Herziening past daar, zoals gezegd, in het geheel niet in. 5.1.6 Ontwerp Herziening – grootschalige 24-uursopvang past niet in buurt met kwetsbare bewoners Ten aanzien van de keuze voor de 24-uursopvang geldt in aanvulling op het voorgaande nog het volgende. De locatiekeuze van Kop Zuid/Kavel K voor de 24-uurs opvang een ongelukkige en onlogische, die bovendien moeilijk te rijmen valt met het kennelijke doel van de 24-uurs opvang (de bedoeling lijkt te zijn om cliënten te begeleiden naar zelfstandig wonen midden in een wijk).

De locatie wordt omsloten door de snelweg A10, de drukke Europaboulevard, Station RAI, het water waaraan begraafplaats Zorgvlied grenst, het Hogelandplein en aan de andere kant een kleine groenzoom dat een parkachtige bestemming krijgt. Tussen de groenzoom en de bebouwing komt een naar verwachting druk fietspad, dat een verbinding wordt tussen de Veluwelaan, aansluitend de Maasstraat en uitlopend op de Pijp. Hoe dan ook: de keuze voor deze locatie brengt met zich dat een soort fuik wordt gecreëerd waardoor cliënten van de 24-uurs opvang bij tijdsbesteding buiten de locatie weinig anders kunnen doen dan uitstromen de Kop Zuidas/ de Mirandabuurt/Veluwebuurt in. De Mirandabuurt/ Veluwebuurt is een uniek stukje binnen de Ring

van Amsterdam, gekenmerkt door groen en kleinschaligheid. Het staat dan ook haaks op een goede ruimtelijke ordening om Kavel K, Kop Zuidas, te kiezen voor de 24-uursopvang. In de buurt Kop Zuidas / de Mirandabuurt/Veluwebuurt wonen/ leven al veel in meer of mindere mate kwetsbare personen: zoals al gememoreerd, is er het Judith Van Swethuis/De Miranda (een woonzorgvoorziening voor personen met een chronisch psychiatrische aandoening), zijn er drie woonzorgcentra (Vivium/Torendael met veel dementerenden; Cordaan/De Oevers; en Kennedy House), De Wereldboom (school voor speciaal (basis)onderwijs, voor kinderen met leer- en dikwijls daarmee gepaard gaande problemen). Er zijn plannen om een of meer gezinshuizen te realiseren op Kop Zuidas en in gebouw Crossover worden woningen voor statushouders en wordt sociale woningbouw gerealiseerd. Ook zijn er in de buurt veel zelfstandig wonende bejaarden en gezinnen met jonge kinderen. Het is een van de weinige buurten binnen de Ring die nog aantrekkelijk is voor jonge gezinnen om te wonen, juist omdat kinderen er relatief vrij en veilig op straat kunnen spelen. De buurt biedt bovendien huisvesting aan twee (V)MBO scholen (het ROC en Hubertus Berkhoff), met scholieren die gedurende de pauzes in meer of mindere mate de wijk instromen. Dit allemaal op een relatief beperkt oppervlakte.

De Belanghebbenden maken zich grote zorgen om het gegeven dat de cliënten van de 24-uurs opvang (aldus de brief van 5 november 2020: dakloze personen met zwaar autistische stoornissen, persoonlijkheidsstoornissen en verslavingsproblematiek, verstandelijke beperkingen en gedragsstoornissen, die begeleiding nodig hebben) overdag en ’s avonds zonder duidelijk doel verblijven in de buurt. Die zorgen bestaan vooral uit de onduidelijkheid over de gevolgen van dit gegeven op (het gevoel van) veiligheid en leefbaarheid in de buurt, vooral waar het de interactie met bovengenoemde andere daar al woonachtige al dan niet kwetsbare (groepen) bewoners betreft. In dat verband is ook van belang dat noch Bureau Zuidas, noch perMens / de Volksbond enige duidelijkheid kon geven over wat de bewoners en belanghebbenden van de buurt precies zouden kunnen verwachten in dat verband. Hierbij komt dat daardoor ook onduidelijk is waarin de concrete stoornissen zich precies kunnen uiten (bijvoorbeeld risico’s op psychoses). Ook dit baart de Belanghebbenden grote zorgen. De Informatiebijeenkomst vergrootte deze zorgen helaas alleen maar meer, bijvoorbeeld omdat duidelijk werd dat bij andere locaties voor 24-uurs opvang wel degelijk sprake was van extra overlast, hoezeer daar dan ook weer “protocollen” voor zouden zijn. 21 Op de vraag of er een garantie zou komen dat er bijv.

geen (zeden)delinquenten zouden komen te wonen, kwam een vaag antwoord per e-mail op 4 december 2020 “De woonzorgvoorziening is geen specifieke opvang voor mensen die uit een TBS-kliniek komen of voor exgedetineerden. Het zijn mensen die begeleiding nodig hebben om weer zelfstandig te kunnen wonen.” Opmerkelijk genoeg werd door Bureau Zuidas betoogd dat om dat de locatie pas over 5 jaar zou zijn gerealiseerd, nu “uiteraard” nog geen duidelijkheid kon worden gegeven over wat voor mensen wel en wat voor mensen niet in de 24-uurs opvang terecht zouden komen. Dit in plaats van een concreet antwoord dat dit uitgesloten zou zijn. Een aanvullend overleg tussen de Bewonersvereniging en de Projectmanager Zuidas op 8 december 2020 leidde helaas ook niet tot meer duidelijkheid. Die onduidelijkheid over de aard van de problematiek van de bewoners, de gevolgen en hoe de diagnoses zich kunnen uiten en de precieze aard van opvang volgt overigens ook uit het SHP, dat onderscheid maakt tussen verschillende vormen van maatschappelijke opvang: • Maatschappelijke opvang/beschermd wonen (MOBW): woonunits voor dak- en thuisloze mensen, mensen met psychiatrische problematiek, verslaving, verstandelijke beperking of autisme. • 24-uurs opvang special: huisvesting voor cliënten in de MOBW die structureel overlast veroorzaken komen op een prikkelarme locatie aan de rand van de stad.

• Gezinsopvang: tijdelijke huisvesting voor dakloze gezinnen. • Winteropvang: tijdelijk onderdak voor dak- en thuislozen in koude periode. • Passantenpension: tijdelijk onderdak voor mensen dit plotseling zonder woning komen. • Opvang 18-23 jaar: 24 uurs opvang voor dak- en thuisloze jongvolwassenen. Het is, zoals gezegd, de Bewonersvereniging na de Informatiebijeenkomst (en de brief, plus antwoorden daarna per e-mail) niet geheel duidelijk welke voorziening hier precies wordt beoogd. Uiteraard kan het niet gaan om de “24-uurs opvang special” (opvang voor structureel overlast gevende personen), nu daarvoor enkel een prikkelarme locatie aan de rand van de stad geschikt zijn (het moge duidelijk zijn dat de Kop Zuidas

21

Zie brief van 5 november jl.

daaraan in meerdere opzichten niet voldoet). De Brief bevat een toezegging dat de 24-uursspecial niet is voorzien op Kop Zuidas, maar dit is niet expliciet vastgelegd in de Ontwerp Herziening. Bovendien is onduidelijk of het een "Maatschappelijke opvang" of "Beschermd wonen" locatie zal zijn. De Belanghebbenden begrijpen dat het verschil is dat bij "maatschappelijke opvang de doelgroep wordt begeleid om zelfstandig te gaan wonen (doorstroomgericht) waar dat bij beschermd wonen niet het geval is (niet-doorstroomgericht). Onder beschermd wordt bewoning verstaan waarbij bewoners zeer hulpbehoevend zijn en waarbij zorgverlening 24 uur per dag aanwezig is. De bewoners van een maatschappelijke opvang kunnen niet voortdurend een beroep doen op zorg, omdat ’s nachts geen begeleiding aanwezig is. In het geval van beschermd wonen wordt voorzien in dagbesteding." In de informatievoorziening is de Gemeente hier niet duidelijk over geweest. Tijdens de informatiebijeenkomst van 24 november 2020 begrepen de Belanghebbenden dat er 24 uur per dag begeleiding aanwezig zou zijn, maar in de nieuwsbrief die in de buurt is bezorgd met betrekking tot de Ontwerp Herziening staat "Overdag zijn er altijd begeleiders aanwezig die de bewoners begeleiden in hun dagelijkse bezigheden".

De Belanghebbenden zien graag afdwingbare waarborgen dat er 24 uur per dag begeleiders aanwezig zijn die problemen oplossen indien er overlast optreedt. Wat de Belanghebbenden betreft is de keuze om in de Veluwebuurt (Kop Zuidas) nog een grootschalige 24uurs opvang te realiseren dus niet logisch, zeker niet gezien het streven van de Gemeente om dergelijke locaties verspreid in de stad te huisvesten, maar ook niet gezien het streven om “de komende jaren maatregelen (te) treffen om overlast te beperken” voor de Veluwebuurt. In dat verband is van belang dat een minder aantrekkelijk leefklimaat (in de Veluwebuurt) niet zal bijdragen aan het tegengaan van de ontwikkeling dat veel (jonge) gezinnen de stad uittrekken. De Gemeente dient in haar beleid en belangenafwegingen ook dat het belang beter te mee te wegen, zeker waar het betreft een wijk die voor jonge gezinnen nu nog (wèl) aantrekkelijk is. De Belanghebbenden herhalen hierbij bovengenoemd citaat van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving: 22 "Belastbaarheid van de buurt - Aan het signaleren op wijkniveau zit ten slotte een belangrijke andere kant: namelijk aandacht voor de belastbaarheid van een buurt in relatie tot het huisvesten van kwetsbare groepen.

Het is daarom van belang om de woonruimten uit de besproken bufferzone niet te concentreren in wijken die al kwetsbaar zijn, maar eerlijk te verdelen tussen en binnen gemeenten. Dit met het oog op het evenwicht in draagkracht en draaglast van een buurt. Dat is een taak van woningcorporaties, GGD en gemeenten, maar hierin kunnen sociale wijkteams, zorgaanbieders in de wijk en maatschappelijke opvangorganisaties ook een belangrijke rol vervullen. De steunstructuur in de wijk moet stevig zijn en blijven, anders verplaatsen de problemen zich of stapelen zich op. Ook daar helpt een prominenter besef van (dreigende) dakloosheid als volkshuisvestingsopgave: wanneer kwetsbare buurten steeds kwetsbaarder worden en sterke buurten juist steeds sterker, dan voldoet de overheid niet aan de inspanningsverplichting op het terrein van volkshuisvesting." 6. Alternatieven Zoals hierboven reeds genoemd werd tijdens de Informatiebijeenkomst door Bureau Zuidas meermaals gesteld dat de Ontwerp Herziening het gevolg zou zijn van een na het Bestemmingsplan Kop Zuidas door de Gemeenteraad aan Bureau Zuidas gegeven opdracht om binnen de Zuidas een geschikte locatie te vinden voor een 24-uurs opvang en dat Bureau Zuidas vervolgens plotsklaps niet anders kon dan deze locatie als enkel geschikte locatie aanwijzen.

Dat is echter onjuist: een korte zoektocht leidde al tot voor de hand liggende alternatieven, die niet alleen op een steenworp afstand op de Zuidas liggen, maar die voor alle Drie Grootschalige Voorzieningen wel althans beter/meer dan Kop Zuidas, Kavel K en L aan de door de Gemeente gestelde criteria voldoen. Het betreft Vivaldi en Ravel. Beide locaties liggen in een geheel nieuw gebied (zodat druk op bestaande wijken kan worden voorkomen) en voor beide locaties geldt dat er nog geen maatschappelijke opvangvoorzieningen bestaan of zijn voorzien (zie het door Bureau Zuidas aangehaalde kaartje op pagina 23 van het SHP). 22

Pagina 13, advies "Herstel begint met een huis. Dakloosheid voorkomen en verminderen" van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, 2020. Immers, de voorgenomen 24-uursopvang zou ook een "kleine, tijdelijke woning" z jn voor de cliënt op eigen benen kan staan. Volgens de brief van de Zuidas: "De bewoners wonen in de woonzorgvoorziening tot zij in staat zijn te verhuizen naar een zelfstandige woonruimte of woonvorm met minder intensieve begeleiding. In de woonzorgvoorziening werken zij aan hun herstel."

Deze liggen centraal op de Zuidas. Voor de 24-uurs opvang geldt dat de bewoners daarvan onderdeel kunnen worden van het Ravel gebied (het gaat volgens het ontwerpbestemmingsplan om een gemengde woonbuurt met sociale samenhang). Anders dan op Kop Zuidas zouden zij niet in een soort fuik op de uiterste drukke hoek “opgesloten” worden, maar juist centraler komen te wonen. Er is ook voldoende verbinding met andere wijken, zoals Buitenveldert (bijvoorbeeld De Klencke) en de appartementen en kantoren van de Zuidas. Bovendien gaat het om nieuwe gebieden “zonder druk op bestaande wijken” waarin nog geen 24-uurs opvang of andere grootschalige (maatschappelijke) voorzieningen zijn. Voor zover voor die locaties of de bestemming van de gebieden het ontwerpbestemmingsplan nog wijziging zou behoeven, is dat mogelijk. Het gaat bij beide locaties om gebieden zonder uitontwikkelde, vigerende bestemmingsplannen, waarvoor enkelontwerpbestemmingsplannen zijn opgesteld, waarop de Belanghebbenden zienswijzen hebben ingediend. Deze hebben niet tot wijziging geleid en de bestemmingsplannen zijn inmiddels vastgesteld. Op 13 juli 2021 heeft de Bewonersvereniging een beroepschrift ingediend tegen de vaststelling van het bestemmingsplan voor Vivaldi, Kavel 13.

Gelet op deze alternatieven, en het feit dat voor beide gebieden geldt dat recent (op 23 december 2020) de ontwerpbestemmingsplannen zijn gepubliceerd en dat de Zuidas in de eerste helft van 2020 betrokken is geweest bij de voorbereiding hiervan net als met de Ontwerp Herziening, is onbegrijpelijk en onevenredig, althans willekeurig, dat Kop Zuidas wel, en deze locaties niet zijn gekozen voor de Drie Grootschalige Voorzieningen waarvan nu het voornemen bestaat deze te realiseren op Kop Zuidas. In dat verband brengen de Belanghebbenden in herinnering dat het Bestemmingsplan Kop Zuidas in april 2019 onherroepelijk is geworden na een uitgebreid participatietraject. Het Bestemmingsplan Kop Zuidas is een uitwerking van het in 2010 voor Kop Zuidas vastgestelde bestemmingsplan "Kop Zuidas", op basis waarvan de noordpunt van het gebied is ontwikkeld. Voor het zuidelijke deel was het bestemmingsplan niet meer actueel en toe aan herziening. Die ingrijpende herziening heeft dan ook plaatsgevonden middels het inmiddels onherroepelijke Bestemmingsplan Kop Zuidas, waar een uitgebreid participatietraject aan is vooraf gegaan. Ravel Voor Ravel geldt dat het oorspronkelijke bestemmingsplan uit 2016 dateert. De uitwerking van het deelplan voor Ravel vond pas onlangs plaats (in 2017 is voor het noordelijke deel Valley een uitwerkingsplan vastgesteld), dus nu het SHP al wel bestaat.

Gelet daarop had het op de weg van de Gemeente gelegen om, gelet op het al vastgestelde Bestemmingsplan Kop Zuidas (voor Kop Zuidas) en het nog nader uit te werken ontwerpbestemmingsplan voor Ravel, om eventuele “opdrachten” die zouden volgen uit het SHP in het ontwerpbestemmingsplan voor Ravel op te nemen. Dit speelt des te meer nu er geen (directe) aanwijzing, aanleiding of grondslag was (in het SHP of anderszins) om dat in het Bestemmingsplan Kop Zuidas te doen en het oorspronkelijke bestemmingsplan voor Ravel uit 2016 alle mogelijkheden biedt om dat wel te doen. Dat Gemeente en Bureau Zuidas er kennelijk voor hebben gekozen om allerlei moeite te willen doen om de Drie Grootschalige Voorzieningen op Kop Zuidas te realiseren, doet vermoeden dat er andere redenen zijn, waarnaar slechts te raden valt. Ten aanzien van Ravel lijkt de Gemeente vooral bezwaren te zien ten aanzien van de tijdslijnen nu Ravel nog in ontwikkeling is. Echter, dit geldt ook voor Kop Zuidas (zeker gezien de hangende beroepsprocedure van Old School). De Belanghebbenden verwijzen kortheidshalve naar de zienswijzen die zij hebben ingediend ten aanzien van het ontwerpbestemmingsplan van Ravel dat op 8 juli 2021 is vastgesteld door de gemeenteraad. Kavel 13, Vivaldi Ook voor Kavel 13 van Vivaldi betrof het een nieuw ontwerpbestemmingsplan.

Het (oorspronkelijke) bestemmingsplan Zuidas-Vivaldi is in 2016 vastgesteld. Dit bestemmingsplan maakte geen nieuwe ontwikkelingen mogelijk, behalve op drie kavels langs de A10. Twee daarvan zijn inmiddels ontwikkeld en voor de derde was een ontwerpbestemmingsplan gepubliceerd op 23 december 2020 als “Zuidas- Vivaldi kavel 13, kavel voormalig Drentestaete fase I en 2e Partiële Herziening." Kavel 13 is een pasklare oplossing, die qua maximale grootte in ieder geval twee van de Drie Grootschalige Voorzieningen mogelijk maakt. In de nota van beantwoording erkende de Gemeente dat de Drie Grootschalige

Voorzieningen planologisch mogelijk zijn in het bestemmingsplan Vivaldi, Kavel 13, maar koos zij er desondanks toch voor om deze niet daar te realiseren. Zij had hiervoor oneigenlijke argumentatie in de nota van beantwoording: "Deelgebied Vivaldi kenmerkt zich als een werkgebied met voornamelijk kantoorprogramma. Kavel 13 ligt daarbij in de directe nabijheid van meerdere grote kantoren (Crosstowers (EY), EMA, Spaces). Wonen vindt beperkt plaats aan de Tomasso Albinonistraat. Dit maakt dat dit deelgebied niet geschikt is voor een woonzorgvoorziening. De inzet is immers dat bewoners van een woonzorgvoorziening zelfstandig gaan wonen en daarbij is een omgeving met andere bewoners essentieel. De voorziening dient onderdeel te zijn van een woonwijk en dat maakt Vivaldi, dat hoofdzakelijk gekenmerkt wordt door kantoren, ongeschikt.” Ten eerste zijn er reeds de vele appartementen in het Eurocenter aan de Tomasso Albinonistraat, maar ook vlakbij aan de andere kant van de De Boelelaan, maar daarnaast is het nergens een vereiste dat een 24uursopvang in een woonbuurt moet zijn gelegen. Mocht Vivaldi, Kavel 13 overigens al een kantorenbuurt of "een werkgebied met voornamelijk kantoorprogramma" zou zijn geweest – quod non – dan begrijpen Belanghebbenden niet waarom dat de locatie ongeschikt zou maken voor een 24-uursopvang.

Als het doel is dat bewoners re-integreren in de samenleving dan zou ook contact met werkenden en werkomgeving daaraan net zo goed kunnen bijdragen, of zelfs juíst. Gelet op het voorgaande, lijkt de keuze voor kavel K of L op Kop Zuidas voor de Drie Grootschalige Voorzieningen dus zeer willekeurig en onlogisch. Dit zeker gezien alle ingrijpende wijzigingen die nodig zijn op het Bestemmingsplan Kop Zuidas (het formele (inspraak)traject moet nog beginnen en gelet op de ingrijpende wijzigingen is de kans dat belanghebbenden juridisch bezwaren zullen opwerpen, groot, met alle vertraging en kosten die dat met zich brengt). De Belanghebbenden verwijzen kortheidshalve naar de zienswijzen die zij hebben ingediend ten aanzien van het ontwerpbestemmingsplan en het beroepschrift dat zij op 14 juli 2021 hebben ingediend. Kavel 4, Vivaldi Zoals hierboven reeds genoemd, hebben de Belanghebbenden gezien dat de Gemeente een bestemmingsplan wijziging voorbereidt voor Vivaldi, Kavel 3, waar de Drie Grootschalige Voorzieningen, of in ieder geval de 24-uursopvang en het buurtgezondheidscentrum probleemloos kunnen worden ingepast. Het aanwijzen van bovenstaande drie locaties of een geheel andere locatie kan uiteraard alsnog.

De Belanghebbenden menen dat een juiste belangenafweging en behoorlijk bestuur ertoe nopen dat Ravel en/of Vivaldi wordt aangemerkt als locatie voor de Drie Grootschalige Voorzieningen en in het bijzonder de 24uursopvang gezien de voornoemde voorwaarden uit het SHP. Kortom: Deze locaties passen wel binnen het bepaalde in het SHP en staan niet haaks staan op het Bestemmingsplan Kop Zuidas en het beleid van Stadsdeel Zuid voor Kop Zuidas en op de gedane toezeggingen. Ook draagt het bij aan een goede ruimtelijke ordening om de Drie Grootschalige Voorzieningen te realiseren op Ravel, Vivaldi of verdeeld over beiden. Hierbij komt nog dat door het realiseren van de Drie Grootschalige Voorzieningen ruimte wordt onttrokken die ook voor broodnodige woningen gebruikt kan worden. Met andere woorden, de keuze om de Drie Voorzieningen op Kop Zuidas en niet elders te realiseren gaat ten koste van de schaarse ruimte voor woningen in Amsterdam en is ook daarmee in strijd met een goede ruimtelijke ordening. Dit speelt des te meer nu gebouw Crossover minder woningen krijgt dan oorspronkelijk was voorzien: 23 "Woonstichting de Key krijgt 120 startersappartementen in het multifunctionele gebouw Crossover aan de oostkant van de Zuidas. Naast de sociale huurwoningen, zal het gebouw bestaan uit tien koopwoningen, kantoren (12.000 m2), horeca en diverse sociaal-maatschappelijke voorzieningen.

(..) Wel is het programma van het door Team V Architectuur ontworpen gebouw fundamenteel anders dan na het winnen van de tender vier jaar geleden: veel meer kantoren, veel minder woningen. Toen was nog sprake van de bouw van 246 huurwoningen, waarvan 156 woningen in de sociale sector en slechts 5.500 m2 kantoren." 7. Conclusie: De Belanghebbenden zien graag: 23

https://www.nul20.nl/120-starterswoningen-crossover-zuidas-amsterdam

1. Dat de Herziening zodanig wordt gewijzigd dat het buurtgezondheidscentrum en de broedplaats enkel kleinschalig worden gerealiseerd conform de bestaande ruimtelijke beperkingen van maximaal 250 m².

2. Dat in elk geval de (grootschalige) 24-uursopvang niet op de Kop Zuidas wordt gerealiseerd, nu van de Drie Voorzieningen deze – zoals verder ook onbetwist – de meeste extra overlast en druk op de buurt zal geven. Overeenkomstig de Visie Zuidas 2016 en het SHP ligt in elk geval voor de 24uursopvang een centralere locatie op de Zuidas of een andere locatie in Amsterdam voor deze bovenwijkse voorziening meer voor de hand. De Belanghebbenden verzoeken de Gemeente dringend maar vriendelijk om haar zorgen en belangen (beter en zorgvuldiger) af te wegen bij besluitvorming over de Ontwerp Herziening. Gelet daarop verzoeken Belanghebbenden de Gemeente en al haar organen, om de Ontwerp Herziening niet vast te stellen, althans waar het gaat om de Drie Grootschalige Voorzieningen dan wel de Ontwerp Herziening gewijzigd vast te stellen en wel zodanig dat aan de zienswijze wordt tegemoet gekomen. Uiteraard zijn de Belanghebbenden graag bereid een en ander nader toe te lichten.

Hoogachtend,

-

handtekeningen op de volgende pagina -